1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:01:18,250 --> 00:01:23,166
BERGEN-BELSEN KAMPI
ALMANYA

4
00:01:38,333 --> 00:01:41,791
ANNE, KİMDİN SEN?
KEŞKE TÜM HİKÂYENİ BİLEBİLSEYDİM

5
00:01:41,875 --> 00:01:44,000
#NAZİZM #HOLOKOST

6
00:02:21,000 --> 00:02:25,708
Cumartesi, 15 Temmuz 1944'te
Anne şöyle yazdı:

7
00:02:27,166 --> 00:02:28,250
"Sevgili Kitty,

8
00:02:28,916 --> 00:02:32,500
hayatımı kaos, acı
ve ölüm temeli üzerine kurmam

9
00:02:32,583 --> 00:02:35,708
tek kelimeyle imkânsız.

10
00:02:37,250 --> 00:02:41,708
Dünyanın yavaş yavaş
vahşileştiğini görüyorum.

11
00:02:43,750 --> 00:02:45,416
Bir gün bizi de yok edecek,

12
00:02:45,500 --> 00:02:47,958
yaklaşan gök gürültüsünü duyuyorum.

13
00:02:48,625 --> 00:02:51,166
Milyonlarca insanın acısını hissediyorum.

14
00:02:52,916 --> 00:02:55,500
Buna rağmen gökyüzüne baktığımda

15
00:02:56,250 --> 00:02:59,166
her şeyin daha iyi olacağını...

16
00:03:00,083 --> 00:03:02,333
...bu zalimliğin de son bulacağını,

17
00:03:02,541 --> 00:03:06,333
barış ve huzurun tekrar geri döneceğini
bir şekilde hissediyorum.

18
00:03:07,875 --> 00:03:11,166
Bu sırada bu ideallerimi kaybetmemeliyim.

19
00:03:12,625 --> 00:03:14,083
Bu ideallerimi

20
00:03:14,166 --> 00:03:16,583
gerçekleştirebileceğim gün belki  gelir.

21
00:03:18,125 --> 00:03:21,041
Sevgilerle, Anne Marie Frank."

22
00:03:22,458 --> 00:03:25,625
BELGELENDİRME MERKEZİ
BERGEN-BELSEN - ALMANYA

23
00:03:49,708 --> 00:03:54,375
HAYALLERİN NELERDİ? İSTEKLERİN NELERDİ?

24
00:03:54,458 --> 00:04:01,291
ANLAMAK İSTİYORUM
#GÜNLÜK #ÖĞRENMEK

25
00:04:01,375 --> 00:04:02,916
<i>Bu fotoğraf çekildiğinde</i>

26
00:04:03,625 --> 00:04:06,708
<i>neredeyse 13 yaşında olan Yahudi kız Anne</i>

27
00:04:07,208 --> 00:04:09,750
<i>yüzleşeceği şeylerden bihaberdi.</i>

28
00:04:17,125 --> 00:04:19,291
<i>Hayatının iki yılını saklanarak, </i>

29
00:04:19,375 --> 00:04:23,708
<i>gökyüzünü tek tük görerek,</i>
<i>temiz hava alamadan,</i>

30
00:04:24,833 --> 00:04:28,500
<i>özgürlüğünden mahrum bırakılmış şekilde</i>
<i>Amsterdam'daki bu evde </i>

31
00:04:28,875 --> 00:04:30,750
<i>geçireceğini bilmiyordu.</i>

32
00:04:31,291 --> 00:04:35,791
<i>Nazilerden kaçmak için</i>
<i>ailesiyle birlikte burada saklanacaktı.</i>

33
00:04:44,083 --> 00:04:48,333
<i>Burada korkacak</i>
<i>ama yaşayacak, büyüyecek</i>

34
00:04:48,416 --> 00:04:52,916
<i>ve Kitty adında hayali arkadaşına</i>
<i>bir günlük yazacaktı.</i>

35
00:05:01,291 --> 00:05:02,875
ANNE FRANK
GENÇ BİR KIZIN GÜNLÜĞÜ

36
00:05:11,166 --> 00:05:14,333
Çarşamba, 5 Nisan 1944.

37
00:05:15,958 --> 00:05:17,250
"Sevgili Kitty...

38
00:05:19,500 --> 00:05:22,208
...hayatımı kocam ve çocuklarım dışında

39
00:05:22,291 --> 00:05:24,083
başka bir şeye adamam lazım.

40
00:05:24,875 --> 00:05:27,875
Çoğu insan gibi
hayatımı boşa geçirmek istemiyorum.

41
00:05:28,916 --> 00:05:32,750
Faydalı olmak
veya herkese, tanımadığım insanlara bile,

42
00:05:32,916 --> 00:05:34,375
neşe vermek istiyorum.

43
00:05:35,166 --> 00:05:38,666
Ölümümden sonra bile
yaşamaya devam etmek istiyorum."

44
00:05:45,833 --> 00:05:48,375
4 Ağustos, 1944'te...

45
00:05:49,333 --> 00:05:51,250
...tutuklanıp sınır dışı edildi.

46
00:05:52,666 --> 00:05:53,791
Ortadan kayboldu...

47
00:05:54,583 --> 00:05:57,166
...onun gibi bir buçuk milyon çocuk

48
00:05:57,250 --> 00:05:59,083
ve gençle birlikte.

49
00:07:07,541 --> 00:07:09,500
<i>Anne bu kötülüğü biliyordu.</i>

50
00:07:10,041 --> 00:07:11,458
<i>Bunu kimse unutamazdı</i>

51
00:07:11,541 --> 00:07:14,666
<i>çünkü hayatta kalanların içinde</i>
<i>yaşamaya devam ediyor.</i>

52
00:07:18,041 --> 00:07:22,666
<i>Anne'nin aksine, hâlâ hayatta olup</i>
<i>Holokost'un son tanıkları olan</i>

53
00:07:23,083 --> 00:07:26,083
<i>o çocukların içinde bile.</i>

54
00:07:27,291 --> 00:07:28,125
Gözümde...

55
00:07:29,083 --> 00:07:31,291
...kapıların ardına kadar açılması,

56
00:07:31,375 --> 00:07:33,625
o demir kapıların sesi...

57
00:07:35,416 --> 00:07:39,416
...ve duş almak için içeri giren
ama hiç çıkmayan insanların oluşturduğu...

58
00:07:40,541 --> 00:07:43,166
...ardı arkası gelmeyen kuyruklar
canlanıyor,

59
00:07:43,291 --> 00:07:45,500
sonra aynısı bizim de başımıza geldi.

60
00:07:54,875 --> 00:07:59,041
Copların seslerini duyduk.
Cop vuruşlarının seslerini duyduk.

61
00:07:59,125 --> 00:08:01,625
Bize vurup şöyle derlerdi:

62
00:08:01,708 --> 00:08:05,083
"Kapıdan girip bacadan çıkacaksınız."

63
00:08:07,083 --> 00:08:10,208
Hayvan vagonları
bana o vagonlara bindiğimiz,

64
00:08:10,291 --> 00:08:15,166
içinde durduğumuz anı hatırlatır.
Vagonların içinde yolculuk ederdik.

65
00:08:16,208 --> 00:08:19,333
Bu anılar hep benimle kalacak.

66
00:08:19,750 --> 00:08:24,000
Gözlerimi kapattığımda gördüğüm renkler

67
00:08:24,083 --> 00:08:26,958
karın beyazı ve cesetlerin beyazıydı.

68
00:08:27,041 --> 00:08:29,875
Bacaların alevleri, kar...

69
00:08:30,625 --> 00:08:31,500
soğuk...

70
00:08:35,125 --> 00:08:36,458
...ve yalnızlık.

71
00:08:44,625 --> 00:08:46,250
<i>Bir SS polisi,</i>

72
00:08:46,333 --> 00:08:50,166
<i>birkaç Hollanda polisle birlikte</i>
<i>sığınağın merdivenlerini çıktı.</i>

73
00:08:50,916 --> 00:08:53,958
<i>İnce bariyerin arkasındaki</i>
<i>sırrı keşfettiler,</i>

74
00:08:54,041 --> 00:08:57,708
<i>o bariyer</i>
<i>Anne'nin yeraltı hayatını iki yıl korudu.</i>

75
00:08:58,250 --> 00:09:02,333
<i>Anne bu hayatı babası Otto,</i>
<i>annesi Edith, ablası Margot...</i>

76
00:09:05,083 --> 00:09:07,333
<i>...Auguste ve Hermann van Pels...</i>

77
00:09:08,041 --> 00:09:11,625
<i>...16 yaşındaki oğulları</i>
<i>ve Fritz Pfeffer'la paylaştı.</i>

78
00:09:13,000 --> 00:09:16,333
<i>Hepsinin ihanete uğrayıp uğramadığı</i>
<i>hâlâ bilinmiyor.</i>

79
00:09:16,958 --> 00:09:19,833
<i>Götürülmeden önce aceleyle ellerine geleni</i>

80
00:09:19,916 --> 00:09:21,750
<i>alabilecek vakitleri oldu.</i>

81
00:09:22,458 --> 00:09:25,375
<i>Anne'nin günlüğü yerde kaldı.</i>

82
00:09:32,250 --> 00:09:34,750
ANNE, NEREDEYSE BENİMLE AYNI YAŞTAYMIŞSIN.

83
00:09:34,833 --> 00:09:38,041
ARKADAŞ OLABİLİR MİYDİK Kİ?
#SENİNTARAFINDAYIM

84
00:09:54,625 --> 00:09:57,666
13. doğum gününde hâlâ özgürdü.

85
00:09:57,750 --> 00:10:00,625
Anne doğum günü hediyesi olarak
bir günlük,

86
00:10:02,208 --> 00:10:06,416
açık mavi gömlek, yapboz,
bir kâse kaymak, birkaç çiçek...

87
00:10:07,750 --> 00:10:08,958
...iki şakayık aldı.

88
00:10:16,083 --> 00:10:18,708
Tarih 12 Haziran 1942'ydi.

89
00:10:19,416 --> 00:10:23,375
Anne günlük tutmaya başladı
ve günlüğüne isim vermeye karar verdi.

90
00:10:29,166 --> 00:10:32,583
Cumartesi, 20 Haziran 1942.

91
00:10:34,000 --> 00:10:37,208
"Uzun süredir yolunu gözlediğim
hayalimdeki dostumun görünümünü

92
00:10:37,291 --> 00:10:38,625
belirginleştirmek için

93
00:10:39,083 --> 00:10:43,125
çoğu insanın aksine ben bu günlüğe
olan bitenleri yazmak istemiyorum,

94
00:10:43,208 --> 00:10:45,875
günlüğün arkadaşım olmasını istiyorum

95
00:10:46,708 --> 00:10:50,125
ve bu arkadaşıma Kitty adını vereceğim."

96
00:10:54,125 --> 00:10:55,250
Kitty bir ayna...

97
00:10:56,125 --> 00:10:58,625
...bir dublör,
Anne'nin ruhu için bir şifa.

98
00:10:58,708 --> 00:11:02,666
Anne'nin huzur bulduğu,
öfkesini kustuğu, teselli bulduğu bir yer.

99
00:11:04,250 --> 00:11:05,833
Yaşadığın kötülükler için

100
00:11:05,916 --> 00:11:08,750
ödeyeceğin bedelin çok yüksek olmadığını

101
00:11:08,833 --> 00:11:10,083
söyleme şekli.

102
00:11:10,666 --> 00:11:14,000
Hayali arkadaşa
her şeyin anlatılabileceğini,

103
00:11:14,583 --> 00:11:17,041
Anne'in hayal ettiğine göre

104
00:11:17,125 --> 00:11:18,833
her şey bittiğinde

105
00:11:18,916 --> 00:11:22,458
kitabı okuyacak çoğu okurlardan ilki.

106
00:11:30,625 --> 00:11:31,958
<i>Bergen-Belsen'da</i>

107
00:11:32,041 --> 00:11:34,208
<i>veda etmek için vakit yoktu.</i>

108
00:11:34,291 --> 00:11:36,208
<i>Kampın lekesi tifüstü</i>

109
00:11:36,291 --> 00:11:38,500
<i>ve bitlerle yayılan bu salgın</i>

110
00:11:38,583 --> 00:11:41,875
<i>insanları dilsiz eden,</i>
<i>perişan hâle getirip</i>

111
00:11:41,958 --> 00:11:43,750
<i>sonlarının gelmesini bekletti.</i>

112
00:11:46,333 --> 00:11:50,083
<i>Başta Anne ve Margot</i>
<i>anne, babasıyla Doğu Hollanda'daki</i>

113
00:11:50,166 --> 00:11:53,416
<i>Westerbork transit kampına gönderildi.</i>

114
00:11:53,916 --> 00:11:57,708
<i>Geldiklerinde 100 binden fazla Yahudi</i>

115
00:11:57,791 --> 00:11:59,458
<i>çoktan sınır dışı edilmişti.</i>

116
00:12:00,458 --> 00:12:05,041
<i>Frank ailesinin son istikameti</i>
<i>Polonya'daki Auschwitz'ti.</i>

117
00:12:05,458 --> 00:12:10,125
<i>Daha sonra iki kız kardeş</i>
<i>Almanya'daki Bergen-Belsen'a düştü</i>

118
00:12:10,666 --> 00:12:14,458
<i>ve orada 1945 şubatında tifusdan öldü.</i>

119
00:12:14,541 --> 00:12:17,583
<i>Önce Margot öldü, ardından da Anne.</i>

120
00:12:23,750 --> 00:12:26,750
<i>Bergen-Belsen'daki SS muhafızları</i>

121
00:12:26,833 --> 00:12:29,625
<i>Frank kardeşlerden sadece biraz büyüktü.</i>

122
00:12:30,041 --> 00:12:32,750
<i>İşkenceci yapılmış genç kızlardı</i>

123
00:12:32,833 --> 00:12:35,666
<i>ve en zalimi Irma Grese'ydi.</i>

124
00:12:36,333 --> 00:12:38,208
<i>Irma daha sonra 15 Nisan 1945'te</i>

125
00:12:38,291 --> 00:12:41,166
<i>kampı kurtaran İngiliz kuvvetlerinin</i>

126
00:12:41,500 --> 00:12:45,125
<i>SS polisleri için düzenlediği duruşmada...</i>

127
00:12:46,000 --> 00:12:49,166
<i>...idam cezası aldı.</i>

128
00:12:50,833 --> 00:12:53,166
<i>Kampların yakınlarında yaşayan Almanlar</i>

129
00:12:53,500 --> 00:12:56,541
<i>kampları kurtaran askerler tarafınca</i>

130
00:12:57,166 --> 00:12:59,083
<i>kamplara götürülüp</i>

131
00:12:59,708 --> 00:13:02,791
<i>daima bilmezden geldikleri gerçeği</i>
<i>izlemeye zorlandı.</i>

132
00:13:04,791 --> 00:13:06,875
<i>İngiliz askerleri</i>

133
00:13:07,125 --> 00:13:09,208
<i>Bergen-Belsen'daki SS muhafızlarını</i>

134
00:13:09,291 --> 00:13:11,250
<i>kurbanlarını alıp çıplak elle</i>

135
00:13:11,333 --> 00:13:12,750
<i>toplu mezarlara</i>

136
00:13:13,000 --> 00:13:15,291
<i>atmaya zorladı.</i>

137
00:13:25,083 --> 00:13:30,000
<i>Burada 23.200 insan gömülü. </i>

138
00:13:33,875 --> 00:13:36,583
SON GÜNLERİNE DAİR HİÇBİR ŞEY BİLMİYORUM.

139
00:13:36,666 --> 00:13:40,791
HÂLÂ UMUDUN VAR MIYDI?
#TOPLUMEZARLAR #KIYIM

140
00:13:43,291 --> 00:13:46,541
<i>İki kardeşin nereye gömüldüğü</i>
<i>kimse bilmiyor.</i>

141
00:13:47,208 --> 00:13:49,708
<i>Tıpkı diğer kurbanlar gibi onların sonu da</i>

142
00:13:50,125 --> 00:13:51,500
<i>toplu mezarlar oldu.</i>

143
00:13:58,666 --> 00:14:02,875
<i>Onlardan geriye</i>
<i>siyah taşa yazılı isimleri kaldı.</i>

144
00:14:11,750 --> 00:14:15,458
SENİN HAYATIN BURADA BİTTİ.
VE BENİM YOLCULUĞUM BURADA BAŞLIYOR.

145
00:14:15,541 --> 00:14:21,791
HAYATTA KALANLARIN SESLERİ İÇİN
CEVAPLAR ARIYORUM #TANIK

146
00:14:23,750 --> 00:14:26,458
Altı, yedi gün sürecek
Auschwitz yolculuğunda

147
00:14:27,375 --> 00:14:30,625
kendi idrar ve dışkılarının içinde oturur,

148
00:14:30,708 --> 00:14:33,041
yiyecek yemek olmadan, karanlıkta,

149
00:14:33,125 --> 00:14:34,958
leş bir koku içinde giderler.

150
00:14:35,041 --> 00:14:37,708
Yani Auschwitz'e vardıklarında

151
00:14:37,791 --> 00:14:39,208
çöp gibi görünürler.

152
00:14:40,625 --> 00:14:43,750
Ve çöpü dışarı atmakta
hiçbir sorun görmeyiz.

153
00:14:45,791 --> 00:14:47,208
Bok gibi görünüyorlarsa

154
00:14:47,291 --> 00:14:50,875
üzerlerine sifonu çekmekte
hiçbir sorun görmeyiz.

155
00:14:55,833 --> 00:14:59,208
<i>Anne sağ çıkabilseydi</i>
<i>bugün 90 yaşında olacaktı.</i>

156
00:15:00,125 --> 00:15:04,333
<i>Belki bakışları</i>
<i>ve yüzü sağ çıkıp hayatta kalmakla</i>

157
00:15:04,416 --> 00:15:07,500
<i>hâlâ gurur duyan kadınların yüzlerine</i>
<i>ve bakışlarına benzerdi.</i>

158
00:15:09,541 --> 00:15:10,750
Kin beslemiyorum.

159
00:15:10,916 --> 00:15:15,041
Aslına insanları sevmeyi öğrendim.

160
00:15:15,541 --> 00:15:17,666
Ama Nazilerden nefret ediyorum.

161
00:15:18,083 --> 00:15:22,250
Gaz odalarına gönderilen çocuklara
yaptıkları şeyler için

162
00:15:23,000 --> 00:15:24,750
onları asla affetmeyeceğim.

163
00:15:27,625 --> 00:15:30,708
16 KASIM 1939'DA DOĞDU
3 MAYIS 1944'TE SINIR DIŞI EDİLDİ

164
00:15:33,291 --> 00:15:38,291
Çocuklarım Nazilerden aldığım intikamım

165
00:15:38,375 --> 00:15:41,541
ve torunlarım, onların çocukları

166
00:15:41,625 --> 00:15:44,458
Nazilere nanik yapma şeklim.

167
00:15:54,583 --> 00:15:58,291
Çoğu insan için
bu anılar, kendilerinden sonra gelenleri

168
00:15:58,666 --> 00:16:01,541
fazla vahşi olabilecek anılardan
korumak için

169
00:16:02,041 --> 00:16:04,375
sırlardan, uzun sessizliklerden

170
00:16:04,458 --> 00:16:07,666
veya yarım bırakılmış kelimelerden
oluşuyor.

171
00:16:09,041 --> 00:16:11,541
Buna rağmen bu anılar onların çocuklarına,

172
00:16:11,625 --> 00:16:14,666
torunlarına, onların çocuklarına geçti,

173
00:16:14,750 --> 00:16:18,375
sanki her neslin
yeni bir ses bulması gerekiyormuş gibi.

174
00:16:19,333 --> 00:16:21,875
Büyükannem ve büyükbabam dâhil

175
00:16:21,958 --> 00:16:25,375
birçok insana yapılan bir şeyi
küçük bir kız olarak

176
00:16:25,458 --> 00:16:27,208
benim anlamam çok zordu.

177
00:16:27,291 --> 00:16:29,625
Sonra Anne Frank'ın hikâyesini dinledik

178
00:16:30,166 --> 00:16:33,875
ve birden onda kendimi bulabileceğim...

179
00:16:34,791 --> 00:16:38,083
...küçük bir kız oluştu.

180
00:16:38,958 --> 00:16:43,000
Ve hikâye birden bire
fazla gerçek bir hâl aldı...

181
00:16:44,250 --> 00:16:45,916
...ve ben de çok korktum.

182
00:16:47,125 --> 00:16:48,541
<i>Dört toplama kampından </i>

183
00:16:48,625 --> 00:16:51,375
<i>sağ çıkan Arianna'nın trajedisi</i>

184
00:16:51,958 --> 00:16:55,291
<i>Lorenzo'nun kolunda kalıcı bir iz oldu.</i>

185
00:16:55,958 --> 00:16:59,666
Kitabını okuduktan sonra
onun dövmesini yaptırmaya karar verdim.

186
00:17:01,791 --> 00:17:05,708
Kendimi onun hikâyesine
hem yakın hissettim

187
00:17:05,791 --> 00:17:08,000
hem de büyükannemin yaşadıklarına

188
00:17:08,083 --> 00:17:11,083
fiziksel bir bağlılık hissettim.

189
00:17:30,083 --> 00:17:31,958
<i>Ve aile fertlerinin</i>

190
00:17:32,041 --> 00:17:33,875
<i>kamplarda yok olan sesleri</i>

191
00:17:33,958 --> 00:17:37,208
<i>artık Francesca'nın müziğinde</i>
<i>bulunabiliyor.</i>

192
00:17:40,416 --> 00:17:44,250
Ben Yahudi'yim, annem Yahudi,
babam Katolik.

193
00:17:45,125 --> 00:17:47,875
40'tan fazla akrabam

194
00:17:47,958 --> 00:17:51,333
kamplardan hiç dönmedi.

195
00:17:51,625 --> 00:17:56,083
Böyle bir farkındalıkla büyümenin

196
00:17:56,166 --> 00:18:00,375
kişiliğimin temelini
oluşturduğuna inanıyorum.

197
00:18:01,291 --> 00:18:04,291
Yedi yaşında tarih okumaya başladığımda

198
00:18:04,375 --> 00:18:07,458
ilk okulda
çok fena krizler geçirdiğimi hatırlıyorum.

199
00:18:08,291 --> 00:18:13,333
Bu meselenin beni, ailemi ilgilendirdiğini

200
00:18:14,791 --> 00:18:18,916
ve insanlığın neler yapabileceğini
fark ettim.

201
00:18:24,375 --> 00:18:26,916
65 yıl önce doğsaydım

202
00:18:28,125 --> 00:18:30,375
muhtemelen kurbanlardan biri olurdum.

203
00:18:30,458 --> 00:18:33,458
SARAH LICHTSZTEJN-MONTARD
DANZİG, POLONYA, 1928

204
00:18:33,541 --> 00:18:36,500
1944'TE ANNESİYLE
PARİS'TEN SINIR DIŞI EDİLDİ

205
00:18:36,583 --> 00:18:40,375
TOPLAMA KAMPLARI: DRANCY,
AUSCHWITZ-BIRKENAU VE BERGEN-BELSEN

206
00:18:47,125 --> 00:18:49,375
Her şey hayatta kalmanıza yardım edebilir.

207
00:18:49,708 --> 00:18:51,833
Bildiğiniz her şiiri okumak...

208
00:18:52,666 --> 00:18:54,916
...tarifler paylaşmak,

209
00:18:55,375 --> 00:18:58,166
Edith Piaf şarkıları söylemek.

210
00:19:15,791 --> 00:19:19,458
İtalyanlar "Mamma"yı söyleyip ağlardı,

211
00:19:19,541 --> 00:19:21,958
söylerken ağlarlardı

212
00:19:22,166 --> 00:19:23,333
ama güzeldi.

213
00:19:37,000 --> 00:19:39,041
Bu bir direnişti.

214
00:19:40,625 --> 00:19:43,666
<i>Sarah 16 ve 17 Temmuz 1942'te</i>

215
00:19:43,750 --> 00:19:48,625
<i>Fransız topraklarında görülen</i>
<i>en büyük istila sırasında tutuklandı.</i>

216
00:19:49,333 --> 00:19:53,166
<i>Binlerce Yahudi</i>
<i>Paris Kış Veledromu'na kapatıldı.</i>

217
00:19:53,791 --> 00:19:56,375
<i>Ama Sarah oradan kaçmayı başardı.</i>

218
00:19:56,458 --> 00:19:58,375
<i>Başkentte iki yıl boyunca</i>

219
00:19:58,458 --> 00:20:00,875
<i>annesiyle saklanarak yaşadı.</i>

220
00:20:01,291 --> 00:20:03,625
<i>Daha sonra Anne'nin başına geldiği gibi</i>

221
00:20:03,708 --> 00:20:05,375
<i>o da tutuklandı.</i>

222
00:20:05,958 --> 00:20:09,541
<i>Anne 15 yaşındaydı,</i>
<i>Sarah'ysa ondan bir yaş büyüktü.</i>

223
00:20:09,625 --> 00:20:12,875
Bir gün annemin bir arkadaşı şöyle dedi,

224
00:20:12,958 --> 00:20:16,083
"Kulübemde Anne adında Hollandalı bir kız

225
00:20:16,666 --> 00:20:21,625
var, biliyor musun?"

226
00:20:22,875 --> 00:20:25,958
Bu kız ön kapıda duruyordu.

227
00:20:26,458 --> 00:20:30,541
Arkadaşımın dediğini duymuştu
ve bana gülümsedi.

228
00:20:30,625 --> 00:20:35,041
Kafasını böyle çevirip hafifçe
ve ürkekçe gülümsedi.

229
00:20:36,500 --> 00:20:38,208
Zaten çok zayıftı

230
00:20:38,583 --> 00:20:42,083
ama çok tatlı bir gülümsemesi vardı.

231
00:20:49,750 --> 00:20:52,833
KAYITSIZLIK

232
00:20:53,416 --> 00:20:54,750
HOLOKOST ANITI
MİLANO, İTALYA

233
00:20:54,833 --> 00:20:56,500
Bergen-Belsen'daki felaket

234
00:20:56,708 --> 00:21:01,125
doğudaki kampların,
özellikle Auschwitz-Birkenau kampının

235
00:21:01,375 --> 00:21:03,333
tahliye edilmesiyle başladı.

236
00:21:03,416 --> 00:21:07,500
Kasım 1944'den itibaren

237
00:21:07,583 --> 00:21:11,666
binlerce insan
tifusun bir bakıma gaz odalarıyla

238
00:21:12,041 --> 00:21:17,083
aynı işlevi gördüğü bir yere geldi.

239
00:21:17,166 --> 00:21:20,916
İnsanlar öldüğü için,
korkunç koşullarda öldüğü için

240
00:21:21,000 --> 00:21:22,333
MARCELLO PEZZETTI
TARİHÇİ

241
00:21:22,416 --> 00:21:25,708
Nazilerin yapması gereken tek şey
toplu mezar kazmaktı,

242
00:21:25,791 --> 00:21:28,000
onu da mahkûmlara yaptırdılar.

243
00:21:28,083 --> 00:21:34,000
Cesetlerden kurtulmak zorunda kalmadan
mezarlara atıverdiler.

244
00:21:40,625 --> 00:21:46,500
Amsterdam'da Prinsengracht 263'daki
gizli evin odaları

245
00:21:47,125 --> 00:21:50,958
altı milyon Nazi kurbanının şerefine
günümüzde boş.

246
00:21:53,458 --> 00:21:56,250
Anne'nin babası,
burada saklanan sekiz insandan

247
00:21:56,333 --> 00:22:00,416
hayatta kalan tek kişi
odaların boş kalması istedi.

248
00:22:06,083 --> 00:22:10,833
Ama biz Anne'nin odasındayız,
burası 1942'te nasılsa hâlâ öyle,

249
00:22:10,916 --> 00:22:13,125
Anne'nin hayatının izlerini taşıyor.

250
00:22:13,541 --> 00:22:16,125
Cumartesi, 11 Temmuz 1942.

251
00:22:17,250 --> 00:22:18,250
"Sevgili Kitty,

252
00:22:18,875 --> 00:22:21,958
ek kat saklanmak için çok iyi bir yer.

253
00:22:22,041 --> 00:22:23,833
Rutubetli veya eğimli olabilir

254
00:22:23,916 --> 00:22:27,875
ama tüm Amsterdam'da
daha rahat saklanacak bir yer yoktur.

255
00:22:28,291 --> 00:22:30,208
Hayır, tüm Hollanda'da yoktur."

256
00:22:32,291 --> 00:22:36,125
Gençlik odasını iki yıl boyunca

257
00:22:36,208 --> 00:22:39,500
evdeki konuklardan biriyle,
Bay Pfeffer'la paylaştı.

258
00:22:40,041 --> 00:22:42,666
Bay Pfeffer 50'li yaşlarında bir dişçiydi

259
00:22:42,750 --> 00:22:44,583
ve Anne onunla hiç anlaşamazdı.

260
00:22:45,875 --> 00:22:49,625
Birbirine bakan iki yatak ve bir masa.

261
00:22:51,500 --> 00:22:56,125
Elinizdeki tek şey
hayalleriniz için duvarlar.

262
00:23:02,666 --> 00:23:06,500
<i>Deanne Durbin, Ginger Rogers</i>
<i>ve </i>Gülmeyen Kadın'da <i>oynayan Greta Garbo</i>

263
00:23:06,875 --> 00:23:10,458
<i>ve Alman film yıldızı Heinz Rühmann,</i>
<i>Ray Milland</i>

264
00:23:10,666 --> 00:23:12,666
<i>ve bir de Anne'nin diğer merakı</i>

265
00:23:12,875 --> 00:23:17,000
<i>buz pateni dünya şampiyonu,</i>
<i>Norveçli Sonja Henie.</i>

266
00:23:17,583 --> 00:23:21,916
<i>Kendi hayatına tat katması için</i>
<i>başkalarının hayatlarından bazı kesitler.</i>

267
00:23:22,375 --> 00:23:25,041
<i>Anne kıyafetlere</i>
<i>ve saç modellerine bakardı.</i>

268
00:23:25,875 --> 00:23:27,958
<i>Hollanda Kraliyet ailesinin</i>

269
00:23:28,041 --> 00:23:32,125
<i>ve İngiltere'nin gelecekteki kraliçesi</i>
<i>genç Elizabeth'in fotoğrafı var.</i>

270
00:23:32,208 --> 00:23:33,708
<i>Minicik bir dünya</i>

271
00:23:34,166 --> 00:23:39,333
<i>ama 6 Haziran 1942'den,</i>
<i>Frank ailesinin gizli saklanma yerlerine</i>

272
00:23:39,875 --> 00:23:43,958
<i>girdiğinden beri</i>
<i>burası Anne'nin tüm dünyası oldu.</i>

273
00:23:45,250 --> 00:23:47,708
<i>Aslen Frankfurt'lu olan Frank ailesi</i>

274
00:23:48,041 --> 00:23:50,416
<i>1933'te, Hitler'in iktidara geldiği sene</i>

275
00:23:51,000 --> 00:23:52,916
<i>Almanya'dan ayrıldı.</i>

276
00:23:53,041 --> 00:23:56,541
<i>Ama Hollanda'nın yerlisi olan</i>
<i>ve buraya göçen Yahudiler için</i>

277
00:23:56,625 --> 00:23:58,291
<i>durum zorlaşmıştır.</i>

278
00:23:58,375 --> 00:24:02,833
PORTEKİZ SİNAGOG'U
AMSTERDAM

279
00:24:05,083 --> 00:24:08,041
<i>Daha sonra</i>
<i>ilk sınır dışı edilme vakaları görüldü</i>

280
00:24:08,541 --> 00:24:09,875
<i>ve ırk yasaları çıktı.</i>

281
00:24:14,833 --> 00:24:18,708
<i>1939'da Hitler, tüm Avrupalı Yahudileri</i>

282
00:24:18,791 --> 00:24:21,791
<i>yok etme teklifini duyurmuştu bile.</i>

283
00:24:25,750 --> 00:24:28,208
<i>Ve 20 Ocak 1942'de</i>

284
00:24:28,708 --> 00:24:31,291
<i>Berlin'deki Wannsee Konferansı'nda</i>

285
00:24:31,916 --> 00:24:35,166
<i>yüksek rütbeli Nazi</i>
<i>ve Alman devlet yetkilileri</i>

286
00:24:35,250 --> 00:24:41,125
<i>"Yahudi sorusunun son çözümü"</i>
<i>dedikleri şeyi başlattı.</i>

287
00:24:41,750 --> 00:24:45,916
HOLOKOST ANIT MERKEZİ
ÜSKÜP, KUZEY MAKEDONYA

288
00:24:52,583 --> 00:24:55,958
Holokost'u diğer soykırımlardan ayıran şey

289
00:24:56,041 --> 00:24:57,291
bir,

290
00:24:57,625 --> 00:25:00,208
soykırımda bulunanların Batı medeniyetinin

291
00:25:00,291 --> 00:25:02,333
en gelişmiş toplumu olması...

292
00:25:03,416 --> 00:25:07,833
...medeniyetin tüm araçlarını
yok etmek için kullanmaları.

293
00:25:08,750 --> 00:25:10,750
İkincisi, Almanya kayıt tuttu.

294
00:25:12,333 --> 00:25:16,166
Yani tarihteki en belgelenmiş soykırım.

295
00:25:17,208 --> 00:25:20,833
Üçüncüsü, "Her yerdeki Yahudileri
yok edeceğiz." fikrine

296
00:25:20,916 --> 00:25:24,333
sadece Almanya sahipti.

297
00:25:25,833 --> 00:25:27,750
22 ülke içindeydi.

298
00:25:28,541 --> 00:25:32,666
Bu fikir 12 yıl boyunca gelişti,
dört yılında insanlar öldürüldü.

299
00:25:32,750 --> 00:25:34,125
İnsanlar öfkeyle değil,

300
00:25:34,208 --> 00:25:37,250
sistematik bir yok etme programıyla
öldürüldü.

301
00:25:37,333 --> 00:25:39,041
ARIANNA SZÖRÉNYI
FIUME, İTALYA, 1933

302
00:25:39,125 --> 00:25:39,958
1944'TE AİLESİYLE

303
00:25:40,041 --> 00:25:41,583
SAN DANIELE DEL FRIULI'DEN
SINIR DIŞI EDİLDİ

304
00:25:41,666 --> 00:25:44,208
TOPLAMA KAMPLARI: RISIERA DI SAN SABBA,
AUSCHWITZ-BIRKENAU,

305
00:25:44,291 --> 00:25:45,750
RAVENSBRUCK VE BERGEN-BELSEN

306
00:25:48,500 --> 00:25:51,583
<i>Arianna yaz döneminde tutuklandı.</i>

307
00:25:52,458 --> 00:25:55,875
<i>Anne, Normandy çıkarmasına</i>
<i>ve bir grup Alman askerin</i>

308
00:25:56,291 --> 00:25:58,791
<i>Hitler'e darbe yapmasına</i>

309
00:25:58,875 --> 00:25:59,708
<i>seviniyorken.</i>

310
00:26:01,500 --> 00:26:04,708
<i>Anne olumlu bakıyordu ve ekime kalmadan</i>

311
00:26:04,916 --> 00:26:07,333
<i>okuldaki sırasına döneceğini düşünüyordu.</i>

312
00:26:07,708 --> 00:26:10,250
<i>Özgürlüğünün yaklaştığını hissetti.</i>

313
00:26:10,375 --> 00:26:14,166
<i>Ama özgürlüğünü yeni kaybeden Arianna</i>

314
00:26:14,458 --> 00:26:16,916
<i>kendini Irma'nın karşısında buldu.</i>

315
00:26:17,041 --> 00:26:19,166
<i>Üzerinde tertemiz bir üniforma olan,</i>

316
00:26:19,250 --> 00:26:21,416
<i>elinde de silah tutan</i>

317
00:26:21,500 --> 00:26:23,791
<i>o güzel kadının ta kendisi.</i>

318
00:26:24,000 --> 00:26:26,833
<i>Arianna sadece 11 yaşındaydı.</i>

319
00:26:27,166 --> 00:26:29,333
Bir bakıma kısa mesafe koştum,

320
00:26:30,000 --> 00:26:33,916
sonra neredeyse bloğumuzun önünde

321
00:26:34,000 --> 00:26:37,208
şık giyimli üç veya dört Nazi'nin

322
00:26:37,291 --> 00:26:40,541
bana doğru geldiğini görünce yavaşladım.

323
00:26:41,583 --> 00:26:43,791
Irma Grese arkamdaydı.

324
00:26:44,500 --> 00:26:46,916
Ve hepsi ona âşıktı.

325
00:26:48,625 --> 00:26:52,416
Çocuk huyudur, merak ettiğim için
birden arkama döndüm

326
00:26:52,916 --> 00:26:56,625
ve Irma Grese bana silah doğrulttu.

327
00:26:56,708 --> 00:27:01,083
Ölebileceğimi fark ettiğim tek an o andı.

328
00:27:06,416 --> 00:27:10,166
İNSANLAR NASIL BU KADAR
İNSANLIKTAN ÇIKABİLDİ?

329
00:27:10,250 --> 00:27:13,791
BUNCA ZALİMLİĞİ AKLIM ALMIYOR
#CESARET #DAYANIKLILIK

330
00:27:24,708 --> 00:27:27,916
Yalnız değilseniz
hayatta kalmak genelde daha kolaydır.

331
00:27:28,541 --> 00:27:31,625
Yakınınızda size yardım edebilecek
bir kardeşiniz varsa.

332
00:27:31,750 --> 00:27:35,375
Hayatını bir kepçe çorba karşılığında
verebilecek bir anne.

333
00:27:36,083 --> 00:27:41,041
Ölmekte olan birinin cebinden
ekmek çalmayı öğretecek bir arkadaş.

334
00:27:42,750 --> 00:27:44,708
Kampta bunu yapmak günah değildi.

335
00:27:45,583 --> 00:27:48,416
Kampta disiplini öğrenmek, bencil
ve zalim olarak

336
00:27:48,500 --> 00:27:52,750
hayatta kalabilmek için
insanın çabuk büyümesi gerekiyordu.

337
00:27:54,375 --> 00:27:57,500
Buna rağmen insanlar genelde
sadece şans eseri hayatta kalırdı.

338
00:27:58,166 --> 00:28:01,833
TATIANA VE ANDRA BUCCI
FIUME, İTALYA, 1937 VE 1939

339
00:28:01,916 --> 00:28:05,041
1994'TE AİLELERİYLE SINIR DIŞI EDİLDİ

340
00:28:05,125 --> 00:28:08,333
TOPLAMA KAMPLARI: RISIERA DI SAN SABBA
VE AUSCHWITZ-BIRKENAU

341
00:28:08,416 --> 00:28:11,541
Hatırlarım, bir kişi geldi,

342
00:28:11,625 --> 00:28:13,375
Mengele olabilirdi,

343
00:28:13,458 --> 00:28:17,166
bize annemizi
görmek isteyip istemediğimizi sordu.

344
00:28:18,625 --> 00:28:20,125
<i>Joseph Mengele,</i>

345
00:28:20,208 --> 00:28:23,208
<i>Auschwitz'deki lakabıyla Doktor Ölüm,</i>

346
00:28:23,291 --> 00:28:26,625
<i>çocuklardan sorumluydu,</i>

347
00:28:26,708 --> 00:28:29,750
<i>genelde ikizler üzerinde deney yapıyordu.</i>

348
00:28:30,250 --> 00:28:34,250
<i>Andra ve Tatiana dört</i>
<i>ve altı yaşlarındaydı</i>

349
00:28:34,333 --> 00:28:37,000
<i>ve bir gün</i>
<i>bir kışlanın önünde sıraya dizildi.</i>

350
00:28:37,375 --> 00:28:40,791
<i>Kız kardeşlerdi</i>
<i>ama ikiz oldukları sanıldı.</i>

351
00:28:41,250 --> 00:28:43,208
<i>Bu sayede hâlâ hayattalar.</i>

352
00:28:43,500 --> 00:28:47,583
<i>Kuzenleri Sergio da aynı sıradaydı.</i>

353
00:28:48,041 --> 00:28:52,208
Neuengamme'den gelen sahte doktor
bazı yetişkinler üzerinde tüberküloz

354
00:28:52,291 --> 00:28:55,916
ve lenf bezleri alanında
deneyler yapıyordu

355
00:28:56,000 --> 00:29:01,375
ve aklına çocuklar üzerinde de
deney yapmak geldi,

356
00:29:01,833 --> 00:29:04,166
Mengele'den bu çocukları istedi.

357
00:29:09,958 --> 00:29:12,916
<i>Onlara bağlanan gardiyanlardan bir tanesi</i>

358
00:29:13,000 --> 00:29:14,000
<i>onları uyardı.</i>

359
00:29:14,458 --> 00:29:16,333
<i>"Annenizi görmek istiyorsanız</i>

360
00:29:16,416 --> 00:29:19,250
<i>bir adım öne gelin dediklerinde gitmeyin."</i>

361
00:29:19,791 --> 00:29:23,166
Sergio'yu öne adım atma diye uyardık
ama bizi dinlemedi.

362
00:29:23,250 --> 00:29:25,291
Ve 20 çocuk

363
00:29:25,375 --> 00:29:29,583
on erkek, on kız öne adım attı.

364
00:29:31,125 --> 00:29:33,875
Annesiyle buluşacağına inanarak

365
00:29:33,958 --> 00:29:35,125
gitmesi

366
00:29:35,416 --> 00:29:40,666
ve bunun yerine yedinci doğum gününde
ölümüne adım attığını

367
00:29:40,750 --> 00:29:43,125
düşünmek yüreğimi

368
00:29:43,208 --> 00:29:46,458
hâlâ dağlıyor,
bu, tarif edilemez bir duygu.

369
00:29:50,666 --> 00:29:51,625
Neden Yahudiler?

370
00:29:52,375 --> 00:29:55,583
Hitler üstün ırkı yaratmaya çalışıyordu

371
00:29:56,708 --> 00:29:58,291
ve özünde

372
00:29:58,375 --> 00:30:00,958
dünyaya güçlünün hükmettiğine...

373
00:30:01,875 --> 00:30:04,666
...ve hükmetmezlerse de
zayıfladıklarına inandı.

374
00:30:08,000 --> 00:30:10,416
<i>Otto Frank aylarca pektin</i>

375
00:30:10,500 --> 00:30:14,666
<i>ve baharat fabrikasının arkasında</i>
<i>saklanacak bir yer hazırladı.</i>

376
00:30:14,750 --> 00:30:18,125
Otto Frank Hollanda'dan ayrılmak için
kendisi ve ailesine

377
00:30:18,208 --> 00:30:21,375
defalarca vize almaya çalıştı.

378
00:30:22,041 --> 00:30:24,708
Örneğin ABD için ama hiç alamadı.

379
00:30:25,291 --> 00:30:29,875
Bu yüzden 5 Temmuz 1942'de

380
00:30:29,958 --> 00:30:31,583
Margot'ya bir telefon geldi

381
00:30:31,666 --> 00:30:35,041
ve Almanya'daki işçi kampına gidip
çalışması söylendi.

382
00:30:35,125 --> 00:30:38,250
Teslim olmak için iki, üç gün içinde

383
00:30:38,333 --> 00:30:40,583
karakola gitmezseniz

384
00:30:40,666 --> 00:30:41,625
sizi alacaklar.

385
00:30:44,000 --> 00:30:47,375
<i>Anne ve anne, babası</i>
<i>bavul almadan kaçtılar.</i>

386
00:30:48,625 --> 00:30:51,000
<i>Göğüslerinde sarı yıldız takıyorlardı,</i>

387
00:30:51,083 --> 00:30:52,916
<i>utanç izlerini.</i>

388
00:30:53,625 --> 00:30:55,291
Bir yanda

389
00:30:55,375 --> 00:31:01,208
Hollanda Yahudi nüfusunun yüzde 75'inin
sınır dışı edilip öldürüldüğü

390
00:31:01,291 --> 00:31:02,916
utanç verici bir tablo var.

391
00:31:03,000 --> 00:31:06,791
Tüm Batı Avrupa ülkelerinde görülen
açık ara en yüksek oran.

392
00:31:08,875 --> 00:31:11,208
Öte yandan biz Amsterdam'daki

393
00:31:11,416 --> 00:31:16,583
Yahudi nüfusuna yapılanlardan dolayı
1941 şubatında

394
00:31:16,666 --> 00:31:17,833
toplu taşımanın

395
00:31:17,916 --> 00:31:19,833
greve gittiği ülke ve şehriz.

396
00:31:22,750 --> 00:31:24,333
İnanılmaz cesaretli...

397
00:31:25,625 --> 00:31:27,333
...sıradan insanların

398
00:31:27,916 --> 00:31:29,875
gösterdiği direnişe dair

399
00:31:30,166 --> 00:31:34,000
Avrupa'nın hiçbir yerinde
bulunamayacak bir örnek.

400
00:31:36,791 --> 00:31:38,375
<i>Naziler, Yahudileri</i>

401
00:31:38,458 --> 00:31:40,791
<i>fiziksel olarak yok etme kararı alınca</i>

402
00:31:41,083 --> 00:31:45,125
<i>Özellikle Doğu Avrupa gettolarında</i>
<i>yaşayan herkesi</i>

403
00:31:45,208 --> 00:31:48,958
<i>yok etmek için kamplar tasarladılar.</i>

404
00:31:49,875 --> 00:31:53,041
Batı Avrupa'daki Yahudiler
farklı bir durumla karşı karşıya kaldı.

405
00:31:53,541 --> 00:31:57,791
Burada doğunun aksine
getto kuracak kadar çok Yahudi yoktu.

406
00:31:57,875 --> 00:32:02,250
Bu yüzden Naziler
farklı bir strateji uyguladı.

407
00:32:02,500 --> 00:32:07,541
Yerel halkın iş birliğine göre
saldırılar düzenledi.

408
00:32:07,625 --> 00:32:11,791
Bu noktada transit kamplar kurdular.

409
00:32:12,041 --> 00:32:16,583
Son istikamet sadece bir kamptı.

410
00:32:16,916 --> 00:32:20,541
Yahudileri öldürmek
ve küçük bir bölümünü de

411
00:32:20,625 --> 00:32:24,750
ölümlerini sadece erteleyecek şekilde

412
00:32:25,125 --> 00:32:29,916
çalıştırmak için kurulmuş bir yer.

413
00:32:30,500 --> 00:32:34,583
Onların arasına
ara sıra karıştırılan tek insanlar

414
00:32:34,666 --> 00:32:36,083
Sintiler ve Romanlardı.

415
00:32:37,541 --> 00:32:40,166
@KATERINAKAT
BERGEN-BELSEN, ALMANYA'DAN

416
00:32:40,250 --> 00:32:41,666
WESTERBORK, HOLLANDA'YA GİTTİ.

417
00:32:43,875 --> 00:32:50,083
WESTERBORK KAMPI
HOLLANDA

418
00:32:50,500 --> 00:32:52,875
<i>Dışarıda Avrupa yanıyordu.</i>

419
00:32:53,875 --> 00:32:56,791
<i>Ama açlık, savaş ve istila haberleri</i>

420
00:32:57,000 --> 00:32:58,625
<i>evde durağan,</i>

421
00:32:59,166 --> 00:33:02,750
<i>sesi bastırılmış bir hayat süren</i>
<i>insanlara ulaştı.</i>

422
00:33:06,083 --> 00:33:09,208
<i>Anne, Kitty'ye</i>
<i>sonu gelmeyen saatler boyunca</i> <i>sıkılınca</i>

423
00:33:09,291 --> 00:33:13,041
<i>neler yaptığını,</i>
<i>diğerleriyle yaşamanın nasıl olduğunu,</i>

424
00:33:13,125 --> 00:33:15,458
<i>ablasıyla arasındaki</i>
<i>küçük kıskançlıklarını</i>

425
00:33:15,541 --> 00:33:18,041
<i>ve annesiyle yaptığı tartışmaları anlattı.</i>

426
00:33:19,208 --> 00:33:22,125
<i>Pazartesi, 28 Eylül 1942.</i>

427
00:33:22,916 --> 00:33:23,916
<i>"Sevgili Kitty,</i>

428
00:33:24,875 --> 00:33:29,541
<i>hakkımdaki her şeyi eleştiriyorlar,</i>
<i>hem de her şeyi.</i>

429
00:33:30,041 --> 00:33:34,166
<i>Davranışlarımı, kişiliğimi, tavırlarımı.</i>
<i>Tepeden tırnağa</i>

430
00:33:34,250 --> 00:33:36,250
<i>karış karış her yerim</i>

431
00:33:36,333 --> 00:33:38,625
<i>dedikodu ve tartışma konusu."</i>

432
00:33:39,958 --> 00:33:43,208
<i>Büyümek için insanın annesini</i>
<i>ve babasını öldürmesi gerekir, denir.</i>

433
00:33:44,541 --> 00:33:47,541
<i>Yaşıtındaki herkes gibi</i>
<i>Anne de bunu yapıyor.</i>

434
00:33:48,666 --> 00:33:52,166
<i>İsyan ediyor, reddediyor ve eleştiriyor.</i>

435
00:33:52,666 --> 00:33:55,000
<i>Aynı zamanda tatlı, ironik ve komik.</i>

436
00:33:55,625 --> 00:33:58,958
Çok zeki bir genç, çok neşeli bir kız,

437
00:33:59,041 --> 00:34:00,333
dünyayı merak ediyor,

438
00:34:00,416 --> 00:34:04,375
hırs, duygu, sevgi dolu,
hayal gücü çok geniş.

439
00:34:04,458 --> 00:34:06,083
ATHALIE ZAJDE
ETNOPSİKOLOG

440
00:34:06,166 --> 00:34:09,958
İçinde bulunduğu hapsolma hâli

441
00:34:10,041 --> 00:34:14,250
zekasını ve düşünme yetisini geliştirmiş.

442
00:34:14,833 --> 00:34:15,791
Miep'ten aldığı

443
00:34:15,875 --> 00:34:19,250
bir çift kırmızı ayakkabı için
sevinçten havalara uçuyor.

444
00:34:19,333 --> 00:34:22,958
Miep, Anne'nin babası Otto için çalışan
ve saklanan insanların

445
00:34:23,041 --> 00:34:25,583
hayatta kalmasına
yardım eden dört kişiden birisi.

446
00:34:25,666 --> 00:34:30,875
Anne tutuklandıktan sonra
günlüğünü saklayıp koruyan da Miep.

447
00:34:31,708 --> 00:34:36,541
Anne doymaz biçimde ders çalışır, okur
ve ruh hâli sık sık değişir.

448
00:34:37,625 --> 00:34:40,291
Bir an kapıların boyutuna alışamayan

449
00:34:40,375 --> 00:34:46,083
aile fertlerinin kafalarındaki morluklar
hakkında alay ederken...

450
00:34:47,375 --> 00:34:48,708
...birkaç dakika sonra

451
00:34:48,791 --> 00:34:51,583
halkının geleceği için
karamsarlığa düşüyor.

452
00:34:52,625 --> 00:34:56,791
Anne'yi metinlerindeki kelimeler
aracılığıyla görüyorum.

453
00:34:57,416 --> 00:35:03,458
Bazı kısımlarda Anne genç,
komik bir kız

454
00:35:03,541 --> 00:35:06,625
ve bazı kısımlarda
sınıfta asla arkadaş olmayacağım

455
00:35:06,708 --> 00:35:10,541
bir kız gibi duruyor.

456
00:35:10,625 --> 00:35:14,083
Bazı kısımlarda da
hem çevresini hem de siyasi durumu

457
00:35:14,541 --> 00:35:18,750
tanımlama şekli beni etkiliyor,

458
00:35:18,833 --> 00:35:23,250
toplumla olup bitenleri anlıyor.

459
00:35:23,333 --> 00:35:27,583
Yani saklandıkları yerden,
ek kattan dünyaya bakış açısı

460
00:35:27,666 --> 00:35:31,500
beni derinden etkiledi.

461
00:35:34,916 --> 00:35:37,916
<i>Cuma, 9 Ekim 1942.</i>

462
00:35:39,625 --> 00:35:40,625
<i>"Sevgili Kitty...</i>

463
00:35:41,833 --> 00:35:44,458
<i>...birçok Yahudi arkadaşımız</i>
<i>ve tanıdıklarımız</i>

464
00:35:44,583 --> 00:35:46,833
<i>kümeler hâlinde götürülüyor.</i>

465
00:35:48,916 --> 00:35:51,416
<i>Gestapo onlara çok sert davranıyor</i>

466
00:35:52,041 --> 00:35:55,541
<i>ve hayvan vagonları içinde</i>
<i>Westerbork'a gönderiyor.</i>

467
00:35:56,375 --> 00:35:59,750
<i>İnsanlara neredeyse hiç yiyecek</i>
<i>ve içecek verilmiyor denilebilir.</i>

468
00:36:00,375 --> 00:36:03,125
<i>Suya günlük sadece bir saat izin veriliyor</i>

469
00:36:03,541 --> 00:36:07,666
<i>ve birkaç bin kişi için</i>
<i>sadece bir tane tuvalet ve lavabo var.</i>

470
00:36:09,375 --> 00:36:11,416
<i>Durum Hollanda'da bu kadar vahimse</i>

471
00:36:11,500 --> 00:36:16,875
<i>Almanların bu insanları gönderdiği uzak</i>
<i>ve gelişmemiş yerlerde nasıldır ki?</i>

472
00:36:18,958 --> 00:36:21,750
<i>Çoğunun öldürüldüğünü varsaymalıyız.</i>

473
00:36:23,416 --> 00:36:26,541
<i>İngiliz radyosu</i>
<i>bu insanlara gaz verildiğini söylüyor.</i>

474
00:36:27,791 --> 00:36:29,875
<i>Belki de en hızlı ölüm şekli budur.</i>

475
00:36:31,291 --> 00:36:32,583
<i>Berbat hissediyorum."</i>

476
00:36:38,625 --> 00:36:42,083
<i>Anne ve ailesi</i>
<i>3 Eylül 1944'te Auschwitz'e giden</i>

477
00:36:42,166 --> 00:36:44,708
<i>son konvoyla</i>

478
00:36:44,791 --> 00:36:47,750
<i>Westerbork'tan ayrıldı.</i>

479
00:36:51,166 --> 00:36:56,416
WESTERBORK ANITI
HOLLANDA

480
00:37:16,333 --> 00:37:21,333
BURADA HER BİR TAŞ BİR KURBANI SİMGELİYOR:
YAHUDİLER, ROMANLAR, PARTİZANLAR.

481
00:37:21,416 --> 00:37:25,583
BURADA 102.000 CAN VAR. HEPSİ SÖNDÜRÜLMÜŞ.
#ZULÜM #DİRENİŞ

482
00:37:35,625 --> 00:37:38,666
Eskiden kar topu
oynadığımızı hatırlıyorum.

483
00:37:38,750 --> 00:37:42,041
Ama etrafımız ölümle çevriliydi.

484
00:37:42,125 --> 00:37:46,250
Çünkü kampta, kışlalar arasında

485
00:37:46,666 --> 00:37:50,375
öbek öbek cesetler vardı.

486
00:37:50,458 --> 00:37:53,583
Bir kışlanın içine

487
00:37:53,666 --> 00:37:57,666
tıkmaya çalıştıkları o cesetleri görmek

488
00:37:57,750 --> 00:38:01,333
bizim için
sıradan bir olay hâline gelmişti.

489
00:38:03,875 --> 00:38:06,750
KATERINAKAT; WESTERBORK, HOLLANDA'DAN

490
00:38:06,833 --> 00:38:08,958
PRAG, ÇEK CUMHURİYETİ'NE GİDİYOR.

491
00:38:16,750 --> 00:38:22,000
YAHUDİ

492
00:38:22,083 --> 00:38:24,333
HELGA WEISS
PRAG, ÇEKOSLOVAKYA

493
00:38:24,416 --> 00:38:26,666
1941'DE AİLESİYLE SINIR DIŞI EDİLDİ

494
00:38:26,750 --> 00:38:31,041
TOPLAMA KAMPLARI: TEREZIN,
AUSCHWITZ-BIRKENAU, FREIBERG VE MAUTHAUSEN

495
00:38:31,833 --> 00:38:34,125
<i>Polis, Helga'nın kapısını çaldığında</i>

496
00:38:34,208 --> 00:38:36,708
<i>tarihler 4 Aralık 1941'i gösteriyordu.</i>

497
00:38:37,958 --> 00:38:41,583
<i>Dışarıda Moldova sessizlik içindeydi.</i>

498
00:38:42,291 --> 00:38:43,666
<i>Hava çoktan kararmıştı.</i>

499
00:38:45,916 --> 00:38:47,250
<i>Prag'taki Yahudiler için</i>

500
00:38:47,333 --> 00:38:49,541
<i>sokağa çıkma yasağı</i>
<i>birkaç saat önce başlardı.</i>

501
00:38:50,458 --> 00:38:53,291
<i>Ama Helga'nın evinde</i>
<i>büyük bir kargaşa hâkimdi. </i>

502
00:38:53,500 --> 00:38:58,041
<i>İnsanlar ayrılmaya hazırlanıyordu.</i>
<i>Nakil emirleri daima geceleri gelirdi.</i>

503
00:38:59,666 --> 00:39:01,833
<i>Helga da Anne gibi 12 yaşındaydı.</i>

504
00:39:02,916 --> 00:39:05,208
<i>İkisi de ırk yasalarının kurbanıydı.</i>

505
00:39:05,666 --> 00:39:07,875
<i>Okuldan çoktan atılmışlardı</i>

506
00:39:07,958 --> 00:39:11,333
<i>ve Anne, Montessori Enstitüsü'nden</i>
<i>ayrılmak zorunda kaldı.</i>

507
00:39:11,458 --> 00:39:14,583
Terezín'de yaptığım ilk resim

508
00:39:14,666 --> 00:39:17,875
kardan adam yapan çocuklar resmiydi.

509
00:39:18,833 --> 00:39:22,500
Elbette gerçeklikten çok uzaktı

510
00:39:22,583 --> 00:39:26,041
çünkü Terezín'de bunu yapamazdık.

511
00:39:26,125 --> 00:39:29,958
Bu resim daha çok çocukluk anımdı.

512
00:39:30,208 --> 00:39:37,000
O resmi gizlice babama vermeyi
bir şekilde başardım

513
00:39:37,083 --> 00:39:40,083
ve babam da bana "Gördüklerini çiz." dedi.

514
00:39:40,166 --> 00:39:43,541
Ben de Terezín'deki gündelik hayatımı
çizmeye başladım.

515
00:39:44,291 --> 00:39:51,291
Yani bu kardan adam
hem Terezín'deki ilk resmimdi

516
00:39:51,625 --> 00:39:55,416
hem de küçük bir kız olarak çizdiğim
son resimdi.

517
00:40:12,833 --> 00:40:16,208
İNSAN NASIL GÜÇ BULABİLİR?
NASIL UYUM SAĞLAYABİLİR?

518
00:40:16,291 --> 00:40:19,750
BEN OLSAM BAŞARABİLİR MİYDİM?
#İSYAN #HAYALGÜCÜ

519
00:40:22,833 --> 00:40:24,791
Bize atlıkarınca oynattılar.

520
00:40:24,875 --> 00:40:28,625
Almanca şu şarkıyı söylememiz gerekiyordu:

521
00:40:31,666 --> 00:40:34,500
"Ayaklarını göster,
ayakkabılarını göster."

522
00:40:34,583 --> 00:40:36,000
Ayaklarım zaten acıyordu

523
00:40:36,083 --> 00:40:40,041
ve bir ayağımda ayakkabı yoktu.
Tabanı olmayan bir ayakkabım vardı.

524
00:40:40,458 --> 00:40:44,958
Ve Almanca şarkı söyleyip
atlıkarınca oynamak canımı sıkmıştı.

525
00:40:45,041 --> 00:40:47,416
Ayrıca annem dışarıda dikiliyordu,

526
00:40:48,625 --> 00:40:50,500
belki de yemeğini bekliyordur.

527
00:40:50,583 --> 00:40:53,958
Annem bana "Şarkı söyle
ve dön." diye bağırıp durduğu için

528
00:40:54,041 --> 00:40:57,625
kapo beni defalarca kırbaçladı.

529
00:40:58,541 --> 00:41:02,541
İçi demir telli lastik kırbaçlı
o cadılar yüzünden

530
00:41:02,791 --> 00:41:04,458
bacaklarımın her yerinde

531
00:41:05,250 --> 00:41:06,958
morluklar vardı.

532
00:41:07,041 --> 00:41:09,666
Oynamayı çok isterdim...

533
00:41:11,708 --> 00:41:13,291
...ama o kampta değil.

534
00:41:13,916 --> 00:41:15,958
Eskiden bitlerle oyun oynardık.

535
00:41:18,125 --> 00:41:24,000
Düşününce bile kafamı kaşıyasım gelir.

536
00:41:24,083 --> 00:41:28,125
Beş, altı kişi olurduk.
Her birimiz bitimizi alır,

537
00:41:28,625 --> 00:41:32,708
elbisenin eteğinden
beş santimetre uzağa koyardık.

538
00:41:33,125 --> 00:41:36,291
Eteğe ilk ulaşan kazanırdı.

539
00:41:36,541 --> 00:41:39,500
Kazanacak bir şey yoktu
ama bu bir oyundu işte.

540
00:41:40,416 --> 00:41:43,208
Perşembe, 19 Kasım 1942.

541
00:41:44,875 --> 00:41:45,875
"Sevgili Kitty...

542
00:41:47,583 --> 00:41:50,125
...eski günlerdeki köle avına benziyor.

543
00:41:51,375 --> 00:41:54,958
Durumu hafife almak istemiyorum,
hafife alınamayacak kadar trajik.

544
00:41:57,833 --> 00:41:59,500
Akşamları hava kararınca

545
00:42:00,375 --> 00:42:05,083
yanlarında ağlayan çocukların olduğu
iyi kalpli, masum insanlardan oluşan

546
00:42:05,583 --> 00:42:07,750
uzun sıralar görüyorum,

547
00:42:08,291 --> 00:42:10,208
aralıksız yürüyorlar.

548
00:42:11,000 --> 00:42:15,958
Birkaç insan onlara emirler yağdırıp
onları bayılasıya itip kakıyor ve dövüyor.

549
00:42:17,666 --> 00:42:19,333
Kimsenin canı bağışlanmıyor."

550
00:42:20,000 --> 00:42:24,000
Bence bu tarihten çıkarılacak

551
00:42:24,083 --> 00:42:27,666
ahlaki görüş ve ahlaki ders...

552
00:42:28,833 --> 00:42:30,458
...insanların seçim yaptığı

553
00:42:30,541 --> 00:42:32,541
o anlarda saklıdır.

554
00:42:33,041 --> 00:42:35,208
Yardım etmeyi seçtikleri,

555
00:42:35,791 --> 00:42:39,208
iş birliği yapıp
suça ortak olmayı seçtikleri anlarda.

556
00:42:40,000 --> 00:42:42,125
Ama çoğu insan hiçbir seçim yapmadı.

557
00:42:54,708 --> 00:42:56,916
<i>Geceleri evdeki konuklar</i>

558
00:42:57,000 --> 00:43:01,125
<i>genelde Radio Orange'ı,</i>
<i>sürgün edilen Hollanda Hükûmeti'nden</i>

559
00:43:01,208 --> 00:43:03,791
<i>BBC'nin radyo yayınını dinlerdi.</i>

560
00:43:07,666 --> 00:43:08,833
<i>Nefeslerini tutarak</i>

561
00:43:08,916 --> 00:43:11,750
<i>Normandy çıkarmasından sonraki</i>
<i>gelişmeleri takip ettiler.</i>

562
00:43:11,833 --> 00:43:14,125
<i>Ve Otto duvara bir harita asarak</i>

563
00:43:14,208 --> 00:43:16,500
<i>her zaferi bir raptiyeyle işaretledi.</i>

564
00:43:17,875 --> 00:43:20,625
<i>Yanında da yaşam izleri var.</i>

565
00:43:21,041 --> 00:43:23,208
<i>Kızlarının boylarının işaretleri.</i>

566
00:43:23,750 --> 00:43:26,500
<i>Anne için iki yılda 13 santimetre,</i>

567
00:43:27,041 --> 00:43:28,958
<i>Margot için bir santimetre.</i>

568
00:43:30,041 --> 00:43:33,416
Kendimi sanatla korumak için
bariyerler kurmanın yollarını

569
00:43:33,583 --> 00:43:36,166
bulmaya çalıştım.

570
00:43:36,250 --> 00:43:39,458
Adorno, Auschwitz'ten sonra
şiirin öldüğünü söylemiş.

571
00:43:39,875 --> 00:43:43,333
Aslında bence durum tam tersi.

572
00:43:43,416 --> 00:43:46,125
Güzelliğin, sanatın,
müziğin yaratılmasının

573
00:43:46,750 --> 00:43:48,333
insanlığa kattıkları

574
00:43:48,416 --> 00:43:54,541
insanlık tarihinin dehşetine
verilmiş tek cevaptır.

575
00:44:13,708 --> 00:44:14,833
Hayatta kalanlardan

576
00:44:15,000 --> 00:44:17,958
ve ailelerinden
son 30 yıldır sorumlu olan bizler

577
00:44:18,041 --> 00:44:20,541
dördüncü nesilde de

578
00:44:21,000 --> 00:44:24,875
görülebilecek bir unsur fakr ettik.

579
00:44:24,958 --> 00:44:26,333
Nedir bu?

580
00:44:27,375 --> 00:44:29,791
Holokost'un getirdiği ölüm.

581
00:44:29,875 --> 00:44:33,083
Holokost'tan ölenler intikam istiyor.

582
00:44:33,541 --> 00:44:36,250
Bu da soyları için bir yük.

583
00:44:36,333 --> 00:44:38,833
Bu bir görev.
Holokost'tan ölenler şöyle diyor,

584
00:44:38,916 --> 00:44:41,916
"Ölmüş olsak bile intikamımızı alın.

585
00:44:42,500 --> 00:44:46,250
Diyelim ki ben şunun şunun oğluyum,
kızıyım, Yahudi'yim,

586
00:44:46,333 --> 00:44:49,958
Nazilerin bize yaptıklarını yok edin,

587
00:44:50,041 --> 00:44:51,666
bizim için Kadiş okuyun."

588
00:45:20,000 --> 00:45:21,416
<i>Kadiş Yas Duası</i>

589
00:45:21,500 --> 00:45:24,083
<i>en eski Yahudi dualarındandır.</i>

590
00:45:25,041 --> 00:45:28,000
<i>Bu sözler ölen her Yahudi'ye eşlik eder.</i>

591
00:45:29,208 --> 00:45:31,583
<i>Ama toplama kamplarında</i>

592
00:45:33,333 --> 00:45:34,666
<i>yas sözcükleri,</i>

593
00:45:35,083 --> 00:45:37,625
<i>Tanrı'ya inancını</i>
<i>kaybetmiş kişiler için de,</i>

594
00:45:38,208 --> 00:45:39,458
<i>anlamını yitirmiştir.</i>

595
00:45:46,875 --> 00:45:49,125
<i>Artık onların mezarları</i>
<i>isimlerinin yazılı olduğu </i>

596
00:45:49,541 --> 00:45:50,583
<i>bu duvarlar oldu.</i>

597
00:45:51,250 --> 00:45:54,583
<i>Solmamaları için özenle yeniden boyanıyor.</i>

598
00:45:58,083 --> 00:45:59,958
<i>Her Holokost anıtlarında</i>

599
00:46:00,041 --> 00:46:02,000
<i>insanlar bir boşluğu doldurmaya</i>

600
00:46:02,791 --> 00:46:04,625
<i>ve kalıtlarını bulmaya geliyor.</i>

601
00:46:15,583 --> 00:46:17,916
Büyükbabam kampta öldü.

602
00:46:18,000 --> 00:46:20,166
Babam sınır<i> </i>dışı edildi.

603
00:46:20,250 --> 00:46:23,708
Bu travmanın
kesinlikle aktarıldığını düşünüyorum.

604
00:46:23,791 --> 00:46:26,250
Ben kızlarıma aktardım.

605
00:46:26,666 --> 00:46:30,583
Gerçi travmadan daha büyük bir şey,
bir hikâye, bir miras...

606
00:46:30,666 --> 00:46:32,250
ALAIN GRANAT
JEWPOP.COM MÜDÜRÜ

607
00:46:32,333 --> 00:46:34,625
...bir sorumluluk aktardığıma inanıyorum.

608
00:46:35,500 --> 00:46:38,375
Bir internet dergisi oluşturdum.

609
00:46:38,458 --> 00:46:41,375
Adı <i>Jewpop </i>ve beni en şaşırtan şey

610
00:46:41,458 --> 00:46:45,250
en çok okunan hikâyelerin
Holokost hikâyeleri olması.

611
00:46:47,083 --> 00:46:51,500
KATERINAKAT; PRAG, ÇEK CUMHURİYETİ'NDEN
PARİS, FRANSA'YA GİDİYOR.

612
00:47:11,125 --> 00:47:16,708
HAYATTA KALANLARIN ÇOCUKLARININ,
TORUNLARININ HİSLERİNİ ANLAMAK İSTİYORUM.

613
00:47:16,791 --> 00:47:20,416
ONLARLA BİR ARAYA GELMEK İÇİN
PARİS'E GİDİYORUM #MİRAS #GÖREVİDEVRALMAK

614
00:47:40,791 --> 00:47:44,083
HOLOKOST ANITI
PARİS

615
00:47:52,875 --> 00:47:55,583
<i>Fanny 1942'de dört yaşındayken</i>

616
00:47:55,666 --> 00:47:59,625
<i>annesi onun için</i>
<i>Grenoble yakınında, Sucy-en-Brie'de </i>

617
00:47:59,708 --> 00:48:01,125
<i>bir nevi bir dadı buldu.</i>

618
00:48:02,000 --> 00:48:05,166
<i>Zulümden kaçmak için orada saklanıyordu.</i>

619
00:48:07,208 --> 00:48:08,583
<i>Artık İsrail'de yaşıyor</i>

620
00:48:08,916 --> 00:48:11,791
<i>ve on torunundan üçüyle birlikte</i>

621
00:48:11,875 --> 00:48:15,500
<i>Paris'e, Holokost Anıtı'na geldi.</i>

622
00:48:16,000 --> 00:48:18,166
Ben saklanan bir kızım.

623
00:48:19,000 --> 00:48:20,958
Łódź Gettosu'nda...

624
00:48:21,791 --> 00:48:26,291
...açlıktan ölen büyükbabamın...

625
00:48:27,291 --> 00:48:32,666
...dört numaralı vagon konvoyunda
sınır dışı edilip geri dönen babamın...

626
00:48:33,583 --> 00:48:35,250
...Auschwitz'te boğularak...

627
00:48:36,416 --> 00:48:42,833
...zalimce öldürülen kayınpederimin
anısını taşıyorum.

628
00:48:46,500 --> 00:48:51,000
Holokost'tan bahsederken
çocukları bile güldürebilirim.

629
00:48:51,625 --> 00:48:53,541
Bana derler ki "Hanımefendi,

630
00:48:53,625 --> 00:48:56,416
bize Holokost'u anlatıyorsunuz
ama korkmuyoruz."

631
00:48:56,500 --> 00:48:58,750
Bunu sizi korkutmak için anlatmıyorum.

632
00:48:58,833 --> 00:49:03,791
Siz de bunların bir kurgu olmadığını,
burada bir efsane olmadığını...

633
00:49:04,666 --> 00:49:08,083
...hepsinin gerçek olduğunu
başkalarına anlatın diye

634
00:49:08,416 --> 00:49:09,916
size anlatıyorum.

635
00:49:10,000 --> 00:49:11,791
Duvarlarda fotoğraflar gördük,

636
00:49:11,875 --> 00:49:13,625
ölen tüm insanları gördük

637
00:49:13,708 --> 00:49:15,125
ve ailemizdendi

638
00:49:15,583 --> 00:49:18,291
ama bizim parçamız olduğuna
anlam veremedik.

639
00:49:18,375 --> 00:49:20,708
Ve sanırım bunlardan uzaklaştığımda,

640
00:49:20,791 --> 00:49:22,708
gerçekten başka ülkeye taşınıp

641
00:49:22,791 --> 00:49:25,708
büyüdüğümde, kendi ailemi kurduğumda

642
00:49:26,083 --> 00:49:27,750
ortak bir dil bulup

643
00:49:27,833 --> 00:49:30,458
birbirimizle konuşmaya başladık.

644
00:49:30,541 --> 00:49:33,833
Sonra bu hikâyeler
gözümüze ilk defa gerçek gibi geldi,

645
00:49:34,250 --> 00:49:38,333
ve ilk defa bunların içinde kaybolmadık
çünkü altı milyon insan yoktu,

646
00:49:38,625 --> 00:49:43,458
büyükannem, babası, kardeşi vardı.

647
00:49:43,541 --> 00:49:45,000
Onlar gerçek insanlardı.

648
00:49:45,083 --> 00:49:48,666
Küçük bir çocuk olarak idrak etmesi güçtü.

649
00:49:50,458 --> 00:49:51,833
Ve 30'uma girdiğim için

650
00:49:52,291 --> 00:49:55,375
bu olayın hatırlanmasında

651
00:49:55,458 --> 00:49:59,083
aktif olarak nasıl yer almak istediğime

652
00:49:59,166 --> 00:50:00,375
karar verebiliyorum.

653
00:50:00,958 --> 00:50:04,750
Ve büyükannemle buraya gelip
bunları onunla görmek

654
00:50:04,833 --> 00:50:07,083
büyük bir adım gibi göründü.

655
00:50:10,375 --> 00:50:12,291
Her şeyin kıymetini iyi bilir.

656
00:50:12,833 --> 00:50:15,250
Bize bunu öğretti.

657
00:50:15,333 --> 00:50:18,375
Asker olan Omer'le

658
00:50:18,458 --> 00:50:22,458
Auschwitz'e İsrail bayrağı
taşıyarak girdik

659
00:50:23,333 --> 00:50:28,791
ve Auschwitz'ten
İsrail bayrağı taşıyarak ayrıldık.

660
00:50:34,750 --> 00:50:37,750
<i>Sağ kalanlar yıllarca sessiz kaldı.</i>

661
00:50:38,791 --> 00:50:42,958
<i>Travma, utanç, inanılmama korkusu.</i>

662
00:50:54,250 --> 00:50:56,833
Hayatta kalanların yaşadığı gibi bir şeyi

663
00:50:56,916 --> 00:51:02,166
anlatmak isteyip de birinin size
"Tamam da bir tek sen acı çekmedin."

664
00:51:02,250 --> 00:51:06,041
demesinden daha korkunç bir şey olamaz.

665
00:51:10,125 --> 00:51:13,125
Buluşmalarımıza katılmaya
daha yeni karar veren

666
00:51:13,208 --> 00:51:17,625
75 yaşlarında insanlar var.

667
00:51:18,791 --> 00:51:24,041
"Sonunda anonim kimliğimi atıp

668
00:51:24,125 --> 00:51:26,791
tekrar Yahudi olabildim." diyorlar.

669
00:51:27,166 --> 00:51:30,250
Çocuklarım Katolik olarak yetiştirildi,
kocam Katolik

670
00:51:30,333 --> 00:51:32,666
ama artık saklamamıza gerek yok.

671
00:51:32,750 --> 00:51:37,375
Diğer Yahudilerle bir araya gelip
Yahudi olduğumu söylemem lazım.

672
00:51:38,416 --> 00:51:41,708
Pazartesi akşamı, 8 Kasım 1943.

673
00:51:42,833 --> 00:51:43,833
"Sevgili Kitty...

674
00:51:45,125 --> 00:51:47,375
...ek kattaki sekizimizi

675
00:51:47,916 --> 00:51:50,208
kara bulutlarla çevrelenmiş

676
00:51:50,666 --> 00:51:53,208
bir parça mavi gökyüzüne benzetiyorum.

677
00:51:54,750 --> 00:51:57,583
Üzerinde durduğumuz
kusursuz yuvarlak bölüm

678
00:51:57,666 --> 00:51:58,708
hâlâ güvenli

679
00:51:59,916 --> 00:52:01,833
ama bulutlar üzerimize geliyor

680
00:52:02,541 --> 00:52:05,541
ve yaklaşmakta olan tehlikeyle
aramızda duran halka

681
00:52:05,625 --> 00:52:08,583
gittikçe daha da daralıyor.

682
00:52:11,041 --> 00:52:14,125
Etrafımız karanlık ve tehlikeyle çevrili.

683
00:52:16,208 --> 00:52:19,125
Ve bu çaresiz çıkış arayışımızda

684
00:52:19,208 --> 00:52:21,375
birbirimize çarpıp duruyoruz.

685
00:52:22,541 --> 00:52:25,208
Bir aşağıdaki savaşa
bir de üzerimizdeki huzur

686
00:52:25,291 --> 00:52:26,791
ve güzelliğe bakıyoruz.

687
00:52:27,750 --> 00:52:29,750
Bu sırada devasa karanlık bulutlar

688
00:52:30,000 --> 00:52:32,708
yolumuzu kesti, ne yukarı gidebiliyoruz

689
00:52:32,791 --> 00:52:34,291
ne de aşağı inebiliyoruz.

690
00:52:35,250 --> 00:52:38,500
Delinmez bir duvar gibi
dimdik önümüzde duruyor,

691
00:52:38,583 --> 00:52:42,000
bizi ezmeye çalışıyor
ama gücü henüz buna yetmiyor.

692
00:52:44,291 --> 00:52:50,125
Elimden gelen tek şey
"Halka, iyice açıl, bırak çıkalım."

693
00:52:50,333 --> 00:52:51,750
diye bağırıp yalvarmak."

694
00:53:20,416 --> 00:53:23,708
ÖZGÜRLÜK, KISITLAMA OLMADAN GEZEBİLMEK
NE KADAR GÜZEL.

695
00:53:23,791 --> 00:53:27,500
HİÇBİR ŞEYİN HAFİFE ALINMAMASI GEREKTİĞİNİ
ARTIK ÖĞRENDİM ANNE

696
00:53:27,583 --> 00:53:30,791
#TOTALİTERİZM #HAKLAR

697
00:53:37,041 --> 00:53:38,166
<i>Savaştan sonra</i>

698
00:53:38,250 --> 00:53:40,750
<i>Holokost arka planda kalmaya devam etti,</i>

699
00:53:40,958 --> 00:53:44,208
<i>Nazilerin işlediği</i>
<i>pek çok suçtan biriymiş gibi.</i>

700
00:53:54,083 --> 00:53:56,083
<i>Sessizlik anca 11 Nisan 1961'de</i>

701
00:53:56,166 --> 00:54:00,500
<i>Adolf Eichmann'ın</i>
<i>duruşmasının Kudüs'te başlamasıyla</i>

702
00:54:01,166 --> 00:54:03,000
<i>bozuldu.</i>

703
00:54:03,666 --> 00:54:05,916
<i>Hem jürinin karşısında</i>

704
00:54:06,000 --> 00:54:08,375
<i>sınır dışı edilmelerde yaşananlardan</i>

705
00:54:08,458 --> 00:54:12,958
<i>ve Yahudilerin katledilmesinin</i>
<i>baş sorumlularından biri duruyordu</i>

706
00:54:13,416 --> 00:54:15,500
<i>hem de ilk kez o an </i>

707
00:54:15,833 --> 00:54:18,833
<i>bir soykırımın tarihi anlatılıyordu.</i>

708
00:54:21,083 --> 00:54:23,958
<i>Kurbanlar bu duruşmada</i>
<i>kendilerini gösterdi.</i>

709
00:54:29,416 --> 00:54:32,500
<i>15 yıl süren sessizlikten sonra</i>

710
00:54:32,583 --> 00:54:34,958
<i>111 tanığın sesi</i>

711
00:54:35,041 --> 00:54:36,750
<i>günbegün</i>

712
00:54:37,583 --> 00:54:40,125
<i>anılara ve suçlamalara çevrildi.</i>

713
00:54:41,416 --> 00:54:45,916
1961'de,
Eichmann'ın duruşması sırasında doğdum.

714
00:54:46,500 --> 00:54:49,250
20 gün geç doğdum.

715
00:54:49,833 --> 00:54:52,750
Ve uzun yıllar sonra öğrendim ki

716
00:54:52,833 --> 00:54:56,541
bu gecikmenin sebebi annemin
çocuk sahibi olmaktan korkmasıymış.

717
00:54:56,916 --> 00:54:59,333
Bu yüzden
bunu hep bildiğimi hissediyorum.

718
00:55:00,125 --> 00:55:06,125
Ben daha küçücük bir çocukken
bana anlattığı hikâyeleri hatırlıyorum.

719
00:55:06,208 --> 00:55:08,833
Annemin verdiği
tuhaf cevapları hatırlıyorum.

720
00:55:09,458 --> 00:55:13,125
Mesela bir şey istediğimde
genelde şöyle bir cevap verirdi,

721
00:55:13,208 --> 00:55:15,416
"Dünyada tek başına olduğunu varsay."

722
00:55:16,541 --> 00:55:20,833
Bizi müthiş bir bağımsızlıkla yetiştirdi.

723
00:55:23,416 --> 00:55:25,833
<i>Annesinin geçmişini</i>
<i>geri kazanmak için</i>

724
00:55:26,166 --> 00:55:30,500
<i>Laura'nın o geçmişten uzaklaşması gerekti.</i>
<i>Sonra Paris'te yaşamaya gitti</i>

725
00:55:30,916 --> 00:55:33,750
<i>ve kendini</i>
<i>psikolojik olarak değerlendirdi.</i>

726
00:55:33,833 --> 00:55:35,666
<i>Bu konuyu çocuklarıyla hiç konuşmadı</i>

727
00:55:35,750 --> 00:55:38,875
<i>ve gençliğe girdiklerinde</i>
<i>Arianna'ya anlattırdı.</i>

728
00:55:39,291 --> 00:55:42,166
Dövmenin kimlikle ilişkisi var.

729
00:55:43,041 --> 00:55:46,208
Bu kimliğin anlamının
hiç tanışmadığım aile fertlerine

730
00:55:46,291 --> 00:55:48,958
sahip olma şansımın yok edildiği anlamına

731
00:55:49,625 --> 00:55:51,125
geldiğini bilemedim.

732
00:55:51,208 --> 00:55:53,375
Önce büyükannemle konuştum

733
00:55:54,375 --> 00:55:58,083
çünkü görüşüne

734
00:55:58,166 --> 00:56:00,250
önem verdiğim tek kişi oydu.

735
00:56:00,333 --> 00:56:04,000
Başta hemen "olmaz" derdi.

736
00:56:04,083 --> 00:56:07,250
Korumacı bir hayır.
Sanırım benzer bir şeyin

737
00:56:07,333 --> 00:56:12,708
olabileceğinden korkuyordu

738
00:56:12,791 --> 00:56:16,458
ama bence artık bununla gurur duyuyor.

739
00:56:18,125 --> 00:56:21,583
Canımı en çok yakan kısım
annemin dönerken yalnız olduğunu bilmek.

740
00:56:22,916 --> 00:56:26,833
Ailesi olmadan
dönmenin getirdiği korkunç acı.

741
00:56:27,291 --> 00:56:29,625
Çünkü bu,
yeri doldurulamayacak bir yalnızlık.

742
00:56:30,458 --> 00:56:34,083
Belki çocukları olarak bizim de
biraz sorumlu hissettiğimiz

743
00:56:34,166 --> 00:56:36,541
bir yalnızlık bu.

744
00:56:36,625 --> 00:56:37,583
Hepsi bu.

745
00:56:38,708 --> 00:56:39,916
Duygusallaşıyorum.

746
00:56:42,166 --> 00:56:45,041
Bir oğul veya bir kız sıranın en önünde.

747
00:56:45,125 --> 00:56:48,041
Hayatta kalanın bir bebeği

748
00:56:48,125 --> 00:56:52,083
ve tarihi temizlemeye yönelik
belli bir iş olmadan

749
00:56:52,166 --> 00:56:56,666
görevleri asla
doldurulamayacak bir boşluğu doldurmak.

750
00:56:56,750 --> 00:56:58,708
Kamplardan sonra neyi doldurabilirsiniz?

751
00:57:06,333 --> 00:57:08,750
Kamplardan çıktığına hiç inanmıyorum.

752
00:57:10,000 --> 00:57:12,750
Annemin bir kısmı kamplarda kaldı.

753
00:57:14,791 --> 00:57:17,875
<i>Bu fotoğraftaki</i>
<i>bu sarışın küçük kız Arianna.</i>

754
00:57:18,083 --> 00:57:19,916
<i>Bu fotoğraf 5 Mayıs 1935'te,</i>

755
00:57:20,000 --> 00:57:22,291
<i>Arianna'nın yedi kardeşiyle birlikte</i>

756
00:57:22,375 --> 00:57:24,708
<i>vaftiz edildiği gün çekildi.</i>

757
00:57:25,541 --> 00:57:26,666
<i>Babası Yahudi,</i>

758
00:57:26,750 --> 00:57:28,750
<i>annesiyse Katolik Hristiyan.</i>

759
00:57:29,833 --> 00:57:33,875
<i>Naziler için Szörényi ailesi</i>
<i>sözde melezdi.</i>

760
00:57:35,416 --> 00:57:38,666
<i>Ama dokuzu da kendini kamplarda buldu.</i>

761
00:57:39,916 --> 00:57:42,166
<i>Arianna ve abisi Alessandro</i>

762
00:57:42,833 --> 00:57:44,583
<i>katliamdan sağ kurtuldu.</i>

763
00:57:45,375 --> 00:57:47,666
Cesetleri yüklemeye zorlandık.

764
00:57:47,750 --> 00:57:51,666
İki kız, kollardan,
iki kız ,bacaklardan tutması gerekiyordu.

765
00:57:51,750 --> 00:57:54,500
Buna rağmen dördümüzün de gücü yetmedi.

766
00:57:54,583 --> 00:57:57,958
Bu yüzden cesetleri sürüklememiz gerekti.

767
00:58:01,458 --> 00:58:03,291
Ta ki bir gün Nazilerden birisi

768
00:58:03,375 --> 00:58:06,041
bunu yapamadığımızı fark edip
bizi dövene kadar.

769
00:58:06,125 --> 00:58:12,708
Elimizde bir taşla bizi saatlerce
ayakta tutarak bizi cezalandırdı,

770
00:58:13,125 --> 00:58:17,208
sırf kendilerinin daha güçlü olduğunu
ve bizden istediklerini mutlaka

771
00:58:17,291 --> 00:58:20,916
yapmamız gerektiğini göstermek için

772
00:58:22,666 --> 00:58:25,291
Dışarıda herkes için
bir trajedi yaşanıyordu.

773
00:58:30,666 --> 00:58:33,583
Cuma, 13 Ocak 1943.

774
00:58:35,625 --> 00:58:38,958
"Savaşın açtığı acıları
sana saatlerce anlatabilirim

775
00:58:39,458 --> 00:58:41,958
ama sonucunda
sadece daha da acınası hâle gelirim.

776
00:58:44,083 --> 00:58:47,375
Elimizden gelen tek şey
tüm bunların bitmesini

777
00:58:47,708 --> 00:58:49,208
olabildiğince sakince beklemek.

778
00:58:50,125 --> 00:58:52,458
Yahudi ve Hristiyanlar da bekliyor.

779
00:58:53,666 --> 00:58:55,416
Tüm dünya bekliyor

780
00:58:56,916 --> 00:58:58,666
ve çoğu ölümü bekliyor."

781
00:59:08,833 --> 00:59:10,750
Auschwitz'e vardığınızda

782
00:59:11,666 --> 00:59:16,375
bir anlam çıkarmak
tam anlamıyla imkânsızdı.

783
00:59:17,208 --> 00:59:20,000
Primo Levi'nin ifadesiyle
"Burada sebep yok...

784
00:59:21,083 --> 00:59:23,833
...ve bir sebep yoksa gördüklerinize

785
00:59:23,916 --> 00:59:25,125
anlam veremezsiniz."

786
00:59:27,916 --> 00:59:33,500
Benim numaram 7142.

787
00:59:37,000 --> 00:59:40,958
Mezara girdiğimde
solucanlar bunu yiyip bedenimden alacak

788
00:59:41,041 --> 00:59:44,500
ama şimdilik bu benim işaretim,

789
00:59:45,000 --> 00:59:48,166
hayat işareti ve bunu taşıyacağım.

790
00:59:50,500 --> 00:59:52,625
Annemin içine çok parlak bir sezi doğdu

791
00:59:52,708 --> 00:59:57,625
ve o sezi daha sonra ailemizi
bir araya getirmekte faydalı oldu.

792
00:59:57,708 --> 01:00:02,500
Bize her zaman adımızı, soyadımızı
ve İtalyan olduğumuzu hatırlatırdı.

793
01:00:03,708 --> 01:00:06,083
Andra ve Tatiana dövmeden hemen sonra

794
01:00:06,166 --> 01:00:07,791
yalnız bırakıldı.

795
01:00:08,833 --> 01:00:12,791
Ama anneleri bazen onları
gizlice ziyaret edebildi.

796
01:00:14,125 --> 01:00:17,750
Hapsedilmek, yorgunluk
ve gündelik bitkinlik

797
01:00:17,916 --> 01:00:19,625
onu değiştirmişti bile.

798
01:00:22,916 --> 01:00:26,083
Ona doğru
tek adım atma cesaretini gösteremedik

799
01:00:26,708 --> 01:00:30,208
muhtemelen korkuyoruzdur.

800
01:00:30,500 --> 01:00:33,875
Güzel annemiz olmaktan çıkmıştı artık.

801
01:00:33,958 --> 01:00:36,166
İnanılmaz zayıftı.

802
01:00:36,250 --> 01:00:40,333
Ona sarılmak

803
01:00:40,875 --> 01:00:43,125
istemememiz

804
01:00:43,791 --> 01:00:49,958
en büyük oğlum Stefano'ya sarılırken
aklıma geldi

805
01:00:50,541 --> 01:00:53,375
ve annemi, o günlerde ona ne çok acı

806
01:00:53,458 --> 01:00:56,666
çektirmiş olabileceğimizi düşündüm.

807
01:00:57,916 --> 01:01:00,375
Ve Auschwitz'te annesi ve beş kardeşinden

808
01:01:00,458 --> 01:01:02,000
ayrı düşen Arianna'yı...

809
01:01:02,875 --> 01:01:07,041
...hayatta tutan şeyse
tam olarak annesinin düşüncesi.

810
01:01:07,541 --> 01:01:10,916
Bazen annem beni ziyaret edebilirdi

811
01:01:11,333 --> 01:01:14,541
ve onu gördüğüm bir akşam
ona dedim ki

812
01:01:14,625 --> 01:01:17,791
" Sana güzel bir şey vermek istiyorum."

813
01:01:18,916 --> 01:01:22,250
Ve ona bir küp tereyağı
ve iki haşlanmış patates verdim.

814
01:01:22,333 --> 01:01:24,750
Sonra ağlamak için kaçtım.

815
01:01:27,583 --> 01:01:31,416
Ablam bana "Ağladığını
dikenli tellerden bir daha görürsek

816
01:01:31,500 --> 01:01:34,416
annemi seni görmeye bir daha getirmem."

817
01:01:35,583 --> 01:01:39,125
O andan sonra daha güçlü
ve daha akıllı olmaya çalıştım.

818
01:01:39,208 --> 01:01:41,791
Yani ağlamıyormuş numarası yaptım.

819
01:01:42,291 --> 01:01:45,125
Ama annem için
yanımda hep bir şeyler bulundurdum.

820
01:01:53,416 --> 01:01:57,041
<i>230 bin çocuk ve genç</i>

821
01:01:57,125 --> 01:01:58,791
<i>Auschwitz'e sürülmüştü.</i>

822
01:02:01,583 --> 01:02:03,750
<i>Sovyetler 27 Ocak 1945'te geldiğinde</i>

823
01:02:04,416 --> 01:02:08,750
<i>sadece 700'ü canlı bulundu.</i>

824
01:02:13,000 --> 01:02:15,875
<i>Anne'nin nesli harap olmuştu.</i>

825
01:02:17,916 --> 01:02:18,833
"Sevgili Kitty,

826
01:02:19,708 --> 01:02:22,416
inan bana, bir buçuk yıl kapalı kalmak

827
01:02:22,500 --> 01:02:25,041
insana bazen ağır gelebiliyor.

828
01:02:26,000 --> 01:02:28,125
Ama hisler göz ardı edilemez,

829
01:02:28,625 --> 01:02:31,625
her ne kadar adaletsiz
ve nankörce görünse de.

830
01:02:33,375 --> 01:02:36,833
Bisiklet sürmek, dans etmek, ıslık çalmak,

831
01:02:36,916 --> 01:02:39,250
dünyaya bakmak, genç hissetmek,

832
01:02:39,333 --> 01:02:41,708
özgür olduğumu bilmek burnumda tütüyor."

833
01:02:45,541 --> 01:02:49,791
Anne'nin ve binlerce başka gencin
olumlu bakışı

834
01:02:50,208 --> 01:02:52,541
muhtemel özgürlük sanrısını

835
01:02:52,875 --> 01:02:54,250
körüklemeye devam etti.

836
01:02:54,875 --> 01:02:58,791
Onun gibi, Fransa'daki
Drancy Kampı'ndaki Sarah gibi kızlar

837
01:02:59,416 --> 01:03:02,666
ne pahasına olursa olsun
geleceğe inanmak istedi.

838
01:03:12,916 --> 01:03:15,833
<i>"Jean'a de ki gidiyoruz ama döneceğiz.</i>

839
01:03:15,916 --> 01:03:18,666
<i>Louis'e de ki</i>
<i>bizi nereye götürdüklerini bilmiyoruz</i>

840
01:03:18,750 --> 01:03:20,625
<i>ama birbirimizi tekrar göreceğiz."</i>

841
01:03:21,166 --> 01:03:25,708
<i>Umut kelimeleri</i>
<i>en az 700 bin Fransız Yahudisi'nin</i>

842
01:03:25,791 --> 01:03:26,958
<i>gelip geçtiği </i>

843
01:03:27,458 --> 01:03:31,791
<i>Drancy'nin dev harabelerinden,</i>
<i>transit kamptan aşağı uçtu.</i>

844
01:03:34,416 --> 01:03:38,583
<i>Bir bilet,</i>
<i>içeridekilerin Fransa'ya, akrabalarına </i>

845
01:03:38,666 --> 01:03:41,083
<i>ulaşması için imdat çağrısıydı.</i>

846
01:03:42,541 --> 01:03:46,166
<i>Hâlâ Sarah'nın ellerinde olan</i>
<i>bu mektup gibi.</i>

847
01:03:46,708 --> 01:03:51,125
<i>Bu mektubu annesi Marie</i>
<i>kapısı kapalı konvoyla</i>

848
01:03:51,208 --> 01:03:54,916
<i>Auschwitz'e gitmeden bir gün önce yazdı.</i>

849
01:03:58,250 --> 01:04:04,166
HOLOKOST ANITI
DRANCY, FRANSA

850
01:04:21,250 --> 01:04:24,875
BURASI YOK EDİLME KAMPLARINA GÖNDERİLECEK
YAHUDİLERİN BEKLEDİĞİ TOPLAMA KAMPIYDI.

851
01:04:24,958 --> 01:04:28,750
ZAMAN, ANILARI SİLER Mİ?
#AYRILIK #BİLİNMEZLİK

852
01:04:35,333 --> 01:04:37,791
Drancy'ye hapsedilen herkes

853
01:04:37,875 --> 01:04:41,250
bir konvoyla
doğuya götürüleceğini biliyordu.

854
01:04:41,333 --> 01:04:42,625
SIMON DAVAL
FOTOĞRAFÇI

855
01:04:42,708 --> 01:04:44,708
Nereye gideceklerini bilmiyorlardı

856
01:04:44,791 --> 01:04:47,541
ve "Pitchipoi'ye gidiyoruz."
demeye başladılar.

857
01:04:47,625 --> 01:04:50,208
Pitchipoi mistik bir yerdir,
tanımı yoktur.

858
01:04:52,791 --> 01:04:54,583
<i>Drancy ve Auschwitz arası</i>

859
01:04:54,666 --> 01:04:56,458
<i>2.000 kilometreydi.</i>

860
01:04:57,166 --> 01:05:00,125
<i>Burası Fransız Yahudileri için</i>
<i>ölüm koridoruydu.</i>

861
01:05:01,291 --> 01:05:03,583
Fotoğrafçı arkadaşım
Jean Francois Lami'yle

862
01:05:03,666 --> 01:05:05,875
aynı ölüm yolculuğuna çıkmak istedik.

863
01:05:06,916 --> 01:05:10,083
Doğu Almanya veya Polonya'ya yaklaştıkça

864
01:05:10,375 --> 01:05:13,291
geçmişe gidiyor gibi olursunuz.

865
01:05:13,791 --> 01:05:16,208
Şu ana kadar geride bırakılan izler
veya işaretlerde

866
01:05:16,291 --> 01:05:19,333
Nazi sembollü grafitilerin olduğu
yerler var.

867
01:05:19,416 --> 01:05:22,458
Nazi sembolü gibi öfke işaretlerini

868
01:05:22,541 --> 01:05:25,541
bugün bile görmek insanı gerçekten üzüyor.

869
01:05:25,625 --> 01:05:30,333
Bu barbarlığın
hâlâ günümüzde var olması mümkün değil.

870
01:05:43,416 --> 01:05:45,208
Neo-Nazileri, saldırıları,

871
01:05:45,291 --> 01:05:50,125
antisemitizmi, ırkçılığı görüyoruz

872
01:05:50,208 --> 01:05:51,791
ve tüm bunlar bana

873
01:05:51,875 --> 01:05:55,708
olanlardan hiçbir ders
çıkarılmadığını gösteriyor.

874
01:05:55,791 --> 01:06:00,291
Fransa'nın durumundan endişeliyim.

875
01:06:00,958 --> 01:06:04,875
Belli hareketler ve toplanmalarla

876
01:06:05,041 --> 01:06:10,583
ırkçılıkta
çok hızlı bir yükseliş görüyoruz.

877
01:06:10,666 --> 01:06:16,000
Gençlere şöyle diyorum,
"Biz son tanıklarız,

878
01:06:16,333 --> 01:06:19,958
siz bizim tanıklarımızsınız,
Holokost'u inkâr edenlere

879
01:06:20,041 --> 01:06:23,708
ve Neo-Nazilere kapıyı siz kapatmalısınız

880
01:06:24,000 --> 01:06:26,916
çünkü dünyada onlardan çok var."

881
01:06:27,625 --> 01:06:31,333
Nefret ifadelerine izin verecek şekilde

882
01:06:32,375 --> 01:06:34,625
Antisemitizmde bir yükseliş var.

883
01:06:35,416 --> 01:06:37,541
Ve artık şunlar da birleşiyor,

884
01:06:38,083 --> 01:06:40,416
internet elinize bir megafon veriyor.

885
01:06:41,583 --> 01:06:45,708
Sosyal medya sizin gibi nefret duyanlardan
oluşan bir topluluk sunuyor

886
01:06:46,166 --> 01:06:48,791
ve günümüz hadisesinin
tehlikeli yanı da bu.

887
01:06:54,750 --> 01:06:59,250
<i>Anne'den geriye kalan görseller arasında</i>
<i>bir sürü fotoğraf ve sadece bir video var.</i>

888
01:06:59,333 --> 01:07:02,583
<i>Anne, Frank ailesinin</i>
<i>saklanmadan önce yaşadığı</i>

889
01:07:02,666 --> 01:07:05,041
<i>Amsterdam'daki evinin</i>
<i>penceresinden sarkıyor.</i>

890
01:07:05,666 --> 01:07:07,666
<i>Aşağıda yeni evlenen iki kişi var.</i>

891
01:07:07,791 --> 01:07:09,666
<i>Komşuları evleniyor.</i>

892
01:07:10,583 --> 01:07:13,708
<i>İçeriden birisi ona sesleniyor</i>
<i>o da dönüp gülümsüyor.</i>

893
01:07:14,625 --> 01:07:17,500
<i>Sonra dışarıda olanları izlemeye</i>
<i>geri dönüyor.</i>

894
01:07:20,041 --> 01:07:22,541
Anne Frank, kendi istemeden

895
01:07:23,791 --> 01:07:28,625
Holokost'un bir simgesi hâline geldi.

896
01:07:29,625 --> 01:07:32,875
Anne Frank'ın antisemitik
veya ırkçı insanlar tarafından

897
01:07:32,958 --> 01:07:35,291
kullanıldığı doğru.

898
01:07:35,416 --> 01:07:37,541
Bunu bir İtalyan stadyumunda gördük.

899
01:07:37,625 --> 01:07:40,875
Bunun arkasında
ikonik konumunun olduğunu düşüyorum.

900
01:07:40,958 --> 01:07:43,583
Birine zarar vermeniz gerekiyorsa
kötü kalpli olup

901
01:07:43,666 --> 01:07:47,333
çok güçlü kelimeler,
sarsıcı fotoğraflar bulmanız gerek.

902
01:07:47,416 --> 01:07:52,000
Ve hiçbir şey olmadı,
yaşananlar gerçekleşmedi,

903
01:07:52,083 --> 01:07:56,666
bu sadece bir yüz demek için
Anne Frank'ın yüzünden

904
01:07:56,750 --> 01:07:58,375
daha güçlü ne olabilir ki?

905
01:08:05,708 --> 01:08:08,666
<i>Defalarca fotoğraflanmış bir yüz.</i>

906
01:08:09,708 --> 01:08:13,458
<i>Sıcak aile anlarının,</i>
<i>babasının tatlılığının kareleri.</i>

907
01:08:14,125 --> 01:08:17,791
<i>Anne'nin neredeyse 13'üne girmesi</i>
<i>ve Frank ailesinin yer altına inmesiyle </i>

908
01:08:17,875 --> 01:08:19,583
<i>fotoğraflar aniden kesiliyor.</i>

909
01:08:19,666 --> 01:08:22,958
<i>O andan sonra Anne'nin yüzü kayboluyor.</i>

910
01:08:24,500 --> 01:08:27,500
<i>Günlüğündeki kelimeler</i>
<i>güçlü bir miras olarak kaldı.</i>

911
01:08:28,708 --> 01:08:31,500
<i>Çarşamba, 23 Şubat 1944.</i>

912
01:08:31,958 --> 01:08:33,333
<i>"Sevgili Kitty...</i>

913
01:08:34,291 --> 01:08:37,333
<i>...açık pencereden dışarı da baktım,</i>

914
01:08:37,416 --> 01:08:40,916
<i>gözlerimin Amsterdam'ın büyük bir kısmını</i>
<i>süzmesine izin verdim.</i>

915
01:08:41,000 --> 01:08:43,583
<i>Çatıların üzerinden ufka,</i>

916
01:08:43,666 --> 01:08:47,333
<i>neredeyse görünmeyecek kadar</i>
<i>açık mavi bir çizgiyi süzmesine.</i>

917
01:08:48,166 --> 01:08:50,750
<i>Kendi kendime dedim ki bu, var oldukça;</i>

918
01:08:50,833 --> 01:08:54,041
<i>bu güneş ışığı,</i>
<i>bu bulutsuz gökyüzü var oldukça</i>

919
01:08:54,375 --> 01:08:57,833
<i>ve ben bunun tadına varabildikçe</i>
<i>nasıl üzülebilirim ki?</i>

920
01:09:06,916 --> 01:09:10,875
<i>Peter van Pels annesi</i>
<i>ve babasıyla saklanma yerine geldiğinde</i>

921
01:09:10,958 --> 01:09:12,291
<i>16 yaşındaydı.</i>

922
01:09:13,500 --> 01:09:15,166
<i>Başta Anne için</i>

923
01:09:15,958 --> 01:09:19,708
<i>Peter sadece "biraz utangaç</i>
<i>ve sıkıcı sırığın teki"ydi.</i>

924
01:09:20,958 --> 01:09:23,666
<i>Artık neredeyse iki yılın ardından</i>

925
01:09:23,916 --> 01:09:25,541
<i>ilk kez adet olmuştu</i>

926
01:09:25,625 --> 01:09:28,041
<i>ve cinselliğini keşfediyordu.</i>

927
01:09:30,625 --> 01:09:31,750
<i>Günlüğünde artık</i>

928
01:09:32,291 --> 01:09:35,375
<i>"Peter hoş ve tatlı bir çocuk."</i>

929
01:09:36,833 --> 01:09:40,000
<i>Çatı katında, bir parça gökyüzünün altında</i>

930
01:09:40,083 --> 01:09:43,500
<i>gizlice sarılıp</i>
<i>konuşabileceği biriydi artık.</i>

931
01:09:45,666 --> 01:09:49,791
ANNE VE PETER'I, İLK
VE TEK AŞKLARINI DÜŞÜNÜYORUM

932
01:09:49,875 --> 01:09:52,833
#GİZLİAŞK #HAPSOLMAK

933
01:09:57,958 --> 01:10:01,166
Pazar, 16 Nisan 1944.

934
01:10:02,083 --> 01:10:03,833
"Sevgili Kitty...

935
01:10:04,833 --> 01:10:07,375
...dünün tarihini aklına kazı

936
01:10:07,458 --> 01:10:11,125
çünkü benim için unutulmaz bir gündü.

937
01:10:11,791 --> 01:10:16,791
İlk öpüştüğü gün her kız için
önemli bir gün değil midir?

938
01:10:17,416 --> 01:10:20,500
Peki o hâlde,
benim için de aynı derecede önemli."

939
01:10:22,458 --> 01:10:24,750
İlk adımı atan Peter'dı,

940
01:10:25,125 --> 01:10:27,208
sakarca yaklaşsa da.

941
01:10:27,291 --> 01:10:30,916
Öpücüğü Anne'nin yanağıyla
kulağı arasına kondurdu.

942
01:10:32,166 --> 01:10:33,625
Sonra Anne şöyle yazdı,

943
01:10:34,916 --> 01:10:37,916
"Çok muhteşemdi.

944
01:10:38,000 --> 01:10:43,500
Zar zor konuşabiliyorum,
zevkten dört köşe oldum.

945
01:10:44,625 --> 01:10:49,041
Yanağımı, sonra kolumu okşadı,
biraz da sakarca

946
01:10:49,125 --> 01:10:51,041
ve saçımla oynadı.

947
01:10:51,416 --> 01:10:53,916
Çoğunlukla başlarımız birbirine değiyordu.

948
01:10:54,666 --> 01:10:58,166
Yaşadığım hisleri sana tarif edemem Kitty.

949
01:10:58,250 --> 01:11:01,958
Anlatamayacak kadar mutluydum

950
01:11:02,166 --> 01:11:03,833
ve bence Peter da mutluydu."

951
01:11:05,750 --> 01:11:08,875
12 gün sonra gerçek öpücük geliyor

952
01:11:09,250 --> 01:11:11,000
ve ipleri Anne alıyor.

953
01:11:12,250 --> 01:11:15,791
Cuma, 28 Nisan 1944.

954
01:11:17,916 --> 01:11:20,583
"Sevgili Kitty, Peter yanıma geldi

955
01:11:20,958 --> 01:11:22,750
ve kollarımı boynuna doladım

956
01:11:22,833 --> 01:11:24,625
ve onu sol yanağından öptüm.

957
01:11:25,375 --> 01:11:30,375
Tam diğer yanağından öpmek üzereyken
ağızlarımız birbirine değdi

958
01:11:30,458 --> 01:11:32,666
ve dudaklarımızı birbirine bastırdık.

959
01:11:33,416 --> 01:11:37,750
Şaşkınlık içinde hiç durmayacak şekilde

960
01:11:37,833 --> 01:11:39,250
tekrar tekrar sarıldık."

961
01:12:02,166 --> 01:12:07,583
Anne'yle aynı yıl doğduk, 1929'da.

962
01:12:08,000 --> 01:12:09,625
14 yaşındaydık.

963
01:12:11,000 --> 01:12:13,500
Ve ilk aşkımızı yaşadık.

964
01:12:13,916 --> 01:12:19,083
Anne Frank günlüğünde bundan bahseder.

965
01:12:19,375 --> 01:12:23,208
Ben de günlüğümde bundan bahsederim.

966
01:12:23,541 --> 01:12:28,166
İlk aşkımı orada, Terezín'de yaşadım.

967
01:12:28,416 --> 01:12:30,916
Otto'nun iki gömleğini sakladım.

968
01:12:31,000 --> 01:12:33,500
Yıllarca niye sakladım, bilmiyorum.

969
01:12:34,041 --> 01:12:37,083
Hatıra olarak tuttum.

970
01:12:37,166 --> 01:12:38,250
Dachau'da olduğunu

971
01:12:38,333 --> 01:12:41,083
ve kamp kurtulduktan birkaç gün sonra
öldüğünü biliyorum.

972
01:12:48,375 --> 01:12:50,583
<i>Helga, arkadaşı Hanush'un</i>

973
01:12:50,666 --> 01:12:53,208
<i>kampta bir şiirden</i>
<i>yaptığı alıntının anısına</i>

974
01:12:53,500 --> 01:12:55,708
<i>evinde bir sürü kelebek bulunduruyor.</i>

975
01:12:56,916 --> 01:13:00,083
<i>Şiir şöyle der, "Kelebek yok.</i>

976
01:13:00,541 --> 01:13:02,916
<i>Terezín'de artık kelebek yok."</i>

977
01:13:04,833 --> 01:13:07,625
<i>Yazmak Anne'ye nasıl yardım ettiyse</i>
<i>resim çizmek de</i>

978
01:13:07,708 --> 01:13:09,833
<i>Helga'nın her şeye dayanmasına</i>
<i>yardım etti.</i>

979
01:13:13,541 --> 01:13:17,166
Hatırlarım, bir keresinde
bir viyolonselcinin hikâyesini okumuştum.

980
01:13:17,250 --> 01:13:21,125
Sürekli müziği düşünmesi sayesinde
hayatta kaldığını,

981
01:13:21,208 --> 01:13:24,583
akıl sağlığını koruyabildiğini söylüyor.

982
01:13:24,666 --> 01:13:26,666
Zihninde defalarca çalmış.

983
01:13:26,750 --> 01:13:28,625
Tüm repertuvarını,

984
01:13:29,166 --> 01:13:31,708
bildiği her besteyi aklına kazıyan

985
01:13:31,791 --> 01:13:36,416
bir müzisyeni düşünmek
beni derinden etkiledi.

986
01:13:39,916 --> 01:13:42,000
<i>Çekoslovakya istila edildiğinde</i>

987
01:13:42,083 --> 01:13:44,083
<i>Terezín en büyük gettoydu</i>

988
01:13:44,833 --> 01:13:48,583
<i>ama aynı zamanda</i>
<i>yok etme kamplarına geçiş bölümüydü.</i>

989
01:13:49,708 --> 01:13:52,916
<i>Naziler istila edilen tüm ülkelerde oraya</i>

990
01:13:53,000 --> 01:13:56,208
<i>savaş kahramanlarını,</i>
<i>önde gelen entelektüelleri,</i>

991
01:13:56,750 --> 01:13:58,958
<i>öğretim görevlilerini,</i>
<i>müzisyenleri, aktörleri...</i>

992
01:14:00,750 --> 01:14:04,625
<i>...ünlü herkesi,</i>
<i>Yahudileri, melez Yahudileri gönderdi.</i>

993
01:14:09,083 --> 01:14:11,708
Naziler dünyaya şunu göstermek istedi,

994
01:14:11,958 --> 01:14:17,666
Almanlar savaşta
veya bombardıman altında olsa da

995
01:14:17,750 --> 01:14:22,083
Yahudiler kaleden şehirde
korkusuzca yaşıyor.

996
01:14:22,166 --> 01:14:26,166
Hatta kültürel etkinlikler bile
düzenleyebiliyor.

997
01:14:26,250 --> 01:14:29,750
Cennete yaşıyor gibi görünen
bu Yahudileri gösterdiler.

998
01:14:40,416 --> 01:14:42,666
Bir film çekmeye bile başladılar.

999
01:14:42,750 --> 01:14:44,125
Führer

1000
01:14:44,208 --> 01:14:47,041
Yahudilere bir şehir hediye ediyor.

1001
01:14:47,125 --> 01:14:48,375
Bir de Kızıl Haç

1002
01:14:48,458 --> 01:14:50,750
ziyareti düzenliyorlar,

1003
01:14:51,291 --> 01:14:58,291
bu da ne yazık ki bunun büyük bir numara,
dev bir kamuflaj olduğunu destekliyor.

1004
01:15:07,625 --> 01:15:09,791
<i>Helga, Aushcwitz'e götürüldüğünde</i>

1005
01:15:09,875 --> 01:15:12,958
<i>amcası çizimlerini alıp</i>
<i>bir duvarın arkasına koydu.</i>

1006
01:15:14,041 --> 01:15:15,000
<i>Yok edilmediler.</i>

1007
01:15:16,916 --> 01:15:19,583
<i>Kamplarda filmler</i>
<i>veya fotoğraflar yasaktı.</i>

1008
01:15:20,166 --> 01:15:24,250
<i>Ama gündelik yaşamın küçük izleri</i>
<i>arada sırada görülebiliyordu.</i>

1009
01:15:24,333 --> 01:15:28,208
<i>Hendek kazmak için</i>
<i>kampın dışında çağrılan bu işçinin</i>

1010
01:15:28,583 --> 01:15:31,375
<i>Terezín'de çektiği bu fotoğraflar gibi.</i>

1011
01:15:42,708 --> 01:15:46,458
<i>Bu fotoğraflarda</i>
<i>koyunlarını otlatan bir kız görülüyor.</i>

1012
01:15:47,250 --> 01:15:50,458
<i>O kız Doris Grozdanovičová.</i>

1013
01:15:51,291 --> 01:15:53,333
<i>Kamptaki görevi buydu.</i>

1014
01:15:54,250 --> 01:15:56,541
<i>Kendisi artık 93 yaşında</i>
<i>ve Prag'ta yaşıyor.</i>

1015
01:15:57,625 --> 01:16:02,000
<i>Evinde binden fazla peluş koyun var.</i>

1016
01:16:02,583 --> 01:16:05,083
<i>Hepsi dünyanın dört bir yanından hediye.</i>

1017
01:16:06,208 --> 01:16:11,250
Annem orada 50 yaşında öldü.

1018
01:16:11,958 --> 01:16:13,708
Ve hastaydı.

1019
01:16:16,125 --> 01:16:21,708
Büyükannem geldikten iki hafta sonra öldü.

1020
01:16:21,875 --> 01:16:24,583
Babama gelince,

1021
01:16:25,041 --> 01:16:29,625
sınır dışı edildiğini biliyordum

1022
01:16:30,041 --> 01:16:34,250
ama her zaman dönmesini umdum.

1023
01:16:38,125 --> 01:16:40,791
Onu bir daha hiç görmedim.

1024
01:16:46,250 --> 01:16:48,000
<i>Doris iki eli kanda da olsa</i>

1025
01:16:48,083 --> 01:16:51,041
<i>her hafta</i>
<i>Terezín'e giden kutsal yolunu arşınlayıp</i>

1026
01:16:51,125 --> 01:16:53,333
<i>hikâyesini anlatıyor.</i>

1027
01:16:54,041 --> 01:16:56,333
<i>İsyan ve cesaret hikâyesini.</i>

1028
01:16:57,041 --> 01:17:00,083
Terezín'i sadece genç kız hâlimle

1029
01:17:00,166 --> 01:17:03,375
gözümde canlandırabiliyorum.

1030
01:17:03,791 --> 01:17:10,625
Orada neredeyse üç buçuk yıl kaldım

1031
01:17:10,708 --> 01:17:15,958
ve orada dört doğum günü kutladım.

1032
01:17:16,041 --> 01:17:21,208
16, 17, 18 ve 19 yaşında oldum

1033
01:17:21,625 --> 01:17:27,875
ve özgürce yaşamanın anlamını
deneyimleyemedim.

1034
01:17:35,958 --> 01:17:39,208
Karel Švenk'in yazdığı

1035
01:17:40,000 --> 01:17:42,750
bir Terezín marşı var.

1036
01:17:42,833 --> 01:17:45,916
Size alıntı yapayım.

1037
01:17:46,000 --> 01:17:48,291
"İnsan isterse her şey olur,

1038
01:17:48,708 --> 01:17:50,916
bir arada el ele tutuşacağız

1039
01:17:51,375 --> 01:17:55,583
ve getto harabelerinde
kahkahalar atacağız."

1040
01:17:56,416 --> 01:18:00,833
Zavallı Karel Švenk hiç de kahkaha atmadı

1041
01:18:00,916 --> 01:18:03,583
çünkü ölüm yürüyüşü sırasında öldü.

1042
01:18:11,750 --> 01:18:16,166
KATERINAKAT, AMSTERDAM, HOLLANDA'DAN
PARİS, FRANSA'YA GİDİYOR.

1043
01:18:23,041 --> 01:18:25,666
AMSTERDAM, SONUNDA! ÇOK PARLAK!

1044
01:18:25,750 --> 01:18:29,708
ANNE, YAKINDA GİZLİ EVİNDE OLACAĞIM
#BEKLENTİ #DUYGULAR

1045
01:18:31,000 --> 01:18:32,833
<i>1944 baharında</i>

1046
01:18:32,916 --> 01:18:35,291
<i>Doris, Terezín'de yalnız kalmışken</i>

1047
01:18:35,625 --> 01:18:37,541
<i>Anne günlüğünü düzenler.</i>

1048
01:18:38,000 --> 01:18:40,708
<i>Düzeltmeler yapıyor ve baştan yazıyordu.</i>

1049
01:18:41,333 --> 01:18:42,500
<i>Londra'ya sürülen</i>

1050
01:18:42,583 --> 01:18:44,875
<i>Hollanda Eğitim Bakanı'nın</i>

1051
01:18:44,958 --> 01:18:46,708
<i>radyodan yaptığı konuşmada</i>

1052
01:18:46,791 --> 01:18:50,833
<i>Hollanda halkının acı çekmesine dair</i>
<i>tüm ifadelerin</i>

1053
01:18:50,916 --> 01:18:54,125
<i>savaş bittiğinde</i>
<i>yayımlanacağına söz verdiğini duydu.</i>

1054
01:18:54,708 --> 01:18:57,125
<i>Anne birkaç defterden oluşan eserini</i>

1055
01:18:57,208 --> 01:19:00,708
<i>gerçek bir romana</i>
<i>dönüştürebileceğine inandı</i>

1056
01:19:00,791 --> 01:19:03,166
<i>ve kitabın adı çoktan aklındaydı.</i>

1057
01:19:03,583 --> 01:19:07,125
<i>Het Achterhuis,</i>
<i>Flemenkçe "Arkadaki Ev" demek.</i>

1058
01:19:12,583 --> 01:19:16,458
<i>Otto Frank kendi içinde yaşadığı</i>

1059
01:19:17,041 --> 01:19:19,791
<i>yoğun ikilemlerden sonra 1947'de kitabı </i>

1060
01:19:19,875 --> 01:19:22,333
<i>bu isimle yayımlamaya karar verdi.</i>

1061
01:19:32,416 --> 01:19:36,416
Anne şöyle yazdı,
"Tanrı yaşamama izin verirse...

1062
01:19:37,666 --> 01:19:39,875
...insanlık için çalışmak istiyorum."

1063
01:19:41,958 --> 01:19:46,041
Görüyorsun, belli bir görevim var."

1064
01:20:00,416 --> 01:20:03,541
Otto Frank günlüğün başarıya ulaştığını

1065
01:20:03,625 --> 01:20:04,958
öğrendiğinde...

1066
01:20:05,916 --> 01:20:08,500
...anında "Bu başarı bana ait değil,

1067
01:20:08,583 --> 01:20:10,375
bu başarı kızıma ait." dedi

1068
01:20:10,458 --> 01:20:15,250
ve ayrımcılığa, antisemitizme karşı
savaşmak istedi,

1069
01:20:15,333 --> 01:20:19,250
hem günlüğün ışığında
hem de hayatta kalan biri olarak

1070
01:20:19,333 --> 01:20:23,000
kendi deneyimleri ışığında.

1071
01:20:31,458 --> 01:20:35,583
<i>Bir Alman olarak</i>
<i>suçlu hissedip hissetmemeyi</i>

1072
01:20:35,666 --> 01:20:37,791
<i>çok düşündüm.</i>

1073
01:20:37,875 --> 01:20:40,416
<i>Bence burada</i>
<i>insanlığını kaybetmiş insanlara</i>

1074
01:20:40,500 --> 01:20:44,250
<i>insanlığını kazandırma sorumluluğum var</i>

1075
01:20:44,333 --> 01:20:47,791
<i>ve yüzlerinin unutulmaması için</i>
<i>verecek bir savaşım var.</i>

1076
01:20:48,708 --> 01:20:52,791
<i>Bu kaderler bana günümüzde</i>
<i>dünyada çok fazla acı olduğunu,</i>

1077
01:20:52,875 --> 01:20:54,875
<i>bir sürü çocuk ve yetişkinin</i>

1078
01:20:54,958 --> 01:20:58,500
<i>savaş alanlarında</i>
<i>hâlâ acı çektiğini hatırlatıyor</i>

1079
01:20:58,958 --> 01:21:00,625
<i>ve bu durumu aklım almıyor.</i>

1080
01:21:01,375 --> 01:21:05,125
<i>Farklı olduğunuzda</i>
<i>nefrete hedef olmak çok kolaydır.</i>

1081
01:21:05,500 --> 01:21:08,375
<i>İnsan haklarını savunacağımızdan</i>
<i>nasıl emin olabiliriz?</i>

1082
01:21:08,458 --> 01:21:12,250
<i>Bergen-Belsen'da olanların</i>
<i>tekrar edilmeyeceğinden</i>

1083
01:21:12,333 --> 01:21:14,541
<i>nasıl emin olabiliriz?</i>

1084
01:21:15,500 --> 01:21:17,458
<i>Günümüzde sırf anlaşılmadığı için</i>

1085
01:21:17,958 --> 01:21:23,291
<i>değersiz görülen, dışlanan, öldürülen</i>
<i>veya sürgün edilen</i>

1086
01:21:24,083 --> 01:21:26,083
<i>hâlâ bir sürü insan var.</i>

1087
01:21:27,000 --> 01:21:29,708
Bir tarihi durumu günümüz ve geçmişle

1088
01:21:29,791 --> 01:21:31,791
karşılaştırmam

1089
01:21:32,291 --> 01:21:36,458
ama bunu mültecilerin durumlarıyla
karşılaştırabilirim.

1090
01:21:36,791 --> 01:21:39,166
Savaştan, ölümden,

1091
01:21:39,625 --> 01:21:41,708
tehditten kaçan insanlar.

1092
01:21:42,541 --> 01:21:45,041
Nazilerden veya başkasından kaçmalarının

1093
01:21:45,125 --> 01:21:46,416
bir önemi yok.

1094
01:21:46,500 --> 01:21:48,666
Onlar hâlâ ihtiyaç sahibi çocuklar,

1095
01:21:48,750 --> 01:21:51,250
hâlâ mülteci çocuklar; gördükleri tehdit

1096
01:21:51,541 --> 01:21:54,625
Margot'nun, Anne'nin
ve tüm arkadaşlarının

1097
01:21:54,916 --> 01:21:56,708
o dönem gördüğü tehditle aynı.

1098
01:22:00,458 --> 01:22:02,416
Hikâyemizi gençlere anlatıyoruz

1099
01:22:02,500 --> 01:22:04,125
ve hep anlattık.

1100
01:22:04,416 --> 01:22:09,000
Holokost'un anısının kaybolmaması için.

1101
01:22:09,500 --> 01:22:14,083
Ama bugün bu iş
bir görev gibi gelmeye başlıyor

1102
01:22:14,666 --> 01:22:18,958
çünkü farklı olanı,
orada daha iyi bir hayat arayanı

1103
01:22:19,041 --> 01:22:21,791
ve sonucunda da

1104
01:22:21,875 --> 01:22:24,125
denizlerimizde boğulanları

1105
01:22:24,208 --> 01:22:29,375
kabul etmeyen bir sürü insan var.

1106
01:22:40,041 --> 01:22:45,708
SEVGİLİ ANNE, UMUT DOLU GÜNLÜĞÜN
BENİ DERİNDEN SARSTI

1107
01:22:45,791 --> 01:22:49,541
AMA BANA PES ETMEMEMİ HATIRLATIYOR
#GÖRMEZDENGELME #ÖNYARGILIOLMA

1108
01:23:03,958 --> 01:23:06,541
<i>Salı, 6 Haziran 1944.</i>

1109
01:23:08,000 --> 01:23:11,750
<i>"Kitty, istilanın en iyi tarafı</i>

1110
01:23:11,833 --> 01:23:15,166
<i>arkadaşlarımın yolda olduğunu hissetmem."</i>

1111
01:23:18,416 --> 01:23:21,041
<i>O gün, 6 Haziran 1944'te</i>

1112
01:23:21,125 --> 01:23:24,500
<i>Anne heyecanlıydı</i>
<i>ve gerçek bir gazeteci gibi</i>

1113
01:23:24,583 --> 01:23:26,583
<i>savaş bültenlerini takip ediyordu.</i>

1114
01:23:28,000 --> 01:23:30,625
<i>Ama çatışmanın sonu yaklaştıkça</i>

1115
01:23:31,375 --> 01:23:34,250
<i>katliam makineleri daha hızlı çalışıyordu.</i>

1116
01:23:35,125 --> 01:23:38,583
<i>Sarah, Andra ve Tatiana kardeşler </i>

1117
01:23:38,833 --> 01:23:40,208
<i>ve bir de Arianna</i>

1118
01:23:40,666 --> 01:23:43,041
<i>çoktan Auschwitz'e sürülmüştü,</i>

1119
01:23:44,000 --> 01:23:47,541
<i>Helga da Freiberg'teki</i>
<i>toplama kampındaydı.</i>

1120
01:24:35,666 --> 01:24:38,416
Anne Frank Evi'ni ziyaret ederseniz

1121
01:24:39,125 --> 01:24:41,250
boş bir evi ziyaret etmiş olursunuz.

1122
01:24:42,083 --> 01:24:44,791
Ve bu boşluk

1123
01:24:45,041 --> 01:24:47,208
bize ayna tutan türden bir boşluk.

1124
01:24:47,750 --> 01:24:50,500
O aynaya bakıp şöyle deriz,
"Bunlar bizdik.

1125
01:24:51,583 --> 01:24:54,250
Bunlar bizdik, bunları insanlık yaptı.

1126
01:24:55,166 --> 01:24:59,666
Belki çok spesifik insanlık değil,
belki de tıpkı bizim gibi olan...

1127
01:25:01,041 --> 01:25:02,416
...bir insanlık yaptı."

1128
01:25:13,333 --> 01:25:15,250
Anne Frank, nasıl biri olurdu?

1129
01:25:16,958 --> 01:25:20,583
Tanık olduğu dünya hakkında...

1130
01:25:21,791 --> 01:25:24,416
...neler yazardı?

1131
01:25:24,916 --> 01:25:26,750
Ve insan kendine şöyle diyor...

1132
01:25:28,791 --> 01:25:34,458
...tüm o Yahudi çocuklarını yok ederek
Almanya'nın yok ettiği...

1133
01:25:35,583 --> 01:25:38,583
...onca yeteneği bir düşünsenize.

1134
01:25:40,583 --> 01:25:42,916
Çocukları yok ettiğinizde

1135
01:25:44,291 --> 01:25:46,875
sonsuz olasılıkları yok etmiş olursunuz.

1136
01:26:02,458 --> 01:26:05,333
Cumartesi, 15 Temmuz 1944.

1137
01:26:06,583 --> 01:26:07,583
"Sevgili Kitty,

1138
01:26:08,875 --> 01:26:10,916
bu gibi zamanlar zordur.

1139
01:26:11,708 --> 01:26:14,875
İdealler, hayaller, kıymetli umutlar

1140
01:26:14,958 --> 01:26:16,250
içimizde yükseliyor

1141
01:26:16,833 --> 01:26:19,416
ancak acı gerçeklik bunu söndürüveriyor.

1142
01:26:20,208 --> 01:26:23,541
Tüm ideallerimi bırakmamış olmam
hayret edilecek bir şey.

1143
01:26:23,625 --> 01:26:26,083
Çok tuhaf ve mantıksız geliyorlar.

1144
01:26:28,083 --> 01:26:29,625
Ama onlara bağlı kalıyorum

1145
01:26:29,958 --> 01:26:32,625
çünkü her şeye rağmen hâlâ insanların

1146
01:26:33,250 --> 01:26:35,750
özünde gerçekten iyi olduğuna inanıyorum."

1147
01:26:39,750 --> 01:26:43,875
Anne'nin haberi yoktu ama 1944 yazı

1148
01:26:43,958 --> 01:26:45,333
onun son yazı olacaktı.

1149
01:26:46,625 --> 01:26:47,958
12 Temmuz'da

1150
01:26:48,041 --> 01:26:50,583
15. doğum gününü kutlar.

1151
01:26:56,500 --> 01:26:59,666
<i>Salı, 1 Ağustos 1944.</i>

1152
01:27:00,708 --> 01:27:01,791
<i>"Sevgili Kitty,</i>

1153
01:27:02,541 --> 01:27:06,083
<i>sana defalarca söylediğim gibi</i>
<i>ikiye bölünmüş hâldeyim.</i>

1154
01:27:08,125 --> 01:27:11,625
<i>Bir yanımda kıpır kıpır şenliğim,</i>

1155
01:27:11,708 --> 01:27:15,208
<i>küstahlığım, hayat neşem, her şeyden öte</i>

1156
01:27:15,291 --> 01:27:18,750
<i>her şeye iyi tarafından bakma yetim var.</i>

1157
01:27:21,000 --> 01:27:25,083
<i>Bundan kastım kur yapmakta,</i>
<i>bir öpücükte, sarılmada,</i>

1158
01:27:25,166 --> 01:27:28,083
<i>şımarık bir şakada bir sorun bulmamak.</i>

1159
01:27:29,416 --> 01:27:33,541
<i>Bu yanım, daha saf, daha derin</i>
<i>ve daha iyi olan öteki yanımı</i>

1160
01:27:34,000 --> 01:27:37,333
<i>pusuya düşürmek için</i>
<i>genelde hazır konumda bekler."</i>

1161
01:27:43,833 --> 01:27:48,000
Ve tekrar Salı, 1 Ağustos 1944'te

1162
01:27:48,791 --> 01:27:49,625
şöyle yazdı,

1163
01:27:50,750 --> 01:27:54,000
"Herkes başımda dikilmeye başlayınca
tepem atıyor,

1164
01:27:54,416 --> 01:27:55,541
sonra üzülüyorum

1165
01:27:55,958 --> 01:27:58,625
ve son olarak kalbimi ters yüz ediyorum,

1166
01:27:58,708 --> 01:28:01,958
kötü yanı dışarıda,
iyi yanı da içeride kalıyor

1167
01:28:02,291 --> 01:28:05,125
ve anca dünyada kimse kalmazsa
olmak istediğim,

1168
01:28:05,208 --> 01:28:07,041
olabileceğim o kişi olmanın...

1169
01:28:07,833 --> 01:28:10,125
...bir yolunu arayıp duruyorum.

1170
01:28:11,208 --> 01:28:14,708
Sevgilerle Anne Marie Frank."

1171
01:28:24,458 --> 01:28:28,083
Bunlar Anne'nin günlüğüne yazdığı
son sözler.

1172
01:28:29,416 --> 01:28:30,625
Üç gün sonra

1173
01:28:31,125 --> 01:28:33,000
Naziler gelip onu götürdü.

1174
01:28:34,875 --> 01:28:37,416
Ve odası boş ve sessiz kaldı.

1175
01:28:41,208 --> 01:28:42,875
70 yıldan uzun süre

1176
01:28:43,333 --> 01:28:46,041
Anne'nin kelimeleri milyonlarca gencin

1177
01:28:46,125 --> 01:28:47,666
anında büyümesini sağladı.

1178
01:28:48,500 --> 01:28:49,916
Pes etmemeyi öğrendiler.

1179
01:28:51,000 --> 01:28:53,041
Kıpır kıpır bir kız olan Anne

1180
01:28:53,375 --> 01:28:57,416
20. yüzyılın dehşetinin sembolü oldu.

1181
01:29:06,583 --> 01:29:07,916
Sonrasında olanları...

1182
01:29:08,958 --> 01:29:13,958
...Helga, Andra, Tatiana, Sarah
ve Arianna anlatıyor.

1183
01:29:15,500 --> 01:29:17,791
Asla kesişmemesine rağmen...

1184
01:29:18,875 --> 01:29:22,166
...birbirine dokunacak kadar yakın
paralel hayatlar.

1185
01:29:23,791 --> 01:29:26,416
Görevi yeni nesillere devrediyorlar.

1186
01:29:27,291 --> 01:29:28,916
Geleceğin hayalini kurarak.

1187
01:29:30,583 --> 01:29:33,875
Anne anmaya
ve umut etmeye ısrarla devam ediyor.

1188
01:29:34,750 --> 01:29:37,291
Günlüğün kapağının içine Anne şöyle yazdı,

1189
01:29:38,333 --> 01:29:41,041
"Sois gentil et tiens courage."

1190
01:29:42,625 --> 01:29:45,541
"İyi kalpli ve cesur ol."

1191
01:34:29,333 --> 01:34:31,333
Alt yazı çevirmeni: Ömür Gencer