Downloaded from YTS.MX
Chào buổi sáng. Ông tự giới thiệu nhé? Nói về chức vụ của ông đi.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Homero Gómez González, chủ tịch kiêm ủy viên thành phố El Rosario,
nơi có khu bảo tồn lớn nhất thế giới.
Sau hành trình dài hai tháng,
ta sẽ được thấy chúng bay!
Những nàng dâu mặt trời. Loài bướm du hành.
Di sản thế giới. Linh hồn của những người đã khuất!
Tới thăm đi! Kỳ quan thế giới đấy!
Nhìn chúng đi!
Quá đẹp!
Tổng Chưởng lý Michoacán đã ban hành lệnh tìm kiếm
sau khi nhà hoạt động Homero Gómez González mất tích.
Ông được nhìn thấy lần cuối hôm thứ Hai
khi đang dự một cuộc họp ở làng El Soldado.
Mà trường hợp Homero chỉ là một trong số 800 nhà hoạt động từng bị dọa giết.
Hôm nay, gia đình ông, ngôi làng quê ông, và có lẽ là cả đàn bướm,
đều muốn biết Homero Gómez đã gặp chuyện gì rồi.
Một trong những màn trình diễn vào loại ngoạn mục nhất trên Trái Đất.
Nhưng khu bảo tồn của chúng lại đang sắp sửa biến mất.
Số lượng bướm chúa đã giảm 22%
so với năm ngoái.
Thông lớn và linh sam Oyamel đang bị tàn phá
bởi việc trồng các sản phẩm lợi nhuận cao như bơ.
Michoacán ngày càng trở thành chiến trường của một tập hợp các nhóm tội phạm.
Chúng đã rẽ nhánh từ buôn bán ma túy xuyên quốc gia
sang một thứ dễ hơn nhiều là tấn công nền kinh tế địa phương.
Một ngàn bảy trăm ba mươi ba nhà bảo vệ môi trường
đã bị sát hại trong 10 năm qua.
Sáu mươi tám phần trăm trong số họ là ở Mỹ La-tinh.
Mexico có số vụ sát hại nhà hoạt động vì môi trường cao nhất.
NGƯỜI BẢO VỆ LOÀI BƯỚM CHÚA
Lấy bằng xong,
anh tôi trở thành một trong những chuyên gia đầu tiên ở cộng đồng này.
EL ROSARIO MICHOACÁN, MEXICO
Anh ấy là sinh viên giỏi.
Anh ấy luôn được điểm cao.
Nên dân địa phương ở đây, những nông dân, họ kỳ vọng ở anh ấy lắm,
họ tin anh ấy sẽ dùng kỹ năng của mình để giúp họ.
Đó là lúc anh ấy bắt đầu tham gia xử lý các vấn đề về môi trường
và bướm chúa.
EM TRAI HOMERO
TRUNG TÂM EL ROSARIO
Chúng được gọi là các khu bảo tồn vì đó là nơi hàng triệu con bướm chết.
Con đực chết đi khi con bướm cái quay về
Mỹ và Canada để đẻ trứng.
Nhiều con bướm còn chết, có thể do bị chim và các loài gặm nhấm ăn hoặc do lạnh,
do kiệt sức và do băng giá. Thế nên đây được gọi là khu bảo tồn.
Anh ấy ngày càng tích cực tham gia với vai trò cố vấn.
Câu chuyện của anh ấy bắt đầu từ đó, bạn hiểu chứ?
Sự nghiệp của anh ấy.
Ngày nào chúng tôi cũng trông chừng các khu rừng.
Chúng tôi có hơn 1.000 mảnh đất canh tác. Giờ chúng tôi trồng cây.
Nên nơi này sẽ luôn được an toàn,
nhưng chúng tôi phải nỗ lực để bảo vệ bướm chúa,
một trong các kỳ quan thiên nhiên của Mexico.
Homero thích pha trò.
Nhưng anh ấy cũng cực kỳ tình cảm.
Anh ấy thường ôm các con anh ấy và bảo chúng là anh ấy rất yêu chúng.
Hồi bé Homero chào đời, anh ấy vui lắm.
Tôi sinh con xong, anh ấy bảo: "Muốn gì thì cứ nói với anh". Tôi hỏi anh ấy lý do.
Anh ấy đáp: "Anh muốn cảm ơn em đã cho anh một đứa con trai".
VỢ HOMERO
Hồi đó chúng tôi hạnh phúc lắm.
Ta cần có cây thì bướm mới sống được.
Thế giờ bướm sẽ đậu ở đâu?
Bố tôi là người vui vẻ.
Những kỷ niệm hồi bé của tôi với bố là những lần được vào rừng đi dạo.
Tôi chơi với lũ bướm. Chúng thường bay sát tôi đến nỗi...
CON TRAI HOMERO
...tôi định sờ vào chúng nhưng chúng không để tôi sờ.
Bố thường chụp ảnh lũ bướm kể cả lúc chúng đang nấp sâu trong cây.
Sáng nay có hàng trăm con bướm đang bay
vì chúng đang tạo thành rất nhiều bầy, sáng nay tôi vừa nhìn thấy.
Chúng tôi tới xem chúng bây giờ đây.
Ông ấy là lãnh đạo cộng đồng của mình, một khu vực có đất do cộng đồng sở hữu.
Khu vực đó rất phong phú về rừng.
Dồi dào về nước.
Cây cối mọc rất nhanh. Nhưng đó cũng là một vùng rất nghèo.
Homero đã trở thành người chịu trách nhiệm thúc đẩy sự bảo vệ khu bảo tồn bướm chúa.
Có một con hươu con đang ngủ ở đây,
trong rừng bướm chúa.
Nó tự ngụy trang bằng cành cây.
Tôi tìm thấy nó đang ngủ say.
Một con hươu con.
Giờ đang là mùa
đẻ hươu nai.
Khu bảo tồn bướm chúa ở Michoacán
sẽ mở cửa công khai
để chào đón hàng ngàn du khách đến ngày 31 tháng Ba.
Sở du lịch bang
lưu ý dự kiến sẽ có 225.000 du khách,
cả trong và ngoài nước,
tới các khu bảo tồn Rosario và Sierra Chincua.
BA TRĂM MÉT NỮA CÓ BƯỚM
Đẹp quá.
Tôi đang rơm rớm đây. Một trong những cảnh đẹp nhất tôi từng thấy.
Xem ảnh thôi là chưa đủ. Chúng tôi sẽ cố gắng quay đẹp nhất có thể.
Thật sự là... tuyệt đẹp.
Bên cạnh du lịch, lũ bướm thực chất còn trở thành một nguồn lực quan trọng
để hỗ trợ cộng đồng này. Homero đã thành một phần quan trọng trong công cuộc đó.
Hồi đầu, bố hay đăng ảnh bố chụp cùng loài bướm đó
rồi viết kèm giải thích lên Facebook.
Về sau thì bố nhờ tôi quay phim cho bố.
El Rosario xin chào...
Lúc đầu bố quay lỗi nhiều lắm.
Bố hay bảo: "Cắt. Lại từ đầu đi".
Chúng tôi còn nghĩ ra cả dấu hiệu riêng.
Bố sẽ ra hiệu xong tôi sẽ bắt đầu quay phim.
Hôm nay tôi đang cùng có mặt tại đây với bướm chúa, một kỳ quan thiên nhiên.
Được biết với cái tên lữ khách, những nàng dâu mặt trời, di sản thế giới.
Chúng tôi xin mời các bạn tới xem.
Chúng tôi mở cửa mỗi ngày từ tám tới năm giờ đến hết tháng Ba.
Bố có rất nhiều sách về bướm chúa,
về cuộc sống của chúng, về hành trình đi từ Canada của chúng.
Bố từng sang Canada để xem bướm.
Bố đã thu thập được rất nhiều thông tin.
Bố gần như biết hết mọi thứ cần biết về chúng.
Rất dễ hiểu tại sao người ta lại đam mê,
say đắm, nhiệt huyết với loài bướm đó đến vậy,
bởi nó làm được việc mà ta gọi là bất khả thi.
Loài côn trùng đó đã xâm nhập được vào rất nhiều xã hội, rất nhiều bầy nhóm.
Những con bướm đó là biểu tượng của sự bất khả thi,
của những giấc mơ.
Có rất nhiều liên hệ tới khái niệm biến đổi,
sự kiên cường, tính khả thi và tương lai.
Và cái ý tưởng rằng có nhiều hơn một ngôi nhà.
Đó là điều tôi nghe được từ các nhóm di cư mà tôi làm việc cùng ở phía Bắc nước Mỹ.
Không có giấy tờ!
Không sợ!
- Không có giấy tờ! - Không sợ!
Không có giấy tờ!
Có nét tương đồng giữa trải nghiệm,
sức chịu đựng của loài bướm du mục đó và những con người hay dịch chuyển.
Đồng thời,
loài bướm đó còn được coi là người vận chuyển linh hồn của tổ tiên
trong các nền văn hóa Trung Mexico.
Loài bướm đó đưa họ hàng của họ tới các lễ hội Mexico,
kết hợp giữa những truyền thống của tổ tiên và hiện đại.
Trong bối cảnh đó, điều tôi thấy thú vị
là cách nó kết nối với những thế giới tưởng tượng.
Do vậy, loài bướm đó đã đạt được điều mà các sinh vật khác còn chẳng dám nghĩ tới.
Bắt đầu từ quả trứng đi.
Bướm chúa đẻ trứng dưới lá cây bông tai.
Loài cây này cũng di cư từ phương Nam lên phương Bắc từ hàng ngàn năm trước.
Nó là cây ký chủ duy nhất của bướm chúa.
Sâu bướm tạo ra thứ được gọi là kén hoặc nhộng.
Các nội tạng từng thuộc về sâu bướm
bắt đầu biến thành cánh.
Sau đó, nó chui ra thành một con bướm trưởng thành,
thành bướm chúa.
Một con bướm chúa sinh ra ở Canada
sẽ đi tìm một hồ nước
nhằm hưởng lợi từ các luồng gió
sẽ giúp đẩy nó lên cao và dễ bay hơn.
KI-LÔ-MÉT
Một trong những cuộc di cư ngoạn mục nhất trên thế giới.
ONTARIO, CANADA
Hàng chục triệu con bướm chúa sẽ rời khỏi nước Mỹ và miền Nam Canada,
để tới tận những dãy núi phía của Michoacán.
HỒ ERIE BIÊN GIỚI CANADA - MỸ
Bướm chúa đang di cư về phía Nam.
Nên bạn có thể sẽ thấy nhiều bướm chúa hơn bình thường trên trời.
KI-LÔ-MÉT
TÂY VIRGINIA, MỸ
Cuộc di cư kỳ diệu của bướm chúa
đã khởi động, hướng tới ngôi nhà mùa đông của chúng ở Mexico.
May cho ta, chúng sẽ dừng lại đây để nghỉ ngơi.
Chúng sẽ băng qua nơi ta gọi là vùng Trung Tây.
Và bạn sẽ thấy chúng bay cao trên bầu trời ngay bên trên Oklahoma,
nơi được coi là siêu cao tốc dành cho bướm chúa.
OKLAHOMA, MỸ
Bướm đã được trông thấy khắp miền Trung Texas.
Ta sắp thấy còn nhiều bướm hơn nữa di chuyển qua khu vực của ta.
Ở sa mạc, chúng có thể sẽ gặp khó khăn.
Đấy là thời điểm gian nan với loài bướm đó bởi chúng bay đã nhiều ngày rồi.
Chúng sẽ băng qua các cơ sở hạ tầng có thể phức tạp như những cây cầu.
HIDALGO, MEXICO
KI-LÔ-MÉT
Hành trình đi qua đoạn đường cuối cùng ở Mexico sẽ rất mệt mỏi,
một phần là vì không có nước,
phần nữa là vì thực vật khan hiếm. Chẳng còn cây bông tai nên sẽ ít mật hơn.
Đúng ngày tới nơi dự kiến của chúng...
EL ROSARIO MICHOACÁN, MEXICO
...bướm chúa đang bay qua các khu rừng Oyamel ở Michoacán.
Những đàn bướm đầu tiên đang từ miền Nam Canada tới,
đã băng qua Mỹ sang tận Mexico.
Chúng tới khu bảo tồn bướm chúa
rồi đến đúng khu rừng Oyamel
nơi tổ tiên của chúng sinh ra.
Tại đó, chúng sẽ tạm nghỉ.
Chúng mệt rồi.
Chúng đã bay hàng tháng trời,
qua hàng ngàn cây số,
có lẽ là chẳng được ăn hay uống gì.
Loài bướm đó sẽ nghỉ sinh sản,
tạo thành thứ ta gọi là đàn.
Tự chúng sẽ không sống sót nổi do điều kiện thời tiết.
Chúng tôi đã mở cửa từ 19 tháng Mười Một.
HOMERO GÓMEZ 2017
Mùa năm nay đang rất thành công. Khách đang tới rất đông.
Hôm qua chúng tôi đón 1.300 khách, hôm kia là 1.000.
Người ta đang tới. Chúng tôi đang làm rất tốt.
Chúng tôi dự kiến đón 180.000 khách du lịch mùa năm nay.
Các cộng đồng chăm sóc rừng của họ vì đó là nhà của họ.
Họ tận dụng rừng của họ, kế sinh nhai của họ,
như các loài khác.
Khi có sự thay đổi trong việc sử dụng ở địa phương do nhu cầu bên ngoài
thì cánh cửa được mở ra cho các hạng mục và sinh vật khác
có thể gây hại cho cộng đồng con người
và cho khu rừng, hoặc ở đây, là cho lũ bướm.
Michoacán rất giàu tài nguyên thiên nhiên. Nó có đủ kiểu khí hậu.
Nhưng phía Đông thì đặc biệt giàu gỗ.
Nó giàu cả khoáng chất nữa.
Michoacán là một trong các bang nguy hiểm nhất Mexico,
nơi các băng đảng ma túy đụng độ thường xuyên, gây ra tỷ lệ án mạng kỷ lục.
Riêng ở Michoacán, chúng tôi đã xác định được 14 nhóm tội phạm.
Đó mới chỉ là số được ghi nhận.
Lực lượng đặc nhiệm Michoacán!
Băng Correas.
Băng Pájaros de la Sierra.
Băng Gia đình Michoacán Mới.
Băng Viagras.
Và băng United Cartels. Cùng hai nhóm tội phạm quy mô lớn,
Băng Jalisco New Generation Cartel
và băng Sinaloa Cartel, có nhiều đồng minh địa phương.
Ở đây có vấn nạn buôn bán từ vũ khí cho đến ma túy.
Một phần đáng kể thu nhập của các băng đảng
đến từ việc sản xuất ma túy đá
và mở các phòng thí nghiệm ma túy.
Michoacán quan trọng với các băng đảng ma túy
vì nó nằm trên các tuyến buôn ma túy đi lên phía Bắc.
Nhiều băng nhóm khác nhau kiểm soát các tuyến đường này.
Đây là điểm cập cảng
của các lô hàng ma túy đến từ Nam Mỹ.
Sau đó, những lô hàng đó phải di chuyển bằng đường bộ để đến biên giới.
Khốn nạn!
Michoacán đang ngày càng trở nên bạo lực, với tỉ lệ tăng 22% số vụ cố ý giết người.
Không may là nạn bạo lực này còn lâu nữa mới kết thúc.
Điều này khiến các băng đảng chia rẽ.
Nó khiến buôn bán ma túy, hoạt động tội phạm chính của chúng,
phát triển thành các hình thái tội phạm mở rộng hơn,
tống tiền, bắt cóc và khai thác gỗ bất hợp pháp,
chủ yếu để xuất khẩu.
Ngành công nghiệp xuất khẩu gỗ ở Mexico trị giá 3,2 tỷ đô.
Và ước tính có tới 70% lượng gỗ khai thác ở Mexico là bị khai thác bất hợp pháp.
Phần lớn lượng gỗ đó
sẽ đi sang Mỹ.
Các nhóm tội phạm có tổ chức đang cố tìm cách
thu lời tối đa từ số lợi nhuận đó,
đảm bảo ít nhất một phần trong số đó sẽ thuộc về chúng.
Có thể là bằng cách tống tiền
và đề nghị bảo kê cho một số công ty.
Song ta đang thấy nhiều hơn các nhóm tội phạm có tổ chức
tự nhúng tay hẳn vào việc khai thác gỗ.
Homero thường nói các khu rừng của chúng tôi là một mỏ vàng.
Một cây thông cao 30 mét
có thể bán được giá 18.000 peso.
Chúng tôi từng bắt quả tang rất nhiều kẻ đang chặt cây,
lấy trộm cây.
Chúng tôi đóng khu bảo tồn để yêu cầu giới chức giúp.
Nhưng họ lại bao che cho chúng.
Chúng tôi hãnh diện canh gác vì các khu rừng của chúng tôi được bảo tồn.
Làm vậy cũng sẽ khiến chính phủ chú ý hơn.
Bởi ban đêm đỡ ồn ào hơn
nên sẽ dễ nghe tiếng cưa xích hay tiếng kẻ nào đó chặt cây hơn.
Súng trường, dao rựa là tất cả những gì chúng tôi đem vào rừng.
Chúng tôi biết đang gặp nguy hiểm.
Lợi thế của họ là nắm rõ các khu rừng như lòng bàn tay.
Họ sẽ bất ngờ tóm chúng
rồi giao nộp chúng cho giới chức.
- Bỏ tay che mặt ra. - Ngẩng lên!
- Nghe lời đi. - Lôi nó dậy.
Dân địa phương, chỉ được trang bị lòng can đảm
và chỉ Chúa biết là còn gì khác nữa, đã tịch thu lại được gỗ.
Lúc anh ấy tìm ra tất cả số cây chúng đã chặt nằm dưới đất,
anh ấy đã đâm đơn kiện.
Nhưng những kẻ đó đã bảo anh ấy là: "Đợi bọn tao ra rồi gặp lại nhé".
Trong các buổi họp cộng đồng của chúng tôi, anh ấy từng nhiều lần bảo:
"Anh em, phải tiếp tục bảo vệ quyền lợi của ta ở khu rừng này,
ở khu bảo tồn này của ta.
Kể cả có ai mất mạng đi nữa thì chúng cũng không giết hết ta được đâu".
Tôi vẫn nhớ một câu ông ấy từng nói,
đấy là nước đi tiếp theo của tội phạm có tổ chức
sẽ là chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên.
Ông ấy bảo chúng sẽ chiếm lấy nguồn nước, khu rừng.
Và quả vậy thật. Đó là điều chúng tôi đang trải qua đây.
Tội phạm có tổ chức gần như ở đâu cũng hoạt động giống nhau.
Bạn sẽ thấy một đoàn xe
gồm nhiều xe tải chở 20, 30 kẻ có vũ khí,
cầm cưa xích chạy ngang qua,
tiến về phía rừng.
Hết xe tải này đến xe tải khác sẽ chở gỗ từ các ngọn đồi xuống.
Chúng nhắm vào khu vực cốt lõi.
Khu vực cốt lõi là vùng không được đụng tới.
Đó là nhà của bướm chúa.
Phá rừng xong rồi,
chúng sẽ đốt bỏ.
Vùng đất đó sẽ bị xói mòn
và cách sử dụng sẽ bị thay đổi. Không phù hợp để trồng cây thông nữa.
Có thể dùng nó để trồng bất cứ gì khác bạn muốn,
thường sẽ là bơ.
Và đấy là cách các nhóm tội phạm có tổ chức
kiếm thêm thu nhập, bằng cách thúc đẩy việc sản xuất bơ
ở những khu vực chúng đã khai thác bất hợp pháp
Ngày nay, nhiều nhóm tội phạm có tổ chức sở hữu rất nhiều héc-ta đất trồng bơ.
Thế rồi đùng một cái lại có một thị trường hàng tỷ đô
sẵn sàng tiêu thụ những gì Mexico sản xuất ra
và đem lại cho chúng hàng tỷ đô doanh thu.
Các nhóm tội phạm có tổ chức đang ngày càng cố gắng tìm ra cách
để xâm nhập vào thị trường thương mại quốc tế
giữa hai nền kinh tế lớn là Mexico và Mỹ đó.
Trong thập kỷ qua, nhu cầu về bơ đã lấn sang các khu bảo tồn thiên nhiên.
Rất khó để kiềm chế sự chuyển đổi
từ rừng được bảo vệ sang đất độc canh trồng bơ.
Tôi không nói là việc chuyển đổi sang trồng bơ
sẽ nhất thiết ảnh hưởng đến loài bướm, mà hiện giờ thì có
vì việc đó đòi hỏi rất nhiều nước.
Nên chúng bắt đầu tạo ra các mảnh đất nông nghiệp
và lấy cắp nước ngầm.
Nguồn nước đó đến từ các khu rừng bướm chúa
nên ảnh hưởng đến cả cộng đồng người lẫn không phải người, bao gồm loài bướm.
Homero rất lo
vì cứ liên tục có thêm các vụ cháy rừng.
Anh ấy hay bảo:
"Bọn buôn ma túy đang tấn công ta".
"Chúng sẽ dần tính phí ta đối với mọi thứ, kể cả rừng của ta".
Và bố nói là chừng nào bố còn sống
thì bố sẽ không cho phép tội phạm có tổ chức thâm nhập được vào cộng đồng này.
Chúng quen nhau hết.
Bạn sống ở đó mà đâm đơn khiếu nại
thì chúng sẽ biết và truy lùng bạn bằng mọi giá,
truy lùng bạn hoặc gia đình bạn.
"Anh đang gặp một vấn đề nghiêm trọng mà có lẽ anh sẽ không xử lý nổi".
Lời anh ấy đấy.
Khu bảo tồn El Rosario đã bị bỏ hoang.
Homero Gómez chỉ ra rằng sự thiếu an toàn đã khiến lượng du khách giảm gần 70%.
Chúng tôi không cho phép khai thác gỗ và đang liều mạng.
Song thay vì được lắng nghe hay hỗ trợ, chúng tôi lại bị đè nén.
Homero trở thành hãng quảng bá của riêng mình.
Ông ấy dễ dàng tiếp chuyện cả truyền thông địa phương hoặc quốc gia
lẫn các tổ chức quốc tế.
Ông ấy biết là, thông qua báo giới,
với việc được cộng đồng quốc tế chú ý
nhờ truyền thông của bang và cả nước, ông ấy có thể tạo được tác động lớn hơn.
Khu bảo tồn bướm chúa đang bị đe dọa nghiêm trọng
bởi nạn chặt phá lên tới 500 cây mỗi ngày.
Năm nào các chương trình thời sự giờ cao điểm
cũng đưa tin về việc bướm chúa bay tới.
Và khi làm vậy, họ cũng đưa ra ánh sáng mặt tối trong câu chuyện đó,
ấy là nạn phá rừng ở khu dự trữ sinh quyển.
Họ thường xuyên phỏng vấn Homero.
Có những nguy cơ do khai thác gỗ trái phép nhưng dân thành phố đã cùng ngăn chặn.
Sau đó chúng tôi đã bắt giữ chúng.
Ông ấy sẽ báo với chúng tôi những việc như: "Chúng tới rồi".
Và chúng tôi sẽ xem xem tỷ lệ án mạng trong khu vực gia tăng đến đâu,
các vụ bắt cóc, bắt người.
Ông ấy không nói trước máy quay vì ông ấy cẩn trọng.
Áp lực từ truyền thông và các hoạt động xã hội của Homero
đã buộc giới chức phải truy quét các thành viên tội phạm có tổ chức.
Buộc họ thực hiện các chiến dịch, tiến hành các cuộc điều tra
và tịch thu các lô hàng gỗ khai thác bất hợp pháp.
Các băng đảng ma túy trong vùng bắt đầu thấy bất an
bởi ông ấy hướng sự chú ý về khu bảo tồn.
Trong nỗ lực tìm nguồn sống cho bản thân, gia đình, cộng đồng của mình,
nơi coi ông ấy là thủ lĩnh,
ông ấy đã va chạm với các nhóm tội phạm có tổ chức.
Ở Michoacán,
tội phạm có tổ chức tìm kiếm quyền lực chính trị.
Bởi một lý do nào đó,
chúng cần và muốn trở thành cơ cấu chính trị
kiểm soát mọi thứ.
Chúng muốn được
giống như Pablo Escobar.
Các thống đốc gần đây nhất ở bang này,
ít nhất bốn hoặc năm người gần đây nhất,
đều liên hệ trực tiếp với tội phạm có tổ chức.
Chúng tôi sẽ giải quyết
vấn đề mất an ninh!
CẢNH SÁT MICHOACÁN
Chúng tôi sẽ lãnh đạo Michoacán!
Và chúng tôi sẽ biến Michoacán
thành một trong những bang an toàn nhất Mexico!
Cảm ơn.
Các nhà hoạt động và chính khách ở Michoacán
đang đưa ra những cáo buộc trên báo chí địa phương
đối với Silvano Aureoles.
Silvano Aureoles đã chi hàng triệu đô
để xây dựng bảy boong-ke trong lúc còn đương nhiệm.
Silvano bị phát hiện ủng hộ Băng Knights Templar Cartel.
Được biết, Dulce, kẻ đứng đầu băng Knights Templar Cartel,
cách đây vài hôm đã đưa cho ông ta hai triệu đô.
Chúng đang nói là đã đưa anh hai triệu đô.
Nói anh hay, Ciro. Tôi sẵn sàng để bị điều tra.
Tôi đã rất quyết tâm
đưa tình hình đi vào trật tự.
THỐNG ĐỐC MICHOACÁN 2015 - 2021
Tôi đã củng cố năng lực của bang.
Tuy nhiên, ở cấp địa phương
thì các đô thị hoàn toàn không có khả năng tự vệ.
Các nhóm tội phạm đó bắt đầu đi khắp nơi và gây áp lực lên họ
vì việc làm ăn của chúng.
Việc làm ăn của những nhóm tội phạm đó là gì?
Buôn bán ma túy.
Và khai thác gỗ bất hợp pháp.
Tham gia khai thác gỗ bất hợp pháp là ngành làm ăn lớn.
Rất hấp dẫn.
Tôi thậm chí dám nói là, bây giờ không như ngày xưa đâu,
khai thác gỗ bất hợp pháp còn thu lời hơn trồng cần sa.
Homero và người dân El Rosario đã đối đầu với chúng
hòng bảo vệ cộng đồng của họ.
Có thể thấy ở các cộng đồng lân cận trong vùng,
các khu rừng của họ đã vô cùng kiệt quệ.
Nhưng El Rosario vẫn bảo tồn được rừng của họ. Nhờ đâu?
Nhờ sự kiên trì và dũng cảm của Homero khi đối đầu với chúng.
Thậm chí đã có cả đọ súng.
Nhưng mặt khác,
ông ấy và tôi đã có những bất đồng.
Dù tôi đồng tình với công cuộc của ông ấy, vẫn có những sự phản kháng
vì ông ấy cảm thấy chúng tôi đang xâm phạm lãnh thổ chính trị đó.
Đây là cơ hội rất tốt.
Ta có thể bảo hàng xóm của ta
là anh ta cứ trồng cây đi
vì anh ta sẽ nhận được một khoản thu nhập hàng tháng.
Thống đốc muốn nói gì
trong các buổi họp báo thì tùy,
nhưng sự thật là ông ta mặc kệ bướm chúa và các khu rừng phía Đông của chúng tôi.
Homero còn bảo thế này:
"Ông ta phớt lờ cả tôi dù tôi là bạn ông ta. Tôi không nhận được câu trả lời".
Thống đốc Silvano đã hứa, nhưng không hề giữ lời.
Chúng tôi chẳng bao giờ thấy người của họ đến đây.
Chúng tôi phải đảm bảo không ai chặt cây. Chúng tôi phải mạo hiểm tính mạng.
Có câu nếu không phải người trong cuộc thì đừng phán xét.
Ý tôi là,
đứng ở phe những người phản đối,
những người đòi hỏi, khác với đứng ở phe chính phủ,
nơi bạn phải ra quyết định từ một góc độ chính thức.
Ông ấy hay nổi nóng phàn nàn là tôi đang không làm những gì cần làm
để giúp đỡ nhiều như họ muốn.
Ông ta đã lấy tiền. 4,5 triệu peso đã biến mất.
Hết tiền để trả công, hết nguồn lực. Sao người ta lao động kiểu này được.
Từng thứ một thôi chứ. Không thì danh sách dài vô tận mất.
Chúng tôi đã biểu tình chống Silvano.
Tìm giải pháp đi. Quên chuyện quá khứ đi.
Chúng tôi tưởng Silvano là bạn ông ấy. Cuối cùng chúng tôi nhận ra là không phải.
Quay đi, để ghi lại.
Và đấy là lúc họ túm Homero và bắt ông ấy.
"Họ mà không thả ông ấy
thì ta sẽ tụ tập người dân.
Ta mà chỉ có 250 người thì một ngàn người nữa sẽ tới".
Tất cả đi đằng này!
- Rẽ lối này. - Đi đằng này.
Rẽ lối này!
Họ đã phải thả ông ấy, và chúng tôi quay về hết.
Cỡ ba giờ sáng, chúng tôi tới El Rosario. Mà chúng tôi đã đưa được ông ấy trở về.
Tức là ở khu bảo tồn bướm chúa đang có một thùng thuốc nổ
giữa các nhóm chính trị đang xung đột,
các tổ chức tội phạm đang tranh giành quyền kiểm soát
và một đối thủ đã thách thức chúng, dồn chúng vào chân tường,
một người đã làm sáng tỏ vấn đề, đã đưa ra một phong trào chính trị thay thế.
Đây là chuyện lịch sử. Lũ bướm chưa bao giờ đến muộn vậy.
Đây là kết quả của biến đổi khí hậu.
Các nước phía Bắc đang gây hại cho bướm chúa. Họ dùng thuốc trừ sâu bừa bãi,
và những vành đai ngô biến đổi gen rộng lớn cũng giết chết cây cối.
Vấn đề là ở đó, một vấn đề có tên là Monsanto.
Anh ấy luôn đấu tranh vì chúng tôi, luôn muốn thành thị trưởng của chúng tôi.
Anh ấy đã ra tranh cử.
Thống đốc của ta đã đưa ra những thay đổi
về du lịch và văn hóa, việc trước đây họ chưa từng làm.
Vẫn có những người đến đây chỉ để chụp ảnh.
Họ muốn được gần gũi thống đốc,
nhưng khi ta muốn nhờ họ giúp thì họ lại quay lưng.
Tôi mừng vì thống đốc đang có những thay đổi.
Anh tôi vào chính trường
chủ yếu là vì các hoạt động hoặc vì tình yêu đối với thiên nhiên và bướm chúa.
Chứ thực tế là anh tôi không phải kiểu người
ham hố quyền lực.
Anh ấy coi đó như một công việc xã hội. Mục tiêu là tình bạn,
là giúp đỡ mọi người, vì anh ấy đã làm rất nhiều thứ.
Và người dân El Rosario biết điều đó, thế nên họ mới yêu mến anh ấy.
Vì trong quãng thời gian anh ấy ở đó,
họ đã làm được những việc vĩ đại mà tôi tin là sẽ không làm lại được nữa.
Lúc bố tôi ra tranh cử,
bố đã bị bắt cóc. Để gây áp lực cho bố và để bố hiểu rõ là bố không được phép thắng.
Chúng nói bố phải bắt người của bố bầu cho người khác
hoặc là bảo họ đừng bỏ phiếu nữa.
Chúng đe dọa bố bằng cách nói là bố mà thắng cử chức thị trưởng
thì chúng sẽ truy lùng bố và cả gia đình bố.
Chúng muốn
thương lượng.
Chúng yêu cầu bố thôi biểu tình
và để chúng khai thác gỗ bất hợp pháp.
Tới sáng sớm thì chúng thả bố.
Ngày hôm sau là ngày bầu cử.
Cả ngày thứ Bảy, chúng thuyết phục người ta đừng bỏ phiếu.
Hồi đó đang có tin đồn là hai người đã bị bắt cóc.
Mọi chuyện khép lại
vì tìm thấy một người đã bị sát hại.
Hồi đó khu vực này có tỷ lệ bắt cóc cao nhất.
Các thành viên cộng đồng này bị bắt cóc rồi hôm sau bị tìm thấy đã thiệt mạng.
Trong mùa bầu cử, các ứng cử viên thường bị sát hại.
Bố hay ngồi cạnh cửa sổ rất lâu.
Nếu có xe chạy qua thì bố sẽ ngó ra xem có phải có người tới hại bố không
vì bố vốn đã rất lo rồi.
Tôi đã bị các băng nhóm đang hoạt động ở Michoacán này bắt cóc,
nhưng việc đó không ngăn được chúng tôi đấu tranh.
NGÀY 13 THÁNG MỘT NĂM 2020
Sáng hôm đó, bố dặn tôi đợi bố, nói là bố đi họp xong nhanh thôi.
CON TRAI HOMERO
Họp xong, bố sẽ chở tôi đến trường.
Người ta điện cho anh ấy liên tục.
Tôi đoán là họ hỏi anh ấy có đến xem cuộc đua ngựa của thành phố không.
Người đã gọi cho anh ấy là Elizabeth,
ủy viên của thành phố.
Anh ấy rời buổi họp để chở Homero cháu trai tôi ra xe buýt.
Anh ấy gọi tôi và bảo:
"Bảo bé Homero là anh đang về, mà lấy sẵn cho anh một cái sơ mi nhé
vì anh không kịp thay đồ đâu".
Hôm đó là hôm cuối của hội chợ thành phố. Anh ấy bảo anh ấy định đến xem đua ngựa.
Có nhiều chính khách quan trọng đang ở hội chợ
và họ đang đợi anh ấy.
Tôi mới đưa cái sơ mi còn treo móc cho bé Homero và bảo nó ra đi.
Chúng tôi nói chuyện. Bố hỏi tôi về các lớp tôi học kỳ tới.
Tôi kể cho bố về các môn tôi học.
Xong thì, tự dưng chúng tôi không nói chuyện nữa.
Rồi tôi lên xe buýt.
Đấy là lần cuối tôi thấy bố.
Homero rất hay tới trường đua ngựa địa phương.
Các lãnh đạo mời anh ấy.
Đó vừa là
buổi họp mặt xã giao lẫn công chuyện.
Họ đã xuất phát!
Bố xuất hiện trong một bức ảnh trên Facebook cùng nhiều người khác.
Nên tôi nghĩ: "Bố đang vui lắm đây".
Lúc đó là khoảng chín giờ hoặc mười giờ đêm,
tôi không ngủ được.
Đã bốn giờ sáng mà anh ấy vẫn chưa về. Tôi nghĩ: "Anh ấy đâu rồi nhỉ?"
Mẹ tôi gọi cho tôi, hỏi bố có gọi cho tôi không vì mẹ không liên lạc được với bố.
Thế là tôi liền
báo cảnh sát.
Chẳng thấy tung tích bố tôi đâu.
Tôi là người đầu tiên đi tìm anh ấy. Tôi có linh cảm không lành.
Lúc tôi đến nơi diễn ra sự kiện đó,
thứ đầu tiên tôi thấy là xe của anh ấy.
Mà anh ấy thì không có ở đó. Nên lúc thấy nó...
EM GÁI HOMERO
...tôi thấy không ổn chút nào. Có chuyện rồi.
Tôi điện cho cô Elizabeth, một trong các ủy viên thành phố ở Ocampo.
Và cô ấy bảo: "Bố cháu đã đi với nhóm quan chức chính phủ".
Octavio Ocampo, hồi đó đang là nghị sĩ,
và Nghị viên Karina Alvarado.
Cô ấy bảo tôi nên gọi cho cô Karina đi. Tôi bèn gọi cho cô ấy.
Cô ấy nói là lúc họ rời hội chợ thì bố tôi vẫn ở đó.
QUẦY ĐỒ ĂN VẶT
Cả ngày hôm đó, tôi vừa lo sợ phát ốm,
vừa điện cho bố tôi.
Điện thoại đổ chuông nhưng chẳng ai nghe máy.
Hôm 14 tháng Một,
cỡ bốn giờ chiều thì cuối cùng cũng có người nghe điện thoại thay bố.
Đó là một người đàn ông. Anh ấy bảo bố tôi để lại điện thoại và máy tính bảng của bố
ở quầy Taco.
Anh ấy bảo anh ấy đã đem cái điện thoại về.
Bố tôi thì chẳng quên điện thoại bao giờ
vì đang là mùa du lịch nên họ sẽ gọi lúc bố đang ở đó.
Tôi hỏi người đàn ông đó có biết gì không. Anh ấy nói bố tôi đã đi khỏi tầm mắt họ.
Tôi về nhà và cả gia đình tôi đang ở đó. Và họ bảo tôi
là chẳng thấy bố tôi đâu cả.
Tôi bảo: "Để con đi tìm bố".
Chúng tôi tới Văn phòng Tổng Chưởng lý. Họ khuyên chúng tôi đợi
rồi hãy nộp báo cáo.
Thế là hôm sau chúng tôi mới nộp khiếu nại chính thức.
VĂN PHÒNG BIỆN LÝ
Họ gọi đó là vụ "bắt cóc ảo".
Họ giải thích với chúng tôi là chuyện này xảy ra khi bạn bị đe dọa qua điện thoại.
Chúng sẽ dẫn nạn nhân đến một nơi như một khách sạn
hoặc có thể là một nhà thờ
rồi ép người thân của nạn nhân.
Họ bảo bố có thể đang ở bất cứ đâu.
Họ nộp báo cáo xong,
giới chức đã phản ứng hoàn toàn thờ ơ,
như thể đánh giá thấp vụ án đó. Họ cứ bảo đó là một vụ bắt cóc ảo,
ông ấy đang ở ngoài kia, họ đang tìm rồi.
Cái chúng tôi thấy là sự hờ hững mà giới chức tạo ra
hòng cùng tồn tại với các nhóm tội phạm.
Tôi đã thực hiện một bài phỏng vấn.
Tôi đã nói nhiều câu gay gắt.
Tôi thông báo việc anh tôi mất tích
và sự lơ là không chịu hành động của tổng chưởng lý.
Bài đó lên trang nhất. Đó là quyết định của biên tập. Đó là tin tức đáng chú ý.
Các tổ chức quốc tế đã đồng tình với lời khẩn cầu của chúng tôi,
chí ít là bằng cách loan tin, để gây sức ép buộc chính phủ
phải bắt đầu tìm Homero.
HỌ YÊU CẦU BẢO VỆ CÁC NHÀ HOẠT ĐỘNG
Tin đó quan trọng về mọi mặt.
Hơn nữa, mới là tháng Một nên lũ bướm vẫn chưa đi.
Tổng Chưởng lý Michoacán đã ban hành một thông cáo
về vụ việc nhà hoạt động Homero Gómez González mất tích.
Ủy ban Nhân quyền Nhà nước đã thúc giục giới chức
đẩy mạnh việc tìm kiếm Homero Gómez.
Sau đó, mọi thứ bắt đầu.
Các quan chức nhà nước liên lạc với chúng tôi,
người từ Liên Hiệp Quốc, giới truyền thông.
Dân địa phương và bạn bè bắt đầu lên tiếng.
Tám giờ sáng hôm sau, ba trăm người đã tập trung lại để đi tìm anh ấy.
Thế thì sẽ là
một nhóm ở mé này và một nhóm nữa ở mé kia nhé.
Rồi tất cả sẽ dừng lại ở chân đồi.
Mong là ta sẽ thành công.
- Mấy người tìm ở đây rồi à? - Chưa đâu.
Chỗ ta tìm thấy người từng bị bắt cóc là cái hố ở tít dưới kia.
Có khi ở dưới đó có người đấy.
- Có thể. - Xuống nữa đi.
Các đội đó gồm toàn là dân địa phương và người dân ở thành phố
đã tình nguyện tham gia tìm kiếm.
- Đằng đó có lối mở kìa. - Ừ.
Ấn tượng lắm. Chúng tôi đến nơi thì rất đông người đã đứng đợi chúng tôi rồi.
Chúng tôi chia nhau thành nhiều nhóm.
Gómez González, chủ tịch hội đồng quản trị của El Rosario,
nơi có khu bảo tồn bướm chúa lớn nhất,
được nhìn thấy lần cuối tối thứ Hai sau khi rời một cuộc họp...
Ông mất tích ở Ocampo hôm 13 tháng Một...
Vẫn chưa có dấu hiệu gì về tung tích của ông.
Chúng tôi bắt đầu tìm từ nơi anh ấy được nhìn thấy lần cuối.
Đó là một cuộc tìm kiếm có chiến lược.
Từ đó, chúng tôi mở rộng tìm kiếm sang các khu vực khác.
Tôi nhận được cuộc điện thoại.
"Mày biết bọn tao đang giữ chồng mày chứ?"
Chị Rebeca gọi cho tôi, nói là chị ấy nhận được cuộc gọi đòi tiền chuộc.
Tôi bảo: "Tôi muốn thấy anh ấy". Chúng gửi một bức ảnh
chụp Homero đang quỳ gối
và sau lưng anh ấy là vài gã mặc đồ lính
đang dí súng vào đầu Homero.
Chúng bảo anh Homero không sao và sẽ cho anh ấy về. Chúng bảo chúng bắt anh ấy
để dạy anh ấy một bài học hay gì đó.
Chúng bảo chúng tôi mà chịu nộp tiền thì đến trưa là anh Homero sẽ được về.
Chúng tôi tuyệt vọng quá nên nghĩ là mình nên nộp tiền.
Mẹ tôi ra ngoài để đi gửi tiền. Chúng gọi mẹ liên tục suốt lúc mẹ đi,
nói là chúng đang quan sát mẹ,
giục mẹ gửi tiền đi vì chúng đang theo dõi sát chúng tôi đấy.
Chúng đòi chị ấy 100.000 peso, mà cuối cùng chị ấy chỉ gửi 50.000.
Hôm sau, chúng gọi lại cho chị ấy.
Chú Amado của tôi bảo chúng tôi đến văn phòng biện lý gặp chú ấy.
Chúng tôi đã rất sợ.
Chúng cứ liên tục gọi để dọa là chúng đang theo dõi chúng tôi.
Biện lý bảo tôi: "Đừng đưa chúng tiền".
Tôi khóc bảo anh ấy:
"Nhưng chúng sẽ giết Homero".
Vụ án đó được bàn giao cho đơn vị chuyên xử lý bắt cóc.
Chúng tôi bắt đầu sử dụng các kỹ thuật theo dõi điện thoại.
Những cuộc gọi mà gia đình ông Homero đang nhận
được truy về một nhà tù ở Tamaulipas.
Đã hai tuần kể từ khi nhà môi trường học Homero Gómez bị bắt cóc.
Thật không may, gia đình Homero
đã trở thành nạn nhân của những kẻ bắt cóc tống tiền lừa lọc.
Chưa có manh mối gì về tung tích của nhà hoạt động này.
Tuyến điều tra đó kết thúc
và vụ án được bàn giao cho đơn vị án mạng do tôi đại diện.
Chúng tôi sẽ điều tra tiếp. Mà khả năng bắt cóc thì đã bị loại trừ.
Tôi tin ta sẽ tìm thấy ông ấy,
nhưng tôi mong ta sẽ tìm thấy ông ấy còn sống.
Đây là vấn đề nhạy cảm. Vô cùng đáng tiếc và đau đớn.
Dù thống đốc có nói gì,
dù thống đốc tuyên bố sẵn sàng hy sinh chính mình để ông ấy xuất hiện
thì thực tế vẫn là ông ấy đã mất tích. Và thực tế là các xưởng cưa bất hợp pháp
vẫn đang hoạt động ở Michoacán.
Có vài người bảo họ biết bố đang bị giam ở đâu.
Chúng tôi đã tới đó tìm nhưng chẳng thấy gì.
Cảnh sát đã thẩm vấn những người đó nhưng họ không chịu mở miệng.
Họ sợ.
Ở Michoacán, cảnh sát bang tiếp quản việc kiểm soát an ninh ở Ocampo và Angangueo,
sau khi 53 sĩ quan cảnh sát ở hai thành phố này
đang bị điều tra về vụ mất tích của Homero Gómez,
nhà hoạt động vì bướm chúa.
Cảnh sát thành phố
được cho là đã phụ trách an ninh ở cuộc đua ngựa đó.
Nên những người đầu tiên bị thẩm vấn
là lực lượng cảnh sát của thành phố.
Vấn đề là, ở Michoacán này từ rất lâu đã có
những vụ mất tích cưỡng ép
do cảnh sát thành phố gây ra.
Bộ trưởng Bộ Công an Michoacán
cho biết mọi thành viên thuộc lực lượng cảnh sát thành phố ở Ocampo
đã bị giam giữ để điều tra
do bị cáo buộc có liên đới
với các tổ chức tội phạm.
Đa phần họ nói họ không phụ trách sự kiện ấy.
Ba, bốn sĩ quan gì đó đã phụ trách sự kiện thì khẳng định họ đã về sớm.
CẢNH SÁT BỊ GỬI TRÁT ĐÒI HẦU TÒA
VẪN MẤT TÍCH
Thường thì khi các nhóm tội phạm thực hiện một vụ có tầm ảnh hưởng lớn thế,
chúng sẽ dàn xếp.
Chúng sẽ phối hợp với giới chức địa phương.
Thứ nhất là bởi gia đình nạn nhân sẽ phản ứng.
Thứ hai là để đảm bảo những kẻ bắt cóc sẽ bắt được nạn nhân
mà không bị cảnh sát chặn đường.
Cần khoảng 30 đến 45 phút
để những kẻ bắt cóc hoặc giết người thoát và tránh đánh động các biện pháp an ninh.
NGÀY 29/1/2020 16 NGÀY KỂ TỪ KHI HOMERO MẤT TÍCH
Chúng tôi được triệu tập đến Văn phòng Biện lý Quận của vùng. Tôi đang về nhà
thì tự dưng
một xe tuần tra pháp y phóng ngang qua tôi.
Tôi vơ vội lấy điện thoại và bật lên.
Tôi ngay lập tức thấy
tin báo
là một thi thể đã được tìm thấy
ở gần nơi bố tôi biến mất.
Hôm 29 tháng Một năm 2020, tôi nhận được một cuộc điện thoại,
trong đó
tôi được yêu cầu tới El Soldado,
gần nơi anh Homero được nhìn thấy lần cuối.
Họ bảo họ tìm thấy một thi thể rồi, được cho là của anh Homero.
Tôi tới đó một mình.
Tôi không muốn đánh động gia đình tôi.
Hóa ra,
lúc tôi tới thì cảnh sát và các điều tra viên đang ở đó rồi.
Mở đường cho cấp cứu nào.
Họ cho tôi lại gần cái giếng đó hơn một chút.
Họ gọi đó là một cái "hố nước". Nó khá sâu, khoảng sáu mét hoặc hơn.
SEMEFO SỞ PHÁP Y
Nạn nhân nổi úp mặt xuống.
Họ bảo chúng tôi phải đợi nhân viên điều tra cái chết bất thường
thì mới thu hồi được thi thể
để tôi nhận dạng.
Tôi thấy sợ hãi, đau đớn.
Tôi thấy buồn bã, tức tối, giận dữ, đủ thứ cảm xúc.
Khiến tôi thấy như người tôi đang trôi lơ lửng vậy.
Tôi nghĩ đấy có lẽ là anh ấy vì cái quần anh ấy mặc.
Tôi nhớ anh ấy từng mặc cái quần giống vậy. Tôi bảo: "Anh ấy đấy".
VẠCH CỦA CẢNH SÁT CẤM ĐI QUA
Họ không cho tôi đến quá gần. Họ hỏi tôi đấy có phải anh ấy không rồi kéo tôi ra.
Cứ như bị dội một gáo nước lạnh. Tôi chẳng biết phải phản ứng thế nào.
Vừa quay đi, tôi vừa nghĩ ngay là:
"Mình sẽ nói với gia đình mình thế nào đây?"
Amado gọi cho tôi.
Tôi hỏi: "Anh chắc không?" Anh ấy đáp: "Chắc".
Tôi ôm mẹ tôi thật chặt.
Và tôi bảo: "Hết rồi".
Lúc đó,
mẹ hiểu ngay.
Lúc họ bảo tôi họ đã tìm ra anh ấy dưới cái giếng đó...
tôi chỉ ôm chặt Kinh Thánh và bảo: "Tạ ơn Người".
Vì
tôi nghe nói
là rất nhiều người đã từng bị bắt đi rồi biến mất mãi mãi.
Chẳng thấy cả thi thể của họ,
chẳng biết đã chết hay còn sống.
Lúc đấy, tôi đã bảo Chúa là: "Tạ ơn Người đã cho con một thi thể để chôn cất
và một nơi để đem hoa cho anh ấy".
ĐÃ TÌM THẤY THI THỂ CỦA HOMERO
Tôi cử một phóng viên đi chỉ đưa tin về hôm đó.
Anh ấy đi cùng một nhóm phóng viên nữa.
Anh ấy về ngay sáng hôm đó
vì chúng tôi chưa có cách nào để đưa tin chuẩn về vụ án đó cả.
ĐÃ TÌM THẤY THI THỂ CỦA HOMERO
HOMERO GÓMEZ ĐƯỢC TÌM THẤY ĐÃ TỬ VONG
Nhiều xe tải lạ chở người mang vũ khí đang canh gác khu vực đó.
Với giới ký giả chúng tôi ở Michoacán, bấy giờ, hơn bao giờ hết,
Michoacán là một vùng tĩnh lặng
bởi tội phạm có tổ chức ở khu vực đó sẽ trả đũa
ngay lập tức, nhắm vào các đồng nghiệp của chúng tôi. Chúng sẽ không giỡn mặt.
Sau 16 ngày tìm kiếm, giới chức Mexico
đã tìm thấy thi thể nhà hoạt động vì môi trường Homero Gómez.
Những người ủng hộ nhân quyền và môi trường ở Mexico
cho biết họ sống trong rủi ro thường trực.
Đâu chỉ các thành viên trong gia đình chúng tôi mất đi một người thân.
Mà cả thế giới, loài bướm chúa và các khu rừng
đã mất đi một người bảo vệ vĩ đại.
Do các hoạt động của mình, Homero Gómez từng nhiều lần bị dọa giết.
Ông mất tích hôm 13 tháng Một.
Bướm chúa, một trong những loài biểu tượng nhất của Mexico,
vừa mất đi người ủng hộ có lẽ là vĩ đại nhất của chúng.
Ở Michoacán, một vụ việc được cho là đuối nước
là nguyên nhân gây ra cái chết của nhà hoạt động và người bảo vệ bướm chúa.
Theo Tổng Chưởng lý Michoacán,
thi thể của Homero Gómez đã được tìm thấy
dưới một giếng nước dùng cho nông nghiệp.
Tới nay, trong quá trình kiểm tra ban đầu bên ngoài thi thể
với thời điểm tử vong là từ hai đến ba tuần trước...
TỔNG CHƯỞNG LÝ MICHOACÁN
...không thấy có thương tích bên ngoài.
Có hiện tượng tím tái ở mặt và móng tay,
những đặc điểm điển hình của ngạt thở do đuối nước.
Thay mặt Văn phòng Tổng Chưởng lý bang...
Tôi giận dữ trước những gì tổng chưởng lý nói.
Ông ta bảo bố tôi mất là do tai nạn,
do bố bị chết đuối.
Thế
ông giải thích kiểu gì việc thi thể bố tôi còn những thương tổn khác?
Theo kết quả khám nghiệm tử thi,
thực chất ông ấy đã bị chấn thương
ở vùng đầu.
Chúng tôi cho rằng cú va chạm vào đầu đó là do lúc ông ấy ngã.
Tuy nhiên, tôi có thể đảm bảo
nguyên nhân tử vong không phải do cú va chạm đó.
Tới nay vẫn chưa có chứng cứ gì
cho thấy cái chết của ông ấy
là do hành vi bạo lực.
Tức là giả thiết chắc chắn nhất của các anh tới nay
là hôm 13 tháng Một, ông Homero đã bị ngã
và thi thể của ông ấy cứ nổi ở đó đến tận 29 tháng Một ạ?
Đúng.
NGÀY 13, 14, 15 THÁNG MỘT
NGÀY 16, 17, 18 THÁNG MỘT
NGÀY 19, 20, 21, 22 THÁNG MỘT
NGÀY 23, 24, 25, 26 THÁNG MỘT
NGÀY 27, 28 THÁNG MỘT
Từ góc độ pháp y,
bạn sẽ biết một người bị sát hại hay là nạn nhân đó tử vong do bị ngã.
Bấy giờ, thi thể đó lẽ ra phải có dấu hiệu bị phân hủy rồi.
NHÂN VIÊN ĐIỀU TRA CÁI CHẾT BẤT THƯỜNG
Tức là lẽ ra nó đã phải có diện mạo dị dạng,
mắt lồi,
rụng tóc, bong da, gần như không nhận ra được nữa.
Anh ấy còn chẳng bị nhăn nheo hay biến dạng.
Tay anh ấy chỉ bị nhăn nhẹ,
như lúc bạn nhúng tay vào nước lạnh vậy.
Theo tôi, chúng đã quẳng anh ấy xuống đó vì nhìn anh ấy vẫn nguyên vẹn.
Đến quần áo của anh ấy trông cũng bình thường. Trông chúng sạch sẽ.
Trông chúng còn chẳng ố bẩn.
Nơi đó rất lạnh, nhiệt độ về đêm
có thể xuống dưới mức đóng băng, nhất là vào mùa đông.
Thi thể đó đã bắt đầu phân hủy, nhưng do điều kiện khí hậu,
nó đã được bảo quản, nên quá trình phân hủy đã không diễn ra.
Kết luận của bên công tố
về tình trạng thi thể của ông Homero khi tìm thấy,
báo cáo của Sở Y tế Pháp y về nguyên nhân tử vong,
có đề cập đến cả chứng viêm phổi hít.
Tổng chưởng lý đã bác bỏ ý kiến rằng đó có thể là vụ án mạng.
Việc đó để lại trong chúng tôi cảm giác thất vọng. Sao cái chết của một người
quan trọng như ông ấy lại gói gọn trong tóm tắt dài bốn phút được?
Chúng tôi biết hết, tình trạng thi thể lúc chúng tôi tìm thấy,
và chẳng có gì khớp với lời của tổng chưởng lý.
Rất nhiều người chúng tôi không tin vụ đó là tai nạn.
Đó đâu phải tai nạn. Đó là một vụ án mạng.
Vị trí tìm thấy thi thể đi ngược lại mọi quan điểm khác.
Chúng tôi bảo: "Họ đã không tìm ở nơi ông Homero được nhìn thấy lần cuối".
Đó là thông tin liên quan nhất
để đặt ra được câu hỏi là:
"Sao ông Homero đã nằm ở vị trí đó 16 hôm
mà họ lại không tới đó tìm?"
Cái giếng nơi họ tìm thấy ông ấy...
BẠN CỦA HOMERO
...em trai ông ấy, Juan, và tôi có đến đó tìm rồi. Nhưng chẳng thấy gì.
Ta mà xem xét điều kiện địa lý và thời tiết
ở nơi tìm thấy thi thể
thì thật đáng ngờ khi tìm thấy một thi thể ở tình trạng đó sau 15 ngày. Nó vẫn mới.
Trong những điều kiện đó, nó không thể được bảo quản những 15 ngày.
Gần như là không thể.
Cho nên
tất cả đều chỉ ra là ông ấy mới ở dưới nước một thời gian rất ngắn.
Một thời gian rất ngắn.
Thế nên chúng tôi nghĩ có lẽ
có kẻ đã giam ông ấy ở đâu đó.
Và khi thấy đang phải chịu quá nhiều áp lực từ chính phủ và dư luận,
có lẽ chúng đã tới vứt xác ông ấy để đánh lạc hướng họ.
Người ta nói với chúng tôi là ở cái giếng
nơi sáng sớm hôm đó họ tìm thấy thi thể của bố tôi,
xung quanh cái giếng đó có rất nhiều xe cộ.
Người ta thường đem đủ thứ tới đó vứt.
Khi những người trong cộng đồng này
nói với gia đình Homero là ông ấy đang bị giam ở El Soldado,
hẳn là vì cư dân ở khu vực đó
biết là ở El Soldado có vài nhà an toàn.
Nói cách khác, nhiều người từng bị bắt cóc, lôi đi rồi bị bỏ lại đó.
Nên cộng đồng này biết khi nào thì những người bị bắt đến rồi đi.
Có khi đó là những thành viên của các băng đảng đối địch.
Có khi đó là các nhà lãnh đạo, như trường hợp ông Homero.
Có khi đó là những người bị bắt cóc để đòi tiền chuộc. Và người ta biết họ là ai,
họ có bao nhiêu người, họ đang ở đâu.
Thế nên người ta mới có thông tin về tung tích của ông Homero,
và giới chức lại không tìm ở đó mà lại đi chỗ khác tìm.
Nhưng họ biết rõ.
Là một nhân viên điều tra cái chết bất thường, một bác sĩ pháp y,
là một nhà khoa học trong lĩnh vực này, tôi thấy một cuộc điều tra yếu kém.
Văn phòng Tổng Chưởng lý đang báo cáo
dựa trên những dữ liệu
đã được xác minh cho tới nay. Cảm ơn nhiều.
Nếu không phải đồng lõa do trực tiếp tham gia thì cũng là đồng lõa do sơ sót.
ĐƠN VỊ CHUYÊN VỀ CỐ SÁT
Mọi dấu hiệu đều cho thấy vụ đó là có chủ đích.
Nhưng để xác minh được thì vẫn cần đến một cuộc điều tra sâu rộng.
Vụ án chết do đuối nước này cũng giống như các vụ án của các nhà hoạt động khác.
Abisai Pérez Romero được tìm thấy đã tử vong
ở đô thị Tula de Allende ở Hidalgo. Anh ghi chép về tình trạng ô nhiễm ở Tula.
Theo khám nghiệm tử thi, không thấy có dấu hiệu bạo lực nào.
Ở Chiapas, nhà môi trường học và người chăm sóc một khu bảo tồn khỉ rú,
José Luis Álvarez,
được tìm thấy đã tử vong cạnh Cao tốc Emiliano Zapata, gần Calatrava.
Adán Vez Lira, nhà bảo vệ môi trường, đã bị sát hại.
Ông đã có nhiều thành tựu quan trọng trong việc bảo vệ hệ sinh thái
ở duyên hải Trung Veracruz.
Ủy ban Nhân Quyền thương tiếc báo tin về vụ án mạng của Margarito Díaz González,
nhà bảo vệ môi trường và người ủng hộ các nơi linh thiêng của cộng đồng Wixárica.
Samir Flores, nhà hoạt động Nahuatl ở Morelos, phản đối việc xây dựng
nhà máy nhiệt điện ở Huexca, đã bị sát hại.
Samir không chết. Chính phủ đã giết anh ấy!
Ta đang để các nhà hoạt động vì môi trường
bị sát hại mà không bị trừng trị ở Mexico.
Tin từ tổng chưởng lý,
nhà hoạt động vì môi trường Homero Gómez được tìm thấy đã tử vong.
Báo cáo ban đầu cho biết không có dấu hiệu bạo lực nào.
Tổng chưởng lý không loại trừ khả năng ông đã chết đuối.
Họ trả đồ đạc của bố cho chúng tôi. Trong túi quần bố vẫn còn giấy tờ và tiền.
Nhưng lúc tôi hỏi đặc vụ phụ trách vụ án xem chìa khóa xe đâu,
anh ta nói không thấy nó.
Tôi hỏi: "Sao anh không điều tra vụ đó?"
"Chúng lấy điện thoại của ông ấy mà. Chắc chúng lấy cả chìa khóa xe rồi".
Tôi tức điên.
Mấy hôm sau họ bảo: "Đây rồi, chúng tôi tìm thấy chìa khóa xe rồi.
Nó bị chôn ở đấy từ đầu".
Nhưng trong ảnh chứng cứ thì chìa khóa xe khô,
chắc là do máy kéo lên, không thấy vết bẩn hay dơ nào cả.
Tìm thấy chìa khóa như thế nào thì chúng tôi bàn giao đúng như thế.
Chúng không bị can thiệp, vì khi thu thập chứng cứ,
các chuyên gia pháp y làm gì cũng phải đeo găng,
tuân thủ quy trình để ngăn ngừa nhiễm bẩn.
Sau đó họ yêu cầu tôi đi đưa cái xe về lại vì họ quên chưa chụp ảnh.
Tôi phải đi lái nó về cho họ chụp ảnh, để họ có chứng cứ là họ đã tìm thấy nó.
Vô lý hết sức, vì tôi đã lái cái xe đó được khoảng một tuần
để di chuyển và tìm kiếm tiếp rồi.
Họ thì chụp ảnh cái xe như thể vừa mới tìm thấy nó.
Và đó là những bức ảnh họ lấy làm chứng cứ.
Chúng tôi liên hệ chặt chẽ với một đầu mối chúng tôi có ở Văn phòng Tổng Chưởng lý.
Ngay từ đầu, chúng tôi đã thấy rất nhiều điểm bị thao túng trong vụ án của Homero,
vì có những thứ đơn giản là không thể tin được.
Tôi muốn các công chức đã đi cùng bố tôi bị điều tra.
Họ bảo chúng tôi là có người đã lấy iPad
và điện thoại của anh ấy. Chúng tôi hỏi: "Người đó vẫn giữ nhỉ?"
Cái người đã cầm điện thoại của anh ấy
còn dám sạc pin máy và trả lời một cuộc gọi.
Kết quả là bên công tố đã tìm ra cái điện thoại đang ở đâu.
Lúc đầu, chúng tôi nghi ngờ cái nhóm công chức đó.
Người thanh niên cầm đồ của anh ấy là cộng sự thân cận với họ.
Anh ta nói là anh tôi đã để quên đồ
nên anh ta cầm theo cho khỏi mất.
Anh ta bảo anh ta cầm vì không thấy anh tôi đâu nữa.
Tôi là Elizabeth Guzmán Vilchis.
Tôi đến từ Đô thị tự trị Ocampo.
Tôi thấy có lỗi và cứ tự nhủ:
"Mình mà không gọi điện mời ông ấy tới thì ông ấy đã không tới
và cả vụ việc này đã chẳng xảy ra". Nhưng rốt cuộc thì, ai mà ngờ được.
Nhiều đồng sự chính trị cũng có mặt ở đó.
Một trong số họ là Karina Alvarado.
Octavio Ocampo Córdoba, người bấy giờ đang là nghị sĩ.
Tôi là Octavio Ocampo.
Tôi quen ông ấy qua các hoạt động xã hội.
Homero cũng là một chính khách,
ngoài việc là một nhà môi trường học kiêm người bảo vệ rừng.
Các cuộc đua ngựa rất được chú ý.
Chúng là những sự kiện công khai.
Chúng tôi đã có cơ hội được gặp ông ấy ở sự kiện đó.
Chúng tôi chỉ bắt tay nhau.
Lúc tôi về chắc là khoảng sáu giờ tối.
Lúc đó trời còn chưa tối.
Chúng tôi tạm biệt nhau. Tôi về nhà, còn ông ấy ở lại đó.
Chúng tôi gặp nhau chóng vánh đến nỗi
tôi còn chẳng biết
là có người đã đem đồ đạc của ông ấy đi.
Chúng tôi ngồi cùng ông Homero khoảng hai tiếng,
cùng tất cả những người tôi vừa nhắc đến.
Đầu tiên, Octavio Ocampo bắt đầu hát.
Tôi không nhớ là bài gì.
Tất cả chúng tôi thì nhảy.
Sau đó, ông Homero và Octavio bắt đầu hát một bài khác.
Trong các bức ảnh, bạn có thể thấy
ông ấy cầm iPad và điện thoại của mình theo suốt.
Lúc nhảy, ông ấy cũng cầm các thiết bị của mình theo.
Các đồng nghiệp của tôi phản bác là ông ấy bỏ lại hoặc quên chúng ở quầy đồ uống.
Rất lạ. Nếu ta đều đang ngồi với nhau
mà tôi thấy bạn để quên cái gì đó thì tôi sẽ đưa bạn ngay chứ, đúng không?
Tôi cầm về để làm gì?
Người đã cầm chúng là Karina, sau đó, đã đưa chúng cho thợ chụp ảnh của cô ta.
Chúng tôi có một số thông tin về vụ đó
nhưng không đủ để mở một cuộc điều tra.
Khoảng sáu tháng sau, tôi tình cờ gặp đồng nghiệp ở Văn phòng Tổng Chưởng lý.
Cô ấy cũng đến sự kiện hôm đó.
Cô ấy bảo: "Biết gì không? Chúng giết thợ chụp ảnh của Karina rồi,
sau khi mọi chuyện xảy ra".
TRỢ LÝ CỦA KARINA ALVARADO
Một chỉ huy trong đơn vị điều tra bảo tôi: "Có chuyện này chúng tôi thấy khó hiểu.
Karina và Nghị sĩ Octavio đệ đơn xin bảo hộ rồi. Sao cô lại chưa?"
"Sao phải làm thế? Tôi có làm gì sai đâu".
Tôi là luật sư mà, nên tôi thấy việc đệ đơn xin bảo hộ chẳng được ích gì cả
vì rốt cuộc thì tôi có trách nhiệm gì trong vụ việc đó đâu.
Chúng tôi được biết là những người đã đi cùng ông Homero
đã xin bảo hộ pháp lý để tránh bị điều tra hoặc thẩm vấn.
Anh cho chúng tôi biết là đã có chuyện gì được không?
Đấy là quyền của họ.
Và chúng tôi tôn trọng các quyết định do giới chức đưa ra.
Tôi chưa bao giờ đệ đơn xin bảo hộ. Tôi chưa bao giờ thấy cần phải làm vậy.
Lần này tôi cũng không cần.
Tôi chẳng hiểu tại sao họ phải đệ đơn xin bảo hộ
nếu họ không liên quan gì,
trừ phi họ có liên quan thật.
Tôi có thể khẳng định chắc chắn là không thể có chuyện đó.
Nữ đồng nghiệp có mặt ở đó là một người phụ nữ tốt bụng.
Cô ấy không liên quan gì hết. Cậu đồng nghiệp còn lại cũng có mặt ở đó
thì tôi không rõ hồi đó cậu ấy là nghị sĩ hay thị trưởng.
Nhưng cậu ấy cũng là một thanh niên tốt bụng, không có động cơ bí mật.
Việc họ có liên quan hay không
thì ý tôi là,
việc đấy là...
Tôi không xác nhận được.
Nhưng tôi khá tự tin
là không có gì cả đâu.
Hồi Silvano lên làm thống đốc, Octavio Ocampo đang là nghị sĩ.
Silvano, Octavio Ocampo và Karina Alvarado
luôn đi với nhau.
Sao bạn Karina lại cầm đồ của Homero?
Sao Karina và Octavio Ocampo lại phải đệ đơn xin bảo hộ?
Tính đến giờ thì họ không phải nghi phạm.
Tôi chỉ muốn họ cho lời khai về những gì đã xảy ra thôi
vì họ là những người cuối cùng đi với bố.
Không phải vì tôi đã nghĩ hay vẫn nghĩ họ có tội
mà là vì tôi tin họ có thể nắm giữ thông tin sẽ dẫn đến việc bắt giữ
những kẻ thực sự là hung thủ.
Homero là một nhân vật quan trọng đã lên án việc khai thác gỗ bất hợp pháp
như là một trong các nguyên nhân chính gây thiệt hại cho khu bảo tồn,
quê hương của bướm chúa.
Biểu tượng này được lập ra theo Hiệp định Thương mại Tự do ở thời điểm đó...
Vụ đó không phải tai nạn. Có kẻ không chỉ muốn loại bỏ ông ấy
mà còn muốn gửi đi một thông điệp
tới mọi nhà lãnh đạo xã hội khác dám bảo vệ cây cối và các cộng đồng.
Tôi nghe nói là tổng chưởng lý
định điều tra các chú Amado và Juan của tôi.
Họ nói là thật lạ khi các chú tôi quan tâm đến vụ án này như thế,
có khi là các chú tôi có liên quan. Nên họ sẽ điều tra các chú.
Văn phòng Tổng Chưởng lý Michoacán rất hay tiến hành quấy rối tư pháp
đối với người thân của nạn nhân bị sát hại
nhằm ngăn cản, cản trở và ngăn chặn họ đặt ra những câu hỏi gây khó chịu.
Đây không phải lần đầu tiên
Tổng Chưởng lý Michoacán viện tới cái chiến thuật
chuyển hướng cuộc điều tra vào các nạn nhân
để khiến họ phải rút lui
và truyền thông thôi đưa tin về vụ án,
và rốt cuộc,
giúp giới chức hết phải chịu thêm áp lực.
Tôi quyết định ngừng thúc giục họ điều tra thêm vì sợ,
bởi khi cuộc điều tra được tiếp diễn, chẳng thể biết bạn sẽ gặp phải chuyện gì.
Gia đình bạn sẽ luôn dễ gặp nguy hiểm.
Chủ yếu là vì thế nên chúng tôi quyết định không yêu cầu điều tra nữa để được yên ổn.
Như bạn thấy đấy, có tám bộ.
Có thể bạn chỉ thấy một chồng giấy thôi, nhưng đây là mọi thứ chúng tôi đã làm đấy.
Và trong những hồ sơ này
không hề có gì
cho thấy là ông Homero,
tính tới thời điểm này,
đã tử vong do bạo lực.
Tính đến giờ, tất cả những gì ta có
là chứng cứ khoa học chứng minh ông Homero đã tử vong
do bị ngạt cơ học vì chìm dưới nước,
tức là ông ấy đã chết đuối.
Kết luận của giới chức
không chỉ vô lý
mà còn có luận điệu bác bỏ,
đến mức xem thường
trí tuệ của truyền thông,
các độc giả và ký ức của chính ông Homero.
Họ làm vậy để Biện lý Quận của vùng không phát lệnh bắt
những kẻ khai thác gỗ bất hợp pháp, để đám sát thủ, đám trùm tội phạm được thả
và để bảo vệ những cảnh sát bang đã tham gia canh chừng cho các đoàn xe
chở gỗ bị khai thác bất hợp pháp.
Giới chức cần phải vào cuộc.
Ở đây là các Biện lý Quận của vùng và cảnh sát bang.
Để được như vậy thì phải có sự nhất trí giữa các lãnh đạo chính quyền nhà nước.
Tôi không có chứng cứ, nhưng tôi hoàn toàn chắc chắn
là các thành viên tội phạm có tổ chức đã hạ lệnh sát hại ông Homero
vì ông ấy đang thu hút sự hiện diện của giới chức liên bang
và sự chú ý của truyền thông
về một khu vực mà chúng muốn che giấu những hành vi bất chính của chúng
dưới bức màn bóng tối.
Andrés, ông có thể cho chúng tôi biết rõ hơn là ông có biết
những kẻ đang khai thác gỗ bất hợp pháp là ai không?
Tôi không trả lời câu đó được.
Không được đâu.
Ông nghĩ là ông mà trả lời thì ông sẽ gặp nguy hiểm tới tính mạng ạ?
Đúng.
Mạng của tôi và mạng của các đồng nghiệp.
Những kẻ khai thác gỗ, những người trồng bơ
và các doanh nghiệp vận chuyển đều bị tội phạm có tổ chức kiểm soát.
Dân địa phương phải trả cho chúng một phần thu nhập của họ
để được phép lao động.
Nếu có bất cứ ai không tuân thủ
những gì chúng đang làm từ trước tới nay thì sẽ có người bị sát hại.
Không chỉ ở bang này mà ở cả đô thị tự trị này.
Bạo lực vẫn đang tiếp diễn không ngơi nghỉ ở Mexico.
Omar Colina Lanis, bộ trưởng ở Ocampo, Michoacán,
và bố anh vừa bị bắn chết
tại đô thị tự trị Zitácuaro.
Thi thể của họ được tìm thấy trong xe với nhiều vết thương do đạn bắn.
Tổng Chưởng lý Michoacán
đang tiến hành điều tra vụ án.
Vụ việc Khu dự trữ Sinh quyển
và vụ sát hại ông Homero giống như hiệu ứng cánh bướm vậy.
Lấy ví dụ Super Bowl đi. Một người hâm mộ tới Super Bowl
mua bánh mì kẹp xúc xích hoặc một cái Hamburger có sốt bơ.
Quả bơ đó, để đến được Mỹ,
đã đi qua chốt hải quan hình thức do giới chức làm ngơ.
Quả bơ đó được sản xuất ra ở Michoacán,
tại các khu vực do tội phạm có tổ chức kiểm soát,
những kẻ mà, trước khi sản xuất ra bơ,
đã chặt phá một khu vực nào đó bằng cách khai thác gỗ quý bất hợp pháp,
nơi trước đó là do các dân làng bảo vệ.
Ở trường hợp này là ông Homero.
Ta phải phá vỡ chuỗi đó ở một điểm nào đấy.
Tôi không rõ là ở Mỹ hay ở Mexico,
hay là nhờ sự can thiệp của giới chức liên bang.
Nó đang không ổn ở điểm nào đó.
Tôi nghĩ tất cả đều đang không ổn ở Michoacán.
Hoặc là như một người tôi quen từng bảo:
"Cái gì có thể sai thì ở Michoacán sẽ còn sai hơn".
Mỗi năm, Michoacán mất gần 70.000 héc-ta rừng.
Bằng một phần ba diện tích vùng phía Đông Michoacán.
Và thực tế là chuyện đó diễn ra ngay trước mắt ta.
Bướm chúa, nổi tiếng với đôi cánh đẹp màu cam, đen và nâu,
được IUCN tuyên bố là đang bị đe dọa tuyệt chủng hồi tháng Bảy năm ngoái.
Bốn mươi năm sau một trong những khám phá kỳ diệu nhất trên hành tinh,
cuộc di cư của bướm chúa đang đứng trước nguy hiểm.
Số lượng bướm chúa
đã giảm từ 22 đến 72 phần trăm
trong một thập kỷ qua.
Theo giới khoa học, thủ phạm là biến đổi khí hậu,
thuốc trừ sâu và khai thác gỗ bất hợp pháp.
Bướm chúa có thể sẽ biến mất và không bao giờ trở lại, đó là sự thực.
Chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh. Lợi thế của chúng tôi là để đến khu bảo tồn này,
chúng sẽ phải chạy xe qua làng.
Và ở làng, chúng tôi sẽ đứng gác. Dù có bị chúng giết hết, chúng tôi sẽ chặn chúng.
Chúng tôi sẽ bảo vệ nơi này bằng cả sức mình.
Như đồng chí Homero của chúng tôi từng bảo vệ nó,
chúng tôi sẽ tiếp nối di sản của ông ấy.
Với gia đình chúng tôi
thì vụ đó không phải tai nạn.
Ta sẽ đi về đâu
nếu như chẳng ai chịu trách nhiệm
về những vụ án như thế này?
Lúc chúng tôi đưa Homero tới, ở đó đã chật kín người,
bạn bè, gia đình, các thành viên đến từ nhiều cộng đồng
đã đứng đợi anh ấy.
Lúc thấy xe tang tới gần, trong tôi là một cảm giác không gì tả nổi,
mà mắt tôi đã nhòa lệ. Tôi buồn lắm khi biết bố đang nằm trong cái xe tang đó.
Tôi định chở anh ấy bằng cái xe tang chúng tôi đưa anh ấy tới.
Nhưng người dân không muốn thế.
Người dân muốn được khiêng quan tài.
Thế là mọi người ở khắp xung quanh tiến lại dần,
tất cả vây quanh bố.
Và bố được đưa đi lần cuối,
tới nơi bố từng chụp ảnh cùng đôi cánh bướm của bố.
Ai cũng cảm nhận được! Homero đang hiện diện!
Ở đây, ở trên kia, Homero đều sẽ che chở cho ta!
Tôi không thể tin nổi. Ở đúng nơi tôi mới chụp ảnh cho bố,
trông bố rạng ngời, đôi tay dang rộng,
thì giờ bố cũng đang ở đúng nơi đó
nhưng trông khác hẳn.
Ông ấy đã lao động không biết mệt mỏi để bảo vệ các khu rừng của ta.
Ta đã đi tìm ông ấy không biết mệt mỏi.
Chúng tôi muốn gia đình ông biết là họ không đơn độc.
Người dân của ông ấy đều đang ở đây.
Tất cả đều đang ở đây.
Cảm ơn tất cả mọi người.
Buồn lắm.
Giây phút đó, tôi biết chúng tôi sẽ nhớ ông ấy nhường nào.
Đến tôi còn khóc.
MÙNG HAI THÁNG MƯỜI MỘT NĂM 2022 EL ROSARIO, MICHOACÁN
Hôm Lễ hội Người chết, theo truyền thống, chúng tôi sẽ đến nghĩa trang
để đặt vòng hoa lên mộ,
trang trí ngôi mộ bằng hoa và nhiều thứ khác.
MẸ CỦA HOMERO
Vĩnh hằng, amen.
Mary, đức mẹ ân sủng và đức mẹ lòng thương...
Cầu cho chúng con khi này và trong giờ lâm tử.
Thánh Tâm Chúa Giê-su...
Con tin ở Người.
Tín ngưỡng Otomí và Mazahua
vốn đã gọi chúng là linh hồn của người chết.
Về sau, Homero gọi chúng là "những nàng dâu mặt trời".
Lũ bướm đang bay xuống tìm nước.
Sau đó chúng sẽ tìm hoa.
Những kẻ du hành, kẻ thu hoạch, những nàng dâu mặt trời...
Linh hồn của người chết.
Tôi tin bố tôi sẽ trở về cùng lũ bướm.
Thế nên tôi hay tới khu bảo tồn này
và được một mình chìm đắm giữa lũ bướm.
Tôi cảm giác như bố đang ở đó với tôi.
Và chúng tôi đang cùng ngắm nhìn khung cảnh đó,
đợi ánh mặt trời chạm tới nó
để thấy vô vàn cánh bướm bay lượn khắp xung quanh.
Tôi bắt đầu nhớ lại những giây phút ấy
và nói chuyện với bố như bố đang ở đó cùng tôi, nhưng đang ngẫm lại quá khứ.
Oxy.
- Bướm hít thở bằng gì? - Oxy ạ.
Đúng rồi. Ta cần có cây thì bướm mới sống được.
Thế giờ bướm sẽ đậu ở đâu?
Lắm lúc tôi tự cười một mình
vì tôi cảm giác tôi đang được nói chuyện với bố tôi.
Bay đi, bay cao đi.
Cả ngày dài.
Có thể sẽ không thành Người bảo vệ Loài bướm chúa mới,
mà tôi vẫn muốn tiếp bước bố tôi.
Bố đã dạy tôi như thế.
Tôi muốn tiếp tục làm những công việc này, không để chúng bị bỏ ngỏ như thế.
Để khiến di sản của bố sống mãi và lớn mạnh hơn nữa.
Tôi chẳng sợ, vì bố luôn bảo là dù làm gì, ta cũng phải làm mà không được sợ.
Tôi quyết tâm sẽ làm công việc này.
NĂM 2022, LOÀI BƯỚM CHÚA DI CƯ
BỊ TUYÊN BỐ CÓ NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG
CUỘC ĐIỀU TRA VỀ CÁI CHẾT CỦA HOMERO VẪN TIẾP DIỄN
NHƯNG CHƯA CÓ CẬP NHẬT MỚI NÀO ĐƯỢC BÁO CÁO
Cảm ơn.
Để xem các bạn sẽ nhặt ra những thông tin gì nào.
KARINA ALVARADO TỪ CHỐI TRẢ LỜI PHỎNG VẤN
Thống đốc Silvano đã hứa, nhưng không hề giữ lời.
Chúng tôi chẳng bao giờ thấy người của họ đến đây.
Chúng tôi phải đảm bảo không ai chặt cây.
SILVANO AUREOLES ĐANG BỊ ĐIỀU TRA
VỀ TỘI THU NHẬP BẤT CHÍNH, BIỂN THỦ VÀ DÍNH LÍU TỚI TỘI PHẠM CÓ TỔ CHỨC
NĂM 2022, AMADO GÓMEZ ĐƯỢC BẦU LÀM THỊ TRƯỞNG OCAMPO
AMADO ĐƯỢC CÁC VỆ SĨ BẢO VỆ DO CÓ NGUY CƠ BỊ TẤN CÔNG
MEXICO LÀ NƯỚC THUỘC SỐ CHẾT CHÓC NHẤT THẾ GIỚI VỚI GIỚI HOẠT ĐỘNG VÌ MÔI TRƯỜNG
ĐA SỐ VỤ SÁT HẠI HỌ ĐỀU KHÔNG BỊ TRỪNG TRỊ
Biên dịch: Christine Tran