1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:14,360 --> 00:00:16,360
{\an8}<i>Nic nie zastąpi wody.</i>

4
00:00:16,440 --> 00:00:18,280
{\an8}<i>Jest najcenniejszym zasobem.</i>

5
00:00:18,360 --> 00:00:22,840
{\an8}<i>Nie uważamy tego za sytuację kryzysową,</i>
<i>a powinniśmy ją tak traktować.</i>

6
00:00:23,480 --> 00:00:25,360
{\an8}To jak wynaleźć lek na raka,

7
00:00:25,440 --> 00:00:26,640
{\an8}a sto lat później

8
00:00:26,720 --> 00:00:29,560
{\an8}miliony dzieci nadal
umierają na tę chorobę.

9
00:00:29,640 --> 00:00:30,920
{\an8}To nie do pomyślenia.

10
00:00:31,000 --> 00:00:33,720
{\an8}A tak właśnie jest z wodą.

11
00:00:37,240 --> 00:00:39,040
{\an8}Rząd nie zdołał

12
00:00:39,120 --> 00:00:43,560
{\an8}przekazać ludziom prawdy o sytuacji,
w której się znajdujemy.

13
00:00:46,120 --> 00:00:48,760
<i>Ziemię odziedziczyło 7,7 miliardów ludzi.</i>

14
00:00:49,640 --> 00:00:54,240
<i>Prawie dwa miliardy walczy o przeżycie</i>
<i>bez czystej wodny pitnej</i>.

15
00:00:56,880 --> 00:01:00,240
<i>Kryzys wodny wcale się nie zbliża.</i>
<i>Nie wisi w powietrzu.</i>

16
00:01:03,920 --> 00:01:05,600
<i>On już tu jest.</i>

17
00:01:06,280 --> 00:01:08,760
{\an8}ONZ ocenia, że do roku 2025

18
00:01:08,840 --> 00:01:12,800
{\an8}1,8 miliarda ludzi będzie żyć w rejonach
z trudnym dostępem do wody.

19
00:01:14,640 --> 00:01:17,440
{\an8}Zapanuje głód, wzrośnie umieralność.

20
00:01:17,520 --> 00:01:20,760
{\an8}Zaczną się migracje z braku wody
w miejscu zamieszkania.

21
00:01:24,240 --> 00:01:26,280
<i>Wbrew powszechnej opinii</i>

22
00:01:26,360 --> 00:01:29,120
<i>to nie tylko problem</i>
<i>krajów rozwijających się.</i>

23
00:01:29,640 --> 00:01:33,240
<i>Już teraz zaczyna mieć wpływ</i>
<i>na wszystkich i wszędzie.</i>

24
00:01:34,400 --> 00:01:38,680
<i>Zmieniający się klimat jest mniej</i>
<i>pobłażliwy i zachowuje wodę dla siebie.</i>

25
00:01:40,440 --> 00:01:42,880
<i>Zanieczyszczenia niszczą nasze zasoby.</i>

26
00:01:44,800 --> 00:01:48,360
<i>Infrastruktura zużywa się szybciej,</i>
<i>niż zdołamy ją naprawiać.</i>

27
00:01:51,240 --> 00:01:55,400
<i>Każdego dnia coraz więcej osób na świecie</i>
<i>cierpi z braku wody.</i>

28
00:01:58,120 --> 00:02:01,320
{\an8}Kryzys wodny najczęściej nie wynika
z działań natury,

29
00:02:01,400 --> 00:02:02,800
{\an8}lecz człowieka.

30
00:02:03,840 --> 00:02:07,040
Brak planowania,
niestosowanie odpowiednich technologii

31
00:02:07,120 --> 00:02:09,240
i zbyt opieszałe działania

32
00:02:09,320 --> 00:02:11,360
prowadzą nas ku upadkowi.

33
00:02:13,040 --> 00:02:14,720
<i>To naprawdę groźny kryzys.</i>

34
00:02:15,440 --> 00:02:18,120
<i>A gdyby wprowadzić</i>
<i>natychmiastowe rozwiązania?</i>

35
00:02:23,520 --> 00:02:27,720
<i>Obecnie na całym świecie</i>
<i>armia wizjonerów i innowatorów</i>

36
00:02:27,800 --> 00:02:30,640
<i>pracuje nad modernizacją systemów wodnych</i>,

37
00:02:30,720 --> 00:02:33,720
<i>by dostarczały i oczyszczały wodę</i>,

38
00:02:33,800 --> 00:02:36,160
<i>od której zależymy w codziennym życiu.</i>

39
00:02:38,320 --> 00:02:42,080
{\an8}Wyzwania związane z wodą
można podzielić na trzy kategorie.

40
00:02:42,160 --> 00:02:44,320
{\an8}Pierwsza to deficyt wody.

41
00:02:44,400 --> 00:02:48,880
Druga – budowanie infrastruktury
odpornej na zmiany klimatu.

42
00:02:48,960 --> 00:02:53,000
I trzecia – jej finansowa przystępność
dla społeczeństwa.

43
00:02:53,080 --> 00:02:57,680
{\an8}Problem z tym kryzysem polega na tym,
że woda pitna zacznie się kończyć,

44
00:02:57,760 --> 00:03:01,160
a woda niezdatna do picia
będzie dostępna wszędzie.

45
00:03:01,240 --> 00:03:02,160
Są rozwiązania.

46
00:03:02,240 --> 00:03:05,280
Wystarczy je zastosować
i kryzys zostanie zażegnany.

47
00:03:05,360 --> 00:03:08,120
{\an8}Rozwiązanie tych problemów
to wyścig z czasem.

48
00:03:08,200 --> 00:03:12,880
{\an8}Serce mi pęka, że mamy rozwiązania,
a nie możemy ich szybko wprowadzić.

49
00:03:12,960 --> 00:03:17,440
{\an8}Zapotrzebowanie na wodę,
by podtrzymać nie tylko populację,

50
00:03:17,520 --> 00:03:19,920
{\an8}ale także nasz styl życia,

51
00:03:20,000 --> 00:03:22,520
{\an8}ogromnie wzrosło.

52
00:03:22,600 --> 00:03:25,680
{\an8}My zaś powielamy wzorce postępowania
z przeszłości.

53
00:03:28,440 --> 00:03:30,120
Na przełomie wieków

54
00:03:30,200 --> 00:03:32,920
{\an8}każdy był odpowiedzialny
za własną kanalizację.

55
00:03:33,000 --> 00:03:34,400
Za własną wodę.

56
00:03:34,480 --> 00:03:38,000
Kopano studnie
lub czerpano wodę ze strumienia.

57
00:03:38,080 --> 00:03:41,960
Używano latryn lub stawów
do oczyszczania ścieków za domem.

58
00:03:43,000 --> 00:03:45,040
To powodowało problemy zdrowotne.

59
00:03:45,120 --> 00:03:48,080
Ludzie chorowali
i rządy krajów na całym świecie

60
00:03:48,160 --> 00:03:51,360
uznały, że integralną rolą rządu

61
00:03:51,440 --> 00:03:55,520
jest zadbać o bezpieczeństwo
i dobrostan społeczeństwa

62
00:03:55,600 --> 00:03:57,320
bez względu na koszty.

63
00:03:57,400 --> 00:04:01,320
Powstały niezwykle drogie
systemy kanalizacji.

64
00:04:01,400 --> 00:04:03,240
Do domów dociągnięto rury.

65
00:04:03,320 --> 00:04:06,520
Każdy dom ma rurę z wodą i rurę na ścieki.

66
00:04:06,600 --> 00:04:09,520
To niesamowicie skomplikowane systemy,

67
00:04:09,600 --> 00:04:13,680
które się starzeją i muszą być wymieniane,
co generuje ogromne koszty.

68
00:04:13,760 --> 00:04:15,960
Ale zapewniają bezpieczne środowisko.

69
00:04:16,040 --> 00:04:19,840
Problemy zdrowotne
zostały dzięki nim rozwiązane.

70
00:04:22,040 --> 00:04:24,520
<i>Próba zaradzenia sytuacji</i>

71
00:04:24,600 --> 00:04:26,120
<i>pogłębia problem.</i>

72
00:04:26,680 --> 00:04:30,400
<i>Dodajemy więcej zasobów</i>
<i>do przestarzałej infrastruktury,</i>

73
00:04:30,880 --> 00:04:34,320
<i>więc wyzwaniem</i>
<i>jest pozbycie się niewydajnego systemu</i>

74
00:04:34,400 --> 00:04:38,000
<i>i otwarcie się</i>
<i>na nowe sposoby zarządzania wodą.</i>

75
00:04:39,200 --> 00:04:42,040
<i>Nic tak nie skupia uwagi jak kryzys.</i>

76
00:04:42,120 --> 00:04:44,640
<i>Gdy Flint w stanie Michigan</i>
<i>zagroził kryzys</i>

77
00:04:44,720 --> 00:04:47,240
<i>wynikający ze skażenia</i>
<i>wody pitnej ołowiem,</i>

78
00:04:47,720 --> 00:04:50,200
<i>aktywiści nie tylko domagali się zmiany,</i>

79
00:04:50,280 --> 00:04:53,600
<i>ale też aktywnie szukali</i>
<i>kreatywnych rozwiązań problemu.</i>

80
00:04:55,120 --> 00:04:57,080
<i>Jednym z tych aktywistów</i>

81
00:04:57,160 --> 00:05:01,400
<i>jest raper,</i>
<i>aktor i przedsiębiorca Jaden Smith.</i>

82
00:05:02,640 --> 00:05:05,120
Poczułem w sobie motywację,

83
00:05:05,200 --> 00:05:07,680
{\an8}kiedy miałem około 11 lat.

84
00:05:07,760 --> 00:05:11,920
{\an8}Czerpałem wiedzę o środowisku
od nauczycieli w szkole.

85
00:05:12,000 --> 00:05:16,040
Doszło do tego,
że bardzo zapragnąłem coś zmienić.

86
00:05:16,120 --> 00:05:18,800
Chciałem zrobić coś, co poprawi sytuację.

87
00:05:18,880 --> 00:05:21,560
Zawsze chciałem
zrobić coś ponadprzeciętnego,

88
00:05:21,640 --> 00:05:24,560
podróżować po świecie
i mieć na niego wpływ.

89
00:05:24,640 --> 00:05:29,280
Wprowadzić system filtracyjny
w Afryce i w Indiach.

90
00:05:29,800 --> 00:05:31,760
Kiedy pojawiły się te pomysły,

91
00:05:31,840 --> 00:05:35,400
zdałem sobie sprawę,
że problemy są obok nas.

92
00:05:35,480 --> 00:05:38,960
Mamy problemy z wodą
na naszym własnym podwórku

93
00:05:39,680 --> 00:05:41,360
i należy je rozwiązać.

94
00:05:42,600 --> 00:05:46,600
Widziałem wpływ kryzysu
na mieszkańców Flint w Michigan.

95
00:05:46,680 --> 00:05:49,160
Gdy widzi się dzieci i starszych ludzi,

96
00:05:49,240 --> 00:05:52,240
którzy nie mogą używać wody
płynącej rurami,

97
00:05:52,320 --> 00:05:53,720
to chwyta za serce.

98
00:05:57,120 --> 00:05:59,120
Chcieliśmy to przywrócić

99
00:05:59,200 --> 00:06:02,640
i oczyścić wodę ludziom
pozbawionym do niej dostępu.

100
00:06:02,720 --> 00:06:05,880
Stąd pomysł na Budkę z Wodą we Flint.

101
00:06:09,400 --> 00:06:11,080
BUDKA Z WODĄ

102
00:06:11,160 --> 00:06:13,760
Woda jest tutaj filtrowana

103
00:06:13,840 --> 00:06:17,640
i co minutę otrzymujemy
prawie 40 litrów czystej wody.

104
00:06:18,240 --> 00:06:21,120
Budka jest tak zaprojektowana,
by filtrować ołów.

105
00:06:21,200 --> 00:06:24,720
Wodę codziennie testują nasi ludzie.

106
00:06:28,960 --> 00:06:31,280
Nasze plany i cele

107
00:06:31,360 --> 00:06:33,600
zakładają wprowadzenie projektu tutaj,

108
00:06:33,680 --> 00:06:35,800
a następnie w miejscach na świecie,

109
00:06:35,880 --> 00:06:38,000
gdzie są te same problemy.

110
00:06:38,080 --> 00:06:41,760
Tam, gdzie problem nie dotyczy ołowiu,

111
00:06:41,840 --> 00:06:44,800
możemy zmienić konfigurację urządzenia.

112
00:06:45,560 --> 00:06:48,960
Celem jest zastosowanie budki tam,
gdzie jest potrzebna,

113
00:06:49,040 --> 00:06:51,320
i ewentualna jej modyfikacja,

114
00:06:51,400 --> 00:06:55,040
tak by działała
równie skutecznie jak we Flint.

115
00:06:56,080 --> 00:06:59,840
{\an8}Problem z wodą uważa się za globalny,
bo wpływa na wszystkich,

116
00:06:59,920 --> 00:07:01,720
{\an8}a naprawdę to problem lokalny,

117
00:07:01,800 --> 00:07:04,720
{\an8}z którym trzeba się uporać
miasto po mieście.

118
00:07:04,800 --> 00:07:08,120
Widać, że osoby
bezpośrednio zaangażowane w pracę,

119
00:07:08,200 --> 00:07:12,320
walczące z suszą
albo z pogarszającą się jakością wody,

120
00:07:12,400 --> 00:07:15,960
to ludzie wychodzący poza schematy,
wprowadzający innowacje.

121
00:07:16,040 --> 00:07:18,440
I właśnie tam jest przyszłość.

122
00:07:20,080 --> 00:07:21,840
THIKA, KENIA

123
00:07:21,920 --> 00:07:26,040
Jedną z takich innowatorek
jest Beth Koiji,

124
00:07:26,120 --> 00:07:30,120
która znalazła niekonwencjonalne
rozwiązanie, gdy wyschła jej studnia.

125
00:07:30,200 --> 00:07:32,320
W czasie studiów

126
00:07:32,400 --> 00:07:36,600
{\an8}miałam dość ciągłych chorób
przenoszonych przez wodę.

127
00:07:37,200 --> 00:07:40,160
{\an8}Dlatego zaczęłam robić
w akademiku własne filtry

128
00:07:41,080 --> 00:07:43,400
{\an8}zabijające albo usuwające bakterie.

129
00:07:44,920 --> 00:07:47,480
Pokazałam je innym,

130
00:07:47,560 --> 00:07:50,680
nauczyłam ich robić
proste filtry domowym sposobem,

131
00:07:50,760 --> 00:07:53,240
bo nie są one tanie w Kenii.

132
00:07:55,360 --> 00:07:58,840
W 2016 roku w Kenii była poważna susza.

133
00:07:58,920 --> 00:08:02,920
Ludzie nie traktowali filtrów
jako rozwiązanie,

134
00:08:03,000 --> 00:08:06,640
bo nie mieli czego filtrować.

135
00:08:07,120 --> 00:08:10,360
Jedyną opcją tutaj
jest przynoszenie wody z rzeki.

136
00:08:11,160 --> 00:08:15,360
Przez cały dzień wysyła się po nią dzieci,
więc opuszczają one lekcje.

137
00:08:16,080 --> 00:08:19,280
Woda jest silnie skażona
środkami chemicznymi.

138
00:08:19,360 --> 00:08:21,880
Nie można jej pić.

139
00:08:23,520 --> 00:08:25,920
Szukaliśmy czegoś,

140
00:08:26,000 --> 00:08:28,960
co pomoże wykorzystać
wilgotność powietrza.

141
00:08:32,760 --> 00:08:34,400
<i>Sfrustrowana obserwowaniem,</i>

142
00:08:34,480 --> 00:08:37,280
<i>jak niedobór wody pustoszy jej kraj,</i>

143
00:08:37,360 --> 00:08:40,760
<i>Beth szuka</i>
<i>rozwiązania problemu w przyrodzie.</i>

144
00:08:41,240 --> 00:08:45,440
Uzyskiwanie wody z powietrza
w naturze nie jest niczym nowym.

145
00:08:46,120 --> 00:08:47,880
Niektóre plemiona namibijskie

146
00:08:47,960 --> 00:08:51,600
uzyskują wodę pitną z atmosfery.

147
00:08:52,080 --> 00:08:54,640
W atmosferze jest sześć razy więcej wody

148
00:08:54,720 --> 00:08:56,800
niż w rzekach na całym świecie.

149
00:08:56,880 --> 00:09:00,680
Są to ogromne zasoby,
które dotąd nie były wykorzystywane.

150
00:09:03,280 --> 00:09:07,120
<i>Zaprojektowała urządzenie,</i>
<i>które odzyskuje wodę z atmosfery,</i>

151
00:09:07,200 --> 00:09:09,600
<i>i nazwała je Majik.</i>

152
00:09:11,040 --> 00:09:14,000
<i>Beth zawiozła swój wynalazek</i>
<i>do sierocińca The Ark,</i>

153
00:09:14,080 --> 00:09:16,240
<i>by dzieci mogły się skupić na nauce,</i>

154
00:09:16,320 --> 00:09:18,560
<i>zamiast przemierzać kilometry po wodę.</i>

155
00:09:20,440 --> 00:09:22,640
To bardzo prosta technologia.

156
00:09:22,720 --> 00:09:25,400
Nie różni się
od wykorzystywanej w lodówce

157
00:09:25,480 --> 00:09:26,920
i w klimatyzacji.

158
00:09:27,000 --> 00:09:29,600
Powietrze jest wciągane za pomocą wiatraka

159
00:09:29,680 --> 00:09:32,000
i przechodzi przez skraplacz.

160
00:09:32,520 --> 00:09:34,640
Dochodzi do skroplenia,

161
00:09:34,720 --> 00:09:37,440
po czym woda
jest umieszczana w zbiorniku.

162
00:09:41,560 --> 00:09:44,040
Za nami bardzo sucha pora roku,

163
00:09:44,120 --> 00:09:47,840
a to było jedyne źródło wody pitnej
dla tych dzieci.

164
00:09:47,920 --> 00:09:49,880
To jest dla nich zabezpieczenie.

165
00:09:51,720 --> 00:09:54,920
Mając powietrze,
można mieć też czystą wodę pitną.

166
00:10:00,000 --> 00:10:02,200
<i>Innowacje technologiczne to za mało</i>,

167
00:10:02,280 --> 00:10:08,000
<i>gdy przeszkoda w zdobyciu wody</i>
<i>jest prosta, ale trudno osiągalna.</i>

168
00:10:08,720 --> 00:10:09,600
<i>Pieniądze.</i>

169
00:10:12,720 --> 00:10:17,320
Obecnie, w 2019 roku, rocznie umiera
milion dzieci poniżej piątego roku życia,

170
00:10:17,400 --> 00:10:20,240
ponieważ nie ma dostępu do czystej wody.

171
00:10:21,600 --> 00:10:23,720
Rozpocząłem akcję zbierania wody,

172
00:10:23,800 --> 00:10:26,680
bo bardzo poruszył mnie
ogrom tego problemu.

173
00:10:26,760 --> 00:10:32,360
W wiosce w Zambii
poznałem 14-letnią dziewczynkę.

174
00:10:32,440 --> 00:10:35,160
Oboje wzięliśmy kanistry

175
00:10:35,240 --> 00:10:38,280
i poszliśmy po wodę
w towarzystwie tłumacza.

176
00:10:38,360 --> 00:10:42,320
Do studni było około półtora kilometra.

177
00:10:43,920 --> 00:10:48,120
Pytałem ją, co chce robić, gdy dorośnie.
Czy zamierza żyć w tej wiosce.

178
00:10:48,200 --> 00:10:51,600
Ona rozejrzała się
i odparła, że absolutnie nie.

179
00:10:51,680 --> 00:10:55,480
Chciała wyjechać do dużego miasta, Lusaki,
i zostać pielęgniarką.

180
00:10:58,000 --> 00:11:02,720
Pomyślałem, że my z Benem Affleckiem
w wieku 14 lat mówiliśmy:

181
00:11:02,800 --> 00:11:05,640
„Będziemy aktorami
w dużym mieście, Nowym Jorku”.

182
00:11:05,720 --> 00:11:08,080
Przypomniało mi się to uczucie.

183
00:11:08,160 --> 00:11:10,720
Gdy stamtąd odjechałem, dotarło do mnie,

184
00:11:10,800 --> 00:11:14,480
że gdyby ktoś
przezornie nie wykopał tej studni

185
00:11:14,560 --> 00:11:16,400
półtora kilometra od jej domu,

186
00:11:17,200 --> 00:11:20,240
nie miałaby nadziei na żadną przyszłość.

187
00:11:20,320 --> 00:11:22,960
Cały dzień poświęcałaby

188
00:11:23,040 --> 00:11:25,640
nie na naukę w szkole,
a na zdobywanie wody.

189
00:11:30,360 --> 00:11:32,480
Z nami Matt Damon i Gary White.

190
00:11:38,600 --> 00:11:43,200
Upubliczniliście historię kobiety,
która płaci 60 dolarów miesięcznie

191
00:11:43,280 --> 00:11:46,560
za dostarczenie jej butelki wody,
żeby miała co pić.

192
00:11:46,640 --> 00:11:50,960
Dzięki waszemu programowi
dostała pożyczkę na własne źródło wody

193
00:11:51,040 --> 00:11:54,240
i spłaca pięć
lub sześć dolarów miesięcznie.

194
00:11:54,320 --> 00:11:55,160
Zgadza się.

195
00:11:55,240 --> 00:11:58,840
Wcześniej nikt
nie wpadł na takie rozwiązanie.

196
00:11:58,920 --> 00:12:03,160
To takie proste? Dostęp do pieniędzy
rozwiąże problem braku wody?

197
00:12:03,240 --> 00:12:05,960
Tak. I własne zaangażowanie.

198
00:12:06,040 --> 00:12:08,960
Oni sami rozwiązują ten problem.

199
00:12:10,680 --> 00:12:12,680
Nasza organizacja Water.org

200
00:12:12,760 --> 00:12:16,360
{\an8}usuwa przeszkody dzielące ludzi

201
00:12:16,440 --> 00:12:18,800
{\an8}i bezpieczną wodę.

202
00:12:20,560 --> 00:12:23,040
Jesteśmy w stanie pomóc im finansowo,

203
00:12:23,120 --> 00:12:26,120
żeby stać ich było na domowe filtry.

204
00:12:26,200 --> 00:12:28,520
By byli zadowoleni nie tylko z tego,

205
00:12:28,600 --> 00:12:31,320
że nie muszą już chodzić po wodę,

206
00:12:31,400 --> 00:12:34,360
ale także z tego,
że ich woda jest bezpieczna.

207
00:12:37,240 --> 00:12:40,440
{\an8}Zebraliśmy i rozdysponowaliśmy
27 milionów dolarów

208
00:12:40,520 --> 00:12:42,040
{\an8}z filantropii,

209
00:12:42,120 --> 00:12:46,400
{\an8}co pozwoliło na udzielenie mikropożyczek
w kwocie 1,1 miliarda dolarów

210
00:12:46,480 --> 00:12:48,840
na czystą wodę i kanalizację

211
00:12:48,920 --> 00:12:50,800
zaspokajające potrzeby.

212
00:12:55,160 --> 00:12:58,080
W tym przedsięwzięciu
prawdziwym sukcesem jest,

213
00:12:58,160 --> 00:13:03,600
że nasze pożyczki zwracają się w 99%.

214
00:13:04,120 --> 00:13:06,880
To niebywałe.

215
00:13:08,960 --> 00:13:11,520
To najbiedniejsi ludzie na świecie,

216
00:13:11,600 --> 00:13:14,880
a chcą tylko...

217
00:13:14,960 --> 00:13:17,880
Jeśli pokierować rynki w ich stronę

218
00:13:18,480 --> 00:13:22,400
i umożliwić im samodzielne
rozwiązywanie problemów, zrobią to.

219
00:13:22,480 --> 00:13:25,560
Jeśli ich potraktować
nie jak cel dobroczynny,

220
00:13:25,640 --> 00:13:28,960
a jak klientów
z własną ekonomiczną tożsamością,

221
00:13:29,040 --> 00:13:31,120
to zaskoczą wszystkich.

222
00:13:31,200 --> 00:13:36,040
Przyznaliśmy ponad trzy miliony pożyczek,
więc te dane o 99% są wymierne.

223
00:13:42,000 --> 00:13:45,640
<i>Oczywiście dostęp do czystej wody</i>
<i>jest tylko częścią równania.</i>

224
00:13:46,120 --> 00:13:47,960
<i>Zdrowa, zrównoważona przyszłość</i>

225
00:13:48,040 --> 00:13:52,200
<i>zależy także od rozwiązania</i>
<i>innej, równie pilnej sprawy.</i>

226
00:13:52,280 --> 00:13:53,600
<i>Instalacji sanitarnej.</i>

227
00:13:56,200 --> 00:13:59,160
<i>Według Fundacji Billa i Melindy Gatesów</i>

228
00:13:59,240 --> 00:14:03,960
<i>jej zła jakość odpowiada</i>
<i>za 1200 zgonów dzieci poniżej lat pięciu</i>

229
00:14:04,040 --> 00:14:05,200
<i>każdego dnia.</i>

230
00:14:05,760 --> 00:14:09,800
<i>To więcej niż z winy AIDS,</i>
<i>odry i gruźlicy razem wziętych.</i>

231
00:14:10,560 --> 00:14:13,120
<i>Choć muszle klozetowe</i>
<i>i systemy kanalizacji</i>

232
00:14:13,200 --> 00:14:17,560
<i>są uznawane przez wielu za podstawę</i>
<i>bezpiecznej instalacji sanitarnej,</i>

233
00:14:18,080 --> 00:14:20,440
<i>rozwiązania z krajów rozwiniętych</i>

234
00:14:20,520 --> 00:14:23,880
<i>nie mogą być ograniczane</i>
<i>w krajach biedniejszych.</i>

235
00:14:27,880 --> 00:14:32,520
<i>Dlatego innowatorzy opracowują rozwiązania</i>
<i>dostosowane do warunków lokalnych</i>,

236
00:14:32,600 --> 00:14:37,200
<i>które będą bezpieczniejsze, tańsze</i>
<i>i bardziej przyjazne dla środowiska.</i>

237
00:14:38,760 --> 00:14:42,840
<i>Nierzadko wizjoner może działać</i>
<i>szybciej i bardziej efektywnie</i>

238
00:14:42,920 --> 00:14:44,280
<i>niż niejeden rząd.</i>

239
00:14:44,760 --> 00:14:47,880
<i>Ten opracował rozwiązania sanitarne</i>

240
00:14:47,960 --> 00:14:50,280
<i>dla najuboższych ludzi na świecie.</i>

241
00:14:50,360 --> 00:14:53,360
{\an8}Wychowałem się w slumsach.

242
00:14:53,440 --> 00:14:58,240
{\an8}W slumsach codziennie ma się do czynienia
z wyzwaniami dotyczącymi higieny.

243
00:15:01,280 --> 00:15:04,120
Przed położeniem się spać i po obudzeniu

244
00:15:04,200 --> 00:15:08,560
zastanawiam się,
co zrobić, by brat, siostra czy kuzyn,

245
00:15:08,640 --> 00:15:13,480
którzy wciąż borykają się
z tymi problemami, mieli inne życie.

246
00:15:17,720 --> 00:15:19,400
<i>Firma Dixona, Sanivation,</i>

247
00:15:19,480 --> 00:15:22,600
<i>to przykład lokalnego rozwiązania</i>
<i>globalnego problemu.</i>

248
00:15:23,240 --> 00:15:27,200
<i>Zapewnia toalety i kanalizację</i>
<i>dla 20 000 Kenijczyków</i>

249
00:15:27,280 --> 00:15:29,400
<i>w sposób ekonomicznie zrównoważony.</i>

250
00:15:31,720 --> 00:15:35,840
Mamy 126 domów,
które obsługujemy od ponad trzech lat.

251
00:15:36,520 --> 00:15:38,760
Bardzo się cieszymy z tego,

252
00:15:38,840 --> 00:15:41,480
jaki wpływ mamy na te rodziny

253
00:15:41,560 --> 00:15:45,120
tydzień po tygodniu,
miesiąc po miesiącu, rok po roku.

254
00:15:51,040 --> 00:15:53,960
{\an8}Najpierw mieliśmy wspólną toaletę

255
00:15:54,040 --> 00:15:56,200
{\an8}dla wszystkich mieszkańców.

256
00:15:56,280 --> 00:15:59,040
{\an8}Nie była bezpieczna,
bo przy tylu użytkownikach

257
00:15:59,120 --> 00:16:00,920
{\an8}trudno o czystość.

258
00:16:01,000 --> 00:16:03,840
{\an8}Dla mnie i moich dzieci
to nie było bezpieczne.

259
00:16:04,480 --> 00:16:08,200
Teraz mam toaletę Blue Box
i mogę jej używać, kiedy zechcę.

260
00:16:08,280 --> 00:16:12,240
Jest bezpieczna,
bo mogę z niej korzystać w domu.

261
00:16:19,320 --> 00:16:23,000
Bardzo się cieszę,
bo moja rodzina jest bezpieczna.

262
00:16:27,760 --> 00:16:30,440
<i>Ekskrementy są wywożone raz w tygodniu.</i>

263
00:16:30,520 --> 00:16:34,200
<i>Sanivation zatrudnia 98 pracowników,</i>
<i>którzy je przewożą</i>

264
00:16:34,280 --> 00:16:36,760
<i>do zakładu oczyszczania ścieków.</i>

265
00:16:36,840 --> 00:16:41,240
<i>Ale Dixonowi nie wystarcza ograniczenie</i>
<i>rozprzestrzeniania się chorób.</i>

266
00:16:41,720 --> 00:16:44,280
<i>Zamienia ekskrementy w zyski.</i>

267
00:16:49,160 --> 00:16:54,720
Po przywiezieniu ich na miejsce
najpierw stosujemy nasze technologie.

268
00:16:54,800 --> 00:16:58,280
Wykorzystujemy słońce,
żeby zabić wszystkie patogeny.

269
00:16:59,640 --> 00:17:04,160
Następnie mieszamy je
z pozostałościami rolniczymi

270
00:17:04,240 --> 00:17:08,320
i uzyskujemy produkt z odchodów.

271
00:17:12,680 --> 00:17:15,720
Można go używać
zamiast tradycyjnego węgla.

272
00:17:22,320 --> 00:17:25,760
Nie generuje on
tak wysokiej emisji dwutlenku węgla

273
00:17:25,840 --> 00:17:28,200
jak tradycyjny węgiel.

274
00:17:28,280 --> 00:17:32,160
Spala się trzy razy dłużej,
co oszczędza pieniądze.

275
00:17:33,160 --> 00:17:36,440
Dodatkowo każda tona sprzedanego węgla

276
00:17:36,520 --> 00:17:38,400
to 88 uratowanych drzew.

277
00:17:41,360 --> 00:17:44,520
Sprzedaż produktów
pokrywa koszty całej operacji.

278
00:17:45,120 --> 00:17:48,720
Dlatego nasze rozwiązanie
jest bardzo atrakcyjne

279
00:17:48,800 --> 00:17:50,800
i stanowi dobrą opcję dla rządu.

280
00:17:54,720 --> 00:17:57,200
<i>Sanivation współpracuje z lokalnym rządem,</i>

281
00:17:57,280 --> 00:18:00,080
<i>poszerzając zasięg swojej działalności.</i>

282
00:18:00,680 --> 00:18:03,320
<i>To współpraca kluczowa</i>
<i>dla rozpowszechniania</i>

283
00:18:03,400 --> 00:18:06,080
<i>innowacji takich jak Budka z Wodą</i>,

284
00:18:06,160 --> 00:18:07,520
<i>Majik Water</i>

285
00:18:07,600 --> 00:18:08,720
<i>czy Sanivation.</i>

286
00:18:09,560 --> 00:18:12,480
<i>Ale odzyskanie wody</i>
<i>z instalacji sanitarnych</i>

287
00:18:12,560 --> 00:18:15,520
<i>jest ważne</i>
<i>nie tylko w krajach rozwijających się.</i>

288
00:18:17,400 --> 00:18:21,880
<i>Kreatywne rozwiązania potrzebne są</i>
<i>także w miastach takich jak Chicago.</i>

289
00:18:21,960 --> 00:18:25,560
<i>Tu znajduje się największy</i>
<i>zakład uzdatniania wody na świecie.</i>

290
00:18:25,960 --> 00:18:28,240
<i>Miasto liczy trzy miliony mieszkańców</i>

291
00:18:28,320 --> 00:18:32,920
<i>i generuje miliony litrów ścieków</i>
<i>każdego dnia.</i>

292
00:18:34,080 --> 00:18:39,360
{\an8}Dziennie dostajemy
prawie trzy miliardy litrów wody.

293
00:18:39,440 --> 00:18:42,040
Możemy wypełnić nią basen olimpijski

294
00:18:42,120 --> 00:18:43,480
w 12 minut.

295
00:18:45,240 --> 00:18:49,200
Jednym z usuwanych
zanieczyszczeń jest fosfor,

296
00:18:49,280 --> 00:18:53,440
bo jego nadmierna ilość w zbiorniku wodnym

297
00:18:53,520 --> 00:18:56,560
wzmacnia porost glonów
i innych roślin wodnych.

298
00:18:56,640 --> 00:19:00,480
A gdy jest ich zbyt dużo,
mogą zatkać kanał przepływu wody.

299
00:19:02,000 --> 00:19:05,640
<i>Nadmierna ilość fosforu</i>
<i>niszczy ekosystemy wodne,</i>

300
00:19:05,720 --> 00:19:10,160
<i>lecz on sam jako kluczowy składnik DNA</i>

301
00:19:10,240 --> 00:19:13,080
<i>jest niezbędny</i>
<i>dla wszystkich istot żywych.</i>

302
00:19:13,160 --> 00:19:16,880
<i>Jednak zasoby fosforu</i>
<i>nie są nieskończone i szybko znikają.</i>

303
00:19:16,960 --> 00:19:20,400
<i>Naukowcy obawiają się,</i>
<i>że globalny niedobór fosforu nastąpi</i>

304
00:19:20,480 --> 00:19:22,440
<i>w roku 2035.</i>

305
00:19:23,640 --> 00:19:26,280
<i>A gdyby usuwając</i>
<i>zanieczyszczenia ze ścieków,</i>

306
00:19:26,360 --> 00:19:29,320
<i>odzyskiwać cenną rudę czystego fosforu?</i>

307
00:19:29,400 --> 00:19:31,600
<i>Krótka odpowiedź? To możliwe.</i>

308
00:19:31,680 --> 00:19:34,160
Fosfor wiąże się z materiałem organicznym,

309
00:19:34,240 --> 00:19:35,920
który oddzielamy od wody.

310
00:19:36,000 --> 00:19:40,680
Po oddzieleniu ma gęstą konsystencję,
więc odciągamy wodę.

311
00:19:40,760 --> 00:19:45,560
Uzyskujemy produkt
o dużym stężeniu amoniaku i fosforu.

312
00:19:45,640 --> 00:19:50,120
Jeśli ten strumień
podda się chemicznym sztuczkom

313
00:19:50,200 --> 00:19:52,560
i doda się trochę chlorku magnezu,

314
00:19:52,640 --> 00:19:55,360
otrzymamy produkt powstały

315
00:19:55,440 --> 00:19:58,480
za pomocą metod
stosowanych do komercyjnych nawozów.

316
00:19:58,960 --> 00:20:03,920
Może on być zatem sprzedawany
jako nawóz rolniczy.

317
00:20:04,000 --> 00:20:06,360
Lecz nie jest to zwyczajny nawóz.

318
00:20:06,440 --> 00:20:09,760
Nie da się nim zastąpić innych nawozów,

319
00:20:09,840 --> 00:20:12,360
bo to nawóz o wolnym uwalnianiu.

320
00:20:18,240 --> 00:20:21,240
Czy jest coś lepszego
od zamiany odpadu w surowiec,

321
00:20:21,320 --> 00:20:24,320
który w dodatku przynosi pieniądze?

322
00:20:24,400 --> 00:20:28,000
Strumień dochodów. To nawóz komercyjny.

323
00:20:28,080 --> 00:20:30,800
Sprzedajemy go i mamy udział w zyskach.

324
00:20:34,560 --> 00:20:36,160
{\an8}Ironia polega na tym,

325
00:20:36,240 --> 00:20:40,400
{\an8}że w ściekach
jest ponad dwa razy więcej energii,

326
00:20:40,480 --> 00:20:43,000
{\an8}niż potrzeba do ich oczyszczenia.

327
00:20:43,680 --> 00:20:50,080
{\an8}Dlaczego wkładamy tyle energii
w zniszczenie energii, która tam jest?

328
00:20:50,160 --> 00:20:52,960
To właśnie robimy. Istne szaleństwo.

329
00:20:53,040 --> 00:20:56,480
Mamy niesamowite ilości zasobów
płynące przez nasze rury.

330
00:20:56,560 --> 00:21:00,160
Są za darmo, a wydajemy duże pieniądze,
żeby się ich pozbyć.

331
00:21:02,280 --> 00:21:05,920
ANDALUZJA, HISZPANIA

332
00:21:07,360 --> 00:21:11,320
<i>Być może musimy zmienić</i>
<i>nasze myślenie o odpadach.</i>

333
00:21:11,400 --> 00:21:15,120
<i>Jak mawiają: „Co dla jednych błoto,</i>
<i>to dla innych złoto”.</i>

334
00:21:15,720 --> 00:21:18,160
<i>Gdy Chicago zapobiega rozrostowi glonów</i>,

335
00:21:18,240 --> 00:21:20,720
<i>usuwając fosfor ze ścieków,</i>

336
00:21:21,200 --> 00:21:23,560
<i>pewien innowator z południowej Hiszpanii</i>

337
00:21:23,640 --> 00:21:26,640
<i>celowo wzmacnia formowanie się glonów,</i>

338
00:21:27,120 --> 00:21:29,800
<i>hodując prosty, lecz lekceważony surowiec.</i>

339
00:21:29,880 --> 00:21:33,000
{\an8}Glony to najstarszy organizm na ziemi<i>,</i>

340
00:21:33,080 --> 00:21:35,200
{\an8}bo wystarczą mu trzy rzeczy:

341
00:21:35,280 --> 00:21:37,400
{\an8}słońce, składniki odżywcze i woda.

342
00:21:37,960 --> 00:21:39,880
Tu wytwarzamy własne glony.

343
00:21:39,960 --> 00:21:43,120
Nie czekamy miliony lat.
Nam wystarczą trzy godziny.

344
00:21:43,200 --> 00:21:45,960
Mamy ogromne baseny, zwane kanałami.

345
00:21:46,040 --> 00:21:49,280
Tu rosną glony. Trzymamy je tam trzy dni.

346
00:21:49,360 --> 00:21:51,000
Karmimy je ściekami.

347
00:21:51,760 --> 00:21:55,880
Dzięki flotacji oddzielamy je
i wpompowujemy do aparatu ekstrakcyjnego,

348
00:21:55,960 --> 00:21:59,320
gdzie są przetwarzane na biogaz lub metan

349
00:21:59,880 --> 00:22:03,200
za pomocą procedur oczyszczania gazu.

350
00:22:08,320 --> 00:22:11,920
Nikt nie uwierzy,
ile tlenu są w stanie wyprodukować glony.

351
00:22:12,000 --> 00:22:16,280
Tlen ten pomaga oczyścić ścieki,
dzięki czemu uzyskujemy czystą wodę.

352
00:22:16,360 --> 00:22:21,400
Mamy dość glonów,
by posłużyły jako biopaliwo.

353
00:22:23,120 --> 00:22:26,200
Realizujemy moje marzenie:
„tankowanie ściekami”.

354
00:22:26,280 --> 00:22:29,640
Moją pasją są samochody.

355
00:22:29,720 --> 00:22:33,640
Mogę zatankować auto ściekami
i odjechać w siną dal.

356
00:22:38,920 --> 00:22:41,960
Farmy z glonami
można założyć w całej Andaluzji.

357
00:22:42,040 --> 00:22:46,760
Wystarczyłoby biometanu
dla 30 milionów aut.

358
00:22:47,400 --> 00:22:50,720
Możemy zmieniać świat krok po kroku.

359
00:22:54,720 --> 00:22:58,280
<i>Tu także wykorzystywane jest</i>
<i>myślenie lateralne.</i>

360
00:22:58,360 --> 00:23:01,280
<i>Dostarczanie świeżej wody</i>
<i>na wiele sposobów.</i>

361
00:23:01,880 --> 00:23:04,840
<i>Majik Water odtworzyło namibijskiego żuka,</i>

362
00:23:05,400 --> 00:23:09,920
<i>podobnie inni innowatorzy</i>
<i>szukają pomysłów w naturze.</i>

363
00:23:10,520 --> 00:23:13,840
<i>Takie naśladowanie natury</i>
<i>zwane jest bioniką.</i>

364
00:23:14,720 --> 00:23:16,560
{\an8}Obecnie postępujemy tak:

365
00:23:16,640 --> 00:23:19,720
{\an8}znajdujemy wodę w dostatecznej ilości,

366
00:23:20,720 --> 00:23:23,480
{\an8}oczyszczamy ją,
na ile jest nam to potrzebne,

367
00:23:23,560 --> 00:23:27,000
{\an8}korzystamy z niej i pozbywamy się jej.

368
00:23:27,080 --> 00:23:28,680
Natura tak nie postępuje.

369
00:23:29,880 --> 00:23:33,640
Powtórnie wykorzystuje
każdą kroplę wody na planecie.

370
00:23:35,200 --> 00:23:39,200
Woda, jaką mamy dziś, jest tu od zawsze,

371
00:23:39,280 --> 00:23:44,080
i była wielokrotnie używana przez naturę

372
00:23:44,160 --> 00:23:45,680
przez miliardy lat.

373
00:23:47,880 --> 00:23:51,520
<i>Próbując odtworzyć</i>
<i>procesy recyklingowe natury,</i>

374
00:23:51,600 --> 00:23:57,000
<i>naukowcy duńscy szukali odpowiedzi</i>
<i>głęboko w komórkach naszych własnych ciał.</i>

375
00:23:58,240 --> 00:24:01,800
<i>Odkryli białka,</i>
<i>które można przyspieszyć i zaadoptować</i>

376
00:24:01,880 --> 00:24:05,120
<i>do technologii membran</i>
<i>w celu oczyszczania wody.</i>

377
00:24:05,720 --> 00:24:07,720
{\an8}Peter pojawił się w laboratorium

378
00:24:07,800 --> 00:24:10,880
{\an8}zaraz po skończeniu studiów.
Miał jak zawsze fiolkę

379
00:24:10,960 --> 00:24:13,400
{\an8}z białkami akwaporynowymi.

380
00:24:14,440 --> 00:24:18,160
Przeciętny człowiek
ma w ciele 40 do 50 różnych wariacji

381
00:24:18,240 --> 00:24:20,160
białek akwaporynowych.

382
00:24:20,240 --> 00:24:24,320
Pełnią one bardzo ważne funkcje
regulowania przepływu materiałów.

383
00:24:24,400 --> 00:24:27,680
Pomyślcie, co by było,
gdyby zjedzenie posiłku

384
00:24:27,760 --> 00:24:31,880
od razu miałoby efekt
stymulujący nasz mózg.

385
00:24:31,960 --> 00:24:35,000
Wariowalibyśmy po każdej filiżance kawy.

386
00:24:35,080 --> 00:24:40,120
Ciało rozwinęło sposoby regulacji
przepływu różnych molekuł w ciele.

387
00:24:40,200 --> 00:24:43,040
Ważną tego częścią są białka akwaporynowe.

388
00:24:43,120 --> 00:24:45,800
To przykład zintegrowania

389
00:24:45,880 --> 00:24:49,680
białka biologicznego z membraną.

390
00:24:49,760 --> 00:24:52,560
{\an8}Powielamy naturalny sposób
filtrowania wody.

391
00:24:53,120 --> 00:24:56,200
Dzięki biotechnologii
uzyskujemy białko akwaporynowe,

392
00:24:56,280 --> 00:25:00,600
które filtruje wodę w komórkach żywych,
co jest bardzo skuteczne.

393
00:25:00,680 --> 00:25:02,720
{\an8}BŁONA KOMÓRKOWA
BIAŁKO AKWAPORYNOWE

394
00:25:02,800 --> 00:25:04,000
CZĄSTECZKA WODY

395
00:25:04,080 --> 00:25:06,840
Nie my to wymyśliliśmy, tylko natura

396
00:25:06,920 --> 00:25:09,200
w czasie 3,8 miliardów lat ewolucji.

397
00:25:09,280 --> 00:25:11,880
My tylko korzystamy z tej ewolucji.

398
00:25:13,040 --> 00:25:14,880
Gram białka akwaporynowego

399
00:25:14,960 --> 00:25:18,280
filtruje kilkaset litrów wody
w każdej sekundzie.

400
00:25:20,280 --> 00:25:23,640
Powlekamy powierzchnię membrany
białkiem akwaporynowym

401
00:25:23,720 --> 00:25:26,040
i uzyskujemy naturalną wodę.

402
00:25:26,120 --> 00:25:27,960
Zamiast filtrować wodę,

403
00:25:28,040 --> 00:25:30,920
możemy uzyskać wodę za pomocą osmozy.

404
00:25:31,720 --> 00:25:32,960
Możemy otworzyć się

405
00:25:33,040 --> 00:25:36,080
na zupełnie nowe produkty filtracji

406
00:25:36,160 --> 00:25:39,120
dzięki składnikowi, który dała nam natura.

407
00:25:44,480 --> 00:25:47,800
<i>Technologie membranowe,</i>
<i>takie jak białko akwaporynowe,</i>

408
00:25:47,880 --> 00:25:50,120
<i>są też wykorzystywane do rozwoju</i>

409
00:25:50,200 --> 00:25:53,680
<i>naszych umiejętności</i>
<i>uzyskiwania świeżej wody z oceanów.</i>

410
00:25:55,720 --> 00:25:58,240
{\an8}Woda morska jest silnie zasolona,

411
00:25:58,320 --> 00:26:01,840
{\an8}a pozbycie się zasolenia
kosztuje dużo energii.

412
00:26:01,920 --> 00:26:05,880
{\an8}Woda morska
jest jedną z najkosztowniejszych.

413
00:26:05,960 --> 00:26:09,280
Jeśli chodzi o innowacje
i oczyszczanie wody morskiej,

414
00:26:09,360 --> 00:26:10,960
oto gdzie się znajdujemy.

415
00:26:11,040 --> 00:26:12,920
W latach 60. i 70. mieliśmy

416
00:26:13,000 --> 00:26:16,680
około 40 kilowatogodzin
na metr sześcienny uzdatnianej wody.

417
00:26:16,760 --> 00:26:20,040
Teraz niecałe cztery kilowatogodziny
na metr sześcienny,

418
00:26:20,120 --> 00:26:23,960
co daje 90% redukcję energii
przy tej samej porcji oczyszczonej wody.

419
00:26:24,040 --> 00:26:26,920
Ta technologia jeszcze to zmniejszy.

420
00:26:28,560 --> 00:26:32,160
Obecnie mamy bardzo szeroki wybór
niesamowitych innowacji,

421
00:26:32,240 --> 00:26:34,960
którymi nie dysponowaliśmy
20 czy 30 lat temu.

422
00:26:35,040 --> 00:26:38,200
Możemy tworzyć biomateriały ze ścieków.

423
00:26:38,280 --> 00:26:40,360
Możemy zamieniać ścieki w energię.

424
00:26:40,440 --> 00:26:43,240
Możemy oczyszczać wodę
na poziomie molekularnym.

425
00:26:43,320 --> 00:26:46,520
Parę dekad temu
mogliśmy o tym tylko pomarzyć.

426
00:26:47,120 --> 00:26:50,200
<i>W wiodącym ośrodku</i>
<i>badania wody w Singapurze</i>

427
00:26:50,280 --> 00:26:54,440
<i>technologie membranowe</i>
<i>są także wykorzystywane do rozwoju</i>

428
00:26:54,520 --> 00:26:57,760
<i>naszych umiejętności</i>
<i>uzyskiwania świeżej wody z oceanów.</i>

429
00:26:58,280 --> 00:27:01,280
<i>Postępy w odsalaniu nadal będą czynione,</i>

430
00:27:01,360 --> 00:27:05,040
<i>ale w zasięgu ręki</i>
<i>może być prostsze rozwiązanie.</i>

431
00:27:05,120 --> 00:27:08,080
<i>Powtórne użycie wody, którą już mamy.</i>

432
00:27:09,400 --> 00:27:10,840
HRABSTWO ORANGE, USA

433
00:27:10,920 --> 00:27:13,400
<i>Na wybrzeżu Pacyfiku w Kalifornii</i>

434
00:27:13,480 --> 00:27:14,800
<i>ogromne zużycie wody</i>

435
00:27:14,880 --> 00:27:18,520
<i>spowodowane wzrostem liczby ludności</i>
<i>i wymogami przemysłu</i>

436
00:27:18,600 --> 00:27:22,920
<i>doprowadziło do rekordowych niedoborów.</i>
<i>To sygnał alarmowy dla stanu,</i>

437
00:27:23,000 --> 00:27:25,560
<i>iż dawny sposób</i>
<i>zarządzania wodą w regionie</i>

438
00:27:25,640 --> 00:27:27,880
<i>przestał być aktualny.</i>

439
00:27:28,920 --> 00:27:32,240
{\an8}W południowej Kalifornii
mamy bardzo suchy klimat.

440
00:27:32,320 --> 00:27:33,960
Przyzwyczailiśmy się

441
00:27:34,040 --> 00:27:37,320
do pewnego stylu życia
i korzystania z wody,

442
00:27:37,400 --> 00:27:42,280
polegając na zewnętrznych źródłach
z północnej Kalifornii

443
00:27:42,360 --> 00:27:44,160
i rzeki Kolorado,

444
00:27:44,240 --> 00:27:47,320
dostarczanych akweduktami
wybudowanymi dekady temu.

445
00:27:47,400 --> 00:27:50,920
Wiedzieliśmy, że liczba ludności wzrośnie,

446
00:27:51,000 --> 00:27:54,360
a na zewnętrzne źródła
ma wpływ ta sama susza co tutaj.

447
00:27:55,880 --> 00:27:58,440
<i>Akwedukt z Kolorado transportuje wodę</i>

448
00:27:58,520 --> 00:28:01,200
<i>z rzeki Kolorado</i>
<i>do południowej Kalifornii.</i>

449
00:28:01,720 --> 00:28:05,800
<i>Transport wody wymaga</i>
<i>bardzo dużo energii i jest kosztowny,</i>

450
00:28:05,880 --> 00:28:09,920
<i>a obecnie nie jest w stanie</i>
<i>zaspokoić potrzeb Kalifornii.</i>

451
00:28:13,040 --> 00:28:17,040
Kwitło tu rolnictwo.
Nie bez powodu hrabstwo nazywa się Orange.

452
00:28:17,120 --> 00:28:20,000
Pełno tu było
gajów pomarańczowych, pól sojowych.

453
00:28:20,520 --> 00:28:24,360
{\an8}Od dawna uważa się,
nie tylko w Kalifornii, ale w całym USA,

454
00:28:24,440 --> 00:28:28,360
{\an8}że woda gruntowa to naturalne źródło wody,

455
00:28:28,440 --> 00:28:32,480
zwykle wolne od zanieczyszczeń
i bardzo dobrej jakości.

456
00:28:32,560 --> 00:28:34,920
I że samo się uzupełni.

457
00:28:35,000 --> 00:28:38,240
Natura zrobi to za nas.
Deszcz, opady atmosferyczne.

458
00:28:38,320 --> 00:28:42,320
To źródło samo się naładuje
i będziemy mogli nadal z niego korzystać.

459
00:28:42,800 --> 00:28:45,040
Ale naturalne opady nie wystarczą.

460
00:28:46,320 --> 00:28:51,120
Nie możemy polegać wyłącznie na naturze.
Zastanowiliśmy się, skąd jeszcze czerpać.

461
00:28:51,200 --> 00:28:55,920
Człowiek wymyślił sposoby
doładowania warstwy wodonośnej.

462
00:28:56,000 --> 00:29:00,120
I wpadliśmy na pomysł
wykorzystania zużytej wody.

463
00:29:07,240 --> 00:29:10,520
<i>Ekipa Mehula natrudziła się,</i>
<i>by przekonać rząd</i>,

464
00:29:10,600 --> 00:29:13,800
{\an8}<i>że użycie odzyskanej wody</i>
<i>do napełnienia warstwy wodonośnej</i>

465
00:29:13,880 --> 00:29:17,440
{\an8}<i>pozwoliłoby Hrabstwu Orange</i>
<i>zgromadzić zapasy</i>

466
00:29:17,520 --> 00:29:19,200
<i>i uniknąć kolejnej suszy.</i>

467
00:29:22,760 --> 00:29:26,480
Technologia membranowa
sprawdza się do usuwania zanieczyszczeń

468
00:29:26,560 --> 00:29:30,720
i oczyszczania wody,
której dawniej nie potrafiono oczyścić.

469
00:29:32,320 --> 00:29:35,920
Przeniesienie jej pod ziemię
ma tę zaletę, że nic nie tracimy.

470
00:29:36,000 --> 00:29:37,720
Więcej tracimy…

471
00:29:37,800 --> 00:29:40,240
Wielki rezerwuar wodny lub jezioro

472
00:29:40,320 --> 00:29:43,400
traci dobrych 5% wody w wyniku parowania.

473
00:29:43,480 --> 00:29:48,880
Ma rodzaj naturalnej pokrywy chroniącej
przed zanieczyszczeniami środowiska,

474
00:29:48,960 --> 00:29:52,720
więc to idealny zbiornik
stworzony przez naturę.

475
00:29:52,800 --> 00:29:55,400
Wygraliśmy los na geologicznej loterii,

476
00:29:55,480 --> 00:29:58,640
mając ogromną, naturalną,
podziemną warstwę wodonośną,

477
00:29:58,720 --> 00:30:02,160
która jeśli o nią zadbamy,
posłuży całej naszej populacji.

478
00:30:03,560 --> 00:30:05,880
<i>Oczywiście w wielu częściach świata</i>

479
00:30:05,960 --> 00:30:09,680
<i>wielkie miasta</i>
<i>nadal uszczuplają wody gruntowe</i>,

480
00:30:09,760 --> 00:30:12,360
<i>a rządy próbują zaradzić problemowi.</i>

481
00:30:12,440 --> 00:30:14,880
<i>Tutaj może włączyć się przemysł.</i>

482
00:30:16,000 --> 00:30:19,680
<i>Meksyk ze swymi 20 milionami mieszkańców</i>

483
00:30:19,760 --> 00:30:22,200
<i>dosłownie zapada się pod swoim ciężarem.</i>

484
00:30:22,680 --> 00:30:24,720
<i>Ulice i budynki się zapadają.</i>

485
00:30:25,600 --> 00:30:28,800
<i>Liczyć, że rząd</i>
<i>rozwiąże ten problem, to za mało.</i>

486
00:30:29,520 --> 00:30:33,680
<i>Aby wprowadzić zmiany na świecie,</i>
<i>trzeba ciągłego zaangażowania</i>

487
00:30:33,760 --> 00:30:36,360
<i>największych użytkowników wody na świecie.</i>

488
00:30:37,040 --> 00:30:40,640
Branże przemysłowe
muszą uznać to za swój priorytet.

489
00:30:40,720 --> 00:30:44,560
Trzeba inwestować w technologie
odzyskiwania i ochrony wody

490
00:30:44,640 --> 00:30:47,280
dla polepszenia sytuacji
przyszłych pokoleń.

491
00:30:48,480 --> 00:30:52,720
<i>Produkcja przemysłowa często wiąże się</i>
<i>z użyciem wody na masową skalę.</i>

492
00:30:54,280 --> 00:30:57,800
<i>Przemysł kosmetyczny</i>
<i>nie jest największym winowajcą</i>,

493
00:30:57,880 --> 00:31:00,080
<i>ale wdraża procesy innowacyjne</i>

494
00:31:00,160 --> 00:31:04,040
<i>mogące wpłynąć na zużycie wody</i>
<i>na wielu obszarach produkcji.</i>

495
00:31:05,040 --> 00:31:07,120
<i>Czyszczenie sprzętu między cyklami</i>

496
00:31:07,200 --> 00:31:10,160
<i>wymaga największego zużycia wody</i>
<i>w procesie produkcji</i>

497
00:31:10,240 --> 00:31:12,960
<i>i to tutaj firma kosmetyczna L'Oréal</i>

498
00:31:13,040 --> 00:31:14,880
<i>wprowadziła najwięcej zmian.</i>

499
00:31:16,440 --> 00:31:17,800
Dla nas jako firmy

500
00:31:18,640 --> 00:31:22,520
{\an8}woda jest ważna,
bo musimy działać efektywnie.

501
00:31:23,920 --> 00:31:26,480
{\an8}Tam, gdzie sytuacja z wodą jest poważna,

502
00:31:27,000 --> 00:31:31,840
musimy za wszelką cenę
zmniejszyć nasz wpływ na społeczności,

503
00:31:31,920 --> 00:31:34,600
na te regiony,
jeśli chodzi o zużycie wody.

504
00:31:34,680 --> 00:31:36,800
Więc musimy zmniejszyć zużycie wody.

505
00:31:40,240 --> 00:31:42,480
Zaczęliśmy od wodooszczędności,

506
00:31:42,560 --> 00:31:44,720
redukując nasze zapotrzebowanie,

507
00:31:44,800 --> 00:31:47,680
następnie używając wodę powtórnie,

508
00:31:48,160 --> 00:31:49,760
a wreszcie odzyskując ją.

509
00:31:49,840 --> 00:31:52,640
Okazało się,
że wodooszczędność nie wystarczy.

510
00:31:53,120 --> 00:31:55,560
Zaczęliśmy się zastanawiać, co zrobić.

511
00:31:56,360 --> 00:32:00,160
Odpowiedź była oczywista,
bo odprowadzaliśmy ścieki.

512
00:32:01,600 --> 00:32:03,800
Natura nie marnuje wody.

513
00:32:04,360 --> 00:32:09,880
To było nasze źródło świeżej wody,
którym mogliśmy zastąpić wodę miejską.

514
00:32:09,960 --> 00:32:12,680
Przygotowaliśmy więc
projekty recyklingowe.

515
00:32:13,840 --> 00:32:15,040
Pod koniec 2018 roku

516
00:32:15,120 --> 00:32:19,760
mieliśmy już około 12 fabryk
wykorzystujących odzyskaną wodę.

517
00:32:21,960 --> 00:32:24,680
W oparciu o te pozytywne doświadczenia

518
00:32:24,760 --> 00:32:26,760
z odzyskiwaniem wody

519
00:32:26,840 --> 00:32:29,920
chcieliśmy jeszcze bardziej
rozwinąć system

520
00:32:30,000 --> 00:32:32,480
i opracowaliśmy
koncepcję „suchej fabryki”.

521
00:32:34,880 --> 00:32:36,680
{\an8}100% WODY MIEJSKIEJ

522
00:32:37,400 --> 00:32:38,640
{\an8}<i>„Sucha fabryka”,</i>

523
00:32:38,720 --> 00:32:42,400
{\an8}<i>czyli 100% wody potrzebnej</i>
<i>do procesów przemysłowych</i>

524
00:32:42,480 --> 00:32:45,840
{\an8}<i>pokrywa woda uzdatniona i odzyskana.</i>

525
00:32:47,720 --> 00:32:50,720
{\an8}<i>Niepotrzebna jest już woda miejska,</i>

526
00:32:50,800 --> 00:32:53,520
{\an8}<i>co w ogromnym stopniu</i>
<i>ogranicza jej konsumpcję.</i>

527
00:32:54,240 --> 00:32:57,240
Obecnie rozwijamy pomysł suchych fabryk,

528
00:32:57,720 --> 00:33:01,240
dając pierwszeństwo fabrykom
zużywającym najwięcej wody

529
00:33:01,800 --> 00:33:05,600
oraz fabrykom działającym w regionach,

530
00:33:05,680 --> 00:33:07,840
gdzie woda stanowi poważny problem.

531
00:33:08,560 --> 00:33:10,320
Na przykład tutaj, w Meksyku.

532
00:33:15,880 --> 00:33:18,480
<i>Jeśli przemysł będzie podążał tą drogą,</i>

533
00:33:18,560 --> 00:33:24,720
<i>globalna konsumpcja wody</i>
<i>do celów produkcji może spaść aż o 90%,</i>

534
00:33:24,800 --> 00:33:26,920
<i>w zależności od branży.</i>

535
00:33:27,000 --> 00:33:28,480
Nie mamy wyboru.

536
00:33:29,040 --> 00:33:31,520
Musimy zmniejszyć
nasz wpływ na środowisko.

537
00:33:31,600 --> 00:33:32,920
Plan B nie istnieje.

538
00:33:33,000 --> 00:33:36,880
Wszyscy muszą być tego świadomi
i mieć swój wkład.

539
00:33:38,280 --> 00:33:41,160
TIRUPPUR, INDIE

540
00:33:43,480 --> 00:33:44,960
<i>Branża kosmetyczna</i>

541
00:33:45,040 --> 00:33:48,160
<i>jest jedną z wielu branż</i>
<i>wykorzystujących dużo wody.</i>

542
00:33:53,600 --> 00:33:57,560
<i>Na przykład firmy tekstylne,</i>
<i>jak te w Indiach,</i>

543
00:33:57,640 --> 00:34:00,160
<i>są poważnymi konsumentami wody</i>

544
00:34:00,640 --> 00:34:04,440
<i>i w znacznym stopniu przyczyniają się</i>
<i>do zanieczyszczania kraju</i>

545
00:34:05,120 --> 00:34:09,480
<i>poprzez zatruwanie wód farbami,</i>
<i>wybielaczami i innymi chemikaliami.</i>

546
00:34:09,560 --> 00:34:12,720
<i>To przez nie ludzie nie mają wody.</i>

547
00:34:17,160 --> 00:34:19,880
<i>W 2010 roku rząd postanowił,</i>

548
00:34:19,960 --> 00:34:24,440
<i>że farbiarnie i firmy wybielające mogą</i>
<i>działać, tylko jeśli oczyszczają wodę,</i>

549
00:34:24,520 --> 00:34:27,000
<i>co groziło utratą 55 000 miejsc pracy.</i>

550
00:34:27,080 --> 00:34:30,040
<i>Właściciel fabryki tekstylnej</i>
<i>na południu Indii</i>

551
00:34:30,120 --> 00:34:33,680
<i>podjął się wyzwania</i>
<i>i wymyślił ekologiczne rozwiązanie</i>,

552
00:34:33,760 --> 00:34:37,000
<i>dając przykład</i>
<i>innym fabrykom w tym regionie.</i>

553
00:34:37,080 --> 00:34:41,520
{\an8}W 2010 roku pojawił się poważny problem
związany ze ściekami.

554
00:34:42,120 --> 00:34:46,440
Odprowadzano nieoczyszczone ścieki.
Rzeki były zabarwione na różne kolory.

555
00:34:49,320 --> 00:34:52,640
{\an8}Farbiarnie i fabryki chemiczne

556
00:34:52,720 --> 00:34:56,280
{\an8}wpuszczały chemikalia do rzeki Noyyal.

557
00:34:57,640 --> 00:35:00,280
Wejście do rzeki groziło chorobami.

558
00:35:00,360 --> 00:35:04,080
Bólem stóp i nóg

559
00:35:04,600 --> 00:35:07,320
oraz pieczeniem.

560
00:35:10,840 --> 00:35:14,440
Obecnie nie ustajemy w wysiłkach,
by modernizować technologie.

561
00:35:17,520 --> 00:35:20,400
Rzeka, która 20 lat temu była zabarwiona,

562
00:35:20,480 --> 00:35:22,800
teraz jest świeża i czysta,

563
00:35:22,880 --> 00:35:25,160
a ścieki nie są do niej odprowadzane.

564
00:35:31,280 --> 00:35:35,720
<i>Woda po procesie barwienia, wybielaniu,</i>
<i>po kontakcie z chemikaliami i solami</i>

565
00:35:35,800 --> 00:35:39,400
<i>jest obecnie uzdatniana,</i>
<i>a nie wylewana do lokalnych rzek.</i>

566
00:35:40,000 --> 00:35:42,280
<i>Zamiast czerpać wodę z rzek,</i>

567
00:35:42,360 --> 00:35:47,520
<i>firma Rahula ponownie wykorzystuje</i>
<i>ponad 90% wody zużytej w czasie produkcji.</i>

568
00:35:48,920 --> 00:35:52,680
Sytuacja jest o wiele lepsza
niż pięć lat temu.

569
00:35:54,480 --> 00:35:57,200
Ścieki z naszej fabryki
zawierające solankę,

570
00:35:57,280 --> 00:35:59,280
barwniki i sole

571
00:35:59,360 --> 00:36:01,280
są kierowane do fabryki,

572
00:36:01,360 --> 00:36:04,120
gdzie są przechowywane
przez około 24 godziny.

573
00:36:04,200 --> 00:36:08,800
Tam są uzdatniane, zmiękczane
i przenoszone do membrany.

574
00:36:08,880 --> 00:36:11,760
Stamtąd bierzemy
wodę do powtórnego użycia,

575
00:36:11,840 --> 00:36:14,400
a odrzut jest przenoszony do parownika,

576
00:36:14,480 --> 00:36:16,600
gdzie odciągana jest sól.

577
00:36:18,640 --> 00:36:20,400
Woda z membrany

578
00:36:20,480 --> 00:36:23,560
i sól z parownika są używane tutaj.

579
00:36:24,640 --> 00:36:26,560
Powraca 90% wody.

580
00:36:28,000 --> 00:36:29,920
Wszystkie elementy biorą udział.

581
00:36:30,000 --> 00:36:32,080
Chemikalia, farby

582
00:36:32,160 --> 00:36:33,760
i membrany.

583
00:36:33,840 --> 00:36:37,000
Zatem jest to działanie łańcuchowe.

584
00:36:40,160 --> 00:36:43,600
Staramy się, by nasza branża
była przyjazna dla środowiska.

585
00:36:44,240 --> 00:36:46,520
To najwyższy czas,

586
00:36:46,600 --> 00:36:49,600
by wszyscy zaczęli tak postępować.

587
00:36:49,680 --> 00:36:52,160
Nie wolno się przed tym uchylać.

588
00:36:57,160 --> 00:37:00,280
ĆENNAJ, INDIE

589
00:37:03,920 --> 00:37:08,000
<i>W innej części Indii problemem</i>
<i>było nie zanieczyszczenie, a brak wody.</i>

590
00:37:08,800 --> 00:37:10,400
W 2019 roku

591
00:37:10,480 --> 00:37:14,600
dziesięciomilionowe miasto spotkało coś,
co było nie do pomyślenia,

592
00:37:14,680 --> 00:37:17,160
a teraz jest coraz bardziej powszechne.

593
00:37:17,760 --> 00:37:18,960
Dzień Zerowy.

594
00:37:19,040 --> 00:37:21,640
Gdy w mieście kończy się woda pitna.

595
00:37:22,240 --> 00:37:24,680
Każdy myśli tylko o jednym,

596
00:37:25,240 --> 00:37:26,680
o wodzie.

597
00:37:29,600 --> 00:37:33,360
{\an8}W Ćennaj mamy wiele kryzysów wodnych.
Rok temu nie było deszczu.

598
00:37:33,440 --> 00:37:37,520
Nie mamy wody gruntowej, a deszczówka
nie jest odpowiednio uzdatniana

599
00:37:37,600 --> 00:37:40,600
i nie jest podłączona
do wszystkich źródeł wody.

600
00:37:40,680 --> 00:37:41,920
Wiele mieszkań

601
00:37:42,000 --> 00:37:44,600
musi polegać na cysternach z wodą.

602
00:37:46,280 --> 00:37:50,200
Ostatnio mieliśmy
pięciodniowy strajk cystern.

603
00:37:50,920 --> 00:37:53,240
Są pozostawieni bez wody.

604
00:37:58,720 --> 00:38:02,880
Codziennie jest gorzej,
więc ludzie muszą coś z tym zrobić.

605
00:38:04,920 --> 00:38:07,480
<i>Dziesięć milionów mieszkańców Ćennaj</i>

606
00:38:07,560 --> 00:38:10,520
<i>w obliczu kryzysu</i>
<i>rozpaczliwie potrzebuje wody,</i>

607
00:38:11,040 --> 00:38:14,600
<i>oprócz prawie 200 rodzin z tego budynku.</i>

608
00:38:15,680 --> 00:38:19,680
<i>Jak to się stało, że nie muszą oni</i>
<i>kupować drogiej wody z cystern?</i>

609
00:38:20,320 --> 00:38:21,160
<i>Pomysłowość.</i>

610
00:38:21,240 --> 00:38:23,960
Jako nastolatka
nie myślałam o tym za wiele,

611
00:38:24,040 --> 00:38:25,040
ale jako matka

612
00:38:25,120 --> 00:38:28,840
chcę zapewnić mojemu dziecku
tak ważne rzeczy jak czysta woda.

613
00:38:29,720 --> 00:38:35,280
Od drzwi do drzwi tłumaczyliśmy,
po co zbierać deszczówkę i jak to robić.

614
00:38:35,360 --> 00:38:38,320
Teraz wszyscy są świadomi i to robią.

615
00:38:45,040 --> 00:38:47,560
Zobowiązaliśmy się,

616
00:38:47,640 --> 00:38:50,760
{\an8}że nie kupimy więcej ani kropli wody.

617
00:38:52,200 --> 00:38:54,840
Postanowiliśmy zmodernizować

618
00:38:54,920 --> 00:38:56,880
naszą oczyszczalnię ścieków

619
00:38:56,960 --> 00:38:59,800
i oczyszczalnię wody,

620
00:38:59,880 --> 00:39:02,840
a także system poboru deszczówki.

621
00:39:06,880 --> 00:39:10,400
Woda przechodzi
przez rowy do zbierania deszczówki

622
00:39:10,480 --> 00:39:14,040
i jest kierowana do studni,
więc korzystamy z wody

623
00:39:14,120 --> 00:39:16,600
z naszego własnego kompleksu.

624
00:39:18,800 --> 00:39:20,600
Te wszystkie modernizacje

625
00:39:21,080 --> 00:39:23,320
przyniosły fantastyczne rezultaty.

626
00:39:31,920 --> 00:39:35,720
Za mną widać piękny,
ogromny, zielony ogród.

627
00:39:36,240 --> 00:39:42,200
Można się zastanawiać, skąd bierzemy wodę
na utrzymanie tej roślinności.

628
00:39:42,280 --> 00:39:45,320
To nie jest woda gruntowa.

629
00:39:45,400 --> 00:39:50,160
To woda z oczyszczalni ścieków.

630
00:39:50,240 --> 00:39:52,240
I wszystko jest bujne i zielone.

631
00:39:55,440 --> 00:39:59,160
Z okna widzę
pobliskie społeczności mieszkańców.

632
00:40:00,000 --> 00:40:05,320
Zastanawiam się, czy mają
taki system uzdatniania wody, jak my.

633
00:40:05,400 --> 00:40:08,520
To rozwiązałoby
wszelkie problemy z kryzysem wodnym.

634
00:40:10,440 --> 00:40:15,320
Każda kropla wody jest niezwykle cenna
i nie pozwolimy jej się zmarnować.

635
00:40:16,080 --> 00:40:17,680
Wszyscy na tym korzystają.

636
00:40:20,760 --> 00:40:23,440
Zajęcie się wodą na poziomie lokalnym,

637
00:40:23,520 --> 00:40:26,080
czyli zmiana systemowa,
nie technologiczna,

638
00:40:26,160 --> 00:40:29,840
redukuje koszty inwestycyjne
i ułatwia powtórne wykorzystanie wody.

639
00:40:29,920 --> 00:40:32,400
{\an8}Wracam do problemu niedoboru wody.

640
00:40:32,480 --> 00:40:34,440
{\an8}Ponowne jej wykorzystanie

641
00:40:34,520 --> 00:40:38,920
{\an8}to jeden z najefektywniejszych sposobów
na poradzenie sobie z problemem.

642
00:40:39,000 --> 00:40:40,720
{\an8}Coraz więcej regionów

643
00:40:40,800 --> 00:40:45,760
decyduje się na ponowne wykorzystanie
i pełen recykling wody.

644
00:40:46,840 --> 00:40:50,520
<i>W Kalifornii widzieliśmy</i>
<i>ochronę zasobów wodnych w mieście.</i>

645
00:40:51,320 --> 00:40:57,560
<i>W Indiach mieszkańcy budynku w Ćennaj</i>
<i>sami postarali się zaopatrzyć w wodę.</i>

646
00:40:58,360 --> 00:41:01,160
<i>Ale czy można dokonać</i>
<i>jeszcze większej redukcji?</i>

647
00:41:01,760 --> 00:41:02,880
<i>Oczywiście, że tak.</i>

648
00:41:04,560 --> 00:41:06,920
LEEUWARDEN, HOLANDIA

649
00:41:07,000 --> 00:41:08,560
<i>Tutaj, w Holandii,</i>

650
00:41:08,640 --> 00:41:11,320
{\an8}<i>grupa pod nazwą The Dutch Water Alliance</i>

651
00:41:11,400 --> 00:41:13,800
{\an8}<i>wprowadziła nowatorską technologię</i>

652
00:41:13,880 --> 00:41:17,920
{\an8}<i>umożliwiającą odzyskiwanie wody</i>
<i>w naszych własnych domach.</i>

653
00:41:21,120 --> 00:41:22,640
{\an8}W przemyśle

654
00:41:22,720 --> 00:41:25,520
{\an8}wprowadza się środki
redukujące zużycie wody.

655
00:41:25,600 --> 00:41:26,960
{\an8}To widać w rolnictwie.

656
00:41:27,040 --> 00:41:29,920
{\an8}Teraz to zależy od nas i konsumentów.

657
00:41:30,000 --> 00:41:32,800
{\an8}Marnujemy bardzo dużo wody, a to łatwe,

658
00:41:32,880 --> 00:41:35,280
{\an8}bo mamy źródła wody w domach.

659
00:41:37,120 --> 00:41:41,040
Hydraloop to system
odzyskiwania szarej wody w mieszkaniach.

660
00:41:41,120 --> 00:41:44,200
Recyklinguje wodę z kąpieli i z pralek.

661
00:41:44,280 --> 00:41:46,400
Oczyszcza ją do ponownego użycia

662
00:41:46,480 --> 00:41:49,360
do spłukiwania toalet,
prania, ogrodu czy basenu.

663
00:41:52,400 --> 00:41:56,320
Stworzyliśmy nowy,
innowacyjny sposób oczyszczania wody.

664
00:41:56,400 --> 00:42:00,200
Połączyliśmy sześć technik w jedną.

665
00:42:00,280 --> 00:42:03,160
To bardzo proste techniki i razem

666
00:42:03,240 --> 00:42:06,400
uzdatniają wodę tak,
że jest ona czysta, bezpieczna

667
00:42:06,480 --> 00:42:09,400
i odpowiada najwyższym
międzynarodowym standardom,

668
00:42:09,480 --> 00:42:11,200
więc może być ponownie użyta.

669
00:42:14,400 --> 00:42:18,040
{\an8}W ciągu miesiąca oszczędzamy
prawie 3000 litrów wody.

670
00:42:18,920 --> 00:42:21,040
{\an8}To naprawdę sporo.

671
00:42:21,800 --> 00:42:25,360
{\an8}Rocznie oszczędzamy około 30 000 litrów.

672
00:42:26,320 --> 00:42:28,040
Naszą ideą jest, by za 20 lat

673
00:42:28,120 --> 00:42:31,680
nie budowano już domów
bez systemów odzyskiwania wody.

674
00:42:31,760 --> 00:42:34,040
{\an8}Jeśli się nie zacznie…

675
00:42:35,200 --> 00:42:38,720
{\an8}żyć ekologicznie,
czego elementem jest dbałość o wodę,

676
00:42:39,320 --> 00:42:42,040
{\an8}dojdzie w końcu
do ogólnoświatowej katastrofy.

677
00:42:43,240 --> 00:42:46,800
Za dziesięć lat na naszej planecie
będzie 8,5 miliarda ludzi.

678
00:42:46,880 --> 00:42:51,240
Jeśli choć 5% z nich
będzie odzyskiwać wodę w domu,

679
00:42:51,320 --> 00:42:55,560
to zatrzyma wzrost
poboru wody na planecie.

680
00:42:55,640 --> 00:42:58,880
Taka siła tkwi
w domowym odzyskiwaniu wody.

681
00:43:10,280 --> 00:43:12,680
<i>Wiele innowacji w filtrowaniu wody</i>

682
00:43:12,760 --> 00:43:15,400
<i>opracowano z dala</i>

683
00:43:15,480 --> 00:43:18,320
<i>od błękitnej planety,</i>
<i>którą chcemy ocalić.</i>

684
00:43:23,880 --> 00:43:27,280
Dostarczenie wody
na stację kosmiczną jest kosztowne.

685
00:43:27,360 --> 00:43:30,760
To dziesiątki tysięcy dolarów za litr.

686
00:43:34,320 --> 00:43:36,800
Odzyskiwanie wody to część programu NASA.

687
00:43:36,880 --> 00:43:41,680
Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
jedyne źródło wody to recyklingowany mocz

688
00:43:42,240 --> 00:43:43,920
i recyklingowane skropliny,

689
00:43:44,000 --> 00:43:47,400
czyli woda z oddechu
generowana w trakcie jedzenia.

690
00:43:49,120 --> 00:43:54,160
Opracowaliśmy technologie,
które naśladują funkcje jelita cienkiego.

691
00:43:54,240 --> 00:43:55,840
Sprawdzamy, jak to działa

692
00:43:55,920 --> 00:43:59,440
i na czym polega
zdolność regeneracji jelita cienkiego.

693
00:43:59,520 --> 00:44:02,160
W laboratorium
dzięki inżynierii genetycznej

694
00:44:02,240 --> 00:44:06,240
i wielu innym technikom
podłączamy je do membran,

695
00:44:06,320 --> 00:44:07,760
aby odzyskać wodę.

696
00:44:11,600 --> 00:44:14,960
Uzyskuje się filiżankę wodę
i niczego więcej nie trzeba.

697
00:44:15,040 --> 00:44:17,960
Można ją w kółko recyklingować.

698
00:44:24,920 --> 00:44:27,880
<i>To naprawdę inspirujące</i>
<i>widzieć tych innowatorów,</i>

699
00:44:27,960 --> 00:44:30,160
<i>często z ograniczonymi zasobami,</i>

700
00:44:30,240 --> 00:44:34,560
<i>jak ratują swoje społeczności, pomagając</i>
<i>powstrzymać falę kryzysu wodnego.</i>

701
00:44:35,240 --> 00:44:38,720
<i>Ale nie możemy tak po prostu</i>
<i>pozostawić rozwiązań ekspertom</i>,

702
00:44:39,280 --> 00:44:41,920
<i>inżynierom, wizjonerom innowacji.</i>

703
00:44:42,000 --> 00:44:44,400
<i>Wszyscy jesteśmy za to odpowiedzialni</i>

704
00:44:44,480 --> 00:44:48,320
<i>i musimy działać natychmiast,</i>
<i>tworząc wspaniały błękitny świat.</i>

705
00:44:48,880 --> 00:44:52,000
{\an8}Jeśli poszukamy sygnałów i przykładów,

706
00:44:52,080 --> 00:44:55,040
{\an8}gdzie to już się dzieje,
i to z powodzeniem,

707
00:44:55,120 --> 00:44:56,440
{\an8}to nas zdopinguje.

708
00:44:56,520 --> 00:45:00,440
{\an8}Wtedy pozostanie kwestia adaptacji
i przyspieszenia tego procesu.

709
00:45:00,520 --> 00:45:03,840
Musimy zacząć myśleć inaczej

710
00:45:03,920 --> 00:45:07,280
i korzystać z nowych pomysłów.
To zadanie każdego z nas.

711
00:45:12,040 --> 00:45:14,240
<i>Dla niektórych działaniem będzie</i>

712
00:45:14,320 --> 00:45:17,680
<i>skłanianie lokalnych zakładów</i>
<i>do postępowego</i> <i>podejścia</i>

713
00:45:17,760 --> 00:45:19,960
<i>do wody i instalacji sanitarnych.</i>

714
00:45:20,680 --> 00:45:24,320
<i>Dla innych – sięgnięcie po własne talenty.</i>

715
00:45:26,400 --> 00:45:27,640
<i>Zapytaj siebie,</i>

716
00:45:27,720 --> 00:45:31,360
<i>co możesz zrobić,</i>
<i>by stać się częścią tego procesu.</i>

717
00:45:32,440 --> 00:45:34,360
<i>Odpowiedzi są wokół nas.</i>

718
00:45:35,240 --> 00:45:37,960
<i>Możemy uważniej korzystać z wody własnej,</i>

719
00:45:38,040 --> 00:45:40,120
<i>rodziny i przyjaciół.</i>

720
00:45:41,040 --> 00:45:45,120
<i>Możemy śledzić nowe technologie,</i>
<i>jak te oglądane przed chwilą,</i>

721
00:45:45,200 --> 00:45:48,920
<i>i stosować je w domach,</i>
<i>miejscach pracy, w naszej społeczności.</i>

722
00:45:49,840 --> 00:45:53,320
<i>Możemy wspierać firmy</i>
<i>wiodące prym w zarządzaniu wodą.</i>

723
00:45:53,400 --> 00:45:55,880
<i>Możemy też zachęcać bliskie nam marki</i>

724
00:45:55,960 --> 00:45:58,600
<i>do ponownej analizy swej polityki wodnej.</i>

725
00:45:58,680 --> 00:46:02,320
<i>Możemy naciskać na lokalne,</i>
<i>regionalne i krajowe władze,</i>

726
00:46:02,400 --> 00:46:03,880
<i>by podejmowały działania.</i>

727
00:46:03,960 --> 00:46:08,320
<i>Listy, maile, petycje,</i>
<i>kampanie w mediach społecznościowych.</i>

728
00:46:08,400 --> 00:46:11,440
<i>To może dać</i>
<i>natychmiastową i długotrwałą zmianę.</i>

729
00:46:11,520 --> 00:46:14,320
Ten problem można rozwiązać, prawda?

730
00:46:14,400 --> 00:46:16,480
Znamy odpowiedzi.

731
00:46:16,960 --> 00:46:19,480
Sprawdziliśmy je. Widzieliśmy je.

732
00:46:19,560 --> 00:46:21,280
Wiemy, że się da.

733
00:46:21,360 --> 00:46:25,480
To kwestia zestawienia modeli biznesowych,
połączenia elementów,

734
00:46:25,560 --> 00:46:30,000
skłonienia władz do wprowadzenia regulacji
wspierających odzyskiwanie wody.

735
00:46:30,080 --> 00:46:33,600
Technologia nie stoi na drodze
rozwiązania kryzysu wodnego.

736
00:46:33,680 --> 00:46:37,400
{\an8}Wszystko zależy od finansów i polityki.

737
00:46:37,920 --> 00:46:40,560
Banki kontrolują
dwie trzecie światowych pieniędzy.

738
00:46:40,640 --> 00:46:44,920
Gdyby postawiły warunek
każdemu pożyczkobiorcy,

739
00:46:45,440 --> 00:46:48,600
{\an8}że na końcu zwyciężyć ma woda…

740
00:46:49,080 --> 00:46:51,560
{\an8}Cóż to byłaby za fantastyczna szansa.

741
00:46:52,080 --> 00:46:54,680
Jedno proste zdanie

742
00:46:55,240 --> 00:46:59,440
na temat wody brzmi:
„Żądajcie więcej, żądajcie lepiej”.

743
00:46:59,920 --> 00:47:00,760
Da się.

744
00:47:01,240 --> 00:47:03,320
Potrzeba silnego przywództwa,

745
00:47:03,400 --> 00:47:08,280
by podejmować decyzje
w niezgłębionych dotąd obszarach.

746
00:47:08,360 --> 00:47:10,680
Wiemy, że to dobra droga.

747
00:47:10,760 --> 00:47:14,440
Dobra dla naszego społeczeństwa
i dla środowiska.

748
00:47:14,520 --> 00:47:17,640
Dobra dla przyszłości całej ludzkości.

749
00:47:26,080 --> 00:47:28,680
<i>Dla niektórych</i>
<i>działanie może przyjąć formę</i>

750
00:47:28,760 --> 00:47:31,560
<i>zrozumienia,</i>
<i>jak niezwykle cenna jest woda,</i>

751
00:47:31,640 --> 00:47:35,160
<i>i gotowości płacenia za nią ceny,</i>

752
00:47:35,680 --> 00:47:38,280
<i>nawet tam, gdzie jest jej pod dostatkiem.</i>

753
00:47:39,760 --> 00:47:44,240
<i>Tak jak zmiany klimatyczne zaktywizowały</i>
<i>zwykłych obywateli na całym świecie,</i>

754
00:47:44,320 --> 00:47:48,040
<i>tak kryzys wodny</i>
<i>wymaga wielkiej mobilizacji ludzi,</i>

755
00:47:48,120 --> 00:47:50,960
<i>którzy naprawdę dbają</i>
<i>o naszą wspólną przyszłość.</i>

756
00:47:51,520 --> 00:47:54,480
Tworzymy ruch

757
00:47:54,560 --> 00:47:58,400
przedstawicieli młodego pokolenia,
którzy nie będą tolerować tego,

758
00:47:58,480 --> 00:48:00,280
jak obecnie postępujemy.

759
00:48:01,560 --> 00:48:03,560
<i>Każdy pozytywny krok</i>,

760
00:48:03,640 --> 00:48:06,280
<i>każda wdrożona innowacja</i>,

761
00:48:06,360 --> 00:48:09,120
<i>każda postępowa inicjatywa</i>

762
00:48:09,200 --> 00:48:12,800
<i>coraz bardziej oddalają nas</i>

763
00:48:12,880 --> 00:48:14,120
<i>od katastrofy.</i>

764
00:48:14,920 --> 00:48:18,400
To może i musi się zdarzyć
w czasie naszego życia,

765
00:48:18,480 --> 00:48:21,680
inaczej nasze dzieci
będą żyły w całkiem innym świecie.

766
00:48:21,760 --> 00:48:24,080
Chcemy zobaczyć zaangażowanie władz

767
00:48:24,160 --> 00:48:27,640
w finansowanie
i wspieranie systemu kanalizacji,

768
00:48:27,720 --> 00:48:29,680
tak by był dostępny dla każdego.

769
00:48:30,160 --> 00:48:33,880
Wyobrażamy sobie dzień,
kiedy każdy ma dostęp do czystej wody.

770
00:48:33,960 --> 00:48:35,720
Tak będzie za naszego życia.

771
00:48:35,800 --> 00:48:39,400
Jesteśmy na skraju załamania,
ale jeszcze się trzymamy.

772
00:48:40,280 --> 00:48:42,640
Jeśli się zjednoczymy, coś się zmieni.

773
00:48:42,720 --> 00:48:45,800
Ludzie na całym świecie
robiący te niesamowite rzeczy

774
00:48:45,880 --> 00:48:48,160
są inspiracją, bo zaczynamy myśleć,

775
00:48:48,240 --> 00:48:49,800
że możemy coś zmienić.

776
00:48:49,880 --> 00:48:52,360
Mamy szczęście,
że możemy temu zaradzić.

777
00:48:52,440 --> 00:48:56,480
Za sto lat ludzie
będą marzyć o takim problemie.

778
00:50:40,920 --> 00:50:44,040
Napisy: Dorota Nowakówna



