Downloaded from YTS.MX
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY
Official YIFY movies site: YTS.MX
SOUTH CENTRAL LOS ANGELES, STAN KALIFORNIA
PÓŹNE LATA OSIEMDZIESIĄTE
Było lato. Byłam w szóstej klasie.
Byłam w basenie. Nie umiałam pływać, ale było gorąco
i chciałam coś z tym zrobić.
GŁOS TY, PRZYJACIÓŁKI LATASHY
Te dzieciaki spojrzały na mnie i powiedziały:
„Jesteśmy z 90th ulicy”.
Nie interesowało mnie to,
o niczym nie myślałam,
dalej pluskałam się przy ścianie.
A oni chyba to wyczuli
i postanowili się ze mną zabawić.
Dzieciak ciągle wracał
i ochlapywał mnie wodą.
Jeden podszedł od tyłu
i przytrzymywał mi głowę pod wodą.
Drapałam go i przyciągałam,
ale on trzymał mnie pod wodą.
Nagle usłyszałam krzyk chłopca,
mimo że miałam wodę w uszach.
Poczułam, że uścisk na karku zniknął
i ona wyciągnęła mnie z wody.
Nadal była ubrana.
Miała na sobie spódnicę.
Rzuciła torby, gdy zobaczyła, co robią i przeskoczyła przez płot.
Weszła do basenu tam, gdzie byłam:
„Zostawcie ją!”.
Jeden z nich miał rozciętą wargę.
Wyciągnęła mnie z wody i powiedziała:
„Miałaś szczęście,
że przechodziłam i zobaczyłam to”.
Był z nią brat.
Kazała mu przynieść ręcznik i przykryła mnie nim.
Sama go potrzebowała, ale powiedziała, że wyschnie.
Poszłyśmy usiąść na huśtawki,
żebym mogła złapać oddech.
Powiedziała:
„Maleńka, ktoś musi cię strzec.
Jesteśmy w podobnym wieku.
Widziałam cię tu kilka razy.
Co robisz jutro?”.
„Wyjdę z domu, ale nie wrócę na basen”.
Mówiła: „Nie martw się, będę przy tobie”.
Matka Latashy zmarła w 1985 roku.
GŁOS SHINESE, KUZYNKI LATASHY
Dostała kulę w tułów. W klubie.
Moja babcia nie chciała, by trafili pod nadzór,
więc skupiła się na wychowaniu jej dzieci.
Tak zrobiła.
Musiała podjąć się ich wychowania
i robić to, co należało.
Zwłaszcza dla Christiny,
Vestera i Latashy.
Byłam jedynaczką.
Moja mama była w hrabstwie Orange, a oni tutaj.
Chciałam być z nimi,
bo było więcej zabawy.
Christina, Vester i Latasha
byli moim życiem, bratem i siostrami.
Więc miałam tylko ich.
No i ją. To wszystko.
Latasha była bardziej odpowiedzialna.
Czesała Christinę,
chodziła z Trellem do parku lub sklepu…
Bardzo pomagała mojej babci
w wychowaniu brata i siostry.
Musieliśmy wstawać wcześnie,
by wyjść w określonym czasie
i zdążyć na autobus do Westchesteru.
Po lekcjach autobusy były pełne.
Siadaliśmy z tyłu, wyzłośliwiając się,
przez co podróż wydawała się krótsza.
Wysiadaliśmy na ulicy Figueroa
i szliśmy do Tam’s Burgera.
Babcia dawała nam
dwa, trzy dolary dziennie.
Nie wydawaliśmy ich do końca szkoły.
W tamtych czasach
mieli małe szafki grające
na każdym stole.
Uwielbialiśmy „Stand By Me”.
Ta ta, prawda?
Codziennie odkładaliśmy na nią 25 centów.
Codzienna piosenka.
Zamawialiśmy frytki
i szliśmy Figueroą aż do domu. Codziennie.
Nie będę się bać
Tak długo jak trwasz
Trwasz przy mnie
Chciała być prawniczką,
więc starała się o dobre stopnie,
żeby pomagać babci ze wszystkich sił,
jeśli odniesie sukces.
Miała same piątki. Wyrastały jak grzyby po deszczu.
Zapytałbyś, że jeśli jej matka zmarła
sześć lat wcześniej,
co może jej chodzić po głowie?
Jasne, że mówiła o mamie.
Ale myślę, że wypierała to
na wiele sposobów,
skupiając się na szkole.
Bardziej się przykładała.
Nie chciała skończyć w złych statystykach.
Mówiła o mamie. Tęskniła za nią.
Bardzo za nią tęskniła.
Powiedziała:
„Pamiętam, jak mama mnie odbierała
i przytulała najmocniej, jak mogła.
To moje najżywsze wspomnienie.
Przytulanie i zapach”.
Latasha zwykła mówić:
„Gdy będziemy starsze…
Taki jest plan:
możemy być prawniczkami na co dzień,
ale też prowadzić własne interesy.
Bo zawsze, gdy wchodzimy do sklepu,
idą za nami,
krzywo na nas patrząc i lekceważąc.
Nie chcesz mieć czegoś własnego?
Potrzebujemy projektów.
Potrzebujemy…
Żeby dzieci z ulicy mogły się czymś zająć, gdzieś pójść.
Mogłybyśmy organizować turnieje i koszykówkę…
Kochała koszykówkę.
Chodziłam do parku i patrzyłam, jak gra.
I była jedyną dziewczyną na boisku…
grającą w kosza z Hooversami
i innymi gangsterami.
Grałyśmy też z młodszymi dzieciakami.
Dobrze się bawiłyśmy.
Wiele młodszych dzieciaków
traktowało ją jak starszą siostrę.
Wiem, że moje ciało jest delikatne Uczynione z gliny
Ale jeśli muszę odejść Modlę się o nieśmiertelność duszy
I by mama o mnie pamiętała…
Była sobota.
Moja babcia poprosiła Trella,
by poszedł po sok pomarańczowy.
Nie chciał, bo dopiero się obudziliśmy.
Byłam gotowa iść do kina z Tashą,
ale już jej nie było.
Babcia poprosiła mnie, bym przyniosła sok.
Ja na to: „Nie chce mi się iść.
Poproś Trella lub Nookie”.
Żałuję, że nie poszłam.
Myślę, że Latasha zmarła rano,
bo to był czas śniadania.
Ale detektywi przyszli…
do domu babci dopiero po południu.
Pamiętam ich przybycie. Byłam ubrana.
Christina była w domu.
Trell był w parku,
więc babcia kazała mi po niego pójść.
Grał w kosza na sali gimnastycznej.
Podeszłam do niego
i powiedziałam: „Zabili ją”.
Pamiętam, jak go ciągnęłam,
mówiąc: „Chodźmy! Coś się stało!”.
Wróciliśmy do domu.
Rozpętało się piekło.
Mówiono, że młodą czarną dziewczynę
zabito za sok pomarańczowy warty 1,79 $.
Wszystkich to dotknęło.
Wszystkich.
Poszłam do tego sklepu. Było gorąco.
Wzięłam coś do picia.
Odłożyłam torbę na bok.
Powiedziałam: „Nie strzelajcie.
Tylko to kupię i wychodzę”.
Kobieta spojrzała na mnie, mówiąc:
- „Słyszałaś, co się stało z dziewczyną?”. - „Tak”.
Nie wiedziałam, że chodzi o moją przyjaciółkę.
Jednak moi rodzice wiedzieli.
Nie wiedziałem, że to ona,
bo ją widziałam…
chyba dzień wcześniej.
Cieszyła się, że idą do kina.
Idę do parku
i widzę Trella, który płacze.
Łzy spływały mu po twarzy.
Miał na sobie kurtkę Latashy
i trzymał świeczkę.
Pomyślałam: „Nie pozwala mu nosić swojej kurtki gangsterki.
O co chodzi?”.
Spojrzał na mnie, w górę…
Tak cierpiał, że to powtarzał,
więc nie poświęciłam mu uwagi:
„Nie będę go męczyć. Idę do domu”.
Wróciłam do swojego małego świata.
Wszedł mój tata i powiedział:
„Wiem, że słyszałaś o dziewczynie,
którą postrzelono przez sok pomarańczowy.
Mówią o tym we wszystkich mediach.
Nie mogę tego dłużej ukrywać,
bo to wymyka się spod kontroli,
i wymknie się spod kontroli, nim ktokolwiek to powstrzyma”.
A gdy to mówi, pokazują to w telewizji.
Przepraszam.
Zobaczyłam to.
Nie wiedziałam, czym jest terror…
dopóki go nie zobaczyłam.
Na okrągło pokazywali to nagranie…
Znów…
i znów.
I pomyślałam,
że doszło do incydentu
kilka miesięcy wcześniej, kiedy…
Poszłam z mamą do sklepu.
Mama zapłaciła za batony
i powiedziała:
„Wyjdę, a ty wróć i kup bratu batonik”.
Wróciłam do sklepu.
Miałam torbę, w której był paragon.
Trzymałam batonik
i miałam opuszczoną głowę,
bo liczyłam pieniądze.
W sklepie była prostytutka i krzyczała:
„Chwila!
Jej mama jest na zewnątrz. Pójdę po nią”.
Podnoszę głowę, a kobieta trzyma broń.
Patrzę w lufę.
Mama wpada do sklepu
i mówi:
„Zapłaciła za to. Oto rachunek.
Oto pieniądze za baton.
Tybie, idziemy. Powiedz przyjaciołom, żeby nie wracali do tego sklepu,
bo ta kobieta kogoś zabije”.
Przywykliśmy do tego.
Przyzwyczajasz się do tego.
Ludzie nie zdawali sobie sprawy,
że ta kobieta nie pierwszy raz zaatakowała
dzieciaka z tej okolicy.
Kilka dni później powiedziałam Tashy,
że moja mama
radzi nie wracać do tego sklepu,
bo tamta znów wyciągnęła broń.
Tasha na to, że ona zawsze tak robi,
ale nigdy nie pociąga za spust.
I że nie mam świrować, bo tamta chce nas tylko nastraszyć.
Więc nie myślałam o tym.
Ale gdy zobaczyłam to w telewizji,
poczułam się źle, bo jej mówiłam.
Czemu nie posłuchała?
Miałam złe przeczucie,
że ta kobieta coś zrobi.
Nie wiedziałam tylko co.
Gdy wchodziliśmy do tego sklepu,
czy to ja, ona, Shinese,
czy inne dzieciaki z okolicy,
zawsze mówiliśmy sobie:
„Okej. Stan gotowości.
Zaraz się coś wydarzy.
Tylko co?
Nazwą nas małpami, pogonią po sklepie
czy wyrzucą bez powodu?”.
Gdy to zobaczyłam, zamknęłam się w sobie.
Zamknęłam się na długo.
Czasem myślę, jak to się stało, że ja wciąż tu jestem, a jej nie ma.
Wiem, że już wyszłaby za mąż.
Uwielbiała chłopaków.
Pewnie miałaby już trójkę, dwójkę dzieci
i dawałaby im popalić.
Zwłaszcza gdyby miała córkę.
Byłaby wspaniałą matką.
Gdyby tu była,
prawdopodobnie byłabym prawniczką.
Nie, byłabym teraz prawniczką.
Byłybyśmy właścicielkami firm.
Organizowałybyśmy czas dzieciom z okolicy.
Żeby gdzieś pojechały, coś zrobiły.
Tarcza Latashy.
„Jestem wiarygodna i godna zaufania.
Szczera.
Lubię swoją pewność siebie.
Mam dużo talentów i wiem,
że jeśli na coś się zdecyduję,
osiągnę to.
Pokazuję ludziom, że mi zależy,
dając to, co mam, ludziom,
którzy tego potrzebują.
Pokazuję też, że mi zależy,
okazując szacunek dorosłym,
tym w moim wieku i młodszym.
Wiem, że mi zależy.
W życiu najbardziej chcę zostać adwokatem
i kończę liceum…
I ukończyć liceum
z prawie idealną ilością punktów,
by dostać się na studia.
Najważniejsze, żeby moja rodzina
zawsze była chroniona przez tarczę.
Żeby…
nie byli…
krzywdzeni przez groźnych,
bezwzględnych, obojętnych ludzi.
Gdybym miała jedno życzenie,
to chciałabym odzyskać mamę.
Przyjaciele opisaliby mnie w trzech słowach:
troskliwa, szczodra i bardzo uprzejma.
Latasha Harlins, 06.02.1991 roku”.
Co sądzisz o tym wierszu, Shinese?
Co myślę o wierszu? To ona.
To wszystko, co już powiedziałam.
To wyjaś…
Wyjaśnienie tego, o czym…
mówiłam.
Wiesz, kim była.
Ten wiersz tym jest.
Wyjaśnieniem.
Nie czytałam go od…
tak dawna, że prawie zapomniałam,
że jest ważny.
Był tutaj.
Zupełnie zapomniałam, że go napisała.
Ludzie tego nie wiedzą.
Wiedzą, że była tylko czarną dziewczyną,
wartą 1,79 $.
Nie wiedzą, kim była jako człowiek.
Nie wiedzą.
Zawsze będę pamiętać nasze rozmowy.
Niektórych zapomnę,
ale staram się je pamiętać.
Tyle z siebie wyrzuciłam,
bo bolało mnie,
że moja przyjaciółka tak szybko odeszła.
Była kochającą osobą.
Wciąż cenię ją za to, kim była.
Była świadoma swojego koloru
i akceptowała go.
- „Jesteśmy królowymi”. - „Nie jestem królową, nie mam korony”.
„Nie, głupia. Jesteśmy królowymi.
Tylko wtedy będą nas traktować jak królowe,
gdy będziemy się zachowywać jak one.
Wszystko osiągnę, jeśli się temu oddam.
Mama mi tak mówiła, więc w to wierzę”.
To dodawało jej sił.
To ją prowadziło.
Jesteś taka silna.
Skąd pochodzi ta siła?
I znów jesteśmy dzieciakami.
Jesteśmy dziećmi.
16.03.1991 ROKU 15-LETNIA LATASHA HARLINS ZOSTAŁA ZABITA
PRZEZ SOON JA DU Z EMPIRE LIQUOR W SOUTH CENTRAL LOS ANGELES
DU OSKARŻYŁA LATASHĘ O KRADZIEŻ SOKU POMARAŃCZOWEGO
I STRZELIŁA W TYŁ JEJ GŁOWY.
LATASHA ZGINĘŁA, TRZYMAJĄC DWA DOLARY NA SOK POMARAŃCZOWY.
DU ZOSTAŁA UZNANA ZA WINNĄ.
SĘDZIA JOYCE KARLIN ZASĄDZIŁA WYROK W ZAWIESZENIU,
400 GODZIN PRAC SPOŁECZNYCH I 500 $ GRZYWNY. NIE ORZEKŁA KARY WIĘZIENIA.
ŚMIERĆ LATASHY BYŁA JEDNYM Z GŁÓWNYCH POWODÓW ZAMIESZEK W L.A. W 1992 R.
JEJ CIOTKA, DENISE HARLINS,
NIESTRUDZENIE WALCZYŁA O SPRAWIEDLIWOŚĆ I PAMIĘĆ O SIOSTRZENICY.
KRÓTKO PO JEJ ŚMIERCI ZAŁOŻYŁA KOMITET SPRAWIEDLIWOŚCI IMIENIA LATASHY HARLINS.
DENISE HARLINS, 02.04.1963 — 25.12 2018.
KUZYNKA LATASHY, SHINESE I JEJ PRZYJACIÓŁKA, TY,
PLANUJĄ ZAŁOŻYĆ WŁASNĄ ORGANIZACJĘ
DLA MŁODZIEŻY Z OKOLICY SOUTH CENTRAL LOS ANGELES KU PAMIĘCI LATASHY.
DLA SHINESE, TY I TASHY
Napisy: Anna Wiśniewska