1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:01:18,250 --> 00:01:23,166
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ
ΓΕΡΜΑΝΙΑ

4
00:01:30,666 --> 00:01:36,833
ΜΑΡΓΚΟΤ ΦΡΑΝΚ 1926-1945
ΑΝΝΑ ΦΡΑΝΚ 1929-1945

5
00:01:38,333 --> 00:01:41,791
ΑΝΝΑ, ΠΟΙΑ ΗΣΟΥΝ;
ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΗΞΕΡΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΟΥ.

6
00:01:41,875 --> 00:01:44,000
#ΝΑΖΙΣΜΟΣ #ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

7
00:02:21,000 --> 00:02:25,708
Σάββατο, 15 Ιουλίου 1944, η Άννα γράφει,

8
00:02:27,166 --> 00:02:28,375
"Αγαπημένη μου Κίτι,

9
00:02:29,000 --> 00:02:32,500
Είναι εντελώς αδύνατον
να χτίσω τη ζωή μου

10
00:02:32,625 --> 00:02:35,750
σε ένα θεμέλιο χάους, πόνου και θανάτου.

11
00:02:37,291 --> 00:02:41,666
Βλέπω τον κόσμο να μεταμορφώνεται
σιγά σιγά σε ζούγκλα.

12
00:02:43,625 --> 00:02:45,416
Ακούω τη βροντή να πλησιάζει

13
00:02:45,500 --> 00:02:47,958
και μια μέρα θα μας καταστρέψει.

14
00:02:48,625 --> 00:02:51,208
Νιώθω τον πόνο εκατομμυρίων.

15
00:02:52,916 --> 00:02:55,500
Κι όμως, όταν κοιτάζω τον ουρανό,

16
00:02:56,250 --> 00:02:59,166
νιώθω ότι όλα θα αλλάξουν
προς το καλύτερο,

17
00:03:00,083 --> 00:03:02,333
ότι θα τελειώσει κι αυτή η σκληρότητα,

18
00:03:02,541 --> 00:03:06,333
ότι η ειρήνη και η ηρεμία θα επιστρέψουν
και πάλι.

19
00:03:07,791 --> 00:03:11,166
Στο μεταξύ,
πρέπει να μη χάσω τα ιδανικά μου.

20
00:03:12,666 --> 00:03:14,083
Ίσως έρθει η μέρα

21
00:03:14,250 --> 00:03:16,625
που θα καταφέρω να τα πραγματοποιήσω.

22
00:03:18,166 --> 00:03:20,916
Η φίλη σου, Άννα Μαρία Φρανκ."

23
00:03:22,458 --> 00:03:25,625
ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ
ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ - ΓΕΡΜΑΝΙΑ

24
00:03:49,708 --> 00:03:54,375
ΤΙ ΟΝΕΙΡΑ ΕΙΧΕΣ; ΤΙ ΕΥΧΟΣΟΥΝ;

25
00:03:54,458 --> 00:04:01,291
ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΩ
#ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ #ΓΝΩΣΗ

26
00:04:01,375 --> 00:04:02,916
<i>Σε αυτήν τη φωτογραφία,</i>

27
00:04:03,625 --> 00:04:06,708
<i>η Άννα, μια έφηβη Εβραία σχεδόν 13 ετών,</i>

28
00:04:07,208 --> 00:04:09,791
<i>δεν είχε ιδέα του τι θα αντιμετώπιζε.</i>

29
00:04:17,125 --> 00:04:19,291
<i>Δεν ήξερε ότι θα περνούσε</i>

30
00:04:19,375 --> 00:04:23,708
<i>δύο χρόνια απ' τη ζωή της κρυμμένη</i>
<i>σ' ένα σπίτι στο Άμστερνταμ.</i>

31
00:04:24,833 --> 00:04:28,250
<i>Χωρίς να βλέπει τον ουρανό</i>
<i>ούτε να αναπνέει φρέσκο αέρα,</i>

32
00:04:28,875 --> 00:04:30,666
<i>χωρίς την ελευθερία της.</i>

33
00:04:31,416 --> 00:04:34,041
<i>Θα κρυφτεί εδώ,</i>
<i>μαζί με την οικογένειά της,</i>

34
00:04:34,125 --> 00:04:35,833
<i>για να ξεφύγει από τους Ναζί.</i>

35
00:04:44,000 --> 00:04:48,333
<i>Εδώ, θα φοβηθεί,</i>
<i>αλλά θα ζήσει, θα μεγαλώσει,</i>

36
00:04:48,416 --> 00:04:49,958
<i>και θα γράψει ένα ημερολόγιο</i>

37
00:04:50,041 --> 00:04:52,916
<i>σε μια φανταστική φίλη</i>
<i>που ονομαζόταν Κίτι.</i>

38
00:05:01,291 --> 00:05:02,875
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΦΡΑΝΚ

39
00:05:09,375 --> 00:05:11,083
ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ ΚΙΤΙ,

40
00:05:11,166 --> 00:05:14,333
Τετάρτη, 5 Απριλίου 1944.

41
00:05:16,000 --> 00:05:17,291
"Αγαπημένη μου Κίτι,

42
00:05:19,500 --> 00:05:23,916
Πρέπει να έχω κάτι, εκτός από σύζυγο
και παιδιά, στο οποίο να αφιερωθώ.

43
00:05:24,916 --> 00:05:27,875
Δεν θέλω να ζήσω μάταια,
όπως οι περισσότεροι.

44
00:05:28,791 --> 00:05:30,541
Θέλω να είμαι χρήσιμη,

45
00:05:30,625 --> 00:05:32,666
ή να φέρνω ευτυχία
στους ανθρώπους,

46
00:05:32,791 --> 00:05:34,625
ακόμα και στους αγνώστους.

47
00:05:35,250 --> 00:05:38,625
Θέλω να συνεχίσω να ζω,
ακόμα και μετά τον θάνατό μου".

48
00:05:45,833 --> 00:05:48,416
Στις 4 Αυγούστου 1944,

49
00:05:49,333 --> 00:05:51,125
συλλαμβάνεται και απελαύνεται.

50
00:05:52,708 --> 00:05:53,708
Εξαφανίστηκε,

51
00:05:54,625 --> 00:05:56,583
μαζί με ενάμισι εκατομμύριο

52
00:05:56,666 --> 00:05:59,041
άλλα παιδιά και εφήβους σαν αυτήν.

53
00:07:07,541 --> 00:07:09,500
<i>Η Άννα ήξερε αυτό το κακό.</i>

54
00:07:10,041 --> 00:07:11,625
<i>Κανείς δεν θα το ξεχάσει,</i>

55
00:07:11,708 --> 00:07:14,666
<i>γιατί συνεχίζει να κατατρώει</i>
<i>τους επιζώντες.</i>

56
00:07:18,041 --> 00:07:19,833
<i>Ακόμα και αυτά τα παιδιά,</i>

57
00:07:19,916 --> 00:07:22,666
<i>που, σε αντίθεση με την Άννα, ζουν ακόμα,</i>

58
00:07:23,083 --> 00:07:26,083
<i>και είναι οι τελευταίοι μάρτυρες</i>
<i>του Ολοκαυτώματος.</i>

59
00:07:27,333 --> 00:07:28,416
Φέρνω στον νου μου

60
00:07:29,125 --> 00:07:31,291
τις πύλες που ανοίγουν διάπλατα,

61
00:07:31,375 --> 00:07:33,500
τον θόρυβο των σιδερένιων πυλών...

62
00:07:35,541 --> 00:07:39,000
και τις ατελείωτες ουρές ανθρώπων...

63
00:07:39,375 --> 00:07:40,458
ΑΡΙΑΝΑ ΖΟΡΕΝΙ

64
00:07:40,541 --> 00:07:43,208
να μπαίνουν για ντους,
και να μην ξαναβγαίνουν,

65
00:07:43,291 --> 00:07:45,333
κάτι που συνέβη σε μας αργότερα.

66
00:07:54,708 --> 00:07:57,333
Ακούσαμε τον θόρυβο των γκλομπ.

67
00:07:57,416 --> 00:07:59,041
Ακούσαμε τα χτυπήματά τους.

68
00:07:59,125 --> 00:08:01,000
Μας χτυπούσαν και μας έλεγαν...

69
00:08:01,083 --> 00:08:02,333
ΣΑΡΑ ΛΙΧΤΣΤΕΪΝ-ΜΟΝΤΑΡ

70
00:08:02,416 --> 00:08:05,375
"Μπαίνεις από την πόρτα,
βγαίνεις από την καμινάδα".

71
00:08:07,083 --> 00:08:09,083
Τα βαγόνια βοοειδών μου θυμίζουν

72
00:08:09,166 --> 00:08:15,166
τότε που μας είχαν βάλει μέσα σ' αυτά.
Έτσι μας μετακινούσαν.

73
00:08:16,208 --> 00:08:18,416
Αυτές τις αναμνήσεις έχω μαζί μου.

74
00:08:18,500 --> 00:08:19,666
ΧΕΛΓΚΑ ΒΑΪΣ

75
00:08:19,750 --> 00:08:24,000
Τα χρώματα που βλέπω
αν κλείσω τα μάτια μου

76
00:08:24,083 --> 00:08:26,958
είναι το λευκό του χιονιού,
και το λευκό των πτωμάτων.

77
00:08:27,041 --> 00:08:29,875
Φλόγες από την καμινάδα, χιόνι,

78
00:08:30,625 --> 00:08:31,500
κρύο...

79
00:08:31,791 --> 00:08:34,958
ΑΝΤΡΑ ΜΠΟΥΤΣΙ

80
00:08:35,166 --> 00:08:36,500
και μοναξιά.

81
00:08:44,625 --> 00:08:46,250
<i>Ένας αξιωματικός των Ες-Ες,</i>

82
00:08:46,333 --> 00:08:48,375
<i>μαζί με Ολλανδούς αστυνομικούς,</i>

83
00:08:48,458 --> 00:08:50,166
<i>ανέβηκαν στο καταφύγιο.</i>

84
00:08:50,916 --> 00:08:53,958
<i>Ανακάλυψαν το μυστικό</i>
<i>πίσω από το λεπτό διαχωριστικό</i>

85
00:08:54,041 --> 00:08:55,375
<i>που για δύο χρόνια</i>

86
00:08:55,458 --> 00:08:57,708
<i>προστάτευε τη μυστική ζωή της Άννας,</i>

87
00:08:58,250 --> 00:09:02,333
<i>μαζί με τον πατέρα Όττο,</i>
<i>τη μητέρα Έντιτ, την αδερφή Μάργκοτ,</i>

88
00:09:05,083 --> 00:09:07,333
<i>την Αυγούστα και τον Χέρμαν βαν Πελς,</i>

89
00:09:08,041 --> 00:09:10,208
<i>τον 16χρονο γιο τους, Πέτερ,</i>

90
00:09:10,291 --> 00:09:11,625
<i>και τον Φριτς Πφέφερ.</i>

91
00:09:12,875 --> 00:09:13,916
<i>Είναι άγνωστο</i>

92
00:09:14,416 --> 00:09:16,333
<i>αν τους είχαν προδώσει ή όχι.</i>

93
00:09:16,958 --> 00:09:19,833
<i>Είχαν χρόνο να πάρουν ό,τι μπορούσαν</i>
<i>βιαστικά</i>

94
00:09:19,916 --> 00:09:21,916
<i>πριν τους πιάσουν.</i>

95
00:09:22,458 --> 00:09:25,333
<i>Το ημερολόγιο της Άννας ήταν στο πάτωμα.</i>

96
00:09:32,333 --> 00:09:34,458
ΑΝΝΑ, ΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΜΟΥ

97
00:09:34,541 --> 00:09:38,041
ΘΑ ΗΜΑΣΤΑΝ ΦΙΛΕΣ ΑΡΑΓΕ;
#ΠΛΑΪΣΟΥ

98
00:09:54,625 --> 00:09:57,666
Ήταν ακόμα ελεύθερη
όταν στα 13α γενέθλιά της

99
00:09:57,750 --> 00:10:00,625
η Άννα πήρε ένα ημερολόγιο
για δώρο γενεθλίων,

100
00:10:02,208 --> 00:10:06,416
ένα γαλάζιο πουκάμισο, ένα παζλ,
ένα γλυκό, μερικά λουλούδια,

101
00:10:07,750 --> 00:10:09,083
και δύο παιώνιες.

102
00:10:16,083 --> 00:10:18,583
Ήταν 12 Ιουνίου 1942.

103
00:10:19,416 --> 00:10:23,541
Η Άννα άρχισε να γράφει το ημερολόγιό της
και αποφάσισε να το ονομάσει.

104
00:10:29,208 --> 00:10:32,458
Σάββατο, 20 Ιουνίου 1942.

105
00:10:33,958 --> 00:10:37,083
"Για να βελτιώσω την εικόνα
της πολυαναμενόμενης φίλης

106
00:10:37,166 --> 00:10:38,625
στη φαντασία μου,

107
00:10:39,125 --> 00:10:41,458
δεν θα γράψω τα γεγονότα στο ημερολόγιο

108
00:10:41,541 --> 00:10:43,125
όπως θα έκαναν όλοι.

109
00:10:43,208 --> 00:10:46,083
Εγώ θέλω το ημερολόγιο να είναι φίλη μου,

110
00:10:46,791 --> 00:10:50,083
και θα ονομάσω αυτήν τη φίλη, Κίτι".

111
00:10:54,083 --> 00:10:55,458
Η Κίτι είναι καθρέφτης,

112
00:10:56,125 --> 00:10:58,541
σωσίας, θεραπεία για την ψυχή.

113
00:10:58,625 --> 00:11:02,666
Είναι το κουράγιο της, η εκτόνωση
και η παρηγοριά της.

114
00:11:04,250 --> 00:11:05,625
Ένας τρόπος να πεις

115
00:11:05,833 --> 00:11:08,791
ότι το τίμημα που πληρώνεις
για τα δεινά που βίωσες

116
00:11:08,875 --> 00:11:10,250
δεν θα 'ναι πολύ υψηλό.

117
00:11:10,541 --> 00:11:13,916
Ότι μπορείς να πεις τα πάντα
σε μία φανταστική φίλη,

118
00:11:14,666 --> 00:11:17,541
ο πρώτος αναγνώστης
από αυτούς που ονειρεύεται

119
00:11:17,708 --> 00:11:19,041
ότι θα έχει μια μέρα,

120
00:11:19,166 --> 00:11:22,458
όταν όλα θα έχουν τελειώσει.

121
00:11:30,625 --> 00:11:31,958
<i>Στο Μπέργκεν-Μπέλσεν,</i>

122
00:11:32,041 --> 00:11:34,208
<i>δεν υπήρχε χρόνος να πούμε αντίο.</i>

123
00:11:34,291 --> 00:11:38,500
<i>Το στίγμα του στρατοπέδου ήταν ο τύφος,</i>
<i>και η επιδημία εξαπλώθηκε από τις ψείρες,</i>

124
00:11:38,583 --> 00:11:41,916
<i>αφήνοντας τους ανθρώπους άφωνους</i>
<i>και κάτωχρους,</i>

125
00:11:42,000 --> 00:11:43,666
<i>να περιμένουν το τέλος τους.</i>

126
00:11:46,333 --> 00:11:50,083
<i>Στην αρχή, η Άννα, η Μάργκοτ</i>
<i>και οι γονείς τους οδηγήθηκαν</i>

127
00:11:50,166 --> 00:11:53,416
<i>στο στρατόπεδο μεταγωγών Βέστερμπορκ</i>
<i>στην Αν. Ολλανδία.</i>

128
00:11:53,916 --> 00:11:57,625
<i>Όταν έφτασαν, πάνω από 100.000 Εβραίοι</i>

129
00:11:57,708 --> 00:11:59,416
<i>είχαν ήδη απελαθεί.</i>

130
00:12:00,458 --> 00:12:05,083
<i>Ο τελικός προορισμός της οικογένειας Φρανκ</i>
<i>ήταν το Άουσβιτς στην Πολωνία.</i>

131
00:12:05,458 --> 00:12:10,166
<i>Αργότερα, οι δύο αδερφές κατέληξαν</i>
<i>στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, στη Γερμανία,</i>

132
00:12:10,666 --> 00:12:14,333
<i>όπου πέθαναν από τύφο</i>
<i>τον Φεβρουάριο του 1945.</i>

133
00:12:14,541 --> 00:12:17,500
<i>Πρώτα η Μάργκοτ και μετά η Άννα.</i>

134
00:12:23,750 --> 00:12:26,750
<i>Οι φρουροί των Ες-Ες στο Μπέργκεν-Μπέλσεν</i>

135
00:12:26,833 --> 00:12:29,833
<i>ήταν λίγο μεγαλύτερες</i>
<i>από τις δύο αδελφές Φρανκ.</i>

136
00:12:29,916 --> 00:12:32,750
<i>Ήταν νεαρά κορίτσια</i>
<i>που έγιναν βασανιστές,</i>

137
00:12:32,833 --> 00:12:35,666
<i>και η πιο άγρια ήταν η Ίρμα Γκρέζε.</i>

138
00:12:36,333 --> 00:12:38,208
<i>Θα καταδικαστεί σε θάνατο</i>

139
00:12:38,291 --> 00:12:41,208
<i>σε μια δίκη εναντίον</i>
<i>αξιωματικών των Ες-Ες, που διεξήχθη</i>

140
00:12:41,458 --> 00:12:45,125
<i>από τις ίδιες βρετανικές δυνάμεις</i>
<i>που απελευθέρωσαν το στρατόπεδο.</i>

141
00:12:46,000 --> 00:12:49,166
<i>Στις 15 Απριλίου 1945.</i>

142
00:12:50,833 --> 00:12:53,416
<i>Οι Γερμανοί που ζούσαν</i>
<i>κοντά στα στρατόπεδα</i>

143
00:12:53,625 --> 00:12:57,083
<i>αναγκάστηκαν από τους στρατιώτες</i>
<i>που απελευθέρωσαν τα στρατόπεδα</i>

144
00:12:57,166 --> 00:12:59,500
<i>να μπουν και να δουν</i>

145
00:12:59,583 --> 00:13:02,916
<i>αυτό που πάντα προσποιούνταν</i>
<i>ότι δεν ήξεραν.</i>

146
00:13:04,791 --> 00:13:09,208
<i>Οι φρουροί στο Μπέργκεν-Μπέλσεν</i>
<i>αναγκάστηκαν από Βρετανούς στρατιώτες</i>

147
00:13:09,291 --> 00:13:11,250
<i>να πάρουν τα πτώματα των θυμάτων</i>

148
00:13:11,333 --> 00:13:12,166
<i>με τα χέρια,</i>

149
00:13:13,000 --> 00:13:15,375
<i>και να τα πετάξουν στους κοινούς τάφους.</i>

150
00:13:25,083 --> 00:13:30,041
<i>Εδώ είναι θαμμένοι 23.200 άνθρωποι.</i>

151
00:13:33,291 --> 00:13:36,583
ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΤΙΠΟΤΑ
ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΜΕΡΕΣ ΣΟΥ.

152
00:13:36,666 --> 00:13:40,750
ΗΛΠΙΖΕΣ ΑΚΟΜΑ;
# ΚΟΙΝΟΙΤΑΦΟΙ #ΑΦΑΝΙΣΜΟΣ

153
00:13:43,333 --> 00:13:46,541
<i>Κανείς δεν ξέρει</i>
<i>πού είναι θαμμένες οι δύο αδελφές.</i>

154
00:13:47,208 --> 00:13:49,750
<i>Κατέληξαν, όπως άλλα θύματα,</i>

155
00:13:50,125 --> 00:13:51,500
<i>σε κοινούς τάφους.</i>

156
00:13:58,708 --> 00:14:02,875
<i>Αυτό που απέμεινε είναι τα ονόματά τους</i>
<i>πάνω σε μια μαύρη πέτρα.</i>

157
00:14:11,791 --> 00:14:15,458
Η ΖΩΗ ΣΟΥ ΤΕΛΕΙΩΣΕ ΕΔΩ.
ΚΑΙ ΕΔΩ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΟΥ.

158
00:14:15,541 --> 00:14:21,791
ΨΑΧΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ, ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ
ΑΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΕΖΗΣΑΝ #ΜΑΡΤΥΡΑΣ

159
00:14:23,750 --> 00:14:26,458
Όταν ανέβαιναν στο τρένο για το Άουσβιτς,

160
00:14:27,375 --> 00:14:30,625
για μέρες, κάθονταν
πάνω στα ούρα και τα κόπρανά τους.

161
00:14:30,708 --> 00:14:33,041
Χωρίς φαγητό, στο σκοτάδι,

162
00:14:33,125 --> 00:14:34,916
μέσα στη βρόμα και τη δυσωδία,

163
00:14:35,166 --> 00:14:37,708
οπότε μέχρι να φτάσουν στο Άουσβιτς,

164
00:14:37,791 --> 00:14:39,125
έμοιαζαν με σκουπίδια.

165
00:14:39,208 --> 00:14:40,583
ΜΙΚΑΕΛ ΜΠΕΡΕΝΜΠΑΟΥΜ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ

166
00:14:40,666 --> 00:14:43,708
Δεν διστάζουμε με τα σκουπίδια, τα πετάμε.

167
00:14:45,791 --> 00:14:47,208
Αν μοιάζουν με σκατά,

168
00:14:47,291 --> 00:14:50,875
δεν έχουμε πρόβλημα να τραβήξουμε
το καζανάκι στη λεκάνη.

169
00:14:55,833 --> 00:14:59,208
<i>Αν η Άννα είχε επιζήσει,</i>
<i>θα ήταν 90 ετών τώρα.</i>

170
00:15:00,125 --> 00:15:02,708
<i>Ίσως το βλέμμα</i>
<i>και το πρόσωπό της να έμοιαζε</i>

171
00:15:02,791 --> 00:15:04,333
<i>με αυτών των γυναικών,</i>

172
00:15:04,416 --> 00:15:07,500
που είναι περήφανες που επιβίωσαν
και τα κατάφεραν.

173
00:15:09,541 --> 00:15:10,708
Δεν νιώθω μίσος.

174
00:15:11,416 --> 00:15:15,083
Αντιθέτως, έμαθα να αγαπώ τους ανθρώπους.

175
00:15:15,541 --> 00:15:17,708
Αλλά μισώ τους Ναζί.

176
00:15:18,083 --> 00:15:19,708
Δεν θα τους συγχωρήσω ποτέ.

177
00:15:19,791 --> 00:15:22,250
γι' αυτό που έκαναν στα παιδιά.

178
00:15:23,041 --> 00:15:25,166
Που τα έβαλαν στους θαλάμους αερίων.

179
00:15:27,625 --> 00:15:30,708
ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ 16 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1939
ΑΠΕΛΑΘΗΚΕ 3 ΜΑΙΟΥ 1944

180
00:15:33,291 --> 00:15:38,083
Τα παιδιά μου είναι η εκδίκησή μου
εναντίον των Ναζί,

181
00:15:38,375 --> 00:15:41,416
και τα εγγόνια μου και τα δισέγγονά μου

182
00:15:41,625 --> 00:15:44,458
είναι ο τρόπος μου να τους χλευάζω.

183
00:15:54,708 --> 00:15:57,958
Για πολλούς,
αυτές οι αναμνήσεις ήταν γεμάτες μυστικά,

184
00:15:58,666 --> 00:16:01,500
μεγάλες σιωπές ή μισόλογα

185
00:16:02,000 --> 00:16:04,291
για να προστατέψουν όσους ήρθαν μετά

186
00:16:04,375 --> 00:16:07,666
από αναμνήσεις
που ήταν ίσως πολύ βάναυσες.

187
00:16:09,041 --> 00:16:11,541
Κι όμως αυτές οι αναμνήσεις πέρασαν

188
00:16:11,625 --> 00:16:14,625
στα παιδιά τους, τα εγγόνια τους,
τα δισέγγονά τους,

189
00:16:14,708 --> 00:16:18,375
λες και κάθε γενιά χρειαζόταν να βρει
καινούργια φωνή.

190
00:16:19,333 --> 00:16:21,875
Ήταν πολύ δύσκολο για μένα, ως κορίτσι,

191
00:16:21,958 --> 00:16:25,125
να καταλάβω κάτι
που συνέβη σε τόσους ανθρώπους,

192
00:16:25,541 --> 00:16:27,208
και στους παππούδες μου.

193
00:16:27,375 --> 00:16:29,750
Ώσπου μάθαμε την ιστορία
της Άννας Φρανκ,

194
00:16:30,166 --> 00:16:33,875
και ξαφνικά, εμφανίστηκε ένα κοριτσάκι

195
00:16:34,791 --> 00:16:38,083
στο οποίο έβλεπα τον εαυτό μου...

196
00:16:38,250 --> 00:16:39,291
ΑΒΙΒ ΧΟΧΜΠΑΟΥΜ

197
00:16:39,375 --> 00:16:43,083
Και ξαφνικά, η ιστορία έγινε πολύ αληθινή,
νομίζω,

198
00:16:44,333 --> 00:16:45,916
και φοβήθηκα πάρα πολύ.

199
00:16:47,125 --> 00:16:48,541
<i>Η τραγωδία της Αριάνα,</i>

200
00:16:48,625 --> 00:16:51,416
<i>που επέζησε</i>
<i>από τέσσερα στρατόπεδα συγκέντρωσης,</i>

201
00:16:51,958 --> 00:16:55,291
<i>έχει γίνει μόνιμο σημάδι</i>
<i>στον πήχη του Λορέντζο.</i>

202
00:16:55,958 --> 00:16:59,458
Αποφάσισα να κάνω το τατουάζ της
αφού διάβασα το βιβλίο της.

203
00:17:00,041 --> 00:17:01,708
ΛΟΡΕΝΤΖΟ ΤΖΟΒΑΝΕΛΑ

204
00:17:01,791 --> 00:17:05,708
Ένιωσα πολύ κοντά στην ιστορία,

205
00:17:05,791 --> 00:17:08,000
και συνδεδεμένος σωματικά

206
00:17:08,083 --> 00:17:11,083
με αυτό που συνέβη στη γιαγιά μου.

207
00:17:30,083 --> 00:17:31,958
<i>Και οι φωνές των συγγενών της</i>

208
00:17:32,041 --> 00:17:33,958
<i>που εξαφανίστηκαν στα στρατόπεδα</i>

209
00:17:34,125 --> 00:17:37,500
<i>βρίσκονται πλέον</i>
<i>στη μουσική της Φραντσέσκα.</i>

210
00:17:40,416 --> 00:17:44,250
Είμαι Εβραία, όπως η μητέρα μου,
ο πατέρας μου είναι Καθολικός.

211
00:17:44,958 --> 00:17:47,875
Πάνω από 40 συγγενείς μου

212
00:17:47,958 --> 00:17:51,375
δεν επέστρεψαν ποτέ
από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

213
00:17:51,500 --> 00:17:54,708
Πιστεύω ότι επειδή μεγάλωσα
γνωρίζοντας κάτι τέτοιο...

214
00:17:54,791 --> 00:17:56,166
ΦΡΑΝΤΣΕΣΚΑ ΝΤΕΓΚΟ

215
00:17:56,250 --> 00:18:00,375
αποτέλεσε τη βάση αυτού που είμαι.

216
00:18:00,458 --> 00:18:04,291
Θυμάμαι ότι έπαθα μια τρομερή κρίση
στο δημοτικό

217
00:18:04,375 --> 00:18:07,416
όταν άρχισα να μαθαίνω ιστορία στα επτά.

218
00:18:08,291 --> 00:18:13,333
Συνειδητοποίησα ότι το θέμα αφορούσε
εμένα και την οικογένειά μου

219
00:18:14,791 --> 00:18:18,916
και για το τι ήταν ικανοί οι άνθρωποι.

220
00:18:24,375 --> 00:18:27,125
Αν είχα γεννηθεί 65 χρόνια νωρίτερα

221
00:18:28,125 --> 00:18:30,375
Μάλλον θα ήμουν ένα από τα θύματα.

222
00:18:30,458 --> 00:18:33,458
ΣΑΡΑ ΛΙΧΤΣΤΕΪΝ-ΜΟΝΤΑΡ
ΓΚΝΤΑΝΣΚ, ΠΟΛΩΝΙΑ, 1928

223
00:18:33,541 --> 00:18:36,500
ΑΠΕΛΑΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΤΟ 1944
ΜΕ ΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ

224
00:18:36,583 --> 00:18:40,375
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ: ΝΤΡΑΝΣΙ,
ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ ΚΑΙ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ

225
00:18:46,791 --> 00:18:49,291
Όλα μπορούν να σε βοηθήσουν να επιβιώσεις.

226
00:18:49,708 --> 00:18:51,833
Να λες όλα τα ποιήματα που ξέρεις,

227
00:18:52,666 --> 00:18:55,000
να ανταλλάσσεις συνταγές μαγειρικής,

228
00:18:55,375 --> 00:18:58,166
να τραγουδάς τα τραγούδια της Εντίθ Πιάφ.

229
00:19:15,791 --> 00:19:19,458
Οι Ιταλοί τραγουδούσαν το "Mamma"
και έκλαιγαν,

230
00:19:19,541 --> 00:19:22,083
έκλαιγαν ενώ τραγουδούσαν,

231
00:19:22,166 --> 00:19:23,333
αλλά ήταν ωραίο.

232
00:19:37,000 --> 00:19:39,416
Αυτή ήταν η αντίσταση.

233
00:19:40,625 --> 00:19:43,750
<i>Η Σάρα συνελήφθη κατά τη διάρκεια</i>
<i>της μεγαλύτερης επιδρομής</i>

234
00:19:43,833 --> 00:19:48,541
<i>σε γαλλικό έδαφος</i>
<i>στις 16 και 17 Ιουλίου 1942.</i>

235
00:19:49,416 --> 00:19:53,625
<i>Χιλιάδες Εβραίοι ήταν φυλακισμένοι</i>
<i>στο Χειμερινό Ποδηλατοδρόμιο στο Παρίσι.</i>

236
00:19:53,708 --> 00:19:56,375
<i>Η Σάρα κατάφερε να δραπετεύσει από εκεί.</i>

237
00:19:56,458 --> 00:19:58,375
<i>Ζούσε κρυμμένη με τη μητέρα της</i>

238
00:19:58,458 --> 00:20:00,750
<i>στην πρωτεύουσα για δύο χρόνια.</i>

239
00:20:01,333 --> 00:20:03,500
<i>Αργότερα, όπως συνέβη και στην Άννα,</i>

240
00:20:03,583 --> 00:20:05,375
<i>συνελήφθη και εκείνη.</i>

241
00:20:06,000 --> 00:20:09,125
<i>Η Άννα ήταν 15 ετών,</i>
<i>κι εκείνη έναν χρόνο μεγαλύτερη.</i>

242
00:20:09,625 --> 00:20:12,875
Μια μέρα μού είπε μια φίλη
της μητέρας μου,

243
00:20:12,958 --> 00:20:16,625
"Το ξέρεις ότι στον θάλαμό μου είναι
ένα μικρό κορίτσι

244
00:20:16,708 --> 00:20:21,708
από την Ολλανδία που λέγεται Άννα;"

245
00:20:22,875 --> 00:20:25,750
Το κορίτσι στεκόταν στην είσοδο.

246
00:20:26,458 --> 00:20:30,541
Άκουσε όσα είπε η φίλη μου
και μου χαμογέλασε.

247
00:20:30,625 --> 00:20:35,041
Γύρισε έτσι το κεφάλι της
και χαμογέλασε ντροπαλά.

248
00:20:36,500 --> 00:20:38,458
Ήταν ήδη πολύ λεπτή,

249
00:20:38,583 --> 00:20:42,416
αλλά είχε ένα αξιολάτρευτο χαμόγελο.

250
00:20:49,750 --> 00:20:52,833
ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ

251
00:20:53,333 --> 00:20:54,750
ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ
ΙΤΑΛΙΑ

252
00:20:54,833 --> 00:20:59,833
Η καταστροφή στο Μπέργκεν-Μπέλσεν
αρχίζει με τις εκκενώσεις των στρατοπέδων,

253
00:20:59,916 --> 00:21:03,375
ειδικά των στρατοπέδων
Άουσβιτς-Μπίρκεναου.

254
00:21:03,458 --> 00:21:07,500
Από τον Νοέμβριο του 1944,

255
00:21:07,583 --> 00:21:11,666
χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν σε μια κατάσταση
όπου ο τύφος,

256
00:21:12,000 --> 00:21:17,083
κατά μία έννοια, έχει την ίδια λειτουργία
με τους θαλάμους αερίων.

257
00:21:17,166 --> 00:21:19,750
Γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν
σε άθλια κατάσταση.

258
00:21:19,833 --> 00:21:21,166
ΜΑΡΤΣΕΛΟ ΠΕΤΣΕΤΙ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ

259
00:21:21,250 --> 00:21:25,708
Το μόνο πράγμα που μένει να κάνουν
οι Ναζί είναι να σκάψουν κοινούς τάφους,

260
00:21:25,791 --> 00:21:28,000
που τους σκάβουν οι ίδιοι οι κρατούμενοι.

261
00:21:28,083 --> 00:21:34,000
Τους ρίχνουν μέσα, χωρίς καν να χρειαστεί
να απαλλαγούν από τα πτώματα.

262
00:21:40,541 --> 00:21:42,875
Σήμερα, τα δωμάτια του μυστικού σπιτιού

263
00:21:42,958 --> 00:21:48,291
στην Πρίνσενχραχτ 263
στο Άμστερνταμ, είναι άδεια,

264
00:21:48,375 --> 00:21:50,958
προς τιμήν των έξι εκατομμυρίων θυμάτων
των Ναζί.

265
00:21:53,541 --> 00:21:56,250
Ο πατέρας της Άννας, ο μόνος επιζών

266
00:21:56,333 --> 00:21:58,958
των οκτώ ανθρώπων που ήταν κρυμμένοι εδώ,

267
00:21:59,041 --> 00:22:00,416
τα ήθελε άδεια.

268
00:22:06,083 --> 00:22:10,750
Είμαστε στο δωμάτιο της Άννας,
όπως ήταν το 1942,

269
00:22:11,000 --> 00:22:12,708
με σημάδια από τη ζωή της.

270
00:22:13,541 --> 00:22:16,208
Σάββατο, 11 Ιουλίου 1942.

271
00:22:17,250 --> 00:22:18,458
"Αγαπημένη μου Κίτι,

272
00:22:18,875 --> 00:22:21,750
το Παράρτημα είναι ιδανικό μέρος
για να κρυφτείς.

273
00:22:22,000 --> 00:22:23,916
Έχει υγρασία
και είναι μονόπαντο,

274
00:22:24,000 --> 00:22:26,666
αλλά δεν υπάρχει πιο άνετη κρυψώνα

275
00:22:26,750 --> 00:22:28,000
σε όλο το Άμστερνταμ.

276
00:22:28,291 --> 00:22:30,166
Όχι, σε όλη την Ολλανδία".

277
00:22:32,333 --> 00:22:36,125
Το δωμάτιό της το μοιραζόταν
για δύο χρόνια

278
00:22:36,208 --> 00:22:39,458
με έναν από τους καλεσμένους,
τον κύριο Πφέφερ,

279
00:22:40,125 --> 00:22:42,458
έναν οδοντίατρο, στα 50 του,

280
00:22:42,750 --> 00:22:44,708
με τον οποίο δεν τα πήγαινε καλά.

281
00:22:45,875 --> 00:22:49,583
Δύο κρεβάτια αντικριστά και ένα γραφείο.

282
00:22:51,500 --> 00:22:55,916
Έχεις μόνο τους τοίχους για τα όνειρά σου.

283
00:23:02,750 --> 00:23:06,666
<i>Η Ντιάνα Ντάρμπιν, η Τζίντζερ Ρότζερς</i>
<i>και η Γκρέτα Γκάρμπο στο </i>Νινότσκα,

284
00:23:06,875 --> 00:23:09,916
<i>και ο Γερμανός σταρ</i>
<i>Χάινς Ρούμαν, ο Ρέι Μιλάντ,</i>

285
00:23:10,625 --> 00:23:12,750
<i>και το άλλο πάθος της Άννας,</i>

286
00:23:12,833 --> 00:23:16,875
<i>η Σόνια Χένιε, η Νορβηγίδα</i>
<i>παγκόσμια πρωταθλήτρια πατινάζ.</i>

287
00:23:17,583 --> 00:23:21,416
<i>Αποκόμματα από τις ζωές άλλων</i>
<i>για να δώσει ομορφιά στη δική της.</i>

288
00:23:22,333 --> 00:23:25,208
<i>Η Άννα κοιτάει ρούχα και χτενίσματα.</i>

289
00:23:25,875 --> 00:23:27,958
<i>Η Ολλανδική Βασιλική Οικογένεια, </i>

290
00:23:28,041 --> 00:23:32,125
<i>και η μικρή Ελισάβετ,</i>
<i>η μελλοντική Βασίλισσα της Αγγλίας.</i>

291
00:23:32,208 --> 00:23:34,000
<i>Ένας μικροσκοπικός κόσμος,</i>

292
00:23:34,083 --> 00:23:39,333
<i>που υπήρξε ολόκληρος ο κόσμος της</i>
<i>από τις 6 Ιουλίου 1942,</i>

293
00:23:39,875 --> 00:23:43,958
<i>την ημέρα που η οικογένεια Φρανκ μπήκε</i>
<i>στην κρυψώνα της.</i>

294
00:23:45,250 --> 00:23:47,833
<i>Η οικογένεια Φρανκ, από τη Φρανκφούρτη,</i>

295
00:23:47,916 --> 00:23:50,333
<i>έφυγε από τη Γερμανία το 1933,</i>

296
00:23:50,958 --> 00:23:53,041
<i>όταν ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία.</i>

297
00:23:53,125 --> 00:23:56,208
<i>Το κλίμα για τους Εβραίους,</i>
<i>ντόπιους και μετανάστες</i>

298
00:23:56,291 --> 00:23:58,291
<i>στην Ολλανδία, είχε γίνει βαρύ.</i>

299
00:23:58,375 --> 00:24:02,833
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΣΥΝΑΓΩΓΗ
ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ

300
00:24:04,916 --> 00:24:08,041
<i>Αργότερα, ξεκίνησαν οι πρώτες απελάσεις</i>

301
00:24:08,541 --> 00:24:10,000
<i>και οι φυλετικοί νόμοι.</i>

302
00:24:14,708 --> 00:24:18,708
<i>Το 1939, ο Χίτλερ είχε ήδη αναγγείλει</i>
<i>την πρότασή του</i>

303
00:24:18,791 --> 00:24:22,000
<i>για την εξόντωση όλων των Εβραίων</i>
<i>της Ευρώπης.</i>

304
00:24:25,750 --> 00:24:28,208
<i>Και στις 20 Ιανουαρίου 1942,</i>

305
00:24:28,666 --> 00:24:31,291
<i>στη Διάσκεψη της Βάνζεε στο Βερολίνο,</i>

306
00:24:31,916 --> 00:24:35,166
<i>υψηλόβαθμοι Ναζί</i>
<i>και Γερμανοί κρατικοί αξιωματούχοι</i>

307
00:24:35,250 --> 00:24:37,708
<i>ξεκίνησαν αυτό που αποκαλούσαν</i>

308
00:24:37,791 --> 00:24:41,125
<i>την "Τελική λύση του Εβραϊκού ζητήματος".</i>

309
00:24:41,750 --> 00:24:45,916
ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ
ΣΚΟΠΙΑ, ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

310
00:24:52,666 --> 00:24:55,958
Αυτό που ξεχωρίζει το Ολοκαύτωμα
από άλλες γενοκτονίες

311
00:24:56,041 --> 00:24:57,541
είναι, πρώτον,

312
00:24:57,625 --> 00:25:00,208
ότι ο δράστης είναι
η πιο προηγμένη κοινωνία

313
00:25:00,291 --> 00:25:02,333
στον δυτικό πολιτισμό.

314
00:25:03,375 --> 00:25:06,458
Και χρησιμοποιεί όλα τα εργαλεία
αυτού του πολιτισμού

315
00:25:06,541 --> 00:25:08,041
για να καταστρέψει.

316
00:25:08,750 --> 00:25:10,875
Δεύτερον, η Γερμανία κράτησε αρχεία.

317
00:25:12,333 --> 00:25:16,166
Είναι η πιο καταγεγραμμένη γενοκτονία
στην ιστορία.

318
00:25:17,208 --> 00:25:20,833
Τρίτον, μόνο η Γερμανία είχε την ιδέα

319
00:25:20,916 --> 00:25:24,333
"Θα εξοντώσουμε τους Εβραίους παντού".

320
00:25:25,833 --> 00:25:27,750
Αφορούσε 22 χώρες.

321
00:25:28,458 --> 00:25:32,666
Εξελισσόταν επί 12 χρόνια,
εκ των οποίων τα τέσσερα ήταν η εξόντωση.

322
00:25:32,750 --> 00:25:37,250
Όχι από θυμό, αλλά στο πλαίσιο
ενός συστηματικού προγράμματος αφανισμού.

323
00:25:37,333 --> 00:25:39,041
ΑΡΙΑΝΑ ΖΟΡΕΝΙ, ΙΤΑΛΙΑ, 1933

324
00:25:39,125 --> 00:25:41,583
ΑΠΕΛΑΘΗΚΕ
ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΝ ΝΤΑΝΙΕΛΕ ΝΤΕΛ ΦΡΙΟΥΛΙ ΤΟ 1944

325
00:25:41,666 --> 00:25:44,208
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ: ΡΙΖΙΕΡΑ ΝΤΙ ΣΑΝ ΣΑΜΠΑ,
ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ

326
00:25:44,291 --> 00:25:45,750
ΡΑΒΕΝΣΜΠΡΟΥΚ
ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ

327
00:25:48,500 --> 00:25:51,583
<i>Ήταν καλοκαίρι όταν συνελήφθη η Αριάνα.</i>

328
00:25:52,458 --> 00:25:55,833
<i>Η Άννα χαιρόταν</i>
<i>για την απόβαση στην Νορμανδία,</i>

329
00:25:56,208 --> 00:25:59,625
<i>και το πραξικόπημα Γερμανών στρατιωτών</i>
<i>εναντίον του Χίτλερ.</i>

330
00:26:01,500 --> 00:26:04,750
<i>Η Άννα ήταν αισιόδοξη</i>
<i>και πίστευε ότι μέχρι τον Οκτώβρη</i>

331
00:26:04,916 --> 00:26:07,291
<i>θα καθόταν πάλι στο θρανίο της.</i>

332
00:26:07,708 --> 00:26:10,250
<i>Ένιωθε ότι η ελευθερία της πλησίαζε.</i>

333
00:26:10,375 --> 00:26:14,041
<i>Αντ' αυτού, η Αριάνα,</i>
<i>που είχε ήδη χάσει την ελευθερία της,</i>

334
00:26:14,416 --> 00:26:16,916
<i>βρέθηκε πρόσωπο με πρόσωπο με την Ίρμα,</i>

335
00:26:17,125 --> 00:26:19,125
<i>την ίδια όμορφη γυναίκα</i>

336
00:26:19,208 --> 00:26:21,416
<i>που φορούσε μια άψογη στολή</i>

337
00:26:21,500 --> 00:26:23,916
<i>και κρατούσε ένα όπλο στο χέρι της.</i>

338
00:26:24,000 --> 00:26:26,875
<i>Η Αριάνα ήταν μόλις 11 ετών.</i>

339
00:26:27,166 --> 00:26:29,916
Σαν να έτρεξα για λίγο

340
00:26:30,000 --> 00:26:33,916
και μετά, σχεδόν μπροστά
από τον θάλαμό μου, σταμάτησα,

341
00:26:34,000 --> 00:26:37,208
επειδή είδα να έρχονται προς εμένα

342
00:26:37,291 --> 00:26:40,583
τρεις ή τέσσερις καλοντυμένοι Ναζί.

343
00:26:41,583 --> 00:26:43,833
Η Ίρμα Γκρέζε ήταν πίσω μου.

344
00:26:44,500 --> 00:26:46,916
Ήταν όλοι ερωτευμένοι μαζί της.

345
00:26:48,625 --> 00:26:52,416
Όπως κάνουν τα παιδιά, ξαφνικά γύρισα,
επειδή ήμουν περίεργη,

346
00:26:52,958 --> 00:26:56,625
και η Ίρμα Γκρέζε με σημάδευε με ένα όπλο.

347
00:26:56,708 --> 00:27:01,000
Ήταν η μόνη φορά
που συνειδητοποίησα ότι ίσως να πέθαινα.

348
00:27:06,416 --> 00:27:10,166
ΠΩΣ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΤΟΣΟ ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΙ;

349
00:27:10,250 --> 00:27:13,791
ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΦΑΝΤΑΣΤΩ ΤΗ ΒΑΝΑΥΣΟΤΗΤΑ
#ΘΑΡΡΟΣ #ΑΝΤΟΧΗ

350
00:27:24,833 --> 00:27:27,791
Αν δεν είσαι μόνος,
είναι πιο εύκολο να επιβιώσεις.

351
00:27:28,666 --> 00:27:31,333
Αν έχεις μια αδερφή που μπορεί
να σε βοηθήσει.

352
00:27:31,791 --> 00:27:35,333
Μια μητέρα έτοιμη να δώσει τη ζωή της
για μια κουταλιά σούπα.

353
00:27:35,958 --> 00:27:39,125
Έναν φίλο που σου μαθαίνει
πώς να κλέψεις λίγο ψωμί

354
00:27:39,208 --> 00:27:41,291
από την τσέπη κάποιου που πεθαίνει.

355
00:27:42,791 --> 00:27:45,041
Στο στρατόπεδο, αυτό δεν ήταν αμαρτία.

356
00:27:45,625 --> 00:27:48,250
Στο στρατόπεδο,
έπρεπε να μεγαλώσεις γρήγορα,

357
00:27:48,541 --> 00:27:52,708
να μάθεις πειθαρχία, να επιβιώσεις
με το να είσαι εγωιστής και σκληρός.

358
00:27:54,500 --> 00:27:57,041
Αλλά συχνά επιβίωνες από καθαρή τύχη.

359
00:27:58,166 --> 00:28:01,833
ΤΑΤΙΑΝΑ ΚΑΙ ΑΝΤΡΑ ΜΠΟΥΤΣΙ
ΦΙΟΥΜΕ, ΙΤΑΛΙΑ, 1937 και 1939

360
00:28:01,916 --> 00:28:05,041
ΑΠΕΛΑΘΗΚΑΝ ΤΟ 1944 ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥΣ

361
00:28:05,125 --> 00:28:08,333
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ: ΡΙΖΙΕΡΑ
ΝΤΙ ΣΑΝ ΣΑΜΠΑ, ΑΟΥΣΒΙΤΣ-ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ

362
00:28:08,416 --> 00:28:11,416
Θυμάμαι ότι είχε έρθει κάποιος,

363
00:28:11,625 --> 00:28:13,416
ίσως ήταν ο Μένγκελε,

364
00:28:13,500 --> 00:28:16,916
και μας ρώτησε αν θέλαμε
να δούμε τη μαμά μας.

365
00:28:18,625 --> 00:28:20,041
<i>Ο Γιόζεφ Μένγκελε,</i>

366
00:28:20,125 --> 00:28:23,208
<i>με το παρατσούκλι</i>
<i>"Άγγελος του Θανάτου" στο Άουσβιτς,</i>

367
00:28:23,291 --> 00:28:26,625
<i>ήταν επικεφαλής των παιδιών.</i>

368
00:28:26,708 --> 00:28:30,083
<i>Κυρίως πειραματιζόταν με δίδυμα.</i>

369
00:28:30,166 --> 00:28:34,250
<i>Η Άντρα και η Τατιάνα ήταν τεσσάρων</i>
<i>και έξι ετών.</i>

370
00:28:34,333 --> 00:28:37,291
<i>Μια μέρα στέκονταν στοιχισμένες</i>
<i>σε έναν στρατώνα.</i>

371
00:28:37,458 --> 00:28:40,791
<i>Ήταν αδερφές,</i>
<i>αλλά τις είχαν μπερδέψει για δίδυμες.</i>

372
00:28:41,250 --> 00:28:43,416
<i>Γι' αυτό ήταν ακόμα ζωντανές.</i>

373
00:28:43,541 --> 00:28:47,625
<i>Ο ξάδελφός τους, ο Σέρτζιο,</i>
<i>στεκόταν επίσης στην ίδια σειρά.</i>

374
00:28:47,958 --> 00:28:52,083
Ένας γιατρός χασάπης από το Νοϊενγκάμε,
που είχε κάνει κάποια πειράματα

375
00:28:52,166 --> 00:28:55,916
για τη φυματίωση
και τους λεμφαδένες σε μερικούς ενήλικες

376
00:28:56,000 --> 00:29:01,458
σκέφτηκε να πειραματιστεί και σε παιδιά.

377
00:29:01,833 --> 00:29:04,166
Ζήτησε από τον Μένγκελε αυτά τα παιδιά.

378
00:29:09,958 --> 00:29:14,000
<i>Ένας από τους φύλακες που είχε δεθεί</i>
<i>μαζί τους, τα προειδοποίησε.</i>

379
00:29:14,416 --> 00:29:16,333
<i>"Αν σου πουν</i>
<i>να κάνεις ένα βήμα εμπρός,</i>

380
00:29:16,416 --> 00:29:19,250
<i>αν θες να δεις τη μαμά σου,</i>
<i>μην το κάνεις!"</i>

381
00:29:19,916 --> 00:29:23,166
Προειδοποιήσαμε τον Σέρτζιο,
αλλά δεν μας άκουσε.

382
00:29:23,250 --> 00:29:25,291
Και 20 παιδιά,

383
00:29:25,375 --> 00:29:29,583
δέκα αγόρια και δέκα κορίτσια έκαναν
ένα βήμα μπροστά.

384
00:29:31,083 --> 00:29:33,875
Σκέφτομαι ότι έφυγε πιστεύοντας
ότι θα πήγαινε

385
00:29:33,958 --> 00:29:35,333
να βρει τη μαμά του,

386
00:29:35,416 --> 00:29:40,666
ενώ βάδιζε προς τον θάνατό του
στα έβδομα γενέθλιά του,

387
00:29:40,750 --> 00:29:42,750
και νιώθω ακόμα

388
00:29:43,208 --> 00:29:45,583
ένα απερίγραπτο βάρος στην καρδιά μου.

389
00:29:45,666 --> 00:29:46,708
ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΥΤΣΙ

390
00:29:50,625 --> 00:29:51,833
Γιατί τους Εβραίους;

391
00:29:52,291 --> 00:29:55,583
Ο Χίτλερ προσπαθούσε να δημιουργήσει
την κυρίαρχη φυλή.

392
00:29:56,750 --> 00:29:58,291
Πίστευε, ουσιαστικά,

393
00:29:58,375 --> 00:30:01,083
σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν οι ισχυροί,

394
00:30:01,958 --> 00:30:04,916
κι αν δεν κυριαρχούν, αποδυναμώνονται.

395
00:30:08,000 --> 00:30:10,416
<i>Για μήνες, ο Όττο Φρανκ προετοίμαζε</i>

396
00:30:10,541 --> 00:30:14,750
<i>ένα καταφύγιο στο εργοστάσιό του</i>
<i>όπου παρασκεύαζε πηκτίνη και μπαχαρικά.</i>

397
00:30:14,875 --> 00:30:18,125
Ο Όττο Φρανκ προσπάθησε πολλές φορές
να βγάλει βίζα

398
00:30:18,208 --> 00:30:21,375
για να φύγουν με την οικογένειά του
από την Ολλανδία,

399
00:30:21,958 --> 00:30:24,708
για παράδειγμα, για τις ΗΠΑ,
μα δεν τα κατάφερε.

400
00:30:25,250 --> 00:30:29,875
Στις 5 Ιουλίου 1942,

401
00:30:29,958 --> 00:30:31,500
κάλεσαν τη Μάργκοτ

402
00:30:31,583 --> 00:30:35,083
να πάει σε στρατόπεδο
καταναγκαστικής εργασίας στη Γερμανία.

403
00:30:35,166 --> 00:30:38,250
Αν δεν πας μέσα σε δυο, τρεις μέρες

404
00:30:38,333 --> 00:30:40,583
στο αστυνομικό τμήμα να παρουσιαστείς,

405
00:30:40,666 --> 00:30:41,833
σε φέρνουν εκείνοι.

406
00:30:43,875 --> 00:30:47,375
<i>Η Άννα κι οι γονείς της τρέχουν</i>
<i>χωρίς βαλίτσες.</i>

407
00:30:48,625 --> 00:30:51,000
<i>Φορούσαν ένα κίτρινο αστέρι στο στήθος,</i>

408
00:30:51,083 --> 00:30:52,916
<i>το στίγμα της ντροπής.</i>

409
00:30:53,625 --> 00:30:55,000
Από τη μία,

410
00:30:55,375 --> 00:30:57,250
έχουμε το ντροπιαστικό ποσοστό

411
00:30:57,333 --> 00:31:01,208
του 75% του Εβραϊκού πληθυσμού
της Ολλανδίας

412
00:31:01,291 --> 00:31:02,916
που απελάθηκαν και δολοφονήθηκαν.

413
00:31:03,000 --> 00:31:06,791
Το μεγαλύτερο ποσοστό
κάθε χώρας της Δυτικής Ευρώπης.

414
00:31:08,875 --> 00:31:11,333
Αλλά είμαστε η χώρα και η πόλη

415
00:31:11,416 --> 00:31:14,458
όπου σημειώθηκαν απεργίες
στις δημόσιες συγκοινωνίες

416
00:31:14,958 --> 00:31:16,458
τον Φεβρουάριο του 1941,

417
00:31:16,750 --> 00:31:19,833
εξαιτίας αυτού που συνέβη
στους Εβραίους του Άμστερνταμ.

418
00:31:22,750 --> 00:31:24,541
Το ένα και μοναδικό παράδειγμα

419
00:31:25,500 --> 00:31:27,333
που δεν βρίσκεις αλλού στην Ευρώπη,

420
00:31:27,916 --> 00:31:29,833
ως ένδειξη αντίστασης

421
00:31:30,125 --> 00:31:34,250
από απίστευτα γενναίους, απλούς ανθρώπους.

422
00:31:36,791 --> 00:31:38,375
<i>Μόλις</i> <i>οι Ναζί αποφάσισαν </i>

423
00:31:38,458 --> 00:31:40,625
<i>να αφανίσουν τους Εβραίους,</i>

424
00:31:41,041 --> 00:31:42,333
<i>σχεδίασαν στρατόπεδα</i>

425
00:31:42,416 --> 00:31:45,208
<i>χτισμένα αποκλειστικά για εξόντωση</i>

426
00:31:45,625 --> 00:31:49,333
<i>για όσους ζούσαν σε γκέτο</i>
<i>της Ανατολικής Ευρώπης.</i>

427
00:31:49,875 --> 00:31:53,041
Οι Εβραίοι στη Δ. Ευρώπη
αντιμετώπισαν άλλη κατάσταση.

428
00:31:53,541 --> 00:31:57,791
Είναι πολύ λίγοι για να δημιουργήσουν
γκέτο, όπως στην Ανατολή.

429
00:31:57,875 --> 00:32:02,250
Επομένως, οι Ναζί εφαρμόζουν
άλλη στρατηγική.

430
00:32:02,500 --> 00:32:07,583
Οργανώνουν επιδρομές
με τη συνεργασία των ντόπιων.

431
00:32:07,666 --> 00:32:11,750
Τότε, έφτιαξαν στρατόπεδα μεταγωγών.

432
00:32:12,041 --> 00:32:16,583
Ο τελικός προορισμός είναι μόνο
ένα στρατόπεδο.

433
00:32:16,791 --> 00:32:20,541
Ένα μέρος που δημιουργήθηκε
για να σκοτώνουν τους Εβραίους

434
00:32:20,625 --> 00:32:24,791
και να δουλεύει εκεί
μια μικρή μειονότητα από αυτούς,

435
00:32:25,125 --> 00:32:29,916
λες και τους προσφέρουν παράταση
για να καθυστερήσουν τον θάνατό τους.

436
00:32:30,541 --> 00:32:34,583
Οι μόνοι άνθρωποι με τους οποίους
περιστασιακά συναναστρέφονται

437
00:32:34,666 --> 00:32:36,041
είναι Σίντι και Ρομά.

438
00:32:37,541 --> 00:32:40,166
Η @ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ
ΣΤΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑ

439
00:32:40,250 --> 00:32:41,666
ΑΠΟ ΤΟ ΜΠΕΡΓΚΕΝ-ΜΠΕΛΣΕΝ

440
00:32:43,875 --> 00:32:50,083
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ
ΟΛΛΑΝΔΙΑ

441
00:32:50,541 --> 00:32:52,875
<i>Έξω, η Ευρώπη φλέγεται.</i>

442
00:32:53,875 --> 00:32:56,708
<i>Τα νέα της πείνας, του πολέμου</i>
<i>και των επιδρομών</i>

443
00:32:57,000 --> 00:32:58,958
<i>φτάνουν στους ανθρώπους στο σπίτι,</i>

444
00:32:59,166 --> 00:33:02,750
<i>που ζουν μια αργή και καταπιεσμένη ζωή.</i>

445
00:33:06,083 --> 00:33:09,208
<i>Η Άννα λέει στην Κίτι</i>
<i>πώς σκοτώνει την πλήξη της,</i>

446
00:33:09,291 --> 00:33:10,791
<i>τις ατελείωτες ώρες,</i>

447
00:33:10,875 --> 00:33:13,083
<i>που πρέπει να ζεις</i>
<i>και μαζί με άλλους,</i>

448
00:33:13,250 --> 00:33:17,500
<i>για τις μικρές ζήλιες με την αδερφή της</i>
<i>και τους καβγάδες με τη μαμά της.</i>

449
00:33:19,208 --> 00:33:22,125
<i>Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 1942.</i>

450
00:33:22,916 --> 00:33:23,916
<i>"Αγαπημένη Κίτι,</i>

451
00:33:24,833 --> 00:33:29,625
επικρίνουν τα πάντα, και εννοώ τα πάντα,
που αφορούν εμένα.

452
00:33:29,958 --> 00:33:34,375
<i>Τη συμπεριφορά μου, την προσωπικότητά μου,</i>
<i>τους τρόπους μου, το παραμικρό,</i>

453
00:33:34,458 --> 00:33:36,291
<i>από την κορυφή ως τα νύχια.</i>

454
00:33:36,375 --> 00:33:38,875
<i>Όλα γίνονται αιτία για σχόλια</i>
<i>και συζητήσεις".</i>

455
00:33:39,958 --> 00:33:43,208
<i>Λένε ότι για να ωριμάσεις,</i>
<i>πρέπει να "σκοτώσεις" τους γονείς σου.</i>

456
00:33:44,583 --> 00:33:47,458
<i>Η Άννα το κάνει,</i>
<i>όπως κι οι συνομήλικοί της.</i>

457
00:33:48,666 --> 00:33:52,375
<i>Επαναστατεί, αρνείται και κατακρίνει.</i>

458
00:33:52,583 --> 00:33:55,000
<i>Είναι επίσης γλυκιά, ειρωνική και αστεία.</i>

459
00:33:55,625 --> 00:33:58,958
Είναι πολύ έξυπνη έφηβη,
ένα πολύ ζωηρό κορίτσι,

460
00:33:59,041 --> 00:34:00,375
με περιέργεια για τον κόσμο,

461
00:34:00,458 --> 00:34:04,375
γεμάτη φιλοδοξία, αισθήματα,
αγάπη, φαντασία...

462
00:34:04,458 --> 00:34:06,083
ΝΑΤΑΛΙ ΖΑΖΙΝΤ
ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΘΝΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

463
00:34:06,166 --> 00:34:09,833
Η κατάσταση της απομόνωσης,
στην οποία βρίσκεται,

464
00:34:10,000 --> 00:34:14,250
αναπτύσσει την ευφυΐα
και την ικανότητά της να σκέφτεται.

465
00:34:14,875 --> 00:34:16,458
Λάμπει από ευτυχία

466
00:34:16,541 --> 00:34:19,250
για τα κόκκινα παπούτσια
που πήρε από τη Μιπ,

467
00:34:19,333 --> 00:34:22,750
μία από τους τέσσερις υπαλλήλους
του πατέρα της,

468
00:34:22,833 --> 00:34:25,583
που τους βοήθησε
να επιβιώσουν στο κρησφύγετο.

469
00:34:25,666 --> 00:34:29,416
Η Μιπ θα σώσει και θα διατηρήσει
το ημερολόγιο του κοριτσιού

470
00:34:29,500 --> 00:34:30,791
μετά τη σύλληψή της.

471
00:34:31,708 --> 00:34:36,416
Η Άννα μελετά, διαβάζει μανιωδώς,
και η διάθεσή της αλλάζει συχνά.

472
00:34:37,625 --> 00:34:40,291
Τη μια στιγμή ειρωνεύεται για τις μελανιές

473
00:34:40,375 --> 00:34:43,750
στα μέτωπα των συγγενών της,
που δεν μπορούν να συνηθίσουν

474
00:34:43,833 --> 00:34:46,166
το μέγεθος της περιστρεφόμενης πόρτας,

475
00:34:47,333 --> 00:34:48,708
και την άλλη,

476
00:34:48,916 --> 00:34:51,750
βρίσκεται σε απόγνωση
για το μέλλον του λαού της.

477
00:34:52,625 --> 00:34:56,791
Κατανοώ ποια είναι, μέσα από τα λόγια
του κειμένου της.

478
00:34:57,416 --> 00:35:03,458
Σε κάποια σημεία,
τη βλέπω σαν ένα αστείο κοριτσάκι.

479
00:35:03,541 --> 00:35:06,458
Σε άλλα σημεία του κειμένου,
είναι ένα κορίτσι

480
00:35:06,791 --> 00:35:10,375
με το οποίο δεν θα ήμουν φίλος
στο σχολείο.

481
00:35:10,625 --> 00:35:14,083
Σε κάποια σημεία, εντυπωσιάζομαι
όπως περιγράφει

482
00:35:14,458 --> 00:35:18,750
το περιβάλλον της,
αλλά και την πολιτική κατάσταση

483
00:35:18,833 --> 00:35:23,250
και κατανοεί τι συμβαίνει στην κοινωνία.

484
00:35:23,333 --> 00:35:27,583
Η θέα από την κρυψώνα,

485
00:35:27,666 --> 00:35:31,500
από το Παράρτημα, προς τον έξω κόσμο,
είναι πολύ εντυπωσιακή.

486
00:35:34,916 --> 00:35:37,916
<i>Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 1942.</i>

487
00:35:39,625 --> 00:35:40,833
<i>"Αγαπημένη μου Κίτι,</i>

488
00:35:41,875 --> 00:35:44,416
<i>Οι πολλοί Εβραίοι φίλοι μας και γνωστοί</i>

489
00:35:44,500 --> 00:35:46,875
<i>μεταφέρονται σαν τα κοπάδια.</i>

490
00:35:48,916 --> 00:35:51,416
<i>Η Γκεστάπο τους φέρεται πολύ βάναυσα</i>

491
00:35:52,041 --> 00:35:55,541
<i>και τους στέλνουν με βαγόνια βοοειδών</i>
<i>στο Βέστερμπορκ.</i>

492
00:35:56,375 --> 00:35:58,666
<i>Δεν τους δίνουν σχεδόν τίποτα να φάνε,</i>

493
00:35:58,750 --> 00:35:59,750
<i>ούτε να πιουν,</i>

494
00:36:00,333 --> 00:36:03,291
<i>καθώς το νερό είναι διαθέσιμο</i>
<i>μόνο μία ώρα τη μέρα,</i>

495
00:36:03,375 --> 00:36:05,750
<i>και έχει μόνο μία τουαλέτα και νεροχύτη</i>

496
00:36:05,833 --> 00:36:07,958
<i>για πολλές χιλιάδες ανθρώπους.</i>

497
00:36:09,333 --> 00:36:11,416
Αν<i> είναι τόσο άσχημα στην Ολλανδία,</i>

498
00:36:11,500 --> 00:36:15,041
<i>πώς είναι σε εκείνα τα μακρινά</i>
<i>και απολίτιστα μέρη</i>

499
00:36:15,125 --> 00:36:17,333
<i>που τους στέλνουν οι Γερμανοί;</i>

500
00:36:18,916 --> 00:36:22,125
<i>Πρέπει να υποθέσουμε</i>
<i>ότι οι περισσότεροι δολοφονούνται.</i>

501
00:36:23,500 --> 00:36:26,625
<i>Το Αγγλικό ραδιόφωνο λέει</i>
<i>ότι τους σκοτώνουν με αέρια.</i>

502
00:36:27,791 --> 00:36:30,208
<i>Θα 'ναι ο πιο γρήγορος τρόπος</i>
<i>να πεθάνεις.</i>

503
00:36:31,333 --> 00:36:32,583
Νιώθω απαίσια".

504
00:36:38,625 --> 00:36:42,083
<i>Η Άννα και η οικογένειά της θα φύγουν</i>
<i>από το Βέστερμπορκ</i>

505
00:36:42,166 --> 00:36:44,708
<i>με το τελευταίο κονβόι για το Άουσβιτς</i>

506
00:36:44,791 --> 00:36:47,666
<i>στις 3 Σεπτεμβρίου 1944.</i>

507
00:36:51,166 --> 00:36:56,416
ΜΝΗΜΕΙΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ
ΟΛΛΑΝΔΙΑ

508
00:37:16,333 --> 00:37:21,333
ΕΔΩ, ΚΑΘΕ ΠΕΤΡΑ ΑΝΑΠΑΡΙΣΤΑ ΕΝΑ ΘΥΜΑ:
ΕΒΡΑΙΟΙ, ΡΟΜΑ, ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΙ.

509
00:37:21,416 --> 00:37:25,583
ΕΙΝΑΙ 102.000 ΖΩΕΣ. ΟΛΕΣ ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΗΚΑΝ
#ΔΙΩΞΗ #ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

510
00:37:35,625 --> 00:37:38,750
Θυμάμαι ότι παίζαμε με χιονόμπαλες.

511
00:37:38,833 --> 00:37:42,083
Αλλά πάντα περικυκλωμένοι από τον θάνατο.

512
00:37:42,166 --> 00:37:46,291
Γιατί στο στρατόπεδο,
ανάμεσα στους στρατώνες

513
00:37:46,583 --> 00:37:50,375
υπήρχαν σωροί από πτώματα.

514
00:37:50,458 --> 00:37:53,583
Όταν βλέπεις αυτά τα πτώματα

515
00:37:53,666 --> 00:37:57,666
τα οποία προσπαθούσαν να σπρώξουν
στον στρατώνα

516
00:37:57,750 --> 00:38:01,333
σιγά σιγά γίνεται κάτι το φυσιολογικό.

517
00:38:03,750 --> 00:38:06,750
Η ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ
ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΑ, ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

518
00:38:06,833 --> 00:38:08,958
ΑΠΟ ΤΟ ΒΕΣΤΕΡΜΠΟΡΚ, ΟΛΛΑΝΔΙΑ.

519
00:38:16,750 --> 00:38:22,000
ΕΒΡΑΙΟΣ

520
00:38:22,083 --> 00:38:24,333
ΧΕΛΓΚΑ ΒΑΪΣ
ΠΡΑΓΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ, 1928

521
00:38:24,416 --> 00:38:26,666
ΑΠΕΛΑΥΝΕΤΑΙ ΤΟ 1941 ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ

522
00:38:26,750 --> 00:38:30,458
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ: ΤΕΡΕΖΙΝ, ΑΟΥΣΒΙΤΣ-
ΜΠΙΡΚΕΝΑΟΥ, ΦΡΑΙΜΠΕΡΓΚ, ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ

523
00:38:31,833 --> 00:38:34,125
<i>Όταν η αστυνομία χτύπησε την πόρτα</i>
<i>της Χέλγκα,</i>

524
00:38:34,208 --> 00:38:36,708
<i>ήταν 4 Δεκεμβρίου 1941.</i>

525
00:38:36,791 --> 00:38:37,958
ΠΡΑΓΑ
ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

526
00:38:38,041 --> 00:38:41,541
<i>Έξω, ο ποταμός Μολδάβας έτρεχε σιωπηλά.</i>

527
00:38:42,291 --> 00:38:43,666
<i>Ήταν ήδη σκοτεινά.</i>

528
00:38:45,958 --> 00:38:49,541
<i>Για τους Εβραίους εδώ, άρχισε</i>
<i>η απαγόρευση της κυκλοφορίας.</i>

529
00:38:50,541 --> 00:38:53,208
<i>Στο σπίτι της, όμως,</i>
<i>υπήρχε μεγάλη αναταραχή.</i>

530
00:38:53,458 --> 00:38:55,166
<i>Ετοιμάζονταν να φύγουν.</i>

531
00:38:55,583 --> 00:38:58,208
<i>Οι εντολές μεταφοράς έρχονταν πάντα</i>
<i>το βράδυ.</i>

532
00:38:59,666 --> 00:39:01,833
<i>Η Χέλγκα ήταν 12, σαν την Άννα.</i>

533
00:39:02,916 --> 00:39:05,416
<i>Και οι δύο ήταν θύματα</i>
<i>των φυλετικών νόμων.</i>

534
00:39:05,750 --> 00:39:07,875
<i>Είχαν ήδη αποβληθεί από το σχολείο,</i>

535
00:39:07,958 --> 00:39:11,333
<i>και η Άννα έπρεπε να αφήσει</i>
<i>το μοντεσσοριανό σχολείο της.</i>

536
00:39:11,416 --> 00:39:14,583
Έκανα το πρώτο μου σχέδιο στο Τερεζίν,

537
00:39:14,666 --> 00:39:18,166
ήταν παιδιά που φτιάχνουν
έναν χιονάνθρωπο.

538
00:39:18,833 --> 00:39:22,500
Φυσικά, δεν είχε καμία σχέση
με την πραγματικότητα,

539
00:39:22,583 --> 00:39:26,041
επειδή στο Τερεζίν δεν μπορούσαμε
να κάνουμε κάτι τέτοιο.

540
00:39:26,125 --> 00:39:30,125
Ήταν μνήμη της παιδικής μου ηλικίας.

541
00:39:30,208 --> 00:39:37,000
Με κάποιον τρόπο, τέλος πάντων,
κατάφερα να το δώσω κρυφά

542
00:39:37,083 --> 00:39:40,041
στον μπαμπά μου,
και είπε "Ζωγράφισε ό,τι βλέπεις".

543
00:39:40,166 --> 00:39:43,583
Και άρχισα να ζωγραφίζω
την καθημερινότητά μου στο Τερεζίν.

544
00:39:44,125 --> 00:39:51,125
Ο χιονάνθρωπος ήταν το πρώτο μου σχέδιο
στο Τερεζίν,

545
00:39:51,208 --> 00:39:55,416
αλλά και το τελευταίο σχέδιο
των παιδικών μου χρόνων.

546
00:40:12,833 --> 00:40:16,208
ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ;
ΠΩΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ;

547
00:40:16,291 --> 00:40:19,750
ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΩ ΑΡΑΓΕ;
#ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ #ΦΑΝΤΑΣΙΑ

548
00:40:22,833 --> 00:40:24,791
Μας έβαλαν να παίζουμε γύρω γύρω.

549
00:40:24,875 --> 00:40:28,625
Έπρεπε να τραγουδάμε ένα τραγούδι,
στα Γερμανικά...

550
00:40:31,666 --> 00:40:34,500
"Δείξε τα πόδια σου,
δείξε τα παπούτσια σου".

551
00:40:34,583 --> 00:40:36,791
Τα πόδια μου πονούσαν ήδη,

552
00:40:36,875 --> 00:40:39,958
και δεν είχα παπούτσια.
Είχα μόνο ένα και χωρίς σόλα.

553
00:40:40,458 --> 00:40:44,958
Με ενοχλούσε να τραγουδάω στα Γερμανικά
παίζοντας γύρω-γύρω όλοι.

554
00:40:45,125 --> 00:40:47,458
Και επειδή η μητέρα μου στεκόταν έξω,

555
00:40:48,666 --> 00:40:50,500
ίσως περιμένοντας το γεύμα της.

556
00:40:50,583 --> 00:40:53,500
Ο Εβραίος επιστάτης
με μαστίγωσε τόσο πολύ,

557
00:40:54,000 --> 00:40:57,791
γιατί εκείνη μου φώναζε
"Τραγούδα και κάνε γύρω γύρω".

558
00:40:58,541 --> 00:41:02,583
Τα πόδια μου ήταν γεμάτα μώλωπες,
γιατί αυτές οι μάγισσες

559
00:41:02,791 --> 00:41:04,458
είχαν λαστιχένια μαστίγια

560
00:41:05,250 --> 00:41:06,958
με σιδερένιο σύρμα μέσα.

561
00:41:07,041 --> 00:41:09,708
Πολύ θα 'θελα να παίξω...

562
00:41:11,708 --> 00:41:13,291
αλλά όχι στο στρατόπεδο.

563
00:41:13,916 --> 00:41:16,000
Παίζαμε με τις ψείρες.

564
00:41:18,125 --> 00:41:24,000
Μου 'ρχεται να ξύσω το κεφάλι μου
όταν το σκέφτομαι.

565
00:41:24,083 --> 00:41:28,458
Ήμασταν πέντε ή έξι.
Παίρναμε τις ψείρες μας,

566
00:41:28,625 --> 00:41:32,791
και τις βάζαμε πέντε εκατοστά
από το στρίφωμα ενός φορέματος.

567
00:41:33,125 --> 00:41:36,291
Η ψείρα που έφτανε στο στρίφωμα
ήταν η νικήτρια.

568
00:41:36,541 --> 00:41:39,500
Δεν υπήρχε τίποτα να κερδίσεις,
αλλά ήταν παιχνίδι.

569
00:41:40,416 --> 00:41:43,083
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 1942.

570
00:41:44,875 --> 00:41:46,333
"Αγαπημένη μου Κίτι,

571
00:41:47,625 --> 00:41:50,458
Μοιάζει με το κυνήγι των σκλάβων
τα παλιά χρόνια.

572
00:41:51,375 --> 00:41:54,458
Δεν το θεωρώ ασήμαντο,
είναι υπερβολικά τραγικό.

573
00:41:57,833 --> 00:41:59,666
Τα βράδια, όταν είναι σκοτεινά,

574
00:42:00,375 --> 00:42:05,000
Συνήθως βλέπω ουρές καλών,
αθώων ανθρώπων,

575
00:42:05,666 --> 00:42:08,000
που συνοδεύονται από παιδιά που κλαίνε,

576
00:42:08,291 --> 00:42:10,250
και συνεχώς περπατούν.

577
00:42:11,000 --> 00:42:14,458
Υπό τις διαταγές λίγων αντρών
που τους χτυπούν

578
00:42:14,541 --> 00:42:15,958
μέχρι να πέσουν.

579
00:42:17,750 --> 00:42:19,000
Κανείς δεν γλιτώνει".

580
00:42:20,000 --> 00:42:24,000
Νομίζω ότι η ηθική αντίληψη,

581
00:42:24,083 --> 00:42:27,666
και το ηθικό δίδαγμα από την ιστορία

582
00:42:28,958 --> 00:42:30,458
είναι αυτές οι στιγμές

583
00:42:30,541 --> 00:42:32,666
όταν βλέπεις ανθρώπους να επιλέγουν.

584
00:42:33,083 --> 00:42:35,125
Να επιλέγουν να βοηθήσουν,

585
00:42:35,875 --> 00:42:38,791
να επιλέγουν να συνεργαστούν, να πράξουν.

586
00:42:39,958 --> 00:42:42,125
Οι πιο πολλοί δεν έκαναν καν επιλογή.

587
00:42:54,583 --> 00:42:56,791
<i>Τη νύχτα, οι καλεσμένοι του σπιτιού</i>

588
00:42:56,875 --> 00:42:59,125
<i>άκουγαν το </i>Radio Orange,

589
00:42:59,208 --> 00:43:01,125
<i>τη ραδιοφωνική εκπομπή του BBC</i>

590
00:43:01,208 --> 00:43:03,791
<i>από την εξόριστη Ολλανδική Κυβέρνηση.</i>

591
00:43:07,541 --> 00:43:08,833
<i>Κρατώντας την ανάσα τους,</i>

592
00:43:08,916 --> 00:43:11,750
<i>μάθαιναν τις εξελίξεις</i>
<i>μετά την απόβαση στη Νορμανδία.</i>

593
00:43:11,833 --> 00:43:14,125
<i>Ο Όττο κρέμασε έναν χάρτη στον τοίχο</i>

594
00:43:14,208 --> 00:43:16,500
<i>όπου σημάδευε κάθε νίκη με μια πινέζα.</i>

595
00:43:17,875 --> 00:43:20,708
<i>Δίπλα, υπάρχουν σημάδια ζωής.</i>

596
00:43:21,000 --> 00:43:23,250
<i>Σημάδια για το ύψος των κοριτσιών του.</i>

597
00:43:23,750 --> 00:43:26,958
<i>Δεκατρία εκατοστά</i>
<i>σε δύο χρόνια για την Άννα,</i>

598
00:43:27,041 --> 00:43:29,208
<i>ένα εκατοστό για τη Μάργκοτ.</i>

599
00:43:30,041 --> 00:43:34,208
Άρχισα να βρίσκω τρόπους
για να φτιάχνω τοίχους,

600
00:43:34,291 --> 00:43:36,166
να προστατευτώ μέσω της τέχνης.

601
00:43:36,250 --> 00:43:39,791
Ο Αντόρνο είπε ότι μετά από το Άουσβιτς
δεν υπάρχει ποίηση.

602
00:43:39,875 --> 00:43:43,333
Βασικά, πιστεύω ότι ισχύει το αντίθετο.

603
00:43:43,416 --> 00:43:46,125
Η δημιουργία ομορφιάς, τέχνης, μουσικής,

604
00:43:46,708 --> 00:43:48,333
δίνει στους ανθρώπους

605
00:43:48,416 --> 00:43:54,541
τη μόνη απάντηση στον τρόμο
της ανθρώπινης ιστορίας.

606
00:44:13,583 --> 00:44:17,958
Εμείς, ως υπεύθυνοι των επιζώντων
και των οικογενειών τους 30 χρόνια τώρα,

607
00:44:18,041 --> 00:44:20,541
έχουμε δει ένα στοιχείο

608
00:44:21,000 --> 00:44:24,875
το οποίο φαίνεται και στην τέταρτη γενιά.

609
00:44:25,000 --> 00:44:26,333
Τι είναι αυτό;

610
00:44:27,375 --> 00:44:29,791
Οι νεκροί από το Ολοκαύτωμα.

611
00:44:29,875 --> 00:44:33,083
Οι νεκροί του Ολοκαυτώματος
ζητούν εκδίκηση.

612
00:44:33,583 --> 00:44:36,166
Είναι βάρος για τους απογόνους τους.

613
00:44:36,416 --> 00:44:38,750
Είναι μια αποστολή. Οι νεκροί λένε,

614
00:44:38,916 --> 00:44:41,916
"Εκδικηθείτε, παρόλο που είμαστε νεκροί.

615
00:44:42,500 --> 00:44:45,875
Πείτε πως είμαι γιος ή κόρη του τάδε,
Εβραίος,

616
00:44:46,333 --> 00:44:49,958
καταστρέψτε ό,τι μας έκαναν οι Ναζί.

617
00:44:50,041 --> 00:44:51,666
Πείτε <i>Καντίς</i> για μας".

618
00:45:20,000 --> 00:45:21,416
<i>Η </i>Καντίς<i> αυτού που πενθεί</i>

619
00:45:21,500 --> 00:45:24,083
<i>είναι από τις παλαιότερες</i>
<i>εβραϊκές προσευχές.</i>

620
00:45:25,041 --> 00:45:28,333
<i>Αυτές οι λέξεις συνοδεύουν</i>
<i>κάθε Εβραίο που πεθαίνει.</i>

621
00:45:29,208 --> 00:45:31,750
<i>Κι όμως, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης,</i>

622
00:45:33,333 --> 00:45:34,708
<i>τα λόγια του πένθους,</i>

623
00:45:35,083 --> 00:45:37,541
<i>και για όσους δεν πίστευαν πια στον Θεό,</i>

624
00:45:38,208 --> 00:45:39,583
<i>έγιναν ανούσια.</i>

625
00:45:46,875 --> 00:45:50,583
<i>Τώρα, οι τάφοι τους είναι αυτοί οι τοίχοι</i>
<i>με τα ονόματά τους,</i>

626
00:45:51,250 --> 00:45:54,583
<i>που ξαναγράφονται προσεκτικά</i>
<i>για να μη σβήσουν.</i>

627
00:45:55,750 --> 00:45:58,000
ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΠΙΝΚΑΣ
ΠΡΑΓΑ

628
00:45:58,083 --> 00:46:02,000
<i>Σε όλα τα μνημεία του Ολοκαυτώματος,</i>
<i>ο κόσμος έρχεται να γεμίσει ένα κενό.</i>

629
00:46:02,791 --> 00:46:04,458
<i>Να βρει την κληρονομιά του.</i>

630
00:46:15,583 --> 00:46:17,916
Ο παππούς μου πέθανε στο στρατόπεδο.

631
00:46:18,000 --> 00:46:20,166
Ο πατέρας μου απελάθηκε.

632
00:46:20,250 --> 00:46:23,708
Πιστεύω ότι το τραύμα περνάει
στην επόμενη γενιά, σίγουρα.

633
00:46:23,791 --> 00:46:26,208
Το πέρασα στις κόρες μου.

634
00:46:26,666 --> 00:46:30,583
Αν και πιστεύω ότι είναι
κάτι παραπάνω από τραύμα...

635
00:46:30,666 --> 00:46:32,416
ΑΛΑΝ ΓΚΡΑΝΑ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ <i>JEWPOP.COM</i>

636
00:46:32,500 --> 00:46:34,625
Μετέδωσα μια ιστορία,
κληρονομιά και ευθύνη.

637
00:46:35,500 --> 00:46:38,375
Δημιούργησα ένα ηλεκτρονικό περιοδικό.

638
00:46:38,458 --> 00:46:41,375
Λέγεται <i>Jewpop,</i> και προς έκπληξή μου,

639
00:46:41,458 --> 00:46:45,625
τα πιο πολυδιαβασμένα άρθρα
αφορούν το Ολοκαύτωμα.

640
00:46:47,083 --> 00:46:51,500
Η ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ ΠΡΟΣ ΠΑΡΙΣΙ, ΓΑΛΛΙΑ
ΑΠΟ ΠΡΑΓΑ,ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

641
00:47:11,125 --> 00:47:16,666
ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΩ ΤΙ ΝΙΩΘΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΚΑΙ ΤΑ ΕΓΓΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ

642
00:47:16,750 --> 00:47:20,416
ΠΑΩ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΩ
#ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ #ΠΑΡΑΔΙΔΩΤΗΣΚΥΤΑΛΗ

643
00:47:40,791 --> 00:47:44,083
ΜΝΗΜΕΙΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ
ΠΑΡΙΣΙ

644
00:47:52,875 --> 00:47:55,583
<i>Η Φάνι είναι τεσσάρων ετών το 1942,</i>

645
00:47:55,666 --> 00:47:59,500
<i>όταν η μητέρα της τής βρήκε</i>
<i>κάτι σαν νταντά στη Σουσί-αν-Μπρι,</i>

646
00:47:59,708 --> 00:48:01,041
<i>κοντά στην Γκρενόμπλ.</i>

647
00:48:02,000 --> 00:48:05,291
<i>Ήταν εκεί, κρυμμένη, για να γλιτώσει</i>
<i>από τον κατατρεγμό.</i>

648
00:48:07,208 --> 00:48:08,833
<i>Τώρα μένει στο Ισραήλ.</i>

649
00:48:08,916 --> 00:48:11,791
<i>Ήρθε στο Παρίσι,</i>
<i>στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος</i>

650
00:48:11,875 --> 00:48:15,625
<i>μαζί με τα τρία από τα δέκα εγγόνια της.</i>

651
00:48:16,083 --> 00:48:18,083
Είμαι ένα κρυμμένο κορίτσι,

652
00:48:19,000 --> 00:48:21,250
φέρω τη μνήμη

653
00:48:21,791 --> 00:48:26,291
του παππού μου που πέθανε από την πείνα
στο γκέτο του Λοτζ...

654
00:48:26,375 --> 00:48:27,208
ΦΑΝΙ ΧΟΧΜΠΑΟΥΜ

655
00:48:27,291 --> 00:48:32,666
του πατέρα μου που απελάθηκε
με το Κονβόι νούμερο τέσσερα κι επέστρεψε,

656
00:48:33,583 --> 00:48:38,625
του πατέρα του άντρα μου
που δολοφονήθηκε άγρια,

657
00:48:38,708 --> 00:48:42,833
τον έπνιξαν οι Εβραίοι επιστάτες
στο Άουσβιτς.

658
00:48:46,500 --> 00:48:51,041
Όταν μιλάω για το Ολοκαύτωμα,
ίσως κάνω τα παιδιά να γελάσουν.

659
00:48:51,625 --> 00:48:52,875
"Κυρία", μου λένε,

660
00:48:52,958 --> 00:48:56,291
"μας λέτε για το Ολοκαύτωμα
αλλά δεν φοβόμαστε".

661
00:48:56,541 --> 00:48:58,416
Δεν το κάνω για να σας τρομάξω.

662
00:48:58,500 --> 00:49:03,791
Σας τα λέω όλα αυτά,
για να πείτε κι εσείς σε άλλους

663
00:49:04,666 --> 00:49:08,083
ότι δεν είναι φαντασία,
δεν υπάρχει κάποιος μύθος εδώ.

664
00:49:08,375 --> 00:49:09,916
Είναι η αλήθεια.

665
00:49:10,000 --> 00:49:13,625
Είδαμε τις φωτογραφίες στους τοίχους,
όλοι αυτοί πέθαναν,

666
00:49:13,708 --> 00:49:15,291
ήταν στην οικογένειά σου,

667
00:49:15,583 --> 00:49:18,250
αλλά δεν ξέραμε
πώς αυτό αποτελεί μέρος μας.

668
00:49:18,333 --> 00:49:20,708
Και νομίζω ότι ήταν μόνο όταν έφυγα,

669
00:49:20,791 --> 00:49:22,416
κυριολεκτικά, σε άλλη χώρα,

670
00:49:22,791 --> 00:49:25,916
και μεγάλωσα και έκανα δική μου οικογένεια

671
00:49:26,083 --> 00:49:27,750
που βρήκαμε κοινή γλώσσα,

672
00:49:27,833 --> 00:49:30,458
και αρχίσαμε να μιλάμε πραγματικά
μεταξύ μας.

673
00:49:30,541 --> 00:49:33,916
Και τότε αυτές οι ιστορίες έγιναν αληθινές
για πρώτη φορά,

674
00:49:34,250 --> 00:49:36,125
και δεν ήταν τόσο δυσβάσταχτες.

675
00:49:36,208 --> 00:49:38,333
Επειδή δεν ήταν για έξι εκατομμύρια,

676
00:49:38,583 --> 00:49:43,458
ήταν για τη γιαγιά μου,
τον πατέρα της και την αδερφή του.

677
00:49:43,541 --> 00:49:45,000
Για αληθινούς ανθρώπους.

678
00:49:45,083 --> 00:49:48,583
Ήταν τόσο αφόρητο, όταν ήμουν κοριτσάκι.

679
00:49:50,458 --> 00:49:51,791
Και τώρα που είμαι 30,

680
00:49:52,333 --> 00:49:55,333
μπορώ να αποφασίσω μόνη μου

681
00:49:55,416 --> 00:49:59,083
πώς θα ήθελα να συμμετάσχω ενεργά

682
00:49:59,166 --> 00:50:00,500
με την ανάμνηση αυτού.

683
00:50:00,958 --> 00:50:04,750
Φαινόταν μεγάλο βήμα να έρθω μαζί της,

684
00:50:04,833 --> 00:50:07,083
να δω και να είμαι δίπλα της.

685
00:50:10,375 --> 00:50:12,291
Δεν θεωρεί τίποτα δεδομένο,

686
00:50:12,916 --> 00:50:15,250
αυτό μάθαμε από εκείνη.

687
00:50:15,333 --> 00:50:18,375
Με τον Ομέρ, που ήταν στρατιώτης,

688
00:50:18,458 --> 00:50:22,458
μπήκαμε στο Άουσβιτς
με τη σημαία του Ισραήλ

689
00:50:23,291 --> 00:50:28,750
και φύγαμε από το Άουσβιτς
με τη σημαία του Ισραήλ.

690
00:50:34,750 --> 00:50:37,833
<i>Για πολλά χρόνια,</i>
<i>οι επιζώντες ήταν σιωπηλοί.</i>

691
00:50:38,791 --> 00:50:40,166
<i>Το τραύμα, η ντροπή,</i>

692
00:50:40,833 --> 00:50:42,958
<i>ο φόβος ότι δεν θα σε πιστέψουν.</i>

693
00:50:54,250 --> 00:50:56,833
Πιστεύω ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομερό

694
00:50:56,916 --> 00:51:00,541
από το να θέλεις να πεις κάτι
σαν αυτό που έζησαν οι επιζώντες

695
00:51:00,625 --> 00:51:02,166
και να σου πει κάποιος,

696
00:51:02,250 --> 00:51:06,041
"Εντάξει, αλλά δεν υπέφερες μόνο εσύ".

697
00:51:10,125 --> 00:51:13,125
Υπάρχουν άνθρωποι 75 ετών

698
00:51:13,208 --> 00:51:17,625
που αποφάσισαν τώρα μόλις
να συμμετάσχουν στις συναντήσεις μας.

699
00:51:18,833 --> 00:51:24,041
Λένε "Επιτέλους, βγαίνω από την ανωνυμία

700
00:51:24,125 --> 00:51:27,083
και γίνομαι Εβραίος για άλλη μια φορά".

701
00:51:27,166 --> 00:51:30,000
Τα παιδιά μου μεγάλωσαν Καθολικά,
ο άντρας μου είναι Καθολικός,

702
00:51:30,083 --> 00:51:32,583
δεν χρειάζεται να κρυβόμαστε πλέον.

703
00:51:32,708 --> 00:51:37,375
Πρέπει να γνωρίσω κι άλλους Εβραίους
και να πω ότι είμαι Εβραία.

704
00:51:38,500 --> 00:51:41,708
Δευτέρα βράδυ, 8 Νοεμβρίου 1943.

705
00:51:42,875 --> 00:51:44,083
"Αγαπημένη μου Κίτι,

706
00:51:45,166 --> 00:51:47,416
Βλέπω εμάς τους οκτώ στο Παράρτημα

707
00:51:47,916 --> 00:51:50,416
σαν να ήμασταν ένα κομμάτι γαλανού ουρανού

708
00:51:50,666 --> 00:51:53,166
περιτριγυρισμένο από μαύρα σύννεφα.

709
00:51:54,750 --> 00:51:57,583
Το ολοστρόγγυλο σημείο όπου στεκόμαστε

710
00:51:57,666 --> 00:51:58,875
είναι ακόμα ασφαλές,

711
00:51:59,875 --> 00:52:01,833
αλλά τα σύννεφα μάς πλησιάζουν,

712
00:52:02,625 --> 00:52:05,541
και ο κλοιός ανάμεσα σε μας
και τον κίνδυνο

713
00:52:05,666 --> 00:52:08,541
ολοένα και σφίγγει.

714
00:52:11,083 --> 00:52:14,125
Είμαστε περιτριγυρισμένοι από σκοτάδι
και κίνδυνο.

715
00:52:16,208 --> 00:52:19,041
Και ψάχνοντας απεγνωσμένα για διέξοδο,

716
00:52:19,208 --> 00:52:21,416
πέφτουμε ο ένας πάνω στον άλλον.

717
00:52:22,625 --> 00:52:26,625
Βλέπουμε τον πόλεμο κάτω
και την ειρήνη και την ομορφιά εκεί ψηλά.

718
00:52:27,791 --> 00:52:29,666
Στο μεταξύ, μας εμποδίζουν

719
00:52:30,083 --> 00:52:34,291
τα μαύρα σύννεφα, και δεν μπορούμε να πάμε
ούτε πάνω ούτε κάτω.

720
00:52:35,291 --> 00:52:38,500
Έχουμε μπροστά μας κάτι
σαν αδιαπέραστο τοίχο,

721
00:52:38,625 --> 00:52:42,000
που προσπαθεί να μας συνθλίψει,
αλλά δεν μπορεί ακόμα.

722
00:52:44,291 --> 00:52:50,125
Μπορώ μόνο να φωνάξω και να ικετεύσω
"Άνοιξε διάπλατα

723
00:52:50,291 --> 00:52:51,708
και άσε μας να φύγουμε!"

724
00:53:20,458 --> 00:53:23,708
ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.
ΚΙΝΕΙΣΑΙ ΧΩΡΙΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ.

725
00:53:23,791 --> 00:53:27,500
ΤΩΡΑ, ΑΝΝΑ, ΞΕΡΩ ΠΩΣ ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ
ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

726
00:53:27,583 --> 00:53:30,791
#ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ #ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

727
00:53:36,875 --> 00:53:38,166
<i>Μετά τον πόλεμο,</i>

728
00:53:38,250 --> 00:53:40,750
<i>το Ολοκαύτωμα παρέμεινε στο παρασκήνιο,</i>

729
00:53:41,000 --> 00:53:44,208
<i>σαν να ήταν ένα</i>
<i>από τα πολλά εγκλήματα των Ναζί.</i>

730
00:53:54,041 --> 00:53:56,083
<i>Μόνο στη δίκη του Άντολφ Άιχμαν</i>

731
00:53:56,166 --> 00:54:00,416
<i>η οποία ξεκίνησε στις 11 Απριλίου 1961,</i>
<i>στην Ιερουσαλήμ,</i>

732
00:54:01,250 --> 00:54:03,000
<i>έσπασε η σιωπή.</i>

733
00:54:03,666 --> 00:54:05,791
<i>Μπροστά στους ενόρκους</i>

734
00:54:05,875 --> 00:54:08,375
<i>ήταν ένας από τους επικεφαλής</i>
<i>και υπεύθυνος</i>

735
00:54:08,458 --> 00:54:10,833
<i>για ό,τι έγινε κατά τις απελάσεις</i>

736
00:54:11,041 --> 00:54:13,000
<i>και για την εξόντωση των Εβραίων,</i>

737
00:54:13,416 --> 00:54:15,500
<i>ήταν επίσης και η πρώτη φορά</i>

738
00:54:15,791 --> 00:54:19,000
<i>που ειπώθηκε η ιστορία μιας γενοκτονίας.</i>

739
00:54:21,000 --> 00:54:24,208
<i>Στη διάρκεια της δίκης,</i>
<i>τα θύματα ήρθαν στο προσκήνιο.</i>

740
00:54:29,416 --> 00:54:32,500
<i>Οι φωνές των 111 μαρτύρων,</i>

741
00:54:32,666 --> 00:54:34,916
<i>μετά από 15 χρόνια σιωπής,</i>

742
00:54:35,083 --> 00:54:36,750
<i>κάθε μέρα,</i>

743
00:54:37,583 --> 00:54:40,125
<i>μετατρέπονται σε αναμνήσεις</i>
<i>και κατηγορίες.</i>

744
00:54:41,416 --> 00:54:45,291
Γεννήθηκα το 1961,
την εποχή της δίκης του Άιχμαν.

745
00:54:45,375 --> 00:54:46,416
ΛΑΟΥΡΑ ΤΖΟΒΑΝΕΛΑ

746
00:54:46,500 --> 00:54:49,166
Γεννήθηκα με 20 μέρες καθυστέρηση.

747
00:54:49,833 --> 00:54:53,000
Και μετά από χρόνια,
έμαθα ότι αυτή η καθυστέρηση

748
00:54:53,125 --> 00:54:56,416
οφειλόταν στον φόβο της μητέρας μου
να αποκτήσει παιδιά.

749
00:54:56,916 --> 00:54:58,958
Οπότε, νιώθω πως το ήξερα πάντα.

750
00:55:00,125 --> 00:55:06,333
Θυμάμαι τις ιστορίες που μου είπε
όταν ήμουν πολύ μικρούλα.

751
00:55:06,416 --> 00:55:08,833
Θυμάμαι περίεργες απαντήσεις από τη μαμά,

752
00:55:09,375 --> 00:55:13,458
όπως όταν χρειαζόμουν κάτι,
συνήθως απαντούσε

753
00:55:13,541 --> 00:55:15,416
"Κάνε σαν να ήσουν ολομόναχη".

754
00:55:16,583 --> 00:55:20,833
Μας μεγάλωσε με μεγάλη αυτονομία.

755
00:55:23,416 --> 00:55:26,041
<i>Για να ανακτήσει το παρελθόν</i>
<i>της μητέρας της,</i>

756
00:55:26,250 --> 00:55:28,666
<i>η Λάουρα έπρεπε να απομακρυνθεί από αυτό.</i>

757
00:55:29,000 --> 00:55:30,791
<i>Μετά πήγε να ζήσει στο Παρίσι,</i>

758
00:55:30,875 --> 00:55:33,750
<i>και έκανε ψυχολογικές ασκήσεις.</i>

759
00:55:33,833 --> 00:55:35,666
<i>Δεν το είπε ποτέ στα παιδιά της</i>

760
00:55:35,750 --> 00:55:39,000
<i>και άφησε την Αριάνα να το κάνει κι εκείνη</i>
<i>στην εφηβεία.</i>

761
00:55:39,291 --> 00:55:42,166
Το τατουάζ έχει να κάνει με την ταυτότητα.

762
00:55:43,041 --> 00:55:46,208
Δεν μπορούσα να καταλάβω
αν αυτή η ταυτότητα σημαίνει

763
00:55:46,291 --> 00:55:49,000
ότι μου έλειψαν κάποια μέλη
της οικογένειάς μου

764
00:55:49,666 --> 00:55:51,125
που δεν γνώρισα ποτέ.

765
00:55:51,208 --> 00:55:53,541
Πρώτα μίλησα γι' αυτό με τη γιαγιά μου,

766
00:55:54,375 --> 00:55:58,083
επειδή ήταν στην ουσία η μόνη

767
00:55:58,166 --> 00:56:00,250
της οποίας η γνώμη μετρούσε.

768
00:56:00,333 --> 00:56:03,875
Στην αρχή είπε "όχι" αμέσως.

769
00:56:04,083 --> 00:56:07,000
Αρνήθηκε για να με προστατέψει.

770
00:56:07,333 --> 00:56:12,708
Νομίζω ότι φοβόταν
ότι μπορεί να συμβεί κάτι παρόμοιο,

771
00:56:12,791 --> 00:56:16,458
αλλά τώρα νομίζω
ότι είναι περήφανη γι' αυτό.

772
00:56:18,125 --> 00:56:21,583
Αυτό που με πλήγωσε
περισσότερο είναι ότι επέστρεψε μόνη.

773
00:56:22,916 --> 00:56:26,833
Ο τρομερός πόνος της επιστροφής
χωρίς την οικογένειά της.

774
00:56:27,333 --> 00:56:29,458
Είναι μια μοναξιά που δεν σε αφήνει.

775
00:56:30,583 --> 00:56:33,750
Είναι μοναξιά...
και ίσως εμείς, τα παιδιά της,

776
00:56:34,125 --> 00:56:36,541
νιώθουμε λίγο υπεύθυνοι γι' αυτή.

777
00:56:36,625 --> 00:56:37,583
Εν μέρει.

778
00:56:38,708 --> 00:56:39,958
Συγκινήθηκα.

779
00:56:42,166 --> 00:56:44,875
Ένας γιος
ή μια κόρη είναι στην πρώτη γραμμή.

780
00:56:45,125 --> 00:56:47,833
Ένα μωρό που γεννήθηκε από επιζώντα,

781
00:56:48,083 --> 00:56:52,166
χωρίς δουλειά που στοχεύει συγκεκριμένα
στην αποσαφήνιση της ιστορίας,

782
00:56:52,250 --> 00:56:56,458
έχει ως αποστολή να γιατρέψει
αυτό που δεν γιατρεύεται.

783
00:56:56,750 --> 00:56:58,708
Τι να γιατρέψεις
μετά τα στρατόπεδα;

784
00:57:06,333 --> 00:57:08,958
Δεν πιστεύω ότι βγήκε ποτέ
από τα στρατόπεδα.

785
00:57:10,041 --> 00:57:12,708
Ένα κομμάτι της παρέμεινε στα στρατόπεδα.

786
00:57:14,791 --> 00:57:17,791
<i>Το ξανθό κοριτσάκι</i>
<i>στη φωτογραφία είναι η Αριάνα.</i>

787
00:57:18,083 --> 00:57:19,916
<i>Εδώ φωτογραφίζεται τη μέρα</i>

788
00:57:20,000 --> 00:57:22,291
<i>που βαφτίστηκε με τα επτά αδέλφια της</i>

789
00:57:22,541 --> 00:57:24,500
<i>στις 5 Μαΐου 1935.</i>

790
00:57:25,500 --> 00:57:29,041
<i>Ο πατέρας της είναι Εβραίος,</i>
<i>ενώ η μητέρα της είναι Καθολική.</i>

791
00:57:29,833 --> 00:57:33,833
<i>Για τους Ναζί, η οικογένεια Ζορένι</i>
<i>ήταν ένα λεγόμενο μείγμα.</i>

792
00:57:35,416 --> 00:57:38,625
<i>Κι όμως, εννέα από αυτούς κατέληξαν</i>
<i>στα στρατόπεδα.</i>

793
00:57:39,916 --> 00:57:42,291
<i>Η Αριάνα και ο αδερφός της, ο Αλεσάντρο,</i>

794
00:57:42,833 --> 00:57:44,583
<i>επέζησαν από την εξόντωση.</i>

795
00:57:45,291 --> 00:57:47,625
Αναγκαστήκαμε να φορτώσουμε τα πτώματα.

796
00:57:47,708 --> 00:57:51,666
Δύο κορίτσια έπρεπε να κρατούν τα χέρια
και δύο να κρατούν τα πόδια.

797
00:57:51,750 --> 00:57:54,500
Εμείς οι τέσσερις δεν ήμασταν
αρκετά δυνατές.

798
00:57:54,583 --> 00:57:57,708
Έπρεπε να σύρουμε τα πτώματα.

799
00:58:01,625 --> 00:58:03,625
Ένας από τους Ναζί συνειδητοποίησε

800
00:58:03,708 --> 00:58:06,041
ότι δεν μπορούσαμε να το κάνουμε
και μας χτύπησε.

801
00:58:06,125 --> 00:58:12,708
Για τιμωρία μάς έβαλε να στεκόμαστε όρθιες
με μια πέτρα στα χέρια μας,

802
00:58:13,125 --> 00:58:17,125
για να δείξει ότι ήταν πιο δυνατοί,

803
00:58:17,208 --> 00:58:20,833
και πως έπρεπε να κάνουμε αυτό που ήθελαν
οπωσδήποτε.

804
00:58:22,708 --> 00:58:25,208
Έξω, είναι τραγωδία για όλους.

805
00:58:30,708 --> 00:58:33,541
Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 1943.

806
00:58:35,708 --> 00:58:38,208
"Θα μπορούσα ώρες
να σου μιλώ για τα δεινά

807
00:58:38,291 --> 00:58:39,125
του πολέμου,

808
00:58:39,541 --> 00:58:41,875
αλλά θα έπεφτα σε μεγαλύτερη κατάθλιψη.

809
00:58:43,916 --> 00:58:47,541
Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε
είναι να περιμένουμε ψύχραιμα,

810
00:58:47,791 --> 00:58:48,916
μέχρι να τελειώσει.

811
00:58:50,166 --> 00:58:52,541
Οι Εβραίοι και οι Χριστιανοί περιμένουν.

812
00:58:53,750 --> 00:58:55,500
Όλος ο κόσμος περιμένει,

813
00:58:56,958 --> 00:58:58,958
και πολλοί περιμένουν τον θάνατο".

814
00:59:08,833 --> 00:59:10,833
Όταν ερχόσουν στο Άουσβιτς,

815
00:59:11,666 --> 00:59:16,416
ήταν εντελώς αδύνατον να το διανοηθείς.

816
00:59:17,208 --> 00:59:20,166
Σύμφωνα με τον Πρίμο Λέβι
"Εδώ, δεν υπάρχει 'γιατί'

817
00:59:20,958 --> 00:59:25,125
κι αν δεν υπάρχει 'γιατί'
τότε δεν καταλαβαίνεις αυτό που βλέπεις".

818
00:59:27,916 --> 00:59:33,500
Το νούμερό μου είναι το 7142.

819
00:59:37,000 --> 00:59:40,958
Μόλις μπω στον τάφο μου,
τα σκουλήκια θα το φάνε από πάνω μου,

820
00:59:41,041 --> 00:59:44,916
αλλά προς το παρόν,
αυτό είναι το σημάδι μου,

821
00:59:45,041 --> 00:59:48,125
ένα σημάδι ζωής και θα το κρατήσω.

822
00:59:50,375 --> 00:59:52,625
Η μητέρα μου είχε έντονη διαίσθηση,

823
00:59:52,708 --> 00:59:57,375
που αργότερα αποδείχτηκε χρήσιμη
για την επανένωση της οικογένειάς μας.

824
00:59:57,708 --> 01:00:02,500
Πάντα μας θύμιζε το όνομα, το επίθετό μας
και ότι ήμασταν από την Ιταλία.

825
01:00:03,791 --> 01:00:06,000
Η Άντρα και η Τατιάνα έμειναν μόνες

826
01:00:06,166 --> 01:00:07,791
αμέσως μετά το τατουάζ.

827
01:00:08,750 --> 01:00:12,833
Μερικές φορές, όμως, η μητέρα τους
καταφέρνει να τις επισκεφθεί κρυφά.

828
01:00:14,166 --> 01:00:17,750
Η φυλακή, η κούραση
και οι καθημερινές στερήσεις

829
01:00:17,916 --> 01:00:19,708
την έχουν ήδη αλλάξει.

830
01:00:22,916 --> 01:00:26,083
Δεν τολμούσαμε να την πλησιάσουμε.

831
01:00:26,708 --> 01:00:30,250
Ίσως γιατί ήμασταν τρομαγμένοι.

832
01:00:30,500 --> 01:00:33,875
Δεν ήταν πια η όμορφη μαμά μας.

833
01:00:33,958 --> 01:00:36,125
Ήταν απίστευτα λεπτή.

834
01:00:36,333 --> 01:00:40,250
Το γεγονός ότι δεν θέλαμε
να την αγκαλιάσουμε

835
01:00:40,875 --> 01:00:43,125
μου ήρθε στο μυαλό

836
01:00:43,791 --> 01:00:49,916
όταν βρέθηκα να κρατάω
τον μεγαλύτερο γιο μου, τον Στέφανο,

837
01:00:50,583 --> 01:00:53,208
και η σκέψη μου πήγε στη μαμά μου, τότε,

838
01:00:53,291 --> 01:00:56,666
και πόσο θα την κάναμε να υποφέρει.

839
01:00:57,916 --> 01:01:00,333
Και είναι ακριβώς η σκέψη της μητέρας της

840
01:01:00,458 --> 01:01:02,166
που κράτησε ζωντανή την Αριάνα,

841
01:01:02,833 --> 01:01:07,041
η οποία στο Άουσβιτς χωρίστηκε
από τη μητέρα και τις πέντε αδελφές της.

842
01:01:07,541 --> 01:01:10,958
Μερικές φορές η μαμά κατάφερνε
να με επισκεφθεί

843
01:01:11,333 --> 01:01:14,541
και όταν την είδα ένα απόγευμα της είπα,

844
01:01:14,625 --> 01:01:17,791
"Θέλω να σου δώσω κάτι ωραίο".

845
01:01:18,875 --> 01:01:22,250
Και της έδωσα ένα κομμάτι βούτυρο
και δύο βραστές πατάτες.

846
01:01:22,333 --> 01:01:24,708
Και μετά έφυγα τρέχοντας για να κλάψω.

847
01:01:27,458 --> 01:01:31,416
Η αδερφή μου μού είπε "Αν σε δούμε
να κλαις μέσα από τα συρματόσκοινα,

848
01:01:31,500 --> 01:01:34,500
δεν θα ξαναφέρω τη μαμά να σε δει".

849
01:01:35,583 --> 01:01:39,208
Από εκείνη τη στιγμή, ήθελα να γίνω
πιο δυνατή και πιο έξυπνη.

850
01:01:39,291 --> 01:01:41,958
Εννοώ ότι έκανα πως δεν έκλαιγα.

851
01:01:42,416 --> 01:01:45,166
Αλλά πάντα κρατούσα κάτι για τη μαμά μου.

852
01:01:53,416 --> 01:01:57,041
<i>Διακόσιες τριάντα χιλιάδες</i>
<i>παιδιά και έφηβοι</i>

853
01:01:57,125 --> 01:01:59,375
<i>απελάθηκαν στο Άουσβιτς.</i>

854
01:02:01,583 --> 01:02:03,750
<i>Μόνο 700 βρέθηκαν ζωντανά</i>

855
01:02:04,416 --> 01:02:08,750
<i>όταν έφτασαν οι Σοβιετικοί</i>
<i>στις 27 Ιανουαρίου 1945.</i>

856
01:02:12,958 --> 01:02:16,083
<i>Η γενιά της Άννας είχε καταστραφεί.</i>

857
01:02:17,791 --> 01:02:18,875
"Αγαπητή μου Κίτι,

858
01:02:19,791 --> 01:02:25,041
πίστεψέ με, το να είσαι έγκλειστη
ενάμιση χρόνο, σε επηρεάζει άσχημα.

859
01:02:26,041 --> 01:02:28,458
Δεν μπορείς να αποφύγεις τα συναισθήματα,

860
01:02:28,541 --> 01:02:31,916
όσο άδικα ή αχάριστα κι αν φαίνονται.

861
01:02:33,375 --> 01:02:36,666
Θέλω τόσο πολύ να κάνω ποδήλατο,
να χορέψω, να σφυρίξω,

862
01:02:36,916 --> 01:02:39,291
να δω τον κόσμο, να νιώσω παιδί,

863
01:02:39,375 --> 01:02:41,625
και να ξέρω ότι είμαι ελεύθερη".

864
01:02:45,541 --> 01:02:49,791
Η αισιοδοξία της Άννας
και χιλιάδων άλλων εφήβων

865
01:02:50,208 --> 01:02:54,041
συνέχιζε να τρέφει την ψευδαίσθηση
μιας μελλοντικής απελευθέρωσης.

866
01:02:54,916 --> 01:02:58,875
Κορίτσια όπως εκείνη και η Σάρα,
στο στρατόπεδο Ντρανσί της Γαλλίας,

867
01:02:59,458 --> 01:03:02,666
ήθελαν να πιστέψουν στο μέλλον πάση θυσία.

868
01:03:12,916 --> 01:03:15,833
<i>"Πες στον Ζαν ότι φεύγουμε,</i>
<i>αλλά θα γυρίσουμε,</i>

869
01:03:16,000 --> 01:03:18,666
<i>πες στον Λούι ότι δεν ξέρουμε</i>
<i>πού θα μας πάνε,</i>

870
01:03:18,750 --> 01:03:20,625
<i>αλλά θα ξαναβρεθούμε".</i>

871
01:03:21,166 --> 01:03:25,708
<i>Τα λόγια της ελπίδας πέταξαν</i> <i>μακριά</i>
<i>από τις εγκαταστάσεις του Ντρανσί,</i>

872
01:03:25,791 --> 01:03:27,375
<i>του στρατοπέδου μεταγωγών,</i>

873
01:03:27,458 --> 01:03:31,791
<i>από το οποίο πέρασαν τουλάχιστον</i>
<i>700.000 Γάλλοι Εβραίοι.</i>

874
01:03:34,666 --> 01:03:38,583
<i>Ένα σημείωμα, μια κραυγή για βοήθεια</i>
<i>που όσοι ήταν μέσα</i>

875
01:03:38,666 --> 01:03:41,083
<i>ήθελαν να φτάσει στη Γαλλία</i>
<i>και τους δικούς τους.</i>

876
01:03:42,541 --> 01:03:46,208
<i>Ένα γράμμα, όπως αυτό που είναι ακόμα</i>
<i>στα χέρια της Σάρα,</i>

877
01:03:46,750 --> 01:03:51,125
<i>που της έγραψε η μητέρα της,</i>
<i>μια μέρα πριν την αναχώρησή τους</i>

878
01:03:51,208 --> 01:03:54,916
<i>με το σφραγισμένο κονβόι</i>
<i>που θα τους πάει στο Άουσβιτς.</i>

879
01:03:58,250 --> 01:04:04,166
ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ,
ΝΤΡΑΝΣΙ, ΓΑΛΛΙΑ

880
01:04:21,250 --> 01:04:24,958
ΗΤΑΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΕΒΡΑΙΩΝ,
ΜΕΤΑ ΑΠΕΛΑΘΗΚΑΝ ΣΕ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ.

881
01:04:25,041 --> 01:04:28,750
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΒΗΝΕΙ ΤΗ ΜΝΗΜΗ;
#ΧΩΡΙΣΜΟΣ #ΑΓΝΩΣΤΟ

882
01:04:35,000 --> 01:04:37,500
Όλοι όσοι ήταν έγκλειστοι στο Ντρανσί

883
01:04:37,875 --> 01:04:41,375
ήξεραν ότι θα τους πήγαιναν ανατολικά
σε κονβόι...

884
01:04:41,458 --> 01:04:42,791
ΣΙΜΟΝ ΝΤΑΒΑΛ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ

885
01:04:42,875 --> 01:04:43,833
δεν ήξεραν πού,

886
01:04:43,958 --> 01:04:47,250
και άρχισαν να λένε μεταξύ τους
"Πάμε στο Πιτσιπόι".

887
01:04:47,625 --> 01:04:50,208
Το Πιτσιπόι είναι ένα ψεύτικο μέρος.

888
01:04:52,791 --> 01:04:54,583
<i>Ήταν 2.000 χιλιόμετρα</i>

889
01:04:54,666 --> 01:04:56,458
<i>μεταξύ Ντρανσί και Άουσβιτς.</i>

890
01:04:57,166 --> 01:05:00,125
<i>Αυτή ήταν η διαδρομή θανάτου</i>
<i>των Γάλλων Εβραίων.</i>

891
01:05:01,291 --> 01:05:03,583
Με τον φίλο και φωτογράφο
Ζαν Φρανσουά Λαμί,

892
01:05:03,666 --> 01:05:05,875
κάναμε την ίδια διαδρομή θανάτου.

893
01:05:06,916 --> 01:05:10,083
Όταν πλησιάζεις την Ανατολική Γερμανία
ή την Πολωνία,

894
01:05:10,375 --> 01:05:13,291
φαίνεται σαν να ταξιδεύεις στο παρελθόν.

895
01:05:13,791 --> 01:05:16,208
Αν μιλάμε για ίχνη
που άντεξαν στον χρόνο,

896
01:05:16,291 --> 01:05:19,333
υπάρχουν μέρη με γκράφιτι,
με σύμβολα των Ναζί.

897
01:05:19,416 --> 01:05:22,458
Είναι πολύ λυπηρό να βλέπεις

898
01:05:22,541 --> 01:05:25,541
σημάδια μίσους,
όπως τα σύμβολα των Ναζί σήμερα.

899
01:05:25,625 --> 01:05:30,333
Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει
ακόμα αυτή η βαρβαρότητα.

900
01:05:43,416 --> 01:05:45,208
Βλέπουμε τους νεοναζί,

901
01:05:45,291 --> 01:05:50,000
βλέπουμε επιθέσεις,
αντισημιτισμό, ρατσισμό.

902
01:05:50,125 --> 01:05:51,791
Όλα αυτά μου λένε στην ουσία

903
01:05:51,875 --> 01:05:55,625
ότι δεν έμαθε κανείς τίποτα
μετά από ό,τι έγινε.

904
01:05:55,791 --> 01:06:00,166
Με την κατάσταση που επικρατεί
στη Γαλλία, φοβάμαι.

905
01:06:00,958 --> 01:06:03,666
Από συγκεκριμένα κινήματα
και συγκεντρώσεις...

906
01:06:03,750 --> 01:06:05,000
ΛΟΡΑΝ ΜΟΝΤΑΡ

907
01:06:05,083 --> 01:06:10,375
βλέπουμε ραγδαία άνοδο του ρατσισμού.

908
01:06:10,666 --> 01:06:16,000
Λέω στους νέους
"Είμαστε οι τελευταίοι μάρτυρες

909
01:06:16,291 --> 01:06:19,958
κι εσείς είστε μάρτυρες δικοί μου,
πρέπει να κλείσετε την πόρτα

910
01:06:20,041 --> 01:06:23,666
στους αρνητές του Ολοκαυτώματος
και τους νεοναζί.

911
01:06:24,000 --> 01:06:26,875
γιατί υπάρχουν πολλοί απ' αυτούς παντού".

912
01:06:27,625 --> 01:06:31,208
Έχουμε άνοδο του αντισημιτισμού
σε ένα κλίμα

913
01:06:32,375 --> 01:06:34,583
που επιτρέπει την έκφραση του μίσους.

914
01:06:35,291 --> 01:06:37,541
Και τώρα έχεις έναν συνδυασμό όπου,

915
01:06:38,083 --> 01:06:40,708
το ίντερνετ σού προσφέρει ένα μεγάφωνο,

916
01:06:41,625 --> 01:06:45,708
τα κοινωνικά δίκτυα σού παρέχουν
μια κοινότητα ομοϊδεατών μισανθρώπων,

917
01:06:46,166 --> 01:06:48,875
κι αυτό είναι επικίνδυνο
για αυτό το φαινόμενο.

918
01:06:54,875 --> 01:06:59,250
<i>Οι εικόνες που έμειναν από την Άννα</i>
<i>είναι φωτογραφίες και μόνο ένα βίντεο.</i>

919
01:06:59,333 --> 01:07:02,583
<i>Σκύβει απ' το παράθυρο</i>
<i>του σπιτιού της στο Άμστερνταμ</i>

920
01:07:02,666 --> 01:07:05,041
<i>όπου ζούσαν πριν κρυφτούν.</i>

921
01:07:05,666 --> 01:07:07,541
<i>Από κάτω είναι δύο νεόνυμφοι.</i>

922
01:07:07,791 --> 01:07:10,041
<i>Ο γείτονάς της παντρεύεται.</i>

923
01:07:10,583 --> 01:07:13,708
<i>Κάποιος από μέσα την φωνάζει</i>
<i>και γυρίζει και χαμογελά.</i>

924
01:07:14,625 --> 01:07:17,083
<i>Μετά επιστρέφει για να δει</i>
<i>τι γίνεται έξω.</i>

925
01:07:20,041 --> 01:07:22,541
Η Άννα Φρανκ, άθελά της,

926
01:07:23,708 --> 01:07:28,625
έχει γίνει το σύμβολο του Ολοκαυτώματος.

927
01:07:29,541 --> 01:07:32,875
Είναι αλήθεια ότι χρησιμοποιούν την Άννα
κάποιοι άνθρωποι

928
01:07:32,958 --> 01:07:35,583
που είναι προφανώς αντισημιτικοί
ή ρατσιστές.

929
01:07:35,666 --> 01:07:37,541
Το είδαμε σε Ιταλικά στάδια.

930
01:07:37,625 --> 01:07:40,875
Πιστεύω ότι οφείλεται
στην εμβληματική της ιδιότητα.

931
01:07:40,958 --> 01:07:43,250
Αν πρέπει να κάνεις κακό σε κάποιον,

932
01:07:43,666 --> 01:07:47,333
πρέπει να βρεις δυνατές λέξεις
και δυνατές φωτογραφίες.

933
01:07:47,416 --> 01:07:52,000
Και τι πιο δυνατό
από το πρόσωπο της Άννας Φρανκ να λέει

934
01:07:52,083 --> 01:07:58,375
ότι δεν έγινε κάτι, είναι ανακρίβειες
κι αυτό είναι μόνο ένα πρόσωπο.

935
01:08:05,708 --> 01:08:08,791
<i>Ένα πρόσωπο που φωτογραφήθηκε</i>
<i>δεκάδες φορές.</i>

936
01:08:09,625 --> 01:08:13,583
<i>Φωτογραφίες με οικογενειακές στιγμές,</i>
<i>της γλυκύτητας του πατέρα της.</i>

937
01:08:14,208 --> 01:08:17,458
<i>Σταματούν απότομα</i>
<i>όταν η Άννα είναι σχεδόν 13,</i>

938
01:08:17,583 --> 01:08:19,583
<i>όταν η οικογένεια Φρανκ κρύβεται.</i>

939
01:08:19,750 --> 01:08:23,250
<i>Από εκείνη τη στιγμή,</i>
<i>το πρόσωπο της Άννας εξαφανίζεται.</i>

940
01:08:24,541 --> 01:08:27,666
<i>Τα λόγια του ημερολογίου</i>
<i>παραμένουν ισχυρή κληρονομιά.</i>

941
01:08:28,750 --> 01:08:31,291
<i>Τετάρτη, 23 Φεβρουαρίου 1944.</i>

942
01:08:32,000 --> 01:08:33,333
<i>"Αγαπημένη μου Κίτι,</i>

943
01:08:34,375 --> 01:08:37,333
<i>μα κοίταξα κι έξω απ' το ανοιχτό παράθυρο,</i>

944
01:08:37,541 --> 01:08:40,750
<i>άφησα τα μάτια μου να πετάξουν</i>
<i>πάνω από το Άμστερνταμ,</i>

945
01:08:41,000 --> 01:08:43,791
<i>πάνω από τις στέγες</i>
<i>και πάνω στον ορίζοντα,</i>

946
01:08:43,875 --> 01:08:47,291
<i>μια λωρίδα τόσο ανοιχτό μπλε</i>
<i>που ήταν σχεδόν αόρατη.</i>

947
01:08:48,250 --> 01:08:50,750
<i>Όσο υπάρχει αυτό, σκέφτηκα,</i>

948
01:08:51,083 --> 01:08:54,041
<i>αυτή η λιακάδα και ο καθαρός ουρανός,</i>

949
01:08:54,458 --> 01:08:57,833
<i>και όσο μπορώ να τα απολαμβάνω,</i>
<i>πώς να είμαι λυπημένη;</i>

950
01:09:06,916 --> 01:09:10,791
<i>Ο Πέτερ βαν Πελς ήταν 16 ετών</i>
<i>όταν ήρθε στο κρησφύγετο</i>

951
01:09:10,875 --> 01:09:12,791
<i>με τη μητέρα και τον πατέρα του.</i>

952
01:09:13,500 --> 01:09:15,166
<i>Στην αρχή, για την Άννα,</i>

953
01:09:16,000 --> 01:09:19,625
<i>ο Πέτερ ήταν ένας "πολύ ντροπαλός</i>
<i>και βαρετός ψηλολέλεκας".</i>

954
01:09:20,958 --> 01:09:23,833
<i>Τώρα, έχουν περάσει σχεδόν δύο χρόνια.</i>

955
01:09:23,916 --> 01:09:25,541
<i>Είχε την πρώτη της περίοδο</i>

956
01:09:25,625 --> 01:09:28,041
<i>και ανακάλυπτε τη σεξουαλικότητά της.</i>

957
01:09:30,625 --> 01:09:31,750
<i>Γράφει τώρα,</i>

958
01:09:32,291 --> 01:09:35,375
<i>"Ο Πέτερ είναι καλό και γλυκό παιδί".</i>

959
01:09:36,833 --> 01:09:40,000
<i>Μπορεί να τον αγκαλιάζει</i>
<i>και να του μιλάει για ώρες</i>

960
01:09:40,083 --> 01:09:43,500
<i>κρυφά στη σοφίτα,</i>
<i>κάτω από ένα κομμάτι ουρανό.</i>

961
01:09:45,666 --> 01:09:49,791
ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΤΗΝ ΑΝΝΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΤΕΡ,
ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥΣ.

962
01:09:49,875 --> 01:09:52,833
#ΚΡΥΦΗΑΓΑΠΗ #ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ

963
01:09:57,958 --> 01:10:01,166
Κυριακή, 16 Απριλίου 1944.

964
01:10:02,166 --> 01:10:03,750
"Αγαπημένη μου Κίτι,

965
01:10:04,833 --> 01:10:07,208
να θυμάσαι τη χθεσινή ημερομηνία,

966
01:10:07,500 --> 01:10:11,083
αφού ήταν μια σημαντική μέρα για μένα.

967
01:10:11,875 --> 01:10:14,416
Δεν είναι σημαντική μέρα για κάθε κορίτσι

968
01:10:14,708 --> 01:10:16,708
όταν δέχεται το πρώτο της φιλί;

969
01:10:17,500 --> 01:10:20,500
Δεν είναι λιγότερο σημαντική για μένα".

970
01:10:22,541 --> 01:10:24,750
Ο Πέτερ αναλαμβάνει την πρωτοβουλία,

971
01:10:25,208 --> 01:10:27,208
αν και την πλησιάζει κάπως αδέξια,

972
01:10:27,416 --> 01:10:29,750
και τελικά φιλάει λίγο το μάγουλό της

973
01:10:29,833 --> 01:10:31,083
και λίγο το αυτί της.

974
01:10:32,166 --> 01:10:33,583
Και μετά η Άννα γράφει,

975
01:10:34,958 --> 01:10:37,916
"Ήταν τόσο υπέροχο.

976
01:10:38,000 --> 01:10:43,416
Δεν μπορούσα καν να μιλήσω,
τόσο πολύ το απολάμβανα.

977
01:10:44,625 --> 01:10:49,041
Χάιδεψε το μάγουλό μου και το χέρι μου,
κάπως αδέξια,

978
01:10:49,125 --> 01:10:51,083
και έπαιξε με τα μαλλιά μου.

979
01:10:51,416 --> 01:10:54,208
Την περισσότερη ώρα, τα κεφάλια μας
ακουμπούσαν.

980
01:10:54,750 --> 01:10:58,250
Δεν μπορώ να σου πω, Κίτι,
τι συναίσθημα με πλημμύρισε.

981
01:10:58,333 --> 01:11:01,916
Ήμουν πανευτυχής,

982
01:11:02,208 --> 01:11:03,916
και νομίζω κι αυτός το ίδιο".

983
01:11:05,750 --> 01:11:08,833
Δώδεκα μέρες αργότερα, ένα αληθινό φιλί,

984
01:11:09,250 --> 01:11:11,041
και η Άννα παίρνει τον έλεγχο.

985
01:11:12,250 --> 01:11:15,875
Παρασκευή, 28 Απριλίου 1944.

986
01:11:17,916 --> 01:11:20,625
"Αγαπημένη μου Κίτι, με πλησίασε,

987
01:11:20,958 --> 01:11:24,708
τον αγκάλιασα
και τον φίλησα στο αριστερό μάγουλο.

988
01:11:25,375 --> 01:11:30,416
Θα τον φιλούσα και στο άλλο μάγουλο
αλλά τα χείλη μου άγγιξαν τα δικά του

989
01:11:30,583 --> 01:11:32,458
και φιληθήκαμε.

990
01:11:33,416 --> 01:11:37,750
Σε μια παραζάλη,
αγκαλιαστήκαμε ξανά και ξανά,

991
01:11:37,916 --> 01:11:39,208
ασταμάτητα".

992
01:12:02,166 --> 01:12:07,583
Η Άννα κι εγώ γεννηθήκαμε
την ίδια χρονιά, το 1929.

993
01:12:08,041 --> 01:12:09,625
Ήμασταν 14,

994
01:12:11,000 --> 01:12:13,583
και βιώσαμε την πρώτη μας αγάπη.

995
01:12:13,916 --> 01:12:19,208
Η Άννα Φρανκ μιλάει γι' αυτό
στο ημερολόγιό της.

996
01:12:19,291 --> 01:12:23,125
Και εγώ το αναφέρω στο ημερολόγιό μου.

997
01:12:23,458 --> 01:12:28,166
Έζησα την πρώτη μου αγάπη στο Τερεζίν.

998
01:12:28,416 --> 01:12:30,916
Είχα κρύψει δύο πουκάμισα του Όττο.

999
01:12:31,000 --> 01:12:33,500
Δεν ξέρω γιατί τα είχα για χρόνια.

1000
01:12:34,083 --> 01:12:37,083
Τα κράτησα ως αναμνηστικά.

1001
01:12:37,166 --> 01:12:40,958
Αυτός ήταν στο Νταχάου.
Πέθανε λίγες μέρες μετά την απελευθέρωση.

1002
01:12:48,166 --> 01:12:50,583
<i>Η Χέλγκα έχει ένα σπίτι γεμάτο πεταλούδες</i>

1003
01:12:50,666 --> 01:12:56,000
<i>εις μνήμην ενός ποιήματος που άκουσε</i>
<i>στο στρατόπεδο, από τον φίλο της, Χανούς.</i>

1004
01:12:56,916 --> 01:13:00,041
<i>Το ποίημα έλεγε</i>
<i>"Δεν υπάρχουν πεταλούδες,</i>

1005
01:13:00,541 --> 01:13:03,041
<i>καθόλου πεταλούδες στο Τερεζίν".</i>

1006
01:13:04,916 --> 01:13:07,625
<i>Τα σχέδια της Χέλγκα</i>
<i>τη βοήθησαν να αντέξει,</i>

1007
01:13:07,833 --> 01:13:10,041
<i>όπως και το γράψιμο βοήθησε την Άννα.</i>

1008
01:13:13,541 --> 01:13:17,375
Θυμάμαι ότι κάποτε διάβασα
την ιστορία μιας βιολοντσελίστριας.

1009
01:13:17,458 --> 01:13:22,125
Λέει ότι επιβίωσε,
δεν έχασε τα λογικά της,

1010
01:13:22,416 --> 01:13:24,583
επειδή σκεφτόταν τη μουσική.

1011
01:13:24,666 --> 01:13:26,666
Έπαιζε ξανά και ξανά νοερά.

1012
01:13:26,750 --> 01:13:29,000
Όταν σκέφτηκα μια μουσικό

1013
01:13:29,083 --> 01:13:31,791
που φύλαγε μέσα της
όλο το ρεπερτόριό της

1014
01:13:31,875 --> 01:13:36,416
όλη τη μουσική που ήξερε,
πραγματικά με άγγιξε.

1015
01:13:37,000 --> 01:13:39,916
ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΕΡΕZΙΝ
ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

1016
01:13:40,041 --> 01:13:44,083
<i>Το Τερεζίν ήταν το μεγαλύτερο γκέτο</i>
<i>όταν κατελήφθη η Τσεχοσλοβακία.</i>

1017
01:13:44,833 --> 01:13:48,583
<i>Ήταν όμως κι ο προθάλαμος</i>
<i>των στρατοπέδων εξόντωσης.</i>

1018
01:13:49,708 --> 01:13:53,166
<i>Από όλες τις κατεχόμενες χώρες,</i>
<i>οι Ναζί έστειλαν εκεί</i>

1019
01:13:53,250 --> 01:13:56,333
<i>τους ήρωες πολέμου,</i>
<i>τους κορυφαίους διανοούμενους,</i>

1020
01:13:56,750 --> 01:13:58,958
<i>τους λόγιους, τους καλλιτέχνες...</i>

1021
01:14:00,833 --> 01:14:04,625
<i>όποιον ήταν διάσημος, Εβραίους</i>
<i>και μιγάδες Εβραίους.</i>

1022
01:14:09,083 --> 01:14:11,708
Οι Ναζί ήθελαν να δείξουν στον κόσμο

1023
01:14:11,875 --> 01:14:17,666
ότι ενώ οι Γερμανοί είναι σε πόλεμο
ή υπό βομβαρδισμό,

1024
01:14:17,750 --> 01:14:22,083
οι Εβραίοι ζουν χωρίς κανέναν φόβο
σε μια πόλη-φρούριο

1025
01:14:22,166 --> 01:14:26,166
όπου μπορούν να οργανώσουν
και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

1026
01:14:26,250 --> 01:14:29,750
Και δείχνουν τους Εβραίους
να ζουν στον παράδεισο.

1027
01:14:40,375 --> 01:14:42,666
Και κανονίζουν να γυρίσουν και ταινία.

1028
01:14:42,750 --> 01:14:44,125
Ο Φύρερ

1029
01:14:44,208 --> 01:14:47,041
δωρίζει μια πόλη στους Εβραίους.

1030
01:14:47,125 --> 01:14:48,375
Και οργανώνουν επίσης

1031
01:14:48,458 --> 01:14:50,750
μια επίσκεψη του Ερυθρού Σταυρού,

1032
01:14:51,250 --> 01:14:54,291
που δυστυχώς θα συμβάλει
σ' αυτή τη μεγάλη απάτη,

1033
01:14:54,541 --> 01:14:58,291
σ' αυτήν την τεράστια συγκάλυψη.

1034
01:15:07,500 --> 01:15:09,791
<i>Όταν μετέφεραν τη Χέλγκα στο Άουσβιτς,</i>

1035
01:15:09,875 --> 01:15:13,458
<i>ο θείος της πήρε τα σχέδιά της</i>
<i>και τα έκρυψε σε έναν τοίχο.</i>

1036
01:15:14,000 --> 01:15:15,000
<i>Σώθηκαν.</i>

1037
01:15:16,833 --> 01:15:19,916
<i>Απαγορευόταν η βιντεοσκόπηση</i>
<i>και η φωτογράφιση στα στρατόπεδα.</i>

1038
01:15:20,000 --> 01:15:22,750
<i>Ωστόσο, μικρά ίχνη</i>
<i>της καθημερινής ζωής εκεί</i>

1039
01:15:22,833 --> 01:15:24,250
<i>εμφανίζονταν καμιά φορά.</i>

1040
01:15:24,333 --> 01:15:28,291
<i>Σαν αυτές τις φωτογραφίες,</i>
<i>που τράβηξε ένας εργάτης στο Τερεζίν</i>

1041
01:15:28,541 --> 01:15:31,708
<i>που κάλεσαν εκτός στρατοπέδου</i>
<i>για να σκάψει ένα χαντάκι.</i>

1042
01:15:42,583 --> 01:15:46,583
Οι<i> φωτογραφίες δείχνουν μια κοπέλα</i>
<i>που πηγαίνει τα πρόβατα για βοσκή.</i>

1043
01:15:47,250 --> 01:15:50,583
<i>Η κοπέλα είναι η Ντόρις Γκροζντανοβικόβα.</i>

1044
01:15:51,291 --> 01:15:53,375
<i>Ήταν το καθήκον της στο στρατόπεδο.</i>

1045
01:15:54,291 --> 01:15:56,791
<i>Είναι πλέον 93 ετών και ζει στην Πράγα.</i>

1046
01:15:57,666 --> 01:16:02,083
<i>Στο σπίτι της,</i>
<i>έχει πάνω από 1.000 λούτρινα προβατάκια.</i>

1047
01:16:02,583 --> 01:16:05,083
<i>Είναι όλα δώρα από όλο τον κόσμο.</i>

1048
01:16:06,208 --> 01:16:10,541
Η μητέρα μου πέθανε εκεί στα 50...

1049
01:16:10,625 --> 01:16:11,875
ΝΤΟΡΙΣ ΓΚΡΟΖΝΤΑΝΟΒΙΚΟΒΑ

1050
01:16:11,958 --> 01:16:13,708
ήταν άρρωστη.

1051
01:16:16,083 --> 01:16:21,708
Η γιαγιά μου πέθανε δύο βδομάδες
αφού έφτασε.

1052
01:16:21,833 --> 01:16:24,583
Όσο για τον πατέρα μου,

1053
01:16:25,041 --> 01:16:29,875
ήξερα ότι τον απέλασαν,

1054
01:16:29,958 --> 01:16:34,250
αλλά πάντα ήλπιζα ότι θα γυρίσει.

1055
01:16:38,125 --> 01:16:40,708
Δεν τον ξαναείδα.

1056
01:16:46,083 --> 01:16:47,750
<i>Ο κόσμος να χαλάσει,</i>

1057
01:16:47,833 --> 01:16:51,041
<i>η Ντόρις πηγαίνει να προσκυνήσει</i>
<i>κάθε βδομάδα</i>

1058
01:16:51,125 --> 01:16:53,333
<i>στο Τερεζίν και λέει την ιστορία της.</i>

1059
01:16:54,041 --> 01:16:56,375
<i>Μια ιστορία επανάστασης και θάρρους.</i>

1060
01:16:57,125 --> 01:16:59,958
Μπορώ μόνο να φανταστώ το Τερεζίν

1061
01:17:00,041 --> 01:17:03,375
με τα μάτια μου ως νεαρή κοπέλα.

1062
01:17:03,750 --> 01:17:10,250
Έμεινα εκεί σχεδόν τριάμισι χρόνια

1063
01:17:10,791 --> 01:17:15,916
και γιόρτασα τέσσερα γενέθλια εκεί.

1064
01:17:16,083 --> 01:17:21,416
Ήμουν 16, 17, 18 και 19,

1065
01:17:21,625 --> 01:17:27,875
και δεν μπόρεσα να βιώσω
τι σήμαινε να ζεις ελεύθερος.

1066
01:17:35,958 --> 01:17:39,208
Υπάρχει ένας ύμνος του Τερεζίν

1067
01:17:40,000 --> 01:17:42,750
που έχει γράψει ο Κάρελ Ζβενκ.

1068
01:17:42,833 --> 01:17:45,916
Θα σου τον απαγγείλω εγώ.

1069
01:17:46,000 --> 01:17:48,416
"Όλα γίνονται, αν κάποιος θέλει

1070
01:17:48,791 --> 01:17:50,916
Ενωμένοι θα κρατιόμαστε απ' το χέρι

1071
01:17:51,375 --> 01:17:55,541
Και στα ερείπια του γκέτο θα γελάμε"

1072
01:17:56,416 --> 01:18:00,666
Ο καημένος ο Κάρελ Ζβενκ δεν γελούσε πια,

1073
01:18:00,916 --> 01:18:03,875
επειδή πέθανε στην πορεία θανάτου.

1074
01:18:11,750 --> 01:18:16,166
Η ΚΑΤΕΡΙΝΑΚΑΤ ΤΑΞΙΔΕΥΕ ΣΤΟ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ
ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΓΑΛΛΙΑ

1075
01:18:23,041 --> 01:18:25,666
ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ! ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΦΩΣ!

1076
01:18:25,750 --> 01:18:29,708
ΑΝΝΑ, ΣΥΝΤΟΜΑ ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΣΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΠΙΤΙ ΣΟΥ
#ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ #ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ

1077
01:18:31,000 --> 01:18:32,833
<i>Την άνοιξη του 1944,</i>

1078
01:18:33,000 --> 01:18:35,458
<i>ενώ η Ντόρις έμεινε μόνη στο Τερεζίν,</i>

1079
01:18:35,583 --> 01:18:37,791
<i>η Άννα επιμελείται το ημερολόγιό της.</i>

1080
01:18:38,083 --> 01:18:40,958
<i>Κάνει διορθώσεις και το ξαναγράφει.</i>

1081
01:18:41,250 --> 01:18:42,500
<i>Άκουσε στο ραδιόφωνο</i>

1082
01:18:42,583 --> 01:18:44,875
<i>ότι ο Υπουργός Παιδείας της Ολλανδίας,</i>

1083
01:18:44,958 --> 01:18:46,708
<i>που ήταν εξορία στο Λονδίνο,</i>

1084
01:18:46,791 --> 01:18:50,833
<i>υποσχέθηκε ότι όλες οι μαρτυρίες</i>
<i>των δεινών που πέρασαν οι Ολλανδοί</i>

1085
01:18:50,916 --> 01:18:52,208
<i>θα δημοσιεύονταν,</i>

1086
01:18:52,291 --> 01:18:54,125
<i>μόλις τελείωνε ο πόλεμος.</i>

1087
01:18:54,666 --> 01:18:57,166
<i>Η Άννα πιστεύει ότι μπορούν τα γραπτά της,</i>

1088
01:18:57,250 --> 01:19:00,916
<i>που αποτελούνταν από πολλά σημειωματάρια,</i>
<i>να γίνουν μυθιστόρημα,</i>

1089
01:19:01,000 --> 01:19:03,291
<i>και έχει ήδη έναν τίτλο κατά νου.</i>

1090
01:19:03,583 --> 01:19:07,125
Het Achterhuis,
<i>στα Ολλανδικά "Το Πίσω Σπίτι".</i>

1091
01:19:12,583 --> 01:19:16,458
<i>Αυτός είναι ο τίτλος</i>
<i>που κράτησε ο Όττο Φρανκ το 1947,</i>

1092
01:19:17,041 --> 01:19:19,625
<i>όταν, μετά από μεγάλη εσωτερική αναταραχή,</i>

1093
01:19:20,000 --> 01:19:22,416
<i>αποφάσισε να δημοσιεύσει το ημερολόγιο.</i>

1094
01:19:32,333 --> 01:19:36,541
Η Άννα έγραψε
"Αν μου επιτρέψει ο Θεός να ζήσω...

1095
01:19:36,708 --> 01:19:37,625
ΟΤΤΟ ΦΡΑΝΚ

1096
01:19:37,750 --> 01:19:39,875
θέλω να δουλέψω για την ανθρωπότητα.

1097
01:19:41,958 --> 01:19:46,041
Οπότε, αντιλαμβάνεσαι
ότι έχω ένα καθήκον".

1098
01:20:00,416 --> 01:20:03,500
Ο Όττο Φρανκ, όταν έμαθε ότι το ημερολόγιο

1099
01:20:03,583 --> 01:20:04,916
γίνεται επιτυχία,

1100
01:20:05,916 --> 01:20:08,416
αμέσως είπε
"Δεν είναι δική μου η επιτυχία.

1101
01:20:08,500 --> 01:20:10,416
Είναι επιτυχία της κόρης μου",

1102
01:20:10,500 --> 01:20:15,458
και ήθελε να πολεμήσει
ενάντια στις διακρίσεις,

1103
01:20:15,541 --> 01:20:19,416
τον αντισημιτισμό,
κατά την έννοια του ημερολογίου,

1104
01:20:19,500 --> 01:20:23,041
αλλά και μέσω της δικής του εμπειρίας
ως επιζών.

1105
01:20:31,166 --> 01:20:32,458
ΑΝΤΟΝ ΜΠΡΟΥΧΕΜΠΟΥΣ

1106
01:20:32,541 --> 01:20:35,166
<i>Ως Γερμανός,</i>
<i>σκέφτηκα πολύ αν πρέπει</i>

1107
01:20:35,250 --> 01:20:37,791
<i>να νιώθω ένοχος ή όχι.</i>

1108
01:20:37,875 --> 01:20:40,333
<i>Νομίζω ότι έχω την ευθύνη</i>

1109
01:20:40,500 --> 01:20:44,250
<i>να προσφέρω στους ανθρώπους</i>
<i>που έχασαν την ανθρωπιά τους εδώ,</i>

1110
01:20:44,333 --> 01:20:47,791
<i>και να πολεμήσω</i>
<i>ώστε να μην ξεχαστούν τα πρόσωπά τους.</i>

1111
01:20:48,708 --> 01:20:51,708
<i>Το πεπρωμένο αυτών των ανθρώπων</i>
<i>μου θυμίζει...</i>

1112
01:20:51,875 --> 01:20:52,791
ΚΙΜ ΣΟΜΕΡΕΡ

1113
01:20:52,875 --> 01:20:54,916
<i>ότι υπάρχει πολύς πόνος στον κόσμο.</i>

1114
01:20:55,000 --> 01:20:58,750
<i>Πολλά παιδιά και ενήλικες</i>
<i>υποφέρουν ακόμα σε εμπόλεμες ζώνες,</i>

1115
01:20:58,958 --> 01:21:00,875
<i>και το θεωρώ αδιανόητο.</i>

1116
01:21:01,375 --> 01:21:04,916
<i>Είναι εύκολο να γίνεις στόχος μίσους</i>
<i>όταν είσαι διαφορετικός.</i>

1117
01:21:05,541 --> 01:21:08,333
<i>Πώς θα διασφαλίσουμε</i>
<i>τα ανθρώπινα δικαιώματα...</i>

1118
01:21:08,416 --> 01:21:09,625
ΤΕΣΑ ΜΠΑΟΥΜΑΝ

1119
01:21:09,708 --> 01:21:14,541
<i>να βεβαιωθούμε ότι αυτό που συνέβη εδώ</i>
<i>στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, δεν θα ξαναγίνει.</i>

1120
01:21:15,458 --> 01:21:17,458
<i>Υπάρχουν ακόμα άνθρωποι σήμερα...</i>

1121
01:21:17,958 --> 01:21:19,250
ΛΕΒΙ ΛΟΥΝΤΕΚΕ

1122
01:21:19,541 --> 01:21:23,500
<i>που θεωρούνται ασήμαντοι, απορρίπτονται,</i>
<i>δολοφονούνται, εξορίζονται,</i>

1123
01:21:24,166 --> 01:21:26,208
<i>απλώς επειδή δεν τους κατανοούν.</i>

1124
01:21:27,000 --> 01:21:29,708
Δεν μπορώ να συγκρίνω την ιστορία

1125
01:21:29,791 --> 01:21:31,791
του σήμερα και του χτες,

1126
01:21:32,291 --> 01:21:36,416
αλλά θα συγκρίνω την κατάσταση
των προσφύγων.

1127
01:21:36,833 --> 01:21:39,166
Άνθρωποι που διαφεύγουν τον πόλεμο,

1128
01:21:39,583 --> 01:21:41,708
τον θάνατο, την απειλή.

1129
01:21:42,541 --> 01:21:45,041
Δεν έχει σημασία αν διαφεύγουν τους Ναζί

1130
01:21:45,125 --> 01:21:46,416
ή οποιονδήποτε άλλον.

1131
01:21:46,500 --> 01:21:48,708
Είναι παιδιά που χρειάζονται βοήθεια,

1132
01:21:48,791 --> 01:21:51,208
προσφυγόπουλα,

1133
01:21:51,541 --> 01:21:54,625
όπως η Μάργκοτ και η Άννα
και οι φίλοι τους

1134
01:21:54,958 --> 01:21:56,583
απειλούνταν τότε.

1135
01:22:00,458 --> 01:22:02,416
Λέμε την ιστορία μας στους νέους,

1136
01:22:02,500 --> 01:22:04,041
όπως κάναμε πάντα,

1137
01:22:04,291 --> 01:22:09,333
για να μη χαθεί η μνήμη του Ολοκαυτώματος.

1138
01:22:09,500 --> 01:22:14,083
Σήμερα, όμως,
αυτό αρχίζει να μοιάζει με καθήκον,

1139
01:22:14,666 --> 01:22:18,958
επειδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι

1140
01:22:19,041 --> 01:22:21,791
που δεν δέχονται αυτούς
που είναι διαφορετικοί,

1141
01:22:21,875 --> 01:22:24,125
που ψάχνουν μια καλύτερη ζωή εδώ,

1142
01:22:24,208 --> 01:22:29,375
και καταλήγουν να πνιγούν
στις θάλασσές μας.

1143
01:22:40,041 --> 01:22:45,708
ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ ΑΝΝΑ, ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΣΟΥ,
ΓΕΜΑΤΟ ΕΛΠΙΔΑ, ΜΕ ΤΑΡΑΞΕ ΑΛΛΑ ΜΟΥ ΘΥΜΙΖΕΙ

1144
01:22:45,791 --> 01:22:49,541
ΝΑ ΜΗΝ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΩ ΠΟΤΕ.
#ΜΗΣΤΡΕΦΕΙΣΤΟΒΛΕΜΜΑ #ΟΧΙΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

1145
01:23:03,958 --> 01:23:06,541
<i>Τρίτη, 6 Ιουνίου του 1944.</i>

1146
01:23:08,000 --> 01:23:11,750
<i>"Κίτι, το καλύτερο με την εισβολή</i>

1147
01:23:11,833 --> 01:23:15,166
<i>είναι ότι νιώθω</i>
<i>πως οι φίλοι μου πλησιάζουν".</i>

1148
01:23:18,416 --> 01:23:21,000
<i>Εκείνη τη μέρα, στις 6 Ιουνίου 1944,</i>

1149
01:23:21,125 --> 01:23:24,500
<i>η Άννα ήταν ενθουσιασμένη,</i>
<i>και σαν κανονική δημοσιογράφος</i>

1150
01:23:24,583 --> 01:23:26,833
<i>παρακολουθεί τις εξελίξεις του πολέμου.</i>

1151
01:23:27,875 --> 01:23:30,875
<i>Όμως όσο πιο πολύ πλησιάζει</i>
<i>το τέλος της σύγκρουσης</i>

1152
01:23:31,375 --> 01:23:34,250
<i>τόσο πιο γρήγορα δουλεύει</i>
<i>η μηχανή εξόντωσης.</i>

1153
01:23:35,125 --> 01:23:38,583
<i>Η Σάρα, οι αδερφές Άντρα και Τατιάνα,</i>

1154
01:23:38,833 --> 01:23:40,416
<i>και η Αριάνα,</i>

1155
01:23:40,708 --> 01:23:43,041
<i>είχαν ήδη απελαθεί στο Άουσβιτς.</i>

1156
01:23:43,958 --> 01:23:47,500
<i>Ενώ η Χέλγκα ήταν στο στρατόπεδο</i>
<i>συγκέντρωσης στο Φράιμπεργκ.</i>

1157
01:24:09,791 --> 01:24:15,041
ΟΤΤΟ ΦΡΑΝΚ - ΕΝΤΙΤ ΦΡΑΝΚ-ΧΟΛΑΝΤΕΡ

1158
01:24:35,750 --> 01:24:38,500
Αν επισκεφθείτε το σπίτι της Άννας Φρανκ,

1159
01:24:39,166 --> 01:24:41,083
θα επισκεφθείτε ένα άδειο σπίτι.

1160
01:24:42,083 --> 01:24:44,791
Και είναι ένα κενό που κατά κάποιον τρόπο

1161
01:24:45,041 --> 01:24:47,208
λειτουργεί ως καθρέφτης μας.

1162
01:24:47,750 --> 01:24:50,625
Κοιτάμε στον καθρέφτη
και λέμε "Εμείς ήμασταν.

1163
01:24:51,625 --> 01:24:54,333
Εμείς ήμασταν, αυτό έγινε από ανθρώπους.

1164
01:24:55,166 --> 01:24:58,041
Ίσως ούτε καν
από πολύ συγκεκριμένους ανθρώπους,

1165
01:24:58,125 --> 01:24:59,791
πιθανότατα από ανθρώπους...

1166
01:25:01,125 --> 01:25:02,250
σαν εμάς".

1167
01:25:13,333 --> 01:25:15,291
Η Άννα Φρανκ, τι θα γινόταν;

1168
01:25:16,958 --> 01:25:19,791
Τι θα έγραφε για τον κόσμο

1169
01:25:19,875 --> 01:25:24,375
στον οποίο έζησε αυτό που έζησε;

1170
01:25:25,250 --> 01:25:26,750
Και λες στον εαυτό σου...

1171
01:25:28,875 --> 01:25:34,500
φαντάσου το ταλέντο
που κατέστρεψε η Γερμανία

1172
01:25:35,583 --> 01:25:38,833
καταστρέφοντας όλα αυτά τα εβραιόπουλα.

1173
01:25:40,583 --> 01:25:43,041
Όταν καταστρέφεις παιδιά,

1174
01:25:44,333 --> 01:25:46,958
καταστρέφεις άπειρες πιθανότητες.

1175
01:26:02,458 --> 01:26:05,333
Σάββατο, 15 Ιουλίου 1944.

1176
01:26:06,500 --> 01:26:07,708
"Αγαπημένη μου Κίτι,

1177
01:26:08,875 --> 01:26:10,916
είναι δύσκολα σε τέτοιους καιρούς.

1178
01:26:11,708 --> 01:26:14,875
Τα ιδανικά, τα όνειρα
και οι πολύτιμες ελπίδες

1179
01:26:15,041 --> 01:26:16,250
μεγαλώνουν μέσα μας,

1180
01:26:16,833 --> 01:26:19,541
αλλά συνθλίβονται
από τη ζοφερή πραγματικότητα.

1181
01:26:20,208 --> 01:26:23,500
Είναι θαύμα που δεν εγκατέλειψα
όλα τα ιδανικά μου.

1182
01:26:23,625 --> 01:26:26,250
Φαίνονται τόσο παράλογα
και καθόλου πρακτικά.

1183
01:26:28,125 --> 01:26:29,625
Κι όμως, επιμένω σ' αυτά,

1184
01:26:30,000 --> 01:26:32,625
επειδή ακόμα πιστεύω,
παρ' όλ' αυτά,

1185
01:26:33,333 --> 01:26:35,750
ότι οι άνθρωποι είναι καλοί κατά βάθος".

1186
01:26:39,833 --> 01:26:43,833
Η Άννα δεν το ξέρει,
αλλά το καλοκαίρι του 1944

1187
01:26:44,083 --> 01:26:45,583
θα 'ναι το τελευταίο της.

1188
01:26:46,666 --> 01:26:47,750
Στις 12 Ιουνίου,

1189
01:26:48,125 --> 01:26:50,541
γιορτάζει τα 15α γενέθλιά της.

1190
01:26:56,500 --> 01:26:59,666
<i>Τρίτη, 1η Αυγούστου 1944.</i>

1191
01:27:00,750 --> 01:27:02,000
<i>"Αγαπημένη μου Κίτι,</i>

1192
01:27:02,541 --> 01:27:06,083
<i>όπως σου έχω πει πολλές φορές,</i>
<i>νιώθω διχασμένη.</i>

1193
01:27:08,166 --> 01:27:11,583
<i>Από τη μία,</i>
<i>με χαρακτηρίζει πληθωρική χαρά,</i>

1194
01:27:11,791 --> 01:27:15,208
<i>ανεμελιά, κέφι για ζωή και πάνω απ' όλα,</i>

1195
01:27:15,291 --> 01:27:18,833
<i>η ικανότητα να μην παίρνω</i>
<i>τα πάντα τόσο σοβαρά.</i>

1196
01:27:21,000 --> 01:27:25,000
<i>Εννοώ ότι δεν βρίσκω κάτι κακό στο φλερτ,</i>

1197
01:27:25,083 --> 01:27:28,208
<i>σε ένα φιλί, μια αγκαλιά,</i>
<i>ένα πονηρό αστείο.</i>

1198
01:27:29,416 --> 01:27:33,541
<i>Αυτή η πλευρά μου συνήθως</i>
<i>καραδοκεί την άλλη,</i>

1199
01:27:34,000 --> 01:27:37,291
<i>η οποία είναι πιο αγνή, ουσιώδης</i>
<i>και εκλεπτυσμένη".</i>

1200
01:27:43,833 --> 01:27:47,958
Και πάλι την Τρίτη, 1η Αυγούστου 1944,

1201
01:27:48,750 --> 01:27:49,666
γράφει,

1202
01:27:50,625 --> 01:27:54,250
"Όταν όλοι αρχίζουν να είναι
πάνω από το κεφάλι μου, νευριάζω,

1203
01:27:54,416 --> 01:27:55,791
και μετά στενοχωριέμαι,

1204
01:27:55,916 --> 01:27:58,625
και καταλήγω να γυρίσω την καρδιά μου
μέσα έξω.

1205
01:27:58,708 --> 01:28:02,125
Την άσχημη πλευρά στο εξωτερικό
και την καλή στο εσωτερικό.

1206
01:28:02,208 --> 01:28:05,208
Προσπαθώ να βρω τρόπο
να γίνω αυτό που θα ήθελα,

1207
01:28:05,416 --> 01:28:07,333
και τι θα μπορούσα να γίνω αν...

1208
01:28:07,833 --> 01:28:10,791
αν επιτέλους δεν υπήρχαν
άλλοι άνθρωποι στον κόσμο.

1209
01:28:11,208 --> 01:28:14,708
Η φίλη σου, Άννα Μαρία Φρανκ".

1210
01:28:24,500 --> 01:28:28,416
Αυτά είναι τα τελευταία λόγια
που έγραψε η Άννα στο ημερολόγιό της.

1211
01:28:29,458 --> 01:28:30,708
Τρεις μέρες αργότερα,

1212
01:28:31,125 --> 01:28:33,041
οι Ναζί την πήραν μακριά.

1213
01:28:34,916 --> 01:28:37,666
Το δωμάτιό της έμεινε άδειο και σιωπηλό.

1214
01:28:41,208 --> 01:28:42,916
Για πάνω από 70 χρόνια,

1215
01:28:43,375 --> 01:28:46,083
τα λόγια της Άννας έκαναν
εκατομμύρια νέους

1216
01:28:46,166 --> 01:28:47,750
να ωριμάσουν ξαφνικά.

1217
01:28:48,541 --> 01:28:50,083
Έμαθαν να μην τα παρατάνε.

1218
01:28:51,000 --> 01:28:53,041
Η Άννα, μια τόσο ζωντανή κοπέλα,

1219
01:28:53,458 --> 01:28:57,333
έγινε το σύμβολο
της φρίκης του 20ού αιώνα.

1220
01:29:06,583 --> 01:29:08,000
Αυτά που έγιναν αργότερα

1221
01:29:08,958 --> 01:29:13,875
διηγούνται η Χέλγκα, η Άντρα, η Τατιάνα,
η Σάρα και η Αριάνα.

1222
01:29:15,500 --> 01:29:18,000
Παράλληλες ζωές που δεν συναντήθηκαν ποτέ,

1223
01:29:18,875 --> 01:29:22,375
κι όμως βρίσκονται τόσο κοντά
που σχεδόν αγγίζονται.

1224
01:29:23,791 --> 01:29:26,375
Δίνουν τη σκυτάλη σε νέες γενιές,

1225
01:29:27,375 --> 01:29:28,916
με όνειρα για το μέλλον.

1226
01:29:30,583 --> 01:29:33,875
Η Άννα δεν έπαψε
να θυμάται και να ελπίζει.

1227
01:29:34,750 --> 01:29:37,541
Μέσα στο εξώφυλλο του ημερολογίου
η Άννα έγραψε,

1228
01:29:38,333 --> 01:29:40,958
"Sois gentil et tiens courage".

1229
01:29:42,666 --> 01:29:45,500
"Να είσαι καλός και να έχεις θάρρος".

1230
01:34:29,333 --> 01:34:31,333
Υποτιτλισμός: Μαρία Μπαρδάνη