Downloaded from YTS.MX
Dzień dobry. Przedstaw się nam.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Homero Gómez González, burmistrz i komisarz El Rosario.
Mamy tu największe sanktuarium świata.
Po dwumiesięcznej podróży
przylatują do nas!
Oblubieńcy słońca.
Motyle-podróżnicy.
Światowe dziedzictwo.
Dusze umarłych!
Zapraszam! To cud świata!
Tylko spójrzcie!
Coś pięknego!
Prokurator generalny Michoacán wydał nakaz
w sprawie zaginięcia aktywisty Homera Gómeza Gonzáleza.
Ostatnio widziano go w poniedziałek
na spotkaniu w wiosce El Soldado.
Homero to jeden z 800 aktywistów, którym grożono śmiercią.
Dziś jego rodzina, wioska i zapewne też motyle
chcą wiedzieć, co się stało z Homerem Gómezem.
Tworzą jeden z najcudowniejszych pokazów na Ziemi.
Lecz ich sanktuarium jest bliskie zniknięcia.
Populacja motyli monarchów spadła o 22%
względem zeszłego roku.
Wysokie sosny i jodły zostały spustoszone
przez dochodowe uprawy między innymi awokado.
Michoacán jest coraz częściej polem bitwy
różnych organizacji przestępczych.
Obecnie poza międzynarodowym handlem narkotykami
żerują też na lokalnej gospodarce.
W ciągu ostatniej dekady zabito 1733 obrońców przyrody,
z czego 68% w Ameryce Łacińskiej.
Meksyk zanotował najwięcej zabójstw aktywistów ekologicznych.
STRAŻNIK MOTYLI
Po ukończeniu studiów
mój brat był jednym z niewielu zawodowców w tej okolicy.
EL ROSARIO MICHOACÁN, MEKSYK
Dobrze się uczył.
Zawsze miał dobre oceny.
Miejscowi rolnicy pokładali w nim wielkie nadzieje.
Ufali, że będzie potrafił im pomóc.
Wtedy zaczął się angażować w ochronę środowiska
i motyli monarchów.
OŚRODEK EL ROSARIO
To sanktuaria. Umierają tu miliony motyli.
Samiec umiera, gdy samica
wraca do USA i Kanady w celu złożenia jaj.
Ginie wiele motyli.
Zjadają je ptaki i gryzonie, umierają z zimna i wyczerpania.
Stąd ta nazwa – sanktuarium.
Coraz bardziej angażował się jako doradca.
Tu zaczyna się jego historia.
I kariera.
Codziennie czuwamy nad lasami.
Mamy ponad 1000 działek.
Obecnie sadzimy drzewa.
To miejsce zawsze będzie bezpieczne,
ale musimy chronić naszego motyla monarchę,
jeden z meksykańskich cudów natury.
Homero był żartownisiem.
Ale jednocześnie był bardzo czuły.
Przytulał nasze dzieci
i mówił im, jak bardzo je kocha.
Był zachwycony, gdy urodził się mały Homero.
Po porodzie mówi: „Możesz poprosić o cokolwiek”.
Pytam dlaczego.
„Chcę ci podziękować, że dałaś mi syna”.
ŻONA HOMERA
Byliśmy tacy szczęśliwi.
Potrzebujemy drzew, by motyle mogły żyć.
A gdzie motyle lądują?
Tata był szczęśliwy.
Moje najwcześniejsze wspomnienia to wspólne spacery po lesie.
Bawiłem się z motylami. Latały wszędzie wokół mnie.
Próbowałem ich dotknąć, ale mi nie pozwalały.
Tata robił motylom zdjęcia,
nawet gdy skrywały się w drzewach.
Dzisiejszego ranka latają tu setki motyli.
Tworzą kolonie, które już wcześniej dostrzegłem.
Idziemy je obejrzeć.
Był przywódcą społeczności,
która użytkowała grunty komunalne.
To mocno zalesiony rejon.
Jest tam mnóstwo wody.
Drzewa szybko przyrastają.
Ale to też bardzo biedny region.
Homero stał się odpowiedzialny
za promowanie ochrony sanktuarium motyli monarchów.
Jelonek uciął sobie drzemkę
w lesie motyli monarchów.
Ukrył się pośród gałązek.
Znalazłem go śpiącego.
Młody jeleń.
W tym okresie
rodzą się takie jelonki.
Sanktuarium motyli monarchów w Michoacán
otwiera podwoje dla gości
i oczekuje tysięcy odwiedzających do 31 marca.
Departament turystyki
spodziewa się 225 tysięcy turystów
z kraju i zagranicy
w sanktuariach Rosario i Sierra Chincua.
MOTYLE ZA 300 METRÓW
Są piękne.
Łzy w oczach.
Jedna z najpiękniejszych rzeczy.
Zdjęcia tego nie oddadzą.
Robimy, co możemy.
To jest coś niezwykle pięknego.
Wraz z turystyką
motyle stały się ważnym narzędziem
wsparcia społeczności.
Homero był równie istotnym elementem.
Początkowo robił sobie zdjęcia z motylami
i wrzucał je z opisem na Facebooka.
Potem poprosił, żebym go nagrywał.
Pozdrawiam z El Rosario...
Początkowo często się mylił.
Mówił: „Cięcie. Jeszcze raz”.
Stworzyliśmy nawet własne znaki.
Dawał sygnał, a ja zaczynałem nagrywać.
Dziś dzielę to miejsce
z cudem natury – motylem monarchą.
To podróżnik, oblubieniec słońca, światowe dziedzictwo.
Zapraszamy.
Jesteśmy otwarci od 8 do 17 do końca marca.
Miał wiele książek o monarchach,
o ich życiu i wędrówce z Kanady.
Pojechał tam oglądać motyle.
Zebrał wtedy mnóstwo informacji.
Wiedział o nich praktycznie wszystko.
To zrozumiałe, że ludzie są pełni pasji,
miłości i entuzjazmu do tego motyla,
bo robi on coś, co nazywamy niemożliwym.
Owad ten zdołał przeniknąć
do wielu społeczeństw i grup.
Ten motyl to symbol niemożliwego, naszych marzeń.
Istnieje wiele odniesień do idei transformacji,
odporności, możliwości i przyszłości.
Także koncepcji posiadania kilku domów.
Tak mówią grupy migrantów,
z którymi pracuję w Stanach Zjednoczonych.
Bez dokumentów!
Bez lęku!
- Bez dokumentów! - Bez lęku!
Bez dokumentów!
Istnieje podobieństwo między doświadczeniem
i wytrwałością tego motyla oraz ludzi, którzy wędrują.
Jednocześnie motyla tego uważa się
za nośnika dusz przodków
w kulturach środkowego Meksyku.
Sprowadza ich krewnych na meksykańskie obrządki,
które łączą dawne i obecne tradycje.
W tym kontekście fascynuje mnie
łączenie go z wyimaginowanymi światami.
Temu motylowi udało się osiągnąć coś,
co jest poza zasięgiem innych stworzeń.
Zacznijmy od jaja.
Monarcha składa jaja pod liśćmi trojeści.
Ta roślina również migrowała z południa na północ tysiące lat temu.
To jedyna roślina żywicielska motyla monarchy.
Gąsienica wytwarza kokon, staje się poczwarką.
Organy należące niegdyś do gąsienicy
zmieniają się w skrzydła.
Potem wyłania się jako dorosły motyl,
jako monarcha.
Monarcha urodzony w Kanadzie
spróbuje znaleźć jezioro
i skorzysta z prądów powietrznych,
które go napędzą i ułatwią lot.
4490 KILOMETRÓW
To jedna z najbardziej spektakularnych migracji Ameryki.
Dziesiątki milionów monarchów
opuszczają USA i południową Kanadę,
by dotrzeć w górskie tereny Michoacán.
JEZIORO ERIE NA GRANICY KANADY I USA
Motyle migrują właśnie na południe.
Na naszym niebie pojawia się ich więcej niż zwykle.
3600 KILOMETRÓW
WIRGINIA ZACHODNIA, USA
Magiczna migracja motyli monarchów,
które lecą do swoich zimowych domów w Meksyku.
Szczęśliwie odpoczywają właśnie u nas.
Pokonają cały Środkowy Zachód.
Można dostrzec, jak przelatują wysoko nad Oklahomą
uważaną za autostradę dla monarchów.
Motyle widziano w środkowym Teksasie.
Niedługo dotrze ich tutaj jeszcze więcej.
Na pustyni mogą napotkać trudności.
To ciężki okres dla motyla, bo leci już od wielu dni.
Napotka infrastrukturę, jak mosty, co bywa utrudnieniem.
HIDALGO, MEKSYK
600 KILOMETRÓW
Ostatni odcinek w Meksyku jest wyczerpujący,
częściowo z powodu braku wody,
ale też niedostatku trojeści.
Nie ma trojeści i brakuje nektaru.
Zgodnie z przewidywaniami...
EL ROSARIO MICHOACHÁN, MEKSYK
...motyle monarchy przelatują nad jodłowymi lasami Michoacán.
Pierwsze chmary motyli dotarły z południa Kanady,
pokonując całe USA, aż do Meksyku.
Przybywają do rezerwatu monarchów
i udają się do konkretnego lasu jodłowego,
skąd pochodzą ich przodkowie.
Tam odpoczywają.
Są wyczerpane.
W ciągu kilku miesięcy
pokonały tysiące kilometrów,
zapewne bez wody i pożywienia.
Motyl robi sobie przerwę reprodukcyjną,
którą określamy jako kolonie.
Nie przetrwałyby same z powodu warunków pogodowych.
Byliśmy otwarci od 19 listopada.
To był bardzo udany sezon. Mnóstwo gości.
Wczoraj było 1300, a przedwczoraj 1000 osób.
Goście nas odwiedzają. Jest super.
W tym sezonie spodziewamy się 180 000 turystów.
Społeczności dbają o lasy, bo to ich dom.
Korzystają z lasów, środków do życia,
tak jak inne gatunki.
W razie zmiany miejscowego użytku wskutek wymagań zewnętrznych
otwierają się drzwi dla innych struktur i bytów,
które mogą szkodzić społecznościom ludzkim
i lasom, a w tym przypadku motylom.
Stan Michoacán ma bogactwa naturalne.
Klimat jest różnorodny.
Wschód jest szczególnie bogaty w drewno.
Jest też bogaty w minerały.
Michoacán to jeden z niebezpieczniejszych stanów.
Przez waśnie karteli narkotykowych
notuje rekordowe wskaźniki zabójstw.
W samym Michoacán odnotowaliśmy 14 grup przestępczych.
A to tylko te oficjalne.
Siły specjalne Michoacán!
Los Correa.
Los Pájaros de la Sierra.
La Nueva Familia Michoacana.
Los Viagras.
Cárteles Unidos.
Oraz dwie duże grupy przestępcze:
kartel Jalisco Nueva Generación
i kartel z Sinaloa, które mają lokalnych sojuszników.
Mówimy o handlu bronią czy narkotykami.
Znaczna część dochodów kartelu
pochodzi z produkcji metamfetaminy
i tworzenia laboratoriów.
Gmina Michoacán jest istotna dla karteli...
...bo to szlak przerzutu narkotyków na północ.
Te trasy są pod kontrolą różnych grup.
To punkt przeładunkowy
dla narkotyków z Ameryki Południowej.
Potem drogą lądową muszą dotrzeć do granicy.
Cholera!
Michoacán kipi przemocą,
jak wskazuje 22-procentowy wzrost umyślnych zabójstw.
Niestety końca przemocy nie widać.
To spowodowało podział karteli.
Ich główna działalność przestępcza, handel narkotykami,
zmieniła się w całą gamę działań kryminalnych,
wymuszenia, porwania i nielegalny wyrąb drewna,
głównie na eksport.
Rynek eksportu drewna w Meksyku
jest warty 3,2 miliarda dolarów.
Szacuje się, że nawet 70% drewna pozyskiwanego w Meksyku
to nielegalna wycinka.
Większość tego drewna trafia do Stanów Zjednoczonych.
Grupy przestępcze szukają sposobu,
aby zmaksymalizować zyski
i choć częściowo przejąć ten rynek.
Może to być przez wymuszenia
i oferowanie ochrony różnym firmom.
Ale coraz częściej organizacje przestępcze
same uczestniczą w wyrębie.
Homero powtarzał,
że nasze lasy to kopalnia złota.
Trzydziestometrowa sosna jest warta tysiąc dolarów.
Aresztowaliśmy ludzi przyłapanych na wycinaniu drzew,
na ich kradzieży.
Zamknęliśmy sanktuarium, by zażądać pomocy od władz.
Jednak oni ich kryją.
Z dumą stoimy na straży,
bo nasze lasy są chronione.
Dzięki temu zwracamy uwagę rządu.
W nocy jest ciszej,
więc łatwiej usłyszeć piłę łańcuchową albo rąbanie siekierą.
Do lasu zabieramy strzelby i maczety.
Wiemy, że to niebezpieczne.
Ich przewaga polegała na doskonałej znajomości lasu.
Nakryli ich i przekazali odpowiednim organom.
- Pokaż twarz! - Spójrz!
- To twój szef. - Podnieś go.
Miejscowi, uzbrojeni w odwagę
i Bóg wie co jeszcze, skonfiskowali drewno.
Gdy odkrył wszystkie te ścięte drzewa,
wniósł oskarżenie.
Ale ci ludzie powiedzieli do niego:
„Jeszcze się spotkamy”.
Wielokrotnie powtarzał na naszych spotkaniach:
„Bracia, brońmy naszych interesów w lesie,
w naszym sanktuarium.
Możliwe, że ktoś zginie,
ale nie zabiją wszystkich”.
Pamiętam, jak powiedział kiedyś,
że kolejny krok przestępczości zorganizowanej
to przejęcie zasobów naturalnych.
Tłumaczył, że przejmą kontrolę nad wodą i lasem.
Miał rację.
Właśnie to się dzieje.
Organizacje przestępcze niemal wszędzie działają podobnie.
Pojawia się konwój,
około 20-30 uzbrojonych osób w ciężarówkach,
z piłami łańcuchowymi,
jadący w kierunku lasu.
Jedna ciężarówka za drugą zjeżdża ze wzgórz z drewnem.
Naruszają strefę rdzeniową.
Strefa rdzeniowa to obszar nietykalny.
To ostoja motyla monarchy.
Po wycięciu lasu wypalają teren.
Ziemia ulega erozji,
a oni zmieniają sposób jej użytkowania.
Nie można już posadzić sosen.
Ale można wyhodować wszystko inne,
zazwyczaj jest to awokado.
W ten sposób grupy przestępcze
zyskują dodatkowe dochody,
wprowadzając uprawę awokado
na terenach, które nielegalnie wyzyskano.
Obecnie wiele organizacji przestępczych
posiada własne wielohektarowe plantacje awokado.
Nagle pojawia się wielomiliardowy rynek
chcący skonsumować to, co produkuje Meksyk,
i odesłać miliardy dolarów przychodu.
Grupy przestępcze coraz częściej znajdują sposób,
żeby być częścią międzynarodowego handlu
między dużymi gospodarkami – Meksykiem i USA.
Popyt na awokado w ostatniej dekadzie
spowodował ekspansję na obszar rezerwatu.
Trudno powstrzymać zmianę użytkowania gruntów
z chronionego lasu na monouprawę awokado.
Nie twierdzę, że zmiana na awokado
musi wpłynąć na motyle, ale na tę chwilę tak jest,
bo uprawy wymagają mnóstwa wody.
Zaczęto zatem tworzyć działki rolne
i kraść wody gruntowe.
Woda ta pochodzi z lasów monarchów
i wpływa na społeczności, w tym na motyle.
Homero się zamartwiał,
bo co dwa dni wybuchał kolejny pożar lasu.
Powiedział kiedyś:
„Przemytnicy zaatakowali”.
„Zaczną pobierać haracz, nawet za nasze lasy”.
Oznajmił, że dopóki żyje,
nie pozwoli, by ta szajka przeniknęła do naszej społeczności.
Wszyscy znają się nawzajem.
Jeśli tam mieszkasz i doniesiesz,
dowiedzą się o tym i z pewnością cię dopadną.
Ciebie albo twoją rodzinę.
„Mam poważny problem,
którego raczej nie rozwiążę”.
To jego słowa.
Sanktuarium El Rosario opustoszało.
Według Gómeza brak bezpieczeństwa
zmniejszył liczbę gości o niemal 70%.
Nie zezwalamy na wycinkę.
Ryzykujemy życiem.
A zamiast dialogu i pomocy jesteśmy tłamszeni.
Homero stał się własną agencją promocyjną.
Równie swobodnie rozmawiał z lokalnymi i krajowymi mediami,
jak i z organizacjami międzynarodowymi.
Wiedział, że dzięki prasie,
przy międzynarodowym zasięgu
mediów stanowych i krajowych,
może zyskać większy rozgłos.
Sanktuarium motyli monarchów jest poważnie zagrożone
przez nielegalny wyrąb nawet 500 drzew dziennie.
Każdego roku programy informacyjne o najwyższej oglądalności
raportują o przylocie motyli monarchów,
rzucając też światło na ciemną stronę tej historii,
wycinanie lasów w rezerwacie biosfery.
Regularnie przeprowadzano wywiady z Homerem.
Istniało ryzyko nielegalnego wyrębu,
ale mieszkańcy zdążyli zareagować.
Zatrzymaliśmy tych ludzi.
Informował nas o ich przybyciu.
Widzieliśmy, jak wzrosła w regionie liczba zabójstw,
porwań i uprowadzeń.
Mówił to poza kamerą, bo był ostrożny.
Presja mediów i aktywizm społeczny Homera
skłoniły władze do rozprawienia się z przestępczością zorganizowaną.
To zmusiło ich do prowadzenia operacji i śledztw,
a także przejmowania transportów nielegalnego drewna.
Dla karteli narkotykowych zaczął się robić niewygodny,
bo zwracał uwagę świata na rezerwat.
Próbując zadbać o siebie, swoją rodzinę, społeczności,
które miały go za przywódcę,
starł się z tymi grupami przestępczymi.
Kartele w Michoacán pragną władzy politycznej.
Z jakiegoś powodu
chcą być strukturami politycznymi,
które kontrolują wszystko.
Chcą być jak Pablo Escobar.
Ostatni gubernatorzy tego stanu,
co najmniej czterech czy pięciu,
mieli bezpośrednie koneksje z grupami przestępczymi.
Znajdziemy rozwiązanie
problemu braku bezpieczeństwa!
POLICJA
Będziemy rządzić Michoacán!
Sprawimy, że stanie się
jednym z najbezpieczniejszych stanów w Meksyku!
Dziękuję.
Aktywiści i politycy z Michoacán
wysuwali oskarżenia w lokalnej prasie
wobec Silvana Aureolesa.
Silvano Aureoles za swoich rządów wydał miliony na budowę siedmiu bunkrów.
Silvano został przyłapany na wspieraniu kartelu Templariuszy.
Dulce, przywódca Templariuszy,
miał mu przekazać dwa miliony dolarów.
Mówią o przyjęciu dwóch milionów dolarów.
Powtarzam.
Chcę tego śledztwa.
Byłem bardzo zdeterminowany,
żeby to uporządkować.
Wzmocniłem potencjał stanu.
Jednak na poziomie lokalnym
władze gminy są kompletnie bezbronne.
Grupy przestępcze pojawiają się i wywierają na nich presję
dla własnych interesów.
Czym dokładnie się zajmują?
Handel narkotykami.
I nielegalny wyrąb.
Uczestnictwo w tym wyrębie to ogromny biznes.
Bardzo atrakcyjny.
Zaryzykuję stwierdzenie, że obecnie bardziej dochodowe
niż uprawa marihuany jest nielegalne pozyskiwanie drewna.
Homero i ludzie z El Rosario skonfrontowali się z nimi,
by chronić swoje środowisko.
Wśród okolicznych społeczności widać,
jak bardzo zredukowano ich lasy.
Dlaczego w El Rosario było inaczej?
Dzięki uporowi i odwadze Homera w konfrontacji z nimi.
Doszło nawet do strzelanin.
A z drugiej strony
on i ja w wielu sprawach się różniliśmy.
Choć zgadzałem się z jego racjami, napotkałem opór,
bo czuł, że wkraczamy w sferę polityczną.
To znakomita okazja.
Powiedzmy naszemu sąsiadowi,
że może sadzić drzewa,
bo co miesiąc będzie otrzymywał dochód.
Gubernator mógł wiele opowiadać
na konferencjach prasowych,
ale prawda jest taka, że nie dbał o motyla monarchę
i lasy na wschodzie.
Homero powiedział:
„Choć jest moim przyjacielem, zlekceważył mnie, nie odpowiada”.
Silvano złożył obietnicę, ale nigdy jej nie dotrzymał.
Nigdy się tu nie zjawili.
Pilnujemy, by nikt nie wycinał drzew.
Ryzykujemy życie.
Mówi się, że bycie pijanym różni się od bycia barmanem.
Chcę powiedzieć,
że to nie to samo być po stronie protestujących,
którzy czegoś żądają,
co być po stronie rządzących,
którzy podejmują decyzje z oficjalnego punktu widzenia.
Miał pretensje, że nie robię dostatecznie wiele,
by pomagać zgodnie z oczekiwaniami.
Wziął pieniądze. Zniknęło 4,5 miliona peso.
Nie ma pieniędzy ani materiału.
- Nie można tak pracować. - Po kolei.
Tworzy się nam nieskończona lista.
Poszliśmy protestować przeciw Silvanowi.
Poszukajmy rozwiązań. Zapomnijmy o przeszłości.
Sądziliśmy, że się przyjaźnią.
Potem zrozumieliśmy, że było inaczej.
Nagrywajcie to!
Wtedy schwytano i aresztowano Homera.
„Jeśli go nie wypuszczą, zbierzemy ludzi.
Skoro jest nas 250 osób, przyjdzie i tysiąc”.
Wszyscy tędy!
- Skręćmy. - W tę stronę.
Tutaj!
Wypuścili go i wróciliśmy.
Dotarliśmy do El Rosario około 3 w nocy.
Ale wróciliśmy z nim.
W rezerwacie motyli monarchów mamy beczkę prochu
ze skonfliktowanymi politykami,
organizacjami przestępczymi walczącymi o kontrolę
i rywalem, który rzucił wyzwanie, przyparł ich do muru,
który ujawnił ten problem
i zaproponował alternatywny ruch polityczny.
Jeszcze nigdy motyle nie przyleciały tak późno.
To skutek zmian klimatycznych.
Kraje z północy zagrażają monarchom.
Masowo stosują pestycydy.
Uprawiają transgeniczną kukurydzę.
Problemem jest firma Monsanto.
Zawsze za nas walczył i chciał być burmistrzem.
Ubiegał się o urząd.
Nasz gubernator wprowadził zmiany
w turystyce i kulturze, jakich wcześniej nie było.
Wciąż są ludzie, którym chodzi tylko o zdjęcia.
Chcą być blisko gubernatora,
a gdy szukamy pomocy, odwracają się plecami.
Dobrze, że gubernator coś zmienia.
Mój brat zajął się polityką
głównie z powodu swego aktywizmu, miłości do natury i motyla monarchy.
Ale w rzeczywistości nie był osobą,
którą interesowała władza.
Robił to społecznie. Chodziło o przyjaźń,
o pomaganie ludziom, bo robił wiele różnych rzeczy.
Ludzie z El Rosario o tym wiedzą, dlatego go kochają.
W czasie jego działalności tutaj
dokonał wielkich rzeczy, których chyba nikt nie powtórzy.
Gdy ojciec ubiegał się o urząd, został porwany.
Chcieli dać mu do zrozumienia, że nie może wygrać.
Miał przekonać ludzi, by głosowali na innych
albo w ogóle nie głosowali.
Grozili mu, że jeśli wygra wybory na burmistrza,
dopadną jego i całą jego rodzinę.
Chcieli negocjować.
Żądali, by zaprzestał protestów,
i pozwolił im na nielegalny wyrąb.
Wypuścili ojca o świcie.
Następnego dnia były wybory.
Całą sobotę przekonywali ludzi, by nie głosowali.
Krążyły wtedy plotki o porwaniu dwóch osób.
Wszystko było zamknięte,
bo znaleziono ofiarę morderstwa.
W tym rejonie było wtedy najwięcej porwań.
Porywano miejscowych, a kolejnego dnia znajdowano ich martwych.
W okresie wyborczym zabijano kandydatów.
Dużo czasu spędzał przy oknach.
Gdy podjeżdżał samochód, sprawdzał, czy przyjechali po niego,
tak bardzo się obawiał.
Zostałem porwany przez grupy, które działały w Michoacán,
ale to nie powstrzymało nas od walki.
13 STYCZNIA 2020 R.
Tego ranka kazał mi na siebie zaczekać,
bo spotkanie nie miało potrwać długo.
Po spotkaniu miał mnie podwieźć do szkoły.
Odbierał jeden telefon za drugim.
Dopytywano, czy będzie na lokalnych wyścigach konnych.
Zadzwoniła do niego Elizabeth, gminna działaczka.
Wyszedł ze spotkania, by zawieźć mojego bratanka na autobus.
Zadzwonił i powiedział:
„Powiedz młodemu, że już jadę, i daj mi koszulę,
bo nie mam czasu się przebrać”.
To był ostatni dzień imprez. Wybierał się na wyścigi konne.
Byli tam ważni politycy,
którzy na niego czekali.
Wysłałam więc syna z koszulą na wieszaku.
Rozmawialiśmy.
Pytał o moje zajęcia w przyszłym semestrze.
Opowiadałem mu o przedmiotach.
Potem nagle rozmowa się urwała.
Dalej pojechałem autobusem.
Wtedy widziałem go ostatni raz.
Homero pojechał na lokalny tor wyścigów konnych.
Wierchuszka go zaprosiła.
Nazwałabym to spotkaniem społeczno-biznesowym.
Ruszyli!
Ujrzałem na Facebooku jego zdjęcie z innymi ludźmi.
Pomyślałem, że dobrze się bawi.
Było około 21 albo 22.
Nie mogłam spać.
Była czwarta rano, a on nie wrócił do domu.
„Gdzie on jest?”
Mama do mnie zadzwoniła
i spytała, czy ojciec się ze mną kontaktował.
Wtedy zadzwoniłem na policję.
Nic nie wiedzieli.
To ja pierwsza zaczęłam go szukać.
Miałam złe przeczucie.
Gdy dotarłam na miejsce tego wydarzenia,
od razu ujrzałam jego auto.
Ale jego nie było.
Kiedy to zobaczyłam,
zaniepokoiłam się, coś było nie tak.
Zadzwoniłem do Elizabeth,
jednej z gminnych działaczek w Ocampo.
Powiedziała, że tata był z urzędnikami państwowymi.
Z Octaviem Ocampo, który był deputowanym,
i radną Kariną Alvarado.
Poradziła do niej zadzwonić.
Tak też zrobiłem.
Gdy opuszczała imprezę, tata wciąż miał tam być.
Cały dzień byłem przerażony i zmartwiony.
Wydzwaniałem do taty.
Był sygnał połączenia, ale nikt nie odbierał.
To był 14 stycznia,
około godziny 16, gdy ktoś w końcu odebrał.
To był mężczyzna.
Powiedział, że mój ojciec zostawił telefon i tablet
przy budce z taco.
A on zabrał telefon do domu.
Tata nie zapominał telefonu,
bo był sezon turystyczny i wydzwaniano do niego.
Zapytałem, czy coś wie.
Powiedział, że tata zniknął im z oczu.
Wróciłem do domu, do mojej rodziny.
Poinformowali mnie,
że taty nigdzie nie ma.
Postanowiłem go poszukać.
Biuro prokuratora generalnego poradziło zaczekać
ze złożeniem doniesienia.
Oficjalne pismo złożyliśmy następnego dnia.
BIURO PROKURATORA
Nazwali to „wirtualnym porwaniem”.
Wyjaśnili, że to sytuacja, gdy ktoś grozi przez telefon.
Zabierają ofiarę w jakieś miejsce,
do hotelu czy do kościoła,
i wymuszają coś na krewnych ofiary.
Uznali, że może być wszędzie.
Po złożeniu doniesienia
władze zareagowały kompletną obojętnością,
jakby zbagatelizowały sprawę.
Powtarzali o wirtualnym porwaniu,
że szukają, są na jego tropie.
Można zauważyć bierność władz
wskutek zmowy z grupami przestępczymi.
Udzieliłem wywiadu.
Nie przebierałem w słowach.
Ogłosiłem zaginięcie mojego brata
i zaniedbania prokuratora generalnego.
Artykuł wydrukowano na pierwszej stronie.
Redakcja uznała to za najważniejszy temat.
Organizacje międzynarodowe odpowiedziały na nasz apel
i szerzyły informacje,
co wywierało nacisk na rząd,
by zacząć poszukiwania Homera.
To była ważna sprawa pod każdym względem.
Co więcej, był styczeń, a motyle nie odleciały.
Prokurator generalny Michoacán wydał biuletyn
w sprawie zaginięcia aktywisty Homera Gómeza Gonzáleza.
Państwowa Komisja Praw Człowieka wezwała władze
do zintensyfikowania poszukiwań Homera Gómeza.
Potem wszystko się zaczęło.
Skontaktowali się z nami krajowi oficjele,
ludzie z ONZ-etu, media.
Miejscowi i przyjaciele zaczęli przemawiać.
Następnego dnia o godzinie 8
na poszukiwania zebrało się 300 osób.
Zrobimy tak:
jeden zespół po tej stronie, a jeden po drugiej.
Zakończymy u podnóża wzgórza.
Bądźmy dobrej myśli.
Sprawdzałaś tutaj?
Nie.
W tej dziurze odnaleźliśmy porwanego mężczyznę.
Ktoś może tam być.
- Być może. - W dół.
W tych zespołach byli miejscowi i ludzie z miasta,
którzy dobrowolnie dołączyli do poszukiwań.
Tam jest przejście.
To robiło wrażenie.
Gdy tam dotarliśmy, wszyscy już czekali.
Podzielono nas na grupy.
Gómez González, prezes zarządu El Rosario,
z największym sanktuarium motyli monarchów,
był ostatnio widziany po poniedziałkowym spotkaniu...
Zaginął w Ocampo 13 stycznia...
Jego miejsce pobytu pozostaje nieznane.
Zaczęliśmy szukać tam, gdzie ostatnio go widziano.
To było strategiczne działanie.
Z tego miejsca rozszerzyliśmy poszukiwania na inne obszary.
Odebrałam telefon.
„Wiesz, że mamy twojego męża?”
Rebeca mnie poinformowała, że zażądano od niej okupu.
Chciałam go zobaczyć.
Przysłali mi zdjęcie.
Homero klęczał.
Za nim byli ludzie podobni do żołnierzy.
Mierzyli z broni w głowę Homera.
Powiedzieli, że jest cały i wróci do nas.
Postanowili go porwać,
żeby dać mu nauczkę.
Zażądali zapłaty, wtedy Homero miał wrócić do południa.
Byliśmy zdesperowani, więc uznaliśmy, że trzeba zapłacić.
Mama pojechała dokonać wpłaty.
W tym czasie byli z nią w kontakcie,
mówili, że ją śledzą,
i naciskali na szybką wpłatę, bo mieliśmy być obserwowani.
Zażądali 100 tysięcy peso, ale ona wpłaciła połowę tej sumy.
Następnego dnia oddzwonili.
Wuj Amado chciał się spotkać w biurze prokuratora.
Byliśmy przerażeni,
bo powtarzali, że nas obserwują.
Prokurator zabronił im płacić.
Przez łzy powiedziałam mu,
że oni go zabiją.
Sprawę powierzono specjalnej jednostce od porwań.
Zaczęliśmy stosować techniki namierzania.
Telefony odbierane przez rodzinę Homera
zaprowadziły nas do więzienia w Tamaulipas.
Minęły dwa tygodnie od porwania ekologa Homera Gómeza.
Niestety rodzina Homera
padła ofiarą wymuszenia ze strony fałszywych porywaczy.
Nikt nie wie, gdzie aktywista się znajduje.
Ten wątek jest zamknięty,
a śledztwo przekazano do wydziału zabójstw,
który sam reprezentuję.
Będziemy kontynuować śledztwo. Jednak porwanie zostało wykluczone.
Wierzę, że go znajdziemy,
i mam nadzieję, że żywego.
To delikatna sprawa. Bardzo niefortunna i bolesna.
Nieważne, co mówi gubernator.
Nawet gdy twierdzi, że oddałby życie za tego człowieka,
faktem jest, że Homero zaginął,
a nielegalne tartaki
nadal działają w Michoacán.
Niektórzy utrzymywali, że wiedzą, gdzie jest przetrzymywany.
Szukaliśmy tam, ale bez skutku.
Policja przesłuchała tych ludzi,
ale nic nie powiedzieli.
Bali się.
Policja stanowa przejęła kontrolę nad bezpieczeństwem w Ocampo i Angangueo,
ponieważ 53 policjantów z tych gmin
jest objętych śledztwem w sprawie zaginięcia Homera Gómeza,
działacza na rzecz motyla monarchy.
Lokalna policja
miała ochraniać wyścigi konne.
Zatem najpierw przesłuchano
lokalne siły policyjne.
Rzecz w tym, że w Michoacán mamy długą historię
przypadków wymuszonych zaginięć dokonywanych przez policję.
Minister Bezpieczeństwa Publicznego
poinformował, że wszyscy funkcjonariusze policji w Ocampo
zostali zatrzymani w ramach śledztwa
w związku z rzekomymi powiązaniami
z organizacjami przestępczymi.
Większość z nich twierdzi, że nie zabezpieczała wydarzenia.
Trzech lub czterech, którzy tam byli,
zeznało, że zakończyło służbę wcześniej.
POLICJANCI WEZWANI NA PRZESŁUCHANIE
NADAL ZAGINIONY
Grupy przestępcze zwykle przygotowują się do tak ważnej akcji.
Współpracują z lokalnymi władzami.
Po pierwsze, bo rodzina zareaguje.
Po drugie, żeby porywacze mogli wywieźć ofiarę bez blokad.
Potrzeba pomiędzy 30 a 45 minut
na ucieczkę porywaczy lub morderców
i umknięcie środkom bezpieczeństwa.
29 STYCZNIA 2020 R. 16 DNI PO ZAGINIĘCIU HOMERA
Wezwano nas do prokuratora okręgowego.
Wracałem do domu i nagle
obok mnie przemknęło auto techników policyjnych.
Chwyciłem telefon i go włączyłem.
Pierwsze, co ujrzałem,
to wiadomość,
że znaleziono ciało
blisko miejsca, w którym zaginął mój ojciec.
Dnia 29 stycznia 2020 roku odebrałem telefon.
Podczas rozmowy poproszono mnie o przybycie do El Soldado,
w pobliże miejsca, gdzie ostatni raz widziano Homera.
Znaleziono ciało, prawdopodobnie Homera.
Pojechałem tam sam.
Nie chciałem niepokoić rodziny.
Gdy się tam zjawiłem,
okazało się, że na miejscu są już policjanci i śledczy.
Proszę zrobić przejście dla służb.
Pozwolili mi zbliżyć się do studni.
Nazwali to „dołem z wodą”. Był głęboki na co najmniej sześć metrów.
TECHNICY KRYMINALISTYCZNI
Leżał twarzą w dół.
Powiedzieli, że musimy poczekać na koronera,
żeby mogli oni wydobyć ciało,
a ja je zidentyfikować.
Czułem przerażenie, cierpienie,
smutek, złość, wściekłość, mnóstwo emocji.
Masz wrażenie, że twoje ciało lewituje.
Po spodniach oceniłem, że to może być on.
Pamiętałem, że miał takie na sobie.
Mówię: „To on”.
POLICJA – ZAKAZ WSTĘPU
Nie pozwolili mi się zbliżyć. Zapytali, czy to on,
a potem mnie odciągnęli.
To był duży szok.
Nie wiedziałem, jak zareagować.
Gdy odszedłem, od razu pomyślałem:
„Jak to przekazać rodzinie?”.
Amado zadzwonił.
- Spytałam, czy jest pewny. - Potwierdził.
Mocno przytuliłam mamę.
Powiedziałam: „To koniec”.
W tamtym momencie wszystko zrozumiała.
Gdy powiedzieli, że znaleźli go w studni,
wzięłam Biblię w ramiona i powiedziałam: „Dziękuję”.
Zrobiłam to, bo słyszałam opowieści,
że wiele osób znika i nigdy już się nie znajdują.
Ani martwi, ani żywi.
Dziękowałam wtedy Bogu, że będę mogła go pochować
i przynosić kwiaty na jego grób.
ODNALEZIONO CIAŁO HOMERA
Wysłałam tam reportera.
Poszedł z inną grupą reporterów.
Wrócił tego samego ranka,
bo nie było jak zrelacjonować sprawy.
ODNALEZIONO CIAŁO HOMERA
HOMERO GÓMEZ NIE ŻYJE
Obszar był strzeżony przez uzbrojonych mężczyzn w furgonetkach.
Dla nas, dziennikarzy z Michoacán, bardziej niż kiedykolwiek
Michoacán to strefa ciszy,
bo tamtejsze grupy przestępcze od razu biorą odwet
na naszych kolegach.
Nie patyczkują się.
Po 16 dniach poszukiwań meksykańskie władze
znalazły ciało aktywisty środowiskowego Homera Gómeza.
Obrońcy środowiska i praw człowieka w Meksyku
mówią o życiu w ciągłym zagrożeniu.
Nie tylko my, jako rodzina, straciliśmy ukochaną osobę.
Cały świat, motyle monarchy i lasy
straciły swojego wielkiego obrońcę.
Z powodu jego działań Gómezowi grożono śmiercią.
Zaginął on 13 stycznia.
Ikoniczny meksykański gatunek, motyl monarcha,
stracił prawdopodobnie swojego największego obrońcę.
Rzekome utonięcie w Michoacán
było przyczyną śmierci aktywisty i obrońcy motyla monarchy.
Według prokuratora generalnego Michoacán
ciało Homera Gómeza odnaleziono
w zagłębieniu z wodą używaną na potrzeby rolnicze.
Dotychczasowe zewnętrzne oględziny ciała
wskazują na zgon dwa do trzech tygodni temu...
PROKURATOR GENERALNY MICHOACÁN
...bez widocznych obrażeń zewnętrznych.
Wystąpiła sinica twarzy i paznokci
charakterystyczna dla utonięcia.
W imieniu prokuratora generalnego stanu...
Zdenerwowały mnie słowa prokuratora generalnego.
Powiedział, że doszło do wypadku
i tata zmarł przez utonięcie.
Zatem...
jak wyjaśnić, że tata
miał więcej obrażeń?
Dokonano autopsji,
która wykazała obrażenia
na jego głowie.
Zakładamy, że uderzenie w głowę nastąpiło podczas upadku.
Mogę jednak zapewnić,
że przyczyną śmierci nie był cios.
Jak dotąd nie ma dowodów
wskazujących, że śmierć
nastąpiła w wyniku aktu przemocy.
Czyli wasza najmocniejsza hipoteza mówi,
że Homero wpadł tam 13 stycznia,
a jego ciało dryfowało do 29 stycznia?
Tak.
13, 14, 15 STYCZNIA
16, 17, 18 STYCZNIA
19, 20, 21, 22 STYCZNIA
23, 24, 25, 26 STYCZNIA
27, 28 STYCZNIA
Z kryminalistycznego punktu widzenia
można określić, czy doszło do zabójstwa,
czy ofiara zmarła w wyniku upadku.
Ciało do tego czasu powinno wykazywać oznaki rozkładu.
KORONER
Wyglądałoby potwornie,
wyłupiaste oczy,
utrata włosów, oddzielenie się naskórka,
nie do poznania.
Nawet nie był pomarszczony czy oszpecony.
Dłonie miał lekko pomarszczone,
jak po zanurzeniu w zimnej wodzie.
Uznałem, że dopiero go wrzucili, bo ciało było nienaruszone.
Nawet odzież wyglądała dobrze.
Była czysta.
Nie był poobdzierany.
To bardzo zimne miejsce, gdzie temperatury w nocy
mogą spadać poniżej zera, zwłaszcza zimą.
Ciało zaczęło się rozkładać, ale ze względu na warunki pogodowe
zostało zakonserwowane i nie doszło do pełnego rozkładu.
Wersja prokuratury
na temat odnalezienia ciała Homera,
na podstawie raportu medycyny sądowej dotyczącego przyczyny śmierci,
mówi nawet o aspiracji do dróg oddechowych.
Prokurator generalny nie wziął pod uwagę możliwego zabójstwa.
Czuliśmy frustrację.
Jak można sprowadzić
śmierć tak ważnej osoby do czterominutowego briefingu?
Znaliśmy sprawę, wiedzieliśmy, jak go znaleźliśmy,
i nic nie zgadzało się ze słowami prokuratora.
Wielu z nas wierzyło, że to nie był wypadek.
Żaden wypadek, tylko morderstwo.
Miejsce odnalezienia ciała podważa wszelkie alternatywne wersje.
To jak? Nie szukali tam, gdzie był widziany po raz ostatni?
To najważniejsza rzecz,
która musi wybrzmieć:
„Jak Homero mógł tam być przez 16 dni,
a oni go nie odnaleźli?”.
Studnię, w której go znaleźli,
sprawdzaliśmy ja i mój brat.
Nic tam nie było.
Jeśli uwzględnimy warunki geograficzne i klimatyczne
w miejscu odnalezienia ciała,
podejrzane jest znalezienie denata w takim stanie po 15 dniach.
Zwłoki były nadal świeże.
Ciało nie zachowałoby się tak w takich warunkach.
To niemożliwe.
Zatem wszystko wskazuje, że był on w wodzie krótko.
Bardzo krótko.
Dlatego podejrzewamy,
że ktoś mógł go gdzieś uwięzić.
A kiedy narosła presja ze strony rządu i społeczeństwa,
podrzucono go tam dla niepoznaki.
Podobno wcześniej tamtego ranka
studnia, w której znaleziono ciało mojego ojca,
była otoczona przez pojazdy.
Rozładowywano tam coś.
Do rodziny docierały głosy,
że Homero jest przetrzymywany w El Soldado,
bo okoliczni mieszkańcy wiedzą,
że znajduje się tam wiele kryjówek.
Innymi słowy, ludzie są porywani, przywożeni tam i pozostawiani.
Społeczność wie, kiedy porwani są przywożeni i wywożeni.
Czasem to członkowie rywalizujących karteli.
Czasem przywódcy, jak w przypadku Homera.
A innym razem ludzie porwani dla okupu.
Wszyscy wiedzą, kim oni są,
ilu ich jest, gdzie się znajdują.
Dlatego ludzie mieli informacje o miejscu pobytu Homera,
ale władze nie szukały w tym, lecz w innym miejscu.
Jednak wszyscy wiedzieli.
Jako koroner i lekarz medycyny sądowej,
a także naukowiec w tej dziedzinie,
oceniam śledztwo jako nieudolne.
Biuro prokuratora generalnego raportuje
na podstawie danych,
które do tej pory zweryfikowano. Dziękuję bardzo.
Jeśli nie współudział bezpośredni,
to przez zaniechanie.
WYDZIAŁ ZABÓJSTW
Wszystko wskazuje na celowe działanie.
Ale żeby to potwierdzić, potrzebne jest szczegółowe śledztwo.
Sprawa utonięcia jest podobna do spraw innych aktywistów.
Abisai Pérez Romero znaleziony martwy w Tula de Allende w stanie Hidalgo.
Dokumentował on zanieczyszczenie w Tuli.
W trakcie sekcji zwłok
nie znaleziono śladów przemocy.
W Chiapas ekolog i opiekun rezerwatu wyjców,
José Luis Álvarez,
został znaleziony martwy przy autostradzie
w pobliżu Calatraby.
Adán Vez Lira, obrońca przyrody, został zamordowany.
Zrobił wiele dla ochrony ekosystemów
na wybrzeżu Veracruz.
Komisja Praw Człowieka wyraziła smutek
z powodu zabójstwa Margarita Díaza Gonzáleza,
obrońcy środowiska i świętych miejsc
społeczności Huiczoli.
Samir Flores, aktywista z Morelos przeciwny budowie
termoelektrowni w Huexce, został zamordowany.
Samir nie zginął. Rząd go zabił!
Pozwalamy, by aktywiści środowiskowi
byli bezkarnie mordowani w Meksyku.
Prokurator generalny podał,
że aktywista Homero Gómez został znaleziony martwy.
Według wstępnych raportów nie stwierdzono śladów przemocy.
Prokurator generalny nie wyklucza utonięcia.
Wydali nam jego rzeczy.
W spodniach miał pieniądze i dokumenty.
Poprosiłem funkcjonariusza prowadzącego sprawę o kluczyki od auta.
Powiedział, że nie było.
Spytałem, czemu tego nie zbadali.
„Zabrano mu telefony. Pewnie zabrano też kluczyki”.
Wściekłem się.
Po kilku dniach poinformowali, że w końcu odnaleźli kluczyki.
„Były tam pod warstwą ziemi”.
Na zdjęciu dowodowym kluczyki są suche,
rzekomo wyciągnięte przez maszynę, ale bez brudu i plam.
Klucze oddano tak, jak je znaleziono.
Nic nie spreparowano. Podczas zbierania dowodów
technicy wykonują czynności w rękawiczkach,
zgodnie z protokołem, aby uniknąć zanieczyszczeń.
Potem kazali mi wrócić jego autem,
bo zapomnieli zrobić zdjęcia.
Musiałem tam pojechać, żeby mogli udokumentować,
w jakim stanie znaleźli pojazd.
To nie miało sensu, bo od tygodnia jeździłem nim
i kontynuowałem poszukiwania.
Zrobili zdjęcia, jakby dopiero je znaleźli.
Są dla nich dowodem w sprawie.
Mieliśmy kontakt z informatorem z biura prokuratora generalnego.
Od początku widzieliśmy wiele manipulacji w sprawie Homera,
bo niektóre rzeczy były po prostu niewiarygodne.
Chciałem, żeby przesłuchano urzędników, którzy byli z tatą.
Podobno ktoś zabrał jego iPada i telefon.
Spytaliśmy: „Mają go, prawda?”.
Osoba, która posiadała jego komórkę,
miała czelność naładować baterię
i odebrać połączenie.
W efekcie prokuratura dowiedziała się, gdzie jest telefon.
Na początku podejrzewaliśmy tę grupę urzędników.
Ten młodzieniec od telefonu to ich bliski współpracownik.
Powiedział, że mój brat pozostawił swoje rzeczy,
więc on je zabrał, żeby nie zaginęły.
Miał to zrobić, bo nigdzie nie było Homera.
Nazywam się Elizabeth Guzmán Vilchis.
Jestem z gminy Ocampo.
Czułam się winna i powtarzałam sobie:
„Gdybym go nie zaprosiła, on by nie zaginął.
Nic by się nie wydarzyło”.
Ale nigdy nie wiadomo.
Było tam kilkoro znajomych polityków.
Między innymi Karina Alvarado.
Octavio Ocampo Córdoba, który był wtedy deputowanym.
Nazywam się Octavio Ocampo.
Znałem go z życia publicznego.
Homero był także politykiem,
nie tylko obrońcą środowiska i lasów.
Wyścigi konne są bardzo popularne.
To wydarzenia publiczne.
Mieliśmy okazję przywitać się z nim.
Uścisnęliśmy sobie tylko ręce.
Odjechałem stamtąd około 18.
Jeszcze nie było ciemno.
Pożegnaliśmy się. Wróciłem do domu, a on tam został.
Spotkanie trwało tak krótko,
że nawet nie wiedziałem,
że ktoś zabrał jego rzeczy.
Spędziliśmy z Homerem około dwóch godzin
wraz z innymi, o których wspomniałam.
Najpierw Octavio Ocampo zaczął śpiewać.
Nie pamiętam, jaką piosenkę.
Pozostali tańczyli.
Potem Homero i Octavio zaczęli śpiewać kolejną piosenkę.
Na zdjęciach widać,
że cały czas miał przy sobie iPada i telefon.
Nie odłożył ich nawet podczas tańca.
Moi znajomi twierdzili, że zostawił swoje urządzenia na stoliku.
To dziwne. Jeśli jesteśmy wszyscy razem
i widzę, że zapomniałeś czegoś zabrać,
od razu ci to oddaję, prawda?
Po co miałabym to zabierać?
Karina zabrała jego rzeczy
i oddała je swojemu fotografowi.
Mamy informacje na ten temat,
ale zbyt mało, żeby wszcząć śledztwo.
Około pół roku później
spotkałam znajomą z biura prokuratora.
Była na tej imprezie.
Powiedziała: „Nie zgadniesz. Po tym całym zdarzeniu
zabito fotografa Kariny”.
ASYSTENT KARINY ALVARADO
Dowódca jednostki śledczej powiedział do mnie:
„Coś nas zastanawia.
Karina i Octavio wystąpili o protekcję. Dlaczego pani nie?”.
„Niby po co? Nie zrobiłam nic złego”.
Jestem prawniczką i nie widziałam w tym korzyści,
bo przecież nie byłam za to odpowiedzialna.
Wiemy, że osoby, które były z Homerem,
uzyskały ochronę prawną, by uniknąć śledztwa i przesłuchania.
Proszę powiedzieć coś więcej.
Mają do tego prawo.
Szanujemy decyzje władz.
Nigdy nie wnioskowałem o nakaz ochrony. Nie miałem takiej potrzeby.
Tym razem było podobnie.
Nie rozumiem, dlaczego wystąpili o ochronę,
jeśli nie mieli z tym nic wspólnego,
chyba że maczali w tym palce.
Mogę śmiało powiedzieć, że to niemożliwe.
Moja koleżanka to bardzo przyzwoita kobieta.
Nie ma z tym nic wspólnego.
Podobnie jak mój kolega.
Nie pamiętam, był wtedy deputowanym albo burmistrzem.
To przyzwoity młodzieniec bez ukrytych motywów.
Niezależnie, czy byli w to uwikłani,
to znaczy ja kompletnie...
nic o tym nie wiem.
Ale jestem święcie przekonany...
że to nie miało miejsca.
Gdy Silvano został gubernatorem,
Octavio Ocampo był deputowanym.
Silvano, Octavio Ocampo i Karina Alvarado
zawsze trzymali się razem.
Czemu kolega Kariny miał rzeczy Homera?
Czemu Karina i Octavio Ocampo wnioskowali o nakaz ochrony?
Na tym etapie nie są oni podejrzani.
Chciałem tylko, żeby zeznali, co się stało,
bo jako ostatni go widzieli.
Nie dlatego, że uważam ich za winnych,
ale dlatego, że wierzę,
że mogą wiedzieć coś, co doprowadziłoby do aresztowania
winnych tej zbrodni.
Homero był ważną postacią, potępiał nielegalne pozyskiwanie drewna
jako jedną z głównych przyczyn niszczenia rezerwatu
czyli domu motyla monarchy.
Symbol, który ustanowiła niegdyś NAFTA...
To nie był wypadek.
Ktoś nie tylko chciał go wyeliminować,
ale też przekazać wiadomość
do innych liderów społecznych,
którzy ośmielają się chronić drzewa i społeczności.
Podobno prokurator generalny
zamierza przesłuchać moich wujków: Amada i Juana.
To rzekomo dziwne, że tak się interesowali sprawą.
Mogli w to być zamieszani. Dlatego zamierzają ich przesłuchać.
Prokuratura generalna Michoacán często podejmuje prześladowanie sądowe
przeciw krewnym zamordowanej ofiary,
by odstraszać, utrudniać
i powstrzymać ich od zadawania niewygodnych pytań.
To nie pierwszy raz
prokurator generalny ucieka się do tej taktyki,
do kierowania śledztwa przeciwko ofiarom,
żeby się wycofali
i przestali o tym mówić w mediach,
a koniec końców
zaprzestali wywierać nacisk na władze.
Ze strachu postanowiłem przestać naciskać na dalsze śledztwo,
bo w miarę postępu dochodzenia
nie wiesz, w co wdepniesz.
Twoja rodzina jest zawsze narażona.
W dużej mierze dlatego,
dla świętego spokoju, przestaliśmy domagać się śledztwa.
Mamy osiem tomów akt.
Widzimy stos dokumentów, ale to praca, którą wykonaliśmy.
W tych aktach nie ma nic,
co sugerowałoby, że Homero,
do tego momentu,
zginął śmiercią gwałtowną.
Wszystkie dane dotąd zebrane
to dowód naukowy, że Homero zmarł
wskutek uduszenia przez zanurzenie,
czyli utonięcie.
Wersja władz
nie tylko nie ma sensu,
ale jest też pogardliwa,
a nawet uwłaczająca
wobec inteligencji mediów,
odbiorców i samej pamięci Homera.
Robią to, by prokuratora okręgowa nie wydawała nakazów
aresztowania nielegalnych drwali,
by zabójcy i szefowie gangów pozostawali na wolności
i by kryć policję stanową,
która bierze udział w ochronie konwojów
nielegalnie pozyskiwanego drewna.
Udział władz jest konieczny.
Mowa o prokuratorach okręgowych i policji stanowej.
Aby tak się działo, musi istnieć porozumienie
z szefami rządu.
Brak mi dowodów, ale nie mam wątpliwości,
że zabójstwo Homera zleciła grupa przestępcza,
bo przyciągał on uwagę władz federalnych
i uwagę mediów
do miejsca, gdzie chcieli ukrywać nielegalną działalność
pod osłoną nocy.
Andrés, czy możesz nam wyjaśnić,
kim są ludzie, którzy nielegalnie wycinają drewno?
Nie mogę odpowiedzieć.
Po prostu.
Obawiasz się, że wówczas twoje życie byłoby zagrożone?
Tak.
Życie moje i moich znajomych.
Drwale, hodowcy awokado
i firmy transportowe są kontrolowane przez grupy przestępcze.
Mieszkańcy muszą oddawać im część zarobków,
żeby móc pracować.
Jeśli ktoś nie zastosuje się do dotychczasowych zasad,
skutkuje to śmiercią.
Nie tylko w danym stanie, ale też w gminie.
Przemoc w Meksyku nie ma końca.
Omar Colina Lanis, sekretarz Ocampo w stanie Michoacán,
i jego ojciec zostali zastrzeleni
w gminie Zitácuaro.
Ich ciała z ranami postrzałowymi znaleziono w aucie.
Prokurator generalny Michoacán
prowadzi śledztwo w tej sprawie.
Sprawa rezerwatu biosfery
i zabójstwa Homera były jak efekt motyla.
Weźmy na przykład fana Super Bowl,
który kupuje hot doga albo hamburgera
z dodatkiem awokado.
Aby to awokado dotarło do Stanów,
musiało przejść fałszywe kontrole celne, na które władza nie zważa.
Awokado wyhodowano w Michoacán
na terenach kontrolowanych przez szajki,
które przed uprawą awokado
wykarczowały teren, nielegalnie wycinając cenne lasy,
które z kolei były bronione przez miejscowych.
W tym przypadku – Homera.
Musimy gdzieś przerwać ten łańcuch.
Nie wiem, czy w USA, czy w Meksyku,
a może za interwencją władz federalnych.
Gdzieś jest popełniany błąd.
W Michoacán wszystko idzie nie tak.
Jak mawiał mój znajomy:
„Co mogło pójść źle, w Michoacán poszło bardzo źle”.
Michoacán co roku traci prawie 70 000 hektarów lasu.
Z czego jedną trzecią na wschodzie regionu.
Tak naprawdę dzieje się to pod naszymi nosami.
Motyl monarcha słynący z pięknych barw skrzydeł
został w lipcu uznany za gatunek zagrożony.
Czterdzieści lat po jednym z najwspanialszych odkryć na świecie
migracja motyla monarchy jest zagrożona.
Populacja motyla monarchy
zmalała w ostatniej dekadzie od 22 do 72 procent.
Naukowcy upatrują przyczyn w zmianach klimatycznych,
pestycydach i nielegalnym wyrębie.
Faktem jest, że motyl monarcha może zniknąć na zawsze.
Będziemy dalej walczyć.
Naszym atutem jest to, że droga do rezerwatu
prowadzi przez naszą wioskę.
Stoimy na straży i powstrzymamy ich. Choćby mieli wszystkich zabić.
Będziemy bronić tego miejsca z całych sił.
Tak jak dawniej nasz towarzysz Homero.
Będziemy kontynuować jego dziedzictwo.
Dla naszej rodziny
to nie był wypadek.
Dokąd zmierzamy,
skoro prawo nie działa
w takich przypadkach?
Gdy przyjechaliśmy z Homerem, było tam mnóstwo ludzi.
Przyjaciele, rodzina, członkowie różnych społeczności.
Czekali na niego.
Gdy zobaczyłem zbliżający się karawan,
poczułem coś, czego nie umiem wyjaśnić,
ale moje oczy wypełniły się łzami.
Czułem ogromny smutek, że tata był w karawanie.
Chciałem użyć karawanu, którym go przywieźliśmy.
Ale ludzie się nie zgodzili.
Postanowili, że poniosą trumnę.
Ludzie zewsząd zaczęli podchodzić,
otoczyliśmy go.
Po raz ostatni zabrano go tam,
gdzie został sfotografowany ze skrzydłami motyla.
Czujemy ból! Homero król!
Chronił las! Teraz ochroni nas!
Nie mogłem uwierzyć.
To było miejsce, gdzie niedawno zrobiłem mu zdjęcie,
gdzie był radosny i szeroko rozkładał ręce,
a teraz tam wrócił,
ale było już zupełnie inaczej.
Pracował niestrudzenie,
aby ochronić nasze lasy.
Szukaliśmy go bez wytchnienia.
Niech jego bliscy wiedzą, że nie są sami.
Przyszliśmy tu dla niego.
Jesteśmy razem.
Dziękuję wszystkim.
Bardzo smutne.
Wtedy zrozumiałem, jak bardzo będziemy za nim tęsknić.
Popłakałem się.
2 LISTOPADA 2022 R. EL ROSARIO, MICHOACÁN
W Dzień Zmarłych tradycyjnie idziemy na cmentarz,
aby złożyć wieńce na mogiłach
i udekorować groby kwiatami i innymi rzeczami.
MAMA HOMERA
Na wieki wieków. Amen.
Maryjo, matko łaski i miłosierdzia...
Módl się za nami, teraz i w godzinę śmierci.
Najświętsze Serce Jezusa...
Ufam Tobie.
W wierzeniach ludów Otomi i Mazahua
motyle nazywano duszami umarłych.
Homero nazywał je „oblubieńcami słońca”.
Motyle przylatują do wody.
Później będą szukać kwiatów.
Podróżnicy, żniwiarze, oblubieńcy słońca...
Dusze umarłych.
Wierzę, że tata wraca z monarchami.
Dlatego lubię odwiedzać sanktuarium
i zanurzać się w motyle.
Czuję, jakby był tam ze mną.
Wspólnie oglądamy tę scenerię,
czekając na muśnięcie słońca,
aby motyle zatrzepotały skrzydłami.
Przypominam sobie te wszystkie momenty
i mówię do niego, jakby był ze mną,
znajdując w pamięci dawne chwile.
Tlen.
- Czym oddychają motyle? - Tlenem.
Właśnie. Potrzebujemy drzew, by motyle mogły żyć.
A gdzie motyle lądują?
Czasem śmieję się do siebie,
bo mam wrażenie, że rozmawiam z tatą.
Latają wysoko.
Całymi dniami.
Nie zostanę nowym Strażnikiem motyli,
ale chcę pójść w ślady ojca.
Tego mnie nauczył.
Chcę to wszystko kontynuować,
nie zrezygnować z tego,
aby jego spuścizna przetrwała i urosła w siłę.
Nie mam obaw, bo tata powtarzał,
że trzeba działać bez strachu.
Jestem zdeterminowany.
W 2022 ROKU UZNANO, ŻE MIGRUJĄCY MOTYL MONARCHY
JEST ZAGROŻONY WYGINIĘCIEM
ŚLEDZTWO W SPRAWIE ŚMIERCI HOMERA POZOSTAJE OTWARTE
NIE INFORMOWANO JEDNAK O ŻADNYCH POSTĘPACH
Dziękujemy.
Zobaczymy, co tam znowu wyszukacie.
KARINA ALVARADO ODMÓWIŁA UDZIELENIA WYWIADU
Silvano złożył obietnicę, ale nigdy jej nie dotrzymał.
Nigdy się tu nie zjawili.
Pilnujemy, by nikt nie wycinał drzew.
SILVANO AUREOLES JEST PODEJRZEWANY
O NIELEGALNE ZYSKI, MALWERSACJE I PRZESTĘPCZOŚĆ ZORGANIZOWANĄ
W 2022 ROKU AMADO GÓMEZ ZOSTAŁ BURMISTRZEM OCAMPO
AMADO JEST OCHRANIANY ZE WZGLĘDU NA RYZYKO ATAKU NA NIEGO
MEKSYK TO BARDZO NIEBEZPIECZNY KRAJ DLA AKTYWISTÓW EKOLOGICZNYCH
ZA WIĘKSZOŚĆ ZABÓJSTW NIKT NIE PONOSI ODPOWIEDZIALNOŚCI
Napisy: Maciej Dworzyński