Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
XVIII. mendearen erdialdera,
Europako egoera nahasia zela eta,
Frantziak eta Austriak
beren aliantza indartzea erabaki zuten.
Horretarako, Louis delfin frantsesa
Maria Antonieta Austriakoa artxidukesarekin ezkondu zen.
1770eko maiatza da.
Emaztegaia daraman zalgurdia Frantziara heldu berri da.
Beraz, hau da Frantzia.
Herria eta herritarrak ezagutzeko irrikan nengoen!
Maria Antonieta artxidukesa.
Egun honetatik aurrera, Frantziako delfina izango zara.
Herria eta herritarrak zureak dira.
Hara, begira!
Beti bezain ederra...
De Noailles kondesa, nor da hori?
Nola?
Hori Oscar François de Jarjayes da.
Frantzian oso jaun ederrak daude.
Artxidukesa.
Oscar andre bat da.
Nola?
Jarjayes jeneralaren alaba gazteena da.
Emakumea izan arren, Errege Guardiako kapitaina da.
Oscar François de Jarjayes...
1770KO MAIATZA COMPIÈGNE
Berorren maiestatea, printzea.
Berorren gorentasuna, delfina, heldu da.
Ohore handia da berorren maiestatea ezagutzea.
Zein emaztegai ederra!
Ziur naiz Frantzia osoari zoriontasuna ekarriko diozula.
Ene!
Ondo da,
horko hori nire iloba Louis da, delfina eta zure senargaia.
Hau da nire senarra?
Tira! Ez diozu emaztegaiari musu emango, ala?
Honelako emaztegai zoragarria izanda...
Ez dut ezer sentitu.
Hau da dena?
Ia heldu gara.
Maria Teresa Austriakoa enperatriz ezagunaren alaba gaztea,
Maria Antonieta.
Frantziako koroa zerbitzatzen zuen Jarjayes familia noblearen alaba gaztea,
Oscar François de Jarjayes, seme oinordekoa balitz bezala hezi zutena.
Bi arrosa eder horiek
datozen garai latzei aurre egin beharko diete.
Eta haien istorioa Versaillesen garatuko da, Frantzian.
Lora dadila maitasuna gure artean.
Lorioski.
Gure patua da.
Ez eman bizkarra. Maitasunak ez digu inoiz huts egingo.
Lora dadila maitasuna gure artean.
Versailleseko arrosa.
Sugarrak bizirik jarraituko du gure bihotzetan
betiko.
Esnatu nintzenean,
martxan zen jada.
Tiara buruan.
Izango ote naiz nire patua onartzeko gai?
Nire bihotza jantzi zuriaren atzean ezkutatuta zegoen.
Baina akabo isiltasuna, orain ozen oihu egingo du.
Egun haizetsua da, eta eguzki izpiak ikus ditzaket
zuhaitzen hostoen artetik.
Ez zaitut inoiz ahaztuko. Ezin dut zure irudia burutik atera.
Zurekin zorretan nago, betiko. Bizitza emango nuke zugatik.
Ez dago sentitzen duguna ukatzerik.
Lora dadila maitasuna gure artean.
Lorioski.
Gure patua da.
Ez eman bizkarra. Maitasunak ez digu inoiz huts egingo.
Lora dadila maitasuna gure artean.
Versailleseko arrosa.
Sugarrak bizirik jarraituko du gure bihotzetan
betiko.
Egun hobeak etorriko dira. Ez da desagertuko.
Geure sentimenduez harro. Edozer diotela.
Loratu nahi duen arrosa
ez dago euriaren zain.
Hori guztia gurea izan daiteke. Abestu dezagun pozik.
Desira gero eta indartsuagoa da.
Jarraitu zure bihotza.
Hobetu duzu, André.
Baina ez nago inondik inora zure mailan.
Heldu da azkenik.
Luze daramazu egun honen zain.
Bai.
Hamaika urte nituenean,
aitak esan zidan Maria Antonieta zerbitzatuko nuela,
egun batean delfinarekin ezkonduko baitzen.
Gaur lehen aldiz ikusi dut Maria Antonieta.
Sekula ez dut hain pertsona dotorerik ezagutu.
Erregina izateko jaio zen.
Gogorarazi egin dit
nire betebeharra dela bera nire indar guztiaz babestea.
- André. - Bai?
Hemendik aurrera, nire laguntzaile gisa, maizago etorri beharko duzu jauregira.
Inoiz baino gehiago beharko zaitut.
Jakina.
Beti egon naiz eta egongo naiz zure ondoan.
Lan bikaina, Oscar.
Aita.
Jarjayes familia osoa dago zutaz harro.
Mila esker.
- Eskrima praktikatzen berriro, André? - Amama?
Entzun.
Oscar andreak tratu berezia eman arren,
ezin duzu ahaztu
plebeioon lana zerbitzatzea dela.
Noski, badakit.
- Ulertzen? - Bai, aita.
Ondo dakit.
Munduko gauza distiratsu oro.
Dena dago nire eskura.
Nire desira oro bete da.
Zenbatezinak, zeruko izarrak bezala.
Parpailak, diamanteak, nire gauzarik gustukoenak.
Xanpaina, txokolatea. Ondo pasatu nahi dut.
Denak berehala biltzen dira.
Egin behar dudan bakarra irri egitea da.
Ohitura eta usadio hauek oso zurrunak dira.
Baina lanpetuta nabil jaialdi eta dantzaldiekin.
Zoragarria da. La vie en rose.
Hau guztia nirea da orain.
Hitzeman zidaten zoriontasuna.
Denek goretsiko naute. Izar bat naiz.
Baina zerbait falta zait.
Hau guztia nirea da orain.
Beti jakin dut.
Denek goretsiko naute. Izar bat naiz.
Baina zerbait ez doa ondo.
Inork ez du ulertzen
sentitzen dudana.
Nire bihotzean hutsune bat dago. Zergatik?
Baina neure burua maite dut.
Horrelakoa naiz ni.
Ni neu izango naiz.
Nahi dudana egingo dut.
Hau guztia nirea da orain.
Denek goretsiko naute. Izar bat naiz.
Zergatik ez nau inork ulertzen?
Hemen nago. Bakar-bakarrik.
Hiru urte daramatzagu ezkonduta,
zergatik ez da delfina irekiagoa nirekin?
Berorren gorentasuna pertsona zuhurra eta lasaia da.
Aspaldi, liburu batean irakurri nuen
emakume batek bere kidea ezagutu, maitemindu eta bere emazte bihurtzen dela.
Maitasuna bat-batean zerutik Ikaro bezala erori,
eta bihotza zirraraz betetzen omen dizu.
Bizi osoa eman behar al dut
hori inoiz sentitu gabe?
Egunen batean, Frantziako erregina izango zara.
Hori egiteko zoragarria da.
Emakume gehienek ezin dute horrelakorik amestu.
Baina...
Nik ere oso betebehar garrantzitsua dut, zu babestea.
Ohore handia da niretzat.
Oscar...
Gizona bazina, zurekin maiteminduko nintzen.
Printzesa, ez!
Ezin duzu gauaren erdian Parisera alde egin.
Mesedez, Oscar!
Hemen ezin dut arnasarik hartu.
Maskara dantzaldia. Festa loretsua.
Maskara dantzaldia. Gau baterako ametsa.
Ezkutatu aurpegia. Erakutsi bihotza.
Dantza dezagun beste guztia ahaztuz.
Maskara dantzaldia. Festa sekretua.
Maskara dantzaldia. Fruta gozoa.
Elkartu eta dantzatu. Jendartean.
Xanpainaren burbuilak maitasun edabe.
Maitasunagatik lehian.
Jolas iheskorra.
Non daude untxitxoak?
Eta non untxariak?
Bekatua eta gozamena.
Maitasuna eta ustelkeria.
Xuxurlak eta hasperenak. Airean hegan.
Barkatu, andereño.
Dantzatu nahi?
Nor zara?
Oscar.
Norbaiti izena galdetu aurretik,
ohitura da norberarena esatea.
Oscar François de Jarjayes naiz.
Errege Guardiako kapitaina.
Hans Axel von Fersen dut izena.
Konde suediarra naiz.
Von Fersen.
Andrearekin hitz egin nahi baduzu,
zoaz Versailles jauregira eta aurkeztu eskaera formala.
Hau Frantziako delfina da,
Maria Antonieta.
Gorentasuna.
Konde suediar gazte batek zurekin bildu nahi du.
Mila esker etortzeagatik, von Fersen kondea.
Ohore handia da zu berriz ikustea.
Ez! Lagundu!
Berorren gorentasuna!
Itxi begiak, berorren gorentasuna!
Oscar!
Berorren gorentasuna!
Oscar!
André, ezta?
Zalditegitik ekarri duzun zaldiak
berorren gorentasuna zauritu egin du.
Ondorioz, hiltzera zigortuko zaitut.
Berorren maiestatea!
Zer gertatzen da?
Istripu bat izan da.
Ez da Andréren errua izan.
Denok izan zarete lekuko.
Berorren maiestatea!
André zigortu behar baduzu...
Erantzukizun osoa onartuko dut, bere nagusi gisa.
Ni, Oscar François, hemen eta orain hiltzeko prest nago.
Oscar...
Ez da Andréren errua izan.
Berorren maiestatea, istripuaren lekuko izan naiz.
Mesedez.
Von Fersen...
Ni ere hiltzeko prest nago.
Nola... Nola onartuko dut...
Berorren maiestatea!
Maria Antonieta...
Berorren maiestatea. nire errua izan da!
Zaldiz ibiltzen tematu naiz.
Zaldia ikaratu dut nire axolagabekeriaz.
André. Oscar. Von Fersen.
Ezin dut onartu zuetako inor nire erruz hiltzea.
Ez kezkatu.
Erregea bihotz oneko gizona da.
Ondo da.
Delfinak hala nahi badu,
oraingoan ez du inork zigorrik jasoko.
André.
Zorionekoa zara, nagusi eskuzabala duzu.
Berorren maiestatea...
Von Fersen, bihotzez eskertzen dizut.
Beti egongo naiz zurekin zorretan.
Oscar.
- Oscar! - Oscar!
Ene bada!
Kolpe ederra hartu duzu.
Baina lasai, kataplasma berezia jarriko dizut.
Mila esker.
André!
Zoaz kanpora von Fersen kondearekin!
Bai.
Zer gertatzen da?
Noble frantsesak beste gizonen gorputzen beldur dira?
Nola ausartzen zara andreari buruz halakorik esaten!
Bera... emakumea da?
Bai, hala da.
Egia da
Oscar apur bat txikia iruditu zaidala...
Baina...
Pertsona miresgarria da.
Oscar.
Egunen batean, bizia emango dut zugatik,
zuk gaur zure bizia nigatik arriskatu duzun bezala.
1777ko apirila.
Luis XV.a erregea bat-batean gaixotu zen.
Bere gaixotasunaren izena... baztanga zen.
HILABETE GEROAGO
Erregea hil egin da!
Gora errege berria, berorren maiestatea Luis XVI.a!
Zorionak, berorren maiestatea.
Gaurtik aurrera, Frantziako erregina zara.
Gora Luis XVI.a erregea!
Gora erregina!
Louis XVI.ak eta Maria Antonietak hogei urte baino ez zituzten,
baina errege-erregina gazteek Frantzia erreinatuko zuten.
Gure errege-erreginak. Gure haizea, loreak eta argia.
Bakea eta loria. Herri hau zuzenduko dute.
Bukatu dira zerga zorrotzak.
Ez gara jada gosete edo gaixotasunen beldur.
Oparotasuna itzuliko da Parisera!
Gure bizitzek hobera egingo dute gaur eta bihar.
Gure errege-erreginak...
Herriak errege-erregina berriak maite ditu.
Jendea irrikan dago aro berri bati hasiera emateko.
Oscar.
Eskerrik asko zure zerbitzuagatik.
Errege Guardiako maior gisa,
inoiz baino gertuagotik zaindu beharko nauzu.
Gainera, irabazten zenuenaren bikoitza irabaziko duzu.
Hogei urte ere ez ditut, beraz, ohore handia da.
Baina...
Frantziako finantzen egoera ez da batere faboragarria une honetan.
Mesedez, ordaindu orain arte bezala.
Baina...
Bestela...
karguari uko egin beharko diot.
Ulertzen dut.
Baina...
Baina orain nahi duzuna eskaini diezazuket.
Oscar maitea, zer nahi duzu?
Nahi dudan bakarra da zu Frantziako erregina zoragarria izatea.
Besterik ez, berorren maiestatea.
Ene!
Horregatik maite zaitut, Oscar.
Badakit!
Hurrengoan zatoz Andrérekin.
Eta von Fersenekin.
Bai, tea hartuko dugu laurok batera.
Aurrera!
Armak sorbaldan!
Erakutsi armak!
De Girodelle kapitaina.
Zorionak maila igoeragatik.
Egia esan, uste dut zu bezalako norbait maior hobea izango litzatekeela.
Ez, alderantziz,
aginte-postu baterako egokia zarela uste dut.
Mila esker.
- Zer gertatzen da? - Nola?
Artega dirudizu gaur.
Ez da ezer.
Plebeio bat tea hartzera gonbidatu nahi du?
Ohore handia da.
Berorren maiestateak bere bihotza jarraitzen du beti.
Edozer egingo luke atsegin duen jendea laguntzeko.
Baina hori arriskutsua izan daiteke.
Zer esan nahi duzu?
Xahutzen duen diru hori guztia herritarren zergetatik dator.
Horrek erreginari buruz duten iritzia alda lezake etorkizunean.
Gehiegi kezkatzen zara.
Herriak erregina maite du.
Espero dut horrela izaten jarraitzea.
- Baina hala ere... - Bai?
Badago lehenbailehen egin behar dudan zerbait.
Hara...
Oscar, zuri agur esatera etorri naiz.
Zer?
Suediara itzultzea erabaki dut.
Erreginaren ospe ona babesteko.
Bere ospe ona?
Bai.
Ez al zara ohartu?
Pozten nau zurrumurrurik zabaldu ez izana...
Badakit...
erreginak tratu berezia eman didala,
eta nirekin eskuzabalegia izan dela.
Segundo pare bat bakarrik.
Baina une hori buruan dut oraindik. Ezin dut ahaztu.
Zure begiek itsutu egin naute...
Bai.
Lehen, delfina zenean,
askatasun handiagoa zuen edozer egin eta edonor ikusteko.
Baina orain gauzak aldatu egin dira,
Frantziako erregina da.
Horregatik erabaki dut joatea,
zurrumurruak zabaldu eta egoerak okerrera egin aurretik.
Ideia bera izan dut.
Zure etxera joateko asmoa nuen,
Frantziatik alde egiteko aholkatzeko.
Baina orain beharrezkoa ez zela ikus dezaket.
Orduan ideia bera izan dugu.
Oscar.
Mesedez, hitzemadazu nire ordez babestuko duzula.
Noski. Nire hitza duzu.
Harritu ninduen emakumea zinela jakiteak.
Hara...
Baina honek ez du gizona edo emakumea izatearekin zerikusirik.
Lagun ona eta zintzoa zara.
Lagun ona eta zintzoa zara zu ere bai.
Mila esker.
Ziur naiz egunen batean berriz elkartuko garela.
Ez duzu uste?
Bai.
Ziur naiz.
Von Fersen Suediara itzuliko dela?
Zer gertatzen zait?
Zer da hau?
Bihotzean zulo bat banu bezala sentitzen naiz.
Von Fersen joan zenean,
Maria Antonieta bere kutunez inguratu zen gortean
eta luxuzko bizimodua izan zuen.
Dirua jokatzen duzu zure kutunek nahi duten bakoitzean.
Lurrak eta karguak ematen dizkiezu eskatuz gero.
Horrela jokatzeari utzi behar diozu.
Mesedez, Oscar.
Ahal dudana egin nahi dut nire lagunengatik.
Pozik egon daitezen. Besterik ez.
Berorren maiestatea!
Hurrengo hiru urteetan zehar,
herriak pobreziari aurre egin behar izan zion.
Maria Antonietaren bizimodua ez zen horren eragile bakarra,
baina jendeak berari leporatu zion errua.
Ez dago ogirik!
Nire umeak esnea behar du.
Emakume austriarraren errua da.
Onartezina da.
Martxa honetan, denok hilko gara.
1778. URTEA
Lau urte igaro dira.
Ia ez zaitut ezagutu.
Zure ospea Suediara heldu da.
Guztion ahotan dago emakumezko maior trebea.
Zera... noiz arte geratuko zara Frantzian?
Oraindik ez dakit.
Emaztegai bila itzuli naiz hona.
Nola?
Nire aitaren aginduak dira. Oinordetza lerroarekin jarraitu behar.
Ezin dut betiko ezkongabe jarraitu.
Ulertzen dut.
Badaki maiestateak?
Bihar joago naiz gortera.
Baina...
ezin dut jada giro informalean ikusi.
Noski.
Von Fersen... ezkongai bila dabil?
Zergatik sentitzen dut min hau?
Hans Axel von Fersen...
Barkatu.
Ezkongai bila itzuli naiz Frantziara.
Gero arte, berorren maiestatea.
Von Fersen ezkongai bila dabil...
Ez al da guztiz normala?
Zergatik harritzen nau?
Zergatik?
Nire bihotza...
Onena da.
Ezin dut berorren maiestatea berriz ikusi.
Nire bihotza jarraitzea erregeari traizio egitea izango litzateke.
Hemendik aurrera,
egin dezakedan gauza bakarra urrutitik begiratzea da.
Von Fersen?
Barkatu, berorren maiestatea.
Ez kezkatu.
Esan,
aukeratu duzu jada ezkongairik?
Laster bilduko naiz hainbat andre gazterekin.
Pozten naiz.
Erabaki bat hartzen duzunean, esadazu.
Zorionak emateko.
Mila esker zure hitzengatik.
Zoriona opa dizut.
Von Fersen.
Nire Von Fersen maitea.
Zeruko izarrak bezala. Isil-isilik.
Badakit gauzak aldatu direla ezagutu ginen gau hartatik.
Ez dut oraindik hitzik aurkitu zuri egia esateko.
Bihotza bizkortzen didazu. Maite zaitut.
Zu zara ikus dezakedan bakarra, maitea. Ez joan.
Estu besarkatu eta ez zaitut askatuko.
Nire bihotza zurea da eta zurea nirea. Ez ukatu.
Une hau baino ez dugu izango.
Besarkatu estu eta ez nazazu askatu.
Esan zure bihotzak nireak sentitzen duena sentitzen duela.
Hau zerua dela sinetsiko nuke.
Esan egia orain. Nirekin zaudela.
Nirekin, nirekin.
Sentitzen dudana benetakoa da.
Ezin diot sentitzen dudanari eutsi.
Esan egia orain.
Egia edozein dela.
Gurea baino ez da.
Barkatu.
Oraintxe bertan burua galduko banu ere,
ez litzaidake damutuko.
Ez esan besterik.
Nire bizitza osoan ez naiz inoiz hain zoriontsua izan.
Maitasunaren ondorioak.
Batek daki zer gertatuko den.
Beti maiteko zaitut.
Hitzematen dizut. Beti izango dugu une hau.
Berorren maiestatea ohi baino ederrago dago.
Ez al dakizu?
Erantzulea von Fersen kondea dela diote.
Maitaleak dira. Maitaleak.
Jainko maitea!
Hau kezkagarria da.
Frantziako erregina da!
Erregeari traizio egitea
herrialdeari traizio egitea da.
Izugarria da...
Barkatu, berorren maiestatea, baina zerbait esan behar dizut.
Gorte osoa ari da txutxu-mutxuka von Fersenekin duzun harremanaz.
Erreginaren betebeharra da Frantziako herriaren ama izatea.
Ahaztu al duzu?
Horrez gain,
badago zure luxuak begi txarrez ikusten dituen jendea,
ez bakarrik herritarren artean, gortean ere bai.
Mesedez, hausnartu esandakoaren inguruan.
Zerbait aldatu ezean, berorren maiestatea arriskuan egon daiteke...
Mila esker
nigatik hainbeste arduratzeagatik.
Orduan...
Baina,
zu zeu ere emakumea izan arren,
ez dirudi ulertzen duzunik.
Frantziara ezkontzera etorri nintzenean,
hamalau urte baino ez nituen.
Maitasuna zer zen ere ez nekien,
neskatila inozoa baino ez nintzen.
Bi herrialderen arteko aliantza sendotzeko
delfina izatea egokitu zitzaidan, erregina, nazioaren ama.
Behartu egin ninduten
Maria Antonieta izeneko emakumea nintzela ahaztera.
Hala ere,
gizakia naiz erregina izan aurretik!
Sentimenduak ditut.
Maitatzeko eta maitatua izateko irrikaz dardarka dagoen emakumea naiz!
Berorren maiestatea...
Berorren maiestatea gizon ona da.
Eztia, apala eta ikasia da.
Bihotzez miresten dut.
Baina...
Baina sentimendu hori ez da benetako maitasuna.
Von Fersen...
Nire gaztaroaren helburua zen bera ezagutzea eta berarekin maitemintzea.
Nire lehen amodioa izan zen.
Bat-batean zerutik Ikaro bezala erori,
eta bihotza zirraraz betetzen dizun sentimendua.
Uste nuen ez nuela bizitzan halakorik sentituko,
baina hori sentitzen dut orain.
Zer gertatzen zait?
Ni neu ere emakumea naiz,
baina, hala ere, ez naiz gai izan bere bakardadea eta oinazea ulertzeko.
Zer da zoriontasuna? Norberaren oinazearen kolorea.
Ezin izan dut ikusi...
Nire aitak nire eginbeharra izango zela esan zidanetik,
bera babesten saiatu naiz, nire bizia arriskuan jarri arren.
Baina huts egin dut.
Bere ondoan egonda ere...
Oscar...
Nola izan daiteke maitasuna hain dilema hutsa?
Ezinezkoa da azaltzea sugar txiki eta ahul honen esanahia.
Nire baitan ezkutatua.
Zerk astintzen du nire bihotza?
Erabaki bat hartu dut.
Ez naiz inoiz ezkonduko.
Von Fersen...
Emakume bakarrarekin eman nahi dut bizia,
bera baino ez dut benetan maite.
Eta emakume bakarrak maite nau benetan,
eta bere bihotza eskaini dit.
Ezingo naiz inoiz emakume horrekin ezkondu.
Hortaz,
inoiz ezkonduko ez naizela hitzematen dut.
Jainkoaren nahia da.
Von Fersen...
Baina hala ere...
min handia sentitzen dut
Maria Antonieta ikusten dudan bakoitzean.
Izugarri maite dudalako...
A zer... mina!
Bat-batean zerutik Ikaro bezala erori,
eta bihotza zirraraz betetzen dizun sentimendua.
Bat-batean... Ikaro bezala...
Orduan, sentimendu hau...
Ene bada!
Jainko maitea, zein ederra!
Ez dut inoiz ikusi.
Atzerriko kondesa omen da.
Bata bestearen ondoan zure aurpegia ikusteko.
Zure begiak beti egon dira urrutira begira.
Posible izango balitz
zu ohartzea hauxe dela nik nahi dudana.
Agur esan behar dugu. Aio, maitea.
Egun politak bizi izan genituen gazteak eta inozoak ginenean.
Zure mira dudanean,
bakar-bakarrik sentitzen naiz.
Baina orain modu bat dago.
Posible dela sinetsi behar dut.
Nire patua onartu.
Aurrera jarraituko dut.
Nire mina eta zauriak ezkutatuz.
Ez dut erakutsiko benetan nor naizen.
Ezpata eskuan biziko naiz.
Ez dago beste bizimodurik niretzat.
Lehen aldiz elkar ikusi genuen une hartan.
Nire mundu aspergarrian argi izpi bat piztu zen bat-batean.
Maitasuna lehen begiratuan.
Orduan ulertu nuen zer nahi nuen.
Erregetza ohore handia da.
Baina nire ametsa bete da. Benetako maitasuna.
Ezin dut ez bata ez bestea ezabatu.
Biek pizten didate barrena.
Baina orain modu bat dago.
Posible dela sinetsi behar dut.
Nire patua onartu.
Aurrera jarraituko dut.
Ez dut sentitzen dudana ezkutatuko.
Ez dago ihes egin beharrik.
Bihotza eskuan biziko naiz.
Ez dago beste bizimodurik niretzat.
Ni neu izan nahi dut. Ni neu izan nahi dut.
Neure burua babestuko dut.
Ekaitza datorrenean.
Ni neu izan nahi dut. Ni neu izan nahi dut.
Neure burua babestuko dut.
Indartsu loratzeko.
Hitzematen dizut, zintzoa izan eta bizitza arriskatuko dut.
Beti izango zara nire benetako maitasun bakarra.
Ez du axola elkarrekin gauden ala ez.
Maitasuna bihotzean biziko naiz.
Ez dago beste bizimodurik niretzat.
Baina orain modu bat dago.
Posible dela sinetsi behar dut.
Nire patua onartu.
Ez naiz inoiz damutuko.
Ekaitza bortitza bada ere, aurre egingo diot.
Ez beldurrik izan, jarraitu sinesten.
Ez dago beste bizimodurik niretzat.
Ni neu izan nahi dut. Ni neu izan nahi dut.
Neure burua babestuko dut.
Ekaitza datorrenean.
Ni neu izan nahi dut. Ni neu izan nahi dut.
Neure burua babestuko dut.
Indartsu loratzeko.
Garai gogorrak etorri, eta aldaketa handiak egon ziren.
Ozeano Atlantikoan zehar,
Amerikako kolonia britainiarretako jendeak
independentzia lortzeko gerra hasi zuen Britainia Handiaren aurka.
Britainia Handiaren etsaia zenez, Frantziak kolonien alde borrokatu zen.
Gerraren ondorioz, Frantziako ekonomia ahulak okerrera egin zuen.
Ondoren, hainbat hondamendi natural egon ziren,
eta Frantziak janari eskasia larria jasan zuen.
Z AZPI URTE GEROAGO, 1785
- Ez daukat ezer! - Non sartu duzu?
Geldi, lapurra!
Egoera uste baino okerragoa da.
Herria beti da tiraniaren biktima.
Amama umetan nitaz arduratu izan ez balitz...
Zera...
Zuzen zaude.
Baina Versailleseko nobleziak eta berorren maiestateak...
Erregina barne...
Ez dakite ezer Parisko kaleetako izugarrikeriez.
Barkatu, mesedez!
Duke baten zerbitzariari lapurtzen saiatzea
irain larria da.
Antza denez, mutikoak nahita geldiarazi du zalgurdia.
Orduan zerbitzaria irten da.
Eta umea diru-zorroa lapurtzen saiatu da.
Ez daukagu janaririk, mutikoa gosez amorratzen dago.
Pentsatu gabe egingo zuen.
Nolanahi ere,
krimen horrek heriotza zigorra dakar.
Mesedez, gorde arma!
Nola?
Baztertu. Nor zarela uste duzu?
- Mesedez... - Isildu!
Ergel hori!
Ezin dugu gehiago!
Zer-nolako gizonak tiro egingo lioke ume bati?
Geldi.
Oscar!
Haietako bat zara!
Ez! Mutikoa lagundu nahi du.
Nobleziako da!
Harrapatu!
Lasaitu zaitezte! Entzun!
Geldi!
Badoa!
Koldar hori!
Kasu horretan, zure txanda da.
Lasaitu zaitezte.
Arraio!
Aberaskume madarikatua!
Geldi!
André!
Ikusiko duzue!
Aski da!
Hiltzen badituzu, duke koldar hori bezalakoa izango zara.
Nor arraio zara zu?
Egunkariko kazetaria da.
Ez gara noblezia bezain errukigabeak.
Ez al da hala?
- Bai! - Zuzen dago!
Ondo da. Hobe duzue joan.
Eskerrik asko.
Bernard Châtelet dut izena. Egunkariko kazetaria naiz.
André!
Zoritxarrez, baliteke ezkerreko begian ikusmena galtzea.
Nola?
André...
Sentitzen dut.
Nire errua izan da.
Pozik emango nuke berriro begi bat zugatik,
Oscar.
Oscar andrea?
André.
André...
Nire errua izan da.
Ez nekien...
Ez nekien noraino heltzen zen herriaren sumina.
Eta horren ondorioz, André...
Gehiago jakin nahi dut.
Gehiago jakin behar dut.
Herria ulertu behar dut.
Kontratu soziala liburuan, Jean-Jacques Rousseauk hau idatzi zuen:
"Gizakia aske jaio zen, eta nonahi dago kateaturik".
Nola? Errege Guardia utzi nahi duzula?
Barkatu bat-bateko eskaeragatik.
Baina...
Eta zer egingo duzu?
Eskertuko nizuke Frantziako Guardietara aldatzeko aukera.
Frantziako Guardietara?
Errege Guardian
soldadu oro da familia noblekoa.
Baina Frantziako Guardietan gauzak ezberdinak dira.
Badakit.
- Orduan? - Armak!
Gure herrialdea babestu nahi dut.
- Gure herrialdea? - Erakutsi!
Biztanleriaren % 80 baino gehiago ezin bada bakean bizi,
Frantziak ez du etorkizunik.
Herria babesten badugu,
nazio osoa eta, ondorioz, errege familia babestuko ditugu.
Hori da nire iritzia.
Ezingo nauzu geldiarazi.
Ez dut saiatzeko asmotik.
Azken finean, beti jarraitu duzu zuzena zela uste zenuen bidea.
André! Badago André?
Sartu zaitez Frantziako Guardietan.
Gertutik zainduko duzu Oscar
harroputz hori egindakoaz ohartu eta uko egin arte.
Lagundu, gutxienez.
Bai, jauna.
Ziur zaude ondo duzula begia?
Bai, ohitu egin naiz begi bakar batekin ikustera.
Bai?
André.
Nire jokabide neurekoiarekin arazoak besterik ez dizkizut sortu.
Beti egongo naiz zurekin,
dela hemen, dela beste edonon.
Kapitaina.
Denak daude prest arma-patioan.
Ados.
D'Agoult koronela, zer gertatzen da?
Zera... Duela momentu bat, denak zeuden hementxe zain.
Noble baten alaba kapitain izendatzea ere!
Ziur negarrez joan dela aitatxorengana.
Alde egiten baldin badu, mesede bat egingo digu.
- Zer zabiltzate? - Zer?
Emakume baten aginduak jarraituko genituela uste zenuen?
Jauregiko guardiak izan arren,
ez gara itxura hutsa, Errege Guardia bezala!
- Hori da! - Itxura hutsa?
Ez dugu emakume bat nahi kapitain gisa!
Zuek izan zarete hasieratik emakume bat bezala tratatu nautenak.
Zer esan duzu?
Kexu zarete emakumea naizelako.
Baina nor ausartuko da nire auka borrokatzen?
Urdanga hori!
Guri berriro horrela ez hitz egiten irakatsiko dizut.
Orduan, nik irabazten badut,
denok onartuko duzue entrenamenduan parte hartzea.
D'Agoult koronela,
galtzen badut ere, soldaduek ez dute zigorrik jaso behar.
Kendu erditik.
Gudariak gara. Ez eman inoiz amore.
Ez beldurrik izan arriskuari. Babestu zeure burua.
Gudariak gara. Ez eman inoiz amore.
Ez dugu loria nahi. Benetako borrokalariak gara.
Ez dago gu bezalakorik Benetako gudariak gara.
Gure haserre biziak berehala akabatuko zaitu.
Bizirik ateratzeko borrokan, horrek bihurtzen gaitu gudari.
Galtzea ez da aukera bat. Erronka joko dizugu.
Ez dut inoiz zu bezain borrokalari treberik ikusi.
Kapitaina! Ez duzu zigorrik jaso dezan nahi?
Ez.
- Kontuz, ez erori. - Zatozte!
Ama, aita, bizkor!
Ahateak daude le Petit Trianoneko urmaelean!
Ikusi ditut!
Umeak asko hazi dira.
Denbora ziztu bizian doa.
Hara!
Aurrera jarraituko duzu?
Jaso berri dudan eskutitza irakurtzen bukatu nahi dut.
Maitea, umeak zure zain daude...
Berorren maiestatea, zer gertatzen da?
Berorren maiestatea,
hamar urtez
erreginak amodio-afera izan du Von Fersen kondearekin.
Maiz ikusten dute elkar eta oso harreman estua dute.
Baliteke Luis XVII.a printzea
von Fersenen semea izatea.
Nik... Zera...
Mesedez...
Barka nazazu,
Von Fersen maite dut.
Baina sinetsi behar didazu.
Gure harremana ez da inoiz eskutitzak dioen bezain estua izan.
Zin dagit Luis XVII.a berorren maiestatearen semea dela.
Ondo da.
Lehen aldiz ikusi zintudanean,
benetan ederra zeunden,
maitasunaren jainkosak bedeinkatu zintuela zirudien.
Txunditurik utzi ninduzun.
Beti egiten zenuen irri.
Argia, alaia eta bihurria zinen.
Bai...
Ni, ordea,
lodia naiz eta ez naiz batere xarmagarria.
Ez naiz dantzari trebea, ezta burutsua ere.
Berorren maiestatea...
Baina nirekin ezkondu zinen,
eta printzesa bat eta bi printze eman dizkidazu.
Emakume gisa zoriontsu izaten besterik ez zara saiatu.
Ezin dizut horregatik errurik leporatu.
Argalagoa eta ederragoa banintz, agian gai izango nintzateke...
maite zaitudala esateko.
1788. URTEA
Frantziaren finantza-egoerak okerrera egin zuen,
eta errege familia lur-jotzear zegoen.
Inguruko eskualdeetako jende xumea Parisera abiatu zen.
Eta laster heldu zen anabasa hiriburura,
istiluak eta lapurretak zabaldu ziren hiri osoan zehar.
Nire aitak gonbidatu bat du?
Oscar andrea!
Jarjayes jaunak...
Jarjayes jaunak dio... ezkondu zaitezen nahi duela.
Ezkondu?
Zeri buruz ari zara?
Aitak ez luke halakorik esango.
Nagusia oso serio jarri da!
Gizon batekin hizketan ari da...
Kapitaina.
Luze igaro da.
De Girodelle?
Zure aitari baimena eskatu diot
zure ezkongaia izateko.
Aita!
Jarjayestar leinuari jarraipena emango diozue.
Nire kezkak aseko dituzue seme indartsua eta argia izanik.
Burua galdu al duzu?
Mademoiselle Oscar.
Errege Guardian ezagutu zintudan unetik,
zurekin maiteminduta egon naiz.
Hasieratik, eta ordutik aurrera,
emakume gisa baino ezin izan zaitut ikusi.
Hasieratik?
Horrela ikusi nauzu?
Mademoiselle.
Zenbat eta ederrago bihurtu, soldadu uniformea jantzita...
orduan eta mingarriago zait zu ikustea.
Zergatik?
Zergatik egiten diozu ihes etxeko beroari eta erosotasunari?
Nahikoa da!
Ez naiz ezkonduko.
Oscar...
Emakume batek bezala bizi behar dut orain?
Orduan,
zertarako balio izan du orain arte egindako guztiak?
Von Fersenen aurrean, gizon batek bezala jokatu behar izan nuen.
Zertarako?
Beti maite izan dut nire herria,
eta bide zuzena jarraitzen saiatu naiz.
Baina...
Gizakia naiz erregina izan aurretik!
Jarjayes familia osoa dago zutaz harro.
Emakume baten aginduak jarraituko genituela uste zenuen?
Jarjayestar leinuari jarraipena emango diozue.
Nire kezkak aseko dituzue.
Nire bizitza...
Nahigabea eta oinazea ditut bihotzean.
Oso zauri sakona da. Zergatik?
Zergatik dago nire bihotza hain hutsik?
Ezin dut jasan. Ezin dut jada jasan.
Luzeegi daramat ezerezean dantzan.
Ezin dut jasan. Ezin dut jada jasan.
Ezin dut ikusi...
Nire bizitza...
Oscar.
Pozik nengoen zuri begira.
Zure lagunik minena izanda, ez nuen besterik...
Sentitzen dudana ezkutatu nezakeela uste nuen,
eta heriotzak banandu arte
zure ondoan egongo nintzela.
Hemendik aurrera,
ezin izango dut hori ere ez izan?
Ezin da egia izan...
Heloise berria.
Aristokrata baten alabaren eta plebeio baten arteko amodio istorioa.
Bakoitza gizarte-maila batekoa, heriotzan soilik egon daitezke elkarrekin.
Heriotzan...
Oscar.
Ez dakit zergatik,
baina azkenaldian ezin diot negarrari eutsi.
Heloise berria.
Irakurri nuen aurrekoan, ez zitzaidan batere gustatu.
Zer aldatu egin da, André?
Hara, ardoa ekarri duzu.
Esan duzu gaueko otoitza?
Bai.
Ez dakit zergatik
baina txikitako garaiak ditut gaur gogoan.
Txikitako garaiak?
Etxe honetara etorri zinen lehen eguna,
zure amamak ekarri zintuen.
Ezpatarekin elkarrekin trebatu ginen lehen eguna.
Arranopola!
Maria Antonieta zerbitzatzeko aukeratu ninduten eguna,
Errege Guardiako ofizial gisa, eskola militarra bukatu aurretik.
Baina zu beti egon zara nire ondoan.
Mila esker, André.
Ez... edan...
Geldi, Oscar!
Ezin dut burutik atera zugatik sentitzen dudana.
Behin eta berriro. Zertan nabil?
Ezin diot jada sugar honi eutsi.
Barkatu.
Piztu egin da. O, zure begirada dirdiratsua.
Zure ile leuna urrezkoa dirudi argipean.
Xerlo jainkotiarrak, ez dute preziorik.
Nire atzamarren artean...
Aspaldi zerbait hitzeman nuen.
Erantzukizun osoa onartuko dut, bere nagusi gisa.
Ni, Oscar François, hemen eta orain hiltzeko prest nago.
Egunen batean zugatik bizia arriskatuko nuela hitzeman nuen,
Oscar.
Baina horren ordez...
André...
Jarjayes brigada jenerala!
Alainen taldea?
Bai!
Frantziako Guardien armak saldu omen dituzte kalean.
Bouillé jenerala bidean da!
Zuen jokabidea nazioaren aurkako krimena da!
Zigor zorrotza jasoko duzue!
Itxaron, Bouillé jenerala!
Zer gertatzen da brigada jenerala?
Ezin dut halakorik egingo luketenik sinetsi.
Benetan inozoa zara, kapitaina.
Egia da gure armak saldu ditugula.
- Zer? - Baina ez gara damutzen.
- Hala da! - Ez gara damutzen!
Armak salduz irabazi dudan diruarekin,
amak aste betez jango du janari beroa!
- Bai! - Nik aita eraman dut medikuarenera!
Nik anaia txikiari bere lehen zapata parea erosi diot!
Ez ditu jada kristal puskekin oinak moztuko!
Pozik onartuko dut espetxe zigorra!
- Nik ere bai! - Zigortu gaitzazue!
Ene...
Ez nekien...
hain larria zenik...
Beranduegi da aitzakietarako!
Hau barkaezina da.
Bouillé jenerala!
Soldaduei errieta gogorra egingo diet gero.
Beraz, mesedez...
Ez sartu muturra, neska!
Zer daki zu bezalako noble batek?
Zigortu gaitzazu lehenbailehen, jenerala!
Kapitainak ere zigortu beharko gintuzke.
Isildu!
Astebete emango duzue denok atxilotuta!
Jenerala, mesedez, itxaron!
Jenerala!
Astebete atxilotuta?
Primeran!
Ez al duzue ulertzen?
Zuek zigortzea erraza da.
Hori egiteko boterea daukat.
Baina zuen aurka indarra erabiltzen badut ere,
ezingo ditut zuen bihotzak kontrolatu.
Bihotza askea delako.
Gutako bakoitzak, edonor garela,
inork kontrolatu ezin duen askatasuna du bihotzean.
Hori dela eta... Horregatik...
ez dut nire boterea erabiltzen zuek zapaltzeko.
Ez zaituztet zigortzen.
Zergatik ezin duzue hori ulertu?
Jo izana sentitzen dut,
barkamena eskatzen dizuet zuen nagusia izan arren,
zuen familien sufrimenduaren berri ez izateagatik.
Ez dut hemen egoteko arrazoirik, ezta kualifikaziorik ere.
Beraz, Frantziako Guardiak utziko ditut.
Kapitain berria izendatu arte,
d'Agoult koronela izango da jarduneko kapitaina.
Jarjayes brigada jenerala...
André, ekarri zaldi bat.
Oscar...
Gizonak.
Jarraitu d'Agoult koronelaren aginduak.
Kapitaina!
Mesedez, ez joan!
Atxilotze zigorra beteko dugu!
Borondatez beteko dugu zigorra!
Ez gaituzte behartu beharko!
- Harro egingo dugu! - Aske izango gara!
- Kapitaina! - Benetan diogu!
Gizonak...
Nik...
Oscar.
Poz handi hau kentzeko zorian egon naiz...
Ekarri ardoa, André.
Mila esker.
Oscar.
Bart, nik...
Nire lagun mina zara, orain arte, beti egon zara nire ondoan.
Horixe esan nizun bart.
Ba... Bai.
Hemendik aurrera,
mesedez, jarraituko duzu
nire ondoan, André?
Beti bezala.
Zeri buruz hitz egin nahi zenuen?
Badago gizon bat...
Uste dut, zera,
beste norbaitekin ezkonduko banintz, ezingo lukeela jasan.
Izugarri maite nau eta.
Eta bera aurrera jarraitzeko gai izango ez balitz...
zorigaiztokoa balitz,
ni ere munduko pertsonarik zorigaiztokoena izango nintzateke.
André Grandierri buruz ari zara?
Horregatik inorekin ezkonduko ez zarela esan nahi duzu?
Bera... maite duzu?
Ez dakit.
Ez dut inoiz horrela ikusi.
Nire neba bezalakoa da.
Ez, gaztetako urteak partekatu genituen,
garai onak eta txarrak,
anai-arrebak baino gehiago ginen.
Eta horrela, ni ohartu gabe,
gure arimak pixkanaka-pixkanaka gerturatu egin ziren.
Bere sufrimenduak zuri ere ekarriko dizu sufrimendua.
Ez esan besterik.
Zer?
Zu zorigaiztokoa baldin bazara,
ni ere munduko pertsonarik zorigaiztokoena izango naiz.
De Girodelle...
Mesedez, onartu ezazu
nire maitasunaren honako erakusgarri hau.
Ahaztu ezkontza-eskaera.
Mila esker, de Girodelle.
Bai?
Oscar?
Eskerrak eman behar dizkizut, aita.
Nola?
Izan dudan bizimodua eskaini didazu.
Emakumea izan arren, mundua ezagutu dut
eta nire bidea aurkitzen saiatu naiz.
Oscar.
Ez naiz ezertaz damutzen.
Une honetatik aurrera, nire bihotza jarraitu,
eta nire bidea aukeratuko dut.
Ezpata eta balak izango dira nire bizitzaren muina,
eta Marte gerrako jainkoa bezala biziko naiz!
Harresia behera bota dut azkenik eta benetako maitasuna zer den ulertu.
Ez dut berriro zalantzan jarriko neure burua.
Nire sena jarraituko dut.
Jendeak esaten duena esaten duela.
Nire bizitzako oroitzapenak
argi eta garbi ikus ditzaket, ezin diet bizkarra eman.
Ezagutzen dudan bizimodu bakarra da.
Aska nazazu. Askatu nire arima.
Altzairuzko kateek ere ezingo dute nire askatasuna lotu.
Erabakita dago. Borrokatzen jarraituko dut.
Hau da nire patua.
Ez dut berriz atzera begiratuko.
Marteren alaba naizelako.
Ez, ez dut berriz atzera begiratuko.
Gainbeheran zegoen ekonomia suspertzeko asmoz,
gobernuak zergak are gehiago igotzeko asmoa zuen.
Halabeharrez, herriaren erantzuna bortitza izan zen.
Luis XVI.ak ez zuen beste erremediorik izan
elizgizonen, nobleen eta herriaren ordezkariak
Estatu Orokorrak izeneko biltzarrera deitzea baino.
Nahiz eta zailtasun handiei aurre egin, herriaren ordezkariek ez zuten beldurrik.
Gizonak!
Batu ditzagun gure asmoak, gure bihotzak eta gure indarrak hemen eta orain!
Ez gaituzte garaituko!
Zein sutsua.
Zein pozgarria.
Etorkizun oparoa eraiki nahi dute denek.
Bihotzak agintzen dienari jarraitzen diote.
Oscar.
Itzuli Errege Guardiara.
Ez zaude salbu.
Zer esan nahi duzu?
Berorren maiestatearen soldaduak
Frantzia osotik etorri, eta Parisen bilduko dira.
Herriaren ordezkari basatiek herria aztoratu egin dute.
Tropek menperatuko dituzte.
Errespetuz,
indar armatuen eginbeharra herritarrak babestea da.
Ez lukete herriaren aurka egin beharko.
Oscar...
Berorren maiestatea, herriaren ordezkariak basatiak direla diozu.
Baina... ez nator iritzi horrekin bat.
Begiko dituzu, ezta?
Ez, nik...
Jainkoak izendatu du erregea.
Berorren gorentasunak bakarrik zuzendu dezake Frantziako nazioa.
Herrialdeak ez du biziraungo herriaren iritziak onartzen baditugu.
Bere harrotasuna eta konfiantza hautsezinak dira.
Erregina izateko jaiotako norbait
ezin da beste modu batean bizi.
Oscar, itzuli Errege Guardiara.
Frantziako Guardien kapitaina naiz.
Hau agur bat da.
Adieu, Maria Antonieta erregina.
1789KO UZTAILAREN 10A
1789ko uztailaren 10erako,
Frantzia osoko hainbat erregimentu heldu ziren Parisera.
Amorrua eta mina.
Aski da. Ezin dugu gehiago jasan.
Garai ilunak dira.
Sufritzen ari gara.
Herritarrok!
Azkenik,
erregeak erronka zuzena esleitu dio herriari.
Askatu zuen amorrua.
Hartu armak, herritarrok.
Heldu da unea.
Denok jaiotzen gara aske.
Hautsi lotura hauek.
Abolitu Erregimen Zaharra.
Eta apurtu kate gogaikarriak.
Ibili mundutik burua tente.
Elkarrekin aurrera egin eta etorkizun oparoa eraikiko dugu.
Guztiok batera sortuko dugu Frantzia berria.
Ez gaituzte menderatuko. Aske gara.
Oh, vive la France.
Liberté, égalité, fraternité.
Hau onartezina da, kapitaina!
Mobilizatzen bagaituzte,
herriaren aurka egin beharko dugu!
Ez derrigorrez.
Agindua soldaduak mobilizatzea da, ez erasotzea.
Gauza bera da!
Zu... zu nobleziakoa zara, beraz...
Nobleziakoa naiz, bai, eta?
Honek minik eragiten ez didala uste duzu?
Ez al dago nire aginduak jarraitzeko prest dagoen soldadurik?
Zuekin joan eta agintea hartuko dut!
- Kapitaina? - Gurekin etorriko da?
Gurekin batera borrokatzeko prest zaude?
Jakina.
Orduan, joango naiz.
Zuk agintea hartzen baduzu!
- Ni ere bai! - Bai!
André.
Bai?
Hobe duzu geratu.
Begi bakarra duzu. Paris arriskutsuegia da zuretzat.
Elkarren ondoan jarraituko dugu.
Esan bezala.
Ni... zure itzala izango naiz.
Ezin naiz zu gabe bizi.
Infernuraino jarraituko nizuke.
André...
Ondo da.
Orduan egizu zerbait nigatik, mesedez.
Ez aldendu nigandik,
eta ez utzi ausardia galtzen.
Lasai.
Ez naiz zure ondotik aldenduko.
Zure berotasunak ez du mugarik.
Hau larria da.
Ezin du jakin.
Ezin du... inork jakin.
Oscar.
Bai?
Ezkontzeko eskatu nizunean,
zu datorren hondamenditik babesteko asmoarekin egin nuen.
Baina,
zoaz.
Jarraitu aukeratu duzun bidea. Egizu zure bihotzak agintzen dizuna.
Gerta ahala gerta,
ez ahaztu ausarta izaten irakatsi zenidala,
aita.
Badakit.
Baina...
Baina, mesedez, hitzemadazu
edozer egingo duzula etxera salbu itzultzeko.
Ama...
Oscar, ardoa ekarri dizut.
Hemen utziko dut.
André.
Bai?
Gaur...
Gau batez...
Zurekin...
Nola?
Elkarrekin... zurekin egon...
André Grandierren emaztea izan nahi dut.
Hori eskainiko zenidake... niri?
Orduan... nirea izan nahi duzu?
Benetan?
Oscar!
Ezin dut gehiago itxaron.
Nahikoa itxaron dut.
Bizitza osoa daramat honen zain.
Oscar.
Ezin dut itxaron!
Ez izan
beldurrik.
Zurea izango naiz.
Laztandu nazazu emeki.
Zure itzala eta aura.
Ordua heldu da.
Argi hau pizteko.
Nire bihotza ematen dizut...
Maite zaitut.
Garai onak eta gogorrak
bizi izan ditugu elkarrekin.
Jarrai dezagun bizitza partekatzen,
ez dugu besterik behar.
Han egon zinen.
Udaberriko soinu iragankorretan.
Udako egun liluragarrietan.
Udazkenaren sentipenean eta neguaren gogortasunean.
Kastor eta Polux izar bikiak bezala,
nirekin egon zinen.
Maite zaitut.
André.
André!
Nire senarra.
Maite zaitut.
Gizonak! Aurrera!
TUILERIAK JAUREGIA
1789ko uztaileko 13an
iskanbila handia sortu zen herriak
harriak bota zizkionean Royal-Allemand erregimentuari.
Soldaduak!
Tropek zibilei tiro egin diete.
Behin esan nizuen bezala,
bihotza askea da.
Gizaki guztiok bihotzean askatasuna dugula esan nizuen,
ezin duela inork esklabo bihurtu.
Baina ohartu egin naiz ez nengoela guztiz zuzen.
Ez du bakarrik bihotzak askatasuna merezi!
Pertsona oro, hatz-puntetatik ile-xerlo bakoitzeraino,
berdina da Jainkoaren pean
eta aske izan behar du.
Frantziako herritarrok
askatasuna, berdintasuna eta anaitasunaren alde
borrokatzen ari gara.
Uko egiten diot, beraz, nire kondesa tituluari
eta nire esku dauden lur guztiei!
Erabakitzeko ordua da!
Herriari aurka egiten dion nobleziaren tresna izango zarete?
Ala zuen askatasuna erabili
eta herriaren iraultzarekin bat egingo duzue?
Ka... kapitaina!
Zure alde gaude, kapitaina!
Gora kapitaina!
Vive la France!
Orduan, nire soldadu ausartak,
borroka gaitezen herriarekin batera nazioaren alde!
Heroi edo jeneral bakar batek ez du historia berridatziko,
herriak berridatziko du!
Nazioaren izenik gabeko heroiak izango gara!
Abia gaitezen Tuileriak lorategira!
Aurrera!
- André. - Bai?
Presta zaitez borroka bukatu ostean ezkontzeko.
Agur.
Agur ohitura eta araudi zaharrei
eta aspaldiko garai kutunei!
Frantziako Guardiak!
Aurrera!
Sua!
Frantziako Guardiak gure alde daude?
Frantziako Guardiak ez!
Oscar...
Sua!
Ez hautsi lerroak.
Aurrera!
Orain sakabanatu!
Babestu herritarrak eta inguratu etsaia!
Ez dezatela aurrera egin!
Emakume batek zuzentzen ditu. Jai daukate!
Noble zikinak.
Ez gutxietsi kapitaina.
Gora Frantziako Guardiak!
Lagun ditzagun Frantziako Guardiak!
Sua!
Prest!
Sua!
Jean... Jean!
Jean!
Prest!
Oscar!
André!
Sua!
André!
Arraioa.
Sua!
Guardia madarikatuak. Egin atzera!
Zoazte Champ de Marsera!
Eutsi! Osatuko zara!
Itzu... Itzuli zure posiziora.
Isildu.
Zergatik utziko luke...
kapitainak bataila-eremua?
Isildu!
André.
Odoljarioa eten behar dut.
Zure... begiak.
Zer?
Eta...
Zure sudurra.
A, bai. Zure ezpainak.
Ezin duzu... ikusi?
Noiz hasi zen, André?
- Noiz? - Kapitaina!
Zergatik... zergatik ez didazu esan?
Zergatik etorri zara nirekin?
Zergatik... Ergel hutsa zara!
André...
Oscar...
Hara...
Hara!
Zure begi urdinak.
Zure begiak
Pegasorenak bezalakoak dira.
Eta bere hego ederrak bezala,
zure ile horia haizetan dabil.
Haizetan...
André.
Ez... Ez joan!
Ez nazazu utzi!
Ez nazazu hemen bakarrik utzi!
André!
1789ko uztailaren 14a,
mundu osoan ezaguna izango zen eguna,
aurreko eguna bezala hasi zen.
Zerua garbi zegoen eta egun epela izan zen.
Soldaduak.
Bastillako kanoiak Parisko kaleetara begira daude.
Bihotzak sutan dituztela,
herritarrak Bastillarantz abiatu dira.
Egin dezagun haiekin bat!
Borroka gaitezen haiekin!
Goazen, André.
Prest zaude?
Une... Unetxo bat, mesedez.
Barkatu.
Bastillara!
- Ireki atea! - Bota armak!
Komandantea, zein dira aginduak?
Herritarrak asaldatuta daude,
baina ezingo gaituzte garaitu.
Prestatu su egiteko!
Sua!
Lagundu zaurituak!
Zer dabiltza kanoiekin?
Salbatuta gaude!
Frantziako Guardiak!
Prest!
Sua!
Unea heldu da kateak askatzeko.
Nahikoa sufritu dugu tentsio honen ondorioz.
Altuegia eta gogorregia zirudien hormak apurtzeko...
Bete-betean jo dugu!
Prestatu berriz su egiteko! Kolpe batez hartuko dugu!
Herritarrok!
Eman su lastoz beteriko gurdiei!
Eraso zubi altxagarria kearen babespean!
Alain! Jarraitu tiro egiten! Saiatu kanoiak jotzen!
Pierre!
Zuzendu herritarrak zubi altxagarria jaitsi dezaten!
Eraikina hartuko dugu!
Hori da! Jarraitu tiro egiten!
Egin denok batera tiro herritarrak babesteko sartzen direnean!
Bera... komandantea da!
Egin tiro komandanteari!
Ez galdu itxaropena!
La Salle, ekarri kanoiak aurrera atea lehertzeko!
Kapitaina!
Egin tiro! Zeren zain zaude?
Kapitaina!
- Kapitaina! - Kapitaina!
Alain... Zure besoa...
Jarraitu... borrokatzen...
Ez utzi... tiro egiteari...
Apur bat gehiago...
Eta Bastida... eroriko da.
- Bai, kapitaina! - Bai, kapitaina!
An...
Nire... André...
Mingarria izan zen?
Eman eskua, André.
Ez utzi ausardia galtzen...
Kapitaina... Kapitaina!
Utz nazazu lurrean, Alain.
Sendatu egingo zaituzte.
Mesedez...
Mesedez... Utz nazazu lurrean.
André...
dago... nire zain.
Bakean sentitzen naiz.
Nire bihotza jarraitu dut.
Ez naiz egindako ezertaz damutzen.
Maitasuna ezagutu dudalako.
Ka... Kapitaina!
Bandera zuria atera dute!
Azkenik... erori egin da!
Nire Frantzia maitea.
Frantziako herri ausart eta bikaina.
Askatasuna, berdintasuna eta anaitasuna.
Izan daitezela ideal horiek...
gizadiaren giltzarri betiko.
Vive...
la France...
Kapitaina!
- Kapitaina! - Kapitaina!
- Lortu dugu! - Gora!
Irabazi dugu!
1789ko uztailaren 14a: Bastillaren hartzea.
Gertaera horrek historiako atal berri bati hasiera eman zion.
1789ko abuztuaren 26a: Gizakiaren eta Herritarraren Eskubideen Adierazpena.
Pertsona ororen askatasunaren eta berdintasunaren aldeko adierazpen hori
giza historiaren mugarri bihurtu zen.
1789ko urriaren 5a: Versailleseko Martxa.
Janari eskasia zela eta amorratuta,
Versaillesera abiatu ziren Parisko emakumeak.
1789ko urriaren 6a:
Errege familiak betiko utzi zuen Versailles,
eta Parisko Tuileriak jauregira lekualdatu ziren.
1791ko ekainaren 20a: Varenneserako ihesaldia.
Errege familia herrialdetik ihes egiten saiatu zen Von Fersenen laguntzarekin,
baina huts egin zuten.
Haserrea areagotu egin zen herritarren artean.
1792ko abuztuaren 13a:
Errege-agintea deuseztatu egin zen.
Errege familia Tour du Templen espetxeratu egin zuten.
1792ko irailaren 21a: Monarkiaren abolizioa.
Luis XVI.ak abdikatu egin zuen, eta Frantzia errepublika izendatu zuten.
1793ko urtarrilaren 21a:
Luis XVI.a exekutatua izan zen.
1793ko abuztuaren 1a:
Maria Antonieta bere seme-alabengandik banandu
eta Conciergeriera eraman egin zuten.
1793ko urriaren 16a:
Maria Antonieta exekutatua izan zen.
1810eko ekainaren 20a:
Pertsona talde batek Hans Axel von Fersen hil zuen
bere jaioterrian, Suedian.
Maria Antonietari hitzemandako bete, eta ez zen inoiz ezkondu.
Frantziako Iraultza,
1789ko uztailaren 14an Bastillaren hartzearekin hasi zena,
izu-erregimen basatia izan zuen ondorio,
Napoleonen estatu kolpearekin 1799ko azaroaren 9an bukatu zena.
Ekaitz bortitz horren erdian,
ausardiaz eta erabakitasunez bizi izan ziren arrosak.
Eta harro loratzen jarraitzen dute,
eder eta distiratsu,
inoiz zimeldu gabe,
eguzkiaren izpi beroen azpian.
Azpitituluak: Leire Chertudi