1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:02,720 --> 00:00:05,560
Urodziłem się
w październikową noc 1940 roku.

3
00:00:05,640 --> 00:00:10,080
Naziole wciąż nas bombardowali
z rozkazu Madolfa Hitluma.

4
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

5
00:00:10,160 --> 00:00:13,040
Ale zwyciężyliśmy.
Tamtej nocy nie dorwali mnie.

6
00:00:13,840 --> 00:00:18,440
<i>Chcemy Beatlesów!</i>

7
00:00:29,560 --> 00:00:34,560
Liverpool było ponurym i samotnym miastem.

8
00:00:35,760 --> 00:00:39,800
Pełne było czarnych budynków
i panowała tam…

9
00:00:41,120 --> 00:00:43,520
{\an8}atmosfera melancholii.

10
00:00:43,600 --> 00:00:46,480
{\an8}To była wręcz biblijna ponurość.

11
00:00:48,120 --> 00:00:49,440
{\an8}Rozumiecie, co mówię?

12
00:00:49,520 --> 00:00:54,360
{\an8}Mówię o potężnych burzach
i świetle przebijającym się przez chmur.

13
00:00:54,440 --> 00:00:56,920
o falach morskich
uderzających o falochron.

14
00:00:58,720 --> 00:01:00,560
Fani z Liverpoolu mieli farta.

15
00:01:00,640 --> 00:01:04,519
{\an8}Mogli korzystać z usług Cunard Yanksów.

16
00:01:05,200 --> 00:01:09,560
{\an8}Tak nazywano
mężczyzn pracujących na statkach.

17
00:01:09,640 --> 00:01:13,520
Pływali w tę i z powrotem
między Liverpoolem i Nowym Jorkiem.

18
00:01:14,280 --> 00:01:20,360
Ci marynarze
przywozili nagrania z Nowego Jorku.

19
00:01:20,440 --> 00:01:22,960
Tym sposobem mieszkańcy okolic Liverpoolu

20
00:01:23,040 --> 00:01:28,600
usłyszeli nagrania Chucka Berry'ego
i innych twórców bluesowych oraz R&B.

21
00:01:28,680 --> 00:01:31,000
<i>Jako dziecko byłem fanem Elvisa Presleya</i>

22
00:01:31,080 --> 00:01:33,600
<i>i Little Richarda, i Chucka Berry'ego.</i>

23
00:01:33,680 --> 00:01:35,400
<i>Przed nimi rock and roll</i>

24
00:01:35,480 --> 00:01:38,480
<i>tworzyli ubodzy czarni z południa Stanów</i>

25
00:01:38,560 --> 00:01:41,880
<i>albo biednych dzielnic miejskich.</i>

26
00:01:42,560 --> 00:01:44,680
<i>Biali byli kierowcami jak Elvis.</i>

27
00:01:45,760 --> 00:01:48,320
<i>Jak rozpoczął się rock and roll?</i>

28
00:01:48,400 --> 00:01:51,200
<i>Ważniacy zauważyli ten gatunek muzyki</i>

29
00:01:51,280 --> 00:01:53,920
<i>i odnaleźli w niej</i>
<i>coś pięknego i potężnego.</i>

30
00:01:55,640 --> 00:01:59,200
Julia, matka Johna Lennona,
uwielbiała rock and rolla.

31
00:01:59,280 --> 00:02:02,840
Puszczała mu nielegalne nagrania
„I Put a Spell on You”

32
00:02:02,920 --> 00:02:04,280
Screamin' Jay Hawkinsa.

33
00:02:05,640 --> 00:02:09,280
Potem założył własny zespół.

34
00:02:11,760 --> 00:02:13,800
Grał połączenie skiffle,

35
00:02:13,880 --> 00:02:17,120
gatunku popularnego wtedy
za sprawą Lonniego Donegana,

36
00:02:17,200 --> 00:02:19,480
oraz rhythm and bluesa ze Stanów.

37
00:02:20,880 --> 00:02:24,520
To dzięki Beatlesom zapoznaliśmy się…

38
00:02:25,640 --> 00:02:27,480
{\an8}z czarną muzyką lat 60.

39
00:02:27,560 --> 00:02:28,760
{\an8}Oni byli pierwsi.

40
00:02:28,840 --> 00:02:31,960
{\an8}Nagrali wiele kawałków Smokey Robinsona.

41
00:02:32,040 --> 00:02:37,000
Przez nich usłyszeliśmy jego muzykę.
Wiele im zawdzięczamy.

42
00:02:37,080 --> 00:02:40,520
{\an8}John uwielbiał czarną muzykę.

43
00:02:40,600 --> 00:02:43,320
{\an8}Nie obchodził go kolor skóry wykonawców.

44
00:02:43,400 --> 00:02:47,160
{\an8}W muzyce dostrzegał tylko to,
co najważniejsze.

45
00:02:47,240 --> 00:02:51,920
Podczas słynnej imprezy w Woolton
w roku 1957

46
00:02:52,000 --> 00:02:57,160
Ivan Vaughan przedstawił
Paula McCartneya Johnowi Lennonowi.

47
00:02:57,240 --> 00:02:58,560
To on ich połączył.

48
00:02:59,800 --> 00:03:03,520
Paul od razu zaimponował Johnowi.

49
00:03:03,600 --> 00:03:06,960
Znał słowa piosenki Eddiego Cochrana
„Twenty Flight Rock”.

50
00:03:08,240 --> 00:03:11,160
Ludziom wydaje się,
że od razu zyskali sławę.

51
00:03:11,240 --> 00:03:16,960
Jednak do hitu „Love me do”
mieli jeszcze pięć lat pracy.

52
00:03:17,920 --> 00:03:22,600
Parę osób przewinęło się przez zespół.
Potem dołączył George Harrison.

53
00:03:23,360 --> 00:03:28,440
Był przyjacielem Paula ze szkoły.

54
00:03:29,400 --> 00:03:35,000
Podczas przesłuchania
zagrał dla Johna kawałek „Raunchy”.

55
00:03:35,080 --> 00:03:37,840
Ringo dołączył jako ostatni.

56
00:03:37,920 --> 00:03:41,280
Jak wiadomo, przed nim był Pete Best.

57
00:03:41,360 --> 00:03:43,960
W Hamburgu dołączył też Stu Sutcliffe,

58
00:03:44,040 --> 00:03:46,960
bliski przyjaciel Johna, który zmarł.

59
00:03:48,840 --> 00:03:52,280
Więc było parę osób,
które prawie stały się Beatlesami

60
00:03:52,360 --> 00:03:53,960
albo chwilę nimi byli.

61
00:03:54,880 --> 00:03:57,320
Ale kiedy wyszedł hit „Love Me Do”,

62
00:03:57,400 --> 00:03:58,960
Beatlesów było czterech.

63
00:04:00,080 --> 00:04:04,120
Czas, który spędziłam na studiach,
był dla mnie fantastyczny.

64
00:04:04,200 --> 00:04:05,600
{\an8}Odnalazłam się tam,

65
00:04:06,240 --> 00:04:08,800
{\an8}chociaż zajęło to mi dwa lata.

66
00:04:09,360 --> 00:04:15,040
John był indywidualistą i buntownikiem.
Osobą enigmatyczną.

67
00:04:15,120 --> 00:04:16,480
Nie mogłam się oprzeć.

68
00:04:17,680 --> 00:04:19,320
Byli spokojniejsi faceci.

69
00:04:19,399 --> 00:04:23,640
Umawiałam się wtedy
właśnie ze spokojnym, nudnym facetem.

70
00:04:23,720 --> 00:04:25,640
To było jak związek aranżowany.

71
00:04:25,720 --> 00:04:29,000
Byliśmy częścią towarzystwa,
odkładaliśmy na ślub.

72
00:04:29,080 --> 00:04:31,680
John porwał mnie i zostawiłam to za sobą.

73
00:04:31,760 --> 00:04:33,920
Studia były ekscytujące.

74
00:04:34,000 --> 00:04:38,200
Poznawałam nowych ludzi, dojrzewałam.

75
00:04:39,040 --> 00:04:42,160
John przyćmił ich wszystkich.

76
00:04:42,800 --> 00:04:46,320
Był najbardziej ekscentryczną osobą,
jaką poznałam.

77
00:04:46,400 --> 00:04:48,440
Kochałam go za to.

78
00:04:49,080 --> 00:04:50,480
Kto o kogo zabiegał?

79
00:04:50,560 --> 00:04:53,400
Musiałaś go poderwać,
czy sam się oświadczył?

80
00:04:54,080 --> 00:04:58,240
Mówi się, że kobieta ściga faceta,
dopóki ten jej nie złapie.

81
00:04:58,320 --> 00:05:01,560
W tym przypadku było podobnie.

82
00:05:01,640 --> 00:05:04,240
Kiedy się poznaliśmy,
przechodziłam przez fazę

83
00:05:04,320 --> 00:05:05,840
ciągłego zmieniania fryzur.

84
00:05:05,920 --> 00:05:07,600
Farbowałam się na rudo,

85
00:05:07,680 --> 00:05:10,560
a potem na każdy inny
znany człowiekowi kolor.

86
00:05:10,640 --> 00:05:14,920
Kiedy poznałam Johna,
przekonał mnie do jednego stylu.

87
00:05:15,920 --> 00:05:20,320
Uwielbiał gwiazdy francuskiego kina.

88
00:05:20,400 --> 00:05:24,440
Kochał ich akcent i tajemniczość.

89
00:05:25,080 --> 00:05:29,800
<i>Trudno porównać stąpającą po ziemi</i>
<i>mieszkankę Liverpoolu z Brigitte Bardot.</i>

90
00:05:29,880 --> 00:05:34,240
<i>Co najwyżej mogłam zapuścić włosy,</i>
<i>żeby się do niej upodobnić.</i>

91
00:05:35,360 --> 00:05:38,520
<i>Rude włosy stopniowo zmieniły się w blond.</i>

92
00:05:39,480 --> 00:05:44,640
<i>Tak wyglądała moja ewolucja.</i>
<i>Dla Johna chciałam być jak Bardot.</i>

93
00:05:46,240 --> 00:05:49,240
Nosiłam obcisłe spódniczki
i czarne pończochy.

94
00:05:50,240 --> 00:05:51,440
<i>Wyleciałem ze studiów.</i>

95
00:05:51,520 --> 00:05:54,120
<i>Potem wyrzucano mnie chyba zewsząd.</i>

96
00:05:54,200 --> 00:05:56,040
<i>Ale zawsze byłem sobą.</i>

97
00:05:56,120 --> 00:05:59,440
<i>Cały ten czas pozostałem Lennonem.</i>

98
00:05:59,520 --> 00:06:00,920
<i>Nie szedłem na kompromis.</i>

99
00:06:01,000 --> 00:06:03,600
<i>Kompromisem byłoby nieniszczenie rzeczy,</i>

100
00:06:03,680 --> 00:06:05,320
<i>które chcesz zniszczyć.</i>

101
00:06:05,400 --> 00:06:07,720
<i>Kompromis pochodzi z wewnątrz.</i>

102
00:06:08,280 --> 00:06:09,760
Czy pytano was kiedyś,

103
00:06:09,840 --> 00:06:13,160
dlaczego zdecydowaliście się
na nazwę The Beatles?

104
00:06:13,240 --> 00:06:14,760
A czemu nie?

105
00:06:14,840 --> 00:06:17,120
Masz inną propozycję?

106
00:06:17,200 --> 00:06:19,000
John wymyślił tę nazwę.

107
00:06:19,080 --> 00:06:21,680
- To pomysł Johna?
- Właśnie.

108
00:06:21,760 --> 00:06:22,880
A nie twój, Ringo?

109
00:06:22,960 --> 00:06:24,240
- To był John.
- John?

110
00:06:24,320 --> 00:06:25,280
To pomysł Johna.

111
00:06:25,960 --> 00:06:27,120
W <i>Please Please Me</i>

112
00:06:27,200 --> 00:06:30,360
zamieścili parę swoich
ulubionych kawałków R&B.

113
00:06:31,160 --> 00:06:33,120
Parę z nich grali na żywo.

114
00:06:33,200 --> 00:06:36,440
Jak wiecie,
ich występy trwały wiele godzin.

115
00:06:37,000 --> 00:06:40,200
Najsłynniejszy z tych utworów to
„Twist and Shout”.

116
00:06:40,280 --> 00:06:45,880
Nagrali go
w ostatnich dziesięciu minutach sesji.

117
00:06:48,040 --> 00:06:52,320
John był ochrypły od śpiewania cały dzień.

118
00:06:53,520 --> 00:06:58,000
Mimo to dał z siebie, co mógł,
a rezultat znamy wszyscy.

119
00:06:58,640 --> 00:07:00,280
Śpiewał na krawędzi skali.

120
00:07:02,800 --> 00:07:07,040
To rzadki przykład coveru,
który przebił oryginał Isley Brothers.

121
00:07:07,640 --> 00:07:12,200
<i>Kojarzysz ten efekt The Isley Brothers</i>
<i>z „Twist and Shout”?</i>

122
00:07:12,280 --> 00:07:17,320
<i>Wkładaliśmy go potem wszędzie.</i>
<i>Do „From Me To You” i tak dalej.</i>

123
00:07:17,400 --> 00:07:19,320
<i>Połowę biletów zamówiono pocztą.</i>

124
00:07:19,400 --> 00:07:21,560
<i>Pięć tysięcy osób czekało w kolejce.</i>

125
00:07:21,640 --> 00:07:24,480
<i>Niektórzy czekali dwie noce.</i>

126
00:07:26,200 --> 00:07:28,800
<i>Kierownik przygotowuje swój zespół</i>

127
00:07:28,880 --> 00:07:30,200
<i>przed wielkim występem.</i>

128
00:07:30,280 --> 00:07:32,280
<i>Publiczność oszalała na punkcie</i>

129
00:07:32,360 --> 00:07:34,240
<i>„Here, There, Everywhere”.</i>

130
00:07:35,800 --> 00:07:38,600
<i>Chłopaki pokazują dziennikarzom</i>
<i>nowe towary.</i>

131
00:07:38,680 --> 00:07:42,280
<i>Wspaniałej czwórki</i>
<i>nie opuszcza dobry humor.</i>

132
00:07:42,360 --> 00:07:45,720
<i>Bawią się na swoich koncertach</i>
<i>nie gorzej niż ich fani.</i>

133
00:07:56,680 --> 00:07:58,480
<i>Gdy zawitają do waszego miasta,</i>

134
00:07:58,560 --> 00:08:01,120
<i>nie będziecie potrzebować zaproszeń.</i>

135
00:08:05,640 --> 00:08:07,240
Jaki był początek sławy?

136
00:08:07,320 --> 00:08:09,320
Użyłaś kiedyś pewnego słowa.

137
00:08:09,400 --> 00:08:13,440
Powiedziałaś, że najlepsze chwile
były pełne „radości”.

138
00:08:13,520 --> 00:08:16,280
To mocne słowo. Tak dobrze się bawiłaś?

139
00:08:16,840 --> 00:08:22,760
Tak, jeśli mowa o dawnych czasach,
o wczesnych dniach sławy,

140
00:08:23,360 --> 00:08:28,240
to było niezwykłe doświadczenie,
pełne radości.

141
00:08:28,320 --> 00:08:32,240
Niewiele osób
doświadczyło czegoś podobnego.

142
00:08:32,320 --> 00:08:36,960
Trudno to przecenić.
Bycie centrum wszystkiego przeraża.

143
00:08:43,760 --> 00:08:45,120
To było przytłaczające.

144
00:08:45,200 --> 00:08:50,200
Nie mieliśmy czasu się zastanowić,
jak długo to jeszcze potrwa.

145
00:08:50,280 --> 00:08:55,240
Sytuacja trwała i trwała bez końca.

146
00:08:55,320 --> 00:08:57,800
Z czasem było coraz lepiej.

147
00:08:58,520 --> 00:09:01,440
Będąc w centrum,
łatwo było dać się porwać.

148
00:09:03,680 --> 00:09:04,960
Jak się wam pracowało?

149
00:09:05,040 --> 00:09:07,320
Byli pracowici w studiu czy się obijali?

150
00:09:07,400 --> 00:09:08,800
{\an8}Nie wiem, gdzie zacząć.

151
00:09:08,880 --> 00:09:11,720
{\an8}Od początku mieli problem
z przestrzeganiem zasad.

152
00:09:11,800 --> 00:09:15,160
{\an8}Ale nie obijali się.
Zawsze byli bardzo oddani muzyce.

153
00:09:15,240 --> 00:09:19,520
Trochę się też bawiliśmy.
Czasem trzeba się rozerwać.

154
00:09:20,280 --> 00:09:22,840
Bardzo lubiłem wtedy słowo „flanger”.

155
00:09:22,920 --> 00:09:24,160
Często go używałem.

156
00:09:24,880 --> 00:09:28,760
Pewnego dnia John Lennon
usłyszał o zapisie wielościeżkowym.

157
00:09:28,840 --> 00:09:33,200
Chodziło chyba
o automatyczny zapis dwuścieżkowy,

158
00:09:33,280 --> 00:09:35,800
który opracowaliśmy w Abbey Road Studios.

159
00:09:36,400 --> 00:09:39,400
Zapytał mnie, co to takiego.

160
00:09:40,840 --> 00:09:43,640
Powiedziałem:
„Nie zrozumiesz, to skomplikowane.

161
00:09:43,720 --> 00:09:47,280
Efekt uzyskujemy za pomocą
rozdwojonego flangera perkusyjnego”.

162
00:09:49,120 --> 00:09:53,400
To całkowity bełkot.
John spojrzał na mnie i zaśmiał się.

163
00:09:54,080 --> 00:09:57,600
Od tamtego czasu efekt ten
nazywaliśmy flangerem.

164
00:09:58,720 --> 00:10:01,600
Dzisiaj to powszechnie używany termin.

165
00:10:01,680 --> 00:10:04,520
Wiadomo, o co chodzi,
kiedy stosujesz flanger.

166
00:10:04,600 --> 00:10:06,360
To jedno z tych ciekawych słów.

167
00:10:07,840 --> 00:10:09,000
Kto dowodzi?

168
00:10:09,080 --> 00:10:10,720
The Beatles to wielki zespół.

169
00:10:10,800 --> 00:10:12,040
Kto króluje w studiu?

170
00:10:12,120 --> 00:10:13,600
Ty czy Beatlesi?

171
00:10:13,680 --> 00:10:16,720
Sytuacja nie była taka prosta.

172
00:10:16,800 --> 00:10:20,000
Na początku to ja mówiłem:
„Teraz robimy to,

173
00:10:20,080 --> 00:10:22,880
tu przeciągniemy, zaczynamy w ten sposób”.

174
00:10:22,960 --> 00:10:27,400
Po pierwszym roku było inaczej.
Chłopcy odnieśli ogromny sukces.

175
00:10:27,480 --> 00:10:30,520
W trymiga uczyli się nowych rzeczy.

176
00:10:30,600 --> 00:10:33,280
Zrozumieli studio,
nauczyli się pisać kawałki.

177
00:10:33,360 --> 00:10:35,800
A przy okazji jeździli po świecie.

178
00:10:35,880 --> 00:10:39,400
Przywódcą stawała się osoba,

179
00:10:39,480 --> 00:10:40,880
która napisała kawałek.

180
00:10:40,960 --> 00:10:43,360
Rzadko wspólnie pisali piosenki.

181
00:10:43,440 --> 00:10:44,760
I tylko na początku.

182
00:10:45,320 --> 00:10:48,360
Konkurowali między sobą,
ale to było w nich świetne.

183
00:10:48,440 --> 00:10:49,280
Wspierali się,

184
00:10:49,360 --> 00:10:52,280
ale każdy z nich
próbował przebić resztę zespołu.

185
00:11:03,800 --> 00:11:05,920
Pomówmy o szczycie beatlemanii.

186
00:11:06,000 --> 00:11:09,280
Co w tych dniach było najlepszego?

187
00:11:09,840 --> 00:11:12,440
Pierwsza wycieczka do Stanów.

188
00:11:13,400 --> 00:11:16,560
Pozwolono mi z nimi jechać.

189
00:11:16,640 --> 00:11:19,920
Zawsze trzymano mnie w tyle,
chroniono mnie.

190
00:11:20,000 --> 00:11:23,480
Pamiętam dźwięk,
jaki powitał nas w Ameryce.

191
00:11:23,560 --> 00:11:27,760
Byliśmy na lotnisku.
Z początku myśleliśmy, że to ryk silników.

192
00:11:28,440 --> 00:11:30,240
Wychodząc z samolotu,

193
00:11:30,320 --> 00:11:33,000
utonęliśmy we wrzaskach i krzykach.

194
00:11:33,640 --> 00:11:36,400
Myśleliśmy,
że obok nas ląduje drugi samolot.

195
00:11:36,480 --> 00:11:41,840
Ale był to ryk
dziesiątek tysięcy zachwyconych fanek.

196
00:11:41,920 --> 00:11:45,320
Tak trudno to opisać.

197
00:11:45,400 --> 00:11:48,480
The Beatles są najlepsi!

198
00:11:51,400 --> 00:11:52,960
Jak się przedostaniemy?

199
00:11:54,920 --> 00:11:56,120
Hej, ludzie!

200
00:11:56,200 --> 00:11:57,640
Z chęcią wyjdę.

201
00:12:01,160 --> 00:12:02,360
Cześć, dziewczyny.

202
00:12:03,600 --> 00:12:05,960
Co było wtedy najgorsze
w waszym życiu?

203
00:12:08,080 --> 00:12:12,640
Brak przestrzeni.
Czuliśmy się jak więźniowie.

204
00:12:13,520 --> 00:12:15,720
Nie mogliśmy samotnie wychodzić.

205
00:12:16,280 --> 00:12:18,840
Spacery były niemożliwe.

206
00:12:18,920 --> 00:12:24,040
Byliśmy nieustannie
oblegani przez rzesze fanów…

207
00:12:25,920 --> 00:12:27,560
przez fanów, dziennikarzy.

208
00:12:27,640 --> 00:12:29,920
Halo? Do kogo dzwonisz? Byle szybko.

209
00:12:30,000 --> 00:12:31,200
Dobre wieści?

210
00:12:31,840 --> 00:12:32,880
I tak w kółko.

211
00:12:35,120 --> 00:12:37,640
Będąc w tamtych czasach gwiazdą popu,

212
00:12:37,720 --> 00:12:40,760
John Lennon
nie powinien mieć żony, prawda?

213
00:12:41,360 --> 00:12:43,120
Nie. To byłaby katastrofa.

214
00:12:43,200 --> 00:12:47,400
Fanki nie chciały słyszeć o żadnej żonie.

215
00:12:47,480 --> 00:12:48,640
Żonie się podobało?

216
00:12:48,720 --> 00:12:51,880
Bardzo. Tylko o kim mówisz?

217
00:12:51,960 --> 00:12:53,880
Nie mów im, że jest żonaty.

218
00:12:53,960 --> 00:12:55,520
Bardzo przepraszam.

219
00:12:55,600 --> 00:12:57,360
Długo była to tajemnica?

220
00:12:57,440 --> 00:13:01,880
Około 12, może 18 miesięcy.

221
00:13:01,960 --> 00:13:05,840
Podczas mojej ciąży
staraliśmy się o tym nic nie mówić.

222
00:13:06,560 --> 00:13:08,320
Czy byłaś z tego powodu zła?

223
00:13:09,120 --> 00:13:11,200
Nieszczególnie.

224
00:13:12,160 --> 00:13:15,800
Patrząc wstecz,
być może powinnam była być zła.

225
00:13:15,880 --> 00:13:19,000
Może zupełnie inaczej
powinnam była zareagować

226
00:13:19,080 --> 00:13:21,080
na tę całą sytuację.

227
00:13:21,160 --> 00:13:25,080
Ale nie, przede wszystkim
martwiłam się o dziecko.

228
00:13:25,160 --> 00:13:27,240
Byłam szczęśliwa, że wzięliśmy ślub.

229
00:13:27,920 --> 00:13:32,200
Byłam gotowa nie wychylać głowy,
aby pomóc karierze chłopaków.

230
00:13:32,280 --> 00:13:35,160
Brian sądził, że tak będzie najlepiej.

231
00:13:35,680 --> 00:13:37,800
Z chęcią go posłuchałam.

232
00:13:38,920 --> 00:13:42,440
Czy miałaś wrażenie,
że musisz rywalizować z Brianem?

233
00:13:42,520 --> 00:13:44,280
Czy on rywalizował z tobą?

234
00:13:45,680 --> 00:13:49,840
Nie widziałam w nim rywala,
chociaż z jego strony było inaczej.

235
00:13:49,920 --> 00:13:53,800
Bardzo kochał Johna
i czasami ze mną konkurował.

236
00:13:54,800 --> 00:13:57,680
Doskonale dogadywaliśmy się z Johnem.

237
00:13:57,760 --> 00:14:01,520
Przed ślubem
spotykaliśmy się przez trzy lata.

238
00:14:02,280 --> 00:14:05,920
Świetnie się wzajemnie rozumieliśmy.

239
00:14:14,480 --> 00:14:16,520
Zwykle wyczekuje się dnia koncertu.

240
00:14:16,600 --> 00:14:20,200
Jako muzyk oczekujesz
jak największej publiczności.

241
00:14:20,280 --> 00:14:22,320
Ale 7 000 osób powaliło mnie.

242
00:14:22,400 --> 00:14:24,040
Było tam 7 000 osób?

243
00:14:24,120 --> 00:14:25,920
Coś około tego.

244
00:14:26,000 --> 00:14:27,680
- Trudno powiedzieć.
- Tak.

245
00:14:31,200 --> 00:14:36,080
Chcemy Beatlesów!

246
00:14:41,160 --> 00:14:43,400
<i>Ludzie tłoczyli się pod hotelem.</i>

247
00:14:43,480 --> 00:14:45,440
<i>Wielu dostało się do środka.</i>

248
00:14:46,520 --> 00:14:51,560
<i>Znajdowaliśmy ich w różnych miejscach,</i>
<i>kryli się po łazienkach.</i>

249
00:14:51,640 --> 00:14:53,360
<i>Nowojorski hotel był wysoki.</i>

250
00:14:53,440 --> 00:14:56,160
<i>Mieścił się w drapaczu chmur.</i>

251
00:14:56,240 --> 00:14:59,080
Chcemy Beatlesów!

252
00:14:59,160 --> 00:15:01,440
<i>Na Penn Station wylały się tłumy.</i>

253
00:15:01,520 --> 00:15:03,080
<i>Półtora tysiąca małolatów</i>

254
00:15:03,160 --> 00:15:05,440
<i>czekało na swoich bohaterów, Beatlesów.</i>

255
00:15:05,520 --> 00:15:08,160
<i>Weteran policji określił tłum jako wesoły,</i>

256
00:15:08,240 --> 00:15:10,000
<i>choć potencjalnie groźny.</i>

257
00:15:10,080 --> 00:15:12,680
<i>Lecz nie powstrzymało to fanów.</i>

258
00:15:12,760 --> 00:15:15,680
<i>Według policji</i>
<i>Beatlesom zależało na rozgłosie.</i>

259
00:15:15,760 --> 00:15:19,240
<i>Podobno wynajęli autobusy,</i>
<i>by przewiozły fanów na plac.</i>

260
00:15:19,760 --> 00:15:24,560
<i>Policyjne kordony ledwo wytrzymały</i>
<i>napór rozhisteryzowanych nastolatek.</i>

261
00:15:24,640 --> 00:15:27,880
<i>Jedną dziewczynę stratowano.</i>
<i>Leży w Roosevelt Hospital.</i>

262
00:15:27,960 --> 00:15:30,520
<i>Lekarze mówią,</i>
<i>że nie odniosła poważnych ran.</i>

263
00:15:35,960 --> 00:15:38,560
<i>Inna dziewczyna</i>
<i>straciła w tłumie przytomność.</i>

264
00:15:38,640 --> 00:15:40,120
<i>Przyjaciółki podniosły ją.</i>

265
00:15:40,200 --> 00:15:43,440
<i>Po odmówieniu pomocy medycznej,</i>
<i>szybko zniknęła w tłumie.</i>

266
00:15:47,960 --> 00:15:50,880
<i>Za pomocą głośników</i>
<i>policja poinformowała fanów,</i>

267
00:15:50,960 --> 00:15:54,200
<i>że Beatlesi z Penn Station</i>
<i>pojadą wprost do Carnegie Hall.</i>

268
00:15:54,280 --> 00:15:55,960
Trzeba ich stąd wywieźć.

269
00:15:56,040 --> 00:15:58,760
Przy pierwszej okazji wyjdziemy na ulicę.

270
00:16:03,760 --> 00:16:05,400
- Ostrzeżcie ich.
- Tak.

271
00:16:07,000 --> 00:16:09,280
Panowie, poczekajcie chwilę.

272
00:16:09,360 --> 00:16:10,200
Okej.

273
00:16:11,440 --> 00:16:13,520
Hotel miał przytulniejsze windy.

274
00:16:13,600 --> 00:16:17,960
Nie ma nawet porównania.
Patrz na to. Nagraj to.

275
00:16:21,680 --> 00:16:26,120
<i>Muzykę słyszy chyba połowa zebranych.</i>

276
00:16:26,200 --> 00:16:29,280
<i>Nie słyszę, co grają chłopaki,</i>
<i>ale wiem, co gram ja.</i>

277
00:16:29,360 --> 00:16:32,560
<i>Gdyby słyszeli, co gramy, byłoby po nas.</i>

278
00:16:32,640 --> 00:16:34,800
<i>Nie, tak sobie tylko żartuję.</i>

279
00:16:37,480 --> 00:16:40,200
Lennon udzielił
doskonale przeciętnego wywiadu

280
00:16:40,280 --> 00:16:42,000
gazecie<i>Evening Standard</i>.

281
00:16:42,080 --> 00:16:46,720
Powiedział dziennikarce, Maureen Cleave,
że Beatlesi w Stanach

282
00:16:47,880 --> 00:16:54,240
zyskali tak wielką sławę,
że przyćmili samego Jezusa Chrystusa.

283
00:16:56,440 --> 00:17:00,920
Nie był to atak na religijność
i postać Jezusa.

284
00:17:01,000 --> 00:17:05,160
John chciał tylko
skomentować zjawisko społeczne,

285
00:17:05,240 --> 00:17:06,720
jakim była beatlemania.

286
00:17:08,480 --> 00:17:14,480
W szczególności
dotyczyło to amerykańskiej młodzieży.

287
00:17:16,359 --> 00:17:23,359
Chodziło mu o to,
że młodzi ludzie spędzają więcej czasu

288
00:17:23,440 --> 00:17:28,040
na słuchaniu Beatlesów
niż na myśleniu o Jezusie Chrystusie.

289
00:17:28,119 --> 00:17:31,800
Proszę wyjaśnić
swoją agresywną reakcję na słowa Lennona.

290
00:17:32,600 --> 00:17:37,040
Nie nazwałbym
swojego zachowania agresywnym.

291
00:17:37,120 --> 00:17:38,080
Chociaż…

292
00:17:39,920 --> 00:17:42,440
The Beatles od dłuższego czasu

293
00:17:42,520 --> 00:17:45,200
cieszą się
niezwykłą popularnością na świecie.

294
00:17:45,280 --> 00:17:49,040
W szczególności młodzież
słucha każdego ich słowa.

295
00:17:49,120 --> 00:17:54,600
Dotychczas mówili, co chcieli,
bez wyczucia i niepomni na dobry smak.

296
00:17:54,680 --> 00:17:56,320
Wypowiadali się niemądrze.

297
00:17:57,400 --> 00:18:01,120
Nikt nie sprzeciwił się im w sposób,

298
00:18:01,200 --> 00:18:05,000
który wywarłby na nich jakikolwiek wpływ.

299
00:18:05,080 --> 00:18:06,720
Czy jest pan tego pewien?

300
00:18:06,800 --> 00:18:09,720
Wypowiedź Lennona była częścią
poważnego artykułu.

301
00:18:09,800 --> 00:18:11,280
Może mówił szczerze?

302
00:18:11,360 --> 00:18:13,680
W jego przypadku trudno powiedzieć.

303
00:18:14,360 --> 00:18:18,400
Jego odpowiedzi są niepoważne,
a zachowanie dziwaczne.

304
00:18:18,480 --> 00:18:21,400
Nie sposób ocenić,
czy mówi szczerze, czy nie.

305
00:18:21,480 --> 00:18:24,360
Szczerość poznaje się po powadze chwili

306
00:18:24,440 --> 00:18:25,760
i czyimś nastroju.

307
00:18:26,640 --> 00:18:30,400
To samo zdarzyłoby się,
gdyby jakaś grupa muzyczna ze Stanów

308
00:18:30,480 --> 00:18:33,200
zaczęła obrażać brytyjską królową.

309
00:18:34,120 --> 00:18:36,200
Pytaliby, do czego jest potrzebna.

310
00:18:36,280 --> 00:18:40,160
Przecież monarchia
to przestarzały ustrój bez przyszłości.

311
00:18:40,240 --> 00:18:44,560
Jest idiotyczny
i wkrótce zupełnie całkiem zaniknie.

312
00:18:44,640 --> 00:18:47,360
<i>Birmingham popiera</i>
<i>decyzję Tommy'ego Charlesa,</i>

313
00:18:47,440 --> 00:18:49,480
<i>by zakazać odtwarzania płyt Beatlesów.</i>

314
00:18:49,560 --> 00:18:52,920
<i>Około 40 radiostacji poszło w jego ślady.</i>

315
00:18:53,000 --> 00:18:56,880
<i>Obawiając się obecności</i>
<i>prawicowych ekstremistów,</i>

316
00:18:56,960 --> 00:18:59,160
<i>Charles odwołał wspólne palenie płyt.</i>

317
00:18:59,720 --> 00:19:02,400
<i>Mimo to wielu nastolatków</i>
<i>wysłało swoje płyty</i>

318
00:19:02,480 --> 00:19:04,560
<i>do siedziby Waky Radio.</i>

319
00:19:04,640 --> 00:19:09,680
Mówili, że należy pozbyć się Beatlesów,
zakazać sprzedaży ich płyt, spalić je.

320
00:19:09,760 --> 00:19:13,280
Rzecz jasna postanowiliśmy działać.

321
00:19:13,360 --> 00:19:16,440
To była nasza decyzja,
ale wspierało nas wiele osób.

322
00:19:16,520 --> 00:19:18,360
Szczególnie młodzież.

323
00:19:18,440 --> 00:19:20,120
Puści pan kiedyś ich muzykę?

324
00:19:20,200 --> 00:19:24,520
Brian Epstein chciał wiedzieć,
kiedy cofniemy zakaz.

325
00:19:24,600 --> 00:19:27,240
Wygląda na to, że wszyscy czekają,

326
00:19:27,320 --> 00:19:29,920
aż wykonamy pierwszy ruch
i postawimy żądania.

327
00:19:30,000 --> 00:19:31,560
Cóż, nie mam żądań.

328
00:19:31,640 --> 00:19:35,480
Niczego konkretnego od nich nie oczekuję.
Sam nie wiem.

329
00:19:35,560 --> 00:19:40,160
Liczyłem, że swoim zachowaniem
zdołają zmienić moje zdanie.

330
00:19:40,240 --> 00:19:41,680
Chciałem…

331
00:19:43,040 --> 00:19:45,720
Chciałem, żeby John trochę wydoroślał.

332
00:19:45,800 --> 00:19:48,520
<i>Jeśli rzeczywiście go uraziłem,</i>

333
00:19:49,280 --> 00:19:53,560
<i>przykro mi,</i>
<i>że moje słowa zostały źle odebrane.</i>

334
00:19:53,640 --> 00:19:55,840
<i>Nie miałem na myśli nic obraźliwego.</i>

335
00:19:55,920 --> 00:19:58,800
<i>Nie wypowiadałem się przeciwko religii.</i>

336
00:19:58,880 --> 00:19:59,960
<i>Tyle na ten temat.</i>

337
00:20:00,040 --> 00:20:02,480
<i>Nic więcej nie pozostało do powiedzenia.</i>

338
00:20:02,560 --> 00:20:03,800
<i>Szkoda słów.</i>

339
00:20:03,880 --> 00:20:05,880
Lindo, prowadzisz sklep z płytami.

340
00:20:05,960 --> 00:20:08,560
Czy płyty Beatlesów
sprzedawały się dobrze?

341
00:20:08,640 --> 00:20:09,720
Naprawdę nieźle.

342
00:20:09,800 --> 00:20:10,760
A teraz?

343
00:20:10,840 --> 00:20:13,480
Ludzie kupują je o wiele rzadziej.

344
00:20:14,480 --> 00:20:17,960
Idzie od jednej płyty dziennie
do jednej tygodniowo.

345
00:20:18,040 --> 00:20:20,160
Nie przestaniecie ich sprzedawać?

346
00:20:20,240 --> 00:20:23,720
Nie, skądże. Sprzedajemy wszystko,
co ludzie chcą kupić.

347
00:20:25,000 --> 00:20:27,360
Beatlesi są bardzo utalentowani,

348
00:20:27,440 --> 00:20:29,120
ale niech uważają na słowa.

349
00:20:29,200 --> 00:20:32,800
Cieszą się niezwykłą popularnością
wśród nastolatków.

350
00:20:32,880 --> 00:20:34,960
Wielu ich naprawdę uwielbia.

351
00:20:35,040 --> 00:20:36,720
Gdy mówią takie rzeczy,

352
00:20:36,800 --> 00:20:39,400
niektórzy będą gotowi
im bezmyślnie uwierzyć.

353
00:20:39,480 --> 00:20:40,640
Spaliłeś płyty?

354
00:20:40,720 --> 00:20:41,920
Zgadza się.

355
00:20:42,680 --> 00:20:45,400
- Z własnej woli?
- Bez chwili wahania.

356
00:20:45,480 --> 00:20:47,600
Jak to zrobiłeś? Gdzie? Kiedy?

357
00:20:47,680 --> 00:20:51,760
Podczas szkółki niedzielnej
pokazano nam program o The Beatles.

358
00:20:51,840 --> 00:20:55,840
Zjedliśmy potem kolację w naszym ogródku.

359
00:20:55,920 --> 00:20:59,400
Po upieczeniu hot dogów
położyłem na ogniu swoje płyty.

360
00:20:59,480 --> 00:21:02,360
Słowa Johna Lennona
nie zrobiły na mnie wrażenia.

361
00:21:02,440 --> 00:21:05,240
Potrafię myśleć za siebie.

362
00:21:05,320 --> 00:21:09,920
Między Johnem Lennonem
a Jezusem nie ma żadnego porównania.

363
00:21:10,000 --> 00:21:13,160
Jezus nigdy nie był popularny.

364
00:21:13,240 --> 00:21:17,040
Był najbardziej niepopularną osobą,
która wtedy żyła.

365
00:21:17,120 --> 00:21:20,600
Większość osób to
wierzący w Boga chrześcijanie.

366
00:21:20,680 --> 00:21:23,120
Nie przywykłam do takich sytuacji.

367
00:21:23,200 --> 00:21:25,680
- Czy zaszokowało cię to?
- Tak.

368
00:21:25,760 --> 00:21:28,440
Beatlesi wcale nie porównywali się
do Jezusa.

369
00:21:28,520 --> 00:21:32,600
Krytykowali fakt, że nastolatkowie

370
00:21:32,680 --> 00:21:35,960
wolą muzykę rock and roll
od chrześcijaństwa.

371
00:21:36,040 --> 00:21:39,480
Tommy Charles, dyskdżokej,
który rozpoczął całą tę aferę,

372
00:21:39,560 --> 00:21:42,520
mówi, że będzie was puszczał,
jeśli dorośniecie.

373
00:21:42,600 --> 00:21:43,800
Co o tym myślicie?

374
00:21:43,880 --> 00:21:46,360
Może nas nigdy więcej nie puszczać.

375
00:21:46,440 --> 00:21:47,480
To prosta sprawa.

376
00:21:47,560 --> 00:21:50,720
Słysząc nasze wypowiedzi,
wiele osób myśli,

377
00:21:50,800 --> 00:21:52,440
że jesteśmy dziecinni.

378
00:21:52,520 --> 00:21:55,560
Podobno takie rzeczy
mówią tylko małe dzieci.

379
00:21:55,640 --> 00:21:57,800
Gdyby był dorosły, nie czepiałby się.

380
00:21:57,880 --> 00:22:00,000
Po prostu chciał, żebyśmy przestali.

381
00:22:00,080 --> 00:22:03,000
Czy Amerykanie chcą
dorwać się wam do skóry?

382
00:22:03,080 --> 00:22:04,000
Polują na was?

383
00:22:04,080 --> 00:22:06,480
Ludzie mogą nie lubić naszej muzyki.

384
00:22:06,560 --> 00:22:08,320
Możemy im się nie podobać.

385
00:22:08,400 --> 00:22:11,640
Mają prawo krytykować nasze słowa.

386
00:22:11,720 --> 00:22:14,840
My mamy prawo
nie mieć z nimi nic do czynienia.

387
00:22:14,920 --> 00:22:19,000
Nie musimy im odpowiadać.
Wszyscy mamy te same prawa.

388
00:22:19,080 --> 00:22:21,240
<i>W trakcie dwóch występów w Koloseum</i>

389
00:22:21,320 --> 00:22:24,120
<i>Beatlesi pragnęli zgromadzić 26 000 osób.</i>

390
00:22:24,200 --> 00:22:25,560
<i>Ale szybko okazało się,</i>

391
00:22:25,640 --> 00:22:28,440
<i>że nie wszystkie bilety zostały wykupione.</i>

392
00:22:28,520 --> 00:22:31,400
<i>Miejscowe ugrupowania religijne</i>

393
00:22:31,480 --> 00:22:34,720
<i>postanowiły zorganizować</i>
<i>demonstrację w dniu koncertu.</i>

394
00:22:34,800 --> 00:22:37,880
<i>Zamierzali pokazać,</i>
<i>że wciąż są silni wiarą.</i>

395
00:22:37,960 --> 00:22:39,440
{\an8}DO DOMU, BEATLESI

396
00:22:39,520 --> 00:22:42,960
<i>Pod Koloseum zebrała się</i>
<i>mała grupa demonstrantów.</i>

397
00:22:43,040 --> 00:22:45,520
<i>Innych śladów protestu brak.</i>

398
00:22:46,760 --> 00:22:49,520
<i>Na konferencji</i>
<i>panował przyjacielski nastrój.</i>

399
00:22:49,600 --> 00:22:51,600
<i>Obecni byli członkowie fan klubów</i>

400
00:22:51,680 --> 00:22:53,800
<i>i dziennikarze ze szkolnych gazetek.</i>

401
00:22:53,880 --> 00:22:57,280
<i>Jedna osoba poruszyła temat religii,</i>
<i>ale ją zakrzyczano.</i>

402
00:22:58,000 --> 00:23:01,080
<i>Jednak Beatlesi martwili się</i>
<i>o swój koncert w Memphis.</i>

403
00:23:01,160 --> 00:23:02,800
<i>Tu bardziej niż gdziekolwiek</i>

404
00:23:02,880 --> 00:23:05,720
<i>zespół potrzebował ochrony</i>
<i>przed fanatykami.</i>

405
00:23:05,800 --> 00:23:11,600
Dziękuję Bogu za Jezusa Chrystusa.
To on uratował mnie 31 lat temu.

406
00:23:11,680 --> 00:23:16,440
Dla tych dzieciaków znaczyliśmy więcej
niż Jezus i chrześcijaństwo.

407
00:23:16,520 --> 00:23:19,080
Nikogo nie obrażam. Stwierdzam fakt.

408
00:23:19,160 --> 00:23:22,560
Nie porównuję nas do Jezusa jako osoby

409
00:23:22,640 --> 00:23:26,200
ani do wszechmogącego Boga.

410
00:23:27,160 --> 00:23:29,320
Być może nie miałem racji.

411
00:23:29,400 --> 00:23:31,320
A może zostałem źle zrozumiany.

412
00:23:32,040 --> 00:23:34,840
John jest głęboko zaniepokojony.

413
00:23:34,920 --> 00:23:41,920
Żałuje, że osoby religijne
poczuły się urażone jego słowami.

414
00:23:42,000 --> 00:23:46,080
Brian Epstein chciał,
by Beatlesów słuchało jak najwięcej osób.

415
00:23:46,880 --> 00:23:53,320
Wymagało to uczynienia ich
atrakcyjnymi dla wszystkich grup.

416
00:23:54,080 --> 00:23:59,320
Postanowili nie dzielić słuchaczy,
wypowiadając się w różnych kwestiach.

417
00:24:01,200 --> 00:24:03,760
To była dekada pełna sporów.

418
00:24:03,840 --> 00:24:06,400
Jeden z was, chyba George powiedział…

419
00:24:07,120 --> 00:24:10,560
że w Anglii możecie wspominać o Wietnamie,
ale w Stanach nie.

420
00:24:10,640 --> 00:24:11,880
Wyjaśnisz?

421
00:24:11,960 --> 00:24:13,120
Nie mówiłem tego.

422
00:24:14,240 --> 00:24:16,560
- Może to ktoś inny.
- To byłem ja.

423
00:24:16,640 --> 00:24:19,040
Na pewno wiesz, o co mi chodziło.

424
00:24:19,120 --> 00:24:23,160
W Anglii moglibyśmy powiedzieć to,
co John powiedział o religii,

425
00:24:23,240 --> 00:24:26,720
i nie zostałoby to tak źle odebrane.

426
00:24:26,800 --> 00:24:30,120
Tu sprawa wygląda inaczej.
Sam o tym wiesz.

427
00:24:30,200 --> 00:24:32,600
- Źle nas…
- Nieustannie nas oskarżano.

428
00:24:32,680 --> 00:24:35,080
- Sami wszystko wymyślili.
- Chodzi o to,

429
00:24:35,160 --> 00:24:38,600
że podobne wypowiedzi uszłyby w Anglii.

430
00:24:39,160 --> 00:24:42,480
W Stanach ludzie są mniej skłonni słuchać.

431
00:24:42,560 --> 00:24:44,640
Tu ktoś od razu weźmie twoje słowa

432
00:24:44,720 --> 00:24:46,440
i użyje ich przeciwko tobie.

433
00:24:47,040 --> 00:24:50,360
I zrobi to bez chwili wahania.

434
00:24:50,920 --> 00:24:54,360
Pewnie dostanie mi się za to,
że to powiedziałem.

435
00:24:54,440 --> 00:24:56,480
- Będziesz się tłumaczył.
- Tak.

436
00:24:58,160 --> 00:24:59,920
To piękny kraj.

437
00:25:00,800 --> 00:25:04,640
Paul wyjawił, że…

438
00:25:06,360 --> 00:25:08,920
nie wolno im wspominać
o wojnie w Wietnamie.

439
00:25:13,560 --> 00:25:17,040
Temat budził wiele kontrowersji w Stanach.

440
00:25:18,160 --> 00:25:22,720
Mimo to drobne nawiązania do wojny

441
00:25:22,800 --> 00:25:27,400
można odnaleźć
w piosence Johna „Revolution”.

442
00:25:29,400 --> 00:25:34,800
Ogólnie rzecz biorąc, Brian dopiął swego.

443
00:25:34,880 --> 00:25:39,680
Można powiedzieć, że kawałek „Revolution”
był oznaką śmierci Briana.

444
00:25:40,920 --> 00:25:43,000
Brian umarł rok przed jego wydaniem.

445
00:25:43,080 --> 00:25:44,560
KSIĄŻĘ POPU NIE ŻYJE

446
00:26:01,160 --> 00:26:05,280
Śmierć Briana
była momentem zwrotnym dla zespołu.

447
00:26:06,240 --> 00:26:08,640
Bardzo nami wstrząsnęła.

448
00:26:08,720 --> 00:26:10,880
Wszyscy się od siebie odwróciliśmy.

449
00:26:11,560 --> 00:26:14,720
Potem, oczywiście, pojawiła się Yoko,

450
00:26:14,800 --> 00:26:19,680
powodując kolejny wielki rozłam.

451
00:26:20,760 --> 00:26:23,080
Nie miałam wpływu na bieg wydarzeń.

452
00:26:24,200 --> 00:26:26,720
Los Johna był poza moją kontrolą.

453
00:26:26,800 --> 00:26:30,560
Prowadziłam bitwę,
której nie mogłam wygrać.

454
00:26:30,640 --> 00:26:35,440
John brał wiele narkotyków.
Nie rozmawiałam z racjonalną osobą.

455
00:26:36,720 --> 00:26:38,280
Tak to wtedy wyglądało.

456
00:26:38,360 --> 00:26:39,640
I pojawiła się Yoko…

457
00:26:41,320 --> 00:26:44,520
Otworzyła przed nim
nowe obszary twórczości.

458
00:26:44,600 --> 00:26:47,160
Nie zajmowała się muzyką popularną.

459
00:26:48,680 --> 00:26:52,960
Zafascynował go performance
i sztuka konceptualna.

460
00:26:53,040 --> 00:26:58,160
Zabierała go w miejsca,

461
00:26:58,240 --> 00:27:00,560
w których nigdy sam by się nie znalazł.

462
00:27:00,640 --> 00:27:04,800
Zwykle artysta
przedstawia jakiś przedmiot, mówiąc:

463
00:27:04,880 --> 00:27:06,000
„Oto sztuka”.

464
00:27:06,080 --> 00:27:09,840
Ale jest inaczej.
Sztuka istnieje w ludzkich umysłach.

465
00:27:09,920 --> 00:27:14,720
Nie chcemy tylko wykonywać przedmiotów
i wystawiać ich na widok.

466
00:27:14,800 --> 00:27:18,040
Wolimy, gdy ludzie
uczestniczą w procesie twórczym.

467
00:27:18,120 --> 00:27:21,480
Dzieło sztuki jest niedokończone.

468
00:27:21,560 --> 00:27:25,480
- Pozwalamy dokończyć je odbiorcom.
- A co mamy tutaj?

469
00:27:25,560 --> 00:27:27,600
Opowiadałaś o tym przedmiocie, Yoko.

470
00:27:27,680 --> 00:27:28,520
Tak.

471
00:27:28,600 --> 00:27:30,080
Co to? Pęknięty kubek?

472
00:27:30,160 --> 00:27:31,280
To tylko przykład.

473
00:27:31,360 --> 00:27:35,360
Widzimy tylko zniszczony kubek,
ale pomyślmy o rzeźbie.

474
00:27:35,440 --> 00:27:40,400
Jak rzeźba, która wymaga dokończenia,
ten kubek zostałby naprawiony,

475
00:27:40,480 --> 00:27:44,160
złożony przez kogoś w całość.

476
00:27:45,040 --> 00:27:49,480
Czy rzeźba jest tym pękniętym kubkiem?

477
00:27:50,040 --> 00:27:52,000
Czy aktem sklejenia go w całość?

478
00:27:52,080 --> 00:27:53,360
Musimy zrozumieć,

479
00:27:53,440 --> 00:27:56,120
że ani rzeźba, ani sztuka nie istnieją.

480
00:27:56,200 --> 00:27:57,200
To tylko słowa.

481
00:27:57,280 --> 00:27:58,760
Sztuka jest wszędzie.

482
00:27:58,840 --> 00:28:02,800
Wszyscy jesteśmy sztuką.
To tylko kategoria opisu, etykieta.

483
00:28:02,880 --> 00:28:07,520
Artyści wierzą, że rzeźbą jest wszystko,
co można tak nazwać.

484
00:28:07,600 --> 00:28:08,720
My też?

485
00:28:08,800 --> 00:28:10,920
I tu trwa performance. Jesteśmy tu.

486
00:28:11,000 --> 00:28:13,240
- To nie sztuka.
- To sztuka.

487
00:28:13,320 --> 00:28:16,880
Dziecko nie oceniałoby,
czym ten kubek powinien być.

488
00:28:16,960 --> 00:28:20,080
Nie mówiłoby ani o rzeźbie,
ani o pękniętym kubku.

489
00:28:20,160 --> 00:28:24,680
Zauważyłoby kawałki i klej,
a potem zaczęłoby kleić.

490
00:28:24,760 --> 00:28:26,480
Wrócę do pytania.

491
00:28:26,560 --> 00:28:29,440
Widzimy tu proces
powstawania sztuki i przedmiotu.

492
00:28:29,520 --> 00:28:31,320
Wszystko jest procesem.

493
00:28:31,400 --> 00:28:33,960
<i>Zawsze marzyłem, że poznam jakąś artystkę</i>

494
00:28:34,040 --> 00:28:36,960
<i>i to w niej się zakocham.</i>

495
00:28:37,040 --> 00:28:40,320
<i>Nieustannie rozmawialiśmy.</i>

496
00:28:40,400 --> 00:28:43,560
<i>Zorientowałem się,</i>
<i>że wie tyle, co ja, a pewnie więcej.</i>

497
00:28:43,640 --> 00:28:47,280
<i>Cała ta wiedza</i>
<i>ulewała się z kobiecej głowy.</i>

498
00:28:47,360 --> 00:28:49,200
<i>Powaliła mnie na kolana.</i>

499
00:28:50,520 --> 00:28:56,320
Świetnie czułam się w Londynie.
Skupiłam się na swojej pracy.

500
00:28:56,400 --> 00:28:57,640
Zaskoczyło mnie,

501
00:28:57,720 --> 00:29:03,080
że w Anglii działa
grupa niezwykłych poetów.

502
00:29:03,160 --> 00:29:07,080
Zaimponowali mi.
Poczułam się jedną z nich.

503
00:29:07,160 --> 00:29:10,960
Narodziło się między nami zrozumienie.

504
00:29:12,600 --> 00:29:15,840
John był pierwszą seksowną osobą,
którą poznałam.

505
00:29:17,080 --> 00:29:19,920
Rany… Był bardzo seksowny.

506
00:29:20,000 --> 00:29:22,280
<i>Byliśmy umówieni na randkę.</i>

507
00:29:22,360 --> 00:29:25,600
<i>Miałem małe studio</i>
<i>złożone z paru magnetofonów.</i>

508
00:29:25,680 --> 00:29:26,960
<i>Nagraliśmy dwie wersje.</i>

509
00:29:27,040 --> 00:29:28,920
<i>Pokazałem jej mój zbiór taśm.</i>

510
00:29:29,000 --> 00:29:30,760
<i>Świetna zabawa.</i>

511
00:29:30,840 --> 00:29:33,240
<i>Wydawałem dźwięki,</i>
<i>a ona wyła do mikrofonu.</i>

512
00:29:34,680 --> 00:29:37,200
<i>Nocą udało się nam zapełnić całą taśmę,</i>

513
00:29:37,280 --> 00:29:39,320
<i>a nad ranem kochaliśmy się.</i>

514
00:29:40,080 --> 00:29:44,640
John miał reputację Beatlesa,
który lubił myśleć.

515
00:29:46,120 --> 00:29:49,480
Nikt nie był zdziwiony,
kiedy poszedł do galerii sztuki

516
00:29:50,880 --> 00:29:55,560
i znalazł na suficie
namalowane słowo „tak”.

517
00:29:55,640 --> 00:29:57,520
Miała wystawę w pewnej galerii.

518
00:29:57,600 --> 00:29:58,760
Znałem właściciela.

519
00:29:58,840 --> 00:30:01,640
Byłem Beatlesem,
więc trochę się wstydziłem.

520
00:30:01,720 --> 00:30:03,680
Trudno tak sobie pójść do galerii.

521
00:30:03,760 --> 00:30:06,040
Ludzie zaczynają na mnie skakać.

522
00:30:06,120 --> 00:30:09,240
Mogiła. Muszę kombinować,
jak ujść z życiem.

523
00:30:09,320 --> 00:30:13,560
Byłem w szkole artystycznej.
Sztuka budzi we mnie różne skojarzenia.

524
00:30:13,640 --> 00:30:18,680
Nie przepadałem za artystami
i ich stosunkiem do sztuki.

525
00:30:18,760 --> 00:30:23,000
Ale poszedłem do tej galerii.
Było tam mnóstwo przedmiotów.

526
00:30:23,080 --> 00:30:29,200
Był młotek i gwoździe,
zegar, który obsłuchiwało się stetoskopem.

527
00:30:29,280 --> 00:30:33,200
Z początku byłem podejrzliwy,
jakby ktoś chciał mnie oszukać.

528
00:30:33,280 --> 00:30:35,120
Ktoś tu próbował mnie nabrać.

529
00:30:35,200 --> 00:30:39,280
Myślałem: „Nie,
tym szmelcem mnie nie przekonacie”.

530
00:30:39,360 --> 00:30:43,840
Wtedy znalazłem drabinę.
Postanowiłem się na nią wdrapać.

531
00:30:43,920 --> 00:30:46,440
Na suficie widniało słowo: „tak”.

532
00:30:46,520 --> 00:30:47,960
- Więc…
- Zdziwiłem się.

533
00:30:48,040 --> 00:30:50,480
W głębi ducha się zgadzałem.

534
00:30:50,560 --> 00:30:53,680
To jak ten żart o gościu,
który patrzy w niebo,

535
00:30:53,760 --> 00:30:55,080
sikając w majtki.

536
00:30:55,160 --> 00:30:56,600
Wszystko jest połączone.

537
00:30:56,680 --> 00:30:58,280
Ludzi nie dziwi taki napis,

538
00:30:58,360 --> 00:31:01,240
gdy siedzą w toalecie,
ale to była galeria sztuki.

539
00:31:01,320 --> 00:31:03,640
Kłóci się to z ich założeniami o tym,

540
00:31:03,720 --> 00:31:05,440
gdzie taki napis pasuje.

541
00:31:05,520 --> 00:31:07,000
Ktoś napisał: „tak”.

542
00:31:07,080 --> 00:31:10,560
Gdyby to było „nie”,
nie podałbym w wątpliwość moich założeń

543
00:31:10,640 --> 00:31:14,560
dotyczących sztuki i artystów.

544
00:31:15,080 --> 00:31:17,520
„Tak” wystarczało.
Wtedy podeszła do mnie.

545
00:31:17,600 --> 00:31:21,120
Nie wiedziała, kim jestem. Zapytała:

546
00:31:21,200 --> 00:31:23,720
„Chcesz wbić gwóźdź? Pięć szylingów”.

547
00:31:24,400 --> 00:31:25,520
Powiedziałem…

548
00:31:25,600 --> 00:31:27,800
- Nie chciał.
- Nie miałem kasy.

549
00:31:27,880 --> 00:31:30,720
Powiedziałem, że wbiję zmyślony gwóźdź.

550
00:31:30,800 --> 00:31:32,920
Przyjęła pięć zmyślonych szylingów.

551
00:31:33,000 --> 00:31:36,680
Na tej samej zasadzie
zaakceptowałem jej sztukę.

552
00:31:36,760 --> 00:31:40,040
I właśnie tak się poznaliśmy.

553
00:31:41,680 --> 00:31:44,880
Nie pociągała mnie jego sztuka.

554
00:31:44,960 --> 00:31:50,000
Z początku pociągał mnie on jako człowiek.

555
00:31:50,520 --> 00:31:52,200
Był bardzo pociągający.

556
00:31:52,280 --> 00:31:56,520
To jej film, ale opowiem, co o nim myślę.

557
00:31:56,600 --> 00:32:00,000
Przede wszystkim jest to portret.

558
00:32:00,080 --> 00:32:03,560
Gdyby Renoir albo malarz jego pokroju
namalował portret,

559
00:32:03,640 --> 00:32:08,120
który wisiałby na ścianie bez ruchu,
zaakceptowalibyście go.

560
00:32:08,200 --> 00:32:13,200
Ludzie są do tego przyzwyczajeni.
Ten portret został nakręcony.

561
00:32:13,280 --> 00:32:16,200
Pozwól mi powiedzieć, kochanie.

562
00:32:16,280 --> 00:32:19,320
Samo nagranie trwa trzy minuty.

563
00:32:19,400 --> 00:32:22,400
Zostało rozciągnięte do godziny.

564
00:32:22,480 --> 00:32:23,800
W godzinę czy w minutę

565
00:32:23,880 --> 00:32:26,760
z ludzką twarzą dzieje się wiele rzeczy.

566
00:32:26,840 --> 00:32:29,040
Nieustannie pozostaje w ruchu,

567
00:32:29,120 --> 00:32:31,160
którego nawet nie zauważamy.

568
00:32:31,240 --> 00:32:33,280
Tu widzimy twarz pod mikroskopem.

569
00:32:33,360 --> 00:32:34,800
By zbadać czyjąś twarz,

570
00:32:34,880 --> 00:32:37,400
trzeba by było
wpatrywać się przez godzinę.

571
00:32:37,480 --> 00:32:40,800
Dzieją się tu niezwykłe rzeczy.
Głowa zmienia kształt.

572
00:32:40,880 --> 00:32:43,520
Każda część ciebie jest w ciągłym ruchu.

573
00:32:43,600 --> 00:32:47,680
Niby o tym wiemy,
ale nie zdajemy sobie z tego sprawy.

574
00:32:47,760 --> 00:32:49,560
W jej filmie to widać.

575
00:32:49,640 --> 00:32:53,160
Pokazaliśmy go jej córce.
Powiedziała: „Ale rusza mu się nos”.

576
00:32:53,240 --> 00:32:55,400
- John ma śmieszny nos.
- Właśnie.

577
00:32:55,480 --> 00:32:56,840
Od innych usłyszała:

578
00:32:56,920 --> 00:33:00,440
„Godzinny film o twarzy? Ta, przeciekawe”.

579
00:33:02,040 --> 00:33:06,880
{\an8}Od 30 lat zmagam się
z poczuciem wrogości do Yoko Ono.

580
00:33:06,960 --> 00:33:08,480
{\an8}Próbowałam je zdławić.

581
00:33:08,560 --> 00:33:11,840
{\an8}Myślałam, że śmierć Lennona w tym pomoże.
Nie pomogła.

582
00:33:11,920 --> 00:33:16,520
Mam naprawdę wiele do zarzucenia Yoko Ono.

583
00:33:16,600 --> 00:33:21,000
Przede wszystkim za to,
że pozbawiła Lennona

584
00:33:21,080 --> 00:33:23,880
brytyjskiego poczucia humoru.

585
00:33:23,960 --> 00:33:30,600
Wyzbył się surrealistycznego stylu
i żartobliwości,

586
00:33:30,680 --> 00:33:33,640
którą odziedziczył
po Carrollu i Oskarze Wildzie.

587
00:33:34,360 --> 00:33:37,400
Yoko myślała, że to niepoważne.
Nie rozumiała tego.

588
00:33:37,480 --> 00:33:42,480
Narzuciła mu sztywną moralność,
wymusiła na nim polityczną poprawność.

589
00:33:42,560 --> 00:33:49,080
Sądzę, że przez to
stracił na oryginalności.

590
00:33:49,160 --> 00:33:53,240
Być może przy Yoko
był szczęśliwszym człowiekiem,

591
00:33:53,320 --> 00:33:55,240
ale stał się gorszym artystą.

592
00:33:57,360 --> 00:33:59,240
Nie wiem, czy to była wina Yoko.

593
00:33:59,320 --> 00:34:00,880
Nie było mnie tam.

594
00:34:02,920 --> 00:34:07,080
To, co stało się między Yoko a Johnem,
zostanie między nimi.

595
00:34:07,880 --> 00:34:12,480
Zauważyłem, że John wciąż potrafił
błysnąć dowcipem podczas wywiadu.

596
00:34:13,280 --> 00:34:17,960
W obecności Yoko
był bardzo poważny i mówił szczerze,

597
00:34:18,040 --> 00:34:20,159
ale zachował poczucie humoru.

598
00:34:21,159 --> 00:34:23,320
Wbija gwóźdź, to już trzeci zamach.

599
00:34:23,400 --> 00:34:26,719
Piękna technika. Jak się czujesz?

600
00:34:26,800 --> 00:34:29,840
Pewnie nie świadczy to o mnie najlepiej,

601
00:34:29,920 --> 00:34:32,280
ale czułem się, jakbym wbijał gwoździe.

602
00:34:35,880 --> 00:34:36,719
Zwycięzca!

603
00:34:41,960 --> 00:34:44,280
Wbijamy gwoździe na żywo.

604
00:34:45,080 --> 00:34:47,080
- Dobrze powiedziane.
- Tak.

605
00:34:47,760 --> 00:34:51,360
Pozwól, że wystawię kapelusz na pieniądze.

606
00:34:52,360 --> 00:34:53,199
Głodny artysta.

607
00:34:56,800 --> 00:34:58,560
Mam kłopoty z fiskusem.

608
00:35:01,000 --> 00:35:03,440
Był gotowy na coś nowego.

609
00:35:03,520 --> 00:35:08,440
Szukał pierwszej lepszej okazji,

610
00:35:08,520 --> 00:35:13,840
by uwolnić się od sceny,
na której czuł się uwięziony.

611
00:35:13,920 --> 00:35:16,440
Chciał zrobić coś innego.

612
00:35:16,520 --> 00:35:19,480
Czekał, aż pojawi się ktoś,
kto go uratuje.

613
00:35:19,560 --> 00:35:21,080
To jego słowa.

614
00:35:21,720 --> 00:35:23,960
Więc kiedy pojawiłam się ja,

615
00:35:24,040 --> 00:35:26,560
nie wahał się ani chwili.

616
00:35:26,640 --> 00:35:31,320
Mogłam się postawić.
Mogłam walczyć, by uniknąć rozwodu.

617
00:35:31,920 --> 00:35:34,080
Ale nikomu nie wyszłoby to na dobre.

618
00:35:34,160 --> 00:35:38,400
Ludzie podążają własnymi ścieżkami.
Każdy ma swój los.

619
00:35:39,200 --> 00:35:40,720
Wierzę w przeznaczenie.

620
00:35:40,800 --> 00:35:44,520
John podążał jedną ścieżką,
a ja zupełnie inną.

621
00:35:46,480 --> 00:35:50,080
Krótko byliśmy razem,
zaledwie dziesięć lat.

622
00:35:50,160 --> 00:35:53,040
Ale były to wspaniałe lata.

623
00:35:53,880 --> 00:35:58,000
Gdybym była bardziej agresywna
i postawiła na swoim,

624
00:35:58,080 --> 00:35:59,480
nic by to nie zmieniło.

625
00:35:59,560 --> 00:36:01,400
Mogłam nam tylko zaszkodzić.

626
00:36:02,360 --> 00:36:07,360
Jestem teraz dość szczęśliwa,
więc niczego nie żałuję.

627
00:36:08,240 --> 00:36:10,640
Podobno dostałaś 100 tysięcy dolarów.

628
00:36:11,920 --> 00:36:13,760
To niewielka suma.

629
00:36:14,480 --> 00:36:16,560
Z tych pieniędzy musiałam kupić dom.

630
00:36:17,520 --> 00:36:20,640
To dość mała kwota.
Czy może inaczej wtedy myślałaś?

631
00:36:20,720 --> 00:36:24,760
Tak - wyobrażałam sobie
stadion pełen ludzi.

632
00:36:24,840 --> 00:36:29,880
Wyobraź sobie sto tysięcy osób,
a każda z nich trzyma po funcie.

633
00:36:29,960 --> 00:36:32,000
Myślałam, że to ogromna kasa.

634
00:36:32,080 --> 00:36:36,600
Nie byłam świadoma pieniędzy,
jakie mój mąż zarabiał.

635
00:36:37,360 --> 00:36:41,520
Sto tysięcy funtów
wydawało mi się majątkiem.

636
00:36:42,800 --> 00:36:45,400
John dość często powtarzał,

637
00:36:45,480 --> 00:36:49,920
że to trochę jak wygrana w totka.
Miał rację.

638
00:36:50,000 --> 00:36:54,240
Jeszcze pięć czy sześć lat temu

639
00:36:54,320 --> 00:36:57,160
w loterii można było
zgarnąć 75 000 funtów.

640
00:36:57,240 --> 00:37:00,320
Wielu osobom taka kwota
starczyła do końca życia.

641
00:37:01,240 --> 00:37:05,880
Jednak biorąc pod uwagę okoliczności,
to było ciężkie rozstanie.

642
00:37:08,240 --> 00:37:10,920
To jasne, co czułaś wówczas do Yoko.

643
00:37:11,600 --> 00:37:15,040
Czy powiesz nam,
co sądzisz o niej dzisiaj?

644
00:37:18,240 --> 00:37:20,160
Kolejne trudne pytanie.

645
00:37:21,280 --> 00:37:26,160
Powiem tylko, że to nie mój typ osoby.

646
00:37:26,240 --> 00:37:27,280
Skończmy na tym.

647
00:37:27,360 --> 00:37:31,320
Nie chcę dyskutować na temat Yoko.

648
00:37:31,400 --> 00:37:32,560
Poznałaś ją?

649
00:37:32,640 --> 00:37:34,640
Tak, lata temu.

650
00:37:36,240 --> 00:37:40,600
Ale odkąd wyjechali do Stanów,
nie widziałam jej.

651
00:37:41,160 --> 00:37:44,000
Podobno było to trudne rozstanie
tak dla ciebie,

652
00:37:44,080 --> 00:37:46,120
jak dla Juliana.

653
00:37:46,200 --> 00:37:48,120
Długo był w samym centrum świata.

654
00:37:48,200 --> 00:37:52,520
Miał siedem lat,
gdy doszło między wami do rozwodu.

655
00:37:53,200 --> 00:37:55,200
To była traumatyczna zmiana.

656
00:37:55,280 --> 00:37:59,520
Przez kolejne trzy lata
sprawiał straszne problemy.

657
00:37:59,600 --> 00:38:02,040
Po rozstaniu i rozwodzie

658
00:38:02,120 --> 00:38:06,440
przeżywał niezwykle trudny okres.

659
00:38:07,160 --> 00:38:08,800
Co powiesz o tamtych latach,

660
00:38:08,880 --> 00:38:10,840
patrząc na te stare zdjęcia?

661
00:38:12,080 --> 00:38:15,520
Prawdę mówiąc,
niewiele z tamtego czasu pamiętam.

662
00:38:15,600 --> 00:38:17,640
Ale ten wózek przypominam sobie.

663
00:38:19,120 --> 00:38:22,120
Wyprowadzałem go z domu
i śmigałem po wzgórzach.

664
00:38:22,200 --> 00:38:24,520
Używałem go jak gokarta.

665
00:38:25,360 --> 00:38:27,800
Co czułeś wtedy do ojca?

666
00:38:27,880 --> 00:38:29,680
Sama wiesz. To był mój tata.

667
00:38:30,480 --> 00:38:34,360
- A ty jesteś moją mamą.
- Z upływem lat było coraz ciężej.

668
00:38:34,440 --> 00:38:37,640
Najpierw był tatą, potem był Beatlesem.

669
00:38:37,720 --> 00:38:41,600
A potem znowu stał się tatą.
To jedna z tych dziwnych sytuacji.

670
00:38:43,240 --> 00:38:44,880
No i ta fura.

671
00:38:46,400 --> 00:38:47,680
Wspaniale.

672
00:38:49,320 --> 00:38:51,440
<i>Tak wygląda rolls-royce Lennona.</i>

673
00:38:51,520 --> 00:38:54,920
<i>Całkowity odlot.</i>
<i>Rozpędza się do 130 w trymiga.</i>

674
00:38:55,000 --> 00:38:57,760
<i>To dwie i pół tony Phantoma z 1965 roku.</i>

675
00:38:57,840 --> 00:38:59,920
<i>W środku tak piękny jak na zewnątrz.</i>

676
00:39:00,000 --> 00:39:02,080
<i>Cóż, z pewnymi wyjątkami.</i>

677
00:39:02,160 --> 00:39:04,760
<i>Ten super wóz</i>
<i>ozdobiono w królewskim stylu.</i>

678
00:39:04,840 --> 00:39:06,760
<i>Samochód godny Beatlesa.</i>

679
00:39:08,800 --> 00:39:12,800
<i>Udekorowano go od zderzaka po zderzak</i>
<i>w stylu cygańskim.</i>

680
00:39:15,080 --> 00:39:17,520
<i>Dekoracje kosztowały tysiąc funtów.</i>

681
00:39:17,600 --> 00:39:19,520
<i>Jako że wóz należy do Lennona,</i>

682
00:39:19,600 --> 00:39:22,960
<i>nikt nie wie, jaką cenę</i>
<i>osiągnie w przyszłości na aukcji.</i>

683
00:39:23,560 --> 00:39:26,760
- Interesujące zdjęcie.
- Rzeczywiście.

684
00:39:26,840 --> 00:39:28,800
Byliście wtedy w Szkocji.

685
00:39:28,880 --> 00:39:30,400
To był ciekawy wyjazd.

686
00:39:30,480 --> 00:39:32,440
Wyjechałem do Ascot na weekend.

687
00:39:32,520 --> 00:39:37,160
Tata nie powiedział,
że zabiera mnie do Szkocji.

688
00:39:38,400 --> 00:39:40,760
Mieliśmy wypadek samochodowy.

689
00:39:42,040 --> 00:39:45,120
Opowiadałeś mi o tej kraksie coś dziwnego.

690
00:39:45,200 --> 00:39:48,120
Byłem jedynym, któremu nic się nie stało.

691
00:39:48,200 --> 00:39:52,680
Każdy skończył z jakąś blizną.
Tata miał jedną na tyłku.

692
00:39:52,760 --> 00:39:59,200
Yoko miała zranione czoło,
a Kyoko, jej córka, rozwaliła sobie brodę.

693
00:39:59,280 --> 00:40:01,160
Ja wyszedłem bez śladu na ciele.

694
00:40:02,200 --> 00:40:06,240
Wszyscy oprócz mnie stracili przytomność.
Pamiętasz, co powiedziałem?

695
00:40:06,320 --> 00:40:07,920
Bardzo dobrze.

696
00:40:08,000 --> 00:40:10,960
Wyjaśniłeś mi, że nic ci się nie stało,

697
00:40:11,040 --> 00:40:16,200
bo dziadek uniósł cię z tylnego siedzenia
tuż przed wypadkiem.

698
00:40:16,280 --> 00:40:17,840
Nigdy go nie poznałeś.

699
00:40:17,920 --> 00:40:19,640
- Trochę to…
- Mój syn.

700
00:40:21,640 --> 00:40:23,720
Potem przeprowadziłeś się do Stanów.

701
00:40:25,160 --> 00:40:27,760
Jak zmieniła się twoja relacja z ojcem?

702
00:40:29,760 --> 00:40:31,720
Sam nie wiem.

703
00:40:31,800 --> 00:40:36,280
Nasza relacja powoli ulegała zmianie.

704
00:40:36,360 --> 00:40:39,160
Najpierw był dla mnie trochę jak wujek.

705
00:40:39,240 --> 00:40:42,200
Tak to się zaczęło.

706
00:40:42,280 --> 00:40:45,880
Siedziałem przy nim,
słuchając go bez słowa.

707
00:40:45,960 --> 00:40:51,680
Dopiero po jakimś czasie
zaczęliśmy gadać jak ojciec z synem.

708
00:40:53,600 --> 00:40:55,280
A co myślisz o Yoko?

709
00:40:56,560 --> 00:40:59,880
Mam do niej dużo szacunku.

710
00:41:00,720 --> 00:41:07,160
Spędziła z ojcem długie lata.

711
00:41:08,400 --> 00:41:13,000
Miło nam się spędza czas,
kiedy już uda nam się spotkać.

712
00:41:13,080 --> 00:41:15,560
Zawsze odbywamy miłe pogawędki.

713
00:41:15,640 --> 00:41:18,000
I to chyba tyle.

714
00:41:19,120 --> 00:41:23,080
Dzięki jej obecności
John mógł wykonać swoisty akt obnażenia.

715
00:41:23,160 --> 00:41:26,440
Pozbył się wszystkiego, co zbędne.

716
00:41:26,520 --> 00:41:30,000
Na pierwszej płycie, którą potem nagrał,

717
00:41:30,080 --> 00:41:35,720
wyeliminował ze swojej muzyki to,
co uznał za niepotrzebne.

718
00:41:35,800 --> 00:41:41,120
Nagrał tylko siebie i swoje pianino,
dodając lekki pogłos.

719
00:41:42,000 --> 00:41:44,080
Śpiew zmienił się w recytację.

720
00:41:44,160 --> 00:41:47,560
„Liczy się tylko Yoko i ja,
tylko to jest prawdziwe”.

721
00:41:47,640 --> 00:41:49,840
Wspaniałe dzieło sztuki.

722
00:41:49,920 --> 00:41:53,560
Uważam, że wszyscy ważni artyści
przechodzą przez okres,

723
00:41:53,640 --> 00:41:57,360
w którym powracają
do podstawowych form wyrazu.

724
00:41:57,440 --> 00:42:01,640
Yoko miała ogromny wpływ na Johna.
Słychać to też w muzyce.

725
00:42:02,680 --> 00:42:05,120
Razem z Beatlesami nagrał o niej kawałek.

726
00:42:05,200 --> 00:42:06,360
Nazwał go balladą.

727
00:42:06,440 --> 00:42:09,360
Dużo z nią nagrywał,
wciąż należąc do Beatlesów.

728
00:42:10,440 --> 00:42:17,120
Po rozpadzie zespołu
stworzyli razem dwie płyty.

729
00:42:17,720 --> 00:42:20,800
<i>Some Time in New York City</i>
i <i>Double Fantasy.</i>

730
00:42:21,880 --> 00:42:23,080
Sporo o niej śpiewał.

731
00:42:23,160 --> 00:42:26,480
Na płycie <i>Imagine</i>
zamieścił wspaniały utwór „Oh, Yoko”.

732
00:42:28,560 --> 00:42:31,680
A na <i>Double Fantasy</i> kawałek „Woman”.

733
00:42:34,520 --> 00:42:40,800
Bez wątpienia
stała się ważną częścią jego życia.

734
00:42:42,160 --> 00:42:46,560
Była dla niego ważniejsza niż Beatlesi.

735
00:42:46,640 --> 00:42:51,320
Staramy się wyrazić siebie przez to,
co robimy. Mnie służy do tego muzyka.

736
00:42:51,400 --> 00:42:54,640
Ona robi to poprzez sztukę.
Trudno nam to ubrać w słowa.

737
00:42:54,720 --> 00:42:58,320
Ale eksperymentujemy.
Próbujemy coś zakomunikować.

738
00:42:58,400 --> 00:43:01,640
Sztuka to akt komunikacji i odwrotnie.

739
00:43:03,160 --> 00:43:06,880
Zdjęcia na okładkę robiliśmy sami.
Wypuściliśmy dwie wersje.

740
00:43:06,960 --> 00:43:10,760
Chcieliśmy coś przekazać.
Dla mnie była to chwila przebudzenia.

741
00:43:10,840 --> 00:43:13,800
Oto ja - nagi
i przy kobiecie, którą kocham.

742
00:43:33,920 --> 00:43:34,880
POKÓJ NA ŁÓŻKU

743
00:43:45,800 --> 00:43:47,040
W ŁÓŻKU

744
00:43:48,040 --> 00:43:48,920
ZAPUŚĆ WŁOSY!

745
00:43:54,120 --> 00:43:56,080
<i>Przeleżymy siedem dni.</i>

746
00:43:56,160 --> 00:43:58,320
<i>Zamiast miesiąca miodowego</i>

747
00:43:58,400 --> 00:44:00,160
<i>urządzimy prywatny protest.</i>

748
00:44:00,240 --> 00:44:03,680
<i>Sprzeciwiamy się przemocy na świecie.</i>

749
00:44:03,760 --> 00:44:07,840
<i>Nie musicie iść na wojnę.</i>
<i>Zamiast tego przeleżcie tydzień w łóżku.</i>

750
00:44:07,920 --> 00:44:12,280
<i>I zapuśćcie włosy.</i>
<i>Niech rosną, póki nie zapanuje pokój.</i>

751
00:44:12,800 --> 00:44:15,320
Krytykujesz przemoc w imieniu rewolucji?

752
00:44:15,400 --> 00:44:17,160
Jestem przeciwny przemocy.

753
00:44:19,080 --> 00:44:22,440
Kropka. Przemoc zawsze rodzi przemoc.

754
00:44:22,520 --> 00:44:24,800
Udowodniły to wydarzenia w Stanach

755
00:44:24,880 --> 00:44:27,880
i protesty na Grosvenor Square w Londynie.

756
00:44:27,960 --> 00:44:30,360
Wynikiem była masa poobijanych głów

757
00:44:30,440 --> 00:44:33,160
i nagłówki w gazetach
o stosowaniu przemocy.

758
00:44:33,240 --> 00:44:35,480
To nie wina prasy czy policji.

759
00:44:35,560 --> 00:44:39,080
Winne też nie są
lewicowe ugrupowania studentów.

760
00:44:39,160 --> 00:44:42,360
Problemem jest system,
w którym funkcjonują.

761
00:44:42,920 --> 00:44:44,280
On nie działa.

762
00:44:44,360 --> 00:44:45,680
Nie działa.

763
00:44:45,760 --> 00:44:47,320
Zawsze kończy się przemocą.

764
00:44:47,400 --> 00:44:49,760
Pokazujemy, że można inaczej.

765
00:44:53,600 --> 00:44:56,120
Leżycie w łóżku
i organizujecie konferencje,

766
00:44:56,200 --> 00:44:58,760
kryjąc się pod kołdrą.

767
00:45:00,440 --> 00:45:02,640
- Czy z nas kpicie?
- Nie.

768
00:45:02,720 --> 00:45:04,320
Nie bardziej niż wy z nas.

769
00:45:04,400 --> 00:45:06,920
Trochę się śmiejemy. To komiczna sytuacja.

770
00:45:07,000 --> 00:45:09,680
Nagłówki gazet ogłaszają wszem wobec,

771
00:45:09,760 --> 00:45:12,360
że spędzamy miesiąc miodowy w łóżku.

772
00:45:12,440 --> 00:45:13,880
Jest w tym coś zabawnego.

773
00:45:13,960 --> 00:45:17,240
W Wiedniu, bardzo szacownym mieście,

774
00:45:17,320 --> 00:45:22,040
zrobiono masę zdjęć
mikrofonów wciśniętych w jakąś torbę.

775
00:45:22,120 --> 00:45:25,040
- Czekano, aż torba przemówi.
- Miła sprawa.

776
00:45:25,120 --> 00:45:27,640
Ale o pokoju mówimy całkiem poważnie.

777
00:45:27,720 --> 00:45:30,320
Wspominaliśmy o tym w Amsterdamie.

778
00:45:30,400 --> 00:45:32,880
Wystarczy, że uda nam się
kogoś rozśmieszyć.

779
00:45:32,960 --> 00:45:35,640
- Możecie wyjść?
- Nie.

780
00:45:35,720 --> 00:45:36,800
Czemu nie?

781
00:45:36,880 --> 00:45:40,360
Ponieważ to sprawa torby warta.
Komunikacja totalna.

782
00:45:40,440 --> 00:45:43,680
Nie uważacie,
że takie zachowanie wyszło trochę z mody?

783
00:45:43,760 --> 00:45:45,680
Czy bycie w torbie to teraz moda?

784
00:45:45,760 --> 00:45:49,000
- Co to takiego?
- Komunikacja totalna.

785
00:45:49,080 --> 00:45:51,520
The Beatles zaczęli się powoli rozpadać.

786
00:45:52,640 --> 00:45:55,160
Początkiem końca…

787
00:45:57,000 --> 00:46:01,520
było uczucie, którym John Lennon
darzył swoją żonę.

788
00:46:03,840 --> 00:46:08,000
Latami wkładał…

789
00:46:09,040 --> 00:46:12,960
ogromny wysiłek intelektualny
w działanie The Beatles.

790
00:46:14,640 --> 00:46:17,760
Potrzebował trochę tej energii z powrotem.

791
00:46:19,720 --> 00:46:23,560
Najpierw chciał
zaangażować się w pisanie książek,

792
00:46:23,640 --> 00:46:27,520
potem w film z Dickiem Lesterem -
<i>How I Won the War.</i>

793
00:46:29,000 --> 00:46:30,000
I…

794
00:46:32,960 --> 00:46:35,640
to było, zanim pojawiła się Yoko.

795
00:46:36,920 --> 00:46:38,480
John miał duszę artysty.

796
00:46:38,560 --> 00:46:40,480
Chciał próbować nowych rzeczy.

797
00:46:40,560 --> 00:46:43,920
Nie wiem, skąd te myśli się biorą,
ale pojawiają się

798
00:46:44,000 --> 00:46:46,240
na filmie, papierze i taśmie.

799
00:46:46,320 --> 00:46:50,800
Ja mam dużo taśmy.
Gdyby to był papier, napisałbym książkę.

800
00:46:50,880 --> 00:46:53,920
Pytanie tylko,
czy wolę taśmy przerzucić na papier,

801
00:46:54,000 --> 00:46:55,840
czy zrobić z nich nagrania?

802
00:46:55,920 --> 00:46:57,880
Nie robi ci żadnej różnicy,

803
00:46:57,960 --> 00:47:00,560
czy coś piszesz, czy tworzysz piosenkę?

804
00:47:00,640 --> 00:47:02,320
Teraz już nie.

805
00:47:02,400 --> 00:47:05,400
Dawniej uważałem
pisanie piosenek za coś odrębnego.

806
00:47:05,480 --> 00:47:07,200
Wszyscy śpiewają o miłości,

807
00:47:07,280 --> 00:47:09,480
a ja poruszałem inne tematy.

808
00:47:09,560 --> 00:47:12,240
Chociaż nie zdawałem sobie z tego sprawy.

809
00:47:12,320 --> 00:47:16,880
Ale dzięki Bobowi Dylanowi
i paru innym twórcom coś zrozumiałem.

810
00:47:17,640 --> 00:47:21,400
Byłem naiwny.
Wszystko to tak naprawdę to samo.

811
00:47:21,480 --> 00:47:24,160
To nie tak, że jednego dnia piszesz hity,

812
00:47:24,240 --> 00:47:26,000
a drugiego robisz coś innego.

813
00:47:26,080 --> 00:47:30,440
W rzeczywistości
to wszystko jedno działanie.

814
00:47:30,520 --> 00:47:34,120
John był najoryginalniejszym
z The Beatles.

815
00:47:34,200 --> 00:47:36,680
Miał niecodzienną osobowość.

816
00:47:37,800 --> 00:47:40,480
Ale nie był przywódcą zespołu.

817
00:47:40,560 --> 00:47:42,640
Wadził mu jego indywidualizm.

818
00:47:42,720 --> 00:47:46,760
Z początku był wśród Beatlesów
dominującą osobowością.

819
00:47:46,840 --> 00:47:50,040
Potrafił być obrazoburczy i buntowniczy,

820
00:47:50,120 --> 00:47:53,320
ale pomimo swojego cynizmu
robił niezwykłe rzeczy.

821
00:47:53,400 --> 00:47:55,520
Posłuchajmy „Tomorrow Never Knows”.

822
00:47:58,920 --> 00:48:01,760
Wiele utworów Beatlesów ma to do siebie…

823
00:48:03,360 --> 00:48:05,520
że niejako zapowiadają przyszłość.

824
00:48:05,600 --> 00:48:09,400
Trudno uwierzyć, że był to
pierwszy utwór nagrany do <i>Revolver</i>.

825
00:48:10,080 --> 00:48:13,160
Brzmi jak ostatni, a do tego zamyka płytę.

826
00:48:14,000 --> 00:48:18,800
Wyszedł z tego wspaniały program muzyczny,

827
00:48:19,320 --> 00:48:23,280
który zakończony został
czymś w stylu zajawki kolejnego odcinka.

828
00:48:23,360 --> 00:48:28,160
Jakby pod koniec 1966
umieścili zapowiedź kolejnego roku.

829
00:48:29,560 --> 00:48:34,360
Ogłaszali, że z początkiem następnego roku
lecą w psychodelę.

830
00:48:35,160 --> 00:48:39,480
„Tomorrow Never Knows” to pewnie
najbardziej zakręcony kawałek w historii.

831
00:48:39,560 --> 00:48:44,760
Nasze przesłanie jest proste.
Składa się z trzech słów.

832
00:48:46,280 --> 00:48:51,880
Zażyjcie. Załapcie. Odlećcie.

833
00:48:51,960 --> 00:48:55,560
{\an8}PROGRAM SPECJALNY - ŚWIAT JUTRA

834
00:48:59,960 --> 00:49:02,320
<i>Zażyjcie, załapcie, odlećcie.</i>

835
00:49:02,400 --> 00:49:05,480
<i>Dla młodych Amerykanów</i>
<i>te trzy słowa są jednoznaczne</i>

836
00:49:05,560 --> 00:49:08,200
<i>z dobrze znanym</i>
<i>i elektryzującym doznaniem.</i>

837
00:49:08,280 --> 00:49:10,480
<i>Nazywają to „hajem”.</i>

838
00:49:10,560 --> 00:49:12,560
<i>To ponarkotyczna eksplozja umysłu,</i>

839
00:49:12,640 --> 00:49:15,080
<i>która zmienia sposób patrzenia na świat.</i>

840
00:49:15,160 --> 00:49:17,920
<i>Ale te trzy słowa</i>
<i>budzą też inne skojarzenia.</i>

841
00:49:18,000 --> 00:49:20,000
<i>Z kontrowersją, zbrodnią i lękiem.</i>

842
00:49:20,080 --> 00:49:23,480
<i>Zażywają, łapią i odlatują</i>

843
00:49:23,560 --> 00:49:26,800
<i>użytkownicy nowego</i>
<i>i dziwnego narkotyku - LSD.</i>

844
00:49:33,200 --> 00:49:37,000
Mieliśmy dość brania kwasu.
Już nic z tego nie wyciągaliśmy.

845
00:49:37,080 --> 00:49:40,320
Nie posuwaliśmy się dalej.
Urok LSD wyczerpał się.

846
00:49:40,400 --> 00:49:43,160
- Jak ten narkotyk działał?
- Jak działał?

847
00:49:43,240 --> 00:49:47,280
Przede wszystkim chodzi
o odnalezienie siebie.

848
00:49:47,360 --> 00:49:51,800
Konfrontujesz się ze swoim ego.
To podróż w głąb psychiki.

849
00:49:52,920 --> 00:49:55,840
- A środek, o którym mówisz?
- Działa inaczej.

850
00:49:55,920 --> 00:50:01,280
Zarzucając kwasa,
dowiesz się o sobie nowych rzeczy.

851
00:50:01,360 --> 00:50:04,120
Jaki jestem? Co zrobiłem? I tak dalej.

852
00:50:04,200 --> 00:50:06,800
To łagodniejsza podróż.

853
00:50:06,880 --> 00:50:09,120
John wziął LSD

854
00:50:10,360 --> 00:50:13,000
przed nagraniem „Sergeant Pepper”.

855
00:50:13,080 --> 00:50:17,400
Ale „Lucy in the Sky with Diamonds”
o dziwo nie dotyczyło LSD.

856
00:50:17,480 --> 00:50:22,400
Piosenka opowiadała
o przyjaciółce Juliana, Lucy.

857
00:50:23,600 --> 00:50:29,080
Lucy zrobiono w szkole zdjęcie
na tle gwieździstego nieba.

858
00:50:29,160 --> 00:50:30,160
WITAMY

859
00:50:32,280 --> 00:50:35,320
<i>Poszukiwanie sensu wszystkiego,</i>
<i>jakżeby inaczej,</i>

860
00:50:35,400 --> 00:50:39,640
<i>zaprowadziła ich do Indii,</i>
<i>gdzie spotkali Maharishiego Mahesha Yogi.</i>

861
00:50:45,160 --> 00:50:46,520
<i>Najszczęśliwszy byłem,</i>

862
00:50:46,600 --> 00:50:48,720
<i>siedząc w jakiejś dziurze w Indiach.</i>

863
00:50:49,760 --> 00:50:52,960
<i>Doznałem tam wspaniałych rzeczy.</i>

864
00:50:53,040 --> 00:50:56,680
<i>Medytowałem osiem godzin dziennie</i>
<i>i tak dalej.</i>

865
00:50:56,760 --> 00:50:59,640
<i>To była dopiero jazda. LSD odpada.</i>

866
00:50:59,720 --> 00:51:02,560
<i>Siedziałem w mały pokoju,</i>
<i>mamrocząc do siebie.</i>

867
00:51:03,240 --> 00:51:06,280
<i>To był największy haj,</i>
<i>jakiego w życiu doświadczyłem.</i>

868
00:51:06,960 --> 00:51:10,360
<i>Ponad półtora miliona Amerykanów</i>
<i>regularnie stosuje LSD.</i>

869
00:51:10,440 --> 00:51:15,360
<i>Wielu innych podziwia tę praktykę</i>
<i>i planuje zażyć narkotyk.</i>

870
00:51:15,440 --> 00:51:18,040
<i>Wyruszają w podróże</i>
<i>w kolorowych okularach,</i>

871
00:51:18,120 --> 00:51:20,080
<i>którymi handluje wiele sklepów.</i>

872
00:51:21,120 --> 00:51:24,000
<i>LSD to dietyloamid kwasu D-lizergowego.</i>

873
00:51:24,080 --> 00:51:26,800
<i>Pochodzi z grzyba porastającego żyto.</i>

874
00:51:26,880 --> 00:51:29,280
<i>Nie uzależnia jak heroina czy kokaina,</i>

875
00:51:29,360 --> 00:51:31,520
<i>choć ma o wiele silniejsze działanie.</i>

876
00:51:31,600 --> 00:51:35,840
<i>Zażywa się go z cukrem lub w pigułce.</i>
<i>Działa do 24 godzin.</i>

877
00:51:35,920 --> 00:51:39,280
<i>Osoba zażywająca</i>
<i>przenosi się do innego świata,</i>

878
00:51:39,360 --> 00:51:42,680
<i>w którym świadomość</i>
<i>ulega ogromnemu rozszerzeniu.</i>

879
00:51:42,760 --> 00:51:45,240
<i>To słynne doświadczenie psychodeliczne.</i>

880
00:51:45,320 --> 00:51:48,440
Na haju nie ma się
skłonności do paranoi czy przemocy.

881
00:51:48,520 --> 00:51:50,320
Trzeba mieć złą jazdę.

882
00:51:51,040 --> 00:51:54,080
Jazda zaczyna się…

883
00:51:54,640 --> 00:51:56,760
od myślenia nad swoim stanem.

884
00:51:56,840 --> 00:51:59,440
Kiedy mijają pierwsze efekty narkotyku,

885
00:51:59,520 --> 00:52:01,080
człowiek zaczyna płynąć.

886
00:52:01,160 --> 00:52:02,920
Można popatrzeć na drzewa.

887
00:52:03,600 --> 00:52:09,360
Ten stan stał się podstawą
sceny psychodelicznej.

888
00:52:09,440 --> 00:52:13,560
Wszyscy tańczyli z kwiatami we włosach.

889
00:52:14,120 --> 00:52:18,480
Ale jak to bywa z narkotykami,
w pewnym momencie przestają działać.

890
00:52:19,080 --> 00:52:20,760
<i>Lennon wraz z partnerką,</i>

891
00:52:20,840 --> 00:52:25,400
<i>japońską aktorką Yoko Ono,</i>
<i>zostali aresztowani za używanie marihuany.</i>

892
00:52:25,480 --> 00:52:30,200
<i>Ich proces odbędzie się</i>
<i>w londyńskim sądzie rejonowym.</i>

893
00:52:30,280 --> 00:52:33,680
<i>Lennon ma opinię</i>
<i>najbardziej pokręconego z The Beatles.</i>

894
00:52:33,760 --> 00:52:36,160
<i>John Lennon szuka drogi do samochodu.</i>

895
00:52:36,240 --> 00:52:37,680
<i>Jeśli mu się nie uda…</i>

896
00:52:37,760 --> 00:52:41,040
<i>John! Przecież jest okropna!</i>
<i>Już Cynthia była lepsza!</i>

897
00:52:41,120 --> 00:52:44,680
<i>Dziewczyna obok mnie krzyczy,</i>
<i>że Cynthia jest od niej lepsza.</i>

898
00:52:44,760 --> 00:52:46,480
Beatlesi byli sumą części.

899
00:52:46,560 --> 00:52:50,680
To genialna grupa złożona z jednostek,
które wiele od siebie dawały.

900
00:52:50,760 --> 00:52:53,360
Taką właśnie rolę odgrywał John.

901
00:52:53,440 --> 00:52:55,720
W pewnym sensie był pierwszym punkiem.

902
00:52:55,800 --> 00:52:58,120
W kontekście lat 60. brzmi to dziwnie.

903
00:52:58,200 --> 00:53:01,120
Nawet długie włosy
uważano za coś wstrętnego.

904
00:53:01,200 --> 00:53:03,920
Podobno był bardzo agresywny.
Czy to prawda?

905
00:53:05,240 --> 00:53:07,080
Był szczery, a nie agresywny.

906
00:53:07,160 --> 00:53:09,720
Osoby agresywne
chcą coś na ludziach wymusić.

907
00:53:09,800 --> 00:53:12,400
On nigdy nikogo nie stawiał pod ścianą.

908
00:53:12,480 --> 00:53:15,200
Bywał okropny.
Parę razy wrzeszczał na fanów.

909
00:53:15,280 --> 00:53:18,160
Często odmawiał autografów.

910
00:53:18,240 --> 00:53:21,200
Za to czarujący Paul był twarzą zespołu.

911
00:53:21,280 --> 00:53:22,960
To on pchał sprawy do przodu.

912
00:53:23,040 --> 00:53:28,480
Paul stanął na czele Beatlesów.
Dzięki niemu byli zorganizowani

913
00:53:28,560 --> 00:53:29,680
i nakręcili filmy.

914
00:53:29,760 --> 00:53:32,840
Z Johna był prawdziwy twardziel.

915
00:53:33,600 --> 00:53:38,320
Potrafił być łagodny i wyrozumiały,
a nawet kochany.

916
00:53:38,400 --> 00:53:41,440
Z drugiej strony bywał żrący jak kwas.

917
00:53:41,520 --> 00:53:46,400
Dodawał do The Beatles trochę pikanterii.

918
00:53:46,480 --> 00:53:50,840
Odnosi się czasem wrażenie,
że John był samolubny i agresywny,

919
00:53:50,920 --> 00:53:52,280
a nawet okrutny.

920
00:53:52,360 --> 00:53:55,280
Mimo to nigdy
złego słowa o nim nie powiesz.

921
00:53:55,360 --> 00:53:57,800
Zawsze go bronisz. Czemu?

922
00:53:57,880 --> 00:54:00,160
Bo chcę bronić prawdy.

923
00:54:00,240 --> 00:54:02,800
Znałam go i wiedziałam, kim był.

924
00:54:02,880 --> 00:54:06,840
Po czasie, jaki razem spędziliśmy,
znałam jego serce.

925
00:54:07,800 --> 00:54:10,280
Czemu miałabym mówić coś, w co nie wierzę?

926
00:54:10,880 --> 00:54:14,240
Przez wiele lat wspaniale mnie traktował.

927
00:54:14,880 --> 00:54:15,880
W sensie…

928
00:54:16,640 --> 00:54:20,720
Nikt nie jest doskonały przez cały czas.
To zwyczajnie niemożliwe.

929
00:54:21,280 --> 00:54:24,200
Paul kiedyś powiedział mi:
„Musisz coś zrozumieć.

930
00:54:25,080 --> 00:54:27,840
Matka Johna zginęła w drodze do niego”.

931
00:54:29,560 --> 00:54:31,920
Trudno z czymś takim żyć.

932
00:54:32,560 --> 00:54:35,040
Została przejechana przez samochód.

933
00:54:37,440 --> 00:54:43,200
Jak czulibyście się, wiedząc,
że wasza matka zginęła w drodze do was?

934
00:54:43,280 --> 00:54:46,520
Więc rozumiem, czemu John stał się…

935
00:54:48,360 --> 00:54:49,760
rozchwianą jednostką.

936
00:54:51,480 --> 00:54:54,560
Ale posiadał też niezwykłą wyobraźnię.

937
00:54:57,000 --> 00:55:00,040
Aby zrozumieć go
w późnym okresie The Beatles,

938
00:55:00,120 --> 00:55:05,640
trzeba ujrzeć w nim człowieka,
a nie członka Wspaniałej Czwórki.

939
00:55:07,120 --> 00:55:09,160
Paul i John dobrze razem pracowali.

940
00:55:09,720 --> 00:55:11,680
Też się z nim dobrze dogadywałam.

941
00:55:12,600 --> 00:55:15,400
Ale wszystko, co dobre, musi się skończyć.

942
00:55:15,480 --> 00:55:17,880
Jedno się kończy, coś innego się zaczyna.

943
00:55:18,920 --> 00:55:23,080
I dokładnie tak się stało.

944
00:55:23,160 --> 00:55:26,280
Nie był to przypadek. Tak wyszło.

945
00:55:26,360 --> 00:55:32,720
Najpierw śmierć Briana,
potem upadek Apple.

946
00:55:32,800 --> 00:55:37,960
Panował chaos. Otaczały ich darmozjady.
Stracili dużo kasy.

947
00:55:38,040 --> 00:55:42,360
To był ciężki dla nich okres.
Byli zagubieni.

948
00:55:42,440 --> 00:55:44,160
Wszyscy na swój własny sposób.

949
00:55:44,920 --> 00:55:48,480
W życiu pojawiają się czasem katalizatory.

950
00:55:48,560 --> 00:55:52,000
W tamtym okresie
to Yoko była katalizatorem,

951
00:55:52,080 --> 00:55:54,400
który przyspieszył rozpad zespołu.

952
00:56:04,400 --> 00:56:07,720
Podczas nagrywania <i>The White Album</i> w 1968

953
00:56:08,800 --> 00:56:11,560
każdy członek zespołu dużo wniósł.

954
00:56:11,640 --> 00:56:14,720
W 1969 roku John stanął trochę z boku.

955
00:56:15,520 --> 00:56:18,880
Paul trzymał zespół w kupie
przy <i>Abbey Road</i> i <i>Let It Be</i>.

956
00:56:22,480 --> 00:56:26,160
Guma jest elastyczna,
ale wcześniej czy później pęknie.

957
00:56:27,320 --> 00:56:28,320
W końcu pękła.

958
00:56:30,080 --> 00:56:31,720
I było po wszystkim.

959
00:56:33,600 --> 00:56:34,600
Czekaj!

960
00:56:39,520 --> 00:56:45,280
Zespół rozpadł się
z powodów finansowych czy osobistych?

961
00:56:45,360 --> 00:56:48,520
I jednych, i drugich.
Robią sobie dłuższą przerwę.

962
00:56:48,600 --> 00:56:51,040
Nie wiem, czy będą jeszcze razem grali.

963
00:56:51,120 --> 00:56:52,400
To szczera prawda.

964
00:56:52,480 --> 00:56:53,680
Nikt tego nie wie.

965
00:56:53,760 --> 00:56:57,880
Czy są wciąż finansowo powiązani
z zespołem i studiem?

966
00:56:57,960 --> 00:57:01,040
Wciąż obejmuje ich kontrakt
i wiele ich też łączy.

967
00:57:01,120 --> 00:57:02,600
Pieniądze to nie problem.

968
00:57:02,680 --> 00:57:06,280
Jakie konflikty osobiste
przesądziły o rozpadzie zespołu?

969
00:57:06,360 --> 00:57:09,480
Trudno powiedzieć.
Przez lata wszyscy dorośli.

970
00:57:09,560 --> 00:57:11,040
Kiedyś było ich czworo.

971
00:57:11,120 --> 00:57:13,800
Teraz mają żony i dzieci.

972
00:57:13,880 --> 00:57:17,680
A co z kwestiami finansowymi?
Padło nazwisko Allena Kleina.

973
00:57:17,760 --> 00:57:23,240
Paul wypowiadał się o nim bardzo chłodno.

974
00:57:23,320 --> 00:57:25,200
Tak. Ponieważ nie lubi Allena.

975
00:57:25,280 --> 00:57:26,760
Czy skomentujesz fakt,

976
00:57:26,840 --> 00:57:31,120
że Paul stara się od ciebie zdystansować?

977
00:57:31,200 --> 00:57:34,160
Wygląda na to, że nie darzy cię sympatią.

978
00:57:35,120 --> 00:57:41,840
Na pewno nie cieszy mnie fakt,
że ktoś za mną nie przepada.

979
00:57:43,040 --> 00:57:44,880
Myślę, że Paul kieruje się powodami…

980
00:57:49,760 --> 00:57:50,960
które są żałosne.

981
00:57:52,000 --> 00:57:54,080
To jego osobiste problemy.

982
00:57:54,160 --> 00:57:56,840
Na jego nieszczęście

983
00:57:57,960 --> 00:58:03,560
łączy go z Apple wieloletnia umowa.

984
00:58:03,640 --> 00:58:05,760
Kiedy zorientowałeś się,

985
00:58:05,840 --> 00:58:08,680
że Klein nie był tym, za kogo go miałeś?

986
00:58:09,720 --> 00:58:13,520
Pytanie zakłada, że był czas,
kiedy darzyłem go sympatią.

987
00:58:14,120 --> 00:58:17,840
Przy nim zawsze czułem się
jak między młotem a kowadłem.

988
00:58:18,960 --> 00:58:21,240
Robiłem to, co uważałem za słuszne.

989
00:58:22,640 --> 00:58:27,920
Od jakiegoś czasu
nie byłem szczęśliwy w życiu prywatnym.

990
00:58:28,000 --> 00:58:30,120
Cała ta sytuacja mi przeszkadzała.

991
00:58:30,880 --> 00:58:34,200
Ale nie chciałem
podejmować pochopnych decyzji.

992
00:58:35,240 --> 00:58:39,440
Liczyłem, że wszystko samo się ułoży.

993
00:58:39,520 --> 00:58:42,080
Czy żałujesz podpisania umowy z Kleinem?

994
00:58:43,840 --> 00:58:45,080
Której umowy?

995
00:58:45,160 --> 00:58:48,320
- Lepiej nie żałować.
- Umowy o przedstawicielstwo.

996
00:58:49,160 --> 00:58:51,440
Tej umowy żałujemy chyba najmniej.

997
00:58:53,320 --> 00:58:55,320
Enigmatyczna odpowiedź. Wyjaśnisz?

998
00:58:55,400 --> 00:58:58,640
Cóż, umowy sporządzane przez pana Kleina
są niezwykłe.

999
00:58:59,320 --> 00:59:03,960
- Sporo w nich drobnego druku?
- Wręcz przeciwnie. Są precyzyjne.

1000
00:59:06,000 --> 00:59:08,600
Nie chcę się wypowiadać na temat umów.

1001
00:59:08,680 --> 00:59:10,640
Zostawmy to prawnikom.

1002
00:59:10,720 --> 00:59:13,120
Jeszcze opublikują artykuł
w Rolling Stone.

1003
00:59:13,200 --> 00:59:15,560
Nie, bo nie odpowiemy na pytanie.

1004
00:59:15,640 --> 00:59:17,520
Nie będę opowiadał o umowach.

1005
00:59:18,200 --> 00:59:22,000
Staram się niczego nie żałować.
Nie próbuję cię tu wodzić za nos.

1006
00:59:22,080 --> 00:59:26,920
Cokolwiek się stało, stało się.
Teraz jestem szczęśliwy.

1007
00:59:28,000 --> 00:59:31,440
To jedyna rzecz,
która jest dla mnie ważna.

1008
00:59:32,600 --> 00:59:33,920
Dobrze się bawię.

1009
00:59:34,640 --> 00:59:36,800
Razem z Yoko staramy się

1010
00:59:36,880 --> 00:59:39,240
wyrwać dzieciaki z młodzieńczej apatii.

1011
00:59:39,800 --> 00:59:43,120
Chcemy pokazać im, że wciąż jest nadzieja.

1012
00:59:43,200 --> 00:59:44,920
Mamy dużo do zrobienia.

1013
00:59:45,000 --> 00:59:47,080
Musimy zmienić ich zdanie.

1014
00:59:47,160 --> 00:59:48,800
Nie jesteśmy bezsilni.

1015
00:59:48,880 --> 00:59:51,680
Dzieci kwiaty nie wypaliły,
ale to nie koniec.

1016
00:59:51,760 --> 00:59:54,800
To dopiero początek.
Rewolucja dopiero się zaczyna.

1017
00:59:54,880 --> 00:59:56,400
Świat zaczyna się zmieniać.

1018
00:59:56,480 --> 00:59:58,040
Wiem, że jest ciężko.

1019
00:59:58,120 --> 01:00:01,440
Chryste, mamo.
Sama dobrze wiesz, że łatwo nie jest.

1020
01:00:01,520 --> 01:00:05,680
Ale tak to bywa.
Dzisiaj jest ciężko, jutro będzie ciężko.

1021
01:00:05,760 --> 01:00:07,600
Pojutrze nic się nie zmieni.

1022
01:00:07,680 --> 01:00:11,240
I co z tego? Lepiej się siłować
niż nie robić zupełnie nic.

1023
01:00:11,320 --> 01:00:14,720
Jeśli zadziała, masz rację.
Jeśli nie zadziała, myliłeś się.

1024
01:00:14,800 --> 01:00:17,920
Nikt jeszcze nie dał mi szansy, prawda?

1025
01:00:18,000 --> 01:00:19,880
Nikt nie dał pokojowi szansy.

1026
01:00:19,960 --> 01:00:22,760
Gandhi i King próbowali,
ale ich zastrzelono.

1027
01:00:22,840 --> 01:00:24,880
- Nikomu…
- To niemożliwe.

1028
01:00:24,960 --> 01:00:27,480
Nie zaprowadzisz pokoju,
siedząc na dywanie.

1029
01:00:27,560 --> 01:00:31,560
Jasne, że nie.
Chcemy dotrzeć do rewolucjonistów,

1030
01:00:31,640 --> 01:00:33,360
którzy chcą zmieniać świat,

1031
01:00:33,440 --> 01:00:36,080
niszcząc i burząc budynki.

1032
01:00:36,160 --> 01:00:38,080
Myśleliśmy nad tym miesiącami.

1033
01:00:38,160 --> 01:00:41,720
To najlepszy i najskuteczniejszy sposób,

1034
01:00:41,800 --> 01:00:43,920
by przeciwdziałać przemocy,

1035
01:00:44,000 --> 01:00:47,120
jaki we dwójkę byliśmy w stanie wymyślić.

1036
01:00:47,200 --> 01:00:50,920
Niektórzy odkryli nową rzeczywistość.

1037
01:00:51,000 --> 01:00:56,720
Inni wciąż mają nadzieję
na lepszą przyszłość.

1038
01:00:56,800 --> 01:00:59,280
Należymy do tych ludzi.

1039
01:00:59,360 --> 01:01:01,160
Wszyscy w kółko gadają

1040
01:01:01,760 --> 01:01:04,720
o upadku, dekadencji i całej reszcie.

1041
01:01:04,800 --> 01:01:08,240
Ale niewiele osób zauważa,

1042
01:01:08,320 --> 01:01:10,960
ile dobrego
stało się w ostatniej dekadzie.

1043
01:01:11,040 --> 01:01:14,280
Zrodził się ruch pacyfistyczny.

1044
01:01:14,360 --> 01:01:18,880
W Woodstock spotkały się
rzesze młodych ludzi.

1045
01:01:18,960 --> 01:01:22,640
Było to
największe zgromadzenie ludzi w historii,

1046
01:01:22,720 --> 01:01:24,760
które nie służyło celom wojennym.

1047
01:01:24,840 --> 01:01:28,440
Tak wielkiej armii świat nie widział,
jednak nikt nie zginął.

1048
01:01:28,520 --> 01:01:31,800
Nie doszło do żadnych aktów przemocy

1049
01:01:31,880 --> 01:01:33,360
jak w Rzymie czy coś.

1050
01:01:34,000 --> 01:01:37,640
Nawet na koncercie Beatlesów
ludzie bywali agresywni.

1051
01:01:37,720 --> 01:01:39,400
Mowa o 50 tysiącach osób.

1052
01:01:40,080 --> 01:01:42,200
Więc zdarzyło się wiele dobrego.

1053
01:01:42,280 --> 01:01:45,680
Szczególnie dotyczy to
ruchów pacyfistycznych.

1054
01:01:45,760 --> 01:01:48,320
Jeśli nie bawicie się tam dobrze,

1055
01:01:48,400 --> 01:01:51,520
to przestańcie i wróćcie do łóżek.

1056
01:01:51,600 --> 01:01:56,280
Zrozumieją was,
dopiero gdy wyciągniecie ku nim rękę.

1057
01:01:56,360 --> 01:02:00,920
Musicie otworzyć ich umysły,
obdarzyć ich miłością.

1058
01:02:01,000 --> 01:02:03,440
Tylko tak uda wam się ich zmienić.

1059
01:02:03,520 --> 01:02:06,520
Potrafią krzywdzić innych. Używają gazu.

1060
01:02:06,600 --> 01:02:09,240
Są świetnie uzbrojeni i przygotowani.

1061
01:02:09,320 --> 01:02:11,280
To nieporozumienie.

1062
01:02:11,360 --> 01:02:15,600
Banda dzieciaków
zaczęła grać w ich pełną przemocy grę.

1063
01:02:15,680 --> 01:02:17,040
Znają się na przemocy.

1064
01:02:17,120 --> 01:02:20,080
Swoje rządy opierają na przemocy
od 2 000 lat.

1065
01:02:20,160 --> 01:02:22,600
Albo od miliona lat. Zero różnicy.

1066
01:02:22,680 --> 01:02:27,160
Po tylu latach nikt mi nie wmówi,
że przemoc to rozwiązanie.

1067
01:02:27,240 --> 01:02:31,000
Są inne wyjścia,
ale wielu ludzi dało się nabrać.

1068
01:02:31,080 --> 01:02:32,680
Nic w tym dziwnego.

1069
01:02:32,760 --> 01:02:35,080
Kiedy stoi przed tobą oprawca,

1070
01:02:35,160 --> 01:02:38,160
trudno nastawić drugi policzek.

1071
01:02:38,240 --> 01:02:42,680
Byliśmy w kontakcie
z dzieciakami z Berkeley podczas protestu,

1072
01:02:42,760 --> 01:02:46,720
ale swoją demonstrację
prowadziliśmy z łóżka w Montrealu.

1073
01:02:47,840 --> 01:02:52,080
Nawiązaliśmy z nimi
bezpośrednie połączenie telefoniczne.

1074
01:02:52,600 --> 01:02:55,120
Prosili nas o pomoc.

1075
01:02:55,200 --> 01:02:57,880
Mówili: „Co robić?
Na pewno coś się stanie”.

1076
01:02:57,960 --> 01:02:59,440
A byli to organizatorzy.

1077
01:02:59,520 --> 01:03:02,200
I ciągnęli:
„Wymknęło się to spod kontroli.

1078
01:03:02,280 --> 01:03:05,680
Co możemy zrobić, co powiedzieć?”.
Nie miałem odpowiedzi.

1079
01:03:05,760 --> 01:03:08,640
Żadna ścieżka
nie jest warta ludzkiego życia.

1080
01:03:08,720 --> 01:03:11,640
W nic więcej nie wierzę.

1081
01:03:11,720 --> 01:03:15,640
Nie istnieje nic,
za co warto byłoby dać się zastrzelić.

1082
01:03:15,720 --> 01:03:18,320
Lepiej przeprowadzić się do innego miasta.

1083
01:03:18,400 --> 01:03:20,600
Wyjechać do Kanady albo gdzieś.

1084
01:03:20,680 --> 01:03:24,160
Wtedy nie będą mieli nikogo
do wskazywania palcami.

1085
01:03:40,880 --> 01:03:42,960
Lepiej zorganizujcie festiwal.

1086
01:03:43,040 --> 01:03:44,880
Śpiewajcie Hare Krysznę czy coś.

1087
01:03:44,960 --> 01:03:47,640
Ale nie rzucajcie się,
nie prowokujcie psów.

1088
01:03:47,720 --> 01:03:51,400
Nie przejmujcie się, jeśli nie zadziała.

1089
01:03:51,480 --> 01:03:53,720
Z odrobiną wiary wszystko zadziała.

1090
01:03:53,800 --> 01:03:57,280
Nie dajcie się sprowokować.
Nie grajcie w ich grę.

1091
01:03:57,360 --> 01:04:00,280
Nie wierzę w przemoc.

1092
01:04:00,360 --> 01:04:03,720
Naturalną skłonność do przemocy
można skanalizować.

1093
01:04:03,800 --> 01:04:05,520
Przemoc rodzi przemoc.

1094
01:04:05,600 --> 01:04:08,600
Ostatnie marsze tego dowiodły.

1095
01:04:08,680 --> 01:04:12,720
Zawsze kończy się to tak samo.
Gliny kogoś biją.

1096
01:04:12,800 --> 01:04:15,240
Albo biją całą masę ludzi.

1097
01:04:15,320 --> 01:04:19,400
Pikietowanie pasuje do lat 30.,
gdy domagano się chleba.

1098
01:04:19,480 --> 01:04:22,080
Wtedy dało się jeszcze coś zdziałać.

1099
01:04:22,160 --> 01:04:27,120
Ale dziś ludzie są obojętni.
Nie obchodzą ich wojny i marsze.

1100
01:04:27,200 --> 01:04:31,480
Są inne sposoby wyrażania oporu,
a nasz pobyt w łóżku to jeden z nich.

1101
01:04:31,560 --> 01:04:34,240
Wam może nie pasować.
Wymyślcie coś swojego.

1102
01:04:34,320 --> 01:04:36,360
Chcemy was tylko uświadomić,

1103
01:04:36,440 --> 01:04:39,000
że są inne sposoby protestowania.

1104
01:04:39,080 --> 01:04:40,560
Wystarczy spróbować.

1105
01:04:40,640 --> 01:04:45,480
A jeśli zorganizujecie pokojowe protesty
jak w Berkeley, zostaniecie pobici.

1106
01:04:45,560 --> 01:04:47,360
Poszliście na plażę.

1107
01:04:47,440 --> 01:04:49,320
Rzuciliście się na głęboką wodę.

1108
01:04:49,400 --> 01:04:50,560
Porwał was nurt.

1109
01:04:50,640 --> 01:04:54,240
Oto ostrzeżenie. Tu nie wolno pływać.

1110
01:04:54,320 --> 01:04:58,280
Więc odpuśćcie.
Zastanówcie się, zanim coś zrobicie.

1111
01:04:58,360 --> 01:05:01,600
Nie podejmujcie tych samych decyzji,
bo znowu was pobiją.

1112
01:05:02,480 --> 01:05:06,160
Woodstock, wyspa Wight
i wiele innych spotkań młodzieży

1113
01:05:06,240 --> 01:05:08,520
były wspaniałymi wydarzeniami.

1114
01:05:08,600 --> 01:05:11,080
W końcu wiemy, kim jesteśmy.

1115
01:05:11,160 --> 01:05:13,160
Odsłoniliśmy swoją flagę.

1116
01:05:13,720 --> 01:05:16,160
Pod tą flagą nikt nie jest sam.

1117
01:05:16,240 --> 01:05:19,640
Nie musimy być
paroma samotnymi męczennikami.

1118
01:05:19,720 --> 01:05:21,480
Jest nas bardzo wielu.

1119
01:05:21,560 --> 01:05:23,320
Nie ma się czego bać.

1120
01:05:24,440 --> 01:05:28,480
Ci na górze zaopiekują się wami,
jeśli wejrzycie w siebie.

1121
01:05:28,560 --> 01:05:32,880
Mam świetne przeczucia,
a w chwilach smutku wspiera mnie Yoko.

1122
01:05:33,520 --> 01:05:36,600
Jest tak samo silna, jak ja. Pomaga mi.

1123
01:05:37,280 --> 01:05:40,720
To dopiero początek.

1124
01:05:40,800 --> 01:05:43,320
W latach 60. ledwo liznęliśmy pokoju.

1125
01:05:43,400 --> 01:05:46,680
Lata 60. to przebudzenie.
Dopiero co wstaliśmy z łóżka.

1126
01:05:46,760 --> 01:05:48,960
Nie doszliśmy nawet do obiadu.

1127
01:05:49,520 --> 01:05:51,760
Nie mogę się doczekać.

1128
01:05:51,840 --> 01:05:53,600
Bardzo się cieszę, że żyję.

1129
01:05:54,200 --> 01:05:57,760
Czeka nas wspaniała przyszłość.
Będzie nas coraz więcej.

1130
01:05:57,840 --> 01:06:03,440
Nieważne, co myśli sobie
jakaś pani w berecie, wcinając tosta.

1131
01:06:03,520 --> 01:06:05,040
Nie macie żadnych szans.

1132
01:06:05,120 --> 01:06:08,400
Po pierwsze - nie będzie was,
gdy zasiądziemy za sterami.

1133
01:06:08,480 --> 01:06:12,560
A po drugie - spodoba wam się,
kiedy już przestaniecie się bać.

1134
01:06:12,640 --> 01:06:14,640
Wierzę, że będzie wspaniale.

1135
01:06:14,720 --> 01:06:18,280
Każdy ma czasem doła. Każdy czasem zwątpi.

1136
01:06:18,360 --> 01:06:21,440
Kiedy ja albo Yoko będziemy mieć doła,

1137
01:06:21,520 --> 01:06:23,680
zawsze będzie ktoś inny.

1138
01:06:23,760 --> 01:06:26,920
Ktoś zawsze złapie za flagę
i uderzy w bębny.

1139
01:06:27,000 --> 01:06:29,920
Więc kimkolwiek „oni” by byli,
nie mają szans.

1140
01:06:30,000 --> 01:06:31,840
Miłości nie pokonają.

1141
01:06:31,920 --> 01:06:37,960
Różne religie mówią o potędze miłości.
To prawda.

1142
01:06:38,040 --> 01:06:40,760
A im nie mieści się to w głowach.

1143
01:06:41,440 --> 01:06:46,200
Każdy wie, co rząd tu albo w Stanach
stara się osiągnąć.

1144
01:06:46,280 --> 01:06:49,600
Rosjanie czy Chińczycy -
jest jasne, do czego dążą.

1145
01:06:50,280 --> 01:06:52,520
Wydaje im się, że wiedzą, co robią.

1146
01:06:52,600 --> 01:06:54,760
Chciałbym zrozumieć, co wyprawiają.

1147
01:06:54,840 --> 01:06:57,400
Moim zdaniem to banda szaleńców.

1148
01:06:57,480 --> 01:07:01,480
A za mówienie tego
mnie mogą nazwać szalonym i przymknąć.

1149
01:07:01,560 --> 01:07:02,720
Czyste szaleństwo.

1150
01:07:03,880 --> 01:07:07,800
Solowa kariera Johna
rozpoczęła się od muzyki eksperymentalnej.

1151
01:07:07,880 --> 01:07:11,720
Potem wydał parę niecodziennych kawałków…

1152
01:07:13,320 --> 01:07:15,400
razem z Apple.

1153
01:07:16,240 --> 01:07:20,560
Dla Zapple nagrywał
bardziej eksperymentalne utwory.

1154
01:07:20,640 --> 01:07:24,640
Potem wydali
<i>Unfinished Music: Life with the Lions…</i>

1155
01:07:25,440 --> 01:07:26,840
<i>Number Two</i> chyba.

1156
01:07:26,920 --> 01:07:28,960
Na płycie umieścili…

1157
01:07:30,560 --> 01:07:34,240
bicie serca dziecka, które poroniła Yoko.

1158
01:07:35,280 --> 01:07:38,800
Utwór nie miał być szlagierem,
rzecz jasna.

1159
01:07:40,240 --> 01:07:41,240
I…

1160
01:07:43,440 --> 01:07:48,880
Ludzie drwili z krzyku,
jaki Yoko z siebie wydawała.

1161
01:07:51,400 --> 01:07:56,840
Dla wielu problemem był fakt,
że Yoko nie była popularną artystką.

1162
01:07:58,240 --> 01:08:00,840
Co więcej, była kobietą.

1163
01:08:01,800 --> 01:08:03,320
I to przed feminizmem.

1164
01:08:04,200 --> 01:08:05,960
Bardzo łatwo było ją skreślić.

1165
01:08:07,360 --> 01:08:09,160
Pochodziła z Azji.

1166
01:08:10,680 --> 01:08:12,200
Rasizm też odegrał rolę.

1167
01:08:14,280 --> 01:08:18,399
W końcu była też starsza od Johna.

1168
01:08:18,479 --> 01:08:21,359
Znajdowała się
po tej gorszej stronie trzydziestki.

1169
01:08:23,479 --> 01:08:28,040
Bardzo łatwo było
nie brać jej na poważnie.

1170
01:08:28,720 --> 01:08:32,040
Oto kobieta, która stała
w świetle reflektorów z Johnem.

1171
01:08:34,080 --> 01:08:36,560
Miała na niego przemożny wpływ.

1172
01:08:38,760 --> 01:08:42,240
A jednak pochodziła
z innego świata niż Beatlesi.

1173
01:08:42,319 --> 01:08:46,319
Publiczność nie miała ochoty
poznać jej twórczości.

1174
01:08:47,720 --> 01:08:49,720
Widziano w niej nie-Beatlesa.

1175
01:08:51,880 --> 01:08:54,720
Dlatego zarzuca się jej,
że rozbiła zespół.

1176
01:08:54,800 --> 01:08:56,399
Czemu chcą was deportować?

1177
01:08:56,479 --> 01:08:59,399
Oficjalnie zarzuca się nam,

1178
01:09:00,399 --> 01:09:02,000
że nadużyliśmy gościnności.

1179
01:09:02,080 --> 01:09:04,520
Z tego powodu zamierzają nas wyrzucić.

1180
01:09:04,600 --> 01:09:08,399
Zostałem też aresztowany w Anglii
za palenie trawy.

1181
01:09:09,279 --> 01:09:12,760
Ale tak naprawdę
chodzi o moje pacyfistyczne przekonania.

1182
01:09:12,840 --> 01:09:16,960
Ludzie uwielbiali Johna.

1183
01:09:18,359 --> 01:09:21,720
Ale dla rządu Stanów Zjednoczonych
był osobą niepożądaną.

1184
01:09:21,800 --> 01:09:23,439
Prezydentem był Nixon.

1185
01:09:24,279 --> 01:09:26,319
J. Edgar Hoover dowodził FBI.

1186
01:09:29,040 --> 01:09:31,560
Jak teraz wiemy, jego ludzie skłonni byli…

1187
01:09:32,800 --> 01:09:33,960
nadużywać…

1188
01:09:36,279 --> 01:09:38,880
swojej pozycji.

1189
01:09:38,960 --> 01:09:40,800
Czuję się jak w szkole.

1190
01:09:40,880 --> 01:09:43,040
Całe życie pakuję się w kłopoty.

1191
01:09:43,120 --> 01:09:44,800
Wezwano mnie na tapczan.

1192
01:09:44,880 --> 01:09:48,040
Przynajmniej teraz
nie mają prawa spuścić mi lania.

1193
01:09:48,120 --> 01:09:50,640
Czemu całe życie masz kłopoty?

1194
01:09:50,720 --> 01:09:54,279
Taką już mam twarz.
Ludzie za nią nie przepadają.

1195
01:09:54,360 --> 01:09:56,760
Nauczyciele wpadali w furię.

1196
01:09:56,840 --> 01:09:58,880
To przez skłonności dysydenckie?

1197
01:09:58,960 --> 01:10:01,200
Chyba mam je wypisane na twarzy.

1198
01:10:01,280 --> 01:10:03,840
Przeciętna osoba…

1199
01:10:05,320 --> 01:10:08,520
nie miałaby problemów
z otrzymaniem zielonej karty.

1200
01:10:09,480 --> 01:10:11,680
Dla Johna było to wyzwanie.

1201
01:10:11,760 --> 01:10:15,680
Nixon obawiał się,
że stanie na czele protestów

1202
01:10:15,760 --> 01:10:19,200
i poprowadzi młodych ludzi
przeciwko jego rządowi.

1203
01:10:19,280 --> 01:10:21,280
Myślisz, że zostaniesz deportowany?

1204
01:10:21,360 --> 01:10:23,600
Nie mam pojęcia. Sprawa wciąż trwa.

1205
01:10:23,680 --> 01:10:25,280
Musimy już wejść.

1206
01:10:25,360 --> 01:10:27,520
Zobaczymy się, jak wyjdziemy.

1207
01:10:27,600 --> 01:10:31,280
Musimy zająć się pewnymi kwestiami.

1208
01:10:31,360 --> 01:10:34,520
Urząd imigracji zmusza mnie,

1209
01:10:34,600 --> 01:10:38,960
bym wybrała pomiędzy dzieckiem a mężem.

1210
01:10:39,040 --> 01:10:41,080
To okropna sytuacja.

1211
01:10:41,160 --> 01:10:43,560
Przestaniesz krytykować działania wojenne?

1212
01:10:43,640 --> 01:10:47,920
Nie, gdziekolwiek bym był,
nic mnie przed tym nie powstrzyma.

1213
01:10:48,000 --> 01:10:51,480
Uzyskanie zezwolenia na pobyt
zajęło Johnowi lata.

1214
01:10:51,560 --> 01:10:54,880
Neil Sedaka napisał
o tym kawałek - „The Immigrant”.

1215
01:10:56,240 --> 01:11:01,520
John cieszył się ogromnym poparciem ludu,
aż w końcu wygrał.

1216
01:11:01,600 --> 01:11:04,520
Chcę podziękować
wszystkim dzieciakom i fanom,

1217
01:11:04,600 --> 01:11:07,280
którzy napisali do swoich senatorów.

1218
01:11:07,360 --> 01:11:10,800
Dziękuję też tym,
którzy wspierali mnie przez te pięć lat.

1219
01:11:10,880 --> 01:11:14,480
Nikt im za to nie płacił,
ale robili to z uśmiechem.

1220
01:11:14,560 --> 01:11:17,080
Czy żywisz urazę wobec Stroma Thurmondsa

1221
01:11:17,160 --> 01:11:18,760
i Mitchellsa za tę sytuację?

1222
01:11:18,840 --> 01:11:21,160
Nie. Czas leczy wszystkie rany.

1223
01:11:22,440 --> 01:11:25,120
John miał romantyczną wizję Nowego Jorku.

1224
01:11:26,640 --> 01:11:27,480
Uwielbiał go.

1225
01:11:29,600 --> 01:11:33,400
Mówił, że może chodzić, gdzie chce,
i nikt go nie zaczepia.

1226
01:11:33,480 --> 01:11:35,680
Odnalazł tu szczęście.

1227
01:11:37,160 --> 01:11:38,520
Zasłużył na nie.

1228
01:11:39,920 --> 01:11:41,480
Powinniśmy być szczęśliwi,

1229
01:11:41,560 --> 01:11:44,240
że pięć lat życia
poświęcił na bycie mężem.

1230
01:11:44,320 --> 01:11:46,040
Te pięć lat…

1231
01:11:47,320 --> 01:11:50,280
można porównać do emerytury.

1232
01:11:52,360 --> 01:11:54,480
Posmakował zwykłego życia.

1233
01:11:55,560 --> 01:12:01,160
Żadna osoba tak zasłużona dla ludzkości…

1234
01:12:02,400 --> 01:12:05,040
nie powinna tracić najlepszych lat życia.

1235
01:12:17,120 --> 01:12:19,000
{\an8}RODZINNY ALBUM

1236
01:12:19,080 --> 01:12:22,720
{\an8}<i>Były Beatles, John Lennon,</i>
<i>został zastrzelony w Nowym Jorku.</i>

1237
01:12:22,800 --> 01:12:25,760
<i>Jego śmierć ogłoszono</i>
<i>dziś o wpół do czwartej.</i>

1238
01:12:25,840 --> 01:12:32,440
<i>Człowiek pokoju, zgładzony</i>
<i>w wyniku aktu bezsensownej przemocy.</i>

1239
01:12:33,520 --> 01:12:37,800
Johna Lennona przywieziono na ostry dyżur

1240
01:12:37,880 --> 01:12:41,600
w St. Luke's Roosevelt Hospital.

1241
01:12:41,680 --> 01:12:44,120
Było to tuż przed godziną 23,00.

1242
01:12:45,360 --> 01:12:46,760
Zmarł przed przyjazdem.

1243
01:12:48,600 --> 01:12:52,920
<i>W szpitalu lekarze</i>
<i>podjęli się licznych prób resuscytacji.</i>

1244
01:12:53,000 --> 01:12:57,040
<i>Przeprowadzono transfuzję krwi</i>
<i>i rozmaite operacje chirurgiczne.</i>

1245
01:12:57,120 --> 01:12:59,920
<i>Pomimo wszystkich naszych starań</i>

1246
01:13:00,000 --> 01:13:05,440
<i>nie udało się nam</i>
<i>uratować życia pana Lennona.</i>

1247
01:13:05,520 --> 01:13:08,440
Dziś przed godziną 23,00

1248
01:13:08,520 --> 01:13:13,960
John Lennon wracał z żoną
do ich mieszkania w budynku Dakota.

1249
01:13:14,520 --> 01:13:19,040
Limuzyna zaparkowała
przy krawężniku naprzeciwko ich domu.

1250
01:13:19,120 --> 01:13:21,520
Mogli wjechać na swój podjazd,

1251
01:13:21,600 --> 01:13:23,280
ale tego nie zrobili.

1252
01:13:24,080 --> 01:13:26,320
Wyszli z limuzyny,

1253
01:13:26,400 --> 01:13:31,320
po czym podeszli pod bramę budynku Dakota.

1254
01:13:31,400 --> 01:13:36,120
Po prawej stronie bramy
rozciąga się przedsionek

1255
01:13:36,200 --> 01:13:40,280
zakończony przeszklonymi drzwiami.

1256
01:13:40,360 --> 01:13:43,960
Nieznana im postać, pan Chapman,
zaszedł go od tyłu.

1257
01:13:44,040 --> 01:13:45,960
Zawołał: „Panie Lennon”.

1258
01:13:46,720 --> 01:13:53,040
Stojąc przed drzwiami,
przyjął postawę bojową i wystrzelił.

1259
01:13:53,120 --> 01:13:57,840
Opróżnił rewolwer Charter Arms,
który miał przy sobie,

1260
01:13:57,920 --> 01:14:01,320
zabijając Johna Lennona.

1261
01:14:02,440 --> 01:14:05,960
W Nowym Jorku
często dochodzi do strzelanin.

1262
01:14:06,040 --> 01:14:08,960
Jednak tego ranka podobny atak sprawił,

1263
01:14:09,040 --> 01:14:14,040
że miliony osób na całym świecie
odczuły bolesną stratę.

1264
01:14:14,120 --> 01:14:16,440
Porównanie do zabójstwa Kennedy'ego

1265
01:14:16,520 --> 01:14:18,200
nie jest całkiem bezmyślne.

1266
01:14:18,280 --> 01:14:21,440
Podobna śmierć dosięgła go w 1963.

1267
01:14:21,520 --> 01:14:24,480
Miliony osób będą pamiętały, co robiły,

1268
01:14:24,560 --> 01:14:26,880
gdzie i z kim były,

1269
01:14:26,960 --> 01:14:29,840
gdy dowiedziały się o śmierci Lennona.

1270
01:14:29,920 --> 01:14:32,720
Widziałam, jak John wychodzi z limuzyny.

1271
01:14:34,200 --> 01:14:39,120
Odeszli w stronę bramy, a wkrótce potem…

1272
01:14:40,840 --> 01:14:44,080
słyszałam cztery albo pięć wystrzałów.

1273
01:14:45,600 --> 01:14:50,960
Dotarł do mnie krzyk kobiety.
To była Yoko. Wzywała pomocy.

1274
01:14:51,040 --> 01:14:53,960
On wciąż żyje. Tylko mówią, że zginął.

1275
01:14:55,160 --> 01:14:56,280
Lekarz ogłosił zgon.

1276
01:14:56,360 --> 01:14:59,560
Mówią tak tylko po to,
żeby ludzie się rozeszli.

1277
01:14:59,640 --> 01:15:02,480
John Lennon nie może być martwy.

1278
01:15:06,040 --> 01:15:08,680
Byłem w szoku. To okropne wieści.

1279
01:15:08,760 --> 01:15:10,720
Co dziś nagrywaliście?

1280
01:15:10,800 --> 01:15:14,200
Odsłuchaliśmy parę kawałków,
ale nic nie nagraliśmy.

1281
01:15:14,280 --> 01:15:16,840
- Czemu?
- Nie miałem ochoty.

1282
01:15:18,840 --> 01:15:21,440
Wieści dotarły do mnie z samego rana.

1283
01:15:22,000 --> 01:15:24,160
O szóstej zadzwoniono z Nowego Jorku.

1284
01:15:24,240 --> 01:15:27,600
Obudziło mnie pytanie:
„Co myślisz o śmierci Lennona?”.

1285
01:15:27,680 --> 01:15:29,440
Bardzo nieprzyjemna pobudka.

1286
01:15:30,320 --> 01:15:33,120
Byłem zdruzgotany. Zadzwoniłem do Paula.

1287
01:15:33,200 --> 01:15:36,040
Zapytałem, czy chce dziś
przychodzić na nagranie.

1288
01:15:36,120 --> 01:15:39,640
Powiedział: „Tu nie zostanę.
Mogę przyjść do studia?”.

1289
01:15:40,320 --> 01:15:43,960
{\an8}Spotkaliśmy się tam,
ale rozmawialiśmy zamiast pracować.

1290
01:15:44,040 --> 01:15:46,200
{\an8}Musieliśmy sobie z tym poradzić.

1291
01:15:46,280 --> 01:15:47,160
{\an8}KOCHAM CIĘ

1292
01:15:47,240 --> 01:15:48,560
{\an8}Lennona zabił świr.

1293
01:15:49,320 --> 01:15:52,040
Świr, który chciał
zwrócić na siebie uwagę.

1294
01:15:53,600 --> 01:15:56,080
Świr, który snuł plany zabicia Carsona,

1295
01:15:56,160 --> 01:15:57,760
znanego z <i>The Tonight Show.</i>

1296
01:15:59,280 --> 01:16:02,680
Nie wypowiem jego imienia,
mimo że wszyscy je znamy.

1297
01:16:02,760 --> 01:16:06,040
O insektach jego pokroju…

1298
01:16:08,560 --> 01:16:12,160
nie należy wspominać w tym samym zdaniu,
co o ich ofiarach.

1299
01:16:12,240 --> 01:16:13,200
{\an8}LENNON ŻYJE

1300
01:16:16,560 --> 01:16:18,080
Musicie zrozumieć,

1301
01:16:19,480 --> 01:16:24,960
że z powodu karalucha
został nam zabrany prawdziwy gigant.

1302
01:16:25,040 --> 01:16:26,720
Byłam zdruzgotana.

1303
01:16:26,800 --> 01:16:30,600
W życiu nie przeżyłam niczego podobnego.

1304
01:16:33,320 --> 01:16:35,080
Trudno o tym mówić.

1305
01:16:36,680 --> 01:16:40,720
To było straszliwe doświadczenie
dla mnie, dla Juliana,

1306
01:16:40,800 --> 01:16:44,480
dla bliskich Johna
i wszystkich jego fanów.

1307
01:16:45,800 --> 01:16:47,800
Nigdy nie przeboleję jego śmierci.

1308
01:16:47,880 --> 01:16:51,840
Ciągle wracam do tej nocy myślami,
chociaż nie było mnie przy nim.

1309
01:16:51,920 --> 01:16:54,880
Osoba, którą kochałam tyle lat…

1310
01:16:55,880 --> 01:16:58,520
została zabita w okropny sposób.

1311
01:16:59,080 --> 01:17:02,560
Odnoszę wrażenie,
że nigdy nie przestałaś kochać Johna.

1312
01:17:02,640 --> 01:17:03,480
Nie.

1313
01:17:10,320 --> 01:17:16,040
{\an8}DZIEWIĄTY PAŹDZIERNIKA 1940 -
ÓSMY GRUDNIA 1980

1314
01:17:21,520 --> 01:17:23,520
Wiem, że to trudny temat.

1315
01:17:24,920 --> 01:17:26,960
I nie było mnie wtedy przy tobie.

1316
01:17:27,040 --> 01:17:29,200
Żałuję, że nie mogłam cię wesprzeć.

1317
01:17:29,920 --> 01:17:33,000
Czy powiesz mi, co czułeś,

1318
01:17:33,080 --> 01:17:36,360
kiedy usłyszałeś o śmierci ojca?

1319
01:17:36,920 --> 01:17:40,120
Nie sposób tego wyjaśnić.

1320
01:17:40,760 --> 01:17:46,720
Słowa tego nie oddadzą,
ale mogę spróbować.

1321
01:17:46,800 --> 01:17:48,880
Musiałem być silny.

1322
01:17:49,920 --> 01:17:54,080
Znałaś go lepiej i dłużej niż ja.

1323
01:17:56,560 --> 01:17:58,880
Nie chciałem, żebyś cierpiała.

1324
01:17:58,960 --> 01:18:03,480
Czy wciąż nosisz w sobie żal
albo nienawiść?

1325
01:18:04,520 --> 01:18:07,840
Cóż, ja… Mówisz o jego mordercy?

1326
01:18:07,920 --> 01:18:09,480
Tak, o nim.

1327
01:18:10,080 --> 01:18:15,040
Oczywiście czułem wobec
niego ogromną złość.

1328
01:18:15,120 --> 01:18:18,440
Ale nic na to nie mogłem poradzić.

1329
01:18:18,520 --> 01:18:22,360
Dla wszystkich był to wielki wstrząs.

1330
01:18:22,440 --> 01:18:28,560
Nikt nie spodziewał się tego zabójstwa.

1331
01:18:28,640 --> 01:18:31,400
Nie zabijało się muzyków.

1332
01:18:31,480 --> 01:18:35,760
Chroniono wtedy prezydentów i przywódców.

1333
01:18:36,520 --> 01:18:39,760
Nikt nie pomyślał, że gwiazda popu

1334
01:18:39,840 --> 01:18:42,760
stanie się na tyle ważna, by ją zabić.

1335
01:18:42,840 --> 01:18:44,600
<i>Okropna sprawa.</i>

1336
01:18:44,680 --> 01:18:47,520
<i>Nikt nie zasługuje na taką śmierć.</i>

1337
01:18:55,960 --> 01:19:00,720
To była straszliwa i ohydna zbrodnia.

1338
01:19:03,560 --> 01:19:09,920
Wśród krytyków
wzbudziła też ogromną frustrację.

1339
01:19:10,000 --> 01:19:13,360
Lennon promował wtedy płytę
<i>Double Fantasy</i>.

1340
01:19:13,440 --> 01:19:15,880
Dowodziła, że wciąż miał w sobie ogień.

1341
01:19:18,560 --> 01:19:21,800
Doskonałym utworem popowym było „Woman”.

1342
01:19:22,400 --> 01:19:26,440
Kawałek „Beautiful Boy”
niezwykle poruszał.

1343
01:19:26,520 --> 01:19:28,960
„Watching The Wheels”
to wnikliwa refleksja

1344
01:19:29,640 --> 01:19:32,480
nad konsekwencjami ucieczki od sławy.

1345
01:19:34,640 --> 01:19:36,640
Miał w sobie wiele utworów

1346
01:19:37,800 --> 01:19:40,320
i jeszcze wiele życia przed sobą.

1347
01:19:40,400 --> 01:19:42,200
Zasługiwał, by je przeżyć.

1348
01:19:43,040 --> 01:19:45,760
Wspominałeś o pewnej historii ze Stanów.

1349
01:19:46,760 --> 01:19:50,080
Dotyczyła pióra.
To było dwa lata przed jego śmiercią.

1350
01:19:50,160 --> 01:19:52,360
Opowiesz nam o tym?

1351
01:19:52,440 --> 01:19:57,440
Kiedyś powiedział,
że gdyby przyszło mu nagle umrzeć,

1352
01:19:57,520 --> 01:20:03,600
będzie szukał sposobu,
żeby się ze mną skomunikować.

1353
01:20:04,600 --> 01:20:07,400
Miał unieść pióro
i przenieść je przez pokój.

1354
01:20:07,480 --> 01:20:09,600
Pióro nie opadałoby, ale frunęło.

1355
01:20:09,680 --> 01:20:12,240
Od tamtego czasu wypatruję jakiegoś znaku.

1356
01:20:12,320 --> 01:20:16,480
Ale jeśli zbyt gorliwie się czegoś szuka,
można tego nie znaleźć.

1357
01:20:16,560 --> 01:20:18,200
Stanie się, jak się stanie.

1358
01:20:18,280 --> 01:20:20,680
Wierzysz w życie po śmierci?

1359
01:20:20,760 --> 01:20:23,280
Tak, na pewno coś nas po śmierci czeka.

1360
01:20:24,560 --> 01:20:25,840
Po jego śmierci…

1361
01:20:27,440 --> 01:20:29,240
ludzie chcieli go jakoś uczcić.

1362
01:20:31,360 --> 01:20:34,280
Pewna sytuacja
prawie doprowadziła mnie do płaczu.

1363
01:20:36,480 --> 01:20:40,680
Było to w aptece niedaleko budynku Dakota.

1364
01:20:41,680 --> 01:20:43,680
W oknie wisiało jego zdjęcie.

1365
01:20:44,360 --> 01:20:48,440
I podpis: „Nie zapomnimy przykładu,
który dał nam John Lennon”.

1366
01:20:51,080 --> 01:20:56,720
Jakby okoliczni mieszkańcy
wystawili mu tablicę pamięci.

1367
01:20:58,360 --> 01:21:00,600
Ludzie z sąsiedztwa mówili:

1368
01:21:01,320 --> 01:21:03,200
„Dzięki za to, że byłeś sobą”.

1369
01:21:03,280 --> 01:21:06,240
ŚWIAT JEST BEZPIECZNY, JOHNIE LENNONIE

1370
01:21:06,320 --> 01:21:08,160
DZIĘKUJEMY ZA TWÓJ GENIUSZ

1371
01:21:08,240 --> 01:21:12,040
Teraz żyje w ludzkich wspomnieniach.

1372
01:21:12,600 --> 01:21:17,360
Jego słowa i muzyka wciąż do nich trafia.

1373
01:21:18,160 --> 01:21:20,320
Wciąż dzieli się swoją mądrością.

1374
01:21:21,720 --> 01:21:24,320
A ja?

1375
01:21:24,400 --> 01:21:27,040
Też z tego korzystam.

1376
01:21:27,120 --> 01:21:30,960
W pewnym sensie żyję w jego cieniu.

1377
01:21:31,040 --> 01:21:33,400
Na pewno wiele osób tak myśli,

1378
01:21:33,480 --> 01:21:37,240
ale to cień wielkiego, pięknego drzewa.

1379
01:21:37,760 --> 01:21:40,240
Drzewa, które mnie chroni.

1380
01:21:40,320 --> 01:21:43,640
Zostaliśmy obdarowani miłością,
a miłość jest jak…

1381
01:21:45,160 --> 01:21:46,360
drogocenna roślina.

1382
01:21:46,440 --> 01:21:48,520
Nie można zostawić jej na półce

1383
01:21:48,600 --> 01:21:52,040
albo myśleć,
że da sobie radę bez twojej opieki.

1384
01:21:52,120 --> 01:21:53,960
To Desmond.

1385
01:21:54,040 --> 01:21:56,560
Taką roślinę trzeba ciągle podlewać.

1386
01:21:56,640 --> 01:21:58,200
Trzeba otoczyć ją opieką.

1387
01:21:58,280 --> 01:22:01,040
O miłość też należy dbać,
należy ją podlewać

1388
01:22:01,120 --> 01:22:03,560
i odganiać od niej szkodniki.

1389
01:22:03,640 --> 01:22:07,640
Nieustannie trzeba jej doglądać.

1390
01:22:07,720 --> 01:22:11,160
Związek pomiędzy dwiema osobami
to dopiero początek.

1391
01:22:11,240 --> 01:22:15,920
Jeżeli udało się z drugą osobą,
może uda się z dwoma następnymi.

1392
01:22:16,000 --> 01:22:21,680
A potem ta czwórka, ty i twoi ludzie,
dogada się z kolejną czwórką.

1393
01:22:40,000 --> 01:22:44,000
Napisy: Aleksander Kołłajtis