1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:02,720 --> 00:00:05,560
Ik ben geboren
op een oktoberavond in 1940…

3
00:00:05,640 --> 00:00:09,640
…tijdens een nazibombardement
dat werd geleid door Madolf Hitlum.

4
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

5
00:00:10,160 --> 00:00:13,040
Al gauw hadden ze gewonnen.
Maar mij kregen ze dus niet te pakken.

6
00:00:13,840 --> 00:00:16,920
Wij willen The Beatles.

7
00:00:17,000 --> 00:00:20,480
Wij willen The Beatles.

8
00:00:29,560 --> 00:00:34,560
Liverpool was een nogal deprimerend
oord. Deprimerend en eenzaam.

9
00:00:35,760 --> 00:00:39,800
Je had die bekende zwarte gebouwen
en er heerste een…

10
00:00:41,120 --> 00:00:43,520
{\an8}…op een bepaalde manier
melancholische sfeer.

11
00:00:43,600 --> 00:00:46,480
{\an8}Het was op een Bijbelse manier
deprimerend.

12
00:00:48,120 --> 00:00:49,440
{\an8}Snap je wat ik bedoel?

13
00:00:49,520 --> 00:00:54,360
{\an8}Het stormde
en je had van die bliksemstralen.

14
00:00:54,440 --> 00:00:56,920
De zee beukte tegen de zeewering.

15
00:00:58,480 --> 00:01:00,560
De fans van rock-'n-roll in Liverpool
boften.

16
00:01:00,640 --> 00:01:04,360
{\an8}Ze konden gebruikmaken
van de diensten van de Cunard Yanks.

17
00:01:05,360 --> 00:01:09,560
{\an8}Zo noemden ze de mannen
die op de schepen werkten…

18
00:01:09,640 --> 00:01:13,520
…die heen en weer voeren
tussen Liverpool en New York.

19
00:01:14,280 --> 00:01:20,360
En die zeelieden brachten platen mee
uit New York.

20
00:01:20,440 --> 00:01:22,960
En zo kregen de mensen
in en rond Liverpool…

21
00:01:23,040 --> 00:01:28,600
…platen van Chuck Berry,
blues- en R&B-platen te horen.

22
00:01:28,680 --> 00:01:33,600
Toen ik klein was, was ik fan van Elvis
Presley, Little Richard en Chuck Berry.

23
00:01:33,680 --> 00:01:38,480
Tot die tijd ging rock-'n-roll over de
arme zwarten in het landelijke zuiden…

24
00:01:38,560 --> 00:01:41,880
…of de achterbuurten in de steden.

25
00:01:42,560 --> 00:01:44,680
En de witten waren truckers zoals Elvis.

26
00:01:45,760 --> 00:01:48,320
Dus wanneer
is dit soort rock-'n-roll begonnen?

27
00:01:48,400 --> 00:01:51,160
Wanneer begon het
de bleekscheten te dagen…

28
00:01:51,240 --> 00:01:53,920
…dat het sterk, krachtig en mooi was?

29
00:01:55,640 --> 00:01:59,200
Julia, John Lennons moeder,
was een groot fan van rock-'n-roll.

30
00:01:59,280 --> 00:02:02,840
Ze draaide illegale nummers voor hem
zoals 'I Put a Spell on You'…

31
00:02:02,920 --> 00:02:04,280
…van Screamin' Jay Hawkins.

32
00:02:05,640 --> 00:02:09,280
Toen hij z'n groep oprichtte…

33
00:02:11,760 --> 00:02:13,800
…was het een vreemde combinatie
van skiffle…

34
00:02:13,880 --> 00:02:17,120
…dat toen een rage is geworden
door Lonnie Donegan…

35
00:02:17,200 --> 00:02:19,480
…en rhythm-and-blues-materiaal
uit de VS.

36
00:02:20,880 --> 00:02:24,520
We hebben het aan The Beatles te danken
dat we ons bewust zijn geworden…

37
00:02:25,560 --> 00:02:28,760
{\an8}…van zwarte muziek in de jaren 60.
Anders hadden we er nooit van gehoord.

38
00:02:28,840 --> 00:02:31,960
{\an8}Ze hebben veel nummers
van Smokey Robinson opgenomen.

39
00:02:32,040 --> 00:02:37,000
Zo kwamen wij met hem in aanraking.
We hebben dus veel aan ze te danken.

40
00:02:37,080 --> 00:02:40,760
{\an8}John hield erg veel van zwarte muziek.
Hij was een echte muzikant.

41
00:02:40,840 --> 00:02:47,160
{\an8}Hij keek niet naar de kleur, het ging hem
om de muziek. Begrijp je wat ik bedoel?

42
00:02:47,240 --> 00:02:51,920
Het gebeurde op dat beroemde feest
in Woolton in 1957…

43
00:02:52,000 --> 00:02:57,160
…dat Ivan Vaughan Paul McCartney
aan John Lennon voorstelde.

44
00:02:57,240 --> 00:02:59,560
Hij was met allebei bevriend.

45
00:02:59,640 --> 00:03:03,520
En Paul maakte indruk op John…

46
00:03:03,600 --> 00:03:06,960
…omdat hij de woorden
'Twenty Flight Rock' van Cochran kende.

47
00:03:08,240 --> 00:03:11,160
Mensen denken dat ze meteen
beroemd werden na hun ontmoeting.

48
00:03:11,240 --> 00:03:17,000
Maar er ging uiteraard vijf jaar
hard werken aan 'Let Me Do' vooraf.

49
00:03:17,920 --> 00:03:22,600
Er kwamen een paar mensen bij die weer
vertrokken. George Harrison kwam erbij…

50
00:03:23,360 --> 00:03:28,440
…omdat hij een vriend van Paul was
van school.

51
00:03:29,400 --> 00:03:35,000
Hij deed auditie voor John
met het nummer 'Raunchy'.

52
00:03:35,080 --> 00:03:37,840
En Ringo was dus de laatste
die erbij kwam.

53
00:03:37,920 --> 00:03:41,280
zoals bekend
zat Pete Best er daarvoor bij.

54
00:03:41,360 --> 00:03:46,960
En in Hamburg zat Stu Sutcliffe erbij,
Johns dierbare vriend die is overleden.

55
00:03:48,840 --> 00:03:52,280
Er zijn dus nog anderen geweest
die ook een Beatle hadden kunnen zijn…

56
00:03:52,360 --> 00:03:53,960
…of het kort zijn geweest.

57
00:03:54,880 --> 00:03:58,960
Maar toen 'Love Me Do' uitkwam,
waren zij de vier die The Beatles vormden.

58
00:04:00,080 --> 00:04:04,120
Toen ik ging studeren, was dat
echt fantastisch, helemaal geweldig.

59
00:04:04,200 --> 00:04:08,800
{\an8}Ik wist prima te integreren na de eerste
twee jaar. Het heeft twee jaar geduurd.

60
00:04:09,360 --> 00:04:15,040
John was rebels, uniek,
en heel ondoorgrondelijk.

61
00:04:15,120 --> 00:04:17,360
Ik kon geen weerstand aan hem bieden.

62
00:04:17,440 --> 00:04:19,320
Er waren makkelijker mannen.

63
00:04:19,399 --> 00:04:23,640
Ik had op dat moment zelfs een relatie
met een heel makkelijke, saaie man.

64
00:04:23,720 --> 00:04:29,000
We hadden al bijna trouwplannen
en waren aan het sparen voor ons huwelijk.

65
00:04:29,080 --> 00:04:31,680
Maar John heeft me
van dat alles weggehaald.

66
00:04:31,760 --> 00:04:36,960
Het was spannend om te gaan studeren
en nieuwe mensen te ontmoeten…

67
00:04:37,040 --> 00:04:38,200
…om volwassen te worden.

68
00:04:39,040 --> 00:04:42,160
En John was het echt helemaal.

69
00:04:42,800 --> 00:04:46,320
Hij was de meest extravagante figuur
die ik ooit had ontmoet.

70
00:04:46,400 --> 00:04:48,440
En ik vond dat echt geweldig.

71
00:04:49,080 --> 00:04:53,400
Wie nam het initiatief? Liet hij het
aan u over of deed hij u een aanzoek?

72
00:04:54,080 --> 00:04:58,240
Ze zeggen dat de vrouw achter een man
aan zit tot hij haar verovert, toch?

73
00:04:58,320 --> 00:05:01,560
Ik denk dat het wel een beetje
zo is gegaan.

74
00:05:01,640 --> 00:05:05,400
Toen John me ontmoette,
veranderde ik steeds van kapsel.

75
00:05:05,480 --> 00:05:10,560
Ik liet het groeien en verfde het rood
en ontelbare andere kleuren.

76
00:05:10,640 --> 00:05:14,920
Toen ik John leerde kennen,
beïnvloedde hij me.

77
00:05:15,920 --> 00:05:20,320
Hij was gek op Franse filmsterren.

78
00:05:20,400 --> 00:05:26,880
Hij viel op dat accent,
op het mysterieuze van Brigitte Bardot…

79
00:05:26,960 --> 00:05:29,800
…en niet op zo'n nuchtere meid
uit Liverpool.

80
00:05:29,880 --> 00:05:34,240
Het enige wat ik in die richting kon doen,
was m'n haar laten groeien.

81
00:05:35,360 --> 00:05:38,520
Dus ik ben langzaam
van rood naar blond gegaan.

82
00:05:39,480 --> 00:05:44,640
Dat was de enige manier waarop ik
een beetje op Brigitte Bardot kon lijken.

83
00:05:46,240 --> 00:05:49,240
En met strakke rokjes
en zwarte panty's en zo.

84
00:05:50,240 --> 00:05:54,120
Ik werd van de opleiding gestuurd.
Ik werd altijd overal weggestuurd.

85
00:05:54,200 --> 00:05:58,280
Ik ben altijd mezelf geweest,
ik was altijd al Lennon.

86
00:05:58,360 --> 00:06:00,920
Ik heb geen compromis gesloten.

87
00:06:01,000 --> 00:06:05,240
De compromis is dat je niet meteen
alles kapotgooit als je daar zin in hebt.

88
00:06:05,320 --> 00:06:07,720
Je sluit een compromis met jezelf.

89
00:06:08,280 --> 00:06:13,160
Wat jullie nog niet is gevraagd,
is waarom jullie The Beatles heten.

90
00:06:13,240 --> 00:06:14,080
Waarom niet?

91
00:06:14,840 --> 00:06:17,120
Je moet toch een naam hebben, hè?

92
00:06:17,200 --> 00:06:19,000
John heeft die naam bedacht.

93
00:06:19,080 --> 00:06:21,680
Heeft John hem bedacht?
-Nee, John.

94
00:06:21,760 --> 00:06:25,280
Ringo, heb jij hem bedacht?
-Nee, John heeft hem bedacht.

95
00:06:25,960 --> 00:06:30,360
Op 'Please Please Me' hebben ze enkele
van hun favoriete R&B-nummers gezet.

96
00:06:31,160 --> 00:06:33,120
En sommige speelden ze live.

97
00:06:33,200 --> 00:06:36,440
Ze speelden immers op zo'n avond
uren achter elkaar.

98
00:06:37,000 --> 00:06:40,200
De meest bekende daarvan is
'Twist and Shout'.

99
00:06:40,280 --> 00:06:45,880
Dat nummer hebben ze in de laatste
tien minuten van de sessie opgenomen.

100
00:06:48,040 --> 00:06:52,320
John had amper nog een stem,
omdat hij de hele dag had gezongen.

101
00:06:53,520 --> 00:06:58,000
Maar hij heeft z'n uiterste best gedaan
en het resultaat was…

102
00:06:58,640 --> 00:07:00,280
…een heel rauw stemgeluid.

103
00:07:02,800 --> 00:07:07,040
Het was een van de weinige keren
dat het beter klonk dan het origineel.

104
00:07:07,640 --> 00:07:12,200
Die uithaal hebben we van
The Isley Brothers in 'Twist and Shout'.

105
00:07:12,280 --> 00:07:17,080
We gebruikten hem overal in.
In 'From Me To You', al die nummers.

106
00:07:17,160 --> 00:07:19,320
Fans kochten de helft van de kaartjes
via de post.

107
00:07:19,400 --> 00:07:24,480
Vijfduizend anderen stonden avonden in
de rij in de hoop de rest te bemachtigen.

108
00:07:26,200 --> 00:07:30,200
De manager kijkt of iedereen klaar is
voor de belangrijkste avond van het jaar.

109
00:07:30,280 --> 00:07:34,240
Ze moeten het enthousiasme opvangen
dat The Beatles overal opwekken.

110
00:07:35,800 --> 00:07:38,600
De jongens laten hun nieuwste geschenken
aan de pers zien.

111
00:07:38,680 --> 00:07:42,280
Het legendarische viertal
heeft er veel plezier in.

112
00:07:42,360 --> 00:07:45,720
Ze putten net zo veel plezier
aan hun optreden als hun fans.

113
00:07:56,680 --> 00:08:01,120
Als ze bij jou in de stad komen,
ga je er vanzelf wel naartoe.

114
00:08:05,640 --> 00:08:07,240
Hoe was het toen het allemaal begon?

115
00:08:07,320 --> 00:08:13,440
Ik geloof dat u het woord 'blijdschap'
gebruikte voor de mooiste momenten.

116
00:08:13,520 --> 00:08:16,280
Dat is best een groot woord.
Was het echt allemaal zo leuk?

117
00:08:16,840 --> 00:08:22,760
Absoluut. Hij zei dat hij weleens
naar films over die begintijd keek.

118
00:08:23,360 --> 00:08:28,240
En het was een fantastische ervaring.
Het was pure blijdschap.

119
00:08:28,320 --> 00:08:32,240
Maar heel weinig mensen
hadden nog zoiets meegemaakt.

120
00:08:32,320 --> 00:08:36,960
En het was ook beangstigend
om er het middelpunt van te zijn.

121
00:08:43,760 --> 00:08:45,120
Het was overweldigend.

122
00:08:45,200 --> 00:08:50,200
We hadden amper de tijd om te bedenken
of het zou ophouden of zo door zou gaan.

123
00:08:50,280 --> 00:08:55,240
Het was gewoon… Het ging maar door.

124
00:08:55,320 --> 00:08:57,680
En het werd alsmaar beter en groter.

125
00:08:58,320 --> 00:09:01,440
En als je daar het middelpunt van bent,
word je erdoor meegesleept.

126
00:09:03,680 --> 00:09:07,320
Waren ze makkelijk in de studio
of liepen ze veel te klieren?

127
00:09:07,400 --> 00:09:11,720
{\an8}Ze moesten natuurlijk wel
in het gareel blijven.

128
00:09:11,800 --> 00:09:15,160
{\an8}Nee, ze liepen niet te klieren,
ze waren altijd heel toegewijd.

129
00:09:15,240 --> 00:09:19,520
We hadden natuurlijk ook pret,
we hadden ook wel ontspannen momenten.

130
00:09:20,280 --> 00:09:24,160
<i>Flange</i> was een maf woord
dat ik altijd in de mond nam.

131
00:09:24,880 --> 00:09:28,760
Toen John Lennon hoorde dat
we van double-tracking gebruikmaakten…

132
00:09:28,840 --> 00:09:33,200
…van automatische double-tracking,
of een andere kunstmatige vorm ervan…

133
00:09:33,280 --> 00:09:35,800
…die we in de Abbey Road Studios
wisten toe te passen…

134
00:09:36,400 --> 00:09:39,400
…vroeg hij me wat dat was.

135
00:09:40,840 --> 00:09:43,640
Ik zei: 'Dat ligt ingewikkeld, John,
dat zou je niet begrijpen.

136
00:09:43,720 --> 00:09:47,280
Maar het wordt gedaan met een dubbele
gebifurqueerde <i>smashing flange.</i>

137
00:09:49,120 --> 00:09:53,400
Wat dus onzintaal was.
Hij keek me even aan en begon te lachen.

138
00:09:54,080 --> 00:09:57,600
En telkens als we het daarna toepasten,
noemde hij het 'flangen'.

139
00:09:58,720 --> 00:10:01,600
En die term wordt nu nog steeds
bij opnames gebruikt.

140
00:10:01,680 --> 00:10:04,520
Flangen is nu een bekende term.

141
00:10:04,600 --> 00:10:06,360
En zo waren er meer woorden.

142
00:10:07,840 --> 00:10:09,000
Wie heeft de leiding?

143
00:10:09,080 --> 00:10:12,040
Wie is de baas bij zo'n beroemde band
als de The Beatles?

144
00:10:12,120 --> 00:10:13,600
Was u dat of The Beatles?

145
00:10:13,680 --> 00:10:19,000
Nee, dat ging anders, het veranderde.
In het begin zei ik:

146
00:10:19,080 --> 00:10:22,880
'We gaan het als volgt doen, het gaat zo
lang duren en het begint zo, enzovoort.'

147
00:10:22,960 --> 00:10:27,400
Maar na een jaar veranderde dat
omdat ze zo'n enorm succes hadden.

148
00:10:27,480 --> 00:10:30,520
En ze leerden heel snel.
In een mum van tijd…

149
00:10:30,600 --> 00:10:33,280
…wisten ze alles van studio's
en van nummers schrijven af.

150
00:10:33,360 --> 00:10:35,800
Ze reisden de hele wereld af.

151
00:10:35,880 --> 00:10:40,880
En degene die de leiding had, was
degene die het nummer had geschreven.

152
00:10:40,960 --> 00:10:44,960
Er waren in het begin weinig nummers
die ze samen hadden geschreven.

153
00:10:45,040 --> 00:10:48,360
Er was altijd een concurrentiestrijd
tussen hen, dat was ook het mooie.

154
00:10:48,440 --> 00:10:52,280
Het was vriendschappelijk, ze probeerden
altijd beter te zijn dan de ander.

155
00:11:03,800 --> 00:11:09,280
Wat vond u het mooiste
aan die prachtige tijd van de Beatlemania?

156
00:11:09,840 --> 00:11:12,440
Ik denk onze eerste reis naar Amerika.

157
00:11:13,400 --> 00:11:16,560
Ik mocht toen met ze mee.

158
00:11:16,640 --> 00:11:19,920
Ik hield me altijd op de achtergrond
en werd altijd afgeschermd.

159
00:11:20,000 --> 00:11:25,320
Toen we op de luchthaven aankwamen
in Amerika…

160
00:11:25,400 --> 00:11:28,200
…dachten we dat we het geluid
van vliegtuigen hoorden.

161
00:11:28,280 --> 00:11:33,000
Toen we van boord gingen, hoorden we
een oorverdovend gegil en geschreeuw.

162
00:11:33,640 --> 00:11:36,400
We dachten dat het van een vliegtuig kwam
dat naast ons stond.

163
00:11:36,480 --> 00:11:41,840
Het was het ongelooflijke geluid
van duizenden fans.

164
00:11:41,920 --> 00:11:45,320
Het is haast niet te beschrijven.

165
00:11:45,400 --> 00:11:48,480
The Beatles zijn de beste.

166
00:11:51,400 --> 00:11:52,960
Hoe komen we nu binnen?

167
00:11:54,920 --> 00:11:56,120
Hallo, allemaal.

168
00:11:56,200 --> 00:11:57,640
Doe de deur dicht.

169
00:12:01,160 --> 00:12:02,360
Hallo, meiden.

170
00:12:03,120 --> 00:12:05,960
Wat was het minst leuke
van hun leven toentertijd?

171
00:12:08,080 --> 00:12:12,640
Het gebrek aan ruimte om je heen,
het gevoel dat je gevangen zat…

172
00:12:13,520 --> 00:12:15,720
…dat je er niet in je eentje op uit kon.

173
00:12:16,280 --> 00:12:18,840
Je kon niet hand in hand
langs de rivier lopen.

174
00:12:18,920 --> 00:12:24,040
We werden constant belaagd door fans.

175
00:12:25,920 --> 00:12:27,560
Door de pers, door de fans.

176
00:12:27,640 --> 00:12:29,920
Hallo? Ja? Wat wil je? Zeg op dan, snel.

177
00:12:30,000 --> 00:12:31,200
Goed nieuws?

178
00:12:31,840 --> 00:12:32,880
Echt continu.

179
00:12:35,120 --> 00:12:40,760
Als popster in die tijd zou John Lennon
eigenlijk niet getrouwd mogen zijn, hè?

180
00:12:41,360 --> 00:12:43,120
Klopt, het was een ramp.

181
00:12:43,200 --> 00:12:47,400
De fans vonden het beslist niet leuk
dat hij getrouwd was.

182
00:12:47,480 --> 00:12:51,880
Vond uw vrouw het daar ook leuk?
-Ze vond het geweldig. Wie?

183
00:12:51,960 --> 00:12:55,520
Niet zeggen dat hij getrouwd is.
-Sorry. Neem me niet kwalijk.

184
00:12:55,600 --> 00:12:57,360
Hoe lang bleef het geheim?

185
00:12:57,440 --> 00:13:01,880
Een maand of 12, misschien 18 maanden.

186
00:13:01,960 --> 00:13:05,840
Toen ik zwanger was,
hielden we het echt voor ons.

187
00:13:06,560 --> 00:13:11,200
Vond u dat vervelend?
-Nee hoor, helemaal niet.

188
00:13:12,160 --> 00:13:15,800
Achteraf gezien had ik dat misschien wel
vervelend moeten vinden.

189
00:13:15,880 --> 00:13:20,640
Ik had er misschien heel anders
tegenaan moeten kijken destijds.

190
00:13:20,720 --> 00:13:25,080
Nee, ik was op dat moment bezig
met de komst van de baby.

191
00:13:25,160 --> 00:13:27,240
Ik was gelukkig met ons huwelijk.

192
00:13:27,920 --> 00:13:32,200
En ik vond het prima om voor hen
op de achtergrond te blijven.

193
00:13:32,280 --> 00:13:37,800
Brian vond dat het beste.
En ik vond het verder prima.

194
00:13:38,920 --> 00:13:42,440
Heeft u ooit het gevoel gehad
dat u een rivaal vormde voor Brian…

195
00:13:42,520 --> 00:13:44,280
…of dat Brian een rivaal vormde voor u?

196
00:13:45,440 --> 00:13:47,320
Ik vond mezelf geen rivaal van Brian.

197
00:13:47,400 --> 00:13:53,800
Misschien dat Brian mij wel als een rivaal
zag, want hij hield erg veel van John.

198
00:13:54,800 --> 00:13:57,680
John en ik waren heel hecht samen.

199
00:13:57,760 --> 00:14:01,520
Voor we gingen trouwen,
waren we al drie jaar een stel geweest.

200
00:14:02,280 --> 00:14:05,920
En we begrepen elkaar ontzettend goed.

201
00:14:14,480 --> 00:14:20,200
Als artiest hoop je dat je op een dag
een bepaald aantal fans hebt.

202
00:14:20,280 --> 00:14:22,320
Maar dan denk je niet
aan 7000 op een dag.

203
00:14:22,400 --> 00:14:24,040
Waren het er vandaag 7000?

204
00:14:24,120 --> 00:14:27,680
Zoiets, denk ik. Ik weet het niet precies.

205
00:14:29,840 --> 00:14:31,200
Wij willen The Beatles.

206
00:14:31,280 --> 00:14:36,080
Wij willen The Beatles.

207
00:14:37,640 --> 00:14:40,960
Ik geniet er wel erg van, hoor,
op dit moment.

208
00:14:41,040 --> 00:14:45,440
In New York stonden ze buiten het hotel.
Sommigen kwamen zelfs binnen.

209
00:14:46,520 --> 00:14:51,560
Dan zaten ze op de vreemdste plekken,
in de badkamer en zo.

210
00:14:51,640 --> 00:14:56,160
Dat hotel in New York was hoger,
het was een grote wolkenkrabber.

211
00:14:56,240 --> 00:14:59,080
Wij willen The Beatles.

212
00:14:59,160 --> 00:15:01,440
Het was een drukte van belang
op Penn Station.

213
00:15:01,520 --> 00:15:05,440
Vijftienhonderd gillende tieners stonden
op hun helden, The Beatles, te wachten.

214
00:15:05,520 --> 00:15:10,000
Een oudere politieagent vond de meute
vrolijk, maar ook wel gevaarlijk.

215
00:15:10,080 --> 00:15:15,680
De fans vormden volgens de politie
publiciteit voor The Beatles….

216
00:15:15,760 --> 00:15:19,240
…die bussen zouden hebben geregeld
om de fans naar de Plaza te brengen.

217
00:15:19,760 --> 00:15:24,400
De politiecordons werden doorbroken
door haast hysterische tieners.

218
00:15:24,480 --> 00:15:27,880
Er werd een meisje onder de voet gelopen
en naar het ziekenshuis gebracht.

219
00:15:27,960 --> 00:15:30,520
Ze bleek niet ernstig gewond te zijn.

220
00:15:35,960 --> 00:15:40,120
Een ander meisje viel flauw en werd
door haar vriendinnen weer bijgebracht.

221
00:15:40,200 --> 00:15:43,440
Ze wilde niet worden behandeld
en ging terug het strijdgewoel in.

222
00:15:47,960 --> 00:15:50,880
Uiteindelijk zei de politie
via de luidsprekers…

223
00:15:50,960 --> 00:15:54,200
…dat The Beatles rechtstreeks
naar Carnegie Hall zouden gaan.

224
00:15:54,280 --> 00:15:58,760
Nadat we ze eruit hebben. We willen ze
zo snel mogelijk naar de straat krijgen.

225
00:16:03,760 --> 00:16:05,400
Waarschuwen jullie ze even?
-Ja.

226
00:16:07,000 --> 00:16:10,200
Jongens, wacht even.
-Oké.

227
00:16:11,440 --> 00:16:13,520
Het is niet zo luxe
als de liften in de Plaza.

228
00:16:13,600 --> 00:16:17,960
Och, dat valt best mee, hoor.
Kijk daar eens. Film dat eens.

229
00:16:21,680 --> 00:16:26,120
Ik denk dat de helft van het publiek
ons kan horen spelen.

230
00:16:26,200 --> 00:16:29,120
Ik hoor niet wat de jongens spelen,
ik weet wel wat ik speel.

231
00:16:29,200 --> 00:16:32,320
Als ze ons echt zouden horen,
zou het afgelopen zijn met ons.

232
00:16:32,400 --> 00:16:34,880
Nee, ik maak maar een geintje.

233
00:16:37,480 --> 00:16:41,960
John Lennon gaf een heel normaal, keurig
interview voor de <i>Evening Standard.</i>

234
00:16:42,040 --> 00:16:46,720
Hij vertelde journaliste Maureen Cleave
dat het Beatles-fenomeen in Amerika…

235
00:16:47,880 --> 00:16:54,240
…dusdanig groot was geworden
dat ze nu populairder waren dan Jezus.

236
00:16:56,440 --> 00:17:00,920
Dit was niet bedoeld als kritische
opmerking over het geloof of over Jezus.

237
00:17:01,000 --> 00:17:06,720
Het was bedoeld om het sociale fenomeen
Beatlemania te beschrijven.

238
00:17:08,480 --> 00:17:14,480
En dat ging dan vooral
over de jonge mensen in Amerika.

239
00:17:16,359 --> 00:17:20,560
Wat hij wilde zeggen was…

240
00:17:20,640 --> 00:17:25,599
…dat jongeren meer tijd doorbrachten met
luisteren naar en denken aan de Beatles…

241
00:17:25,680 --> 00:17:28,040
…dan dat ze
met Jezus Christus bezig waren.

242
00:17:28,119 --> 00:17:31,800
Waarom reageerde u zo heftig
op wat John Lennon zei?

243
00:17:32,600 --> 00:17:37,040
Ik vind niet
dat ik er heftig op heb gereageerd.

244
00:17:37,120 --> 00:17:38,080
Maar…

245
00:17:39,920 --> 00:17:45,200
…The Beatles hebben door hun
enorm grote populariteit op de wereld…

246
00:17:45,280 --> 00:17:50,160
…vooral onder jongeren,
kunnen zeggen wat ze maar willen…

247
00:17:50,240 --> 00:17:56,320
…zonder er eerst goed over na te denken
of het wel zo verstandig is.

248
00:17:57,400 --> 00:18:01,120
En niemand heeft er nog op een dusdanige
manier vraagtekens bij gezet…

249
00:18:01,200 --> 00:18:05,000
…zodat ze er
de gevolgen van zouden voelen.

250
00:18:05,080 --> 00:18:09,720
Was dit dan geen serieus artikel waarin
Lennon naar z'n mening werd gevraagd?

251
00:18:09,800 --> 00:18:13,680
Was hij niet gewoon eerlijk?
-Misschien, dat weet je nooit bij hem.

252
00:18:14,360 --> 00:18:18,400
Z'n antwoorden zijn spottend
en hij gedraagt erg vreemd.

253
00:18:18,480 --> 00:18:21,400
Je weet heel vaak niet
of hij het nou wel of niet meent.

254
00:18:21,480 --> 00:18:25,760
En of iemand eerlijk is, hangt af van de
ernst van de situatie of iemands stemming.

255
00:18:26,640 --> 00:18:30,240
Het zou net zoiets zijn
als een Amerikaanse band…

256
00:18:30,320 --> 00:18:33,200
…of een Amerikaanse zanggroep
over de koningin tekeer zou gaan.

257
00:18:34,120 --> 00:18:36,200
Dat ze zouden zeggen
dat ze overbodig was…

258
00:18:36,280 --> 00:18:40,160
…en dat het systeem
met een koning en koningin…

259
00:18:40,240 --> 00:18:44,560
…belachelijk is
en mettertijd zal verdwijnen.

260
00:18:44,640 --> 00:18:48,280
De mensen van Birmingham stonden achter
Tommy Charles' ban op Beatles-platen.

261
00:18:48,360 --> 00:18:52,920
En in de Bijbelstreek volgden zo'n 40
andere radiostations z'n voorbeeld op.

262
00:18:53,000 --> 00:18:56,680
Omdat hij bang was voor aandacht
van ultrarechtse groeperingen…

263
00:18:56,760 --> 00:18:59,160
…ging Charles niet over
op een platenverbranding.

264
00:18:59,720 --> 00:19:04,560
Maar veel tieners stuurden alsnog hun
platen en souvenirs op naar Waky Radio.

265
00:19:04,640 --> 00:19:10,240
Ze zeiden: 'Weg met The Beatles.
We gaan hun platen verbranden'.

266
00:19:10,320 --> 00:19:16,440
We hebben gedaan wat we goed achtten,
en de mensen steunden ons.

267
00:19:16,520 --> 00:19:18,360
En vooral de jonge mensen hier.

268
00:19:18,440 --> 00:19:20,120
Gaat u de Beatles ooit nog draaien?

269
00:19:20,200 --> 00:19:24,520
Brian Epstein wilde weten
wanneer we de ban zouden opheffen.

270
00:19:24,600 --> 00:19:29,920
Iedereen zat te wachten tot we dat deden,
en wilde weten wat ervoor nodig was.

271
00:19:30,000 --> 00:19:35,480
Maar ik zit niet op een specifieke actie
van The Beatles te wachten.

272
00:19:35,560 --> 00:19:40,160
Ik wil gewoon dat ze ervoor zorgen
dat ik anders over ze ga denken.

273
00:19:40,240 --> 00:19:41,680
Ik wil zien dat…

274
00:19:43,040 --> 00:19:45,720
Ik wil dat ze wat volwassener worden,
denk ik.

275
00:19:45,800 --> 00:19:48,520
Als hij kwaad is
en het hem echt menens is…

276
00:19:49,280 --> 00:19:53,560
…dan spijt het me oprecht dat ik
die boodschap de wereld in heb geholpen.

277
00:19:53,640 --> 00:19:58,800
Het was nooit m'n bedoeling
om het geloof aan te vallen of zo.

278
00:19:58,880 --> 00:20:03,800
Verder weet ik er eigenlijk
niets meer over te zeggen.

279
00:20:03,880 --> 00:20:05,880
Linda, jij runt deze platenzaak.

280
00:20:05,960 --> 00:20:08,560
Hoeveel Beatles-platen verkocht je
voor deze rel begon?

281
00:20:08,640 --> 00:20:10,760
Heel wat.
-En sindsdien?

282
00:20:10,840 --> 00:20:13,480
Het zijn er heel wat minder geworden.

283
00:20:14,480 --> 00:20:17,960
Misschien een per dag of een per week.

284
00:20:18,040 --> 00:20:20,160
Doet de winkel de Beatles-platen
niet in de ban?

285
00:20:20,240 --> 00:20:23,720
Nee, natuurlijk niet,
we promoten alles wat verkoopt.

286
00:20:25,000 --> 00:20:29,120
The Beatles zijn heel getalenteerd, maar
ze moeten uitkijken met wat ze zeggen.

287
00:20:29,200 --> 00:20:34,960
Heel veel tieners kijken namelijk
erg naar ze op.

288
00:20:35,040 --> 00:20:39,400
En als ze zulke dingen zeggen…
Sommige tieners geloven alles wat zeggen.

289
00:20:39,480 --> 00:20:41,920
Ga jij je Beatles-platen verbranden?
-Zeker weten.

290
00:20:42,680 --> 00:20:45,400
Heb je ze al verbrand?
-Ik heb ze al verbrand.

291
00:20:45,480 --> 00:20:47,600
Hoe heb je dat gedaan? Waar en hoe?

292
00:20:47,680 --> 00:20:51,640
We hadden op de zondagschool van
de MYF een programma over The Beatles.

293
00:20:51,720 --> 00:20:55,840
En toen gingen we
in de achtertuin van de MYF eten.

294
00:20:55,920 --> 00:20:59,400
Nadat we de worstjes hadden gegrild,
heb ik m'n platen erop gelegd.

295
00:20:59,480 --> 00:21:02,360
Wat John Lennon heeft gezegd,
raakt me niet.

296
00:21:02,440 --> 00:21:05,240
Ik kan immers ook zelf nadenken.

297
00:21:05,320 --> 00:21:09,920
En je kunt Jezus Christus
zeker niet vergelijken met John Lennon.

298
00:21:10,000 --> 00:21:13,160
Ik denk niet dat Christus zo populair was.

299
00:21:13,240 --> 00:21:17,040
Hij was juist een van de minst populairste
mensen die ooit hebben geleefd.

300
00:21:17,120 --> 00:21:20,600
Ik denk dat de meeste mensen christen zijn
en in God geloven.

301
00:21:20,680 --> 00:21:23,120
Ik ben dit soort dingen niet gewend.

302
00:21:23,200 --> 00:21:25,680
Vind je het choquerend?
-Nou en of.

303
00:21:25,760 --> 00:21:28,440
Ze vergeleken zichzelf niet met Jezus,
denk ik.

304
00:21:28,520 --> 00:21:32,600
Ik denk dat ze het feit betreurden
dat tieners…

305
00:21:32,680 --> 00:21:35,960
…meer met rock-'n-roll hebben
dan met het christendom.

306
00:21:36,040 --> 00:21:39,840
Diskjockey Tommy Charles
die deze rel is begonnen, zegt…

307
00:21:39,920 --> 00:21:43,800
…dat hij jullie platen pas wil draaien
als jullie wat volwassener zijn geworden.

308
00:21:43,880 --> 00:21:46,360
Voor mijn part draait hij ze nooit meer.

309
00:21:46,440 --> 00:21:51,720
Als mensen ons dit soort dingen
horen zeggen, vinden ze ons kinderachtig.

310
00:21:51,800 --> 00:21:55,400
Ze vinden dat je zoiets alleen kunt zeggen
als je een kind bent…

311
00:21:55,480 --> 00:22:00,000
…en dat 'n volwassene dit niet zou doen,
en John het alleen als stunt heeft gezegd.

312
00:22:00,080 --> 00:22:04,000
Denk je dat de Amerikanen jullie te grazen
willen nemen, dat dit een heksenjacht is?

313
00:22:04,080 --> 00:22:06,400
Het maakt niet uit
of ze onze platen niet goed vinden…

314
00:22:06,480 --> 00:22:11,640
…of dat ons uiterlijk of onze uitspraken
mensen niet bevalt. Dat is aan hen.

315
00:22:11,720 --> 00:22:14,840
En het is aan ons om niets met
die mensen te maken te willen hebben…

316
00:22:14,920 --> 00:22:19,000
…of geen rekening met ze te willen
houden. We hebben allemaal rechten.

317
00:22:19,080 --> 00:22:21,240
Bij de twee optredens in het Coliseum…

318
00:22:21,320 --> 00:22:24,120
…hoopten The Beatles
op een 26,000-koppig publiek.

319
00:22:24,200 --> 00:22:28,440
Maar toen de fans kwamen, werd duidelijk
dat het niet uitverkocht was.

320
00:22:28,520 --> 00:22:31,400
Enkele dagen daarvoor
hadden religieuze groeperingen…

321
00:22:31,480 --> 00:22:34,720
…besloten om op diezelfde dag
een revival-bijeenkomst te houden…

322
00:22:34,800 --> 00:22:37,880
…om te laten zien dat het christendom
niet over z'n hoogtepunt heen is.

323
00:22:37,960 --> 00:22:39,440
{\an8}GA NAAR HUIS, BEATLES

324
00:22:39,520 --> 00:22:42,960
Buiten het Coliseum vormde
dit kleine groepje demonstranten…

325
00:22:43,040 --> 00:22:45,520
…de enige vorm van zichtbaar protest.

326
00:22:46,760 --> 00:22:49,520
Op de persconferentie
bleven de vragen vriendelijk.

327
00:22:49,600 --> 00:22:53,800
De jonge mensen hier waren
van de fanclub en van schoolkranten.

328
00:22:53,880 --> 00:22:57,280
De enige man die over het geloof begon,
werd uitgejouwd.

329
00:22:58,040 --> 00:23:01,080
Toch zaten The Beatles in
over hun optreden in Memphis.

330
00:23:01,160 --> 00:23:05,720
De groep zou hier beschermd moeten
worden tegen religieuze fanatiekelingen.

331
00:23:05,800 --> 00:23:11,600
Ik dank God dat ik wel fan van Jezus ben,
want hij heeft me 31 jaar geleden gered.

332
00:23:11,680 --> 00:23:16,440
Wij waren voor tieners belangrijker
dan Jezus of religie in die tijd.

333
00:23:16,520 --> 00:23:19,080
Ik deed niet denigrerend,
het was gewoon een uitspraak.

334
00:23:19,160 --> 00:23:22,560
Ik zeg niet
dat we beter of beroemder zijn…

335
00:23:22,640 --> 00:23:26,200
…dan Jezus Christus als persoon
of God als ding of wat Hij ook is.

336
00:23:27,160 --> 00:23:31,560
Wat ik zei, werd verkeerd opgevat
en dat heeft tot al die ophef geleid.

337
00:23:32,080 --> 00:23:38,400
John is bezorgd en betreurt 't dat mensen
met bepaalde geloofsovertuigingen…

338
00:23:38,480 --> 00:23:41,920
…zich op de een of andere manier
aangesproken voelen.

339
00:23:42,000 --> 00:23:46,080
Brian Epstein wilde dat The Beatles zo
veel mogelijk mensen zouden aanspreken.

340
00:23:46,880 --> 00:23:53,880
Dat hield in dat ze
universeel toegankelijk moesten blijven.

341
00:23:53,960 --> 00:23:55,880
Hun publiek mocht niet verdeeld raken…

342
00:23:55,960 --> 00:23:59,240
…omdat ze over allerlei onderwerpen
hun mening klaar hadden…

343
00:24:01,200 --> 00:24:03,760
…in dat ongelooflijk
explosieve decennium.

344
00:24:03,840 --> 00:24:06,400
Een van jullie… George, geloof ik?

345
00:24:07,120 --> 00:24:11,880
…zei dat je hier niets over Vietnam
kunt zeggen, maar in Engeland wel.

346
00:24:11,960 --> 00:24:13,120
Dat heb ik niet gezegd.

347
00:24:14,240 --> 00:24:16,560
Iemand van ons misschien, niet ik.
-Dat was ik.

348
00:24:16,640 --> 00:24:19,040
Dat weet je zelf ook wel.

349
00:24:19,120 --> 00:24:23,160
In Engeland kun je zo'n opmerking van John
over het geloof gewoon zeggen…

350
00:24:23,240 --> 00:24:26,720
…en dan zou het niet zo serieus
en verkeerd worden opgevat…

351
00:24:26,800 --> 00:24:30,120
…als dat ze hier doen.
Dat weet je zelf ook wel.

352
00:24:30,200 --> 00:24:34,000
Maar het was…
-Het wordt ook alsmaar groter gemaakt.

353
00:24:34,080 --> 00:24:38,600
In Engeland kun je dat soort dingen
gewoon zeggen.

354
00:24:39,160 --> 00:24:42,480
En de mensen luisteren daar ook
wat beter dan in Amerika.

355
00:24:42,560 --> 00:24:46,440
In Amerika maakt iemand er een ding van
en gebruikt het dan tegen je.

356
00:24:47,040 --> 00:24:50,360
En die doet dat ook
zonder enige scrupules.

357
00:24:50,920 --> 00:24:54,360
Ik maak het nu waarschijnlijk
alleen nog maar erger, maar…

358
00:24:54,440 --> 00:24:56,680
Nu moet jij je gaan verantwoorden.
-Ik weet het.

359
00:24:58,160 --> 00:24:59,920
Wat is het hier toch gezellig.

360
00:25:00,800 --> 00:25:04,640
Paul zei dat hun…

361
00:25:06,360 --> 00:25:08,920
…is gezegd
het niet over de Vietnamoorlog te hebben.

362
00:25:13,560 --> 00:25:17,040
Omdat het voor zo veel verdeling zorgde
in Amerika.

363
00:25:18,160 --> 00:25:24,800
Desondanks kwamen de bedekte
boodschappen toch naar voren…

364
00:25:24,880 --> 00:25:27,400
…in 'Revolution', dat nummer van John.

365
00:25:29,400 --> 00:25:34,800
Maar over het algemeen
slaagde Brian in z'n opzet.

366
00:25:34,880 --> 00:25:39,680
Je kunt stellen dat 'Revolution'
het signaal was dat Brian dood was.

367
00:25:40,920 --> 00:25:43,000
Het kwam in het jaar na Brians dood uit.

368
00:25:43,080 --> 00:25:45,480
BEATLE-MAKER
OVERLIJDT MET 32 JAAR

369
00:26:01,160 --> 00:26:05,280
Toen we Brian verloren, was dat
een heel doorslaggevende periode.

370
00:26:06,240 --> 00:26:10,880
Iedereen was erg van streek
en sloeg een andere richting in.

371
00:26:11,560 --> 00:26:14,720
En toen Yoko in beeld kwam…

372
00:26:14,800 --> 00:26:19,680
…kwam er opnieuw
een grote breuk in de situatie.

373
00:26:20,560 --> 00:26:23,080
Maar ik kon de loop der gebeurtenissen
niet veranderen.

374
00:26:24,200 --> 00:26:26,720
Ik kon Johns lot niet veranderen.

375
00:26:26,800 --> 00:26:30,560
Het was een harde strijd om te voeren,
omdat in die periode…

376
00:26:30,640 --> 00:26:35,440
…John heel veel drugs gebruikte. Ik had
dus geen rationeel mens tegenover me…

377
00:26:36,720 --> 00:26:38,280
…in die periode.

378
00:26:38,360 --> 00:26:39,640
En toen kwam Yoko in beeld.

379
00:26:41,320 --> 00:26:44,520
Ze liet hem kennismaken
met een geheel nieuw gebied…

380
00:26:44,600 --> 00:26:47,160
…want zij hield zich niet bezig
met popmuziek.

381
00:26:48,680 --> 00:26:52,960
Hij raakte gefascineerd door
performance kunst en conceptionele kunst.

382
00:26:53,040 --> 00:26:57,960
En ze nam hem mee naar plekken…

383
00:26:58,040 --> 00:27:00,000
…waar hij anders
nooit naartoe was gegaan.

384
00:27:00,640 --> 00:27:06,000
Kunstenaars komen meestal met
een object en zeggen dan: 'Dit is kunst'.

385
00:27:06,080 --> 00:27:09,840
Maar kunst bestaat in de geest
van mensen.

386
00:27:09,920 --> 00:27:15,800
Wij willen niet alleen maar iets maken,
voltooien en dan aan iemand geven.

387
00:27:15,880 --> 00:27:18,040
Wij willen dat mensen
er deel van uitmaken.

388
00:27:18,120 --> 00:27:23,000
Het is nog niet af,
de mensen moeten het afmaken.

389
00:27:23,080 --> 00:27:27,600
Wat is dit dan? Je wees hiernaar
terwijl je het zat uit te leggen, Yoko.

390
00:27:27,680 --> 00:27:29,920
Ja.
-Wat is dit? Een gebroken kopje?

391
00:27:30,000 --> 00:27:31,280
Dit is maar een voorbeeld.

392
00:27:31,360 --> 00:27:35,360
Het is een kunstwerk
en het is een gebroken kopje.

393
00:27:35,440 --> 00:27:40,400
Een kunstwerk dat niet af is
gemaakt door mensen…

394
00:27:40,480 --> 00:27:44,160
…die er uiteindelijk
weer een kopje van maken.

395
00:27:45,040 --> 00:27:49,480
Is het kunstwerk dan
het gebroken kopje…

396
00:27:50,040 --> 00:27:52,000
…of de manier
waarop mensen het repareren?

397
00:27:52,080 --> 00:27:57,200
Een kunstwerk of kunst bestaat niet,
het zijn alleen maar woorden.

398
00:27:57,280 --> 00:28:02,800
Alles is kunst, wij zijn kunst. Kunst is
slechts de benaming die je eraan geeft…

399
00:28:02,880 --> 00:28:07,520
…en waar de kunstenaar in gelooft.
Het werk kan alles zijn wat je het noemt.

400
00:28:07,600 --> 00:28:10,920
Het kunstwerk van ons hier samen.
Wij zijn hier nu.

401
00:28:11,000 --> 00:28:13,280
Dat vind ik geen kunst.
-Dit is kunst.

402
00:28:13,360 --> 00:28:16,880
Geef je dat aan een kind, dan heeft het
daar geen vooropgezette mening over.

403
00:28:16,960 --> 00:28:20,080
Dan hoef je niet te zeggen
dat het kunst is of een gebroken kopje.

404
00:28:20,160 --> 00:28:24,680
Het kind zou zeggen: 'Ik heb lijm,
ik ga het aan elkaar lijmen'.

405
00:28:24,760 --> 00:28:29,440
Om je vraag te beantwoorden, dit is een
proces van kunst, een proces der dingen.

406
00:28:29,520 --> 00:28:31,320
Alles is een proces.

407
00:28:31,400 --> 00:28:33,960
Ik heb altijd al
een kunstenares willen ontmoeten…

408
00:28:34,040 --> 00:28:36,960
…op wie ik dan verliefd zou worden.
Tijdens de opleiding al.

409
00:28:37,040 --> 00:28:40,360
We kwamen elkaar tegen
en raakten aan de praat.

410
00:28:40,440 --> 00:28:43,560
En ik besefte dat ze alles wist
wat ik ook wist, en nog veel meer.

411
00:28:43,640 --> 00:28:47,200
En dat kwam dan allemaal
uit het hoofd van een vrouw.

412
00:28:47,280 --> 00:28:49,560
Ik was er helemaal ondersteboven van.

413
00:28:50,520 --> 00:28:56,320
Ik vond het heel fijn in Londen
en dat ik er m'n werk kon doen.

414
00:28:56,400 --> 00:28:57,640
Ik stond ervan te kijken…

415
00:28:57,720 --> 00:29:03,080
…dat er een groot poëtisch genootschap
in Engeland bestond.

416
00:29:03,160 --> 00:29:07,080
Ik was diep onder de indruk en ik had
het gevoel dat ik er deel van uitmaakte.

417
00:29:07,160 --> 00:29:11,520
Ik voelde wel empathie. Maar…

418
00:29:12,600 --> 00:29:15,840
…ik denk dat John de eerste onder hen
was die ook nog best sexy was.

419
00:29:17,080 --> 00:29:19,920
Ik bedoel, hij was echt heel sexy.

420
00:29:20,000 --> 00:29:22,120
Ze was bij me voor een date.

421
00:29:22,200 --> 00:29:25,600
Ik had een studiootje. Eigenlijk meer
een verzameling bandrecorders.

422
00:29:25,680 --> 00:29:29,640
We hebben twee versies gemaakt.
En ik liet haar al m'n bandopnames horen.

423
00:29:29,720 --> 00:29:32,320
Ik had allemaal geluiden zitten maken
op die opnames.

424
00:29:32,400 --> 00:29:36,320
En zij maakte er andere geluiden bij.
We hebben de hele nacht zitten opnemen.

425
00:29:36,400 --> 00:29:39,320
En toen de zon opkwam,
hebben we de liefde bedreven.

426
00:29:40,080 --> 00:29:44,640
John had de naam dat hij de Beatle was
die over dingen nadacht.

427
00:29:46,120 --> 00:29:49,480
En toen ging hij naar een kunstgalerie.

428
00:29:50,880 --> 00:29:55,560
Daar zag hij een woord
op het plafond staan: 'Ja'.

429
00:29:55,640 --> 00:29:58,760
Ze had een expositie in een galerie.
Ik kende de eigenaar.

430
00:29:58,840 --> 00:30:03,680
Het is gênant om als Beatle een winkel
in te gaan, en al helemaal een galerie.

431
00:30:03,760 --> 00:30:09,240
Ze bespringen je echt, omdat ze denken
dat je net als een Texaan alles opkoopt.

432
00:30:09,320 --> 00:30:13,560
Ik heb een beetje een kater wat kunst
betreft vanwege de kunstopleiding.

433
00:30:13,640 --> 00:30:18,680
En ik heb een hekel aan die houding
van die zogenaamde kunstenaars.

434
00:30:18,760 --> 00:30:21,680
Ik kwam dus bij die expositie.

435
00:30:21,760 --> 00:30:24,880
En ze had allemaal dingen hangen,
hamers en spijkers.

436
00:30:24,960 --> 00:30:29,200
En een klok waar je door een stethoscoop
naar kon luisteren.

437
00:30:29,280 --> 00:30:35,120
Ik reageerde eerst
als een complete idioot.

438
00:30:35,200 --> 00:30:39,280
Ik dacht: 'Mij hou je niet voor de gek
met al die rotzooi'.

439
00:30:39,360 --> 00:30:43,840
En toen zag ik een ladder en iets
op het plafond. Dus ik die ladder op.

440
00:30:43,920 --> 00:30:46,440
En op het plafond stond 'ja'.

441
00:30:46,520 --> 00:30:50,480
Klopt.
-En toen was het voor mij goed.

442
00:30:50,560 --> 00:30:55,080
Het is als die grap: Je kijkt hiernaar
en intussen plas je in je broek.

443
00:30:55,160 --> 00:30:59,040
Het is allemaal met elkaar verbonden.
Dat werkt voor mensen in het toilet.

444
00:30:59,120 --> 00:31:01,960
Zet je zoiets in een kamer,
dan raken ze van slag…

445
00:31:02,040 --> 00:31:05,440
…omdat ze een vooropgezet idee hebben
van waar zoiets hoort te staan.

446
00:31:05,520 --> 00:31:07,000
Maar er stond 'ja'.

447
00:31:07,080 --> 00:31:10,560
Had er 'nee' gestaan, dan was ik
in m'n vooroordeel blijven hangen…

448
00:31:10,640 --> 00:31:14,560
…over kunst en kunstenaars,
dat ze allemaal…

449
00:31:15,080 --> 00:31:17,520
Maar dat 'ja' was voor mij genoeg.
En toen kwam zij aan.

450
00:31:17,600 --> 00:31:21,120
Ze wist niet wie ik was en ze zei:

451
00:31:21,200 --> 00:31:23,720
Wil je er een spijker in slaan?
Het kost vijf shilling.

452
00:31:24,400 --> 00:31:25,520
En ik zei…

453
00:31:25,600 --> 00:31:27,800
Hij wilde niet betalen.
-Ik had geen geld bij me.

454
00:31:27,880 --> 00:31:30,720
Dus ik zei dat ik zou doen
alsof ik er een spijker insloeg…

455
00:31:30,800 --> 00:31:32,920
…en haar zogenaamd
vijf shilling zou geven.

456
00:31:33,000 --> 00:31:36,680
Ze accepteerde dat,
net zoals wij haar werk accepteren.

457
00:31:36,760 --> 00:31:40,040
Ik accepteerde haar werk,
en zo hebben we elkaar ontmoet.

458
00:31:41,680 --> 00:31:44,880
Ik voelde me niet per se aangetrokken
tot z'n werk.

459
00:31:44,960 --> 00:31:50,000
Ik voelde me vooral tot hem aangetrokken
omdat hij zo'n aantrekkelijke man was.

460
00:31:50,520 --> 00:31:52,200
Hij was uitermate aantrekkelijk.

461
00:31:52,280 --> 00:31:56,520
Het is weliswaar haar film,
maar ik zal uitleggen wat ik ervan vind.

462
00:31:56,600 --> 00:32:00,000
Het gaat erom dat het een portret is.

463
00:32:00,080 --> 00:32:03,560
Als Renoir of een van die anderen
een portret had gemaakt…

464
00:32:03,640 --> 00:32:08,120
…van iemands gezicht, dat alleen maar
aan de muur hangt, dan accepteer je dat.

465
00:32:08,200 --> 00:32:13,200
Dat zijn mensen nu eenmaal gewend.
Maar dit is een portret op film.

466
00:32:13,280 --> 00:32:16,200
En… Laat me dit even vertellen, schat.

467
00:32:16,280 --> 00:32:22,400
Het zijn drie minuten film die zijn
uitgesmeerd over een uur in slow motion.

468
00:32:22,480 --> 00:32:26,760
In drie minuten gebeurt er heel veel
in iemands gezicht.

469
00:32:26,840 --> 00:32:30,480
Er vinden allemaal bewegingen plaats
waar je je niet van bewust bent.

470
00:32:30,560 --> 00:32:34,800
Je krijgt drie minuten om iemands gezicht
te bekijken. Je eigen gezicht.

471
00:32:34,880 --> 00:32:37,400
Je gaat niet een uur
naar je eigen gezicht zitten kijken.

472
00:32:37,480 --> 00:32:40,800
En er gebeuren echt ongelooflijke dingen.
Je hoofd verandert van vorm.

473
00:32:40,880 --> 00:32:43,520
Je neus beweegt,
elk deel is constant in beweging.

474
00:32:43,600 --> 00:32:47,680
Dat is wel bekend, maar
dat besef je niet in het dagelijks leven.

475
00:32:47,760 --> 00:32:49,480
Maar in haar film kun je dat zien.

476
00:32:49,560 --> 00:32:52,960
We lieten het haar dochter zien
en die zei: 'O kijk, z'n neus beweegt'.

477
00:32:53,040 --> 00:32:56,640
'John heeft een rare neus en hij beweegt.'
-Ik liet het iemand zien en die zei:

478
00:32:56,720 --> 00:33:00,880
'Een film van een uur
over een gezicht? Ja, hoor.'

479
00:33:02,040 --> 00:33:07,160
{\an8}Ik worstel al 30 jaar met m'n vijandigheid
jegens Yoko Ono.

480
00:33:07,240 --> 00:33:11,840
{\an8}Ik heb m'n best gedaan. Ik dacht dat
de moord op Lennon zou helpen. Niet dus.

481
00:33:11,920 --> 00:33:16,520
Ik voel heel veel verbolgenheid
naar Yoko Ono toe.

482
00:33:16,600 --> 00:33:21,000
En dan vooral
omdat ze John Lennon heeft ontdaan…

483
00:33:21,080 --> 00:33:27,240
…van z'n briljante Britse gevoel voor
humor. Het surrealistische soort tekst…

484
00:33:27,320 --> 00:33:30,600
…en dezelfde soort grappen…

485
00:33:30,680 --> 00:33:33,640
…die via Oscar Wilde
van Lewis Carroll kwamen.

486
00:33:34,360 --> 00:33:37,400
Yoko vond het maar raar,
ze heeft het nooit begrepen.

487
00:33:37,480 --> 00:33:42,480
Ze heeft John een soort moralisme,
een politieke correctheid opgedrongen…

488
00:33:42,560 --> 00:33:49,080
…die z'n originaliteit
heeft verpletterd.

489
00:33:49,160 --> 00:33:53,240
Hij werd mettertijd misschien wel
een gelukkiger mens samen met Yoko…

490
00:33:53,320 --> 00:33:55,240
…maar hij werd minder als kunstenaar.

491
00:33:57,360 --> 00:34:00,880
Ik weet niet of Yoko John heeft beroofd
van z'n humor, ik was er niet bij.

492
00:34:02,920 --> 00:34:07,080
Wat er tussen John en Yoko is gebeurd,
is alleen tussen John en Yoko gebeurd.

493
00:34:07,880 --> 00:34:12,480
Ik zag wel dat John nog steeds
een goeie bak kon vertellen in interviews.

494
00:34:13,280 --> 00:34:17,760
Bij Yoko was hij misschien meest
van de tijd heel ernstig en serieus…

495
00:34:17,840 --> 00:34:20,159
…maar hij kon nog steeds
een goeie bak vertellen.

496
00:34:21,159 --> 00:34:23,320
Hij slaat hem er nu in. Een derde klap.

497
00:34:23,400 --> 00:34:26,719
Wat een mooie klap. Heel fraai.
Hoe voel je je nu?

498
00:34:26,800 --> 00:34:29,840
Ik weet dat ik nu de boel verketter…

499
00:34:29,920 --> 00:34:32,920
…maar ik voelde me gewoon
als een man die een spijker inslaat.

500
00:34:35,880 --> 00:34:36,719
De winnaar.

501
00:34:41,719 --> 00:34:44,280
Ik voelde me als een man
die live op tv stond te hameren.

502
00:34:45,080 --> 00:34:47,080
Dat is beter gezegd. Goed bedacht.

503
00:34:47,760 --> 00:34:51,840
Mag ik…
-Ik leg m'n hoed neer voor een collecte.

504
00:34:51,920 --> 00:34:53,719
Voor de arme kunstenaar.

505
00:34:56,560 --> 00:34:58,560
Ik heb een probleempje met de belasting.

506
00:35:01,000 --> 00:35:03,440
Ik denk dat hij toe was aan iets nieuws.

507
00:35:03,520 --> 00:35:08,440
Hij stond te popelen
om een gelegenheid te vinden…

508
00:35:08,520 --> 00:35:13,840
…om uit het milieu te ontsnappen
waarin hij zat opgesloten…

509
00:35:13,920 --> 00:35:16,440
…om iets te gaan doen.

510
00:35:16,520 --> 00:35:19,480
Hij zat te wachten
tot iemand hem kwam redden.

511
00:35:19,560 --> 00:35:21,080
Dat heeft hij zelfs gezegd.

512
00:35:21,720 --> 00:35:26,560
Dus toen ik in beeld kwam, was het van:
'We gaan het gewoon doen'.

513
00:35:26,640 --> 00:35:31,320
Ik had ervoor kunnen vechten
voordat ik van John ging scheiden.

514
00:35:31,920 --> 00:35:34,080
Maar ik wist dat het niet zou helpen.

515
00:35:34,160 --> 00:35:38,400
Mensen moeten hun eigen leven leiden,
ze hebben hun eigen lotsbestemming.

516
00:35:39,200 --> 00:35:44,280
Ik ben echt een fataliste,
en John moest z'n eigen leven leiden.

517
00:35:44,360 --> 00:35:45,920
En ik moest mijn leven leiden.

518
00:35:46,480 --> 00:35:50,080
We zijn korte tijd samen geweest,
tien jaar.

519
00:35:50,160 --> 00:35:53,040
Maar die tien jaar
zijn fantastisch geweest.

520
00:35:53,880 --> 00:35:58,000
Als ik me tegen die hele toestand
had verzet…

521
00:35:58,080 --> 00:36:01,400
…had dat niets uitgemaakt.
Het had negatieve gevoelens opgewekt.

522
00:36:02,360 --> 00:36:07,360
En ik ben nu gewoon gelukkig,
ik heb er absoluut geen spijt van.

523
00:36:08,240 --> 00:36:10,640
U heeft een ton meegekregen
bij de scheiding.

524
00:36:11,920 --> 00:36:13,760
De meeste mensen vinden dat weinig.

525
00:36:14,480 --> 00:36:16,560
Ik heb er ook nog een huis
van moeten kopen.

526
00:36:17,520 --> 00:36:20,640
Het lijkt niet echt veel.
Vond u het destijds veel?

527
00:36:20,720 --> 00:36:24,760
Ja. Ik stelde me
een voetbalstadion voor…

528
00:36:24,840 --> 00:36:29,880
…met honderdduizend mensen en dat
iedereen een briefje van een pond had.

529
00:36:29,960 --> 00:36:32,000
Ik vond dat echt heel veel geld.

530
00:36:32,080 --> 00:36:37,280
Ik had namelijk geen idee hoeveel geld…

531
00:36:37,360 --> 00:36:41,520
Honderdduizend pond was
echt heel veel geld. Voor mij dan.

532
00:36:42,800 --> 00:36:45,680
En in zekere zin was Johns opmerking…

533
00:36:45,760 --> 00:36:49,920
…dat het is alsof je de toto wint,
gewoon waar.

534
00:36:50,000 --> 00:36:54,240
Nog maar een paar jaar geleden,
zeg vijf of zes jaar geleden…

535
00:36:54,320 --> 00:36:57,160
…won je inderdaad 75,000 pond
in de toto.

536
00:36:57,240 --> 00:37:00,320
En voor veel mensen was dat genoeg
voor de rest van hun leven.

537
00:37:01,240 --> 00:37:05,880
Maar gezien de omstandigheden
viel het wel tegen.

538
00:37:08,240 --> 00:37:10,920
Het is duidelijk
hoe u destijds over Yoko dacht.

539
00:37:11,600 --> 00:37:15,040
Mag ik vragen
hoe u nu over Yoko Ono denkt?

540
00:37:18,240 --> 00:37:20,160
Dat is wederom een heel lastige vraag.

541
00:37:21,280 --> 00:37:26,160
Ze ligt me niet als persoon.
Dat is het enige wat ik erover kan zeggen.

542
00:37:26,240 --> 00:37:27,280
Daar laat ik het bij.

543
00:37:27,360 --> 00:37:31,320
Ik wil geen vergaand gesprek
over Yoko gaan voeren.

544
00:37:31,400 --> 00:37:34,640
Heeft u elkaar ooit ontmoet?
-Ja, jaren geleden.

545
00:37:36,240 --> 00:37:40,600
Maar sinds ze naar Amerika zijn gegaan,
heb ik haar niet meer gezien.

546
00:37:41,160 --> 00:37:44,000
Ze zeggen dat de scheiding,
die u heel zwaar viel…

547
00:37:44,080 --> 00:37:46,120
…ook voor Julian heel moeilijk was.

548
00:37:46,200 --> 00:37:48,120
Eerst al die aandacht
van de hele wereld…

549
00:37:48,200 --> 00:37:52,520
…en dan plotseling als hij zeven is,
is daar ineens de scheiding.

550
00:37:52,600 --> 00:37:55,200
Het was een traumatische verandering
voor Julian.

551
00:37:55,280 --> 00:37:59,520
Ik heb grote problemen met Julian gehad
gedurende ongeveer drie jaar…

552
00:37:59,600 --> 00:38:02,040
…na de scheiding en de breuk.

553
00:38:02,120 --> 00:38:06,440
Hij heeft ontzettend heftige
emotionele problemen gehad.

554
00:38:07,160 --> 00:38:10,840
Wat gaat er door je heen als je aan die
tijd terugdenkt en deze oude foto's ziet?

555
00:38:12,080 --> 00:38:15,520
Ik weet het niet.
Ik kan me er niet zo veel van herinneren.

556
00:38:15,600 --> 00:38:17,640
Ik herinner me dat rolstoelgeval nog.

557
00:38:19,120 --> 00:38:24,840
Ik denderde er de heuvel mee af alsof het
een skelter was. Verder weet ik het niet.

558
00:38:24,920 --> 00:38:27,800
Wat waren je gevoelens
ten opzichte van je pa in die tijd?

559
00:38:27,880 --> 00:38:34,320
Ach, het was pa, hè.
-Toen je ouder werd. Ik weet hoe…

560
00:38:34,400 --> 00:38:37,640
Hij was eerst m'n vader
en daarna werd hij een Beatle voor me.

561
00:38:37,720 --> 00:38:41,600
En daarna zag ik hem weer als m'n vader.
Best wel een vreemde situatie.

562
00:38:43,240 --> 00:38:47,360
Neef Roller. Geweldig.

563
00:38:48,760 --> 00:38:51,440
Dat was een van de wielen
van John Lennons Rolls.

564
00:38:51,520 --> 00:38:54,920
Te gek. Mocht u ouder zijn dan 80:
Dat betekent dat het leuk is.

565
00:38:55,000 --> 00:38:59,920
De Phantom uit 1965 kost 6000 pond
en is van binnen al net zo fraai.

566
00:39:00,000 --> 00:39:02,080
Nou ja, misschien ook niet.

567
00:39:02,160 --> 00:39:04,480
Nu de superauto helemaal is opgetuigd…

568
00:39:04,560 --> 00:39:07,240
…blijft er zelfs voor een Beatle
niets meer te wensen over.

569
00:39:08,800 --> 00:39:12,800
Van voor tot achter is hij
fraai gedecoreerd met zigeunerkunst.

570
00:39:15,080 --> 00:39:19,520
De decoratie heeft 1000 pond gekost.
En omdat hij John Lennon toebehoort…

571
00:39:19,600 --> 00:39:22,960
…weet niemand wat hij zal opbrengen
als hij ooit wordt geveild.

572
00:39:23,560 --> 00:39:26,760
Dat was wat toen.
-De tijd van de Schotse ruit.

573
00:39:26,840 --> 00:39:30,400
Toen ben je naar Schotland gegaan.
Dat was een spannende…

574
00:39:30,480 --> 00:39:32,440
Ik zou dat weekend naar Ascot gaan.

575
00:39:32,520 --> 00:39:37,160
En pa heeft je niet verteld
dat we naar Schotland gingen, toch?

576
00:39:38,400 --> 00:39:40,760
En toen hadden we daar
een auto-ongelukje.

577
00:39:42,040 --> 00:39:45,120
Je hebt me toen iets heel vreemds
over dat ongeluk verteld.

578
00:39:45,200 --> 00:39:48,120
Dat ik de enige was,
die niet gewond was geraakt.

579
00:39:48,200 --> 00:39:52,680
Iedereen had een litteken in z'n gezicht.
Pa heeft er onderaan een.

580
00:39:52,760 --> 00:39:59,200
Yoko had er bovenaan een. En Kyoko,
Yoko's dochter, had hier een jaap.

581
00:39:59,280 --> 00:40:01,160
En ik kwam er ongeschonden vanaf.

582
00:40:02,200 --> 00:40:06,240
En ze waren allemaal bewusteloos.
Wat heb ik je toen verteld?

583
00:40:06,320 --> 00:40:09,800
Ik weet nog heel goed dat je zei:
'De reden, mam…

584
00:40:09,880 --> 00:40:13,960
…dat me niets is overkomen, is dat
opa me van de achterbank heeft getild…

585
00:40:14,480 --> 00:40:17,840
…toen de auto zou botsen'.
En je had je opa nooit ontmoet.

586
00:40:17,920 --> 00:40:20,640
Ja, dat is wel een beetje…
-Je bent helderziend.

587
00:40:21,640 --> 00:40:27,760
Hoe was je relatie met je vader
toen je later in Amerika zat?

588
00:40:29,760 --> 00:40:31,720
Dat weet ik eigenlijk niet.

589
00:40:31,800 --> 00:40:36,280
Het veranderde.

590
00:40:36,360 --> 00:40:42,200
Hij was eerst
meer een soort wijze oom voor me.

591
00:40:42,280 --> 00:40:45,880
Dan zat ik daar stilletjes te luisteren
naar wat hij zei.

592
00:40:45,960 --> 00:40:52,160
En daarna kregen we
echte vader-en-zoongesprekken.

593
00:40:53,600 --> 00:40:55,640
Wat vind je van Yoko?

594
00:40:56,560 --> 00:40:59,880
Ik heb veel respect voor haar.

595
00:41:00,720 --> 00:41:07,160
Ik denk omdat
ze zo lang met pa samen is geweest.

596
00:41:08,400 --> 00:41:13,000
Ze is aardig
als we elkaar zo af en toe weer zien.

597
00:41:13,080 --> 00:41:15,560
Dan hebben we best leuke gesprekken.

598
00:41:15,640 --> 00:41:18,000
Maar dat is het wel zo ongeveer.

599
00:41:18,960 --> 00:41:20,600
Wat John in haar vond…

600
00:41:20,680 --> 00:41:26,280
…was een soort afwerpen
van wat niet ter zake deed.

601
00:41:26,360 --> 00:41:30,000
Op het eerste album dat hij maakte…

602
00:41:30,080 --> 00:41:35,720
…heeft hij qua muziek alles weggelaten.

603
00:41:35,800 --> 00:41:41,120
Wat overbleef, waren alleen z'n stemgeluid
en de piano met een lichte echo erbij.

604
00:41:42,000 --> 00:41:44,080
De nummers waren een verkondiging:

605
00:41:44,160 --> 00:41:47,560
"Er is niets anders dan Yoko en ik,
dat is de realiteit', enzovoort.

606
00:41:47,640 --> 00:41:49,840
Dat is een prachtig kunstwerk.

607
00:41:49,920 --> 00:41:53,560
Ik vind dat alle grote artiesten
een periode moeten doormaken…

608
00:41:53,640 --> 00:41:57,360
…waarin ze alles afwerpen
en teruggaan naar de essentie.

609
00:41:57,440 --> 00:42:01,640
Natuurlijk had Yoko invloed op John,
dat hoor je op de platen.

610
00:42:02,680 --> 00:42:06,360
Hij schreef een nummer over haar
toen hij nog bij The Beatles zat.

611
00:42:06,440 --> 00:42:09,360
Hij maakte platen met haar
toen hij nog bij The Beatles zat.

612
00:42:10,440 --> 00:42:17,120
Hij heeft twee albums met haar gemaakt
na The Beatles.

613
00:42:17,720 --> 00:42:20,800
<i>Some Time in New York City</i>
en <i>Double Fantasy.</i>

614
00:42:21,880 --> 00:42:26,480
Hij schreef nummers over haar, zoals
het prachtige 'Oh, Yoko' op <i>Imagine.</i>

615
00:42:28,560 --> 00:42:31,680
'Woman'
op het album <i>Double Fantasy.</i>

616
00:42:34,520 --> 00:42:40,800
Er lijdt geen twijfel aan
dat ze een deel van hem is geworden…

617
00:42:42,160 --> 00:42:46,560
…en dat ze belangrijker voor hem was
dan The Beatles.

618
00:42:46,640 --> 00:42:51,320
We proberen onszelf uit te leggen met wat
we mooi vinden, en ik doe dat met muziek.

619
00:42:51,400 --> 00:42:54,640
Zij doet dat met kunst. Het is lastig
om in woorden uit te drukken.

620
00:42:54,720 --> 00:42:58,320
We proberen niets uit te leggen,
we proberen alleen te communiceren.

621
00:42:58,400 --> 00:43:01,640
En de communicatie op zich is kunst,
en kunst is communicatie.

622
00:43:03,160 --> 00:43:06,880
We hebben de foto voor de cover
zelf gemaakt en twee versies uitgebracht.

623
00:43:06,960 --> 00:43:10,760
Het was voor mij een soort statement,
en ook een bewustwording.

624
00:43:10,840 --> 00:43:13,800
Hier sta ik dan,
naakt met de vrouw van wie ik houd.

625
00:43:33,920 --> 00:43:34,880
HAARVREDE
BEDVREDE

626
00:43:48,000 --> 00:43:48,920
LAAT JE HAAR GROEIEN

627
00:43:54,120 --> 00:43:58,320
We blijven 'n week in bed liggen in plaats
van een privé-huwelijksreis te maken.

628
00:43:58,400 --> 00:44:00,160
Het is een privé-protestactie.

629
00:44:00,240 --> 00:44:03,680
Tegen al het geweld in de wereld.

630
00:44:03,760 --> 00:44:07,840
Laten we in plaats van oorlog te voeren
zeven dagen lang in bed blijven.

631
00:44:07,920 --> 00:44:12,280
En laat je haar groeien tot het vrede is.

632
00:44:12,800 --> 00:44:15,320
U bent ook tegen revolutionair geweld.

633
00:44:15,400 --> 00:44:17,160
Ik ben sowieso tegen geweld.

634
00:44:19,080 --> 00:44:22,440
Punt uit. Van geweld komt
nog meer geweld, wat mij betreft.

635
00:44:22,520 --> 00:44:24,800
Dat bewijzen de gebeurtenissen in de VS…

636
00:44:24,880 --> 00:44:27,880
…en de demonstraties
op Grosvenor Square in Londen.

637
00:44:27,960 --> 00:44:30,360
Het enige wat eruit voortkwam,
waren gewonden…

638
00:44:30,440 --> 00:44:33,160
…en krantenkoppen over geweld.

639
00:44:33,240 --> 00:44:35,480
Het was niet de schuld van de pers
of de politie…

640
00:44:35,560 --> 00:44:39,080
…en ook niet die van de linkse studenten
of hoe ze ook worden genoemd.

641
00:44:39,160 --> 00:44:44,280
Het komt gewoon omdat
deze vorm van demonstreren niet werkt.

642
00:44:44,360 --> 00:44:47,320
Het werkt niet.
Dit gebeurt er dus als je het zo doet.

643
00:44:47,400 --> 00:44:49,760
Dit is een andere vorm van protest.

644
00:44:53,600 --> 00:44:56,120
Jullie liggen in bed
en geven persconferenties…

645
00:44:56,200 --> 00:44:58,760
…met kussenslopen en zo.

646
00:45:00,440 --> 00:45:02,640
Lachen jullie ons uit?
-Nee, hoor.

647
00:45:02,720 --> 00:45:06,920
Net zo min als jullie ons uitlachen.
We lachen wel, we vinden het grappig…

648
00:45:07,000 --> 00:45:12,360
…dat het voorpaginanieuws is
dat twee mensen in bed liggen.

649
00:45:12,440 --> 00:45:13,880
We zien de humor ervan in.

650
00:45:13,960 --> 00:45:17,240
En in Wenen, dat heel conservatief is…

651
00:45:17,320 --> 00:45:22,040
…zie je allemaal foto's van microfoons
die tegen haar zak worden gehouden.

652
00:45:22,120 --> 00:45:25,040
Ze wachten tot de zak wat zegt.
-Ja, heel leuk.

653
00:45:25,120 --> 00:45:27,640
We menen het wat die vrede betreft.

654
00:45:27,720 --> 00:45:30,320
En zoals we in Amsterdam
tegen jullie zeiden:

655
00:45:30,400 --> 00:45:32,880
'Als mensen erom moeten lachen,
is dat al mooi.'

656
00:45:32,960 --> 00:45:35,640
Kun je eruit komen?
-Nee.

657
00:45:35,720 --> 00:45:36,800
Waarom niet?

658
00:45:36,880 --> 00:45:40,360
Omdat dit een zak-event is,
algehele communicatie.

659
00:45:40,440 --> 00:45:43,680
Vind je wat jullie doen
niet een beetje ouderwets?

660
00:45:43,760 --> 00:45:45,680
Vind je het modieus
om in een zak te zitten?

661
00:45:45,760 --> 00:45:49,000
Wat stelt het voor?
-Algehele communicatie.

662
00:45:49,080 --> 00:45:51,520
Het begin van het eind van The Beatles…

663
00:45:52,640 --> 00:45:55,160
…zou het begin zijn…

664
00:45:57,000 --> 00:46:01,520
…van John Lennons houding
ten opzichte van z'n eigen leven.

665
00:46:03,840 --> 00:46:06,600
En…

666
00:46:06,680 --> 00:46:12,960
…hij had al z'n intellectuele aandacht
aan The Beatles gewijd.

667
00:46:14,640 --> 00:46:17,760
Hij wilde iets van die energie terughalen.

668
00:46:19,720 --> 00:46:23,560
Hij heeft die energie gestoken
in het schrijven van boeken.

669
00:46:23,640 --> 00:46:27,520
Daarna heeft hij in die film met Dick
Lester gespeeld, <i>How I Won the War.</i>

670
00:46:29,000 --> 00:46:30,000
En…

671
00:46:32,960 --> 00:46:35,640
…dat ging allemaal vooraf
aan Yoko's invloed op hem.

672
00:46:36,920 --> 00:46:40,480
Je zag dat John een artistieke geest had
en veel wilde uitproberen.

673
00:46:40,560 --> 00:46:42,640
Ik weet niet
wat ik met die gedachten doe…

674
00:46:42,720 --> 00:46:46,240
…maar ze komen tot leven
op film, papier, of band.

675
00:46:46,320 --> 00:46:50,800
Ik heb zo veel op band staan, als ik het
op papier zou zetten, werd het een boek.

676
00:46:50,880 --> 00:46:55,840
De vraag is of ik het op papier wil zetten
of er platen van wil maken.

677
00:46:55,920 --> 00:47:00,560
Voelt het hetzelfde als je iets
voor op papier schrijft of voor een song?

678
00:47:00,640 --> 00:47:05,400
Nu wel. Vroeger dacht ik
dat nummers schrijven ging van…

679
00:47:05,480 --> 00:47:09,480
…'ik hou van jou en jij van mij'.
En dat schrijven iets heel anders was.

680
00:47:09,560 --> 00:47:12,240
Ook al dacht ik
er verder niet echt over na.

681
00:47:12,320 --> 00:47:16,880
Maar door Dylan en andere mensen zag ik
in… Bob Dylan, niet Thomas Dylan.

682
00:47:17,640 --> 00:47:21,400
…dat het wel hetzelfde is.
Ik was naïef en besefte het niet.

683
00:47:21,480 --> 00:47:26,000
Het is niet zo dat je popsongs schrijft
en daarnaast nog andere dingen doet.

684
00:47:26,080 --> 00:47:30,440
Alles wat je doet, is hetzelfde
en doe je op dezelfde manier.

685
00:47:30,520 --> 00:47:34,120
John was de meest originele
van The Beatles.

686
00:47:34,200 --> 00:47:36,680
Hij was een bijzonder iemand.

687
00:47:37,800 --> 00:47:42,640
Maar hij was niet echt de aanvoerder,
daar was hij te individualistisch voor.

688
00:47:42,720 --> 00:47:46,760
Hij was in de begintijd ook
de sterkste, meest dominante persoon.

689
00:47:46,840 --> 00:47:50,040
Hij was heel iconoclastisch
en extravagant…

690
00:47:50,120 --> 00:47:53,320
…en deed fantastische dingen
en hij was hard en cynisch.

691
00:47:53,400 --> 00:47:55,080
'Tomorrow Never Knows'…

692
00:47:58,920 --> 00:48:01,760
…was net als zo veel muzikale wonderen
van The Beatles…

693
00:48:03,360 --> 00:48:05,520
…een vooruitziende blik op de toekomst.

694
00:48:05,600 --> 00:48:09,400
Ongelooflijk dat het 't eerste nummer was
dat is opgenomen op <i>Revolver.</i>

695
00:48:10,080 --> 00:48:13,160
Het klinkt namelijk als het laatste
en het is ook het laatste nummer.

696
00:48:14,000 --> 00:48:18,800
Het is een fantastisch
muzikaal programma…

697
00:48:19,320 --> 00:48:23,280
…dat eindigt met iets wat klinkt
als een trailer voor volgend jaar.

698
00:48:23,360 --> 00:48:28,160
Het is alsof ze eind 1966 zeggen…

699
00:48:29,560 --> 00:48:34,360
Het is alsof ze eind 1966 zeggen: 'Volgend
jaar is het tijd voor psychedelisch'.

700
00:48:35,160 --> 00:48:39,480
<i>Tomorrow Never Knows</i> is namelijk
het meest zweverige nummer aller tijden.

701
00:48:39,560 --> 00:48:44,880
De boodschap is heel makkelijk
te begrijpen. Zes woorden.

702
00:48:46,280 --> 00:48:51,840
Neem op. Maak contact. Laat los.

703
00:48:59,960 --> 00:49:02,320
Neem op. Maak contact. Laat los.

704
00:49:02,400 --> 00:49:05,480
Voor deze hippe, jonge Amerikanen
houden deze woorden…

705
00:49:05,560 --> 00:49:10,000
…een ervaring in die de meesten
van hen goed kennen: De trip.

706
00:49:10,080 --> 00:49:12,560
Een door drugs veroorzaakte
mentale explosie…

707
00:49:12,640 --> 00:49:15,080
…die hun blik op de wereld
totaal heeft veranderd.

708
00:49:15,160 --> 00:49:17,920
Voor vele andere Amerikanen
betekent het iets anders.

709
00:49:18,000 --> 00:49:20,000
Controverse, misdaad en terreur.

710
00:49:20,080 --> 00:49:23,480
Opnemen, contact maken en loslaten
overkomt je…

711
00:49:23,560 --> 00:49:26,800
…als je een dosis neemt van de vreemde
nieuwe drug die ze lsd noemen.

712
00:49:33,200 --> 00:49:37,000
We hadden genoeg van lsd. We hadden
er al alles uit gehaald wat erin zat.

713
00:49:37,080 --> 00:49:40,320
Het blijven gebruiken had geen zin.
De uitwerking blijft beperkt.

714
00:49:40,400 --> 00:49:43,160
Wat doet het dan?
-Wat het deed…

715
00:49:43,240 --> 00:49:48,280
Wat het vooral doet, is dat je
meer over jezelf en je ego te weten komt.

716
00:49:48,360 --> 00:49:52,200
Dat soort dingen.
Het is dus eerder iets psychologisch.

717
00:49:52,280 --> 00:49:55,880
En dit is niet psychologisch?
-Nou ja, uiteindelijk wel.

718
00:49:55,960 --> 00:50:01,280
Maar als je lsd neemt,
leer je jezelf echt kennen.

719
00:50:01,360 --> 00:50:04,120
Een soort openbaring, zoiets.

720
00:50:04,200 --> 00:50:06,800
Maar dit is veel gematigder.

721
00:50:06,880 --> 00:50:13,000
John had lsd genomen
voordat hij 'Sergeant Pepper' opnam.

722
00:50:13,080 --> 00:50:17,400
Maar 'Lucy in the Sky with Diamonds'
ging vreemd genoeg niet over lsd.

723
00:50:17,480 --> 00:50:22,400
Dat ging echt
over Julians vriendinnetje Lucy.

724
00:50:23,600 --> 00:50:29,080
En die tekening van school
was Lucy in de lucht met diamanten.

725
00:50:29,160 --> 00:50:30,160
WELKOM

726
00:50:32,280 --> 00:50:35,320
De zoektocht naar betekenis…

727
00:50:35,400 --> 00:50:39,640
…bracht ze in India
bij Maharishi Mahesh Yogi.

728
00:50:45,160 --> 00:50:48,720
De gelukkigste tijd van m'n leven
had ik in India in een soort kuil.

729
00:50:49,760 --> 00:50:52,960
Ik heb daar fantastische dingen
meegemaakt.

730
00:50:53,040 --> 00:50:56,680
Ik heb acht uur per dag zitten mediteren
en dat soort dingen.

731
00:50:56,760 --> 00:50:59,640
Het was net een trip,
lsd was er niets bij.

732
00:50:59,720 --> 00:51:03,160
Je zat daar maar, terwijl
je in een kamer een woord zat te prevelen.

733
00:51:03,240 --> 00:51:06,280
En het was de heftigste trip
die ik ooit heb gehad.

734
00:51:06,960 --> 00:51:10,720
Er zouden anderhalf miljoen Amerikanen
regelmatig lsd gebruiken.

735
00:51:10,800 --> 00:51:15,360
Veel anderen die nog niet gebruiken,
bewonderen hun helden die dat wel doen.

736
00:51:15,440 --> 00:51:18,040
Ze doen alsof ze een trip hebben
met een trucenbril…

737
00:51:18,120 --> 00:51:20,080
…uit winkels die hippe spullen verkopen.

738
00:51:21,120 --> 00:51:24,120
Lsd staat voor
lyserginezuurdi-ethylamide…

739
00:51:24,200 --> 00:51:26,800
…afkomstig van een schimmel
die op rogge groeit.

740
00:51:26,880 --> 00:51:29,280
Het is niet verslavend
zoals heroïne of cocaïne…

741
00:51:29,360 --> 00:51:31,520
…maar de uitwerking is veel sterker.

742
00:51:31,600 --> 00:51:35,840
In pilvorm of in een suikerklontje
kan de uitwerking 24 uur lang aanhouden.

743
00:51:35,920 --> 00:51:39,280
Gedurende deze tijd vliegt de gebruiker
een andere wereld in…

744
00:51:39,360 --> 00:51:42,680
…waarin het bewustzijn enorm
wordt vergroot of lijkt te vergroten.

745
00:51:42,760 --> 00:51:45,240
Dit is de beroemde
psychedelische ervaring.

746
00:51:45,320 --> 00:51:48,440
Paranoia en geweld
vormen geen onderdeel van de trip,

747
00:51:48,520 --> 00:51:50,320
Dat gebeurde op lsd-boten.

748
00:51:51,040 --> 00:51:56,760
Van daaruit groei je in de trip
of ga je erover nadenken.

749
00:51:56,840 --> 00:51:59,440
De eerste uitwerking van de drug
wordt minder.

750
00:51:59,520 --> 00:52:02,920
Dan dobber je verder en heb je tijd
om naar de bomen te kijken.

751
00:52:03,600 --> 00:52:09,360
En dat heeft zich ontwikkeld
tot de psychedelische scene.

752
00:52:09,440 --> 00:52:11,520
Iedereen was met bloemen in de weer.

753
00:52:11,600 --> 00:52:18,520
Daarna is het uitgewerkt en
ben je terug in de zogenaamde realiteit.

754
00:52:18,600 --> 00:52:22,400
Gisteren zijn Lennon en z'n vriendin,
de Japanse actrice Yoko Ono…

755
00:52:22,480 --> 00:52:25,400
…gearresteerd wegens marihuanagebruik.

756
00:52:25,480 --> 00:52:30,200
Vandaag zijn ze voorgeleid
hier in de politierechtbank in Londen.

757
00:52:30,280 --> 00:52:33,680
Hij staat bekend
als de meest excentrieke van The Beatles.

758
00:52:33,760 --> 00:52:37,680
Lennon is nu naarstig op zoek naar z'n
auto, anders wordt hij lastiggevallen…

759
00:52:37,760 --> 00:52:41,040
John, ze is vreselijk.
Cynthia is veel leuker dan zij.

760
00:52:41,120 --> 00:52:44,680
Het meisje naast me zegt net
dat Cynthia leuker is dan zij.

761
00:52:44,760 --> 00:52:46,480
The Beatles zijn de som van het geheel.

762
00:52:46,560 --> 00:52:50,680
Ze waren als groep briljant,
maar droegen ieder als individu iets bij.

763
00:52:50,760 --> 00:52:53,360
En dat is iets wat John ze heeft gegeven.

764
00:52:53,440 --> 00:52:55,720
Hij was in veel opzichten
de eerste punker.

765
00:52:55,800 --> 00:52:58,120
Het is raar als je aan de jaren 60 denkt.

766
00:52:58,200 --> 00:53:01,120
Zelfs lang haar vond men
walgelijk en afschuwelijk.

767
00:53:01,200 --> 00:53:03,920
Ze zeggen vaak dat hij erg agressief was.
Is dat waar?

768
00:53:05,240 --> 00:53:09,520
Ik vond hem eerlijk, niet agressief.
Met agressie wil je iets van mensen…

769
00:53:09,600 --> 00:53:12,400
…of je wilt ze iets opdringen,
en dat deed hij niet.

770
00:53:12,480 --> 00:53:15,200
Hij deed wel naar tegen fans
die naar hem schreeuwden.

771
00:53:15,280 --> 00:53:18,160
En hij weigerde handtekeningen
uit te delen als hij geen zin had.

772
00:53:18,240 --> 00:53:21,200
Paul was altijd heel charmant,
hij deed aan pr.

773
00:53:21,280 --> 00:53:22,960
Paul kreeg dingen voor elkaar.

774
00:53:23,040 --> 00:53:25,600
Paul was uiteindelijk de leider.

775
00:53:25,680 --> 00:53:29,680
Hij regelde dingen voor ze,
zorgde dat ze in diverse films kwamen.

776
00:53:29,760 --> 00:53:32,840
John was heel hard.

777
00:53:33,600 --> 00:53:38,320
Hij kon wel heel zachtaardig
en vriendelijk zijn.

778
00:53:38,400 --> 00:53:41,440
Maar hij kon ook wel bits zijn.

779
00:53:41,520 --> 00:53:46,400
Hij gaf The Beatles die harde kant.

780
00:53:46,480 --> 00:53:52,280
Bij tijd en wijle kwam John wel agressief,
egoïstisch en een beetje wreed over.

781
00:53:52,360 --> 00:53:55,280
En toch zegt u nooit
iets negatiefs over hem.

782
00:53:55,360 --> 00:53:57,800
U verdedigt hem altijd. Waarom?

783
00:53:57,880 --> 00:54:00,160
Omdat ik de waarheid verdedig.

784
00:54:00,240 --> 00:54:02,800
Ik heb die man gekend, hoe hij echt was.

785
00:54:02,880 --> 00:54:06,840
Ik wist hoe hij in elkaar stak
gedurende mijn tijd met hem.

786
00:54:07,800 --> 00:54:10,280
Waarom zou ik iets zeggen
wat ik niet geloof?

787
00:54:10,880 --> 00:54:14,240
Hij is vele jaren
fantastisch voor me geweest.

788
00:54:14,880 --> 00:54:15,880
Ik bedoel…

789
00:54:16,640 --> 00:54:20,720
Iemand kan onmogelijk
altijd alleen maar superaardig zijn.

790
00:54:21,280 --> 00:54:24,200
Paul zei een keer tegen me:
'Je moet wel weten…

791
00:54:25,080 --> 00:54:27,840
…dat Johns moeder de dood vond
toen ze hem ging opzoeken'.

792
00:54:29,560 --> 00:54:31,920
Dat is vreselijk om mee te moeten leven.

793
00:54:32,560 --> 00:54:35,040
Ze is doodgereden door een auto.

794
00:54:37,440 --> 00:54:43,200
Hoe zou jij je voelen als je moeder is
gestorven terwijl ze op weg was naar jou?

795
00:54:43,280 --> 00:54:46,520
Dus ik heb er alle begrip voor
dat John misschien…

796
00:54:48,360 --> 00:54:50,120
…een kwaad mens was.

797
00:54:51,480 --> 00:54:54,560
Naast het feit dat hij een ontzettend
verbeeldingsvol mens was.

798
00:54:57,000 --> 00:55:00,040
En om z'n gedrag in de nadagen
van The Beatles te begrijpen…

799
00:55:00,120 --> 00:55:05,640
…moet je hem als mens zien
en niet alleen als een van de Fab Four.

800
00:55:06,920 --> 00:55:09,160
Paul en John hadden
een geweldige partnersschip.

801
00:55:09,720 --> 00:55:11,680
En dat hadden John en ik ook, vind ik.

802
00:55:12,600 --> 00:55:17,880
Maar soms moeten partners uit elkaar
voor een nieuwe partner.

803
00:55:18,920 --> 00:55:20,920
En dat gebeurde toen dus.

804
00:55:21,000 --> 00:55:26,280
En het was niet per se toeval,
het gebeurde gewoon.

805
00:55:26,360 --> 00:55:32,720
Brians dood, Apple dat geheel instortte.

806
00:55:32,800 --> 00:55:37,960
Het was een chaos. Er waren profiteurs,
heel veel geld dat verloren ging.

807
00:55:38,040 --> 00:55:42,360
Het was een zware tijd.
Alles ging verloren.

808
00:55:42,440 --> 00:55:44,640
Ze waren allemaal
op hun eigen manier verloren.

809
00:55:44,720 --> 00:55:48,480
En er is in het leven
altijd een katalysator.

810
00:55:48,560 --> 00:55:52,000
En ik denk dat Yoko
de katalysator van dat moment was…

811
00:55:52,080 --> 00:55:54,400
…die zorgde voor het uit elkaar vallen
van de groep.

812
00:56:04,400 --> 00:56:07,720
Voor <i>The White Album</i> uit 1968…

813
00:56:08,800 --> 00:56:11,560
…had iedereen heel veel
verschillend materiaal geleverd.

814
00:56:11,640 --> 00:56:14,720
John trad in 1969 echt op de achtergrond.

815
00:56:15,520 --> 00:56:18,880
Paul hield de boel draaiende op de albums
<i>Abbey Road</i> en <i>Let It Be</i>.

816
00:56:22,480 --> 00:56:26,160
Maar er komt een punt dat de rek eruit is.

817
00:56:27,320 --> 00:56:28,320
En dan gaat het van…

818
00:56:30,080 --> 00:56:31,720
En toen was het voorbij.

819
00:56:33,600 --> 00:56:34,600
Wacht.

820
00:56:39,520 --> 00:56:45,280
Is het een zakelijke of
een emotionele breuk binnen The Beatles?

821
00:56:45,360 --> 00:56:48,520
Een beetje van allebei,
maar het is eerder een pauze.

822
00:56:48,600 --> 00:56:52,400
Hij weet zelf niet of die tijdelijk
of permanent is, en dat is ook zo.

823
00:56:52,480 --> 00:56:53,680
Geen van ons weet dat.

824
00:56:53,760 --> 00:56:57,680
Maar blijven z'n financiële belangen
in de band en de organisatie wel bestaan?

825
00:56:57,760 --> 00:57:01,040
Ja. Contractueel moet dat wel
en emotioneel willen ze dat allemaal ook.

826
00:57:01,120 --> 00:57:02,600
Ze hebben nooit strijd over geld.

827
00:57:02,680 --> 00:57:06,280
Wat zijn de persoonlijke verschillen
waar hij het over heeft?

828
00:57:06,360 --> 00:57:09,480
Misschien heeft het te maken
met volwassen worden.

829
00:57:09,560 --> 00:57:13,800
Ooit waren ze maar met z'n vieren en nu
zijn ze getrouwd, zijn er kinderen en…

830
00:57:13,880 --> 00:57:17,680
Allen Klein wordt ook genoemd.

831
00:57:17,760 --> 00:57:23,240
Paul wil Allen Klein niet meer kennen.
Waarom niet?

832
00:57:23,320 --> 00:57:25,200
Omdat hij Allen Klein niet mag.

833
00:57:25,280 --> 00:57:31,120
Hoe vindt u het dat Paul
zich blijkbaar van u heeft gedistantieerd?

834
00:57:31,200 --> 00:57:34,160
Het schijnt dat hij u niet mag.

835
00:57:35,120 --> 00:57:41,960
Het is nooit leuk als iemand je niet mag.

836
00:57:43,040 --> 00:57:44,880
Ik vind z'n redenen…

837
00:57:49,760 --> 00:57:50,720
…verdrietig.

838
00:57:52,000 --> 00:57:54,080
Het gaat om persoonlijke problemen.

839
00:57:54,160 --> 00:57:56,840
Maar helaas…

840
00:57:57,960 --> 00:58:03,560
…heeft hij nog een flink aantal jaren
een verplichting jegens Apple.

841
00:58:03,640 --> 00:58:08,680
Wanneer heb je zelf besloten dat Klein
niet de man was voor wie je hem hield?

842
00:58:09,720 --> 00:58:14,040
Je trekt nu de conclusie
dat ik dacht dat hij iets was.

843
00:58:14,120 --> 00:58:17,840
Ik heb altijd tussen twee kwaden
moeten kiezen.

844
00:58:18,960 --> 00:58:21,240
Op het moment zelf
doe ik wat me het juiste lijkt.

845
00:58:22,640 --> 00:58:27,920
En hoewel ik zelf niet erg gelukkig ben…

846
00:58:28,000 --> 00:58:30,120
…met de situatie,
en dat al sinds geruime tijd…

847
00:58:30,880 --> 00:58:34,200
…wilde ik
geen overhaaste beslissing nemen.

848
00:58:35,240 --> 00:58:39,440
En ik wilde zien
of we er misschien uit konden komen.

849
00:58:39,520 --> 00:58:42,080
Heb je spijt dat
je dat contract bij Klein hebt getekend?

850
00:58:43,840 --> 00:58:45,080
Welk contract?

851
00:58:45,160 --> 00:58:48,320
Het Amerikaanse basiscontract.
-Je kunt nergens spijt van hebben.

852
00:58:49,160 --> 00:58:51,800
Daar hebben we misschien nog wel
het minst spijt van.

853
00:58:53,320 --> 00:58:55,320
Wat bedoel je daar precies mee?

854
00:58:55,400 --> 00:58:59,240
Kleins contracten zijn verbazingwekkend.
Meer zeg ik er niet er niet over.

855
00:58:59,320 --> 00:59:03,960
Omdat je eraan vastzit?
-Nee, ze zijn het tegenovergestelde.

856
00:59:06,000 --> 00:59:10,640
Ik wil me daar niet mee bezighouden.
Laat de advocaten dat maar doen.

857
00:59:10,720 --> 00:59:15,560
Nu komt het in de <i>Rolling Stone.</i>
-Nee, want we geven geen antwoord.

858
00:59:15,640 --> 00:59:17,520
Nee, ik kan niks over contracten zeggen.

859
00:59:18,200 --> 00:59:22,000
Ik probeer nergens spijt van te hebben.
Ik speel geen spelletjes met jullie.

860
00:59:22,080 --> 00:59:26,920
Wat is gebeurd, is gebeurd.
Ik ben nu gelukkig.

861
00:59:28,000 --> 00:59:33,920
En dat is het enige
wat ik belangrijk vind, dat ik geniet.

862
00:59:34,640 --> 00:59:36,760
Yoko en ik zijn vooral bezig…

863
00:59:36,840 --> 00:59:39,240
…om verandering te brengen
in de apathie van de jeugd.

864
00:59:39,800 --> 00:59:44,920
Het is onze taak om hun te vertellen dat
er nog hoop is en we dingen moeten doen.

865
00:59:45,000 --> 00:59:47,080
We moeten hen
op andere gedachten brengen.

866
00:59:47,160 --> 00:59:51,680
Het is niet voorbij enkel en alleen
omdat flowerpower niet werkte.

867
00:59:51,760 --> 00:59:54,800
Het is nog maar het begin.
Dit is het begin van de revolutie…

868
00:59:54,880 --> 00:59:56,400
…het begin van de verandering.

869
00:59:56,480 --> 00:59:57,920
Ik weet dat het moeilijk is.

870
00:59:58,000 --> 01:00:01,440
Jezus, je weet dat het niet makkelijk is.
Je weet hoe lastig het kan zijn, man.

871
01:00:01,520 --> 01:00:05,680
Maar het is moeilijk, zoals met alles.
Morgen is het ook nog moeilijk.

872
01:00:05,760 --> 01:00:07,600
En de volgende dag ook.

873
01:00:07,680 --> 01:00:11,240
En wat dan nog? Je kunt het beter
moeilijk hebben dan helemaal niets hebben.

874
01:00:11,320 --> 01:00:14,720
Als het werkt, is het goed.
Als het niet werkt, is het fout.

875
01:00:14,800 --> 01:00:17,680
Niemand heeft me
ooit een kans gegeven, toch?

876
01:00:17,760 --> 01:00:19,640
Niemand heeft vrede
ooit een kans gegeven.

877
01:00:19,720 --> 01:00:23,120
Gandhi en King hebben het geprobeerd,
maar werden vermoord.

878
01:00:23,200 --> 01:00:27,480
Je kunt geen vrede bewerkstelligen
op een kingsizebed en…

879
01:00:27,560 --> 01:00:31,560
Dat verwachten we ook niet.
We richten ons op revolutionairen…

880
01:00:31,640 --> 01:00:36,080
…die denken dat het zo is gepiept
door gebouwen omver te blazen.

881
01:00:36,160 --> 01:00:38,080
We hebben er maandenlang
over nagedacht.

882
01:00:38,160 --> 01:00:41,720
Dit is de beste, meest functionele
en meest effectieve manier…

883
01:00:41,800 --> 01:00:47,120
…om tegen geweld in opstand te komen
die we samen konden bedenken.

884
01:00:47,200 --> 01:00:50,920
Sommige mensen hebben
een nieuwe realiteit ontdekt.

885
01:00:51,000 --> 01:00:56,720
En sommige mensen hebben
nog vertrouwen in de toekomst.

886
01:00:56,800 --> 01:00:59,280
En dat hebben wij ook.

887
01:00:59,360 --> 01:01:04,720
Iedereen heeft het over hoe het nu gaat
en over de decadentie en de rest.

888
01:01:04,800 --> 01:01:08,920
Maar er zijn maar weinig mensen
die al het positieve zien…

889
01:01:09,000 --> 01:01:10,960
…dat deze tien jaar
hebben voortgebracht.

890
01:01:11,040 --> 01:01:14,280
En dat is het moratorium…

891
01:01:14,360 --> 01:01:18,880
…en de enorme menigte in Woodstock.

892
01:01:18,960 --> 01:01:22,640
De grootste verzameling mensen
die ooit bij elkaar is geweest…

893
01:01:22,720 --> 01:01:24,760
…voor iets anders dan oorlog.

894
01:01:24,840 --> 01:01:28,440
Niemand heeft ooit zo'n groot leger gehad
dat niemand heeft gedood…

895
01:01:28,520 --> 01:01:33,360
…of bedoeld was voor een gewelddadig
gebeuren, zoals bij de Romeinen of zo.

896
01:01:34,000 --> 01:01:37,640
Zelfs een concert van The Beatles
was gewelddadiger dan dat.

897
01:01:37,720 --> 01:01:39,400
En dan waren er maar 50,000 mensen.

898
01:01:40,080 --> 01:01:45,680
Het positieve dat eruit is voortgekomen,
is dus die enorme vreedzame beweging.

899
01:01:45,760 --> 01:01:51,520
Als je er hier niet iets moois van kunt
maken, blijf dan maar thuis in bed liggen.

900
01:01:51,600 --> 01:01:56,280
De enige manier om ze je te doen
begrijpen, is door ze de hand te reiken…

901
01:01:56,360 --> 01:02:00,920
…zodat ze ervoor open gaan staan.
Probeer ze je liefde te geven.

902
01:02:01,000 --> 01:02:03,440
Alleen op die manier
zullen ze overstag gaan.

903
01:02:03,520 --> 01:02:06,520
Ze weten hoe ze mensen
in elkaar moeten slaan en bedwelmen.

904
01:02:06,600 --> 01:02:09,240
Ze hebben wapens en materieel.

905
01:02:09,320 --> 01:02:15,600
De fout was dat de jongeren uiteindelijk
gingen meedoen met het geweld.

906
01:02:15,680 --> 01:02:17,040
Ze weten alles van geweld.

907
01:02:17,120 --> 01:02:22,600
Ze gebruiken al 2000 jaar geweld,
of een miljoen jaar.

908
01:02:22,680 --> 01:02:27,160
En ik geloof er niks van
dat geweld na al die tijd de oplossing is.

909
01:02:27,240 --> 01:02:30,880
Er moet een andere manier zijn.
Maar velen zijn ervoor gevallen.

910
01:02:30,960 --> 01:02:35,080
En dat is ook begrijpelijk,
want als je wordt aangevallen…

911
01:02:35,160 --> 01:02:38,160
…is het lastig
om je andere wang toe te keren.

912
01:02:38,240 --> 01:02:42,680
Toen we contact hadden met die jongelui
van Berkeley toen dat gaande was…

913
01:02:42,760 --> 01:02:46,720
…hielden we onze vredesdemonstratie
in een bed in Montreal.

914
01:02:47,800 --> 01:02:52,080
En toen werden we direct met ze
in verbinding gebracht via de telefoon.

915
01:02:52,600 --> 01:02:55,120
Ze vroegen ons om hulp.

916
01:02:55,200 --> 01:02:57,880
'Wat moeten we doen? Het gaat fout.'

917
01:02:57,960 --> 01:03:02,200
En dat waren de organisatoren.
Ze zeiden dat het uit de hand liep.

918
01:03:02,280 --> 01:03:05,680
Wat moeten we daarop zeggen?
Ik heb uiteraard ook geen oplossing.

919
01:03:05,760 --> 01:03:08,640
Geen enkele manier is het waard
om je leven voor te laten.

920
01:03:08,720 --> 01:03:11,640
Daar ben ik van overtuigd.

921
01:03:11,720 --> 01:03:15,640
Niets is het waard
om je ervoor dood te laten schieten.

922
01:03:15,720 --> 01:03:20,600
Je kunt beter naar een andere stad gaan
of naar Canada of waar dan ook.

923
01:03:20,680 --> 01:03:24,160
Dan hebben ze niemand om aan te vallen
en niemand om te beschuldigen.

924
01:03:24,240 --> 01:03:28,440
Maar even terug naar wat er nu gaande is.

925
01:03:28,520 --> 01:03:30,480
Ik wil van jullie, John en Yoko, weten…

926
01:03:30,560 --> 01:03:36,000
…wat jullie al die mensen zouden
aanraden die daar nu buiten zitten.

927
01:03:36,080 --> 01:03:40,760
Vind je dat ze moeten weggaan, dat
ze naar een festival moeten gaan of iets?

928
01:03:40,840 --> 01:03:44,880
Een festival is beter, man.
Zing Hare Krishna of zoiets.

929
01:03:44,960 --> 01:03:47,640
Maar ga vooral de kit niet provoceren.

930
01:03:47,720 --> 01:03:51,400
En vraag je niet af
of het gaat helpen of niet.

931
01:03:51,480 --> 01:03:53,720
Alles helpt als je erin gelooft.

932
01:03:53,800 --> 01:03:57,280
Raak niet slaags met de politie
en speel hun spelletjes niet mee.

933
01:03:57,360 --> 01:04:00,280
Mijn standpunt over geweld is
dat ik er niet in geloof.

934
01:04:00,360 --> 01:04:03,720
We hebben allemaal gewelddadige
neigingen, maar je kunt ze sturen.

935
01:04:03,800 --> 01:04:05,520
Geweld leidt tot meer geweld.

936
01:04:05,600 --> 01:04:08,600
Dat bewijzen de demonstraties.

937
01:04:08,680 --> 01:04:12,720
Daarbij worden altijd politie en mensen
in elkaar geslagen.

938
01:04:12,800 --> 01:04:15,240
Of de politie slaat mensen in elkaar.

939
01:04:15,320 --> 01:04:19,400
Demonstreren was prima in de jaren 30
toen mensen meer geld wilden hebben.

940
01:04:19,480 --> 01:04:22,080
Toen maakte het nog wel indruk.

941
01:04:22,160 --> 01:04:27,120
Tegenwoordig vinden mensen oorlogen
en demonstraties heel gewoon.

942
01:04:27,200 --> 01:04:29,400
Er zijn veel manieren om te protesteren.

943
01:04:29,480 --> 01:04:34,240
En deze bed-in is er een van. Misschien
ligt 't je niet, maar bedenk dan maar wat.

944
01:04:34,320 --> 01:04:39,000
Wij willen hier alleen maar mee zeggen
dat er andere vormen van protest zijn.

945
01:04:39,080 --> 01:04:43,960
En als je een geweldloze demonstratie
houdt zoals in Berkeley…

946
01:04:44,040 --> 01:04:45,480
…en toch klappen krijgt…

947
01:04:45,560 --> 01:04:50,560
…is dat alsof je aan de kust het diepe
bent ingegaan, waar de stroming was.

948
01:04:50,640 --> 01:04:54,240
Je was gewaarschuwd
dat het te gevaarlijk was om te zwemmen.

949
01:04:54,320 --> 01:04:58,280
Dan trek je je terug, denkt even na
en doet dan je volgende zet.

950
01:04:58,360 --> 01:05:01,600
Ga niet weer hetzelfde doen,
want dan krijg je weer klappen.

951
01:05:02,480 --> 01:05:06,160
Woodstock, Isle of Wight
al die massabijeenkomsten van de jeugd…

952
01:05:06,240 --> 01:05:08,520
…vind ik alleen maar positief.

953
01:05:08,600 --> 01:05:13,160
We laten nu zien waar we voor staan.

954
01:05:13,720 --> 01:05:16,160
En dan weet je
dat je er niet alleen voor staat.

955
01:05:16,240 --> 01:05:21,480
We zijn niet zoals die paar christelijke
martelaren, we zijn met velen.

956
01:05:21,560 --> 01:05:23,320
En je hoeft niet bang te zijn.

957
01:05:24,440 --> 01:05:28,480
Ze passen wel op je als je daar bent.

958
01:05:28,560 --> 01:05:32,880
Ik heb er alle vertrouwen in. En
als ik het niet zie zitten, heb ik Yoko.

959
01:05:33,520 --> 01:05:36,600
Ze is net zo sterk als ik.
En dat scheelt echt.

960
01:05:37,280 --> 01:05:40,720
En dit is nog maar het begin.

961
01:05:40,800 --> 01:05:43,320
De jaren 60 waren
nog maar een voorproefje.

962
01:05:43,400 --> 01:05:48,960
We zijn nog maar net aan het ontbijten,
we zijn nog niet bij het avondeten.

963
01:05:49,520 --> 01:05:53,600
Ik sta echt te popelen.
Ik ben zo blij dat ik dit mag meemaken.

964
01:05:54,200 --> 01:05:57,760
Het wordt geweldig
en we zullen met steeds meer zijn.

965
01:05:57,840 --> 01:06:03,280
En wat jullie bekrompen lieden
in Lutjebroek ook denken…

966
01:06:03,360 --> 01:06:05,040
…jullie zijn gezien.

967
01:06:05,120 --> 01:06:08,400
Ten eerste zijn jullie er niet meer
als wij aan de macht zijn.

968
01:06:08,480 --> 01:06:12,560
Ten tweede zal het jullie best bevallen
als jullie er niet meer zo bang voor zijn.

969
01:06:12,640 --> 01:06:14,640
En het wordt geweldig,
dat weet ik gewoon.

970
01:06:14,720 --> 01:06:18,280
We zijn allemaal wel een keer
gedeprimeerd en down.

971
01:06:18,360 --> 01:06:21,440
Maar als ik down ben
of als John en Yoko down zijn…

972
01:06:21,520 --> 01:06:23,680
…staat Desmond klaar, of iemand anders.

973
01:06:23,760 --> 01:06:26,920
Er is altijd wel iemand die
het vaandel draagt en op de trom slaat.

974
01:06:27,000 --> 01:06:29,920
Dus zij, wie dat dan ook mogen zijn,
zijn gezien.

975
01:06:30,000 --> 01:06:34,640
Ze kunnen niet tegen liefde op.
Wat ze in de religie zeggen…

976
01:06:34,720 --> 01:06:37,960
…dat liefde almachtig is,
dat is ook echt waar.

977
01:06:38,040 --> 01:06:40,760
En dat trekken ze gewoon niet.

978
01:06:41,440 --> 01:06:46,200
Iedereen kan opschrijven wat
onze regering, de Amerikaanse regering…

979
01:06:46,280 --> 01:06:49,600
…en de Russische en Chinese regeringen
proberen te doen.

980
01:06:50,280 --> 01:06:52,280
Of wat ze denken te doen.

981
01:06:52,360 --> 01:06:54,760
Ik zou weleens willen weten
wat ze denken te doen.

982
01:06:54,840 --> 01:06:57,400
Ik vind ze allemaal krankjorem.

983
01:06:57,480 --> 01:07:01,040
Maar ik kan in een gekkenhuis
worden gestopt omdat ik dit zeg.

984
01:07:01,120 --> 01:07:02,720
Dat is er zo krankzinnig aan.

985
01:07:03,880 --> 01:07:07,800
Johns solomuziekcarrière
begon experimenteel.

986
01:07:07,880 --> 01:07:11,720
En toen brachten ze
opmerkelijk materiaal uit…

987
01:07:13,320 --> 01:07:16,840
…bij Apple of Zapple.

988
01:07:17,920 --> 01:07:20,560
Dat was
voor het echte experimentele materiaal.

989
01:07:20,640 --> 01:07:25,800
En toen kwam <i>Unfinished Music:</i>
<i>Life with the Lions No. Two.</i>

990
01:07:25,880 --> 01:07:28,960
Zo heette het, geloof ik.
Maar daarin hoorde je…

991
01:07:30,560 --> 01:07:34,240
…de hartslag van de miskraam van Yoko.

992
01:07:35,280 --> 01:07:38,800
Dit was duidelijk geen materiaal
voor een hit.

993
01:07:40,240 --> 01:07:41,240
En…

994
01:07:43,440 --> 01:07:48,880
…haar geschreeuw op deze plaat
werd met hoon ontvangen.

995
01:07:51,400 --> 01:07:56,840
Deel van het probleem was dat
Yoko niet alleen geen popartiest was…

996
01:07:58,240 --> 01:08:03,320
…ze was een vrouw en dan ook nog
vlak voor het feminisme opkwam.

997
01:08:04,200 --> 01:08:06,160
Ze was dus makkelijker af te schrijven.

998
01:08:07,360 --> 01:08:12,200
Ze was Aziatisch,
en dan komt rascisme om de hoek kijken.

999
01:08:14,280 --> 01:08:18,399
En ze was ouder dan John.

1000
01:08:18,479 --> 01:08:21,359
Ze was al dik in de 30.

1001
01:08:23,479 --> 01:08:28,040
Het was dus makkelijk
om haar niet serieus te nemen.

1002
01:08:28,720 --> 01:08:32,040
Ze was een vrouw die samen met John
in de schijnwerpers stond.

1003
01:08:34,080 --> 01:08:36,560
En ze had duidelijk
een grote invloed op hem.

1004
01:08:38,760 --> 01:08:42,240
Maar ze was zo totaal anders
dan de wereld van The Beatles.

1005
01:08:42,319 --> 01:08:46,319
Het grote publiek had absoluut geen zin
om meer over haar te weten te komen.

1006
01:08:47,720 --> 01:08:50,319
Ze wilden alleen maar zeggen:
Ze is geen Beatle.

1007
01:08:51,640 --> 01:08:54,720
Dus werd ze gezien als de vrouw
door wie The Beatles uit elkaar gingen.

1008
01:08:54,800 --> 01:08:56,399
Waarom moet u het land uit?

1009
01:08:56,479 --> 01:09:02,000
Dat heeft een officiële reden,
we zijn allebei te lang gebleven.

1010
01:09:02,080 --> 01:09:04,520
Ze vinden dat een reden
om ons eruit te gooien.

1011
01:09:04,600 --> 01:09:08,399
De andere officiële reden is dat ik in
Engeland ben opgepakt wegens hasjbezit.

1012
01:09:09,279 --> 01:09:12,760
En de ware reden is
dat ik een pacifist ben.

1013
01:09:12,840 --> 01:09:18,840
John, die bepaald geen heilige was…

1014
01:09:18,920 --> 01:09:21,720
…in de ogen van de Amerikaanse regering,
was persona non grata.

1015
01:09:21,800 --> 01:09:23,439
Richard Nixon was de president.

1016
01:09:24,279 --> 01:09:26,319
J. Edgar Hoover was hoofd van de FBI.

1017
01:09:29,040 --> 01:09:33,960
Dat zijn mensen van wie we nu weten
dat ze het niet zo nauw namen…

1018
01:09:36,279 --> 01:09:38,880
…met de wet.

1019
01:09:38,960 --> 01:09:40,800
Het is alsof ik weer op school zit.

1020
01:09:40,880 --> 01:09:44,800
Ik kom al m'n hele leven in de problemen.
En nu moet ik weer bij de rector komen.

1021
01:09:44,880 --> 01:09:48,040
Alleen krijg ik nu geen pak rammel meer.

1022
01:09:48,120 --> 01:09:50,640
Waarom komt u al uw hele leven
in de problemen?

1023
01:09:50,720 --> 01:09:54,279
M'n gezicht staat mensen gewoon niet aan.

1024
01:09:54,360 --> 01:09:56,760
De leerkrachten
konden er razend om worden.

1025
01:09:56,840 --> 01:09:58,880
Is het omdat
u tegen de gevestigde orde bent?

1026
01:09:58,960 --> 01:10:01,200
Je ziet het aan m'n gezicht, denk ik.

1027
01:10:01,280 --> 01:10:03,840
Een normaal persoon…

1028
01:10:05,320 --> 01:10:11,680
…zou veel gemakkelijker een greencard
krijgen. Voor John was het lastig.

1029
01:10:11,760 --> 01:10:16,320
Nixon was bang dat hij
rellen of demonstraties zou gaan leiden…

1030
01:10:16,400 --> 01:10:19,200
…van jonge mensen tegen de regering.

1031
01:10:19,280 --> 01:10:23,600
Denkt u dat u het land wordt uitgezet?
-Geen idee. Misschien is het een proces.

1032
01:10:23,680 --> 01:10:27,520
We moeten naar binnen, we zijn al laat.
We spreken jullie straks nog wel.

1033
01:10:27,600 --> 01:10:31,280
We moeten een aantal zaken
gaan regelen.

1034
01:10:31,360 --> 01:10:35,280
Ik ben door Immigratie gevraagd
om een beslissing te nemen.

1035
01:10:35,360 --> 01:10:38,960
Ik moet kiezen tussen m'n man en m'n kind.

1036
01:10:39,040 --> 01:10:41,080
Dat is een onmogelijke situatie.

1037
01:10:41,160 --> 01:10:43,560
Houdt u nu op
u uit te spreken tegen de oorlog?

1038
01:10:43,640 --> 01:10:47,920
Nee, ik laat me niet tegenhouden
of ik nu hier ben of waar dan ook.

1039
01:10:48,000 --> 01:10:51,480
Het heeft jaren geduurd
voor John een verblijfsvergunning kreeg.

1040
01:10:51,560 --> 01:10:54,880
Neil Sedaka schreef een nummer
over z'n problemen, 'The Immigrant'.

1041
01:10:56,240 --> 01:11:01,520
En hij kreeg ontzettend veel steun
van de mensen, tot hij eindelijk won.

1042
01:11:01,600 --> 01:11:04,520
Ik wil alle jongelui en fans bedanken…

1043
01:11:04,600 --> 01:11:07,280
…die de senatoren hebben geschreven,
voor hun petities.

1044
01:11:07,360 --> 01:11:10,800
En iedereen die vijf jaar lang
achter de schermen heeft gewerkt…

1045
01:11:10,880 --> 01:11:14,480
…zonder ervoor betaald te krijgen.
Ze kregen niet meer dan een glimlach.

1046
01:11:14,560 --> 01:11:18,760
Koestert u voor dit alles wrok jegens
de Strom Thurmonds en de John Mitchells?

1047
01:11:18,840 --> 01:11:21,160
Nee. De tijd verwondt alle helers.

1048
01:11:22,440 --> 01:11:25,120
John had een romantisch idee
over New York.

1049
01:11:26,640 --> 01:11:28,000
Hij vond het er geweldig.

1050
01:11:29,600 --> 01:11:33,760
Hij zei dat hij daar overal naartoe kon
zonder lastig te worden gevallen.

1051
01:11:33,840 --> 01:11:36,520
Hij had het geluk gevonden
in z'n privéleven.

1052
01:11:37,160 --> 01:11:38,520
Die vreugde kwam hem toe.

1053
01:11:39,920 --> 01:11:44,240
We zouden dus blij moeten zijn
dat hij vijf jaar lang huisman is geweest.

1054
01:11:44,320 --> 01:11:46,040
Dat waren namelijk de vijf jaar…

1055
01:11:47,320 --> 01:11:50,280
…die voor een ander
z'n pensioen zou geweest.

1056
01:11:52,360 --> 01:11:54,480
Hij heeft als een gewoon burger
kunnen leven.

1057
01:11:55,560 --> 01:12:00,000
Maar niemand die zo'n grote bijdrage
aan de mensheid heeft gegeven…

1058
01:12:00,080 --> 01:12:05,040
…verdient het om te worden beroofd
van z'n volledige levensverwachting.

1059
01:12:17,120 --> 01:12:18,760
{\an8}FAMILIE-ALBUM 1992

1060
01:12:18,840 --> 01:12:22,720
{\an8}Voormalige Beatle John Lennon
is in New York doodgeschoten.

1061
01:12:22,800 --> 01:12:25,760
Het nieuws over z'n dood
bereikte ons net na half vier vanochtend.

1062
01:12:25,840 --> 01:12:32,440
Een man van de vrede die
door een zinloze geweldsdaad is geveld.

1063
01:12:33,520 --> 01:12:37,800
John Lennon is
naar de Spoedeisende Hulp gebracht…

1064
01:12:37,880 --> 01:12:44,120
…van het St. Luke's Roosevelt-ziekenhuis
vanavond kort voor elf uur.

1065
01:12:45,360 --> 01:12:46,760
Hij was al overleden.

1066
01:12:48,600 --> 01:12:52,920
Er is vele malen geprobeerd
om hem in het ziekenhuis te reanimeren…

1067
01:12:53,000 --> 01:12:57,040
…met bloedtransfusies
en chirurgische en andere ingrepen.

1068
01:12:57,120 --> 01:12:59,920
Maar ondanks de inzet van vele artsen…

1069
01:13:00,000 --> 01:13:05,440
…en vele ingrepen zijn we er niet in
geslaagd om Mr Lennons leven te redden.

1070
01:13:05,520 --> 01:13:08,440
Kort voor elf uur…

1071
01:13:08,520 --> 01:13:13,960
…kwamen John Lennon en z'n vrouw
terug in het Dakota in een limousine.

1072
01:13:14,520 --> 01:13:19,040
Ze hebben de limousine op de stoep
geparkeerd vlak voor het Dakota.

1073
01:13:19,120 --> 01:13:23,280
Er is een oprit waar ze op hadden
kunnen rijden, wat ze niet hebben gedaan.

1074
01:13:24,080 --> 01:13:26,320
Ze zijn de limousine uitgestapt…

1075
01:13:26,400 --> 01:13:31,320
…en zijn de overwelfde poort
van het Dakota ingelopen.

1076
01:13:31,400 --> 01:13:36,120
Aan de rechterkant van de poort
bevindt zich een soort vestibule.

1077
01:13:36,200 --> 01:13:40,280
Daarin zit een glazen deur.

1078
01:13:40,360 --> 01:13:45,960
De persoon, Mr Chapman,
dook achter hem op en riep z'n naam…

1079
01:13:46,720 --> 01:13:53,040
…toen hij bij die deur aankwam,
en schoot toen in gevechtshouding…

1080
01:13:53,120 --> 01:13:57,840
…het Charter Arms .38 kaliber-wapen
dat hij bij zich droeg…

1081
01:13:57,920 --> 01:14:01,320
…op John Lennon leeg.

1082
01:14:02,440 --> 01:14:05,960
Vijf kogelwonden zijn geen zeldzaamheid
in de straten van New York.

1083
01:14:06,040 --> 01:14:08,960
Toch bracht zo'n aanval
vroeg vanochtend…

1084
01:14:09,040 --> 01:14:14,040
…bij miljoenen mensen in de wereld
een persoonlijk gevoel van verlies teweeg.

1085
01:14:14,120 --> 01:14:18,240
Een vergelijking met de moord op John
Kennedy is niet geheel ongefundeerd…

1086
01:14:18,320 --> 01:14:21,440
…omdat die op vergelijkbare wijze
heeft plaatsgevonden in 1963.

1087
01:14:21,520 --> 01:14:26,880
Miljoenen zullen zich herinneren waar
ze waren, wat ze deden en met wie…

1088
01:14:26,960 --> 01:14:29,840
…op het moment dat ze hoorden
dat John Lennon dood was.

1089
01:14:29,920 --> 01:14:32,720
Ik zag John Lennon
uit de limousine stappen.

1090
01:14:34,200 --> 01:14:39,120
Ze liepen de poort door en…
Ik moet even…

1091
01:14:40,840 --> 01:14:44,080
En toen hoorde ik
vier of vijf oorverdovende schoten.

1092
01:14:45,600 --> 01:14:50,960
Ik hoorde die vrouw schreeuwen.
Het was Yoko. Ze schreeuwde 'help me'.

1093
01:14:51,040 --> 01:14:56,280
Hij is niet dood. Dat is onzin.
-De arts heeft het net verteld.

1094
01:14:56,360 --> 01:14:59,560
Dat zeggen ze alleen maar
zodat de mensen weggaan.

1095
01:14:59,640 --> 01:15:02,480
Hij is niet dood.
John Lennon kan niet dood zijn.

1096
01:15:06,040 --> 01:15:08,760
Ik was echt geschokt. Vreselijk nieuws.

1097
01:15:08,840 --> 01:15:10,720
Wat was u vandaag aan het opnemen?

1098
01:15:10,800 --> 01:15:14,200
Ik was naar oud materiaal aan
het luisteren, ik wilde niet thuis zitten.

1099
01:15:14,280 --> 01:15:16,840
Waarom niet?
-Daar had ik geen zin in.

1100
01:15:18,840 --> 01:15:24,160
Ik hoorde het vroeg in de ochtend.
Ze belden om zes uur uit New York.

1101
01:15:24,240 --> 01:15:27,600
Ik lag nog te slapen.
'Wat vindt u ervan dat John dood is?'

1102
01:15:27,680 --> 01:15:30,000
Geen fijne manier om wakker te worden.

1103
01:15:30,080 --> 01:15:33,120
Het was verschrikkelijk
en ik heb Paul meteen gebeld.

1104
01:15:33,200 --> 01:15:36,040
'Je hebt nu vast geen zin om te werken,
denk ik?'

1105
01:15:36,120 --> 01:15:39,640
Hij zei: 'Hier kan ik niet blijven.
Vind je het goed als we de studio ingaan?'

1106
01:15:40,320 --> 01:15:43,960
{\an8}Eenmaal in de studio hebben we
niet gewerkt, we hebben alleen gepraat.

1107
01:15:44,040 --> 01:15:46,160
{\an8}Dat was de beste manier
om ermee om te gaan.

1108
01:15:46,240 --> 01:15:47,160
{\an8}IK HOU VAN JE, JOHN

1109
01:15:47,240 --> 01:15:49,240
{\an8}Een gluiperd heeft John Lennon vermoord.

1110
01:15:49,320 --> 01:15:52,040
Een gluiperd die op aandacht uit was.

1111
01:15:53,400 --> 01:15:56,080
Hij had eerder al overwogen
om Johnny Carson te vermoorden…

1112
01:15:56,160 --> 01:15:57,760
…de gastheer van <i>The Tonight Show.</i>

1113
01:15:59,280 --> 01:16:02,680
Ik noem z'n naam niet, ook al weten we
allemaal hoe deze persoon heet.

1114
01:16:02,760 --> 01:16:07,120
Deze onderkruipsels…

1115
01:16:08,560 --> 01:16:12,160
…mogen niet in dezelfde ademtocht
worden genoemd als hun slachtoffers.

1116
01:16:12,240 --> 01:16:13,200
{\an8}LENNON LEEFT

1117
01:16:16,560 --> 01:16:18,080
We moeten begrijpen…

1118
01:16:19,480 --> 01:16:24,960
…dat er een reus van ons is weggenomen
door een dwerg.

1119
01:16:25,040 --> 01:16:26,720
Ik was er kapot van.

1120
01:16:26,800 --> 01:16:30,600
Ik had nooit eerder in m'n leven
zoiets meegemaakt.

1121
01:16:33,320 --> 01:16:35,080
Het is heel moeilijk.

1122
01:16:36,680 --> 01:16:40,720
Het was vreselijk.
Voor mezelf, voor Julian…

1123
01:16:40,800 --> 01:16:44,480
…voor iedereen die John na stond,
voor al z'n fans.

1124
01:16:45,800 --> 01:16:47,800
Het is iets waar ik nooit overheen kom.

1125
01:16:47,880 --> 01:16:51,840
Ik beleef het telkens opnieuw,
ook al ben ik er zelf niet bij geweest.

1126
01:16:51,920 --> 01:16:54,880
De persoon
van wie ik zo veel jaren heb gehouden…

1127
01:16:55,880 --> 01:16:58,520
…is een afschuwelijke dood gestorven.

1128
01:16:59,040 --> 01:17:02,560
U bent nooit opgehouden
van hem te houden, hè?

1129
01:17:02,640 --> 01:17:03,480
Nee.

1130
01:17:10,520 --> 01:17:14,480
{\an8}JOHN LENNON
9 OKTOBER 1940 - 8 DECEMBER 1980

1131
01:17:21,520 --> 01:17:23,520
Ik weet dat het een lastig onderwerp is.

1132
01:17:24,920 --> 01:17:29,200
En ik was toen niet bij je. Ik wou dat ik
bij je was geweest om het je te vertellen.

1133
01:17:29,920 --> 01:17:33,000
Kun je me vertellen
wat er door je heen ging…

1134
01:17:33,080 --> 01:17:36,360
…toen je hoorde dat je vader dood was?

1135
01:17:36,920 --> 01:17:40,680
Dat is niet uit te leggen.
Dat is gewoon…

1136
01:17:40,760 --> 01:17:44,040
Het is gewoon te erg.

1137
01:17:44,120 --> 01:17:48,880
Ik wilde jou sterkte wensen.

1138
01:17:49,920 --> 01:17:54,080
Jij hebt hem beter gekend dan ik,
en langer.

1139
01:17:56,560 --> 01:17:58,880
Ik wilde niet dat je dat moest doormaken.

1140
01:17:58,960 --> 01:18:03,480
Maar je voelt je toch niet verbitterd?
Je hebt geen haatgevoelens?

1141
01:18:04,520 --> 01:18:10,000
Ten opzichte van de dader?
-Ja, om wat hij heeft gedaan.

1142
01:18:10,080 --> 01:18:15,040
Nou ja, ik had natuurlijk wel last
van opgekropte woede.

1143
01:18:15,120 --> 01:18:18,440
Maar ik kon er niets aan veranderen.

1144
01:18:18,520 --> 01:18:22,360
Het was natuurlijk een enorme schok.

1145
01:18:22,440 --> 01:18:28,360
Sluipmoorden vonden tot op dat moment…

1146
01:18:28,440 --> 01:18:31,400
…niet plaats op dat niveau.

1147
01:18:31,480 --> 01:18:35,760
Het ging voorheen alleen
om presidenten en grote leiders en zo.

1148
01:18:36,520 --> 01:18:42,760
Een popster leek me niet belangrijk genoeg
om te vermoorden.

1149
01:18:42,840 --> 01:18:44,600
Het is afschuwelijk.

1150
01:18:44,680 --> 01:18:47,520
Niemand is belangrijk genoeg
om te vermoorden.

1151
01:18:55,960 --> 01:19:00,720
Het is zo zinloos. Het is
een gruwelijke, weerzinwekkende daad.

1152
01:19:03,560 --> 01:19:09,920
En het is ook heel vervelend
vanuit artistiek oogpunt…

1153
01:19:10,000 --> 01:19:13,360
…want het album dat hij aan
het promoten was, <i>Double Fantasy…</i>

1154
01:19:13,440 --> 01:19:15,880
…bewees dat hij het nog steeds kon.

1155
01:19:18,560 --> 01:19:20,920
'Starting over'
was ook een heel goede plaat.

1156
01:19:21,000 --> 01:19:26,440
'Woman' was een prachtig nummer.
'Beautiful Boy', heel ontroerend.

1157
01:19:26,520 --> 01:19:29,800
'Watching The Wheels',
een heel opmerkzame studie…

1158
01:19:29,880 --> 01:19:32,480
…over hoe het is
om je uit de roem terug te trekken.

1159
01:19:34,640 --> 01:19:37,560
Hij had dus
nog meer goede muziek te bieden.

1160
01:19:37,640 --> 01:19:42,200
Hij verdiende het om nog langer van het
leven te genieten, dat had hij verdiend.

1161
01:19:43,040 --> 01:19:46,440
Je hebt me dit verhaal verteld
over toen je in Amerika was…

1162
01:19:46,520 --> 01:19:50,080
…twee jaar voor je vader stierf,
over die veer.

1163
01:19:50,160 --> 01:19:52,360
Kun je daar meer over vertellen?

1164
01:19:52,440 --> 01:19:58,840
Niet echt. Hij zei
dat als hij ooit de pijp uitging…

1165
01:19:58,920 --> 01:20:03,760
…en een manier kon vinden
om me te bereiken…

1166
01:20:04,600 --> 01:20:07,400
…hij een witte veer
door de kamer zou blazen.

1167
01:20:07,480 --> 01:20:09,600
Niet naar beneden,
maar echt door de kamer heen.

1168
01:20:09,680 --> 01:20:12,240
Dus ik kijk af en toe of ik wat zie.

1169
01:20:12,320 --> 01:20:15,640
Maar als je te veel gaat zoeken,
zul je niets vinden.

1170
01:20:15,720 --> 01:20:18,200
Het komt of het komt niet.

1171
01:20:18,280 --> 01:20:23,280
Geloof je in een leven na de dood?
-Ja, ik denk wel dat er iets is.

1172
01:20:24,560 --> 01:20:29,240
Toen hij was vermoord,
waren er heel veel eerbetonen.

1173
01:20:31,360 --> 01:20:34,280
Er was een eerbetoon
dat me bijna in tranen deed uitbarsten.

1174
01:20:36,480 --> 01:20:40,680
Dat was bij de apotheek
om de hoek van het Dakota.

1175
01:20:41,680 --> 01:20:43,680
Er stond een foto van hem in de etalage.

1176
01:20:44,360 --> 01:20:48,440
Er stond: 'We zullen nooit het voorbeeld
van onze geliefde John Lennon vergeten'.

1177
01:20:51,080 --> 01:20:56,720
Het was een soort eerbetoon van de wijk.

1178
01:20:58,360 --> 01:21:03,200
Van de mensen uit de buurt die zeiden:
'Dank je wel dat je jezelf was'.

1179
01:21:03,280 --> 01:21:05,600
DE HELE WERELD
IS EEN VEILIGE PLEK

1180
01:21:05,680 --> 01:21:08,160
JOHN LENNON, DANK JE WEL
VOOR JE MUZIEK EN GENIALITEIT

1181
01:21:08,240 --> 01:21:12,040
Hij leeft voort
in de herinnering van mensen.

1182
01:21:12,600 --> 01:21:17,360
Z'n woorden en muziek
komen nog steeds bij mensen aan…

1183
01:21:18,160 --> 01:21:20,320
…en ze brengen de wereld wijsheid.

1184
01:21:21,720 --> 01:21:27,040
En ik pluk er de vruchten van.

1185
01:21:27,120 --> 01:21:30,960
In die zin dat ik misschien wel
in z'n schaduw sta…

1186
01:21:31,040 --> 01:21:33,400
Sommige mensen denken
dat ik in z'n schaduw sta.

1187
01:21:33,480 --> 01:21:37,240
…maar ik sta in de schaduw
van een prachtige boom.

1188
01:21:37,760 --> 01:21:40,240
En de boom beschermt me.

1189
01:21:40,320 --> 01:21:43,640
We hebben de gift der liefde.
Liefde is…

1190
01:21:45,160 --> 01:21:48,520
…als een kostbare plant.
Je kunt hem niet zomaar in de kast zetten.

1191
01:21:48,600 --> 01:21:52,040
Je kunt hem niet aan z'n lot overlaten
of als een huisdier behandelen.

1192
01:21:52,120 --> 01:21:53,960
Dat is Desmond.

1193
01:21:54,040 --> 01:21:58,200
Je moet het water blijven geven,
je moet er goed voor blijven zorgen.

1194
01:21:58,280 --> 01:22:01,040
Je moet liefde water geven,
er voorzichtig mee omgaan…

1195
01:22:01,120 --> 01:22:03,560
…en de vliegen erbij weg houden.

1196
01:22:03,640 --> 01:22:07,640
Je moet kijken of ze het goed maakt
en haar echt koesteren.

1197
01:22:07,720 --> 01:22:11,160
Een relatie tussen twee mensen
is het begin.

1198
01:22:11,240 --> 01:22:15,920
Als het ons tweeën lukt,
lukt het jullie misschien ook wel.

1199
01:22:16,000 --> 01:22:22,000
En als het ons vieren lukt,
lukt het de volgende vier misschien ook.

1200
01:22:33,960 --> 01:22:38,960
Ondertiteld door: Alexandra Tamara