Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ
ΜΑΡΓΚΟΤ ΦΡΑΝΚ 1926-1945 ΑΝΝΑ ΦΡΑΝΚ 1929-1945
ΑΝΝΑ, ΠΟΙΑ ΗΣΟΥΝ; ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΗΞΕΡΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΟΥ.
#ΝΑΖΙΣΜΟΣ #ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ
Σάββατο, 15 Ιουλίου 1944, η Άννα γράφει,
"Αγαπημένη μου Κίτι,
Είναι εντελώς αδύνατον να χτίσω τη ζωή μου
σε ένα θεμέλιο χάους, πόνου και θανάτου.
Βλέπω τον κόσμο να μεταμορφώνεται σιγά σιγά σε ζούγκλα.
Ακούω τη βροντή να πλησιάζει
και μια μέρα θα μας καταστρέψει.
Νιώθω τον πόνο εκατομμυρίων.
Κι όμως, όταν κοιτάζω τον ουρανό,
νιώθω ότι όλα θα αλλάξουν προς το καλύτερο,
ότι θα τελειώσει κι αυτή η σκληρότητα,
ότι η ειρήνη και η ηρεμία θα επιστρέψουν και πάλι.
Στο μεταξύ, πρέπει να μη χάσω τα ιδανικά μου.
Ίσως έρθει η μέρα
που θα καταφέρω να τα πραγματοποιήσω.
Η φίλη σου, Άννα Μαρία Φρανκ."
ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ - ΓΕΡΜΑΝΙΑ
ΤΙ ΟΝΕΙΡΑ ΕΙΧΕΣ; ΤΙ ΕΥΧΟΣΟΥΝ;
ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΩ #ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ #ΓΝΩΣΗ
Σε αυτήν τη φωτογραφία,
η Άννα, μια έφηβη Εβραία σχεδόν 13 ετών,
δεν είχε ιδέα του τι θα αντιμετώπιζε.
Δεν ήξερε ότι θα περνούσε
δύο χρόνια απ' τη ζωή της κρυμμένη σ' ένα σπίτι στο Άμστερνταμ.
Χωρίς να βλέπει τον ουρανό ούτε να αναπνέει φρέσκο αέρα,
χωρίς την ελευθερία της.
Θα κρυφτεί εδώ, μαζί με την οικογένειά της,
για να ξεφύγει από τους Ναζί.
Εδώ, θα φοβηθεί, αλλά θα ζήσει, θα μεγαλώσει,
και θα γράψει ένα ημερολόγιο
σε μια φανταστική φίλη που ονομαζόταν Κίτι.
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΦΡΑΝΚ
ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ ΚΙΤΙ,
Τετάρτη, 5 Απριλίου 1944.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
Πρέπει να έχω κάτι, εκτός από σύζυγο και παιδιά, στο οποίο να αφιερωθώ.
Δεν θέλω να ζήσω μάταια, όπως οι περισσότεροι.
Θέλω να είμαι χρήσιμη,
ή να φέρνω ευτυχία στους ανθρώπους,
ακόμα και στους αγνώστους.
Θέλω να συνεχίσω να ζω, ακόμα και μετά τον θάνατό μου".
Στις 4 Αυγούστου 1944,
συλλαμβάνεται και απελαύνεται.
Εξαφανίστηκε,
μαζί με ενάμισι εκατομμύριο
άλλα παιδιά και εφήβους σαν αυτήν.
Η Άννα ήξερε αυτό το κακό.
Κανείς δεν θα το ξεχάσει,
γιατί συνεχίζει να κατατρώει τους επιζώντες.
Ακόμα και αυτά τα παιδιά,
που, σε αντίθεση με την Άννα, ζουν ακόμα,
και είναι οι τελευταίοι μάρτυρες του Ολοκαυτώματος.
Φέρνω στον νου μου
τις πύλες που ανοίγουν διάπλατα,
τον θόρυβο των σιδερένιων πυλών...
και τις ατελείωτες ουρές ανθρώπων...
ΑΡΙΑΝΑ ΖΟΡΕΝΙ
να μπαίνουν για ντους, και να μην ξαναβγαίνουν,
κάτι που συνέβη σε μας αργότερα.
Ακούσαμε τον θόρυβο των γκλομπ.
Ακούσαμε τα χτυπήματά τους.
Μας χτυπούσαν και μας έλεγαν...
ΣΑΡΑ ΛΙΧΤΣΤΕΪΝ-ΜΟΝΤΑΡ
"Μπαίνεις από την πόρτα, βγαίνεις από την καμινάδα".
Τα βαγόνια βοοειδών μου θυμίζουν
τότε που μας είχαν βάλει μέσα σ' αυτά. Έτσι μας μετακινούσαν.
Αυτές τις αναμνήσεις έχω μαζί μου.
ΧΕΛΓΚΑ ΒΑΪΣ
Τα χρώματα που βλέπω αν κλείσω τα μάτια μου
είναι το λευκό του χιονιού, και το λευκό των πτωμάτων.
Φλόγες από την καμινάδα, χιόνι,
κρύο...
ΑΝΤΡΑ ΜΠΟΥΤΣΙ
και μοναξιά.
Ένας αξιωματικός των Ες-Ες,
μαζί με Ολλανδούς αστυνομικούς,
ανέβηκαν στο καταφύγιο.
Ανακάλυψαν το μυστικό πίσω από το λεπτό διαχωριστικό
που για δύο χρόνια
προστάτευε τη μυστική ζωή της Άννας,
μαζί με τον πατέρα Όττο, τη μητέρα Έντιτ, την αδερφή Μάργκοτ,
την Αυγούστα και τον Χέρμαν βαν Πελς,
τον 16χρονο γιο τους, Πέτερ,
και τον Φριτς Πφέφερ.
Είναι άγνωστο
αν τους είχαν προδώσει ή όχι.
Είχαν χρόνο να πάρουν ό,τι μπορούσαν βιαστικά
πριν τους πιάσουν.
Το ημερολόγιο της Άννας ήταν στο πάτωμα.
ΑΝΝΑ, ΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΜΟΥ
ΘΑ ΗΜΑΣΤΑΝ ΦΙΛΕΣ ΑΡΑΓΕ; #ΠΛΑΪΣΟΥ
Ήταν ακόμα ελεύθερη όταν στα 13α γενέθλιά της
η Άννα πήρε ένα ημερολόγιο για δώρο γενεθλίων,
ένα γαλάζιο πουκάμισο, ένα παζλ, ένα γλυκό, μερικά λουλούδια,
και δύο παιώνιες.
Ήταν 12 Ιουνίου 1942.
Η Άννα άρχισε να γράφει το ημερολόγιό της και αποφάσισε να το ονομάσει.
Σάββατο, 20 Ιουνίου 1942.
"Για να βελτιώσω την εικόνα της πολυαναμενόμενης φίλης
στη φαντασία μου,
δεν θα γράψω τα γεγονότα στο ημερολόγιο
όπως θα έκαναν όλοι.
Εγώ θέλω το ημερολόγιο να είναι φίλη μου,
και θα ονομάσω αυτήν τη φίλη, Κίτι".
Η Κίτι είναι καθρέφτης,
σωσίας, θεραπεία για την ψυχή.
Είναι το κουράγιο της, η εκτόνωση και η παρηγοριά της.
Ένας τρόπος να πεις
ότι το τίμημα που πληρώνεις για τα δεινά που βίωσες
δεν θα 'ναι πολύ υψηλό.
Ότι μπορείς να πεις τα πάντα σε μία φανταστική φίλη,
ο πρώτος αναγνώστης από αυτούς που ονειρεύεται
ότι θα έχει μια μέρα,
όταν όλα θα έχουν τελειώσει.
Στο Μπέργκεν-Μπέλσεν,
δεν υπήρχε χρόνος να πούμε αντίο.
Το στίγμα του στρατοπέδου ήταν ο τύφος, και η επιδημία εξαπλώθηκε από τις ψείρες,
αφήνοντας τους ανθρώπους άφωνους και κάτωχρους,
να περιμένουν το τέλος τους.
Στην αρχή, η Άννα, η Μάργκοτ και οι γονείς τους οδηγήθηκαν
στο στρατόπεδο μεταγωγών Βέστερμπορκ στην Αν. Ολλανδία.
Όταν έφτασαν, πάνω από 100.000 Εβραίοι
είχαν ήδη απελαθεί.
Ο τελικός προορισμός της οικογένειας Φρανκ ήταν το Άουσβιτς στην Πολωνία.
Αργότερα, οι δύο αδερφές κατέληξαν στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, στη Γερμανία,
όπου πέθαναν από τύφο τον Φεβρουάριο του 1945.
Πρώτα η Μάργκοτ και μετά η Άννα.
Οι φρουροί των Ες-Ες στο Μπέργκεν-Μπέλσεν
ήταν λίγο μεγαλύτερες από τις δύο αδελφές Φρανκ.
Ήταν νεαρά κορίτσια που έγιναν βασανιστές,
και η πιο άγρια ήταν η Ίρμα Γκρέζε.
Θα καταδικαστεί σε θάνατο
σε μια δίκη εναντίον αξιωματικών των Ες-Ες, που διεξήχθη
από τις ίδιες βρετανικές δυνάμεις που απελευθέρωσαν το στρατόπεδο.
Στις 15 Απριλίου 1945.
Οι Γερμανοί που ζούσαν κοντά στα στρατόπεδα
αναγκάστηκαν από τους στρατιώτες που απελευθέρωσαν τα στρατόπεδα
να μπουν και να δουν
αυτό που πάντα προσποιούνταν ότι δεν ήξεραν.
Οι φρουροί στο Μπέργκεν-Μπέλσεν αναγκάστηκαν από Βρετανούς στρατιώτες
να πάρουν τα πτώματα των θυμάτων
με τα χέρια,
και να τα πετάξουν στους κοινούς τάφους.
Εδώ είναι θαμμένοι 23.200 άνθρωποι.
ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΜΕΡΕΣ ΣΟΥ.
ΗΛΠΙΖΕΣ ΑΚΟΜΑ; # ΚΟΙΝΟΙΤΑΦΟΙ #ΑΦΑΝΙΣΜΟΣ
Κανείς δεν ξέρει πού είναι θαμμένες οι δύο αδελφές.
Κατέληξαν, όπως άλλα θύματα,
σε κοινούς τάφους.
Αυτό που απέμεινε είναι τα ονόματά τους πάνω σε μια μαύρη πέτρα.
Η ΖΩΗ ΣΟΥ ΤΕΛΕΙΩΣΕ ΕΔΩ. ΚΑΙ ΕΔΩ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΟΥ.
ΨΑΧΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ, ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ ΑΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΕΖΗΣΑΝ #ΜΑΡΤΥΡΑΣ
Όταν ανέβαιναν στο τρένο για το Άουσβιτς,
για μέρες, κάθονταν πάνω στα ούρα και τα κόπρανά τους.
Χωρίς φαγητό, στο σκοτάδι,
μέσα στη βρόμα και τη δυσωδία,
οπότε μέχρι να φτάσουν στο Άουσβιτς,
έμοιαζαν με σκουπίδια.
ΜΙΚΑΕΛ ΜΠΕΡΕΝΜΠΑΟΥΜ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ
Δεν διστάζουμε με τα σκουπίδια, τα πετάμε.
Αν μοιάζουν με σκατά,
δεν έχουμε πρόβλημα να τραβήξουμε το καζανάκι στη λεκάνη.
Αν η Άννα είχε επιζήσει, θα ήταν 90 ετών τώρα.
Ίσως το βλέμμα και το πρόσωπό της να έμοιαζε
με αυτών των γυναικών,
που είναι περήφανες που επιβίωσαν και τα κατάφεραν.
Δεν νιώθω μίσος.
Αντιθέτως, έμαθα να αγαπώ τους ανθρώπους.
Αλλά μισώ τους Ναζί.
Δεν θα τους συγχωρήσω ποτέ.
γι' αυτό που έκαναν στα παιδιά.
Που τα έβαλαν στους θαλάμους αερίων.
ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ 16 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1939 ΑΠΕΛΑΘΗΚΕ 3 ΜΑΙΟΥ 1944
Τα παιδιά μου είναι η εκδίκησή μου εναντίον των Ναζί,
και τα εγγόνια μου και τα δισέγγονά μου
είναι ο τρόπος μου να τους χλευάζω.
Για πολλούς, αυτές οι αναμνήσεις ήταν γεμάτες μυστικά,
μεγάλες σιωπές ή μισόλογα
για να προστατέψουν όσους ήρθαν μετά
από αναμνήσεις που ήταν ίσως πολύ βάναυσες.
Κι όμως αυτές οι αναμνήσεις πέρασαν
στα παιδιά τους, τα εγγόνια τους, τα δισέγγονά τους,
λες και κάθε γενιά χρειαζόταν να βρει καινούργια φωνή.
Ήταν πολύ δύσκολο για μένα, ως κορίτσι,
να καταλάβω κάτι που συνέβη σε τόσους ανθρώπους,
και στους παππούδες μου.
Ώσπου μάθαμε την ιστορία της Άννας Φρανκ,
και ξαφνικά, εμφανίστηκε ένα κοριτσάκι
στο οποίο έβλεπα τον εαυτό μου...
ΑΒΙΒ ΧΟΧΜΠΑΟΥΜ
Και ξαφνικά, η ιστορία έγινε πολύ αληθινή, νομίζω,
και φοβήθηκα πάρα πολύ.
Η τραγωδία της Αριάνα,
που επέζησε από τέσσερα στρατόπεδα συγκέντρωσης,
έχει γίνει μόνιμο σημάδι στον πήχη του Λορέντζο.
Αποφάσισα να κάνω το τατουάζ της αφού διάβασα το βιβλίο της.
ΛΟΡΕΝΤΖΟ ΤΖΟΒΑΝΕΛΑ
Ένιωσα πολύ κοντά στην ιστορία,
και συνδεδεμένος σωματικά
με αυτό που συνέβη στη γιαγιά μου.
Και οι φωνές των συγγενών της
που εξαφανίστηκαν στα στρατόπεδα
βρίσκονται πλέον στη μουσική της Φραντσέσκα.
Είμαι Εβραία, όπως η μητέρα μου, ο πατέρας μου είναι Καθολικός.
Πάνω από 40 συγγενείς μου
δεν επέστρεψαν ποτέ από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Πιστεύω ότι επειδή μεγάλωσα γνωρίζοντας κάτι τέτοιο...
ΦΡΑΝΤΣΕΣΚΑ ΝΤΕΓΚΟ
αποτέλεσε τη βάση αυτού που είμαι.
Θυμάμαι ότι έπαθα μια τρομερή κρίση στο δημοτικό
όταν άρχισα να μαθαίνω ιστορία στα επτά.
Συνειδητοποίησα ότι το θέμα αφορούσε εμένα και την οικογένειά μου
και για το τι ήταν ικανοί οι άνθρωποι.
Αν είχα γεννηθεί 65 χρόνια νωρίτερα
Μάλλον θα ήμουν ένα από τα θύματα.
ΣΑΡΑ ΛΙΧΤΣΤΕΪΝ-ΜΟΝΤΑΡ ΓΚΝΤΑΝΣΚ, ΠΟΛΩΝΙΑ, 1928
ΑΠΕΛΑΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΤΟ 1944 ΜΕ ΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ: ΝΤΡΑΝΣΙ, ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ ΚΑΙ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ
Όλα μπορούν να σε βοηθήσουν να επιβιώσεις.
Να λες όλα τα ποιήματα που ξέρεις,
να ανταλλάσσεις συνταγές μαγειρικής,
να τραγουδάς τα τραγούδια της Εντίθ Πιάφ.
Οι Ιταλοί τραγουδούσαν το "Mamma" και έκλαιγαν,
έκλαιγαν ενώ τραγουδούσαν,
αλλά ήταν ωραίο.
Αυτή ήταν η αντίσταση.
Η Σάρα συνελήφθη κατά τη διάρκεια της μεγαλύτερης επιδρομής
σε γαλλικό έδαφος στις 16 και 17 Ιουλίου 1942.
Χιλιάδες Εβραίοι ήταν φυλακισμένοι στο Χειμερινό Ποδηλατοδρόμιο στο Παρίσι.
Η Σάρα κατάφερε να δραπετεύσει από εκεί.
Ζούσε κρυμμένη με τη μητέρα της
στην πρωτεύουσα για δύο χρόνια.
Αργότερα, όπως συνέβη και στην Άννα,
συνελήφθη και εκείνη.
Η Άννα ήταν 15 ετών, κι εκείνη έναν χρόνο μεγαλύτερη.
Μια μέρα μού είπε μια φίλη της μητέρας μου,
"Το ξέρεις ότι στον θάλαμό μου είναι ένα μικρό κορίτσι
από την Ολλανδία που λέγεται Άννα;"
Το κορίτσι στεκόταν στην είσοδο.
Άκουσε όσα είπε η φίλη μου και μου χαμογέλασε.
Γύρισε έτσι το κεφάλι της και χαμογέλασε ντροπαλά.
Ήταν ήδη πολύ λεπτή,
αλλά είχε ένα αξιολάτρευτο χαμόγελο.
ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ
ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΑ
Η καταστροφή στο Μπέργκεν-Μπέλσεν αρχίζει με τις εκκενώσεις των στρατοπέδων,
ειδικά των στρατοπέδων Άουσβιτς-Μπίρκεναου.
Από τον Νοέμβριο του 1944,
χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν σε μια κατάσταση όπου ο τύφος,
κατά μία έννοια, έχει την ίδια λειτουργία με τους θαλάμους αερίων.
Γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν σε άθλια κατάσταση.
ΜΑΡΤΣΕΛΟ ΠΕΤΣΕΤΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ
Το μόνο πράγμα που μένει να κάνουν οι Ναζί είναι να σκάψουν κοινούς τάφους,
που τους σκάβουν οι ίδιοι οι κρατούμενοι.
Τους ρίχνουν μέσα, χωρίς καν να χρειαστεί να απαλλαγούν από τα πτώματα.
Σήμερα, τα δωμάτια του μυστικού σπιτιού
στην Πρίνσενχραχτ 263 στο Άμστερνταμ, είναι άδεια,
προς τιμήν των έξι εκατομμυρίων θυμάτων των Ναζί.
Ο πατέρας της Άννας, ο μόνος επιζών
των οκτώ ανθρώπων που ήταν κρυμμένοι εδώ,
τα ήθελε άδεια.
Είμαστε στο δωμάτιο της Άννας, όπως ήταν το 1942,
με σημάδια από τη ζωή της.
Σάββατο, 11 Ιουλίου 1942.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
το Παράρτημα είναι ιδανικό μέρος για να κρυφτείς.
Έχει υγρασία και είναι μονόπαντο,
αλλά δεν υπάρχει πιο άνετη κρυψώνα
σε όλο το Άμστερνταμ.
Όχι, σε όλη την Ολλανδία".
Το δωμάτιό της το μοιραζόταν για δύο χρόνια
με έναν από τους καλεσμένους, τον κύριο Πφέφερ,
έναν οδοντίατρο, στα 50 του,
με τον οποίο δεν τα πήγαινε καλά.
Δύο κρεβάτια αντικριστά και ένα γραφείο.
Έχεις μόνο τους τοίχους για τα όνειρά σου.
Η Ντιάνα Ντάρμπιν, η Τζίντζερ Ρότζερς και η Γκρέτα Γκάρμπο στο Νινότσκα,
και ο Γερμανός σταρ Χάινς Ρούμαν, ο Ρέι Μιλάντ,
και το άλλο πάθος της Άννας,
η Σόνια Χένιε, η Νορβηγίδα παγκόσμια πρωταθλήτρια πατινάζ.
Αποκόμματα από τις ζωές άλλων για να δώσει ομορφιά στη δική της.
Η Άννα κοιτάει ρούχα και χτενίσματα.
Η Ολλανδική Βασιλική Οικογένεια,
και η μικρή Ελισάβετ, η μελλοντική Βασίλισσα της Αγγλίας.
Ένας μικροσκοπικός κόσμος,
που υπήρξε ολόκληρος ο κόσμος της από τις 6 Ιουλίου 1942,
την ημέρα που η οικογένεια Φρανκ μπήκε στην κρυψώνα της.
Η οικογένεια Φρανκ, από τη Φρανκφούρτη,
έφυγε από τη Γερμανία το 1933,
όταν ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία.
Το κλίμα για τους Εβραίους, ντόπιους και μετανάστες
στην Ολλανδία, είχε γίνει βαρύ.
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ
Αργότερα, ξεκίνησαν οι πρώτες απελάσεις
και οι φυλετικοί νόμοι.
Το 1939, ο Χίτλερ είχε ήδη αναγγείλει την πρότασή του
για την εξόντωση όλων των Εβραίων της Ευρώπης.
Και στις 20 Ιανουαρίου 1942,
στη Διάσκεψη της Βάνζεε στο Βερολίνο,
υψηλόβαθμοι Ναζί και Γερμανοί κρατικοί αξιωματούχοι
ξεκίνησαν αυτό που αποκαλούσαν
την "Τελική λύση του Εβραϊκού ζητήματος".
ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΙΑ, ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Αυτό που ξεχωρίζει το Ολοκαύτωμα από άλλες γενοκτονίες
είναι, πρώτον,
ότι ο δράστης είναι η πιο προηγμένη κοινωνία
στον δυτικό πολιτισμό.
Και χρησιμοποιεί όλα τα εργαλεία αυτού του πολιτισμού
για να καταστρέψει.
Δεύτερον, η Γερμανία κράτησε αρχεία.
Είναι η πιο καταγεγραμμένη γενοκτονία στην ιστορία.
Τρίτον, μόνο η Γερμανία είχε την ιδέα
"Θα εξοντώσουμε τους Εβραίους παντού".
Αφορούσε 22 χώρες.
Εξελισσόταν επί 12 χρόνια, εκ των οποίων τα τέσσερα ήταν η εξόντωση.
Όχι από θυμό, αλλά στο πλαίσιο ενός συστηματικού προγράμματος αφανισμού.
ΑΡΙΑΝΑ ΖΟΡΕΝΙ, ΙΤΑΛΙΑ, 1933
ΑΠΕΛΑΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΝ ΝΤΑΝΙΕΛΕ ΝΤΕΛ ΦΡΙΟΥΛΙ ΤΟ 1944
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ: ΡΙΖΙΕΡΑ ΝΤΙ ΣΑΝ ΣΑΜΠΑ, ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ
ΡΑΒΕΝΣΜΠΡΟΥΚ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ
Ήταν καλοκαίρι όταν συνελήφθη η Αριάνα.
Η Άννα χαιρόταν για την απόβαση στην Νορμανδία,
και το πραξικόπημα Γερμανών στρατιωτών εναντίον του Χίτλερ.
Η Άννα ήταν αισιόδοξη και πίστευε ότι μέχρι τον Οκτώβρη
θα καθόταν πάλι στο θρανίο της.
Ένιωθε ότι η ελευθερία της πλησίαζε.
Αντ' αυτού, η Αριάνα, που είχε ήδη χάσει την ελευθερία της,
βρέθηκε πρόσωπο με πρόσωπο με την Ίρμα,
την ίδια όμορφη γυναίκα
που φορούσε μια άψογη στολή
και κρατούσε ένα όπλο στο χέρι της.
Η Αριάνα ήταν μόλις 11 ετών.
Σαν να έτρεξα για λίγο
και μετά, σχεδόν μπροστά από τον θάλαμό μου, σταμάτησα,
επειδή είδα να έρχονται προς εμένα
τρεις ή τέσσερις καλοντυμένοι Ναζί.
Η Ίρμα Γκρέζε ήταν πίσω μου.
Ήταν όλοι ερωτευμένοι μαζί της.
Όπως κάνουν τα παιδιά, ξαφνικά γύρισα, επειδή ήμουν περίεργη,
και η Ίρμα Γκρέζε με σημάδευε με ένα όπλο.
Ήταν η μόνη φορά που συνειδητοποίησα ότι ίσως να πέθαινα.
ΠΩΣ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΤΟΣΟ ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΙ;
ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΦΑΝΤΑΣΤΩ ΤΗ ΒΑΝΑΥΣΟΤΗΤΑ #ΘΑΡΡΟΣ #ΑΝΤΟΧΗ
Αν δεν είσαι μόνος, είναι πιο εύκολο να επιβιώσεις.
Αν έχεις μια αδερφή που μπορεί να σε βοηθήσει.
Μια μητέρα έτοιμη να δώσει τη ζωή της για μια κουταλιά σούπα.
Έναν φίλο που σου μαθαίνει πώς να κλέψεις λίγο ψωμί
από την τσέπη κάποιου που πεθαίνει.
Στο στρατόπεδο, αυτό δεν ήταν αμαρτία.
Στο στρατόπεδο, έπρεπε να μεγαλώσεις γρήγορα,
να μάθεις πειθαρχία, να επιβιώσεις με το να είσαι εγωιστής και σκληρός.
Αλλά συχνά επιβίωνες από καθαρή τύχη.
ΤΑΤΙΑΝΑ ΚΑΙ ΑΝΤΡΑ ΜΠΟΥΤΣΙ ΦΙΟΥΜΕ, ΙΤΑΛΙΑ, 1937 και 1939
ΑΠΕΛΑΘΗΚΑΝ ΤΟ 1944 ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥΣ
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ: ΡΙΖΙΕΡΑ ΝΤΙ ΣΑΝ ΣΑΜΠΑ, ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ
Θυμάμαι ότι είχε έρθει κάποιος,
ίσως ήταν ο Μένγκελε,
και μας ρώτησε αν θέλαμε να δούμε τη μαμά μας.
Ο Γιόζεφ Μένγκελε,
με το παρατσούκλι "Άγγελος του Θανάτου" στο Άουσβιτς,
ήταν επικεφαλής των παιδιών.
Κυρίως πειραματιζόταν με δίδυμα.
Η Άντρα και η Τατιάνα ήταν τεσσάρων και έξι ετών.
Μια μέρα στέκονταν στοιχισμένες σε έναν στρατώνα.
Ήταν αδερφές, αλλά τις είχαν μπερδέψει για δίδυμες.
Γι' αυτό ήταν ακόμα ζωντανές.
Ο ξάδελφός τους, ο Σέρτζιο, στεκόταν επίσης στην ίδια σειρά.
Ένας γιατρός χασάπης από το Νοϊενγκάμε, που είχε κάνει κάποια πειράματα
για τη φυματίωση και τους λεμφαδένες σε μερικούς ενήλικες
σκέφτηκε να πειραματιστεί και σε παιδιά.
Ζήτησε από τον Μένγκελε αυτά τα παιδιά.
Ένας από τους φύλακες που είχε δεθεί μαζί τους, τα προειδοποίησε.
"Αν σου πουν να κάνεις ένα βήμα εμπρός,
αν θες να δεις τη μαμά σου, μην το κάνεις!"
Προειδοποιήσαμε τον Σέρτζιο, αλλά δεν μας άκουσε.
Και 20 παιδιά,
δέκα αγόρια και δέκα κορίτσια έκαναν ένα βήμα μπροστά.
Σκέφτομαι ότι έφυγε πιστεύοντας ότι θα πήγαινε
να βρει τη μαμά του,
ενώ βάδιζε προς τον θάνατό του στα έβδομα γενέθλιά του,
και νιώθω ακόμα
ένα απερίγραπτο βάρος στην καρδιά μου.
ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΥΤΣΙ
Γιατί τους Εβραίους;
Ο Χίτλερ προσπαθούσε να δημιουργήσει την κυρίαρχη φυλή.
Πίστευε, ουσιαστικά,
σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν οι ισχυροί,
κι αν δεν κυριαρχούν, αποδυναμώνονται.
Για μήνες, ο Όττο Φρανκ προετοίμαζε
ένα καταφύγιο στο εργοστάσιό του όπου παρασκεύαζε πηκτίνη και μπαχαρικά.
Ο Όττο Φρανκ προσπάθησε πολλές φορές να βγάλει βίζα
για να φύγουν με την οικογένειά του από την Ολλανδία,
για παράδειγμα, για τις ΗΠΑ, μα δεν τα κατάφερε.
Στις 5 Ιουλίου 1942,
κάλεσαν τη Μάργκοτ
να πάει σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας στη Γερμανία.
Αν δεν πας μέσα σε δυο, τρεις μέρες
στο αστυνομικό τμήμα να παρουσιαστείς,
σε φέρνουν εκείνοι.
Η Άννα κι οι γονείς της τρέχουν χωρίς βαλίτσες.
Φορούσαν ένα κίτρινο αστέρι στο στήθος,
το στίγμα της ντροπής.
Από τη μία,
έχουμε το ντροπιαστικό ποσοστό
του 75% του Εβραϊκού πληθυσμού της Ολλανδίας
που απελάθηκαν και δολοφονήθηκαν.
Το μεγαλύτερο ποσοστό κάθε χώρας της Δυτικής Ευρώπης.
Αλλά είμαστε η χώρα και η πόλη
όπου σημειώθηκαν απεργίες στις δημόσιες συγκοινωνίες
τον Φεβρουάριο του 1941,
εξαιτίας αυτού που συνέβη στους Εβραίους του Άμστερνταμ.
Το ένα και μοναδικό παράδειγμα
που δεν βρίσκεις αλλού στην Ευρώπη,
ως ένδειξη αντίστασης
από απίστευτα γενναίους, απλούς ανθρώπους.
Μόλις οι Ναζί αποφάσισαν
να αφανίσουν τους Εβραίους,
σχεδίασαν στρατόπεδα
χτισμένα αποκλειστικά για εξόντωση
για όσους ζούσαν σε γκέτο της Ανατολικής Ευρώπης.
Οι Εβραίοι στη Δ. Ευρώπη αντιμετώπισαν άλλη κατάσταση.
Είναι πολύ λίγοι για να δημιουργήσουν γκέτο, όπως στην Ανατολή.
Επομένως, οι Ναζί εφαρμόζουν άλλη στρατηγική.
Οργανώνουν επιδρομές με τη συνεργασία των ντόπιων.
Τότε, έφτιαξαν στρατόπεδα μεταγωγών.
Ο τελικός προορισμός είναι μόνο ένα στρατόπεδο.
Ένα μέρος που δημιουργήθηκε για να σκοτώνουν τους Εβραίους
και να δουλεύει εκεί μια μικρή μειονότητα από αυτούς,
λες και τους προσφέρουν παράταση για να καθυστερήσουν τον θάνατό τους.
Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους περιστασιακά συναναστρέφονται
είναι Σίντι και Ρομά.
Η @ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ ΣΤΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑ
ΑΠΟ ΤΟ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑ
Έξω, η Ευρώπη φλέγεται.
Τα νέα της πείνας, του πολέμου και των επιδρομών
φτάνουν στους ανθρώπους στο σπίτι,
που ζουν μια αργή και καταπιεσμένη ζωή.
Η Άννα λέει στην Κίτι πώς σκοτώνει την πλήξη της,
τις ατελείωτες ώρες,
που πρέπει να ζεις και μαζί με άλλους,
για τις μικρές ζήλιες με την αδερφή της και τους καβγάδες με τη μαμά της.
Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 1942.
"Αγαπημένη Κίτι,
επικρίνουν τα πάντα, και εννοώ τα πάντα, που αφορούν εμένα.
Τη συμπεριφορά μου, την προσωπικότητά μου, τους τρόπους μου, το παραμικρό,
από την κορυφή ως τα νύχια.
Όλα γίνονται αιτία για σχόλια και συζητήσεις".
Λένε ότι για να ωριμάσεις, πρέπει να "σκοτώσεις" τους γονείς σου.
Η Άννα το κάνει, όπως κι οι συνομήλικοί της.
Επαναστατεί, αρνείται και κατακρίνει.
Είναι επίσης γλυκιά, ειρωνική και αστεία.
Είναι πολύ έξυπνη έφηβη, ένα πολύ ζωηρό κορίτσι,
με περιέργεια για τον κόσμο,
γεμάτη φιλοδοξία, αισθήματα, αγάπη, φαντασία...
ΝΑΤΑΛΙ ΖΑΖΙΝΤ ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΘΝΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ
Η κατάσταση της απομόνωσης, στην οποία βρίσκεται,
αναπτύσσει την ευφυΐα και την ικανότητά της να σκέφτεται.
Λάμπει από ευτυχία
για τα κόκκινα παπούτσια που πήρε από τη Μιπ,
μία από τους τέσσερις υπαλλήλους του πατέρα της,
που τους βοήθησε να επιβιώσουν στο κρησφύγετο.
Η Μιπ θα σώσει και θα διατηρήσει το ημερολόγιο του κοριτσιού
μετά τη σύλληψή της.
Η Άννα μελετά, διαβάζει μανιωδώς, και η διάθεσή της αλλάζει συχνά.
Τη μια στιγμή ειρωνεύεται για τις μελανιές
στα μέτωπα των συγγενών της, που δεν μπορούν να συνηθίσουν
το μέγεθος της περιστρεφόμενης πόρτας,
και την άλλη,
βρίσκεται σε απόγνωση για το μέλλον του λαού της.
Κατανοώ ποια είναι, μέσα από τα λόγια του κειμένου της.
Σε κάποια σημεία, τη βλέπω σαν ένα αστείο κοριτσάκι.
Σε άλλα σημεία του κειμένου, είναι ένα κορίτσι
με το οποίο δεν θα ήμουν φίλος στο σχολείο.
Σε κάποια σημεία, εντυπωσιάζομαι όπως περιγράφει
το περιβάλλον της, αλλά και την πολιτική κατάσταση
και κατανοεί τι συμβαίνει στην κοινωνία.
Η θέα από την κρυψώνα,
από το Παράρτημα, προς τον έξω κόσμο, είναι πολύ εντυπωσιακή.
Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 1942.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
Οι πολλοί Εβραίοι φίλοι μας και γνωστοί
μεταφέρονται σαν τα κοπάδια.
Η Γκεστάπο τους φέρεται πολύ βάναυσα
και τους στέλνουν με βαγόνια βοοειδών στο Βέστερμπορκ.
Δεν τους δίνουν σχεδόν τίποτα να φάνε,
ούτε να πιουν,
καθώς το νερό είναι διαθέσιμο μόνο μία ώρα τη μέρα,
και έχει μόνο μία τουαλέτα και νεροχύτη
για πολλές χιλιάδες ανθρώπους.
Αν είναι τόσο άσχημα στην Ολλανδία,
πώς είναι σε εκείνα τα μακρινά και απολίτιστα μέρη
που τους στέλνουν οι Γερμανοί;
Πρέπει να υποθέσουμε ότι οι περισσότεροι δολοφονούνται.
Το Αγγλικό ραδιόφωνο λέει ότι τους σκοτώνουν με αέρια.
Θα 'ναι ο πιο γρήγορος τρόπος να πεθάνεις.
Νιώθω απαίσια".
Η Άννα και η οικογένειά της θα φύγουν από το Βέστερμπορκ
με το τελευταίο κονβόι για το Άουσβιτς
στις 3 Σεπτεμβρίου 1944.
ΜΝΗΜΕΙΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑ
ΕΔΩ, ΚΑΘΕ ΠΕΤΡΑ ΑΝΑΠΑΡΙΣΤΑ ΕΝΑ ΘΥΜΑ: ΕΒΡΑΙΟΙ, ΡΟΜΑ, ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΙ.
ΕΙΝΑΙ 102.000 ΖΩΕΣ. ΟΛΕΣ ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΗΚΑΝ #ΔΙΩΞΗ #ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
Θυμάμαι ότι παίζαμε με χιονόμπαλες.
Αλλά πάντα περικυκλωμένοι από τον θάνατο.
Γιατί στο στρατόπεδο, ανάμεσα στους στρατώνες
υπήρχαν σωροί από πτώματα.
Όταν βλέπεις αυτά τα πτώματα
τα οποία προσπαθούσαν να σπρώξουν στον στρατώνα
σιγά σιγά γίνεται κάτι το φυσιολογικό.
Η ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΑ, ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΑΠΟ ΤΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ, ΟΛΛΑΝΔΙΑ.
ΕΒΡΑΙΟΣ
ΧΕΛΓΚΑ ΒΑΪΣ ΠΡΑΓΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ, 1928
ΑΠΕΛΑΥΝΕΤΑΙ ΤΟ 1941 ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ: ΤΕΡΕΖΙΝ, ΑΟΥΣΒΙΤΣ- ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ, ΦΡΑΙΜΠΕΡΓΚ, ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ
Όταν η αστυνομία χτύπησε την πόρτα της Χέλγκα,
ήταν 4 Δεκεμβρίου 1941.
ΠΡΑΓΑ ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Έξω, ο ποταμός Μολδάβας έτρεχε σιωπηλά.
Ήταν ήδη σκοτεινά.
Για τους Εβραίους εδώ, άρχισε η απαγόρευση της κυκλοφορίας.
Στο σπίτι της, όμως, υπήρχε μεγάλη αναταραχή.
Ετοιμάζονταν να φύγουν.
Οι εντολές μεταφοράς έρχονταν πάντα το βράδυ.
Η Χέλγκα ήταν 12, σαν την Άννα.
Και οι δύο ήταν θύματα των φυλετικών νόμων.
Είχαν ήδη αποβληθεί από το σχολείο,
και η Άννα έπρεπε να αφήσει το μοντεσσοριανό σχολείο της.
Έκανα το πρώτο μου σχέδιο στο Τερεζίν,
ήταν παιδιά που φτιάχνουν έναν χιονάνθρωπο.
Φυσικά, δεν είχε καμία σχέση με την πραγματικότητα,
επειδή στο Τερεζίν δεν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι τέτοιο.
Ήταν μνήμη της παιδικής μου ηλικίας.
Με κάποιον τρόπο, τέλος πάντων, κατάφερα να το δώσω κρυφά
στον μπαμπά μου, και είπε "Ζωγράφισε ό,τι βλέπεις".
Και άρχισα να ζωγραφίζω την καθημερινότητά μου στο Τερεζίν.
Ο χιονάνθρωπος ήταν το πρώτο μου σχέδιο στο Τερεζίν,
αλλά και το τελευταίο σχέδιο των παιδικών μου χρόνων.
ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ; ΠΩΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ;
ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΩ ΑΡΑΓΕ; #ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ #ΦΑΝΤΑΣΙΑ
Μας έβαλαν να παίζουμε γύρω γύρω.
Έπρεπε να τραγουδάμε ένα τραγούδι, στα Γερμανικά...
"Δείξε τα πόδια σου, δείξε τα παπούτσια σου".
Τα πόδια μου πονούσαν ήδη,
και δεν είχα παπούτσια. Είχα μόνο ένα και χωρίς σόλα.
Με ενοχλούσε να τραγουδάω στα Γερμανικά παίζοντας γύρω-γύρω όλοι.
Και επειδή η μητέρα μου στεκόταν έξω,
ίσως περιμένοντας το γεύμα της.
Ο Εβραίος επιστάτης με μαστίγωσε τόσο πολύ,
γιατί εκείνη μου φώναζε "Τραγούδα και κάνε γύρω γύρω".
Τα πόδια μου ήταν γεμάτα μώλωπες, γιατί αυτές οι μάγισσες
είχαν λαστιχένια μαστίγια
με σιδερένιο σύρμα μέσα.
Πολύ θα 'θελα να παίξω...
αλλά όχι στο στρατόπεδο.
Παίζαμε με τις ψείρες.
Μου 'ρχεται να ξύσω το κεφάλι μου όταν το σκέφτομαι.
Ήμασταν πέντε ή έξι. Παίρναμε τις ψείρες μας,
και τις βάζαμε πέντε εκατοστά από το στρίφωμα ενός φορέματος.
Η ψείρα που έφτανε στο στρίφωμα ήταν η νικήτρια.
Δεν υπήρχε τίποτα να κερδίσεις, αλλά ήταν παιχνίδι.
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 1942.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
Μοιάζει με το κυνήγι των σκλάβων τα παλιά χρόνια.
Δεν το θεωρώ ασήμαντο, είναι υπερβολικά τραγικό.
Τα βράδια, όταν είναι σκοτεινά,
Συνήθως βλέπω ουρές καλών, αθώων ανθρώπων,
που συνοδεύονται από παιδιά που κλαίνε,
και συνεχώς περπατούν.
Υπό τις διαταγές λίγων αντρών που τους χτυπούν
μέχρι να πέσουν.
Κανείς δεν γλιτώνει".
Νομίζω ότι η ηθική αντίληψη,
και το ηθικό δίδαγμα από την ιστορία
είναι αυτές οι στιγμές
όταν βλέπεις ανθρώπους να επιλέγουν.
Να επιλέγουν να βοηθήσουν,
να επιλέγουν να συνεργαστούν, να πράξουν.
Οι πιο πολλοί δεν έκαναν καν επιλογή.
Τη νύχτα, οι καλεσμένοι του σπιτιού
άκουγαν το Radio Orange,
τη ραδιοφωνική εκπομπή του BBC
από την εξόριστη Ολλανδική Κυβέρνηση.
Κρατώντας την ανάσα τους,
μάθαιναν τις εξελίξεις μετά την απόβαση στη Νορμανδία.
Ο Όττο κρέμασε έναν χάρτη στον τοίχο
όπου σημάδευε κάθε νίκη με μια πινέζα.
Δίπλα, υπάρχουν σημάδια ζωής.
Σημάδια για το ύψος των κοριτσιών του.
Δεκατρία εκατοστά σε δύο χρόνια για την Άννα,
ένα εκατοστό για τη Μάργκοτ.
Άρχισα να βρίσκω τρόπους για να φτιάχνω τοίχους,
να προστατευτώ μέσω της τέχνης.
Ο Αντόρνο είπε ότι μετά από το Άουσβιτς δεν υπάρχει ποίηση.
Βασικά, πιστεύω ότι ισχύει το αντίθετο.
Η δημιουργία ομορφιάς, τέχνης, μουσικής,
δίνει στους ανθρώπους
τη μόνη απάντηση στον τρόμο της ανθρώπινης ιστορίας.
Εμείς, ως υπεύθυνοι των επιζώντων και των οικογενειών τους 30 χρόνια τώρα,
έχουμε δει ένα στοιχείο
το οποίο φαίνεται και στην τέταρτη γενιά.
Τι είναι αυτό;
Οι νεκροί από το Ολοκαύτωμα.
Οι νεκροί του Ολοκαυτώματος ζητούν εκδίκηση.
Είναι βάρος για τους απογόνους τους.
Είναι μια αποστολή. Οι νεκροί λένε,
"Εκδικηθείτε, παρόλο που είμαστε νεκροί.
Πείτε πως είμαι γιος ή κόρη του τάδε, Εβραίος,
καταστρέψτε ό,τι μας έκαναν οι Ναζί.
Πείτε Καντίς για μας".
Η Καντίς αυτού που πενθεί
είναι από τις παλαιότερες εβραϊκές προσευχές.
Αυτές οι λέξεις συνοδεύουν κάθε Εβραίο που πεθαίνει.
Κι όμως, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης,
τα λόγια του πένθους,
και για όσους δεν πίστευαν πια στον Θεό,
έγιναν ανούσια.
Τώρα, οι τάφοι τους είναι αυτοί οι τοίχοι με τα ονόματά τους,
που ξαναγράφονται προσεκτικά για να μη σβήσουν.
ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΠΙΝΚΑΣ ΠΡΑΓΑ
Σε όλα τα μνημεία του Ολοκαυτώματος, ο κόσμος έρχεται να γεμίσει ένα κενό.
Να βρει την κληρονομιά του.
Ο παππούς μου πέθανε στο στρατόπεδο.
Ο πατέρας μου απελάθηκε.
Πιστεύω ότι το τραύμα περνάει στην επόμενη γενιά, σίγουρα.
Το πέρασα στις κόρες μου.
Αν και πιστεύω ότι είναι κάτι παραπάνω από τραύμα...
ΑΛΑΝ ΓΚΡΑΝΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ JEWPOP.COM
Μετέδωσα μια ιστορία, κληρονομιά και ευθύνη.
Δημιούργησα ένα ηλεκτρονικό περιοδικό.
Λέγεται Jewpop, και προς έκπληξή μου,
τα πιο πολυδιαβασμένα άρθρα αφορούν το Ολοκαύτωμα.
Η ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ ΠΡΟΣ ΠΑΡΙΣΙ, ΓΑΛΛΙΑ ΑΠΟ ΠΡΑΓΑ,ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΩ ΤΙ ΝΙΩΘΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΓΓΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ
ΠΑΩ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΩ #ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ #ΠΑΡΑΔΙΔΩΤΗΣΚΥΤΑΛΗ
ΜΝΗΜΕΙΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ ΠΑΡΙΣΙ
Η Φάνι είναι τεσσάρων ετών το 1942,
όταν η μητέρα της τής βρήκε κάτι σαν νταντά στη Σουσί-αν-Μπρι,
κοντά στην Γκρενόμπλ.
Ήταν εκεί, κρυμμένη, για να γλιτώσει από τον κατατρεγμό.
Τώρα μένει στο Ισραήλ.
Ήρθε στο Παρίσι, στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος
μαζί με τα τρία από τα δέκα εγγόνια της.
Είμαι ένα κρυμμένο κορίτσι,
φέρω τη μνήμη
του παππού μου που πέθανε από την πείνα στο γκέτο του Λοτζ...
ΦΑΝΙ ΧΟΧΜΠΑΟΥΜ
του πατέρα μου που απελάθηκε με το Κονβόι νούμερο τέσσερα κι επέστρεψε,
του πατέρα του άντρα μου που δολοφονήθηκε άγρια,
τον έπνιξαν οι Εβραίοι επιστάτες στο Άουσβιτς.
Όταν μιλάω για το Ολοκαύτωμα, ίσως κάνω τα παιδιά να γελάσουν.
"Κυρία", μου λένε,
"μας λέτε για το Ολοκαύτωμα αλλά δεν φοβόμαστε".
Δεν το κάνω για να σας τρομάξω.
Σας τα λέω όλα αυτά, για να πείτε κι εσείς σε άλλους
ότι δεν είναι φαντασία, δεν υπάρχει κάποιος μύθος εδώ.
Είναι η αλήθεια.
Είδαμε τις φωτογραφίες στους τοίχους, όλοι αυτοί πέθαναν,
ήταν στην οικογένειά σου,
αλλά δεν ξέραμε πώς αυτό αποτελεί μέρος μας.
Και νομίζω ότι ήταν μόνο όταν έφυγα,
κυριολεκτικά, σε άλλη χώρα,
και μεγάλωσα και έκανα δική μου οικογένεια
που βρήκαμε κοινή γλώσσα,
και αρχίσαμε να μιλάμε πραγματικά μεταξύ μας.
Και τότε αυτές οι ιστορίες έγιναν αληθινές για πρώτη φορά,
και δεν ήταν τόσο δυσβάσταχτες.
Επειδή δεν ήταν για έξι εκατομμύρια,
ήταν για τη γιαγιά μου, τον πατέρα της και την αδερφή του.
Για αληθινούς ανθρώπους.
Ήταν τόσο αφόρητο, όταν ήμουν κοριτσάκι.
Και τώρα που είμαι 30,
μπορώ να αποφασίσω μόνη μου
πώς θα ήθελα να συμμετάσχω ενεργά
με την ανάμνηση αυτού.
Φαινόταν μεγάλο βήμα να έρθω μαζί της,
να δω και να είμαι δίπλα της.
Δεν θεωρεί τίποτα δεδομένο,
αυτό μάθαμε από εκείνη.
Με τον Ομέρ, που ήταν στρατιώτης,
μπήκαμε στο Άουσβιτς με τη σημαία του Ισραήλ
και φύγαμε από το Άουσβιτς με τη σημαία του Ισραήλ.
Για πολλά χρόνια, οι επιζώντες ήταν σιωπηλοί.
Το τραύμα, η ντροπή,
ο φόβος ότι δεν θα σε πιστέψουν.
Πιστεύω ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομερό
από το να θέλεις να πεις κάτι σαν αυτό που έζησαν οι επιζώντες
και να σου πει κάποιος,
"Εντάξει, αλλά δεν υπέφερες μόνο εσύ".
Υπάρχουν άνθρωποι 75 ετών
που αποφάσισαν τώρα μόλις να συμμετάσχουν στις συναντήσεις μας.
Λένε "Επιτέλους, βγαίνω από την ανωνυμία
και γίνομαι Εβραίος για άλλη μια φορά".
Τα παιδιά μου μεγάλωσαν Καθολικά, ο άντρας μου είναι Καθολικός,
δεν χρειάζεται να κρυβόμαστε πλέον.
Πρέπει να γνωρίσω κι άλλους Εβραίους και να πω ότι είμαι Εβραία.
Δευτέρα βράδυ, 8 Νοεμβρίου 1943.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
Βλέπω εμάς τους οκτώ στο Παράρτημα
σαν να ήμασταν ένα κομμάτι γαλανού ουρανού
περιτριγυρισμένο από μαύρα σύννεφα.
Το ολοστρόγγυλο σημείο όπου στεκόμαστε
είναι ακόμα ασφαλές,
αλλά τα σύννεφα μάς πλησιάζουν,
και ο κλοιός ανάμεσα σε μας και τον κίνδυνο
ολοένα και σφίγγει.
Είμαστε περιτριγυρισμένοι από σκοτάδι και κίνδυνο.
Και ψάχνοντας απεγνωσμένα για διέξοδο,
πέφτουμε ο ένας πάνω στον άλλον.
Βλέπουμε τον πόλεμο κάτω και την ειρήνη και την ομορφιά εκεί ψηλά.
Στο μεταξύ, μας εμποδίζουν
τα μαύρα σύννεφα, και δεν μπορούμε να πάμε ούτε πάνω ούτε κάτω.
Έχουμε μπροστά μας κάτι σαν αδιαπέραστο τοίχο,
που προσπαθεί να μας συνθλίψει, αλλά δεν μπορεί ακόμα.
Μπορώ μόνο να φωνάξω και να ικετεύσω "Άνοιξε διάπλατα
και άσε μας να φύγουμε!"
ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. ΚΙΝΕΙΣΑΙ ΧΩΡΙΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ.
ΤΩΡΑ, ΑΝΝΑ, ΞΕΡΩ ΠΩΣ ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΟ.
#ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ #ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Μετά τον πόλεμο,
το Ολοκαύτωμα παρέμεινε στο παρασκήνιο,
σαν να ήταν ένα από τα πολλά εγκλήματα των Ναζί.
Μόνο στη δίκη του Άντολφ Άιχμαν
η οποία ξεκίνησε στις 11 Απριλίου 1961, στην Ιερουσαλήμ,
έσπασε η σιωπή.
Μπροστά στους ενόρκους
ήταν ένας από τους επικεφαλής και υπεύθυνος
για ό,τι έγινε κατά τις απελάσεις
και για την εξόντωση των Εβραίων,
ήταν επίσης και η πρώτη φορά
που ειπώθηκε η ιστορία μιας γενοκτονίας.
Στη διάρκεια της δίκης, τα θύματα ήρθαν στο προσκήνιο.
Οι φωνές των 111 μαρτύρων,
μετά από 15 χρόνια σιωπής,
κάθε μέρα,
μετατρέπονται σε αναμνήσεις και κατηγορίες.
Γεννήθηκα το 1961, την εποχή της δίκης του Άιχμαν.
ΛΑΟΥΡΑ ΤΖΟΒΑΝΕΛΑ
Γεννήθηκα με 20 μέρες καθυστέρηση.
Και μετά από χρόνια, έμαθα ότι αυτή η καθυστέρηση
οφειλόταν στον φόβο της μητέρας μου να αποκτήσει παιδιά.
Οπότε, νιώθω πως το ήξερα πάντα.
Θυμάμαι τις ιστορίες που μου είπε όταν ήμουν πολύ μικρούλα.
Θυμάμαι περίεργες απαντήσεις από τη μαμά,
όπως όταν χρειαζόμουν κάτι, συνήθως απαντούσε
"Κάνε σαν να ήσουν ολομόναχη".
Μας μεγάλωσε με μεγάλη αυτονομία.
Για να ανακτήσει το παρελθόν της μητέρας της,
η Λάουρα έπρεπε να απομακρυνθεί από αυτό.
Μετά πήγε να ζήσει στο Παρίσι,
και έκανε ψυχολογικές ασκήσεις.
Δεν το είπε ποτέ στα παιδιά της
και άφησε την Αριάνα να το κάνει κι εκείνη στην εφηβεία.
Το τατουάζ έχει να κάνει με την ταυτότητα.
Δεν μπορούσα να καταλάβω αν αυτή η ταυτότητα σημαίνει
ότι μου έλειψαν κάποια μέλη της οικογένειάς μου
που δεν γνώρισα ποτέ.
Πρώτα μίλησα γι' αυτό με τη γιαγιά μου,
επειδή ήταν στην ουσία η μόνη
της οποίας η γνώμη μετρούσε.
Στην αρχή είπε "όχι" αμέσως.
Αρνήθηκε για να με προστατέψει.
Νομίζω ότι φοβόταν ότι μπορεί να συμβεί κάτι παρόμοιο,
αλλά τώρα νομίζω ότι είναι περήφανη γι' αυτό.
Αυτό που με πλήγωσε περισσότερο είναι ότι επέστρεψε μόνη.
Ο τρομερός πόνος της επιστροφής χωρίς την οικογένειά της.
Είναι μια μοναξιά που δεν σε αφήνει.
Είναι μοναξιά... και ίσως εμείς, τα παιδιά της,
νιώθουμε λίγο υπεύθυνοι γι' αυτή.
Εν μέρει.
Συγκινήθηκα.
Ένας γιος ή μια κόρη είναι στην πρώτη γραμμή.
Ένα μωρό που γεννήθηκε από επιζώντα,
χωρίς δουλειά που στοχεύει συγκεκριμένα στην αποσαφήνιση της ιστορίας,
έχει ως αποστολή να γιατρέψει αυτό που δεν γιατρεύεται.
Τι να γιατρέψεις μετά τα στρατόπεδα;
Δεν πιστεύω ότι βγήκε ποτέ από τα στρατόπεδα.
Ένα κομμάτι της παρέμεινε στα στρατόπεδα.
Το ξανθό κοριτσάκι στη φωτογραφία είναι η Αριάνα.
Εδώ φωτογραφίζεται τη μέρα
που βαφτίστηκε με τα επτά αδέλφια της
στις 5 Μαΐου 1935.
Ο πατέρας της είναι Εβραίος, ενώ η μητέρα της είναι Καθολική.
Για τους Ναζί, η οικογένεια Ζορένι ήταν ένα λεγόμενο μείγμα.
Κι όμως, εννέα από αυτούς κατέληξαν στα στρατόπεδα.
Η Αριάνα και ο αδερφός της, ο Αλεσάντρο,
επέζησαν από την εξόντωση.
Αναγκαστήκαμε να φορτώσουμε τα πτώματα.
Δύο κορίτσια έπρεπε να κρατούν τα χέρια και δύο να κρατούν τα πόδια.
Εμείς οι τέσσερις δεν ήμασταν αρκετά δυνατές.
Έπρεπε να σύρουμε τα πτώματα.
Ένας από τους Ναζί συνειδητοποίησε
ότι δεν μπορούσαμε να το κάνουμε και μας χτύπησε.
Για τιμωρία μάς έβαλε να στεκόμαστε όρθιες με μια πέτρα στα χέρια μας,
για να δείξει ότι ήταν πιο δυνατοί,
και πως έπρεπε να κάνουμε αυτό που ήθελαν οπωσδήποτε.
Έξω, είναι τραγωδία για όλους.
Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 1943.
"Θα μπορούσα ώρες να σου μιλώ για τα δεινά
του πολέμου,
αλλά θα έπεφτα σε μεγαλύτερη κατάθλιψη.
Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιμένουμε ψύχραιμα,
μέχρι να τελειώσει.
Οι Εβραίοι και οι Χριστιανοί περιμένουν.
Όλος ο κόσμος περιμένει,
και πολλοί περιμένουν τον θάνατο".
Όταν ερχόσουν στο Άουσβιτς,
ήταν εντελώς αδύνατον να το διανοηθείς.
Σύμφωνα με τον Πρίμο Λέβι "Εδώ, δεν υπάρχει 'γιατί'
κι αν δεν υπάρχει 'γιατί' τότε δεν καταλαβαίνεις αυτό που βλέπεις".
Το νούμερό μου είναι το 7142.
Μόλις μπω στον τάφο μου, τα σκουλήκια θα το φάνε από πάνω μου,
αλλά προς το παρόν, αυτό είναι το σημάδι μου,
ένα σημάδι ζωής και θα το κρατήσω.
Η μητέρα μου είχε έντονη διαίσθηση,
που αργότερα αποδείχτηκε χρήσιμη για την επανένωση της οικογένειάς μας.
Πάντα μας θύμιζε το όνομα, το επίθετό μας και ότι ήμασταν από την Ιταλία.
Η Άντρα και η Τατιάνα έμειναν μόνες
αμέσως μετά το τατουάζ.
Μερικές φορές, όμως, η μητέρα τους καταφέρνει να τις επισκεφθεί κρυφά.
Η φυλακή, η κούραση και οι καθημερινές στερήσεις
την έχουν ήδη αλλάξει.
Δεν τολμούσαμε να την πλησιάσουμε.
Ίσως γιατί ήμασταν τρομαγμένοι.
Δεν ήταν πια η όμορφη μαμά μας.
Ήταν απίστευτα λεπτή.
Το γεγονός ότι δεν θέλαμε να την αγκαλιάσουμε
μου ήρθε στο μυαλό
όταν βρέθηκα να κρατάω τον μεγαλύτερο γιο μου, τον Στέφανο,
και η σκέψη μου πήγε στη μαμά μου, τότε,
και πόσο θα την κάναμε να υποφέρει.
Και είναι ακριβώς η σκέψη της μητέρας της
που κράτησε ζωντανή την Αριάνα,
η οποία στο Άουσβιτς χωρίστηκε από τη μητέρα και τις πέντε αδελφές της.
Μερικές φορές η μαμά κατάφερνε να με επισκεφθεί
και όταν την είδα ένα απόγευμα της είπα,
"Θέλω να σου δώσω κάτι ωραίο".
Και της έδωσα ένα κομμάτι βούτυρο και δύο βραστές πατάτες.
Και μετά έφυγα τρέχοντας για να κλάψω.
Η αδερφή μου μού είπε "Αν σε δούμε να κλαις μέσα από τα συρματόσκοινα,
δεν θα ξαναφέρω τη μαμά να σε δει".
Από εκείνη τη στιγμή, ήθελα να γίνω πιο δυνατή και πιο έξυπνη.
Εννοώ ότι έκανα πως δεν έκλαιγα.
Αλλά πάντα κρατούσα κάτι για τη μαμά μου.
Διακόσιες τριάντα χιλιάδες παιδιά και έφηβοι
απελάθηκαν στο Άουσβιτς.
Μόνο 700 βρέθηκαν ζωντανά
όταν έφτασαν οι Σοβιετικοί στις 27 Ιανουαρίου 1945.
Η γενιά της Άννας είχε καταστραφεί.
"Αγαπητή μου Κίτι,
πίστεψέ με, το να είσαι έγκλειστη ενάμιση χρόνο, σε επηρεάζει άσχημα.
Δεν μπορείς να αποφύγεις τα συναισθήματα,
όσο άδικα ή αχάριστα κι αν φαίνονται.
Θέλω τόσο πολύ να κάνω ποδήλατο, να χορέψω, να σφυρίξω,
να δω τον κόσμο, να νιώσω παιδί,
και να ξέρω ότι είμαι ελεύθερη".
Η αισιοδοξία της Άννας και χιλιάδων άλλων εφήβων
συνέχιζε να τρέφει την ψευδαίσθηση μιας μελλοντικής απελευθέρωσης.
Κορίτσια όπως εκείνη και η Σάρα, στο στρατόπεδο Ντρανσί της Γαλλίας,
ήθελαν να πιστέψουν στο μέλλον πάση θυσία.
"Πες στον Ζαν ότι φεύγουμε, αλλά θα γυρίσουμε,
πες στον Λούι ότι δεν ξέρουμε πού θα μας πάνε,
αλλά θα ξαναβρεθούμε".
Τα λόγια της ελπίδας πέταξαν μακριά από τις εγκαταστάσεις του Ντρανσί,
του στρατοπέδου μεταγωγών,
από το οποίο πέρασαν τουλάχιστον 700.000 Γάλλοι Εβραίοι.
Ένα σημείωμα, μια κραυγή για βοήθεια που όσοι ήταν μέσα
ήθελαν να φτάσει στη Γαλλία και τους δικούς τους.
Ένα γράμμα, όπως αυτό που είναι ακόμα στα χέρια της Σάρα,
που της έγραψε η μητέρα της, μια μέρα πριν την αναχώρησή τους
με το σφραγισμένο κονβόι που θα τους πάει στο Άουσβιτς.
ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ, ΝΤΡΑΝΣΙ, ΓΑΛΛΙΑ
ΗΤΑΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΕΒΡΑΙΩΝ, ΜΕΤΑ ΑΠΕΛΑΘΗΚΑΝ ΣΕ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ.
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΒΗΝΕΙ ΤΗ ΜΝΗΜΗ; #ΧΩΡΙΣΜΟΣ #ΑΓΝΩΣΤΟ
Όλοι όσοι ήταν έγκλειστοι στο Ντρανσί
ήξεραν ότι θα τους πήγαιναν ανατολικά σε κονβόι...
ΣΙΜΟΝ ΝΤΑΒΑΛ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ
δεν ήξεραν πού,
και άρχισαν να λένε μεταξύ τους "Πάμε στο Πιτσιπόι".
Το Πιτσιπόι είναι ένα ψεύτικο μέρος.
Ήταν 2.000 χιλιόμετρα
μεταξύ Ντρανσί και Άουσβιτς.
Αυτή ήταν η διαδρομή θανάτου των Γάλλων Εβραίων.
Με τον φίλο και φωτογράφο Ζαν Φρανσουά Λαμί,
κάναμε την ίδια διαδρομή θανάτου.
Όταν πλησιάζεις την Ανατολική Γερμανία ή την Πολωνία,
φαίνεται σαν να ταξιδεύεις στο παρελθόν.
Αν μιλάμε για ίχνη που άντεξαν στον χρόνο,
υπάρχουν μέρη με γκράφιτι, με σύμβολα των Ναζί.
Είναι πολύ λυπηρό να βλέπεις
σημάδια μίσους, όπως τα σύμβολα των Ναζί σήμερα.
Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει ακόμα αυτή η βαρβαρότητα.
Βλέπουμε τους νεοναζί,
βλέπουμε επιθέσεις, αντισημιτισμό, ρατσισμό.
Όλα αυτά μου λένε στην ουσία
ότι δεν έμαθε κανείς τίποτα μετά από ό,τι έγινε.
Με την κατάσταση που επικρατεί στη Γαλλία, φοβάμαι.
Από συγκεκριμένα κινήματα και συγκεντρώσεις...
ΛΟΡΑΝ ΜΟΝΤΑΡ
βλέπουμε ραγδαία άνοδο του ρατσισμού.
Λέω στους νέους "Είμαστε οι τελευταίοι μάρτυρες
κι εσείς είστε μάρτυρες δικοί μου, πρέπει να κλείσετε την πόρτα
στους αρνητές του Ολοκαυτώματος και τους νεοναζί.
γιατί υπάρχουν πολλοί απ' αυτούς παντού".
Έχουμε άνοδο του αντισημιτισμού σε ένα κλίμα
που επιτρέπει την έκφραση του μίσους.
Και τώρα έχεις έναν συνδυασμό όπου,
το ίντερνετ σού προσφέρει ένα μεγάφωνο,
τα κοινωνικά δίκτυα σού παρέχουν μια κοινότητα ομοϊδεατών μισανθρώπων,
κι αυτό είναι επικίνδυνο για αυτό το φαινόμενο.
Οι εικόνες που έμειναν από την Άννα είναι φωτογραφίες και μόνο ένα βίντεο.
Σκύβει απ' το παράθυρο του σπιτιού της στο Άμστερνταμ
όπου ζούσαν πριν κρυφτούν.
Από κάτω είναι δύο νεόνυμφοι.
Ο γείτονάς της παντρεύεται.
Κάποιος από μέσα την φωνάζει και γυρίζει και χαμογελά.
Μετά επιστρέφει για να δει τι γίνεται έξω.
Η Άννα Φρανκ, άθελά της,
έχει γίνει το σύμβολο του Ολοκαυτώματος.
Είναι αλήθεια ότι χρησιμοποιούν την Άννα κάποιοι άνθρωποι
που είναι προφανώς αντισημιτικοί ή ρατσιστές.
Το είδαμε σε Ιταλικά στάδια.
Πιστεύω ότι οφείλεται στην εμβληματική της ιδιότητα.
Αν πρέπει να κάνεις κακό σε κάποιον,
πρέπει να βρεις δυνατές λέξεις και δυνατές φωτογραφίες.
Και τι πιο δυνατό από το πρόσωπο της Άννας Φρανκ να λέει
ότι δεν έγινε κάτι, είναι ανακρίβειες κι αυτό είναι μόνο ένα πρόσωπο.
Ένα πρόσωπο που φωτογραφήθηκε δεκάδες φορές.
Φωτογραφίες με οικογενειακές στιγμές, της γλυκύτητας του πατέρα της.
Σταματούν απότομα όταν η Άννα είναι σχεδόν 13,
όταν η οικογένεια Φρανκ κρύβεται.
Από εκείνη τη στιγμή, το πρόσωπο της Άννας εξαφανίζεται.
Τα λόγια του ημερολογίου παραμένουν ισχυρή κληρονομιά.
Τετάρτη, 23 Φεβρουαρίου 1944.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
μα κοίταξα κι έξω απ' το ανοιχτό παράθυρο,
άφησα τα μάτια μου να πετάξουν πάνω από το Άμστερνταμ,
πάνω από τις στέγες και πάνω στον ορίζοντα,
μια λωρίδα τόσο ανοιχτό μπλε που ήταν σχεδόν αόρατη.
Όσο υπάρχει αυτό, σκέφτηκα,
αυτή η λιακάδα και ο καθαρός ουρανός,
και όσο μπορώ να τα απολαμβάνω, πώς να είμαι λυπημένη;
Ο Πέτερ βαν Πελς ήταν 16 ετών όταν ήρθε στο κρησφύγετο
με τη μητέρα και τον πατέρα του.
Στην αρχή, για την Άννα,
ο Πέτερ ήταν ένας "πολύ ντροπαλός και βαρετός ψηλολέλεκας".
Τώρα, έχουν περάσει σχεδόν δύο χρόνια.
Είχε την πρώτη της περίοδο
και ανακάλυπτε τη σεξουαλικότητά της.
Γράφει τώρα,
"Ο Πέτερ είναι καλό και γλυκό παιδί".
Μπορεί να τον αγκαλιάζει και να του μιλάει για ώρες
κρυφά στη σοφίτα, κάτω από ένα κομμάτι ουρανό.
ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΤΗΝ ΑΝΝΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΤΕΡ, ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥΣ.
#ΚΡΥΦΗΑΓΑΠΗ #ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ
Κυριακή, 16 Απριλίου 1944.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
να θυμάσαι τη χθεσινή ημερομηνία,
αφού ήταν μια σημαντική μέρα για μένα.
Δεν είναι σημαντική μέρα για κάθε κορίτσι
όταν δέχεται το πρώτο της φιλί;
Δεν είναι λιγότερο σημαντική για μένα".
Ο Πέτερ αναλαμβάνει την πρωτοβουλία,
αν και την πλησιάζει κάπως αδέξια,
και τελικά φιλάει λίγο το μάγουλό της
και λίγο το αυτί της.
Και μετά η Άννα γράφει,
"Ήταν τόσο υπέροχο.
Δεν μπορούσα καν να μιλήσω, τόσο πολύ το απολάμβανα.
Χάιδεψε το μάγουλό μου και το χέρι μου, κάπως αδέξια,
και έπαιξε με τα μαλλιά μου.
Την περισσότερη ώρα, τα κεφάλια μας ακουμπούσαν.
Δεν μπορώ να σου πω, Κίτι, τι συναίσθημα με πλημμύρισε.
Ήμουν πανευτυχής,
και νομίζω κι αυτός το ίδιο".
Δώδεκα μέρες αργότερα, ένα αληθινό φιλί,
και η Άννα παίρνει τον έλεγχο.
Παρασκευή, 28 Απριλίου 1944.
"Αγαπημένη μου Κίτι, με πλησίασε,
τον αγκάλιασα και τον φίλησα στο αριστερό μάγουλο.
Θα τον φιλούσα και στο άλλο μάγουλο αλλά τα χείλη μου άγγιξαν τα δικά του
και φιληθήκαμε.
Σε μια παραζάλη, αγκαλιαστήκαμε ξανά και ξανά,
ασταμάτητα".
Η Άννα κι εγώ γεννηθήκαμε την ίδια χρονιά, το 1929.
Ήμασταν 14,
και βιώσαμε την πρώτη μας αγάπη.
Η Άννα Φρανκ μιλάει γι' αυτό στο ημερολόγιό της.
Και εγώ το αναφέρω στο ημερολόγιό μου.
Έζησα την πρώτη μου αγάπη στο Τερεζίν.
Είχα κρύψει δύο πουκάμισα του Όττο.
Δεν ξέρω γιατί τα είχα για χρόνια.
Τα κράτησα ως αναμνηστικά.
Αυτός ήταν στο Νταχάου. Πέθανε λίγες μέρες μετά την απελευθέρωση.
Η Χέλγκα έχει ένα σπίτι γεμάτο πεταλούδες
εις μνήμην ενός ποιήματος που άκουσε στο στρατόπεδο, από τον φίλο της, Χανούς.
Το ποίημα έλεγε "Δεν υπάρχουν πεταλούδες,
καθόλου πεταλούδες στο Τερεζίν".
Τα σχέδια της Χέλγκα τη βοήθησαν να αντέξει,
όπως και το γράψιμο βοήθησε την Άννα.
Θυμάμαι ότι κάποτε διάβασα την ιστορία μιας βιολοντσελίστριας.
Λέει ότι επιβίωσε, δεν έχασε τα λογικά της,
επειδή σκεφτόταν τη μουσική.
Έπαιζε ξανά και ξανά νοερά.
Όταν σκέφτηκα μια μουσικό
που φύλαγε μέσα της όλο το ρεπερτόριό της
όλη τη μουσική που ήξερε, πραγματικά με άγγιξε.
ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΕΡΕZΙΝ ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Το Τερεζίν ήταν το μεγαλύτερο γκέτο όταν κατελήφθη η Τσεχοσλοβακία.
Ήταν όμως κι ο προθάλαμος των στρατοπέδων εξόντωσης.
Από όλες τις κατεχόμενες χώρες, οι Ναζί έστειλαν εκεί
τους ήρωες πολέμου, τους κορυφαίους διανοούμενους,
τους λόγιους, τους καλλιτέχνες...
όποιον ήταν διάσημος, Εβραίους και μιγάδες Εβραίους.
Οι Ναζί ήθελαν να δείξουν στον κόσμο
ότι ενώ οι Γερμανοί είναι σε πόλεμο ή υπό βομβαρδισμό,
οι Εβραίοι ζουν χωρίς κανέναν φόβο σε μια πόλη-φρούριο
όπου μπορούν να οργανώσουν και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Και δείχνουν τους Εβραίους να ζουν στον παράδεισο.
Και κανονίζουν να γυρίσουν και ταινία.
Ο Φύρερ
δωρίζει μια πόλη στους Εβραίους.
Και οργανώνουν επίσης
μια επίσκεψη του Ερυθρού Σταυρού,
που δυστυχώς θα συμβάλει σ' αυτή τη μεγάλη απάτη,
σ' αυτήν την τεράστια συγκάλυψη.
Όταν μετέφεραν τη Χέλγκα στο Άουσβιτς,
ο θείος της πήρε τα σχέδιά της και τα έκρυψε σε έναν τοίχο.
Σώθηκαν.
Απαγορευόταν η βιντεοσκόπηση και η φωτογράφιση στα στρατόπεδα.
Ωστόσο, μικρά ίχνη της καθημερινής ζωής εκεί
εμφανίζονταν καμιά φορά.
Σαν αυτές τις φωτογραφίες, που τράβηξε ένας εργάτης στο Τερεζίν
που κάλεσαν εκτός στρατοπέδου για να σκάψει ένα χαντάκι.
Οι φωτογραφίες δείχνουν μια κοπέλα που πηγαίνει τα πρόβατα για βοσκή.
Η κοπέλα είναι η Ντόρις Γκροζντανοβικόβα.
Ήταν το καθήκον της στο στρατόπεδο.
Είναι πλέον 93 ετών και ζει στην Πράγα.
Στο σπίτι της, έχει πάνω από 1.000 λούτρινα προβατάκια.
Είναι όλα δώρα από όλο τον κόσμο.
Η μητέρα μου πέθανε εκεί στα 50...
ΝΤΟΡΙΣ ΓΚΡΟΖΝΤΑΝΟΒΙΚΟΒΑ
ήταν άρρωστη.
Η γιαγιά μου πέθανε δύο βδομάδες αφού έφτασε.
Όσο για τον πατέρα μου,
ήξερα ότι τον απέλασαν,
αλλά πάντα ήλπιζα ότι θα γυρίσει.
Δεν τον ξαναείδα.
Ο κόσμος να χαλάσει,
η Ντόρις πηγαίνει να προσκυνήσει κάθε βδομάδα
στο Τερεζίν και λέει την ιστορία της.
Μια ιστορία επανάστασης και θάρρους.
Μπορώ μόνο να φανταστώ το Τερεζίν
με τα μάτια μου ως νεαρή κοπέλα.
Έμεινα εκεί σχεδόν τριάμισι χρόνια
και γιόρτασα τέσσερα γενέθλια εκεί.
Ήμουν 16, 17, 18 και 19,
και δεν μπόρεσα να βιώσω τι σήμαινε να ζεις ελεύθερος.
Υπάρχει ένας ύμνος του Τερεζίν
που έχει γράψει ο Κάρελ Ζβενκ.
Θα σου τον απαγγείλω εγώ.
"Όλα γίνονται, αν κάποιος θέλει
Ενωμένοι θα κρατιόμαστε απ' το χέρι
Και στα ερείπια του γκέτο θα γελάμε"
Ο καημένος ο Κάρελ Ζβενκ δεν γελούσε πια,
επειδή πέθανε στην πορεία θανάτου.
Η ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ ΣΤΟ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΓΑΛΛΙΑ
ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ! ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΦΩΣ!
ΑΝΝΑ, ΣΥΝΤΟΜΑ ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΣΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΠΙΤΙ ΣΟΥ #ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ #ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ
Την άνοιξη του 1944,
ενώ η Ντόρις έμεινε μόνη στο Τερεζίν,
η Άννα επιμελείται το ημερολόγιό της.
Κάνει διορθώσεις και το ξαναγράφει.
Άκουσε στο ραδιόφωνο
ότι ο Υπουργός Παιδείας της Ολλανδίας,
που ήταν εξορία στο Λονδίνο,
υποσχέθηκε ότι όλες οι μαρτυρίες των δεινών που πέρασαν οι Ολλανδοί
θα δημοσιεύονταν,
μόλις τελείωνε ο πόλεμος.
Η Άννα πιστεύει ότι μπορούν τα γραπτά της,
που αποτελούνταν από πολλά σημειωματάρια, να γίνουν μυθιστόρημα,
και έχει ήδη έναν τίτλο κατά νου.
Het Achterhuis, στα Ολλανδικά "Το Πίσω Σπίτι".
Αυτός είναι ο τίτλος που κράτησε ο Όττο Φρανκ το 1947,
όταν, μετά από μεγάλη εσωτερική αναταραχή,
αποφάσισε να δημοσιεύσει το ημερολόγιο.
Η Άννα έγραψε "Αν μου επιτρέψει ο Θεός να ζήσω...
ΟΤΤΟ ΦΡΑΝΚ
θέλω να δουλέψω για την ανθρωπότητα.
Οπότε, αντιλαμβάνεσαι ότι έχω ένα καθήκον".
Ο Όττο Φρανκ, όταν έμαθε ότι το ημερολόγιο
γίνεται επιτυχία,
αμέσως είπε "Δεν είναι δική μου η επιτυχία.
Είναι επιτυχία της κόρης μου",
και ήθελε να πολεμήσει ενάντια στις διακρίσεις,
τον αντισημιτισμό, κατά την έννοια του ημερολογίου,
αλλά και μέσω της δικής του εμπειρίας ως επιζών.
ΑΝΤΟΝ ΜΠΡΟΥΧΕΜΠΟΥΣ
Ως Γερμανός, σκέφτηκα πολύ αν πρέπει
να νιώθω ένοχος ή όχι.
Νομίζω ότι έχω την ευθύνη
να προσφέρω στους ανθρώπους που έχασαν την ανθρωπιά τους εδώ,
και να πολεμήσω ώστε να μην ξεχαστούν τα πρόσωπά τους.
Το πεπρωμένο αυτών των ανθρώπων μου θυμίζει...
ΚΙΜ ΣΟΜΕΡΕΡ
ότι υπάρχει πολύς πόνος στον κόσμο.
Πολλά παιδιά και ενήλικες υποφέρουν ακόμα σε εμπόλεμες ζώνες,
και το θεωρώ αδιανόητο.
Είναι εύκολο να γίνεις στόχος μίσους όταν είσαι διαφορετικός.
Πώς θα διασφαλίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα...
ΤΕΣΑ ΜΠΑΟΥΜΑΝ
να βεβαιωθούμε ότι αυτό που συνέβη εδώ στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, δεν θα ξαναγίνει.
Υπάρχουν ακόμα άνθρωποι σήμερα...
ΛΕΒΙ ΛΟΥΝΤΕΚΕ
που θεωρούνται ασήμαντοι, απορρίπτονται, δολοφονούνται, εξορίζονται,
απλώς επειδή δεν τους κατανοούν.
Δεν μπορώ να συγκρίνω την ιστορία
του σήμερα και του χτες,
αλλά θα συγκρίνω την κατάσταση των προσφύγων.
Άνθρωποι που διαφεύγουν τον πόλεμο,
τον θάνατο, την απειλή.
Δεν έχει σημασία αν διαφεύγουν τους Ναζί
ή οποιονδήποτε άλλον.
Είναι παιδιά που χρειάζονται βοήθεια,
προσφυγόπουλα,
όπως η Μάργκοτ και η Άννα και οι φίλοι τους
απειλούνταν τότε.
Λέμε την ιστορία μας στους νέους,
όπως κάναμε πάντα,
για να μη χαθεί η μνήμη του Ολοκαυτώματος.
Σήμερα, όμως, αυτό αρχίζει να μοιάζει με καθήκον,
επειδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι
που δεν δέχονται αυτούς που είναι διαφορετικοί,
που ψάχνουν μια καλύτερη ζωή εδώ,
και καταλήγουν να πνιγούν στις θάλασσές μας.
ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ ΑΝΝΑ, ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΣΟΥ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΛΠΙΔΑ, ΜΕ ΤΑΡΑΞΕ ΑΛΛΑ ΜΟΥ ΘΥΜΙΖΕΙ
ΝΑ ΜΗΝ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΩ ΠΟΤΕ. #ΜΗΣΤΡΕΦΕΙΣΤΟΒΛΕΜΜΑ #ΟΧΙΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ
Τρίτη, 6 Ιουνίου του 1944.
"Κίτι, το καλύτερο με την εισβολή
είναι ότι νιώθω πως οι φίλοι μου πλησιάζουν".
Εκείνη τη μέρα, στις 6 Ιουνίου 1944,
η Άννα ήταν ενθουσιασμένη, και σαν κανονική δημοσιογράφος
παρακολουθεί τις εξελίξεις του πολέμου.
Όμως όσο πιο πολύ πλησιάζει το τέλος της σύγκρουσης
τόσο πιο γρήγορα δουλεύει η μηχανή εξόντωσης.
Η Σάρα, οι αδερφές Άντρα και Τατιάνα,
και η Αριάνα,
είχαν ήδη απελαθεί στο Άουσβιτς.
Ενώ η Χέλγκα ήταν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Φράιμπεργκ.
ΟΤΤΟ ΦΡΑΝΚ - ΕΝΤΙΤ ΦΡΑΝΚ-ΧΟΛΑΝΤΕΡ
Αν επισκεφθείτε το σπίτι της Άννας Φρανκ,
θα επισκεφθείτε ένα άδειο σπίτι.
Και είναι ένα κενό που κατά κάποιον τρόπο
λειτουργεί ως καθρέφτης μας.
Κοιτάμε στον καθρέφτη και λέμε "Εμείς ήμασταν.
Εμείς ήμασταν, αυτό έγινε από ανθρώπους.
Ίσως ούτε καν από πολύ συγκεκριμένους ανθρώπους,
πιθανότατα από ανθρώπους...
σαν εμάς".
Η Άννα Φρανκ, τι θα γινόταν;
Τι θα έγραφε για τον κόσμο
στον οποίο έζησε αυτό που έζησε;
Και λες στον εαυτό σου...
φαντάσου το ταλέντο που κατέστρεψε η Γερμανία
καταστρέφοντας όλα αυτά τα εβραιόπουλα.
Όταν καταστρέφεις παιδιά,
καταστρέφεις άπειρες πιθανότητες.
Σάββατο, 15 Ιουλίου 1944.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
είναι δύσκολα σε τέτοιους καιρούς.
Τα ιδανικά, τα όνειρα και οι πολύτιμες ελπίδες
μεγαλώνουν μέσα μας,
αλλά συνθλίβονται από τη ζοφερή πραγματικότητα.
Είναι θαύμα που δεν εγκατέλειψα όλα τα ιδανικά μου.
Φαίνονται τόσο παράλογα και καθόλου πρακτικά.
Κι όμως, επιμένω σ' αυτά,
επειδή ακόμα πιστεύω, παρ' όλ' αυτά,
ότι οι άνθρωποι είναι καλοί κατά βάθος".
Η Άννα δεν το ξέρει, αλλά το καλοκαίρι του 1944
θα 'ναι το τελευταίο της.
Στις 12 Ιουνίου,
γιορτάζει τα 15α γενέθλιά της.
Τρίτη, 1η Αυγούστου 1944.
"Αγαπημένη μου Κίτι,
όπως σου έχω πει πολλές φορές, νιώθω διχασμένη.
Από τη μία, με χαρακτηρίζει πληθωρική χαρά,
ανεμελιά, κέφι για ζωή και πάνω απ' όλα,
η ικανότητα να μην παίρνω τα πάντα τόσο σοβαρά.
Εννοώ ότι δεν βρίσκω κάτι κακό στο φλερτ,
σε ένα φιλί, μια αγκαλιά, ένα πονηρό αστείο.
Αυτή η πλευρά μου συνήθως καραδοκεί την άλλη,
η οποία είναι πιο αγνή, ουσιώδης και εκλεπτυσμένη".
Και πάλι την Τρίτη, 1η Αυγούστου 1944,
γράφει,
"Όταν όλοι αρχίζουν να είναι πάνω από το κεφάλι μου, νευριάζω,
και μετά στενοχωριέμαι,
και καταλήγω να γυρίσω την καρδιά μου μέσα έξω.
Την άσχημη πλευρά στο εξωτερικό και την καλή στο εσωτερικό.
Προσπαθώ να βρω τρόπο να γίνω αυτό που θα ήθελα,
και τι θα μπορούσα να γίνω αν...
αν επιτέλους δεν υπήρχαν άλλοι άνθρωποι στον κόσμο.
Η φίλη σου, Άννα Μαρία Φρανκ".
Αυτά είναι τα τελευταία λόγια που έγραψε η Άννα στο ημερολόγιό της.
Τρεις μέρες αργότερα,
οι Ναζί την πήραν μακριά.
Το δωμάτιό της έμεινε άδειο και σιωπηλό.
Για πάνω από 70 χρόνια,
τα λόγια της Άννας έκαναν εκατομμύρια νέους
να ωριμάσουν ξαφνικά.
Έμαθαν να μην τα παρατάνε.
Η Άννα, μια τόσο ζωντανή κοπέλα,
έγινε το σύμβολο της φρίκης του 20ού αιώνα.
Αυτά που έγιναν αργότερα
διηγούνται η Χέλγκα, η Άντρα, η Τατιάνα, η Σάρα και η Αριάνα.
Παράλληλες ζωές που δεν συναντήθηκαν ποτέ,
κι όμως βρίσκονται τόσο κοντά που σχεδόν αγγίζονται.
Δίνουν τη σκυτάλη σε νέες γενιές,
με όνειρα για το μέλλον.
Η Άννα δεν έπαψε να θυμάται και να ελπίζει.
Μέσα στο εξώφυλλο του ημερολογίου η Άννα έγραψε,
"Sois gentil et tiens courage".
"Να είσαι καλός και να έχεις θάρρος".
Υποτιτλισμός: Μαρία Μπαρδάνη