Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Sige, ibaba mo pa. Oo, 'yong pulley.
'Yong sa kanan!
'Yong lubid, bro.
Naipit 'yong lubid, sir.
Uy, hindi 'yan gagana. Ibaba mo.
Ibaba mo pa. Dahan-dahan. Mahal 'yan.
-Hindi pantay 'yong hawakan. -Ingat, sir.
WEST JAVA SCIENCE COMPETITION CHAMPION ON TO THE NATIONAL LEVEL
Ano'ng nangyari?
Nandito si Jati.
-Wow, Jati. -Wow, Jati.
-Science champion. -Ano 'yon?
-Ang galing niya. -Ako na diyan, sir.
-Bro, naririnig mo ba 'ko? -Oo, naririnig kita.
Okay. Makinig ka sa 'kin.
Okay, ilipat mo sa kaliwa ko, sa kanan mo. Okay?
Oo, dalawang beses.
Sige, tuloy mo.
-Sige. Okay na ba? -Okay na. Sige, tama na.
Sir, nandito na si Jati.
Jati! Congratulations! Ang galing mo!
-Champion ng West Java. -Buong West Java.
Oo, ng West Java.
Congratulations sa cabaret team
sa pagkakapanalo sa citywide cabaret competition sa Bandung.
At ngayon, narito ang pride ng school natin.
Si Jati Ilhami.
Halika rito, Jati.
Sige na, akyat na.
Makasaysayan 'tong nagawa niya.
Ang unang estudyante mula SMP Bandung Raya
na nakapasok sa national-level science competition.
Si Jati, ang ating champion.
Sige na, Jati.
Speech naman diyan.
-Sige na. -Jati, ang galing mo!
Hayaan n'yo muna siya.
Wag kang mahiya. Sige na.
-Bilisan mo, may test pa tayo. -Kalma lang.
Hawakan mo lang ang trophy mo.
Jati.
Tingnan mo 'yong iba. Proud ako sa 'yo.
Wala pang nakagawa ng higit pa sa nagawa mo.
-Jati, okay ka lang? -Bilisan mo.
Ang future mo… National level na.
…ay magiging napakaliwanag…
-Kailangan mo lang… Ang punto… -Jati!
Kaya mo 'yan, Jati.
Jati!
-Jati! -Ba't siya tumakbo?
Bakit siya tumakbo?
1ST PLACE
LITERACY ROOM
Jati.
Ano'ng problema?
Okay lang. Ayan. Huminga ka nang malalim.
Dahan-dahan lang.
Huminga ka. Ayan.
Jati?
Ayos ka lang ba?
Di ba nanalo ka?
Dapat masaya ka. Mag-panic ka kung talo ka.
So ano'ng nangyari?
Nag-panic ako.
Hindi ka naman mainit.
Siguro kasi hindi ka masyadong nagdadasal.
-Madalas kitang nakikita— -Di ko nakakalimutang magdasal.
Oo, madalas kang di nakakapagdasal.
Kaya paggising mo, magdasal ka muna, tapos, maligo at kumain.
-Okay. -Sa gano'ng order.
Pagod na ako.
Tama. Pagod ka na.
Kanina ko pa sinasabi sa 'yo 'yan.
Heto.
Mag-jacket ka.
Tutal, ako naman ang mas nakakakilala sa champion ko.
MRS. IIS - HOTEL GUEST
Teka lang, Jati.
Hello, ma'am.
Oo. Papunta na ako. Magkita tayo sa city hall.
Hihintayin kita ro'n. Papunta na ako.
Jati! Uy!
Tara na.
Pasensiya na sa paghihintay.
-Okay lang. -Ako na. Kumusta ka?
-Hindi, okay lang. Mabigat talaga 'to. -Ayos lang. Ako na rito.
-Salamat. -Walang anuman.
Philosophy lang ng hotel namin
na hindi hari ang mga bisita, kundi pamilya. Gano'n.
Maraming salamat, sir.
Kaya nag-resign ako sa office job ko sa Jakarta.
Tapos bumalik kami sa Bandung para mas maging maayos ang lahat.
Wow, parang ramdam ko tuloy na kulang ako bilang magulang.
Siguro dahil sa lumaki akong walang tatay.
Kaya gusto kong maranasan ng anak ko, si Jati, na laging kasama ang tatay niya.
Ang galing mo naman.
Gusto kong maging successful ang anak ko.
Pag successful ka, magiging masaya ka.
Sino bang successful ang di masaya, di ba?
Oo, tama ka.
-Salamat. Sandali lang. -Maraming salamat.
Tulungan mo siya.
Mr. Uyan.
-See? Sabi ko na sa 'yo. Makinig ka kasi. -Sorry.
Ba't ang tagal mo?
-Itabi mo 'yan. Wag mong ihuhulog. -Gawin mo 'yan.
-Welcome. -Please. Dito tayo.
Sir.
Ma'am.
-Kumusta ka? -Okay lang ako, Ma.
-Nahihilo? May masakit? Nasusuka ka ba? -Hindi…
Gusto mo ba ng sabaw?
ME BEFORE ME
Adidah!
Tara na!
Bilis!
Bilisan mo! Sige pa!
Go, Jati! Kaya mo 'yan!
Sige, Jati!
Sige, tuloy lang. Sige!
Ang galing mo, Jati! Very good!
-Pang-ilang place ako, sir? -Sixth place. Puwede na.
-Nasaan si Papa? -Good job.
-Pa. Pupuntahan ko lang siya saglit. -Sige, sige.
Jati.
Magsabi ka ng totoo.
Mukha kang masaya no'ng natalo ka.
Masaya ka ba talaga o nagpapasikat ka lang kay Mr. Juned, ha?
Jati.
Halika.
Umupo ka diyan.
Umupo ka.
Jati.
Alam mo ba?
Alam mo kung ano'ng nakikita ko araw-araw habang nagtatrabaho ako diyan?
Heto, tingnan mo.
Tingnan mo.
Mga trophy mo sa pagiging first place.
Kita mo, ikaw ang champion sa lahat ng mga picture na 'to.
'Yan ang nakikita ko.
Alam kong hindi madali para sa 'yo na makamit 'to.
Mahirap. Alam ko.
'Yan ang motivation ko para magtrabaho nang mabuti.
Para sa 'yo, Jati.
Maliit man 'tong kuwarto, Jati.
Okay lang. Ayos lang ako sa maliit na kuwartong 'to.
Pero hindi para sa 'yo.
Para sa 'yo, dapat mas malaki, Jati.
Lalo na sa future mo, dapat mas malaki pa rito.
Sumali lang ako sa takbuhan. Bakit mo dinadamay pati ang future ko?
'Yon nga ang punto ko. "Tumakbo ka lang."
Di ba?
Ibig sabihin, alam mo kung ano'ng mahalaga sa 'yo.
Na ano?
-Naghahanda ako para sa competition. -Competition.
Hindi simpleng competition 'yon.
National competition 'yon, sa buong Indonesia.
Ano nga ulit?
Ilang probinsya na?
Noon, 27. Ilan na ba ngayon?
Mga 30? 33? Ilan ba?
-Thirty-eight. -Thirty-eight, Jati!
Ibig sabihin, makikipag-compete ka sa 37 na batang katulad mo rin!
Nag-aaral sila nang mabuti ngayon, Jati.
Kung gusto mong manalo,
kailangan mo pang pag-igihan nang 37 beses ang pag-aaral mo.
Gusto ko lang mag-focus ka rito.
Lagi akong nasa tabi mo.
Pag naging champion ka, nando'n ako.
Ginagawa ko 'to dahil mahal kita.
Kuha mo?
Jati?
Ano ka ba, Jati?
Lalaki ka.
Bakit ang lambot mo? Bakit ka umiiyak?
D. JATI ILHAMI - CLASS 9A
Ipakita mo na sa 'min, sir.
-Sige, count to three. -Sige.
-Yes, sir. -Three.
-Two, one. -Two, one.
Sige na…
Tama na.
Magaling na 'ko. Malayo pa ang lalakbayin n'yo.
Jati!
Halika.
Sige na, okay lang 'yan.
Palakpakan n'yo siya.
Dito.
Kaya mo 'yan, Jati.
-Kaya mo 'yan. -Okay?
Di niya kaya. Di siya aabot.
-Sumubsob siya. -Aray.
-Jati. Okay ka lang? -Bagsak.
Tumigil kayo, wag n'yong pagtawanan ang kaibigan n'yo.
Pinagtatawanan n'yo ako?
Jati.
Kalma lang, Jati. Relax ka lang.
-Kalma lang. -Jati, tama na.
-Ano? Gusto mo ba ng away? -Gusto mong makipag-away?
-Gusto mo ng away? -Kalma lang, Jati. Relax ka lang.
-Sir. -Sir.
Sir…
Ano ka ba? Nagpapasikat ka ba?
-Dewa, tama na! Dewa! -Sir.
-Jati, ano'ng problema?
Bakit, Jati?
Wala namang ginawang masama 'yong anak ko.
Malinaw sa kuwento na na-provoke siya.
Sir. Pasensiya na po.
Tumawa lang ako.
Pinagtatawanan mo 'yong anak ko, di ba?
Oo, pero hindi rin, sir. Tumawa lang naman lahat.
Ano? May nagtawanan? May tawang casual lang, may…
-Ang tawa ay tawa lang, sir. -Kalma lang, Mr. Jaya.
-Suspended lang si Jati, hindi expelled. -Oo.
Di naman kailangang perpekto si Jati sa lahat ng oras, di ba?
Normal lang 'to. Sa katunayan, mahalagang aral 'to sa kanya.
Di ba, Jati?
Sir. May achievements ang anak ko sa school na 'to.
-Oo. -Nagbigay siya ng karangalan dito.
Totoo, pero hinabol niya 'yong kaklase mga niya.
-Makikipag-away siya… -'Tong school na 'to…
-Di alam paano itrato ang mga achiever? -Ikaw ba ang nagsimula? Bakit?
-Uulitin ko, sir… -Totoo ba?
-Gusto ko lang sabihin 'yon. -Kalma lang.
-Hindi deserve ng school ang anak ko. -Sir.
Umuwi na tayo. Tama na 'to.
-Mr. Jaya. -Kalma lang.
-Honey. -Tama na 'yan. Tara na. Labas.
Pambihira.
Sir, ma'am, pasensiya na po talaga.
-Excuse me. -Ingat po.
Ma'am. Pasensiya na. Puwede ba kitang makausap?
Bukas…
Go.
Go, five, six, seven, eight.
Go, five, six. Go.
WEST JAVA SCIENCE COMPETTION CHAMPION D. JATI ILHAMI
Go.
Gustong kunin ng SMP Tunas Merdeka si Jati.
-Ayaw mo bang mag-aral si Jati? -Oo. Pero…
Oo, kailangang mag-aral ni Jati.
Pero wag naman sa gano'ng school na 'yon.
Hindi gumagamit ng report card 'yong Merdeka school.
Magha-high school na si Jati. Tinitingnan ng high school 'yon.
Kung walang grades, ano'ng titingnan nila?
Hitsura niya? Imposible 'yon.
Gusto ko lang ang pinakamabuti para kay Jati. Kaya ganito ako.
Alamin muna natin kung anong school ang pipiliin.
Hindi lang tungkol sa school ang buhay ni Jati.
Marami pang high school diyan.
Kung puro numero ang mahalaga sa 'yo, paano naman ang kaligayahan ni Jati?
Finally! Welcome, ma'am.
-Ikaw si Jati, di ba? Pasok. Dito. -Salamat.
-Mag-tour muna tayo. -Tara.
Ito ang SMP Tunas Merdeka.
-Good morning, Mr. Panji. -Good morning, ma'am.
-Dito. -Di sila naka-uniform dito?
Hindi. Kahit ano puwede.
Ang mahalaga, komportable ang mga estudyante rito.
Ito ang history room. Interesting, di ba, ma'am?
Ito ang arts room. Dito nagsasama-sama ang juniors at seniors.
-Walang seniority? -Wala.
Masaya kami dito at nagkukuwentuhan.
Ito ang exhibition space namin.
Oo. Sama-sama.
Juniors, seniors, lahat, nagsasama dito.
Kita mo? Magkakasama sila ngayon.
Puwede rin silang mag-aral dito?
Oo, puwede silang mag-usap kung saan nila gusto.
Hi, everyone.
Nag-uusap sila tungkol sa…
Ito 'yong classroom ni Hatta.
Pasok kayo.
Hi, Jati.
-Good morning, everyone. -Good morning.
-Kumusta? -Ayos lang, ma'am.
Oo, Asa.
Echo.
Echo. Heto 'yong loudspeaker. Excuse me.
-Mr. Juned. -Jati?
-Gusto kong humingi ng tawad. -Echo, heto na.
Hi, Jati.
-Hi. -Ako si Mr. Zainuddin.
Akalain mo 'yon?
Kambal ko si Mr. Juned.
-Oh my God. -Oo.
-Kumusta na si Mr. Juned? -Healthy at okay naman siya.
-Ayos na ayos siya. -Pasensiya na po talaga ulit.
-Di ko sinasadya 'yon. -Pinatawad ka na niya.
Sinabi na niya sa 'kin.
Pinatawad ka na niya. Hindi mo kasalanan. Okay?
Okay?
Kung mag-e-enroll ka rito,
ako ang magiging teacher mo.
Grade nine.
Okay?
Echo, halika.
TJ, at Suar. Halikayo rito.
-Opo, sir. -Sige.
Sila ang magiging kaklase mo sa grade nine.
Grade seven pa lang ako, sir.
-Sorry, nakalimutan ko, Suar. -Okay lang po.
-Si Echo. -Echo.
-Makipagkamay ka. -Jati.
-Suar. -Suar.
-Sir, maglilinis na ako. -Sige.
Sige.
-Ako rin, sir. -Sige.
Ano'ng problema, Yuna?
Sir! Echo, urgent 'to.
-Ano'ng problema? -Nawalan ng boses si Yuna.
Kalma lang. Di pa tapos 'yong makeup niya. Asa, sandali.
Di pa tayo sigurado kung mag-shu-shoot tayo, Dali.
Ano'ng ibig mong sabihin na baka di tayo mag-shoot?
-Tingnan mo. -Jati, sorry. Sandali lang.
Paano nangyari 'yon?
-Kalma lang. -Iwan ko muna kayo.
-Paano ako kakalma? -Ma'am?
Paano kami kakalma?
-May iba ka pa sigurong plano, di ba? -Ano'ng gagawin natin?
Halika.
Dali.
Tama na, puwede?
Ikaw 'yong nangako na hindi ako makikita sa camera.
Emergency 'to, Dali. Kailangan kong mag-improvise.
Ayoko. Nasaan 'yong inumin ko?
-Nasaan? -Ayan.
Ingat, mainit. Yuna, uminom ka muna.
Sige. Subukan mo.
Uminom ka.
-Subukan mo muna. -Napakainit.
Magsalita ka. Subukang uminom. Subukang magsalita.
Uminom ka, tapos magsalita. Sige.
-Naku. -Imposible 'to.
Oh my God. Ikaw si Jati?
As in 'yong sikat?
-Sino? -Halika. Guys, si Jati 'to.
-Ano? Sino si Jati? -'Yong sikat.
-Sino? -Bakit di n'yo alam?
-Sino? Aling Jati? Kahoy? -Sino do'n?
Kumalma ka.
Sandali lang.
-Ano? -Umatras kayo…
-Di puwede. -Atras.
Ano'ng problema?
-Di n'yo siya kilala? -Wala akong alam.
-Champion ng science competition. -Di ko pa narinig 'yon.
Nasa billboard siya. Para siyang celebrity.
Celebrity?
Dati rin siyang child celebrity?
Tama na, halika muna.
Paano kung si Ibnu ang pumalit kay Yuna?
-Tama. -Ayos.
Hindi. Kalokohan 'yan.
Paano magkakaroon ng Arabong caveman?
-Gagawa tayo. -Gagawa tayo.
Imposible 'yan.
Tama na…
Kalma…
Ako ang producer. Ako ang masusunod.
-Okay? -Okay.
Bagong estudyante ka, di ba?
Bagay siya.
Gusto mo?
Anong movie?
-Saging? -Mukhang mahina ang ulo niya.
Mukhang bagay siya.
At… action!
Cut…
End slate.
-Baliktad. -Ganito?
PREHISTORIC ANG ISANG 'YAN
Baliktad. Ganito dapat ang end slate.
-Ide-deliver ko 'to. -Hindi. Masyado nang maingay.
TJ, halika.
-Scene two, shot one, take one. -Ano 'yon?
Tandaan, mga unggoy kayo! Magpakita kayo ng creativity!
-Mas may damdamin. -Uulitin na naman?
Siyempre. Natural lang.
-Maganda naman. -Echo.
Ano?
Sabi ng guard, di puwedeng pumasok sina Suar at Dali.
-Masyado raw tayong maingay. -Sige.
Hinaan n'yo ang boses n'yo,
pero galingan n'yo pa sa mga galaw n'yo.
Okay? Take two.
Rolling. At action!
Hindi ganyan, manong.
Jati! Uy!
Ano'ng ginagawa mo, gabing-gabi na?
-Akala ko nahulog ka. Ano'ng ginagawa mo? -Nabilaukan ka ba?
Hindi. Gusto kong maging unggoy.
-Ape. Maging ape. -Unggoy o ape?
Hindi, gusto kong maging ape para sa school project.
Project mo na maging unggoy? Paano?
-Unggoy? -Ape.
Project 'yon. Sige lang.
-Wag kang magpupuyat. -Anong subject?
Gusto nilang maging unggoy ka?
Ano 'yon?
Sumasayaw, napaka-cute
Salamat, Jati, sa pagtulong sa birthday ng apo ko.
-Hipan mo… -Hipan mo…
Sabi ng papa mo,
hindi ka raw komportable sa bago mong school?
Siguro dahil bago 'to at medyo…
Ano'ng tawag do'n? Malaya ang style.
Kaya iba siya.
Konting tiis lang.
Para sa future mo, kalimutan na natin ang nakaraan.
Maraming salamat, sir.
Ang mahalaga, manalo ka sa national competition.
Amen. Masipag naman si Jati.
Sigurado akong kaya niyang manalo.
Jati.
Hihintayin kita sa school. Ako na ang bahala sa lahat.
Salamat po, sir.
Laro ka na ulit.
-Laro ulit kayo ni Jati. Happy birthday. -Laro na ulit.
-Ano'ng gusto mong inumin? -May malamig ba?
Oo. Gusto mo ng kape? Meron kami.
Ayoko talagang lumipat.
Masaya ako sa SMP Tunas Merdeka, Pa.
Hindi lang puro saya ang buhay.
Walang saysay ang saya kung di ka magiging successful.
-Kaya ka ba naging ganito? -Jati.
Honey.
Ano ba talaga ang gusto mo?
Makapag-aral si Jati o mag-compete?
-Pareho. -Bakit pareho?
Pag nanalo si Jati, tatanggapin siya ng kahit anong high school.
Totoo 'yan, pero…
Sa high school nagsisimula ang networking.
Pero ang problema, hindi puwedeng pareho. Isa lang!
Pa. Promise, mag-aaral ako sa kahit anong high school na gusto mo.
Pero hayaan n'yo muna akong mag-aral dito, Pa. Gusto kong subukan.
Ang usapan…
Hanggang sa katapusan ng semester. 'Yon lang.
-Honey. -Seryoso?
Saan ka pupunta? Kumain ka muna.
Tama na, honey.
Makikita mo.
Walang challenge sa kanya sa gano'ng klaseng school.
-Hoy! -Damar Jati Ilhami! Diyos ko naman!
Kita mo? Ganyan siya.
Ganyan na siya ngayon. Sino'ng nagturo sa kanya? Nagdadabog.
'Yong shoot sa museum kahapon.
Project 'yon ni Echo na tinulungan ni Asa.
FINAL PROJECT: "FOOTSTEPS OF OUR WORLD"
Sumama ka muna sa iba.
Kanino ako sasama?
Gagawa ako ng miniature graveyards dito.
Isang plot para sa mga biktima sa pamamaril sa Rumoh Geudong noong 1998,
sa mga pagpatay noong 1965 at '66…
Marami pa ring hindi nareresolba.
Bakit ang bigat ng project mo?
Siyempre, gusto kong maging gaya ni Munir.
-Ha? -Si Munir. Kilala mo siya, di ba?
-Oo, kilala ko. -Oo, tama.
Pero 'yong version na di napapatay.
Kaya dapat seryoso ka at mag-focus ka sa project mo, Jati.
Na-expel ka sa dati mong school, di ba?
Ako rin.
Dahil di ako nakapasa ng dalawang taon.
Di ako nakakabasa.
Pero di dahil bobo ako.
May dyslexia ako.
Sa dati kong school, kapag di ka marunong magbasa, out ka!
Gusto mong mag-drawing?
Naniniwala akong nakaka-drawing ang lahat,
lalo na ng mga bagay na nakikita nila araw-araw.
Sige, i-drawing mo ang sarili mo.
Heto.
Simulan mo na.
Salamat.
Pero tingnan mo rin 'yong project ng iba mong kaibigan.
Sige na.
Salamat, Jati.
Cut, Asa.
Marunong ka ba talagang umarte?
Dito ka. Galaw sa kaliwa, sa kanan, humawak ka sa kung saan.
Para kang natataeng ewan.
Puwede mong gawing ganito.
Puwedeng ganito…
Humihingi ng tulong.
Ang sakit. Tulong!
Tapos kaliwa, kanan, hawak. Masakit pa rin.
-Pero panahon ng giyera 'to. -E, tao pa rin 'yong ipinapanganak.
Echo, creative license ko 'to.
-Ba't ka nagdidikta? -Humingi ka ng tulong, Asa.
Tinutulungan kita, tulungan mo ako. Ganito ako tumulong.
-Di ka marunong tumanggap ng feedback? -Ako? Di tumatanggap ng feedback?
Ikaw 'tong hindi makatanggap, Asa.
Ako ang nakapag-acting na sa movie.
Nakapag-acting na 'ko sa movie.
Sino'ng nanalo ng Best Child Actor sa FFI? Ako.
Si Echoviano Pranata Lorenzo.
-Puwede mong i-check online. -Oo, pero lola ko 'to.
Lola mo. Malamang pangit din ang kalalabasan niyan.
Sabi mo, kaya mong magdirek, sige, i-shoot mo na.
Suko na 'kong tumulong kay Asa.
Sige, ikaw na.
Tulungan mo siya.
-Echo. -Asa.
-Echo! -Umuulan.
Ten seconds na ba?
Oo.
Okay.
Tapos na?
Oo. 'Yon na 'yon.
Ika-cut ko na.
'Yong lola mo sa tuhod, ipinanganak sa kubo?
Ewan ko.
Basta sa madilim na lugar. May giyera noon, e.
Hindi 'yon tugma sa history, Asa.
Sa Indonesia, madaling baluktutin ang history, Jati.
Kadalasan di nagsusulat ang mga pamilya natin.
Kaya gusto kong i-double-check sa pag-i-interview.
Heto.
Gumawa ako ng family gem cards
para magkuwento sila.
Para sa presentation,
ire-record natin 'yong sagot ng pamilya natin,
tapos ikukumpara natin 'yong resulta.
Para interesting.
Ginagawa mong komplikado. Bakit pa ikukumpara?
Sapat na 'yong kuwento, di ba?
Dapat mapanuri tayo sa mga kuwentong 'to, Jati.
Di laging totoo ang alaala.
Pero di rin naman laging totoo ang history.
So, ano'ng paniniwalaan natin?
Kaya lahat ng tanong sa card, sasagutin ng lahat ng miyembro ng pamilya.
Pamilya mo, di ba?
Siyempre. Sino pa ba?
Asa.
Puwede ba akong sumali sa project mo?
Sige.
Pero seryoso ka dapat, okay?
Promise?
Promise.
-Nandito na kami. -Excuse me.
Welcome back.
Bakit basang-basa ka?
Biglang umulan. Aakyat na ako.
Jati. Sabi ni Asa, may hika ka rin?
Hindi, Tita, 'yong mama ko.
Ngayon lang ako nakaramdam ng hirap sa paghinga.
Sige. May dala kang inhaler?
-Wala. -Dapat lagi kang may inhaler.
Delikado pag inatake ka nang biglaan.
Tama ka, Tita.
Buti na lang wala ako niyan, Jati.
Kahit may hika din si Papa.
Anak, pupunta ka pa rin sa papa mo bukas, di ba?
Wag mong kalimutan 'yong order niya.
Fried fermented cassava biscuits. Ipaalala mo.
-Okay. -Opo, Tita.
Para lang sigurado.
Tapos na.
-I-shuffle mo, Ma. -Jati, i-edit mo na lang.
Babasahin ko na.
"Nagbabago ba ang pagkatao mo pag nagkaanak ka na?"
Anong klaseng tanong 'to, Asa? Ang komplikado naman.
Kung okay lang, Tita.
Baka no'ng nagkaanak kayo,
nagsimula na kayong mag-hijab?
Hindi.
Ganito 'yon.
Habang tumatanda tayo, mas napapalapit tayo sa hangganan.
Kailangang payapa ang puso natin.
Dati, hinahayaan ko lang na dumaan ang buhay.
Tinatanggap ko kung ano'ng dumating.
Sige, go lang.
Pero ang buhay pala ay tuloy-tuloy na paghahanap.
Pero sa kabuuan, sa tingin ko,
nagmumula sa loob ang pagbabago.
Ayun na.
Puwede mo bang ipaliwanag kung ano'ng naramdaman mo no'ng ipinanganak ako?
Paano ba?
Nagbago talaga, Asa.
Dati, hindi ko naisip
na mag-alala sa kung ano-ano.
Pero no'ng dumating ka…
Aba…
Naging
mas maingat ako sa future.
-Heto, Tito. -Salamat, Jati.
Bale…
Dati, natanggal ako sa trabaho.
Sa Amerika, nagkaroon ng financial crisis noong 2008.
Apektado 'yong kompanyang pinagtatrabahuhan ko.
Pero sabi nila, laging may paraan.
Laging may paraan.
Hindi ko naisip
na magkakaroon ako ng ganito kalaking café…
-Nandito na ako. -Uy, nandito ka na.
-Ano'ng problema? -'Yong project ni Asa.
-Bakit ka umiiyak? -Ewan ko, komplikado.
Kawawa ka naman.
Uy, Asa.
Heto. Uniform para sa 'yo at sa mama mo.
Salamat, Tita. Ay, Mama pala.
Ipapakilala kita. Kaibigan ni Asa.
-Hello, Ate. Tita pala. -Dian.
Ako si Jati.
-Tapos na? -Oo, tapos na.
Tapos na pala.
-Asa, 'yong mga magulang mo… -Oo. Divorced na sila, Jati.
Halos tatlong taon na.
Sorry.
Ikakasal na si Papa sa susunod na buwan.
Kaya dapat maganda 'tong project natin.
-Surprise ba 'to para sa kasal? -Hindi.
Para sa portfolio. Para sa scholarship.
Gusto ni Papa at ni Dian na magkaanak agad.
Mahal daw 'yong IVF program.
Makakatulong kung makakakuha ako ng scholarship.
Bawas sa gastos.
Anong oras ako pupunta sa inyo bukas?
Ha? Bakit ka pupunta?
-Para i-video 'yong parents mo. -Jati, di ba?
Di ba sapat na 'yong pamilya mo lang?
Dalawang miyembro, dalawang pamilya. Ikukumpara natin 'yong results.
Para sa reflection.
Reflection?
Oo. Nakadepende 'yong grade natin sa individual reflections natin, Jati.
Asa.
Komplikado ang mga magulang ko.
Magulang mo lang ba ang pamilya mo?
Heto.
Wag mong kalimutang i-record.
Sige. Tara, sir. Mauuna na ako.
Wala yata akong masyadong family photos dito.
At saka, nalubog sa baha 'yong mga album.
-Jati, tulungan mo ako, mabigat 'to. -Sige.
Heto na.
Bakit nasa bodega lahat?
Saan ko ilalagay?
Isasabit sa pader ng hotel?
Siyempre hindi.
-Sandali, ilang litrato ba kailangan mo? -Kung ilan ang puwede.
Ano 'to, Ma?
Nasaan kaya 'yong iba?
Parang ito na lahat.
-Wala na. Ito na lahat. -Ma.
Ako ba 'to?
-Patingin. -Heto.
Diyos ko, Jati! Sa papa mo 'yan. Magagalit 'yon.
-Bakit, Ma? -Magagalit 'yon.
-Ma, sandali. -Tama na.
Sino 'to, Ma?
-Kapatid ni Papa? -Oo. Tama na, Jati.
E, ito?
Si Tito Yayan 'yan, pinsan ng papa mo.
-Tama na. Ibaba mo na 'yan. -Pinsan? Patay na ba siya?
Hindi, buhay pa siya.
Siguro.
Ma, bakit mo nasabi 'yon? Teka.
Tama na. Dire-diretso ka at walang tigil. Isara mo na.
Pumasok ako sa magandang school para matutong mag-isip nang kritikal.
Teka.
Sige. Ano pa'ng gusto mong itanong?
Sino 'to?
Si Tito Yayan 'yan, pinsan ng papa mo.
Ang alam ko, nagtrabaho siya sa haunted house sa Braga.
Pagkatapos no'n, wala na 'kong balita o narinig tungkol sa kanya.
Nag-away sila ng papa mo.
-Tama na. -Nag-away?
Sa pamilya ko na ikaw mag-focus.
-Nagiging komplikado na 'to. -Hindi puwede.
May dalawa akong magulang. Nangako na ako sa project group ko.
Jati, lumipat ka ng school para di ka ma-stress,
pero ako ang nasi-stress.
Ibalik mo 'yan.
Tama na.
-Ayusin n'yo ng kaibigan mo. -Ano 'to?
Ano nga'ng pangalan niya?
-Asa. -Oo, si Asa.
Gumawa ka ng paraan para magawa 'yan nang di ako dinadamay. Sige na.
Kung ano-ano ang kinakalkal niya.
-"Hello." -Hello.
"May tanong ako tungkol sa anak kong si Fulan.
"Magsi-16 na siya, pero nitong huli, nasasangkot siya sa gulo.
"Dati naman siyang masunurin at maayos sa school.
"Ngayon, nagrerebelde na siya at na-expel."
Diyos ko.
"Matigas na ang ulo niya.
"Ito ba 'yong sinasabi nilang ang anak ay isang kapighatian?"
Ipadala mo sa boarding school sa Garut.
-Pakiusap, Ustadz. -Sige. May itatanong ako sa 'yo.
Basta't tao ang pinapalaki natin,
siguradong magkakamali ito.
Kung di sila kayang turuan at gabayan ng magulang,
baka maging kaaway pa nila 'yong bata.
Dapat nating maunawaan,
na may dalawang papel ang anak na binanggit sa Quran.
Una,
ang anak ay nagpapakalma ng kaluluwa.
Pangalawa,
ang anak ay nagpapaganda ng mundo.
Purihin ang Diyos.
Pareho silang magpapasaya sa atin. Di ba?
-Tama. -Tama.
Hindi dapat maging pagsubok ang anak,
kalaban, o kapighatian.
Lahat ay puwedeng magdulot ng problema,
pero lahat ay puwede ring magdulot ng kasiyahan.
Kumusta ka noong bata ka pa, Pa?
O sina Lolo at Lola. Paano sila noon?
Mabait ka ba o pasaway, Pa?
Mahabang kuwento 'yan.
Malayo pa naman tayo, Pa.
Kulang 'yan, mahaba talaga 'yong kuwento.
Pa.
Hawakan mo 'to.
Sandali lang.
-Ano'ng ginagawa mo? -Okay.
-Saktong-sakto, Pa. -Ano?
Kukunan kita ng video habang nagkukuwento.
Anong kuwento?
'Yong sinabi ko kanina.
Assignment 'to sa school. Kailangang i-record.
Pa.
Sige na, ire-record ko.
-Para sa school assignment. -Ano'ng sasabihin ko?
Sige na, ikuwento mo na, Pa. 'Yong tungkol sa…
-Sa tunay mong kapatid. 'Yong… -Patay na siya.
Ba't mo pa binabalik 'yong nakaraan? Mag-focus ka na lang sa future.
Kung saan ka mag-aaral? Kung anong trabaho ang gusto mo?
-Kalimutan mo na 'yong nakaraan. -Tungkol sa history 'tong project, Pa.
-E di, palitan mo na lang. -Hindi puwede.
Di naman sa 'yo 'yong school. Sige na, ano?
-Mamaya na. -Pa.
-Mamaya na. -Kaunti lang.
Umuulan na nga, recording pa ang iniisip mo.
-Umuwi na tayo. Naghihintay si Mama. -Bakit ganyan ka?
Pa.
-Tama na, mamaya na. -Gusto mo bang bumagsak ako?
Mamaya na!
-Pa! -Umuulan, Jati!
Cut, Asa.
Cut…
Puwede bang 'yong mas may emosyon, Asa?
Sal.
Test ball.
-Firda! -Ano'ng kailangan mo, Echo?
Firda!
Ano 'yon, Echo?
-Nandiyan ba ang lolo mo? -Oo. Sa paborito niyang puwesto.
-Sa dati? -Oo.
Sigurado ka?
Echo, ayos lang ba talaga 'to?
Ayos lang, Jati, magtiwala ka. Okay?
-Firda, malapit na ba tayo? -Oo, malapit na. Nandoon.
Hi, Lolo!
Hi.
-May naghahanap po sa 'yo. -Gano'n ba? Pasok kayo.
Sige.
-Lolo. -Oh?
Kailangan po nila ang tulong mo.
-Opo, Lo. -Ako po si Echo.
-Sino 'to? -Ako po si Jati.
Ano'ng problema?
Jati, tabihan mo siya. Sige na.
Puwede po ba, Lo?
Ito na 'yon.
Production value!
Sana okay lang po, Lolo.
Pumunta ako sa kagubatan at nadulas.
Gumulong ako at napunta sa kuweba.
Ang dilim, sumakit ang katawan ko. Nahihilo ako.
Akala ko mamamatay na talaga ako.
Tapos bigla akong nakarinig ng tunog. Ganito…
KI HADJAR DEWANTARA STUDY ROOM
-Lolo mo ba talaga siya? -Bakit naman ako magpapanggap?
Kamukha mo naman siya.
Pero…
Exaggerated siya.
Parang pamilyar.
Echo.
Asa.
-Echo. -Asa.
Tama na, Echo, Asa.
Ayoko sa kaibigang sinungaling.
-Lalo na kung tungkol sa assignment ko. -Asa.
Asa, sorry.
School assignment.
OA ka, Asa. Di mo mapatawad?
May verse tungkol sa pagpapatawad, di ba, sir?
-Oo. Al-Hujurat, verse… -Sir, pasensiya na.
-Wag na 'yong verses at hadiths, sir. -Ano…
-Balewala lang 'yong disappointment ko? -Sinimulan mo 'to, Asa.
-Tama na… -Bakit ako?
Naiintindihan ko si Asa.
Pag di nirerespeto 'yong nararamdaman ko.
Pag di pinapakinggan.
Asa, aalis na 'ko sa project na 'to.
Naiintindihan ko si Jati.
Hindi sa inaatake ka namin, Asa.
Pero sa totoo lang, nakaka-stress na makatrabaho ka.
Masyado kang mapilit, Asa.
Pasensiya na, Asa.
Pero madalas, di ka nakikinig sa 'min.
Sumusunod lang ako sa 'yo
kasi natatakot ako sa 'yo.
Uy, tama na.
Hindi 'to kasalanan ni Asa. Kasalanan ko 'to.
Puwede kayong magreklamo, pero wag 'yong ganito.
Ipinaliwanag ni Asa
kung ba't kailangan niyang seryosohin 'to.
Okay.
Gusto kong mag-sorry…
sa inyong lahat.
'Yong ginawa n'yo,
gustong-gustong ni Allah.
Jati. Sige.
Basahin mo ang kahulugan ng Al-Hujurat verse 10.
Isapuso n'yo.
Isapuso n'yo nang mabuti, okay?
Sa ngalan ng Diyos.
"Tunay na
"magkakapatid ang mga mananampalataya.
"Kaya magkasundo kayo ng mga kapatid mo.
"At matakot ka kay Allah
"para makamit mo ang awa."
Dating judge ang lolo ko.
Siya 'yong pinakamatapat.
-Oo, matapat siya. -Sa Java.
Sa buong Java.
Sa buong Java, Asa.
Hanggang sa 'yong career niya, di na umusad, Jati.
Seryoso ka? Gusto mong i-interview si Lolo?
Mga importanteng bagay na lang ang naaalala niya ngayon.
Ako na lang ang i-interview mo.
Okay lang po, Lola. Madali lang 'yong mga tanong.
-Hi, Lola. -Hi.
Kaibigan ko po, si Jati.
Dito ka na lang. May pupuntahan lang ako.
-Late na ako. -Sige po.
Religious gathering 'yon. Sige, ha?
Bye.
-Bye. -Bye.
Madali lang po 'yong mga tanong.
Nagbago ba 'yong pagkatao n'yo no'ng nagkaroon kayo ng apo?
Bale, ganito po…
Halimbawa,
ano'ng naramdaman n'yo no'ng ipinanganak ako?
Wala akong naramdamang kahit ano.
Kung puwede, Lolo.
Siguro ang tanong…
noong ipinanganak ng anak n'yo si Asa,
ano'ng naramdaman n'yo noong una n'yong nahawakan si Asa?
Sobrang saya ko no'ng una kong mahawakan si Asa.
Nagpapasalamat ako.
Pero…
hindi anak ng anak ko si Asa.
Napulot lang si Asa.
-Ano po? -Ano po?
No'ng araw na 'yon…
expert witness ako sa isang kaso.
Sa kanan ng South Jakarta courthouse,
may bajaj station.
Gusto kong umuwi sakay ng bajaj, pero nagkakagulo lahat doon.
May sanggol na iniwan ng nanay niya sa loob ng bajaj.
May sugat siya sa pisngi.
Tumama ito sa loob ng bajaj.
Kita mo?
Itong peklat sa pisngi ko.
Sabi ng mga magulang ko, natumba ako habang nag-aaral maglakad.
Paano nilang lahat nagawang magsinungaling sa 'kin,
pero hindi magawang maging tapat sa 'kin?
Wala akong pakialam kung kaninong anak ako, Jati.
Ganito pa rin ako.
Ayoko sa mga sinungaling.
Kahit magulang mo?
Lalo na kung magulang ko.
No'ng una kong makita 'yong batang 'yon, alam ko nang magiging pasaway siya.
Tapos, spoiled pa.
Sa almusal, humingi siya ng tubig sa nanay niya.
Kinuha naman ng nanay niya.
Pa.
Seryosohin mo naman.
Nagre-record ka?
Dapat nagre-record ako, Pa.
Tama na, ibaba mo muna 'yan. Tumulong ka muna.
Buhatin mo 'yan, hanapin natin 'yong phone.
Importante 'to. Halika.
Ang first verse ng Iqra.
Basahin mo, Pa.
Imbes na hanapin 'yong phone ng guest.
Lagi kang may sagot. Tingnan mo.
Para din sa usapan natin itong assignment, di ba, Pa?
-Tingnan mo, nandiyan ba? -Wala.
-Para sa ganyan, si Mama mo na lang. -Sa inyo ni Mama nabuo ang pamilyang 'to.
Ano ba'ng gusto mo? Tungkol sa history? Ikuwento 'yong mga sakripisyo namin?
Okay, Pa. One, two, three.
Well, ang mga sakripisyo ko…
Ito 'yong ipinaglalaban ko.
'Yong kutson?
-Hindi 'yong kutson. Itong hotel. -Di mo naman pag-aari 'tong hotel.
Oo, alam kong hindi akin.
Sa tingin mo ba gusto kong tumira dito?
Bakit ko lulunukin ang pride ko?
Dito tayo nakatira para malapit sa magandang school mo.
Para makatulog ka nang maayos.
Basta di ka naiinitan o nauulanan, 'yon ang mahalaga.
Hanapin mo…
Responsibilidad mo 'yan bilang magulang.
Jati.
Hindi lahat ng magulang, responsable sa anak nila.
May mga magulang na inaabuso ang mga anak nila.
May paborito.
Walang pakialam sa mga anak nila.
Tama na. Tulungan mo akong hanapin 'yong phone. Importante 'to.
Bitawan mo na 'yan.
Sige na. Tingnan mo sa ilalim ng kama. Hanapin mo sa lahat.
Pagsubok ang buhay, anak. Lalo na pagdating sa pamilya.
-Diyos ang nagtakda niyan. -Alam ko.
Bakit kailangang lahat may pagsubok?
-Hindi ba puwedeng payapa lang ang buhay? -Jati.
Pagsubok ang love language ng Diyos.
Okay?
Ikaw lang ang may sabi niyan.
Jati.
Pag nagtuturo ako ng PE, nakakapagod, di ba?
Ano sa tingin mo ang purpose no'n?
Para maging malusog tayo.
Kung gusto ng teacher na maging malusog at matuto ang estudyante niya,
ibig bang sabihin, may malasakit siya?
Jati.
Pag may problema ka,
sabihin mo,
sino'ng tinatawagan mo?
Panginoon…
Di ko po alam kung ano'ng ipagdarasal ko.
Ang dami kong problema.
Una,
alam Mo naman na.
Nakakainis si Papa.
Pero kung may puwedeng unahin,
tulungan Mo po muna si Asa.
Hon, sabihin mo na ang mapait na katotohanan.
-Sumusugod siya. -Wag kang lumapit, natatakot ako.
-Ayun. -Ingat ka.
Sa paso.
-Pa, Ma. -Jati! Dahan-dahan.
-May putakti. -Di 'yan putakti, bubuyog 'yan.
Nangangain ng bubuyog ang putakti.
Paano mo nalaman 'yan, Pa?
Marami akong alam. Ayaw mo lang makinig.
Lagi kayong nagtatalo.
Nasaan na 'yon?
-Pa, ayun. -Saan? Tumulong ka. Patayin mo.
-Teka. Ngayon na? -Gamitin mo 'to.
-Teka. 'Yong paso, kunin mo. -Kunin mo…
Dahan-dahan…
Sandali.
-Ito, Ma. -Dahan-dahan.
-Sige. Isa. Dalawa. Tatlo… -Sige.
Ayun. Doon pumunta. Doon.
Nasaan na, hon?
-Pa. -Nasaan?
-Saan? -Pumasok. Doon pumasok.
-Tara. -Saan?
Doon pumunta.
-Pa! Dito! -Sige.
Habulin mo. Saan?
-Saan? -Pumasok diyan.
Aray!
Bakit ba nandito 'to?
Kahapon, naghahanap ako ng mga garapon.
-Iligpit mo. Saan? -Dito. Pa! Doon!
-Saan? -Saan?
Nandoon lang kanina.
Lumabas ka. Baka lumusot sa butas.
-Honey, halika. -Nandiyan ba?
Dito.
Hon, dito.
-Pa! Dito. -Saan?
-Ayan! Kita mo? -Saan?
-Banda do'n. -Saan, Jati? Tara.
Dapat mahuli natin.
-Baka mapunta sa mga guest. Saan? -Sa likod.
-Saan? -Baka nasa likod ng kahon.
-Jati, saan ka pupunta? -Sandali, titingnan ko sa labas, Pa.
Nasaan na?
-Wala diyan. -Ha?
Sige, halika na.
Hi. Wow, ang kinis.
Parang celebrity.
-Anak. Ang ganda mo. -Nambola ka pa!
Nakalimutan mo na, dati, kinunan ka rin gamit 'to, di ba?
Matagal na 'yon.
Lola, Lolo.
Pogi, ba't tahimik ka?
Pinagalitan ka ba ni Asa?
Uy, anak. Smile ka.
-Dahan-dahan. -Smile.
Pa, akin na 'yang handycam.
Meron ba kayong…
gustong malaman tungkol sa pamilya n'yo noong bata pa kayo?
Anak, i-shuffle mo muna 'yong cards.
-Tama. -Sagutin mo na, Ma.
-Sige na. -Ano nga 'yon?
Ako na.
-Dian. -Sige.
Sana sinabi sa 'kin na allergic ako sa hipon noong bata pa ako.
Kumain ako ng seafood noong isang araw at namaga 'yong mata ko.
-Nakatingin silang lahat sa 'kin. -Kawawa naman.
Ang kati.
-Allergic? -Allergic talaga, Ma.
Sa 'kin, nalaman ko na 'yong pamilya ng lolo sa tuhod natin,
ilang henerasyon ng mga negosyante.
Kaya di ko kailangang matakot maging negosyante.
Tama ka. Agree ako diyan.
-Oo. -Tapos…
Meron ba akong…
dapat nalaman mula pagkabata ko?
Ano?
Lolo…
Ano ba'ng dapat nalaman ko na noong bata pa ako?
Asa, tama na. Tama na 'yan.
Sige na, Asa, tama na.
-Jati, bitawan mo. -Tama na.
-Jati. -Jati? Jati.
Asa. Wag… Asa. Kailangan mong…
-Tama na. Bitawan mo. -Jati. Tama na.
Sa kanan…
-Ano 'to? -…ng South Jakarta…
-Patingin. -…courthouse…
Recording ba 'to ni Lolo?
Hindi ko marinig 'yong sinasabi niya.
Ito 'yong recording no'ng sinabi ko sa 'yo na napulot ka.
May sanggol na iniwan ng nanay niya…
Pa.
Akala ko di pa natin sasabihin 'yan?
-May sugat siya sa pisngi. -Oh my God.
Asa.
Bakit walang nagsabi sa 'kin na ampon ako?
Bakit nagsinungaling kayong lahat?
-Anak. -Asa…
Hindi… Asa, makinig ka muna. Asa…
Pabayaan mo siya. Lalo lang siyang magagalit.
Ano'ng gagawin natin? Andrew?
Asa, hanggang saan ka tatakbo?
Walang nagsabing habulin mo ako.
Ayokong isipin ng mga magulang mo na wala akong pake sa 'yo.
Gusto mo lang talaga akong habulin?
Huminga ka, Asa.
Huminga ka.
Sige pa.
Dahan-dahan.
Huminga ka.
Asa.
Hindi lahat ng kapamilya, handang magsinungaling
para lang maramdaman ng anak nila na tanggap siya, Asa.
Paano 'yong tunay kong pamilya?
Ano'ng silbi ng totoong pamilya?
'Yong papa ko.
'Yong totoong papa ko.
Mas nakikita niya 'yong pagkukulang ko.
Hindi maganda 'yon.
Sa tuwing gigising ako, ramdam ko agad ang pagkukulang ko.
Sa tuwing gigising ako,
naaalala kong inabandona akong bata.
Pero halata naman.
Mahal ka nila.
Hindi ko alam…
kung mahal ba talaga nila ako
o naaawa lang sila sa 'kin.
Jati,
bakit pa ako ipinanganak?
Anak.
Sweetheart.
Sorry, anak.
Kasalanan ko.
Hindi ni Lolo.
Hindi ni Lola.
Hindi ng mama mo.
Pinilit din ako ni Mama na sabihin sa 'yo.
Hindi pa ako ready, anak.
Di pa ako ready na malaman mo.
Pa, malas ba ako?
Naghiwalay kayo ni Mama.
Hindi, mali 'yan, Asa.
Hindi na ba magkaanak si Mama dahil inampon niya ako?
Wag mong sabihin 'yan.
Halika rito, anak.
Uy.
Anak…
hindi ka malas.
Blessing ka.
Blessing ka sa 'kin, sa papa mo, kay Lola, kay Lolo,
kaya magkakasama tayo hanggang ngayon.
Halika rito.
Halika, anak.
Halika.
Patawarin mo ako.
Ikaw ang lahat sa 'kin.
Sa akin din.
Kay Lola.
Kay Lolo.
Para sa lahat, anak.
Maliban sa tunay kong magulang, di ba?
-Bakit sila walang puso? -Anak.
Dito ka, anak.
Nandito kami.
Nandito ako at ang papa mo.
Nandiyan si Lola.
Nandiyan si Lolo.
Sa tingin ko, dapat ipaglaban ang katotohanan, Jati.
Tara, puntahan natin sila. Di ka ba curious, Jati?
Sasama na lang ako.
-Pero… -Tara na, Jati.
Kita mo? Tama ako.
Lahat susuporta sa 'yo, Jati.
Heto.
Welcome, mga bata. Meron lang akong ilang paalala.
Nasa pinto ang mga patakaran sa Braga Horror Attraction
sa dulo at sa kaliwa ng mga bisita.
-Tara na, Jati. -Okay, halikayo!
-Tara na! -Tara na!
Bukas na ang attraction. Mag-ingat kayo. Walang magtutulakan.
-Ingat sa pag-akyat. Mag-ingat kayo. -Mag-ready na tayo.
Mag-ingat kayo.
…magsasara na ulit ang Braga horror ride sa loob ng limang minuto.
Okay lang. Magkakasama naman tayo, di ba?
Heto.
Kinuha ko sa medicine cabinet ni Mama. Gamitin mo.
Dalawang pindot.
Gusto mong lumabas? Okay ka lang?
Asa, sasamahan ko na siya palabas.
Tara. Ingat ka.
-Sorry. -TJ!
Jati, alam mong mahilig ako sa science. Sasama ako sa kanila.
-Ibnu! -Ibnu!
-Ako! -Ako!
Dali, magse-17 ka na. Dapat sumama ka sa kanila.
Bantayan mo ako, okay?
-Echo. -Asa.
Ito ang totoong atraksiyon sa Braga.
Tandaan, tao rin ang mga multo.
-Wag silang hawakan o saktan. -Wag n'yo akong iwan, okay?
Okay, Dali.
-Asa, naririnig mo ba ako? -Naririnig kita.
Sis?
Tara na.
-Jati, okay ka lang? -Ayos lang.
-Di mo ako tinanong? -Ano 'yong tunog na 'yon?
Hi.
Ano 'yong tunog na 'yon?
Echo, tara na.
-Tama na, Asa, pagod na 'ko. -Jati!
-Jati, gamitin mo ulit 'yong inhaler. -Nasaan?
Huminga ka.
-Hinga. Inhaler! -Asa.
-Hinga. Hinga nang malalim. -Multo!
-Inhaler! -Kalma lang.
Tawagin n'yo si Tito Yayan!
-Tito Yayan! -Tito Yayan!
Nasaan 'yong inhaler?
Tito Yayan!
Ano'ng problema?
Ako 'to, si Yayan! Nandito na si Yayan!
-Si Jati 'to. -Jati?
Jati?
Jati. Jati, gising.
-Jati. -Ano'ng gagawin natin?
Dalhin natin siya sa ospital.
Jati.
Salamat sa Diyos.
-Salamat sa Diyos. -Salamat sa Diyos.
Jati.
Jati, gamitin mo muna 'yong inhaler.
Bakit di pa umaalis 'tong lalaking 'to?
-Salamat sa inyo. -Wala 'yon.
-Sige, balik na kami sa trabaho. -Sige. Pasensiya na.
-Bye sa inyo. -Bye. Salamat.
Jati.
Ako 'to, si Tito Yayan mo.
-Tito? -Masama ba talaga pakiramdam mo?
At ikaw naman,
kakaiba 'yong assignment mo.
-Echo. -Paano nangyari 'to?
Sorry, Tito.
Gusto ko sanang magtanong tungkol dito sa kapatid ni Papa na namatay na.
Diyos ko.
Hindi siya nakababatang kapatid ng papa mo.
Siya ang nakatatandang kapatid. Tito mo siya.
Malakas at malusog pa rin siya ngayon.
Sinasama ka ba niya sa probinsiya niya?
-Hindi. -Sayang naman.
Di siya nagkukuwento tungkol sa pamilya niya, Tito.
Talaga?
Bakit gano'n ang papa mo?
Welcome sa Braga Horror Attraction.
Bago tayo magsimula, meron lang kaming ilang paalala.
Oo.
-Ready na, Tito. -Ready na ba lahat?
BRAGA HORROR ATTRACTION
Makakauwi ba 'yong bubuyog?
Ang totoo, di bumabalik ang mga bubuyog nang mag-isa.
Pupunta ka sa bahay ng tito mo?
Natatakot ako, Asa.
Uy.
Kung natatakot ka,
bakit ka pa bumiyahe ng dalawang oras papunta rito?
Sir.
-Nandiyan ba si Mr. Geni? -Wala siya ngayon.
-Excuse me. -Sige.
Sir. Nandito ba si Mr. Geni?
-Nandito siya. -Doon?
Oo. Nando'n. Sundan n'yo ako.
Ito 'yong bahay. Sa kanan.
Okay. Sige.
-Salamat. -Sige.
-Sino ka? -Ako 'yong kuya mo.
Kuya, tama ba?
Kuya ko?
-Kuya ko. -Kuya mo ako.
Meranti.
May bisita tayo.
Tito.
Tito?
Ako 'to.
Si Jati.
Jati?
Diyos ko.
Payakap nga.
Diyos ko po.
Kumusta?
Kami ng papa mo noon,
nangangarap ng ganitong beehive farm.
Tara, samahan mo si Ayu.
Tingnan mo 'yan.
Pero…
iba ang plano ng tadhana.
Kaya ako na lang dito mag-isa.
Kung gano'n kayo ka-close,
bakit parang di ka kilala ni Papa?
Nagsisinungaling pa siya.
Kasi…
sobrang na-disappoint ko ang papa mo.
No'ng bata pa ako,
madalas akong umiinom.
Puro ako kalokohan.
Sana namatay na lang ako.
Halos nando'n na. Mamamatay na.
Kung 'yon lang naman,
bakit hirap si Papa na ikuwento ka sa 'kin, Tito?
Patayin mo muna 'yan.
Nagalit ang papa mo…
no'ng nabuntis ko 'yong kapitbahay.
Pagod na pagod na 'yong papa mo dahil sa 'kin at kay Lolo.
Natatakot ang papa mo na pasanin ang lahat ng problema.
Kakakasal lang nila noon.
Gusto niyang magkaroon ng masayang pamilya.
Gusto ka niyang maging masaya, Jati.
O baka selfish lang siya, Tito.
Jati.
Hindi masamang tao ang papa mo.
Kung di siya umalis,
di ako magiging responsable.
'Yong anak ko,
si Meranti,
may Down syndrome siya.
Mula pagkapanganak,
iba na 'yong mukha niya.
Pero mula sa unang beses na nahawakan ko siya,
na-appreciate ko ang buhay.
Unti-unti, naintindihan ko…
kung ano ang ibig sabihin ng alagaan, lumago…
at tanggapin ang buhay.
Kunin mo 'yong kahon.
'Yong nandoon. Sige, kunin mo.
Buksan mo.
Mga dasal 'yan ni Lolo.
Para sa pamilya n'yo.
Karpintero ang lolo mo.
Naniniwala siya na ang kapalaran ng bata
ay parang kahoy.
Puwedeng hubugin.
Sinasabi noon ni Lolo,
dapat Damar ang pangalan ng una niyang apo.
Tumanggi ang papa mo.
Jati ang gusto niyang ipangalan sa panganay niya.
Sige, tingnan mo sa loob.
'Yong tatay ni Lolo… Ano siya? Lolo mo sa tuhod, di ba?
Noong kaedad mo siya, dinukot siya ng mga Hapon.
Pinilit siyang maging romusha laborer,
pinaghukay ng kuweba sa Tahura.
Pagbalik niya sa lugar nila, wala nang natira sa pamilya niya.
Mahirap magkaroon ng tatay na galit sa buhay.
Malupit ang tatay ng lolo mo,
pero mas malupit pa ang lolo mo.
Galit din ba si Papa sa buhay niya?
Sinaktan ka ba niya?
Si Lolo ba sinaktan kayo ni Papa?
-Tanga! -Maawa ka po, Papa.
Walang utang na loob!
Sino'ng nagturo sa 'yong magpakaganyan?
Gamitin mo utak mo. Tanga!
Nakakahiya ka!
Bilisan mo! Tanga!
Makinig ka! Bilisan mo!
Bilisan mo!
Jati!
Tanga!
-Sino'ng dinala mo rito, tanga ka? -Pinalaki kang matalino!
Sino'ng nagturo sa 'yong gumanyan?
Di mo magawa 'yong ganito kasimple? Sino'ng nagturo sa 'yo niyan?
Gamitin mo utak mo. Tanga!
Uy, Engkos. Kailan ka uuwi?
-Mauuna na 'kong umuwi. -Sige, mauna ka na.
Mag-isa ka lang? Di mo kasama 'yong anak mo?
Sa ngalan ng Diyos…
Sige, uminom ka muna.
Sige na.
Inumin mo.
Ayoko. Salamat na lang.
-Binasbasan na 'tong tubig. Inumin mo na. -Ayoko.
-Masarap 'yan, inumin mo na. -Ayoko nga!
Relax ka lang.
Subukan natin 'yong pangalawa.
-Oo, 'yong pangalawa. -Sige.
Excuse me.
Ano'ng nangyayari dito?
Excuse me. Sandali lang.
-Sige. -Bitawan mo ako!
-Bitaw! -Sige na!
-Diyos ko! Honey! -Diyos ko!
Diyos ko po.
Alis diyan!
-Diyos ko. -Tapos na?
Okay na 'yan. Tama na 'yan.
-Di na kailangang ubusin? -Hindi na.
Para sa ruqyah, sapat na 'yan.
Ano? Ruqyah?
Hon, hindi ganito ang ruqyah!
Dapat magbibigkas ng mga dasal at ipagdarasal 'yong tao,
hindi duduraan siya.
Pa!
Hindi ako sinasaniban!
Huminahon ka. Nanghihingi tayo ng tulong.
Hindi sinasaniban ang anak n'yo, nahawakan lang ng jinn.
Uod na jinn. Siguro dahil madalas siyang matulog sa oras ng Asr?
Kaya madalas siyang gumagapang sa sahig, di ba?
Hindi. Walang jinn.
-Hindi, noon… -Walang jinn na kasali rito.
Walang jinn. Nasobrahan ka lang sa panonood ng horror.
No'ng nakaraan, nakahiga siya sa sahig nang ganito, di ba?
-Ano? Uma-acting lang akong maging unggoy! -Kita mo? Gusto niyang maging unggoy!
Gusto ng bata maging unggoy? Nakakapagtaka na 'yan.
-Jati, hoy! Di pa tayo tapos! -Diyos ko naman!
Jati!
Honey, siguradong hindi totoo 'yon.
-Sandali lang. -Sige.
Jati!
Ano ba talagang nangyayari, sir?
Jati!
Hindi. Okay lang ang anak ko. Hindi 'yan totoo.
Kung magbabagsak ka ng pinto,
gawin mo sa sarili mong bahay!
Lalo ka nang nagiging bastos!
Sino ba'ng nagpalaki sa 'kin?
Kaninong kasalanan?
Hindi mo alam
o ayaw mong sagutin?
Ikaw…
AT ANG MGA NAGSASABI, "PANGINOON, IPAGKALOOB MO SA AMIN…"
Magdasal na tayo?
Sigurado ka ba rito, sir?
Sigurado ako.
Pinag-isipan ko ito nang mabuti, at final na ang desisyon ko.
Sa tingin ko, dapat mag-exam si Jati ngayon.
Ayokong maging pabigat siya sa pamilya namin balang-araw.
Sir.
Kung okay lang, sir.
Sa tingin ko, nasa tamang edad na si Jati
para pakinggan, sir.
-Tama. -Pasensiya na.
-Ang astig. -Sa tingin ko, bata pa si Jati
para maging malaya,
o kung ano man ang tawag do'n ng school na 'to.
Kaya ako na ang bahala kay Jati, sir, ma'am.
Kaninong magulang kayo?
Kay Jati.
Si Jati 'to.
Mukha siyang masaya rito, 'no?
Wala akong pakialam kung saang school ako.
Gusto ko lang tapusin muna 'yong assignment ko rito.
…habang ginugunita natin ang mga biktima ng kawalang-hustisya na ito.
Kaya ginawa ko 'to para sa mga biktima noong 1998…
Magandang umaga sa inyong lahat.
Salamat sa pagdalo at pagsuporta
sa palabas ng SMP Tunas Merdeka.
At susunod, ang huling showcase
ay ipepresenta nina Asa at Jati.
Salamat. Sige na.
Anak!
Nandito kami
para dalhin ang lahat sa isang paglalakbay sa nakaraan.
Lalong-lalo na, sa sinaunang panahon.
Nagbago ang concept ng project namin.
Noong una, gumawa kami ng family gem card game.
Pero napatunayan ng paglalakbay namin
na ang kasaysayan ng buhay
ay higit pa isang sa laro.
Hindi lang tungkol sa panalo at talo ang buhay.
Maaaring isulat muli ng mga nanalo ang kasaysayan ng isang bansa.
Puwede tayong piliting makalimot…
pero ang personal na kasaysayan natin…
ay laging naghihintay na kilalanin.
Sundan n'yo ako.
Mauna ka.
Ang project na 'to ay tungkol sa pagharap sa nakaraan ng pamilya namin.
Mag-uumpisa sa pamilyang kilala na namin…
o 'yong di pa namin kilala.
Jati.
Asa, di ko kaya 'to.
Sir, pasensiya na. Di ko kaya.
-Jati. -Jati.
Sorry, aatras na ako sa project na 'to.
-Importante sa 'yo 'to. -Meron nang…
Sorry talaga, Asa.
Sorry.
-Jati! -Jati.
-Ano'ng ibig mong sabihin, canceled na?
-Umuwi na tayo. -Bakit ka uuwi?
Maligayang pagdating sa inyong lahat. Mula ako sa sinaunang panahon.
Ang galing niya.
-Ano 'to? -Si Echo.
-Di mo narinig? -Kalma lang.
Alin? Ang init do'n.
Ano'ng ginagawa mo?
Jaya.
-Ikaw ba si Yayan? -Oo.
Tungkol saan ba 'tong assignment mo, ha?
Ganyan talaga ang mga bata.
Kailan ka dumating?
-Damar Jati Ilhami! Ano'ng problema mo? -Jati.
Tama na, Ma! Pagod na ako. Tumutulong lang ako.
-Pero wag mong ikandado 'yong pinto, Jati! -Jati! Halika, iho!
Ano'ng gagawin natin? Hon!
-Tito, tawagin mo siya. -Plot twist.
-Ang galing. -Sirain mo!
Ang galing mo, Jati.
-Jaya! -Subersibo.
-Diyos ko. -Diyos ko, 'yong susi.
Nasaan 'yong susi?
Hanapin natin 'yong susi.
Sumobra na si Jati.
Uy, maupo ka muna. Umupo ka.
Huminga ka.
-Honey. -Wala rito. Hinanap na namin.
Subukan mo rito.
Nakita ko ro'n.
Nasaan 'yong susi?
Teka, honey.
Para sa 'kin, siguro, oo.
Sa pananamit, nagsusuot ako ng headscarf.
Nababago talaga, Jati. Nag-iba na ang itsura ko. Totoo.
Parang ganito.
Pero sa kabuuan,
sa tingin ko,
nagmumula sa loob ang pagbabago.
Dapat nagre-record ako, Pa.
Tama na 'yan, ibaba mo muna. Tumulong ka.
Buhatin mo 'yan, hanapin natin 'yong phone. Importante 'to.
Kuya Geni?
Ano ba?
Nandito ka ba para kay Jati o para sa 'kin?
Si Jati ang humanap sa 'kin.
Hindi ako.
Imposible 'yan.
Sige na. Sabihin mo na. Wag ka nang magsinungaling.
Ano'ng nangyayari?
Baka ikaw 'yong nagsinungaling kay Jati.
Paano ako nagsinungaling kay Jati?
Kuya Geni.
Sorry.
Kita mo naman. Maayos ang pamilya ko.
Hinihiling ko lang na wag mo kaming guluhin. 'Yon lang. Okay?
Sino ba ang nanggugulo, Jaya? Sino?
Ikaw 'yong umalis.
Pinuntahan ako ni Jati.
Umalis ako para protektahan ang anak ko.
Ayokong maging katulad mo si Jati,
o katulad ni Papa.
Ayoko no'n.
Jaya.
No'ng may sakit si Papa,
bago siya mamatay…
sino'ng hinanap niya?
Ikaw.
-Ako ba o 'yong pera ko? -Wag mong sabihin 'yan.
Wala akong pera.
-Para sa pamilya ko ang pera ko. -Diyos ko. Hindi 'to tungkol sa pera.
-Sinasabi ko, hindi 'to tungkol sa pera. -Hindi.
Jaya,
may pera rin kami.
'Yong beehive farm.
'Yong pangarap natin. Natupad ko.
Kaya hindi 'to tungkol sa pera. Maniwala ka.
May mga magulang na inaabuso ang mga anak nila.
May paborito.
-Walang pakialam… -Nakita ko mismo.
Nagbago si Papa.
Araw-araw, nagsusulat siya ng mga panalangin para sa 'yo.
Isinusulat niya sa papel at nilalagay sa lata.
Nagbago siya. Iba na siya. Naging mabuting tao siya.
-'Yon ang nakita mo? -Oo.
-Nakita mo? -Oo.
Nakita mo ba kung paano ako tinrato ni Papa?
Ha?
Nakita mong lagi niya akong sinasaktan.
Simula pagkabata,
binubugbog ako ni Papa.
Noon pa man, nangako akong di ako magiging tulad niya.
Gusto kong maging pinakamabuting ama para kay Jati.
Di ako katulad ni Papa.
Jaya.
Binubugbog din ako.
Pareho tayo.
Nahirapan din ako.
Biktima rin ako.
Kinailangan ko ng tulong, kinailangan kita.
No'ng umalis ka sa bahay…
ipinanganak 'yong anak ko.
Si Meranti.
Hindi mo alam 'yon, di ba?
Handa akong tanggapin na walang tito si Meranti,
walang mga pinsan.
Kasalanan ko ba 'yon? Ako ba ang sinisisi mo?
Sinisisi mo ako dahil nabugbog ka?
Si Papa ang bumugbog sa 'yo, hindi ako.
Pero ang nanakit sa 'kin, ikaw at si Papa.
-Tapos ngayon, sasabihin mo 'yan… -Tama na.
Nagbago na ang lahat.
Naka-move on na ang lahat.
Maliban sa 'yo. Di ka ba napapagod?
-Pagod na ako. -Matagal na akong naka-move on.
Alam mo ba kung sino'ng sumira no'n?
Ikaw at si Papa. Sinira n'yo 'yong buhay ko.
Nasira n'yo.
Tapos ngayon, nandito ka at sinasabi mo ang mga 'to?
Di mo ba nakikita kung paano mo ako tratuhin noon? Ipokrito ka.
-Paano ako naging ipokrito? -Ipokrito!
Paano?
Di mo na naaalala
na binubugbog mo ako, o lasing ka lang?
Lasenggo, sinasaktan ako, tapos di mo maalala?
Para sa 'kin, ipokrito ka.
Ipokrito!
Nasabi ko na sa 'yo lahat.
Jaya, tapos na 'yon.
Nagbago na lahat. Tama na, Jaya. Pagod na ako.
-Bahala ka nga… -Di ka pa rin nagbabago.
Hindi. Di na kailangan.
Tama na, wag ka nang magsalita. Isa lang naririnig ko.
Para sa 'kin, puro pagkukunwari lang. Tama na!
Okay, sige.
-Sabihin mo kung ano'ng gusto mo. -Ano'ng gusto mo? Sabihin mo!
Gusto mo ba akong saktan?
-Sige, saktan mo ako. -Para maging katulad mo ako? Ni Papa?
Hindi.
Di ako nananakit nang walang dahilan.
Di ko sinaktan si Jati kahit kailan.
Katulad ba ako ni Papa? Hindi.
Iba ako!
-So, ano'ng gusto mo? -Sige.
-Suntukin mo na ako. -Suntukin kita?
-Sige na. -Ilang beses?
Para saan?
Para masakit?
Hindi. No'ng sinaktan n'yo ako ni Papa, hindi lang masakit,
nasira ang buhay ko! Nasira!
Maibabalik mo ba 'yong buhay ko? Hindi!
Magiging mabuting kapatid ka ba na kailangan ko noon? Hindi!
-Pareho lang. -Pareho saan?
Sabihin mo!
Nanahimik lang ako!
Kahit noong binubugbog ako, tahimik lang ako! Umiiyak mag-isa!
Ano'ng gusto mo?
Bigla kang nagpakita, tapos ganito ka magsalita? Ipokrito ka!
Nasira ang buhay ko, Kuya! Nasira!
-Kaninong kasalanan 'yon? -Kalma lang! Hoy!
Ano'ng nangyayari?
Honey, tama na. Kuya Geni, ikaw rin.
Hanggang kailan kayo mag-aaway nang ganito?
Pagod na ako, alam n'yo ba 'yon? Ilang taon na akong nagtitiis!
Pagod na akong magsinungaling kay Jati.
Ganito ba ang merong kapatid? Seryoso?
Dapat nagtutulungan ang magkakapatid,
hindi sinisira ang isa't isa.
Kumalma ka! Kuya Geni, ikaw rin!
Diyos ko…
Honey.
Kailangan ni Jati ang tito niya.
Kailangan din ni Meranti ang tito niya, kailangan tayo.
Magbati na kayo.
Hindi ko na alam kung paano.
Di mo ba nari-realize, hon?
Sa ayaw mo't sa gusto, gagayahin ka ni Jati.
Natatakot ako do'n.
Sobrang natatakot ako…
Na iiwan tayo ni Jati gaya ng pag-iwan mo sa papa mo.
Gusto mo bang mangyari 'yon, hon?
-Asa. -Asa.
Anak?
Pagpahingahin mo muna si Jati.
Salamat, Asa.
Dahil lagi kang nandiyan.
Kasi…
Gano'n ang kaibigan.
Salamat.
Salamat sa paghatid kay Jati.
Parte lang 'yon ng pagiging teenager.
-Mabuti at nakauwi na si Jati. -Asa.
Tama.
Salamat.
Nagpasalamat ka na ba?
Tito.
Meranti.
Isda.
Gusto mong makipaglaro sa isda?
Hi, Kuya Geni.
Pasok ka.
Sobra na 'yan. Pakainin mo 'yong nasa taas. Meranti.
Subukan mo 'yong nasa taas.
'Yong nasa taas.
Sige, dahan-dahan.
Basa. Dahan-dahan.
Gusto mong umupo? Dito.
Halika rito.
-Saan? -Dito. Ayan na 'yong isda! Sige!
-Umalis na 'yong isda… -Sorry.
Bigla akong dumating sa buhay mo.
Pero iba ka kay Papa.
Iba rin si Jati sa 'tin.
-Gusto mong dalhin? -Oo.
Akin na.
-Ito, Kuya Geni. -Ha?
Ingat sa biyahe, Kuya.
IPAGDASAL N'YO SANA NA MANALO ANG ANAK KO
Subukan mo, Jati.
Ulitin mo.
Jati.
Ano'ng sinabi mo kay Tito Geni para pumunta siya rito?
Okay lang. Sabihin mo na.
Na…
gusto kong magbati na kayo.
Kung magkakaayos kayo,
siguradong mamahalin kayo ni Allah.
Kung mahal ka ni Allah…
siguradong magiging payapa ang puso mo.
Baka matanggap mo na nang buong puso ang lahat.
At pagkatapos…
baka mahalin mo ako kung sino ako.
Ayoko lang maramdaman na kapag pumalpak ako,
o natalo,
o nagkamali…
matatakot akong umuwi.
Gusto ko lang na lagi mo akong ituring na anak mo, Pa.
Promise, di ko na ibabagsak itong pinto.
Promise 'yon.
Sorry, Jati. Sorry.
Sorry talaga.
Sige na.
Subukan mo ulit.
Ulitin mo.
Heto. Gamitin mo 'to.
Subukan natin. Buksan mo.
-Jati, ibaba mo 'to. -Dito sa baba.
Jaya, pakihawakan 'to.
Wag kang matakot.
Mabuting nilalang ang mga bubuyog, Jati.
Ready? Heto na.
Tingnan n'yo. Kita n'yo?
'Yong nasa ibabaw na, puwede nang anihin ang pulot.
-Ito? -Oo, 'yan.
Ituloy n'yo lang ang paggawa ng honey.
Kita n'yo? Kailangang kinakausap 'yong mga bubuyog.
ME BEFORE ME
Nagsalin ng Subtitle: M. Zafe