Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ten film…
W poszukiwaniu raju.
To krótki, pięciominutowy film nakręcony przez studenta.
Wtedy reżyser Bong nie był takim reżyserem jak teraz.
Kiedy obejrzałaś ten film?
Biorąc za punkt odniesienia okres działalności Żółtych Drzwi,
powiedziałabym, że na początku albo w środku, nie w ostatnich latach.
Pewnego dnia reżyser Bong…
Wtedy nazywaliśmy go Joon Ho.
Powiedział, że trochę zarobił, pracując jako korepetytor.
Pracował przez miesiąc lub dwa.
Za te pieniądze kupił kamerę
i nakręcił film. Scenerię stanowił jego salon.
Fabuła była o gąsienicy szukającej raju.
Zrobił taką małą gąsienicę.
A ponieważ była to animacja poklatkowa, musiał ją przesuwać co ujęcie.
Wreszcie gąsienica walczy z pluszową małpą w salonie.
A potem kontynuuje swoją podróż do raju.
To było niesamowite. Byłam w szoku. Zachwyciło mnie to.
To nie był Joon Ho, jakiego znałam.
Film trwał jakieś pięć minut.
Trwał 23 minuty.
I pomyliłaś bohatera ze złoczyńcą…
Pomyliłam ich?
- Gąsienica była bohaterem, prawda? - Goryl nim był.
BOHATER
Myślałam, że to gąsienica.
Ale jednak goryl?
Rozumiem.
Znalazłem to drewniane pudło po wielu latach.
Chyba z 20.
Przechowywałem tu dużo rzeczy.
Tu jest coś jeszcze.
Taśmy 8 mm?
To taśmy 8 mm z naszego warsztatu Żółtych Drzwi.
To są…
- Ojej! - Mam tu wszystkie.
- Aż tyle! - Rety!
Jest tu dużo różnych rzeczy. Nie pamiętam, co robiliśmy.
Kręciliśmy różne bzdury.
Mam nadzieję, że pomogą nam w tej sytuacji z Rashomonem.
Mam tu je wszystkie.
Nadal masz tego goryla, prawda?
Właśnie, goryla.
Mam go, ale…
Powiedzmy, że zginął.
Wstyd mi. No cóż…
ŻÓŁTE DRZWI: KOREAŃSKI KLUB FILMOWY Z LAT 90.
„Przypomina mi się mój sekretny debiut, o którym nigdy nie wspominałem”.
„Zanim nakręciłem pierwszą oficjalną krótkometrażówkę, Biały kołnierzyk,
stworzyłem animację krótkometrażową pod tytułem W poszukiwaniu raju”.
JU SUNG-CHUL AUTOR KSIĄŻKI THE DEBUT,
Rozmawiałem z Bongiem Joon Ho, pisząc The Debut.
Rozmawiał ze mną jak szpieg zdradzający jakiś sekret.
Rozglądał się na prawo i lewo, mówiąc: „Nakręciłem kiedyś pewien film”.
Pomyślałem: „Chyba muszę to pominąć. Raczej tego nie wykorzystam”.
Ale to ciekawa historia.
„Zaprosiłem około 20 osób na przyjęcie świąteczne Żółtych Drzwi
i podczas pierwszej premiery mojego filmu byłem czerwony jak burak”.
„Jedyne osoby na świecie, które widziały ten film,
to te, które tam wtedy były.
Jong-tae, słyszysz mnie?
Cześć!
Widzisz mnie?
Tak.
- Musisz być zajęty. - Chyba tak.
Twój film ukaże się za kilka dni.
Miałem więcej pracy, bo produkcja była mała.
Musiałem załatwić kilka rzeczy.
Se-bum chyba ufarbował włosy.
- Kopę lat, Se-bum. - Hej, Ban.
Ufarbowałeś się? Twoje włosy…
Muszę to robić.
Inaczej jestem całkiem siwy.
Wygląda dziś jak minister.
Na przykład minister ziemi, infrastruktury i transportu.
- O, Byung-hoon. - Działa.
Hej!
Czy to Byung-hoon? Stary.
Rany, Byung-hoon.
- Widzisz nas? - Nie widzi nas?
- Chyba nie. - Widzi.
- Hej. - Słyszysz nas?
- Widzę was. - OK.
Która jest tam godzina? Już po północy?
Już prawie jedenasta.
Jedenasta?
- Tak. - Rany.
Twój koreański zaczął brzmieć dziwnie.
Dajcie spokój.
Przejdziemy na angielski? Byung-hoon, chcesz?
Mówi pan po angielsku?
- Cześć. O rany! - Min-hyang!
- Hej! - Hej!
Hej.
Hej!
- Jejku. Kto to? - Kiedy to było?
Rety! Spójrzcie tylko.
- Czemu to takie… - Nieostre.
Wtedy nie znosiłem tego typu rzeczy.
Przecież to był klub filmowy.
A wszystkie są nieostre!
Śmiechu warte. Kto je zrobił?
Znajdźmy sprawcę.
To nie ja. Ja jestem na zdjęciu.
Ja też.
Chwila, mnie tam nie ma!
Czy to ja?
Czemu robiliśmy zdjęcia gumy?
- To musiał być test ostrości. - Właśnie.
Nie znaliśmy nawet podstaw działania aparatu.
Takich rzeczy jak ekspozycja, przysłona…
Tak.
Czas otwarcia migawki, ostrość i inne rzeczy.
To był warsztat, w którym poznaliśmy to wszystko.
Tym zdjęciom daleko do sztuki.
To tylko galeria nudnych zdjęć.
Czy to nie dom pani Kim Hye-ji?
Tak, to dom pani Kim.
Z okna naszego biura
widzieliśmy ogród pani Kim.
Tak, a także bramę wjazdową.
Robiliśmy zdjęcia przed tym kamiennym murem,
bo był taki piękny.
Spójrzcie na seksowną pozę Dae-yupa.
Gdybym wiedziała, że tam jest klub, wyglądałabym trochę częściej.
Wtedy myślałam tylko, że z góry widzą mój dom.
Nigdy nie wiadomo, co się wydarzy w życiu, prawda?
Najbardziej wzruszające wspomnienie o Joon Ho to takie:
po premierze Zagadki zbrodni
zadzwoniłeś do mnie po 21.00. Chyba około 22.00.
- Tak. - Powiedziałeś…
„Jong-tae, wiesz, gdzie jestem? Jestem przed budynkiem Gyeongseo”.
- To właśnie powiedziałeś przez telefon. - Tak.
Pewnie cieszyłeś się z sukcesu swojego filmu,
więc wspominałeś stare, ciężkie czasy.
Budynek Gyeongseo. Tak.
To pewnie był prywatny dom, ale już nie jest.
Tak.
Minęło 30 lat.
To była nasza trasa do biura Żółtych Drzwi.
Tak.
Szczerze mówiąc,
w Żółtych Drzwiach nie czułem się jak w pracy.
Spędzaliśmy sobie tam czas jak na pikniku.
Ale czemu byliśmy w budynku Gyeongseo?
Czy Jong-tae miał tam już biuro?
Jong-tae zaczął wtedy studia drugiego stopnia na Uniwersytecie Dongguk.
Wziął urlop i wynajął biuro,
by założyć agencję modelek z przyjaciółmi.
Po pierwszym dniu studiów byłem bardzo rozczarowany.
To miały być studia drugiego stopnia,
ale niewiele nas uczyli.
Wciąż to pamiętam. W szkole była kamera 16 mm.
Byłoby dobrze, gdyby nas nauczyli, jak jej używać.
Ale tylko ją pokazali, mówiąc: „To jest kamera 16 mm”.
- I tyle? - I tyle.
W tamtym czasie…
Dong-hoon.
Wtedy poznałem Lee Dong-hoona.
Pracowałem na pół etatu
w księgarni Dzisiejsze Książki obok Uniwersytetu Yonsei.
Komórki i pagery nie istniały.
Dlatego na tablicy ogłoszeń w księgarni
były notatki, gdzie kto jest i gdzie kto ma przyjść.
Chciałem poznać jakiegoś studenta kinematografii
i przedstawiono mnie Choi Jong-tae,
który wziął sobie urlop podczas studiów filmowych.
Poproszono mnie, żebym uczył go o filmie,
więc kazałem go przysłać.
To ciekawe, co z tego wyszło.
Gdyby to było teraz, zapytałbym:
„Czemu mam uczyć kogoś obcego o filmie?”.
Ale wtedy na uczelniach i w klubach byliśmy dobroduszni.
Takie sprawy były całkiem naturalne.
Gdyby nikt mnie nie poprosił, bym uczył kogoś o filmie,
moje życie wyglądałoby zupełnie inaczej.
Mogłoby wyglądać inaczej w dobrym znaczeniu albo…
W sumie to mogłoby być dużo lepsze.
Nie chciałem robić nic konkretnego.
Ale poszedłem i poszperałem.
Dong-hoon powiedział, że zna dobrze urodzonego człowieka,
i chciał go przyprowadzić, więc się zgodziłem.
Pomyślałem, że nie mogę cierpieć sam, więc wciągnąłem w to reżysera Bonga.
Kochałem filmy od podstawówki i gimnazjum
i zawsze chciałem zostać reżyserem.
Nie wiem czemu.
Może dlatego, że oglądałem dużo telewizji. Moja rodzina nigdy nic nie robiła.
Nie podróżowaliśmy. Nie uprawialiśmy sportu.
Cała rodzina po prostu oglądała telewizję.
Są rzeczy, które szokują, gdy się je ogląda bez kontekstu.
W podstawówce oglądałem Cenę strachu.
A także Złodziejów rowerów.
Jako dziecko zgubiłem rower,
więc ten film ogromnie mnie wciągnął.
Obejrzałem go, nie wiedząc nic o Vittorio De Sice ani o neorealizmie.
Dlatego byłem w szoku.
To była moja szansa, by po raz pierwszy w życiu
dyskutować o filmie, uczyć się o tym, ile chciałem,
i w kółko oglądać filmy.
Nie studiowałem filmoznawstwa i nigdy nie pracowałem na planie filmowym.
Ale po raz pierwszy udało mi się zrobić coś związanego z filmem.
Posadziłem razem Bonga Joon Ho i Lee Dong-hoona
i zacząłem pracę nad Understanding Movies.
Wtedy zaczęły się pojawiać książki o kinematografii.
Tak.
W księgarni jest ich cały dział.
Ale wtedy idea książek o kinematografii była mało popularna.
Było Understanding Movies Louisa D. Giannettiego…
Oraz A History of Film Jacka C. Ellisa. Dwie książki.
- I tyle. - A inne…
Wtedy po raz pierwszy zobaczyliśmy sklepy wielobranżowe.
Dlatego wtedy…
Możecie wyciąć to, co mówił o sklepach wielobranżowych?
To takie… Brzmi, jakbyśmy…
Nie było wtedy takich sklepów?
Nie było.
Piliśmy kawę w takich miejscach jak Doutor.
No tak. Doutor. Już go tam nie ma.
Miałem ich czegoś nauczyć, ale sam nie umiałem nic robić.
Wtedy Joon Ho pracował na część etatu jako menedżer w płatnej czytelni.
Miał dużo wolnego czasu. Dlatego powiedziałem do niego:
„Zamiast tak siedzieć, zrób transkrypcję A History of Film”.
Ale nigdy jej nie zrobiłem.
Bong na pewno ją zrobił.
Zrobił transkrypcję A History of Film.
Ja jej nie zrobiłem, ale on na pewno to zrobił.
To właśnie efekt Rashomona.
Jak mogłem transkrybować taką wielką księgę?
Nie wiem. Nie mam pojęcia.
Straciłem wiarę w ludzkość.
Bong, nie pamiętasz?
Przeczytałem ją dokładnie, bo mi kazałeś, ale nigdy nie zrobiłem transkrypcji.
Pamiętam, jak pokazałeś mi notatnik.
- Naprawdę? - Stąd wiem, że to zrobiłeś.
- Chwila. - Inaczej skąd bym wiedział?
Oto ta książka.
- Jasne. - A History of Film Jacka C. Ellisa.
Czyli to zrobiłeś. Pamiętam ten twój notatnik.
- Jasne. - Pewnie zrezygnowałeś po paru stronach.
Jak z książką do angielskiego Sungmoon.
Każdy kończy na bezokoliczniku.
Tam skończyłeś.
Każdy Koreańczyk opanował bezokolicznik.
To był początek.
Na początku byliśmy Bong Joon Ho, Choi Jong-tae i ja, a potem…
Pewnego dnia leżałam sobie w domu.
Nagle ogarnęła mnie chęć, by iść na studia filmowe.
Ta chęć pojawiła się znikąd. Nie mogłam spać w nocy.
- Hoon-a dołączyła wcześnie. - Tak.
Miałam przyjaciela, studenta psychologii, który kochał muzykę, jak ja.
Powiedział, że na socjologii jest facet o nazwisku Bong Joon Ho, który lubi filmy,
więc powinnam do niego zadzwonić.
„Bong Joon Ho? Nietypowe nazwisko”.
„Skojarzę sobie z bonjour”. I tak zrobiłam!
Kiedy do niego zadzwoniłam, kazał mi przyjechać do Hongdae.
Jong-tae, ty, ja i Hoon-a.
Pamiętasz nasze pierwsze seminarium we czworo?
Każdy miał sobie wybrać film.
Jong-tae przyniósł Pejzaż we mgle Theo Angelopoulosa.
A ja François Truffauta…
- Aha, tamten. - Truffaut grał w nim reżysera.
Noc amerykańska.
- A twój film? - Wtedy się nie przykładałem.
- Nie pamiętam! - Widzieliśmy cztery filmy.
No tak.
Obejrzeliśmy filmy, które każdy przyniósł, a potem o nich rozmawialiśmy.
Tak było.
Pewnego dnia spacerowałam po Baekyang-ro.
Spotkałam koleżankę, na którą często wpadałam przypadkiem.
Szła po drugiej stronie ulicy.
Zaczęłyśmy rozmawiać o filmach. Interesował mnie wtedy film.
Powiedziałam jej o tym, a ona odpowiedziała:
„Tak? Jestem w klubie filmowym
i obejrzymy razem turecki film Droga.
Chcesz przyjść?”.
Odpowiedziałam: „Jasne”. Tak trafiłam do Żółtych Drzwi.
Tą koleżanką była Lim Hoon-a.
Tak.
Teraz zaczynam sobie to przypominać.
Ale znałam Min-hyang już wcześniej.
Wyższa Szkoła Humanistyczna wystawiała sztukę,
w której ktoś świetnie odgrywał rolę Jezusa
w przedstawieniu Jezus w złotej koronie.
Byłam pod ogromnym wrażeniem,
a tym kimś, kto grał Jezusa, była Min-hyang.
Wtedy nasza grupa nie miała nawet żadnej struktury.
Ale pamiętam, że każdy przyszedł,
bo wszyscy kochaliśmy filmy i chcieliśmy się o nich uczyć.
Gdy myślę o Eun-sim, przypomina mi się tamten dzień.
Pojawiła się z męskim popiersiem, które szkicowali studenci sztuki.
Powiedziała: „Zacznijmy szkicować”. Chciała, żebyśmy rysowali!
To było dziwne.
Pomyślałam: „Po co przyniosła to gipsowe popiersie?”.
Ale niektórzy zaczęli szkicować.
W klubie było wielu dziwaków.
To była malutka sala,
a przy okrągłym stole mogło się zmieścić siedem osób.
Po prostu sobie rozmawialiśmy.
Oglądaliśmy film i mówiliśmy, co wiemy,
co gdzieś usłyszeliśmy i co o tym myślimy.
Na takim byliśmy poziomie.
Jong-tae był naszym liderem i nie miał żadnych planów.
Podobało nam się, że nie mieliśmy planów ani struktury.
Grupa odmieńców, że tak powiem.
Tak, oto zespół Choi Jong -tae i Jego Piątka.
Grupa zmiennych ludzi, zjednoczonych we wspólnych marzeniach.
Nie wiem czemu, ale studia filmowe były oblegane na początku lat 90.
Tak mi się wydawało.
Działało wtedy dużo ruchów społecznych, ale chyba dotarliśmy do ściany.
Pierestrojka, głasnost, upadek ZSRR i w ogóle.
- To po prostu… - Za dużo?
- Co za makroskopowa analiza. - Ale…
Było wiele klubów zajmujących się filmem.
Nie do końca wiem dlaczego.
Jeśli o mnie chodzi,
zacząłem studia filmowe, by odnaleźć siebie.
- Odnaleźć siebie? - Tak.
Chciałem znaleźć coś, co mi się spodoba.
Wtedy chodziło nam o obalenie dyktatury
i Konstytucji.
Po tym wszystkim chyba wszyscy byli przygnębieni.
Sama nie zrobiłam nic szczególnego, rzecz jasna.
Nie wiedzieliśmy, dokąd pójść.
Nie wiedzieliśmy, co zrobić z całą naszą energią.
Ruchy studenckie już się skończyły.
Więc zebraliśmy się razem jak sterta pyłu.
Mówiąc ładniej, zebraliśmy się razem jak dojrzewające winogrono.
Chyba właśnie tak było.
Pytano mnie o to na zagranicznych festiwalach
w pierwszych latach nowego wieku.
Czemu koreańskie filmy nagle…
Zaistniały?
Tuż po 2000 r. mnóstwo filmów przyciągało uwagę na festiwalach.
„Gdzie dotąd byli ci reżyserzy?”
„Cóż takiego się stało?”
Wtedy mówiłem o Żółtych Drzwiach.
Mówiłem na przykład:
„Byliśmy pierwszym pokoleniem kinomanów”.
„Moje pokolenie prawdopodobnie jako pierwsze świadomie studiowało film”.
Byliśmy pierwsi.
„Byliśmy pierwszym pokoleniem, które z kinomanów stało się filmowcami”.
Takie teksty ułatwiały im pisanie artykułów.
Dlatego powiedziałem im, że mamy takie pokolenie i tak dalej.
Noc przed strajkiem to niskobudżetowy film na taśmie 16 mm,
którego wyświetlania zakazał rząd…
Jastrzębie Jangsangot byli wtedy gwiazdami.
Wielu fanów co roku czekało na ich filmy.
Młodość to kolejny mocny zespół.
Po tym, jak Kinoteka 1895 zmieniła nazwę na SA/sé,
zyskała sławę
jako prywatna kinoteka o najdłuższej historii.
Wydawało się, że kinomani, którzy tkwili w ukryciu,
nagle wylali się na ulice.
NOC PRZED STRAJKIEM JASTRZĘBIE JANGSANGOT, 1990 R.
HOMO VIDEOCUS BYUN HYUK, E J-YONG, 1990 R.
W latach 90. działy się szalone rzeczy.
Mam taką teorię.
Rząd musiał wtedy dorzucić do wody narkotyków.
To był ogólnokrajowy plan, żeby zmienić obywateli w kinomanów.
JASTRZĘBIE JANGSANGOT
KINOTEKA 1895
W porównaniu z tymi grupami Żółte Drzwi były tajemniczym, osobliwym…
- Jastrzębie Jangsangot to Premier League. - Tak.
Studio Młodość Junga Ji-woo było Bundesligą. A my byliśmy…
- Szkółką piłkarską. - Tak, w porównaniu z nimi.
Musiałem opłacić czesne za czwarty semestr,
a to była strata czasu!
Zdałem sobie sprawę, że za te pieniądze
mogę kupić mnóstwo materiałów.
Postanowiłem wpakować się w kłopoty i…
HONGDAE
Założyłem instytut filmowy.
STACJA UNIWERSYTET HONGIK
Moja rodzina nie miała o tym pojęcia.
INSTYTUT FILMOWY „ŻÓŁTE DRZWI” BUDYNEK GYEONGSEO, DRUGIE PIĘTRO
Żółte Drzwi były wtedy na drugim piętrze budynku w Seogyo-dong.
A to był…
prostokątny budynek, o taki.
Na środku był korytarz.
Tu były drzwi do Instytutu Żółte Drzwi.
Kiedy otworzysz drzwi,
po lewej zobaczysz okrągły stół.
Zwykle Joon Ho tam się uczył.
Z przodu był mały telewizor.
Często oglądaliśmy teledyski i inne rzeczy.
Pomalowaliśmy wszystkie meble na żółto.
Dae-yup nie malował z nami?
Z tego, co pamiętam, ty i Jong-tae kupiliście farbę.
Na początku nie były żółte,
ale powiedziałeś: „Robimy wszystko na żółto”. I wszystko pomalowałeś, tak?
Wtedy z jakiegoś powodu lubiłem żółty.
A konkretnie intensywny żółty.
Żółty kolor wydawał mi się piękny.
Z tego, co pamiętam, mieliśmy trochę żółtej farby.
Pracowałem gdzieś na budowie i zostało mi trochę farby,
która akurat była żółta.
Nie było po co kupować więcej,
więc jej użyliśmy. To nic nie znaczyło.
Na początku nazwa nie brzmiała Żółte Drzwi.
Nie.
- Tylko Instytut Filmowy jakiś tam i… - Tak…
Potem uczyliśmy się o semiotyce i wymyśliliśmy Żółte Drzwi.
Zgadza się.
Omawialiśmy takie rzeczy jak signifiant i signifié.
O rety! Zawstydzasz nas.
Ledwo to rozumieliśmy.
- Ale ładnie to prezentowaliśmy. - Tak.
Ledwo liznęliśmy temat, ale odważyliśmy się o tym rozmawiać.
„Znaczący i znaczony są parą”.
„Na tym polegają żółte drzwi”. Tak mówiliśmy.
Fakt!
Pewnie dlatego dział krytyki nazywał się „S-S”.
- Signifiant, signifié. - Chyba tak.
- To samo tyczy się SA/sé. - Zgadza się.
Signifiant, signifié.
- Słynna kinoteka na Daehak-ro. - Tak.
- Też używają tych słów. - Tak.
We wszystko wplataliśmy signifiant i signifié, nie?
Tak, masz rację.
Słowa signifiant i signifié były nam całkiem obce.
Tak.
Byliśmy dumni z tego, że nauczyliśmy się tych pojęć.
Skąd się wzięła ta obsesja na punkcie semiotyki?
Semiologia, postmodernizm…
Postmodernizm.
- I poststrukturalizm. - Jasne.
Wtedy Roland Barthes i takie koncepcje były modne.
Ledwo je rozumieliśmy, ale i tak siadaliśmy
i robiliśmy o nich seminaria.
Nie wiem, czy dalej tak jest, ale przed naszymi uczelniami były…
- Punkty ksero. - Były popularne.
A w środku
mieli na wystawie kopie słynnych oryginalnych książek.
Były też antologie.
Jong-tae mówił: „Musimy przeczytać to i to”.
Nie. Sam ich nie wybierałem.
Miałem wszystkie książki. Nie wiedziałem, o czym są!
Kupowałem je hurtem.
Wybieraliśmy kilka z nich i robiliśmy różne rzeczy…
Razem przerabialiśmy książkę Dudleya Andrew.
Dudley Andrew!
- Dudley Andrew. - Dał nam w kość.
Tłumaczenie jego książki było męczące.
Min-hyang była dobra z angielskiego. Studiowałaś literaturę angielską.
Ale to i tak był dla mnie bełkot.
Inni znali angielski niezbyt dobrze.
Se-bum, kiedy dołączyłeś, na którym roku studiów doktorskich byłeś?
Dołączyłem tuż przed ich rozpoczęciem.
- Tuż przed? - Tak.
- Ale nazywaliśmy cię Doktorem. - Tak, doktorze Ban.
Wiedzieliście, że nim zostanę, nim zacząłem studia.
Daliśmy ci dziwne przezwisko.
- Egzegeta. - Student egzegezy.
- Egzegeta! - My…
Pamiętam. Podczas seminariów
dzieliliśmy strony i tłumaczyliśmy je.
Gdy były jakieś błędy, wytykałeś je wszystkie.
Wskazywałem słowa i ich znaczenie,
jak je przetłumaczyć. Tak zyskałem to przezwisko.
Teoretyczne seminaria wydają się świetne, gdy trwają,
ale po ich zakończeniu nic nie pamiętasz.
Pracowałeś wtedy dla reżysera Kima Sung-su i jego ekipy reżyserskiej?
Oczywiście. Pracowałem przy wielu krótkometrażówkach.
Większość z nich była na taśmie 16 mm.
Dae-yup, znasz Beat? Beat Jung Woo-sunga.
- Tak! - Tak, ja też znam.
Seok-woo był asystentem reżysera przy produkcji.
Rozumiem.
Wtedy zespół reżysera Kima Sung-su był bardzo znany.
Ciężko się tam pracowało.
Ludzie, którzy to przetrwali, byli po prostu…
Spośród naszych znajomych Seok-woo jako pierwszy pracował na planie.
Z twojej perspektywy to musiało być interesujące…
„Śmieszne” zabrzmiałoby niemiło.
Po pracy na planie filmowym przychodziłeś do Żółtych Drzwi,
gdzie ekscytowaliśmy się czytaniem książek w oryginalnych językach.
Mówiąc uprzejmie, byliśmy akademiccy.
Ale tak szczerze: nie wydawało ci się to zabawne?
Co sądziłeś o naszych dziwnych seminariach,
podkreślaniu słów i czytaniu angielskich książek z Se-bumem?
Kiedy to wtedy zobaczyłem,
wyglądało to trochę amatorsko.
- Prawda? - Amatorsko.
Wtedy byłem strasznie nadęty.
Po raz kolejny przepraszam za to.
Nie to miałem na myśli.
Bardzo chciałem zrobić krótki film,
ale nic nie wiedziałem i nic nigdy nie nakręciłem.
Więc pomyślałem: „Jeśli zdam się na Seok-woo i go trochę wykorzystam,
będę mógł od czegoś zacząć”.
Yoon-a, byłaś już wtedy na studiach podyplomowych?
Dołączyłam do Żółtych Drzwi na drugim semestrze podyplomówki.
Nie szykowałaś się na studia za granicą?
Byłam już mężatką, drogi panie.
Naprawdę?
Właśnie wyszłam za mąż, więc nie brałam w tym wielkiego udziału…
Przykładałam się, ale nie mogłam robić więcej.
Moje życie było chaotyczne.
Byłaś jak Dae-yup. Należałaś do ekipy dorosłych.
Gdybyśmy podzielili klub na dwie części, byliby dorośli i dzieci.
Kiedy rozmawialiśmy, musiałem traktować ją formalnie.
Nieważne, czy byliśmy blisko, czy nie. Była mężatką,
więc traktowałem ją jak dorosłą.
O co w tym chodzi?
- Co tam? - Mów.
Mam pytanie. Tylko ja to pamiętam?
Często zamawialiśmy posiłki.
Po raz pierwszy użyliśmy nazwy „Żółte Drzwi”, zamawiając chińszczyznę.
Zamawialiśmy jedzenie podczas pracy i mówiliśmy:
„Tak, to te żółte drzwi na piętrze”.
- Stąd wzięliśmy nazwę. - A, więc to stąd.
Gdy ktoś chciał nas odwiedzić, mówiliśmy:
„Zobaczysz żółte drzwi. Wejdź tam”.
Aż Jong-tae powiedział: „Żółte Drzwi to może być nasza nazwa”.
I nadaliśmy tej nazwie znaczenie.
Ludzie odwoływali się do filmów,
a my ich nigdy nie widzieliśmy,
więc nie wiedzieliśmy, o czym mowa.
Weźmy Gabinet doktora Caligari, niemiecki film ekspresjonistyczny.
W podręczniku do historii był jednym nieruchomym obrazem.
Nie mogliśmy obejrzeć filmu, więc go sobie wyobrażaliśmy, czytając o nim.
Żeby pokazać uczniom Wjazd pociągu na stację w La Ciotat,
musieliśmy zrobić kopie na kasetach wideo. Nie było YouTube’a.
Teraz mamy wszystko.
WJAZD POCIĄGU NA STACJĘ W LA CIOTAT BRACIA LUMIÉRE, 1895 R.
Co potem? Musieliśmy oglądać filmy.
A zdobycie tych filmów
było największą misją instytutu filmowego.
Gdy słyszeliśmy, że ktoś ma kopię filmu,
pożyczaliśmy ją i robiliśmy naszą kopię.
To było nasze największe zadanie,
a reżyser Bong za to odpowiadał.
Za naszych czasów nie było wielu miejsc, skąd mogliśmy wypożyczyć te filmy.
Te tak zwane filmy artystyczne.
Ale reżyser Bong miał talent do ich wyszukiwania.
Nie było wtedy technologii cyfrowych, gdy robiliśmy kopie,
dlatego oglądaliśmy film, aż kopia była gotowa.
Nie mieliśmy wyboru.
Robiąc dwie kopie, oglądaliśmy dwa razy.
Robiliśmy trzy, cztery kopie filmu.
Robiliśmy wiele kopii oryginalnego nagrania,
więc na każdej były zakłócenia.
Gdy kopiowaliśmy nagranie z USA,
zaczynało się od ostrzeżenia FBI.
Na koreańskich filmach pojawiają się tygrysy i ospa,
co ma zniechęcić do nielegalnego kopiowania.
Jeden film może zmienić przyszłość człowieka.
Nielegalne kopiowanie to był jedyny sposób, by je obejrzeć.
TEN FILM JEST DEDYKOWANY WYTWÓRNI MONOGRAM PICTURES
Pisaliśmy tytuł na taśmie.
Napisaliśmy tytuł na naklejce i przykleiliśmy ją na taśmie.
Ale nie podobało nam się to odręczne pismo.
DO UTRATY TCHU JEAN-LUC GODARD, 1960 R.
Dlatego pisałem tytuły filmów Godarda po francusku.
Mogłem napisać koreański tytuł.
Koreański tytuł po lokalizacji.
Ale napisałem go po francusku. Znałem pisownię.
A, B-O-U-T, D-E, S-O-U-F-F-L-E.
Wymawia się À bout de souffle? Wciąż nie wiem jak.
Kto zna francuski, ten wie.
Drukowałem tytuły na kartce A4.
Potem ustawiałem ją pod światło i przyklejałem naklejki na kasety,
drukowałem jeszcze raz tytuły i były w odpowiednich miejscach.
Potem je przyklejałem.
Stosowałem takie triki.
Na niektórych taśmach znajdują się odręczne tytuły,
ale od któregoś momentu były już ładnie wydrukowane na naklejkach.
Kopiowanie filmów
i budowanie zasobów, taśma po taśmie,
Na tym się później skupiliśmy.
Obsesja napędza entuzjastów.
Działania entuzjastów innym wydają się dziwne.
Ale entuzjastom motywacja przychodzi naturalnie.
Chyba nasz głód zasobów doprowadził nas do obsesji.
Teraz potrzebny jest nam tylko arkusz kalkulacyjny.
My wszystko robiliśmy ręcznie.
Wydaje mi się…
że Joon Ho nauczył mnie używać myszki.
„To się nazywa myszka, bo ją przypomina”.
Tak mnie uczył.
- Od roku 1992. - Tak.
„Spis tytułów w wideotece.
Według Bonga”.
- Ładne pismo. - A te z gwiazdkami?
- Może… - Te najważniejsze?
Może. Albo…
Pancernik Potiomkin.
Przed rewolucją Bertolucciego.
Może te z gwiazdkami to te…
- Których nie mogliśmy znaleźć? - Coś w tym stylu.
Rozmowa Coppoli. Oglądaliśmy to razem.
Zgadza się.
Kupowaliśmy też taśmy.
- Jeździliśmy do Hwanghak-dong. - Tak.
- Były tam hurtownie. - Tak, hurtownie.
Na ulicach sprzedawano tanie filmy.
- Te taśmy kosztowały po 2500 wonów. - Tak?
- To było jak poszukiwanie skarbów. - Tak.
Wśród dziwnych, słabych filmów znajdowaliśmy filmy Kim Ki-younga.
- Fakt. - Albo Dušana Makavejeva.
- Albo coś od Abla Ferrary. - Andrzeja Wajdy.
Król Nowego Jorku. Andrzej Wajda.
Poniewierały się to tu, to tam,
a ich tytuły były dziwnie tłumaczone.
- Właśnie. - Musieliśmy zgadywać, które to.
Osobą, która często dawała nam listę nowych filmów,
informacji i wskazówek, był reżyser Kim Hong-joon.
- Aha. - Jeden z pierwszych kinomanów.
Teraz to dyrektor Koreańskiego Archiwum Filmowego.
Wydał też książkę.
Miała długi tytuł. Jaki?
Dwie-trzy rzeczy, które wiem o filmie.
- Nieźle się sprzedawała w latach 90. - Tak.
- Wielu takich jak my kupiło tę książkę. - Tak.
Gdyby to były lata 60. lub 70.,
kiedy nie dało się obejrzeć żadnego z wymienionych tam filmów,
ta książka byłaby bezużyteczna.
Gdyby filmy były dostępne jak teraz,
informacje w tej książce nie byłyby tak przydatne.
W kinach wyświetlano wtedy ograniczoną liczbę filmów,
ale kasety były wszędzie. Pojawiło się wiele filmów.
Nie było nawet czasu sprawdzić, które są dobre, a które złe.
WŚCIEKŁY BYK
„Może o tym nie wiecie,
ale dzieło sławnego reżysera zostało opublikowane pod tym tytułem.
A tytuł jest absurdalny”.
Na przykład „Miłość i coś tam”. Ale prawdziwy tytuł…
Gdybyśmy najpierw przeczytali o tym filmie w książce…
- To podstawy, wiesz. - Mogliśmy go znaleźć w Hwanghak-dong.
Sądziłem, że reżyser Kim Hong-joon posługiwał się pseudonimem.
A nie nazwiskiem „Kim Hong-joon”.
- Tak. - To był…
- Gu Hoe-yeong. - Właśnie!
To oznacza „kinoman, który wspomina lata 90.”.
Pierwszy raz pisałem artykuł o filmach dla środków masowego przekazu.
Trochę się przestraszyłem i nie chciałem użyć prawdziwego nazwiska,
więc wymyśliłem pseudonim. Gu Hoe-yeong.
Potem ludzie uznali, że to znaczy „kinoman, który wspomina lata 90.”.
Brzmiało fajnie, ale to nieprawda.
Zastanawiałem się, jakiego nazwiska użyć,
i znalazłem obok gazetę. Chyba Hankyoreh.
W nekrologach zobaczyłem nazwisko Gu Yeong-hoe,
więc bez powodu zmieniłem je na Gu Hoe-yeong.
W tamtych czasach status kulturowy filmu w naszym społeczeństwie był bardzo zły.
Praca w przemyśle filmowym
była wtedy hańbą dla rodziny.
Jak to możliwe, że wciąż to mamy? Policz, ile mieliśmy filmów.
Dobra.
Szybko liczysz.
Tak, dobrze się przyjrzałem…
Jakieś 300, 400 filmów?
- Jakieś 427 filmów? - Mniej, niż myślałem.
- Ile jest linijek na stronę? - Około 30.
- W alfabecie jest 26 liter. - Muszę je policzyć.
- Cztery, pięć. - Powiedzmy, że 20.
Osiem.
Dziewięć, dziesięć. Jedenaście i pół.
- Chyba… - Około 17 stron. Siedemnaście razy trzy.
- To by było 510. - Tak, 510.
- Mieliśmy jakieś 500 taśm. - Tak.
To tylko te zarejestrowane. W końcu przestaliśmy zapisywać.
Tak było.
Gdy po raz pierwszy przyszedłem do Żółtych Drzwi,
rysowałeś stół na bardzo dużej kartce.
- Stół? - Tak.
Często coś pisałeś na dużych kartkach.
Listy zaległych opłat?
Mam skłonność do obsesji, więc idealnie nadawałem się do tej pracy.
Jak mam to ująć? Byłem jak przewodniczący klasy.
Na dyżurze przez cały rok.
Tak jakby.
Uczeń, który śledzi, kto gada na lekcji.
I kto nie oddał kaset.
„Jeśli nie pilnujesz swoich kaset,
możesz stracić w niecały miesiąc to, co zbierałeś przez rok”.
Ktoś mi to powiedział, więc zacząłem gonić ludzi.
Pytałem ze srogą miną:
„Może mi oddasz mój film Godarda?”.
Tak robiłem!
„Oddaj film. Wiem, że masz go od dwóch tygodni”.
Jesteś naprawdę podła.
Zależało mi na ochronie kolekcji.
A co to znaczy?
Co to?
DZIAŁ REŻYSERII „SHOCK” PIERWSZE SEMINARIUM Z ANALIZY TEKSTU
O rany.
Wtedy każdy z nas oglądał filmy i analizował je.
„Analiza sceny w różnych sytuacjach”.
„Zastosuj schemat analizy według gatunku, scenarzysty i ruchu”.
Jakbyśmy umieli to robić!
Niewiele wiedzieliśmy, ale i tak to zapisaliśmy.
Napisano tu: „Przeanalizuj film według sceny”.
Magnetowid Jog Shuttle.
Przed linią! Aut!
- Przed linią! - Aut!
Sprawdźmy na Jog Shuttle.
Jog Shuttle wyłapie każdą akcję.
- Pojawiły się magnetowidy. - Tak.
W dzisiejszych czasach
możemy używać aplikacji na iPhone’a lub innych aplikacji do edycji filmów,
a nawet dodawać efekty, więc może to brzmieć prymitywnie.
Ale gdy pojawiły się magnetowidy, byliśmy zachwyceni.
Fakt.
Mogliśmy przewijać filmy i analizować sceny klatka po klatce.
Sprawdzaliśmy, jak zmontowano film i jak robiono filmy akcji z dublerem.
Kinomani przed naszym pokoleniem,
tacy jak pan Jung Sung-il czy reżyser Kim Hong-joon…
musieli chodzić do Instytutu Goethego lub Francuskiego, by oglądać filmy.
- I nie mogli ich przewinąć. - Racja.
A my po raz pierwszy analizowaliśmy filmy za pomocą magnetowidu.
Pamiętam to.
Zorganizowaliśmy pierwsze seminarium z analizy tekstu.
Przeanalizowałam Wściekłego Byka? I Obywatela Kane’a?
Obejrzałam te wszystkie filmy. Światła wielkiego miasta, Ofiarowanie.
Chyba je analizowałam. Masz materiały?
- Tak, mamy je. - Naprawdę?
Opublikowaliśmy coś takiego.
ŻÓŁTE DRZWI, PIERWSZE WYDANIE WIOSNA 1993 R.
Nie zrobiłam tego sama.
Wszystkie działy spisały analizy i złożyły je w całość.
To niewiele, ale udało się.
Myślę, że pierwszy numer był najważniejszy,
ale nie mogliśmy tego kontynuować.
Stary, to jest…
Dużo się natrudziłem, próbując to znaleźć.
- Skąd to masz? - Od Yoon-y.
- Czyli Yoon-a to miała. - Tak.
Jest tu analiza Ojca chrzestnego Coppoli.
Ja to rysowałem.
„Ojciec chrzestny to surowy, podręcznikowy film pod względem formatowania”.
Pisałem bzdury, jakbym coś wiedział.
To było na naszym seminarium?
Tak.
Widzę, że się nad tym napracowałem.
OJCIEC CHRZESTNY FRANCIS FORD COPPOLA, 1972 R.
Dzięki.
Co za napięcie.
O tym właśnie pan mówił, reżyserze Lee.
O kontroli informacji.
W tym ujęciu informacje są dostępne tylko dla widza.
- Tak powstaje suspens. - Dokładnie.
UJĘCIE, SUSPENS, KONTROLA INFORMACJI
Mogłem to pokazać Coppoli, kiedy go spotkałem,
ale tylko mu o tym powiedziałem.
W Lyonie odbywa się festiwal filmowy.
Co roku głównym wydarzeniem tego festiwalu
jest zaproszenie znanych osobistości w branży i oddanie im hołdu.
W tamtym roku był to Coppola.
Chcieli wręczyć mu nagrodę za osiągnięcia,
a ja miałem ją wręczyć.
Na scenie powiedziałem tak…
„Kiedy byłem studentem, studiowałem również pana filmy.
Przeanalizowałem pewną scenę z Ojca chrzestnego”.
Powiedziałem coś takiego.
„Czemu kamera stała tam? Czemu tam jest zmiana ujęcia?”
Czemu ta scena musiała następować po tej?
Czemu aktor patrzy wtedy w tamtą stronę?
Zadawałem sobie takie pytania
i rysowałem sceny z Ojca chrzestnego, jedną po drugiej.
Nawet teraz serce wciąż mi mocno bije.
To było szczególne przeżycie, gdy spotkałem go osobiście na scenie,
dzieląc się z nim takimi historiami.
Czułem się cudownie i surrealistycznie.
Od tamtej pory, aż do dziś oglądam filmy, dzieląc je na cięcia i ujęcia.
W tych ujęciach szukam źródeł światła,
mise-en-scéne i wszystkich szczegółów, gdy oglądam film.
Uwielbiałam to, co robiliśmy na początku, ale potem nie było już tak dobrze.
Zaczęłam się zastanawiać,
czy muszę uczyć się języków i analizować każdą scenę.
„Nie ma mowy. To takie nudne”. Tak było ze mną.
Zdałam sobie sprawę, że nie chcę analizować każdego fragmentu filmu.
To właśnie potęga filmu. Porywa cię bez twojej wiedzy.
Lubiłam oglądać filmy wspólnie, bo miło było wiedzieć,
że mam przyjaciół, którzy też chcą je oglądać.
W Żółtych Drzwiach zbieraliśmy się, gadaliśmy
i uczyliśmy się o nieznanych wcześniej rzeczach.
Właśnie sobie przypomniałem.
W tym filmie aktor zapala świeczkę, a potem ją zakrywa, idąc,
po to, żeby nie zgasła.
NOSTALGIA ANDRIEJ TARKOWSKI, 1983 R.
To był film Tarkowskiego.
Dzisiaj bym go nie obejrzała, bo jest nudny.
Nie mam pojęcia, czemu tak mnie wciągnął.
Gdy go oglądałam, zrozumiałam, że film to sztuka,
że mogłabym poświęcić temu życie.
Ta scena trwała ponad pięć minut.
„Co jest grane? To ma być film?”
Wtedy tak myślałem.
Joon Ho uwielbiał Martina Scorsese.
Pierwotny tytuł to Wściekły Byk.
Ale, co dziwne, wytwórnia wypuściła go jako Pięść wściekłości.
PIĘŚĆ WŚCIEKŁOŚCI WŚCIEKŁY BYK
Koreańskie napisy były niezbyt dobre.
Mimo to scena boksu i cała reszta
były niesamowite,
dlatego pamiętam, jak szaleliśmy, oglądając to.
Reżyserze Lee, dużo pan mówił o montażu i pracy kamery.
To było wtedy, gdy zaczynałem studia filmowe.
Kiedyś myślałem, że skomplikowane cięcia i praca kamery dają dobre sceny.
Ale jak pan wie, ta scena jest niezwykle prosta.
Dymałeś moją żonę?
„»Pip« moją żonę?”
- Dymałeś moją żonę? - Co?
Dymałeś moją żonę?
To proste, straszne i zabawne, a gdy scena się kończy, jest ci smutno.
Jak możesz pytać? Jestem twoim bratem.
Pytasz mnie o to?
Widzisz twarz Joego Pesciego, a potem jeszcze kilka ujęć.
Kamera przesuwa się tylko raz.
Kiedy De Niro wchodzi po schodach. To naprawdę straszne.
Gdy dostaje się na górę, widzimy szaloną przemoc.
- Przerażające. - Pamiętam coś, co pan powiedział.
- Scenę zaczyna zepsuty telewizor. - Tak.
De Niro naprawia telewizor.
Mówił pan, że zepsuty telewizor nadaje ton całej tej scenie,
i pamiętam, że sobie to uświadomiłem.
- Mówiliśmy o tym? - Nie…
Pan mówił!
Nic nie pamiętam, nawet tego, co się działo wczoraj.
CZŁOWIEK, KTÓRY SADZIŁ DRZEWA FRÉDÉRIC BACK, 1987 R.
Był taki film animowany: Człowiek, który sadził drzewa.
Chyba byłem w kiepskim stanie.
Hoon-a powiedziała mi:
„Jong-tae, gdy życie jest ciężkie i czujesz się przytłoczony,
oglądaj takie filmy. To ci pomoże”.
To było takie miłe.
Byłem dość bezczelna w moich słowach.
Myślałam, że to Jong-tae kazał mi go obejrzeć.
Pomyślałam: „Pokazał mi świetny film”.
To naprawdę wspaniały film. Obejrzałam go jeszcze wiele razy.
To dla mnie najlepszy film.
Wcale nie płaczę. Moje oczy płaczą, bo są stare!
Macie różne wspomnienia.
Tak, całkiem jak w Rashomonie.
- Widzę żółte drzwi. - To te drzwi.
Masz rację.
- Ktoś reżyseruje. - Coś robimy.
Ona powtarza swój sztywny występ.
To są taśmy 8 mm.
Były w domu przez ostatnie 30 lat w drewnianym pudle.
Wszystko widać.
Niełatwo było dostać kamerę.
Tak.
Zwłaszcza kamerę wideo. Filmy były za drogie.
- Tak. - Ręce nam się trzęsły podczas filmowania.
Przerażało nas zużywanie 24 klatek zaledwie w sekundę.
To było około 1992 roku.
Musiałem odłożyć pieniądze.
Zaoszczędził pieniądze z pracy w czytelni.
Zarabiał tam 300 000 wonów miesięcznie.
Zapytał, czy za te pieniądze kupi porządną kamerę.
W Sewoon Plaza i Cheonggyecheon było pełno elektroniki.
To była wtedy droga kamera. Hitachi 8200 Super VHS.
Kupiłem ją i następnego dnia zabrałem do Żółtych Drzwi.
Trzymałem ją w ramionach podczas seminarium.
Była wielka.
Przewracałem kartki, trzymając kamerę w ramionach i poklepując ją.
Czy się denerwowaliśmy?
To był nasz pierwszy sprzęt, więc tak: denerwowaliśmy się.
Nakręciłem kamerą 8200 wszystkie filmy na zlecenie, na przykład ze ślubów.
Często zatrudniano mnie jako kamerzystę:
na czyichś 60. urodzinach, weselach i nie tylko.
- Wszyscy tu są. - Tak.
Świetnie wyglądamy na tym zdjęciu.
Byung-hoon i Seok-woo są obok siebie.
Krążą plotki, że Byung-hoon odszedł z branży przeze mnie.
Seok-woo ci współczuje, Byung-hoon.
Dlaczego?
Bo krzyczał na ciebie przy kręceniu filmów krótkometrażowych.
Joon Ho ukrywa się z tyłu.
- Tak. - Co on knuje?
Nie wiem, kiedy je zrobiono.
Ja też nie wiem. Jak to się stało, że zrobiliśmy to zdjęcie?
Może ot tak, spontanicznie?
Ale wszyscy jesteśmy zbyt wystrojeni.
Rany, Hoon-a!
- To w tym samym dniu. - Tak.
Czy tutaj komuś się kłaniam?
- To chyba jakiś rytuał. - Tak.
Widzę tam głowicę Hitachi 8200.
- To ceremonia otwarcia! - Tak!
- Tam jest tak napisane. - Właśnie.
- Tak myślę. - Pamiętam ten świński łeb.
Tak.
Nie było nas stać na prawdziwy świński łeb, więc narysowałem go.
- To mój rysunek. - Tak, Joon Ho to narysował.
Napisałem plan wydarzeń na tej wielkiej kartce.
- Naprawdę? - Czyli to twoje pismo.
- Tamto pismo? - Tak.
To nie moje pismo.
Tam jest napisane Goryl.
- Goryl 2. - Tak.
Goryl 2.
- Był Goryl 2? - Tak.
- Czy to W poszukiwaniu raju? - Tak, W poszukiwaniu raju.
Goryl 2, tak jakby to była seria. Co za wstyd.
Choi Jong-tae założył klub
z kilkorgiem młodych ludzi pasjonujących się filmem.
Podobno mieli pokaz na koniec roku.
Choi Jong-tae, Woo Hyun i Ahn Nae-sang.
Hyun i Nae-sang są teraz bardzo zajętymi aktorami.
Tworzyli trio.
Hyun i Nae-sang często odwiedzali Żółte Drzwi.
Do tego dużo piliśmy.
Tak.
Pokaz?
Uznałem, że tak będzie poważnie i ambitnie.
Ale to był mały pokój, mały gabinet.
Pamiętam, jak poszedłem go zobaczyć.
Było nudno. Dość nieciekawie. Ale nie spodziewałem się zbyt wiele.
Nie byłem zainteresowany, dopóki…
Kiedy zaczął się film Joon Ho, pomyślałem:
„Co to jest?”. Całkowicie mnie wciągnął.
Chciałem znowu go obejrzeć. Naprawdę.
Co robiłeś przy tym filmie animowanym?
Przy Gorylu?
- Poruszałeś pluszakami? - Zmienialiśmy się.
Czy operowałeś kamerą?
Nie, ten, kto się zmęczył, odpowiadał za kamerę.
- A kto miał więcej energii, za zabawki. - Czyli ty?
Potem wspięliśmy się po drabinach i zawiesiliśmy go wysoko.
- Robiłeś niebezpieczne rzeczy. - Tak.
- Zawiesiłeś goryla na rurach. - Tak.
Myślałam, że będzie fajnie.
- Na początku? - Tak.
Przez jakieś dwa dni
kręciliśmy w piwnicy apartamentu Daerim,
w pomieszczeniu z rurami z filmu Szczekające psy nigdy nie gryzą.
Przesuwaliśmy tam po kawałku wypchanego goryla, by nakręcić film.
Było ciężko.
CHCĘ ZOBACZYĆ BŁĘKITNE NIEBO…
ZIELONY LAS I ODDYCHAĆ ŚWIEŻYM POWIETRZEM
Hitachi 8200 miała wiele skomplikowanych funkcji.
Użyłem jej, by nakręcić i zmontować film.
Mogłem też wstawić napisy,
ale nie po koreańsku, tylko po angielsku.
Nie miałem wyboru. Musiałem nakręcić niemy film i wstawić angielskie napisy.
Główny bohater, Goryl, wchodzi na kamień i robi kupę.
- Mieliśmy kamień. - Prawda?
Robi kupę na kamieniu.
To był głos reżysera Bonga. To stękanie.
Kupa zmienia się w robaka i atakuje goryla.
A potem…
Aż wstyd słuchać.
W pewnym sensie był to film o potworze. Pojawia się tajemnicze stworzenie.
Zrobiliśmy tego potwornego robaka z białej gliny.
Pomyślałem, że brązowa glina byłaby zbyt obrzydliwa.
Zbyt obrzydliwa.
Potwór atakuje goryla i zaczynają walczyć.
To historia o gorylu, który chce żyć w miejscu bez potworów.
Goryl, który mieszka w ciemnej, brudnej piwnicy,
ucieka, by szukać raju.
Stąd ten dziecinny tytuł: W poszukiwaniu raju.
Pośrodku pola rosło bujne drzewo.
Goryl zaczyna marzyć,
że zrywa świeże banany z tego drzewa i je zjada.
Goryl powinien wspinać się po drzewach,
ale ten wspina się po szarych rurach pod sufitem piwnicy,
marząc o ucieczce.
Gdy goryl zaczął się ruszać i dążyć do celu,
pomyślałem: „Jakie to dziwne. To prosta fabuła, prosta historia.
Ale w połączeniu z filmową wyobraźnią
można stworzyć coś niesamowitego”.
Może to dlatego, że nie brałem udziału w produkcji.
Nie wiedziałem, jak trudno było nakręcić taki film.
Nie mogłem powiedzieć: „To nic nadzwyczajnego”.
Wszyscy, którzy studiowali kinematografię, dawali mu dobre recenzje,
więc nie mogłem powiedzieć nic innego.
Dlatego powiedziałem: „Dobra robota”.
To jedyna uwaga, jaką mogłem wygłosić w związku z tym filmem.
Jak już mówiłem, byłem wtedy zarozumiałym facetem
i nie spodobał mi się ten film.
Nazywa się to animacją poklatkową.
Albo „techniką poklatkową”.
Pomyślałem wtedy po prostu: „Jeśli kamera ma taką funkcję,
każdy może nakręcić taki film”.
Strasznie się wstydziłem podczas pokazu na koniec roku.
Byłem cały czerwony.
Pierwszy raz stworzyłem coś z narracją.
Było tam od 15 do 20 osób.
To była taka publiczność.
To była kolejna impreza na koniec roku.
Każdy chciał już to obejrzeć i móc zacząć pić.
Ale ja bardzo się denerwowałem.
Zaczerwieniłem się aż po uszy.
Wtedy postanowiłem zrezygnować z filmów animowanych
i zająć się filmami aktorskimi.
Musiałem przesuwać zabawki po kawałku,
więc później zacząłem odczuwać niechęć wobec głównego bohatera.
Myślałem: „Przesuń się sam, choć trochę”.
Tak wybrałem filmy, w których aktorzy poruszają się sami.
- Tak. - To dlatego.
Ale jak to teraz wspominasz, nie sądzisz, że byliśmy szaleni?
Nie spaliśmy całą noc, żeby to nakręcić.
Rozstawiliśmy się koło ósmej.
Było ciepło czy zimno?
Nie pamiętam. Byłem tak skupiony, że zapomniałem.
- Chyba było zimno. - Było zimno.
Chyba mieliśmy płaszcze.
- Wtedy twoja mama… - Moja mama zeszła na dół.
Zeszła na dół późno w nocy i spojrzała na nas z litością.
- Pytała, czy nie skończyliśmy. - Tak.
W tym czasie wyszedłem już z wojska.
No tak.
Jej dorosły syn był w piwnicy
z wypchanym gorylem w środku nocy.
- Jasne. - Musiało ją to zdenerwować.
Musiała być sfrustrowana.
Uważam, że główne elementy obecnych filmów reżysera Bonga
były już ugruntowane w Gorylu.
Większość jego filmów ma sceny kręcone w piwnicy.
Możesz zejść do piwnicy i zająć się swoimi sprawami.
Toaleta w biurze obsługi jest za daleko.
To historia z czasów budowy tego mieszkania.
W 1988 roku, kiedy budowano mnóstwo mieszkań…
Kiedy wyszedłeś z wojska i przyjechałeś do fabryki w tym mieście,
doszło do szeregu incydentów.
To raczej nie fałszerstwo czy przestępstwo.
Idę na studia w przyszłym roku.
Wszystko zaplanowałeś!
- „Poradzi sobie”. - Tak.
To wiedziałem, ale nie spodziewałem się, że aż tak dobrze.
Tak powiedział… Mam na myśli…
Dobrze sobie radzi z liczeniem. Nigdy nie marnuje pieniędzy.
Ten facet sfinansował pierwszą krótkometrażówkę reżysera Bonga,
Biały kołnierzyk.
Dałeś mu jakieś trzy miliony wonów.
- Nie. - Ile mu dałeś?
- Ledwo pamiętam. - Tak?
Trochę.
Tyle pamiętam, ale on zapisał faktyczną kwotę.
- Czyli 500 000 wonów. - Jest pewien?
Mówiłeś, że trzy miliony wonów.
- Tak? - Okłamałeś mnie.
Hyun był na imprezie na koniec roku i obejrzał mój film animowany.
Dzięki temu, gdy kręciłem Biały kołnierzyk,
częściowo zainwestował w ten film, że tak powiem.
Dał mi pieniądze, gdy kręciłem tę krótkometrażówkę.
FINANSOWANIE PRODUKCJI: WOO HYUN-HUI
Woo Hyun-hui? Najwyraźniej Joon Ho nie znał mojego nazwiska.
Czy nadal myśli… Teraz na pewno wie, jak się nazywasz.
Może to zabrzmi dziwnie,
ale to pierwszy raz, kiedy komuś pomogłem
i tego żałuję.
Wtedy nie żałowałem.
Ale po kilku latach…
nakręcił Zagadkę zbrodni.
Gdy wyszedłem po obejrzeniu filmu,
było mi ciężko na sercu i byłem wstrząśnięty.
Byłem pogrążony w głębokich emocjach.
Powiedziałem sobie:
„Mogłem zapłacić za wszystko.
Za całą produkcję.
Dlaczego byłem taki skąpy i zapłaciłem tylko za część?”.
Tak właśnie pomyślałem.
Na samym końcu filmu było jedno drzewo.
Film nosił tytuł W poszukiwaniu raju.
Jak teraz o tym myślę,
chyba każdy kiedyś chciał coś znaleźć.
Takie mam przemyślenia.
Na końcu goryl dociera do drzewa i staje przed nim.
Patrzymy na goryla od tyłu, ale gdy kamera powoli się oddala…
okazuje się, że bananowiec jest na ekranie telewizora.
Chyba się rozpłakałam na końcu.
Film był tak dobrze zrobiony, że można było się utożsamić z gorylem.
Wtedy wciąż kręciłam się przy uczelni.
Byłam bezrobotna, nie zarabiałam.
Nie wiedziałam, czym chcę się zajmować
ani co powinnam robić.
Ale wiedziałam, dokąd nie chcę dojść.
Można powiedzieć,
że byłam jak ten goryl.
Właśnie tak.
W POSZUKIWANIU RAJU
Biorąc pod uwagę kulturę filmów wideo,
jutrzejsze otwarcie nowego kina oznacza wielką rewolucję.
Już tam zajrzałam.
Około roku 1995, na stulecie kina, dochodzi do istnej rewolucji.
Jutro otworzy się pierwsze kino artystyczne w Korei.
Nostalgia Tarkowskiego po Rosji najlepiej radziła sobie w Korei.
Około 60 000 osób obejrzało Ofiarowanie…
Wszyscy chodzili oglądać takie filmy i…
potem bolały ich głowy.
Liczne czasopisma, jak Cine 21 i Kino, publikowały swoje pierwsze numery.
Wszyscy czytali artykuły Jung Sung-ila. To było trzęsienie ziemi.
Według statystyk amerykański film Park Jurajski zarobił parę lat temu więcej
niż roczny eksport koreańskich samochodów…
Uważam,
że przemysł filmowy od połowy do końca lat 90. zaczął nabierać kształtów.
Niektórzy nagle zyskali sławę.
Niektórzy zostali redaktorami naczelnymi czasopism.
Koncerny dołączyły do przemysłu filmowego…
Myślę, że motywowało nas obserwowanie tego procesu.
W latach 70. i 80.
młodzież z mojego pokolenia kochająca filmy spotykała się
i narzekała na branżę.
„Czemu w Korei nie ma festiwalu filmowego? Czemu w Korei nie ma szkoły filmowej?”
„Dlaczego Korea nie wspiera produkcji filmów krótkometrażowych?”
„Na pewno jest gdzieś raj filmowy, gdzieś poza tym krajem.
Chciałbym tam kiedyś pojechać”.
Pierwszy międzynarodowy festiwal filmowy w Korei,
Festiwal Filmowy w Pusan,
miał wczoraj wspaniały początek i będzie trwał dziewięć dni.
Pewnego dnia
byłam zajęta pisaniem pracy dyplomowej.
Pisałam pracę o filmach.
Wpadłam na Joon Ho na stacji Gangnam.
„Co ty robisz na Gangnam?”
Dziwnie było go tam widzieć, bo zawsze spotykałam go w Hongdae.
Powiedział mi, że próbował się dostać na akademię filmową i…
Musiał zdać test z angielskiego, żeby się dostać,
więc jedzie do akademii języka angielskiego.
To właśnie wtedy robił: uczył się angielskiego.
Byłam zaskoczona. Ja też byłam młoda, więc pomyślałam,
że Joon Ho traktuje filmy jak swoją rzeczywistość.
„Dla mnie filmy tylko symbolizują romans.
Ale dla niego to ścieżka kariery”.
Zrozumiałem to, wspominając przeszłość.
Oglądając filmy i rozmawiając o nich w Instytucie Filmowym Żółte Drzwi,
myślałem, że to wystarczy.
Nie wiedziałem, czego chcą inni członkowie.
Umknęło mi zwłaszcza to, że chcieli robić filmy.
Chcieli je kręcić.
Między członkami dochodziło do konfrontacji opinii.
Były rozbieżności co do programu i kierunku,
jaki chcieli obrać członkowie.
Przez te rozbieżności w pewnym momencie
czuliśmy się ze sobą nieswojo.
Cokolwiek by to nie było,
trudno patrzeć na coś, co okres świetności ma już za sobą.
Choć Żółte Drzwi nie były czymś żywym,
nastąpił ich schyłek, jak wszystkiego, co żywe.
Obserwowałam ten proces.
Każdy miał inne upodobania i gusta.
Byliśmy jedną grupą,
ale faktem jest, że każde z nas miało inne marzenia.
Na pewno było coś, co nas od siebie oddzielało.
I w końcu zdecydowaliśmy zamknąć instytut.
Ale potem
poczułem się samotny.
Marzyliśmy razem z pasją i osiągnęliśmy wiele innych rzeczy.
Tacy byliśmy,
ale już po chwili się rozdzieliliśmy.
A gdy to nastąpiło,
instytut zniknął jak odpływająca fala.
Potem była wycieczka.
Pojechaliśmy na wycieczkę.
Gdzieś do Gangwon-do nad Morzem Wschodnim.
Ci, którzy chcieli dołączyć, zebrali się na stacji Cheongnyangni.
To była wspaniała wycieczka.
Pamiętam ją, jakby to było wczoraj.
Gdy mijaliśmy Jeongdongjin, a słońce miało wschodzić,
w pociągu rozbrzmiała „Sonata Księżycowa”.
Było cudownie.
Ogłoszono, że ostatni przystanek jest już blisko.
Brzmiała „Sonata Księżycowa”,
a pociąg ślizgał się wzdłuż plaży.
Myślę, że nasz czas w Żółtych Drzwiach
był jak akt sztuki.
Akt musiał się jakoś zakończyć,
żeby można było przejść do drugiego, trzeciego i czwartego aktu.
Gdy żyliśmy przez kolejne 30 lat,
kontynuowaliśmy w kolejnych aktach,
ucząc się, czego nam brakowało w pierwszym akcie
i wykorzystując tę wiedzę w nowy sposób.
Myślę, że dzięki temu mogliśmy iść dalej.
To samo dotyczyło mojego życia.
Znasz to uczucie?
Poznałeś osobę, która cię uszczęśliwiła. Wszystko było super.
Szłaś z tym kimś za rękę, ale to nie mogło trwać wiecznie.
Kiedyś musisz ją puścić, ale gdy to robisz, jest niezręcznie.
Myślę, że tak się czułam.
Osobiście uważam,
że to nawet lepiej, że tacy niewinni ludzie
się spotkali, a potem się rozeszli.
Gdybyśmy trzymali się razem, żeby zarobić, albo dla jasnego celu,
przeorganizowalibyśmy się, by zająć się czymś nowym.
Niedługo potem przestałam oglądać filmy.
Filmy, które obejrzałam w Żółtych Drzwiach,
były całkiem inne od filmów, które widziałam gdzieś indziej.
Zastanawiałam się nawet, czy kiedyś lubiłam te filmy.
O dziwo, filmy, które oglądałam w Żółtych Drzwiach,
miały głębsze znaczenie, niż się początkowo wydawało.
Gdy wróciłam do rzeczywistości i kupiłam bilety na filmy w kinie,
już nie czułam tego samego.
Byłam wtedy smutna z powodu rozstania.
Przez długi czas nie mogłam przestać tęsknić za dawnymi czasami,
ale teraz myślę, że to pozostało moim dobrym wspomnieniem.
Gdy skończyłem 40 i 50 lat,
dopadło mnie przygnębienie.
Tak.
Bo tamte czasy tak po prostu zniknęły.
Długo chciałam iść w stronę filmu.
Jeszcze na długo potem, a nawet do teraz.
Nadal uważam, że warto szukać własnej ścieżki.
Nawet jeśli doprowadzi to do banana w telewizorze.
Zajrzenie do środka może być procesem uświadomienia sobie.
Ale ci, którzy nie rozpoczęliby podróży, siedzieliby w piwnicy,
wierząc, że gdzieś tam są banany.
Są momenty,
kiedy myślę, że widzę drzewo, które było na ekranie.
ROAD FEVER KIM MIN-HYANG, 2014 R.
Nie wiem, ile czasu mi zostało,
ale czuję, że mogę podejść do tego drzewa i go dotknąć.
Teraz mi się uda.
Wstyd mi to mówić, ale gdy zaczęłam malować,
namalowałam coś podobnego
do ostatniej sceny W poszukiwaniu raju, nawet nie zdając sobie z tego sprawy.
To był obraz młodej dziewczyny, która czegoś szukała.
Nie myślałam o Żółtych Drzwiach, gdy to malowałam.
Ale teraz, gdy o tym myślę,
sądzę, że namalowałam swoje pragnienie, by poszukać czegoś nowego.
To, że kiedyś, 30 lat temu, coś przeżyliśmy
że przez krótką chwilę
dobrze się bawiliśmy, nie myśląc o przyszłości,
wydaje się być elementem układanki.
Wszystko, co do tej pory opowiedziałem,
to historie sprzed 30 lat.
Nie mogę uwierzyć, że minęło 30 lat.
To nie do wiary.
Rozbłysnęliśmy jak płomień w 1992 i 1993 roku.
Na pewno każde z nas ma inne wspomnienia z tamtego czasu.
Niektórzy byli tam tylko przez chwilę. Niektórzy zostali na długo.
Jest też Jong-tae, który był w samym centrum.
Na pewno każdy z nas ma inne wspomnienia.
Patrząc wstecz,
chyba
nigdy nie byłem tak zafascynowany filmami jak wtedy.
To czasy, które dały mi początek,
czasy, które chcę zapamiętać.
I choć już odeszłam,
to miejsce pokazało mi drogę, którą mam podążać.
To był mój początek.
Żółte Drzwi.
Myślicie, że teraz zrobilibyśmy to dobrze?
„O Instytucie Filmowym Żółte Drzwi”.
„Instytut Filmowy Żółte Drzwi to ludzie, którzy zebrali się, by studiować filmy.
Nie jest to coś, co można zrobić samemu”.
„Dzieląc się informacjami i materiałami, powoli się rozwijaliśmy.
Teraz jest nas ponad 30”.
„Mimo że przed nami długa droga, nazwaliśmy się instytutem filmowym.
Zgodnie z wybraną ścieżką filmową
mamy działy krytyki, reżyserii i scenopisarstwa”.
„Każdy z tych działów prowadzi własną działalność.
Wśród członków instytutu filmowego są różni ludzie,
od tych, którzy dopiero poznają kinematografię, po studentów,
absolwentów i doktorantów nauk humanistycznych”.
„Jednak coś łączy nas wszystkich.
Chcemy ruszyć w podróż naszego życia poprzez medium zwane filmem”.
„Instytut zapewnia programy, by spełnić potrzeby członków
na różnych poziomach.
Uważamy, że to dobre miejsce dla tych, którzy chcą rozpocząć naukę
od podejścia teoretycznego”.
„Oczywiście każdy dział zapewnia też
program przygotowujący do projektów kreatywnych”.
„Instytut Filmowy Żółte Drzwi
czeka na entuzjastycznych, utalentowanych i młodych adeptów kina.
Zastukaj w żółte drzwi instytutu i otwórz ich masywne skrzydło,
a doprowadzą cię do życia pełnego filmów i koreańskiego przemysłu filmowego”.
Rany.
To było wspaniałe.
Co za powaga!
Dobrze napisane.
Ale super.
KIM DAE-YUP ZAJMUJE SIĘ PROJEKTOWANIEM WNĘTRZ.
KIM MIN-HYANG W TAJEMNICY PISZE, RYSUJE I ROBI ZDJĘCIA.
KIM SEOK-WOO KOCHA GÓRY I KAJAKI, PROWADZI BIZNES EKOLOGICZNY.
KIM YOON-A UCZY FILMU I NARRACJI NA UNIWERSYTECIE.
KIM HYUNG-OAK PRACUJE JAKO FILMOWIEC.
BAN SE-BUM WYKŁADA PSYCHOLOGIĘ NA UNIWERSYTECIE
I ROBI ZDJĘCIA W WOLNYM CZASIE.
BONG JOON HO WŁAŚNIE SKOŃCZYŁ KRĘCIĆ ÓSMY FILM PEŁNOMETRAŻOWY.
LEE DONG-HOON UCZY GRY W SZACHY.
LEE BYUNG-HOON PROWADZI W USA FABRYKĘ SPRZĘTU MEDYCZNEGO.
LLIM HOON-A PRACUJE JAKO LOGOPEDA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY.
CHANG EUN-SIM UCZY MATEMATYKI.
CHOI JONG-TAE WYDAŁ PIĘĆ FILMÓW PEŁNOMETRAŻOWYCH I PISZE CZWARTĄ POWIEŚĆ.
KIM HYE-JA, KIM HONG-JOON AHN NAE-SANG, WOO HYUN, JU SUNG-CHUL
Napisy: Joanna Rychlik