Downloaded from YTS.MX
Kefaret Günü tanışmıştık
Göğün İsrail'in gözyaşlarıyla dolup taştığı gün...
İlk kez beraber inceledik...
Official YIFY movies site: YTS.MX
...ruhlarımızın topraktan yapısını.
O eski ve antik kalıntıları...
Sizinkinde belli bir şeffaflık vardı.
Ve içinden ışıyan bir ametist parıltısı...
Bilinçlerimiz ustaca ikna etti bizi...
...gölün üzerinde bir parkta olduğumuza.
Alev rengi sonbahar ağaçları vardı.
Ruhlarımız morarmıştı acı çekmekten...
Ama oraya henüz varmamıştık.
Bulutlu gökyüzünden duyuldu şiddetle...
...Kudüs'ün Sur sesinin yüksek melodisi.
Başmelek güneşi söndürdü önce.
Ve kasvetli yeryüzü infilak ediyordu.
Bu ilk buluşmamızdı. Bir sonrakiyse Kıyamet Günü'nde olacak.
Harvard Üniversitesi Houghton Kütüphanesi'nde...
...Polonyalı şair Zofia Bohdanowiczowa...
...tarafından yazılmış ve Polonyalı yazar Jozef Wittlin'e...
...gönderilmiş 25 mektup bulunmakta.
Her iki yazar da İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya'dan sürülmüş.
Zofia, Galler, Penrhos'a taşınmış...
...sonra da Kanada, Toronto'ya yerleşmiş.
Jozef New York'ta yaşamış. Mektuplaşmaları 1957'den 1964'e kadar sürmüştür.
Merhaba. Birkaç mektup bakmaya gelmiştim...
...Józef Wittlin'in yazışmaları ve derlemeleri bölümünden.
Daha önce Houghton Kütüphanesi'nde bulunmuş muydunuz?
Ah, hayır.
- Peki kütüphane kartınız var mı? - Evet, şimdi aldım.
Görebilir miyim, lütfen?
Aradığınız koleksiyonun numarasını söyleyebilir misiniz acaba?
Adı... MS Slavic 7.
Tam olarak 446 eser bulunmakta...
...Wittlin yazışmaları ve derlemeleri bölümünde.
Sıra numarası var mı elinizde?
Sıra numarası 23, Zofia Bohdanowiczowa.
Gayet güzel.
Sandık bu kütüphanede.
Sizin için hazırlamam 15 dakika kadar sürer.
Süper.
Montunuzu ve çantanızı vestiyere bırakmanız gerekecek.
Araştırma yapmanız için sadece minimum sayıda eşyaya izin veriyoruz.
Ayrıca, not alacak mısınız bugün?
- Evet. - Bilgisayarda mı?
Hayır, deftere.
Peki, bu kalemi kullanmanız gerekecek.
Aslında kurşun kalem hiç sevmem. Tükenmez kullanmayı tercih ederim.
Hayır, okuma salonunda tükenmez kalem kullanımına asla izin veremeyiz.
Lütfen montunuzu ve çantanızı emanet bölümüne bırakın...
...ve 15 dakika içerisinde sizinle okuma odasında buluşacağım.
Ve, eğer hâlâ yapmadıysanız, lütfen cep telefonunuzu sessize alın.
Kamptayken benim de yaşadığım pişmanlık dokunuşuyla yazıyorsunuz...
...ama burada olmak Tanrı'nın evinde, yuvada olmak gibi.
Dişbudak ağacı manzaralı ağaçtan bir evde yaşıyorum.
Polonya'yla ve göçle ilgili kitapların olduğu bir kütüphane var...
...ve daha ileride Polonyalı bir rahibin olduğu şapel.
Diyorlar ki köyümüz, Galler'deki Penrhos...
...dünyanın gerçek Polonya olan tek köşesi.
Siz adeta bir bahar kuşu gibi tüm Amerika'da uçuyorsunuz.
Bu uçuşların yorgun kanatları güçlü bir şekilde zayıflattığını görebiliyorum.
Sizi sıklıkla, büyük bir sevgiyle düşünüyorum.
Bu kadar ihmalden sonra, bu göçmen kader sizi de buldu.
Sessiz bir köşede oturun ve ruhunuzun - yaratıcılığınızın keyfini çıkarın.
Şehir; yaşadığımız zamanın en şeytani şeyi, sizi tüketmiş.
Ruhunuza zarar veren bir iklim bu.
Fiziksel rahatsızlıklara, sinirsel üzüntüye neden oluyor ve...
...yaratıcılığınızın kanatlarını kırıyor.
Oğlum ve kız kardeşim Toronto'da yaşıyor...
...biz de oraya taşınacağız, muhtemelen bir yıl içinde.
Şu an bulunduğum yer benim için o kadar iyi ki...
...burada ölene kadar oturabilirdim.
Ama eğer Kanada'ya taşınırsam, sizinle er ya da geç buluşacağım.
Bu dört gözle beklediğim cezbedici anlardan biri...
...bambaşka bir diyarda.
Bir...
...mektup okuduğunuzda...
...o kadar çok farkına varıyorsunuz ki...
...iletişim kurmanın ve...
...kayıt altına alma isteğinin en yalın hâlinin.
Ve bir tür...
...sanki...
...yürek parçalayıcı bir şekilde...
...çaresiz, ne kadar doğrudan...
...yazıldığını görüyorsunuz.
Ve bence...
...bu bir şekilde...
...mektubu bir nesne hâline getiriyor...
...ve sanki, bir mektubun ne anlama geldiğini açıklıyor...
...ki bu...
...ulaşım sistemleri boyunca yol kateden...
...ve alıcısıyla buluşan bir mesaj.
Uzak mesafeleri aşıp oraya varıyor...
...ve bu...
...bu eylemin kendisi, mektubun anlamının ta kendisi...
...sanki, mektubun içeriğinden tamamen başka bir şey...
...yol katedip, teslim ediliyor.
Ve bence...
...bir mektup o kadar...
...şey...
...bir nesneden ibaret olma durumuna o kadar bağlı ki...
...bu...
...sanki onun nesneden ibaret olması, nesnenin anlamı...
...mektubun içeriğini güçlü kılıyor...
...ve birbiriyle tamamen iç içe geçmiş bir anlamdalar...
Bu yüzden onları görmek...
...gerçek, fiziksel nesneleri görmek...
...bunda kesinlikle bozulmamış bir saflık var...
...bir tür, korkutucu bir saflık.
Bu...
...On Kawara'nın yaptığı bu projede...
..."Uyandım" ismini verdiği...
...her gün "Uyandım" mesajını ve hangi saatte uyandıysa o saati yazıyor...
...ve bir arkadaşına kartpostal olarak gönderiyor.
Ve bu şekilde kartpostalın içeriğini...
...bu tekrarlayan mesaja indirgediğinde...
...hiçbir sembolizmi ya da anlatıcılığı olmayan bir şeye...
...o...
...kartpostalı sadece...
...bir nesne hâline indirgiyor.
Ve bence bunu yaparak, gerçekten görebiliyorsun...
...bir kartpostalın veya mektubun ne anlama geldiğini.
Neredeyse...
....Zofia'nın tüm mektuplarında tekrarlayan bir mesaj var.
İlki...
...şehrin ruhunu öldüreceği.
İkincisi de şey...
...kırsal kesimin bir yazar için...
...sessizlik ve dinginlik bulabileceği tek yer olduğu.
Ve üçüncüsü...
...onun yeteneğine yaptığı yatırımla...
...kendinde bu...
...eğer o ülkeye giderse en büyük eserini yazabilecek olma inancının olduğu.
Ve bu görünüşe göre...
...onun istediği şey.
Onun eserlerine hayran.
Ve mektuplardaki bu müthiş tekrarlayan mesajlar var...
...ve yanı sıra onun yazılı kelimelere olan inanılmaz inancı, ki...
...bu onun şiir, roman ve mektuplara olan aşkında mevcut.
Gerçekten hissetmek, bir duyguyu...
...bir düşünceyi karşındaki insana aktarabilmenin tek yolu.
Ve bu nedenle...
...onun yazmasını istemesi, ve onun...
...özellikle en iyi eserini yazmasını istemesi...
...bence, sanki, iletişimde kalmanın gerçekten yoğun bir arzusundan kaynaklı.
Ve bu yüzden mektupların...
...içeriğinin bu iletişim arzusuna bağlı olması ve...
...bir mektubun gönderilmek üzere postalanması eylemi...
...birbirlerine o kadar paralel ki.
Zofia hız ve kuşlar üzerine o kadar çok atıfta bulunmuş ki...
Diyor ki...
...onların bağlantısı doğrudan ve gecikmeden oluyor...
...ve hız mesafeleri katedebilecek tek şey.
Yani bu fikir...
...onların bağlanışı...
...mesafelerin ötesine geçiyor...
...dil sayesinde bağlanıyorlar, bu mektup sayesinde bağlanıyorlar.
- Bir tane daha getireyim mi?
Ah, olur, aynısından. Teşekkürler.
Pardon, selam. Ben Angela. Annem Christine.
Annem ve ben, Eddie, Lina ve Jan'la Polonya'ya gitmiştik.
Ah, neredeyse on sene önce.
Jan bizim korkusuz liderimizdi ve bizi ailenin yanına...
...ve birçok yere götürüp gezdirdi.
Ve çok net görülüyordu...
...birbirlerine olan sevgileri ve alakaları.
Bu yüzden herkes kadehlerini kaldırabilir mi...
...Jan ve Lina'nın 60. mutlu yıldönümü için.
Bayanlar baylar, lütfen bu harika melodiye kulak verin.
Polonyalı bestekâr Andrzej Kurylewicz'in eseri.
"Polskie drogi" olarak isimlendirilmiş.
Polonya... yolları anlamında.
Polonya gezileri.
Bu çok güzel, nostaljik ve vatansever bir melodi.
Çok uygun olacağını düşündüm.
"Polskie drogi."
Anya teyze, burada olduğuna çok sevindim.
Audrey, merhaba.
Bu... müthiş bir şey değil mi?
Gerçekten öyle!
Şey, aslında seninle konuşmak istediğim bir şey var.
Nasılsın?
Aile partisi işte.
Evet.
Bu yaz neler yaptın?
Oh, eminim duymuşsundur, Berlin'deydim.
Hayır, bilmiyordum. Hiç haberim yoktu.
Oh! Yani, ben genellikle yazları Berlin'de geçiriyorum sonbahar gelene kadar...
...ama, korkarım ki bu seferki gezim en iyilerinden biri değildi.
Normal bir gün geçiriyordum.
Hamburger Bahnhof'a gittim ve oranın küratörüyle tanıştım...
...ve sonra Hanne Darboven sergisini de görebildim...
Çok kıskandım. Ben de onu çok görmek istemiştim.
Harika bir sergiydi.
Tiergarten'a yürüdüm sonra, ve sonra yoruldum...
...dedim ki Holokost Anıtı'nda dinleneyim.
Pek dinlenecek bir yermiş gibi gelmedi.
- Yani, sanırım huzur veren bir yer. - Tabi.
Ve, sonra, iki dakika falan orada kaldım ve...
...bir grup yakışıklı çocuk bana doğru yaklaştı...
...11-12 yaşlarında.
Gayet şık giyimli, sonra, bana bir kağıt uzattılar...
...üstünde sağır oldukları yazıyordu...
...ve dernekleri için bağış istiyorlardı.
Ben de, çantama doğru uzandım...
...ve onlara galiba ne varsa verdim, 10 Euro falan.
Ve sonra bana bir kağıt daha uzattılar, sözleşme mi neymiş imzalamam için...
Ve, sonra... Sanırım...
...cebimdeki iPhone'umu görmüş olmalılar.
Biri onu kaptı ve koşmaya başladılar.
Ve tahmin edersin ya, şoktaydım.
Ve, ve "Hey!" diye bağırdım, yüksek sesle tabi.
Ama, sonra bir tanesi geri koştu ve bana kalemimi geri verdi...
...sağır olsa yapmazdı.
Ama, ben sadece... ne yapacağımı bilmiyordum.
Anıtın o kısmında beton sütunlar o kadar yüksek ki...
Peşlerinden koşamadım, kendimi çok salak hissettim.
- Kabus gibi. - Öyleydi gerçekten.
Anya.
Ben aslında sana büyükannen Zofia'nın mirası hakkında bir şey sormak istiyordum.
Bir tür envanter listesi vardı...
...ve o listede bir şey eksik...
...o da bu...
...Józef Wittlen'dan gelen mektuplar.
O ünlü Polonyalı bir şairdi.
Bir keresinde Nobel ödülüne de aday oldu.
Her neyse, onunla Zofia arasında bu mektuplaşmalar var.
Bütün eşyalara baktım ama o mektupları hiçbir yerde bulamadım.
Mektupların nerede olacağına dair bir fikrin yok mu?
Hayır. Hayır. Üzgünüm, yok.
Peki mümkünse...
...onun evini temizlediğin zaman, belki...
Yani, o kadar çok şey vardı ki...
...o öldüğünde ilgilenilecek.
- Çok fazla eşya vardı, ben... - Evet.
- Bilmiyorum. - Yani...
Yani, birkaç mektup vardı tabi, ama onlar...
...benim çocukların anneme yazdığı şeylerdi...
...ya da benim çocukken yazdığım şeylerdi, ben de onları Mark ve David'e verdim.
Belki, onların arasındadır?
Yani, Mark ve David'e verdiğin mektuplara bakabilir misin?
Onların arasına karışmış olabilir.
Kesinlikle orada değiller.
Yani, eğer bir bakabilirsen çok iyi olurdu...
...çünkü ben gerçekten tüm eserlerini derlemeye çalışıyorum...
...ve tüm nesneleri... bir araya getirmeye.
...böylece bir sonraki aşamada ne yapmak istediği belirleyebilirim.
Yani, şey, birileri olabilir...
...Harvard'a sorup mektupların peşinde olan veya...
Harvard mı? İlginçmiş bu.
Yani, sana diyebilirim ki...
...tüm sene oranın her yerindeydim ve tamamen bir çöplüğe dönüşüyor.
Ayrıca bir de projeksiyon makinesi ayırtmıştım.
Ama yanınızda götüremezsiniz.
Biliyorum, bitireceğim zaten.
Zofia şiirlerinde...
...kuşlar hakkında çok fazla yazmış...
...kuşlar bir bakıma...mesajları iletirler.
Ve bu açıdan kuş sembolü...
...bu iletim fikrine dayanır...
...ve bir kuş...
...bir kuş ötmeye başladığında...
...bu, dilin anlaşılmayışını gösterir...
...ve sonra, bir kuş uçmaya başlayınca...
...gökyüzünde bir gözden kaybolma noktası vardır...
...artık kuşu görmek mümkün değildir.
Tabii...
...kuşun yankı belleği hariç...
...ki bu da pek uzun sürmez.
Burada...
...Susan Howe'dan birçok eser okuyorum.
Ve harika eserleri...
"The Quarry" adında bir denemesi var ve bunda...
...bir tür, Wallace Stevens hakkında bir deneme ve bunda...
...şey...
...temel olarak bir şeyi ifade etmeye...
...çalışırken neler olduğunu anlatıyor...
...ve bir bakıma olayı kavramaktan bahsediyorum.
Şey...
Bir tür...
...bir şeyi kavrayıp, sonrasında kaybetme hissi...
...bir bakıma gerçek dışılığın duygusu.
Şey...
Ve bu gerçek dışılık hissi...
...esasında...
...şiirlerin tüm o dizelerinin arasında nelerin var olduğuyla alakalı...
...bir bakıma hissettiğin...
...herhangi bir...
...coşku hissinin ardından duyduğun...
...yaşama hissi gibi, sanki anın duygusu gibi.
Bulabilirsem eğer...
Howe doğadan bahsediyor, bir parkta gezmekten...
...tanımadığı bir şehirde.
Ve parkın atmosferinden öyle bir şekilde bahsediyor ki...
...bana Zofia'nın doğadan nasıl bahsettiğini anımsatıyor.
Diyor ki...
"Her şeyin her köşesindeki bu kaçınılmaz, sakin çekicilik...
...zamana dalıp gitmiş; yeniden yorumlanmak üzere."
Wallace Stevens'ın şiirinden alıntı yapmış.
"Bir duygudan daha az, bir konuşmadan daha az...
"...konuşup konuşup durmak nesnelerin konuşma biçimi gibi..."
"...henüz bir bilgiye dönüşmemiş seviyedeki hâlini."
Sanki neredeyse...
...her şeyin bir dile dönüşme çabası gibi.
"Kafesteki kuşlar"
Ignacy Krasicki şiirinden uyarlanmıştır.
Genç saka kuşu yaşlı olana sorar.
"Ne diye ağlıyorsun?
"Bu kafeste dışarıda olduğundan daha rahatsın."
"Sen bu kafeste doğdun..."
...böylece seni bağışlayabilirim."
"Ama ben özgürdüm!"
"Şimdi kafese kapatıldım..."
"...ve yaşamak bile istemiyorum."
Gerçekten tavsiyen çok faydalı olurdu.
Onun eserlerinden oluşan bir tür sergi derlemekle ilgileniyorum.
Oh, bir aile etkinliği gibi mi?
Burada mı? Biraz pahalı olduğunu söylemeliyim sana.
Ben daha çok halka açık bir sergi düşünüyordum.
Oh, demek bu senin için bir tür hobi oldu.
Yani, hobi değil, bu bir iş.
- Ben onun edebi vasisiyim. - Peki kim sana ödeme yapıyor?
Yani, mirastan gelen bir para yok...
...çünkü kimse bunun için uğraşmıyor.
Eğer yayınevlerine yazıp, yeniden basılmasını denersen...
...ya da yeni çevirilerini istersen, o zaman bir ihtimal olur...
...bu işten para kazanmak için.
Yani sen ailemizin geçmişi üzerinden bir iş mi yapmaya çalışıyorsun?
Hobileri olan biri miyim yoksa şeytani bir kapitalist mi?
Beni tam olarak neyle suçladığını bile bilmiyorum.
Bak, Audrey, günümüzde bir yanılgı var...
...sanki herkes bir şekilde küratör olabilirmiş gibi.
Ama ben sana söyleyeyim, bu iş çok fazla eğitim...
...çalışma ister, ve lisans eğitimi almak zorundasın...
...sonra da yüksek lisans diploması...
...sonra da önemli bir galeriye atanman gerek ki...
...bu iş nasıl yapılır öğrenebilesin. Öylece gidip bu işe kalkışamazsın.
Yani, büyük annemin eserleriyle alakalı hiçbir şey deneyip yapamam...
...çünkü yüksek lisans diplomam yok, öyle mi?
Hay, kimin umrunda! Mali bir mirasla ilgilenirken...
...kaç tane şeyle uğraşmak zorundasın, biliyor musun sen?
Ve biri öldüğünde neler yapılacağını?
Ama, bu sana ait değil zaten. Yani, bana ait.
Yani, bunun hakkında kararları ben vermeliyim.
Sen salakça ya da ilginç olmadığını düşünsen de...
...bir bakıma sen bu konunun dışındasın.
Bir grev yüzünden gemi kalkmayınca, Kanada'ya olan yolculuğumuz...
...tam bir maceraya dönüştü.
Tam 3 gün boyunca Liverpool'da kaldık.
Sonunda bizi bir uçağa bindirdiler.
Montreal'e geldik, oradan bir trene atlayıp Toronto'ya geçtik.
Hâlâ yazmaya başlamadım.
Yaşadığım bu ortam değişikliği yüzünden, sudan çıkmış balığa dönmüş durumdayım.
Pek muhterem Bay Jozef, mektubunuz o kadar cömertlikle dolu ki!
Doğrudan memleketinizdeki bahçelerden, mis gibi kokan şerbetçi otlarından...
...arıların topladığı nektarlarla yapılan halis muhlis Polonya balı gibi âdeta.
Size ne kadar minnettar olduğumu tahmin bile edemezsiniz, Bay Jozef.
Bu satırları çalakalem ve allak bullak olmuş bir hâlde yazıyorum.
17 Mart'ta kocam fücceten vefat etti.
Perişan ve allak bullak olmuş bir hâldeyim.
Size ve eşinize, uzun ve sağlıklı ömürler diliyorum.
Tanrı size ayrılık ve yalnızlık acısı yaşatmasın.
Bu gri şehirde düşmancıl bir hava seziyorum.
İnsanların hareketlerinde ve trafiğin gürültüsünde tehditkâr bir hava var.
Umarım bu verimsiz ve aptalca dönemim yakında sona erer.
Houghton Kütüphanesi Malıdır
Selam, bugünlük işim bitti.
Merak ettim de, yapılan bağışlar hakkında bilgiye ulaşma erişiminiz var mı?
Yani, ne zaman bağışlanmış ya da kim tarafından?
Ah, evet, bakayım...
Evet. Evet, görüyorum, bir buçuk yıl önce bağışlanmış.
- Hiç mantıklı gelmiyor. - Neden ki?
Anneannem iki sene önce öldü.
Maria Bohdanowicz, bir önceki edebi vasisi oydu.
Hım.
Hayır, Maria görmüyorum burada, Bohdanowicz doğru.
- Ah, Anya isminde bir kadınmış. - Anya!
- Evet, doğru, Anya Bohdanowicz. - Anya...
Anya benim teyzem ve o edebi vasi falan değil.
- O da mı öldü? - Henüz değil.
Maria Bohdanowicz edebi vasiydi...
...ve vasiyetinde isteği üzerine mirasının bana ait olduğunu belirtmişti.
Eğer elinizde Anya'nın edebi vasi olduğunu söyleyen bir belge varsa...
...onun bir bağlayıcılığı yok.
Ve isteseydim bugün mektupları eve götürebiliyor olmam lazımdı.
Bak, eğer dediğin doğruysa...
...evet, bir noktada onları alıp eve götürebilirsin.
Bunu açığa kavuşturmak için zaman ve yasal işlemler gerekecek.
Eğer bu öğleden sonra onlarla eve dönmeyi düşünüyorsan...
...üzgünüm, bu gerçekleşmeyecek.
Çok teşekkür ederim benimle buluştuğunuz için, ve çevirileriniz için.
Gerçekten çok faydalı oldular.
Şey, birkaç spesifik sorum olacak...
...kelime seçimleriyle falan alakalı.
Şey...
Mesela, daha ilk mektubunda diyor ki...
"Sizin için üzülüyorum nane."
Yani, ben sadece İngilizce biliyorum...
Lehçe diline ait en basit grameri bile bilmiyorum.
O yüzden merak ettim...
...Lehçe'de metaforlar ve teşbihler nasıl kullanılıyor?
Şey...
...İngilizce'de şöyle demek gerekir, "Sizin için naneye üzüldüğüm gibi üzülüyorum."
Yani... Lehçe'de bu farklı mı?
Sorum bu tarz bir şey.
Bunun için gerçekten kısa bir cevabım var. Hiçbir fikrim yok.
Hım.
Gerçekten çok dert etmedim ben...
...metafor ya da gramer kurallarını.
Şimdi o burada yazdığı bir şiire atıfta bulunuyor, değil mi?
"Nane Nane Kekik" adındaki şiiri.
Yani, "Sizin için üzülüyorum nane."
Nane bir çeşni, bir baharat, değil mi? Bir nebât?
- Bir nebat. - Bir nebat, ya da "nebât".
Gerçekten güçlü değil mi? Hemen anlaşılıyor...
...yoğun, çok yoğun bir tadı var.
Yani... Ne pişirirsen pişir...
...sarımsaklı ya da başka bir şeyli olsun...
...nane eklediğinde, nane tadı gelir, değil mi?
Burada da o, ona yazdığı bir şiirden bahsediyor, değil mi?
Ama buradaki espri, ona 'nane' adını vermiş.
...yani şu anlamda, o hayatında ne yaşarsa yaşasın...
...ya da, o da kendi hayatında ne yaşarsa yaşasın...
...ve şuna dikkat et...
Tüm mektuplardaki satırlarda başından sonuna kadar...
...şey...
...suçluyor demek istemiyorum, ama onu yaşadığı hayat yüzünden suçluyor gibi...
...yani o şehirde çok meşgul olduğu için...
...daha sakin bir yere taşınıp kendini şiire adamak yerine.
Yani, demek istediği şu, o görüyor...
...onun nasıl güzel bir anlatımı olduğunu.
Onu görüyor, ve ayrıca ona olan sevgisini dile getiriyor...
...her zorluğa rağmen, o ne gerekirse...
Peki ama şu açıdan...
...cümle yapısı açısından...
"Sizin için üzülüyorum nane."
Şunu diyebilir miyiz mesela, "Sizin için üzülüyorum güneş."
"Sizin için üzülüyorum köpek."
- Yani... - Yapabilirsin, eğer...
...daha önce yazdığı şey...
...bir köpeğe ya da güneşe atıfta bulunmuş olsaydı...
...o derin sevgisini ifade edecek bir şekilde...
...çünkü... yani bu onun daha önce yazdığı bir şeye dayanıyor, biliyorsun.
Ben çok takılmazdım...
...biliyorsun, yapısal şeylere falan, çünkü burada...
...önemli olan içerik, sevginin ve aşkın anlatımı...
...tüm bu mektuplarda yapılan.
- Yani... böyle. - Yani, sanırım...
Yani, ben kendimi çok ayrıntıcı bir okur olarak nitelendiriyorum.
Ben daha çok... Benim sorguladığım şu...
- ...gramer, ve... - Evet.
Ve, yani, ben daha çok mektuplarla nesne olarak ilgileniyorum.
Yani...
Bundan daha fazlası var, onun yazdıklarının içeriği, değil mi?
Bu, bu daha çok... o mektupların özü.
Anlıyor musun? Yani...
O sevgisini ifade ediyor.
- Evet. - Bunu anladın mı?
Evet...
Sanki tüm mektuplarda bir yolculuk var gibi, değil mi?
Fiziksel bir yolculuk, o Galler'den kalkıp Kanada'ya gidiyor gibi.
Ve, aynı zamanda...
...başka bir yolculuk var, ona olan uzaklığı.
O bunu her zaman dile getiriyor. Bundan bahsediyor birçok sefer...
"Toronto'ya geldiğim zaman, fiziksel olarak daha da yakınlaşacağız."
Evet, yani, görüyorum...
...aşklarını bunda, ama...
Ben hayranlık ve saygı görüyorum.
Ve belki de birazcık hayalimsi bir aşk...
Yani...
Onun açısından.
Evet, ben büyükannemi küçümsemek...
...falan istemiyorum, ama...
...bunlar biraz hayal ürünü gibi geliyor.
Onun yazdığı şiiri okudun mu peki...
...Toronto'da buluştuklarından hemen sonra?
- Evet, aslında yanımda. - Şiir yanında mı? Güzel.
- Evet, yanımda. - Sana okuyabilir miyim peki?
Tamam.
Bu çok karamsarca.
- Ne diyor? - "Kefaret Günü tanışmıştık"
"Göğün İsrail'in gözyaşlarıyla dolup taştığı gün..."
"İlk kez beraber inceledik ruhlarımızın topraktan yapısını."
Ve devam ediyor, "O eski ve antik kalıntıları..."
Bu... Bu ilk buluşmalarından hemen sonra. Yani tüm bunlar düşünceleri...
Mektuplarında buluştuklarında...
...ne kadar mutlu ve mesut olduğundan bahsediyor...
...ama hiç konuşmamışlar.
Sona gelmek istiyorum, diyor ki...
"Bulutlu gökyüzünden duyuldu şiddetle Kudüs'ün Sur sesinin yüksek melodisi."
"Başmelek güneşi söndürdü önce."
- Vay! - Oh, Tanrım.
Sanki..."Buluştuk ve kıyamet koptu!"
Aynen! Aynen.
"Ve kasvetli yeryüzü infilak ediyordu."
"Bu ilk buluşmamızdı."
"Bir sonrakiyse Kıyamet Günü'nde olacak."
"26 Haziran 1958"
Sevgili Bay Józef.
Daha yeni bir varil dolusu sebzeyi kazdım...
...hasta oda arkadaşımın bahçesinden, satmak için.
Sebzeleri, oda arkadaşımı değil.
200 kadar marul ektim. Şimdi de et suyu kaynatıyor ve sana yazıyorum.
Birbirimizi bu mektuplar aracılığıyla tanıdıkça...
...sizin için daha çok endişeleniyorum, sevgili bayım.
Siz ruhunuza zararlı bir iklimde yaşıyorsunuz...
...fiziksel rahatsızlıklara, sinirsel üzüntüye neden oluyor.
Hatta daha da önemlisi...
...yaratıcılığınızın kanatlarını kırıyor.
Siz bir şair olmak için doğmuşsunuz, bu yüzden size bu hayat verilmiş.
Yine de beyhude şeylerin peşinde koşuyor ve ızdırap çekiyorsunuz.
Çünkü bir insana daha fazla hiçbir şey işkence edemez...
...Tanrı'nın bize verdiği görevi ıskalamaktan başka.
Bu biraz saçma gelebilir, ama ben yine de bir şekilde yardımcı olmak istiyorum.
Kırsal bölgemde sessizce otururken bazen...
...şehirdeki insanları düşünüyorum.
Kir, gürültü, telaş, pis hava.
Kötü kokan tozlu yerlerde çalışıp...
...sinema, televizyon ya da gazetelerle dinlenmek.
İşte bu, insanın nasıl öldürüldüğünün bir örneği.
Neyse bırakalım modern yaşamdan şikâyet etmeyi.
Bu, yaşlı insanların yapacağı bir iş.
Sabrınızı tüketmek istemiyorum.
Dünya ne de olsa dönüyor, ve sızlanmanın bir faydası yok.
Canını seviyorsan kaç diye kural vardır, bu yüzden, lütfen kaçın, sevgili bayım.
Ve bana daha çok kendinizden bahsedin, çünkü ben gerçekten sizin için üzülüyorum.
Ben ve eşim size daha iyi olmanız için...
...binlerce içten dilek gönderiyoruz.
"Zofia Bohdanowiczowa."
Sıra sende.
Ona Bay Kuş dediği mektubu okumak istiyorum.
23 Ocak 1959.
Sevgili Bay Józef.
Size çok uzun zamandır yazmıyordum.
Yani, Avrupa'ya seyahatinizden beri.
Münih'teki bir postaneye sizin için bir mektup gönderdim...
...ama elinize ulaştı mı bilmiyorum.
Aslına bakarsanız, bir ülkeden başkasına uçuyordunuz.
Neredeyse bunun parlaklığını ve büyüsünü hissedebiliyorum.
Büyünün bozuluşunu da.
Bazen hayallerimizde özlediğimiz yerler gerçek hâlinden daha güzeldir.
Yolculuktan sonra iyi dinlendiniz mi?
Sizi hep vahşi bir kuş olarak hayal ediyorum,
bir gökdelenin duvarlarına çarparak uçan.
Öfkeli ve aynı zamanda korkmuş.
Bu mektuba 'Sevgili Bay Kuş' diyerek başlamalıydım...
...çünkü tamamı Avrupa'ya uçuşunuzla alakalı.
Nedense bu kuşsal hisle yazmaktan kendimi alıkoyamadım.
Ben de kendim hakkımda bir şeyler yazmak isterdim...
...ama bu kırsal kesim o kadar sıradan ki...
...ilginç bir şey bulmak çok zor.
Bugün özellikle daha hoş bir gün...
...çünkü tüm bu edebi işler bitirildi...
...çamaşır yıkandı, dikilecekler giysiler dikildi, ve ev temizlendi.
Oturup sevgili Bay Józef'ime yazabiliyorum.
Eminim beni birazcık unuttu. Bu da sonuçta benim hatam.
Yurt dışına taşınmaya hazırlanıyoruz.
Muhtemelen bu yaz, bir aksilik olmazsa.
Ben pek ayrılma taraftarı değilim, belki de burada iyi hissettiğimdendir.
Ama eğer Kanada'ya taşınırsam, sizinle er ya da geç buluşacağım.
Bu dört gözle beklediğim cezbedici anlardan biri...
...bambaşka bir diyarda.
"En içten sevgilerimle, Zofia Bohdanowiczowa."
Sabah epey erken saatte trene binmek zorundayım.
Peki.
Şehre dönmek için kendi başının çaresine bakman gerekecek.
Parti daha bitmedi.
Evet, bunu görebiliyorum. Sasha beni aradı...
...acil bir durum varmış ve gitmek zorundayım.
Seninle beraber gitmek üzere plan yapmıştık ve Etobicoke'un ta ucundayız.
Eminim bir çözüm bulursun.
Kimse şehre geri götürmez ki...
Hatırlıyorum, küçük bir kızken...
...kaleler yapmaya bayılırdın.
Koltuk yastıklarının hepsini alır üst üste yığardın...
...ve evin her tarafından bulduğun battaniyeleri alır...
...ve bu, içine girdiğin küçük kaleyi yapardın.
İstediğin her şeyi yapardın orada.
Uyur, kendi kendine konuşur, şarkı söylerdin...
...hayali arkadaşların olurdu... Hatta orada yemek yemek isterdin.
Ama bir sefer oldu ki...
...yaptıklarının sonucunu gerçekten ödemek zorunda kaldın.
Ve annen batırdığın ortalığı temizlemeni istedi.
Ve haklıydı.
Sana dedi ki, eğer tüm o aldığın yastıkları...
...ait olduğu yere geri koymazsan...
...hiç akşam yemeği yiyemeyecektin.
Sen de koltuğu düzeltmeye çalıştın ama yapamadın.
Hangi yastığın alta, hangisinin üste...
...konacağını çözememiştin, ve...
...ve bu yüzden, şımarık bir haylaz olduğundan...
...yemeyi reddettin ve açlık grevi başlattın.
O kadar şımarıktın ki...
O kadar şımartılmıştın ve buna izin verilmişti ki...
Yani, çalışmak için hiçbir kapasiten yoktu.
Hiçbir şekilde anlamıyordun senin batırdığını...
...temizlemenin ne kadar sürdüğünü.
Ve sanırım üç ya da dört gününü aldı...
...koltuğu gerçekten nasıl düzelteceğini çözebilmen.
Ve sonra birdenbire, anladın, gerçekten anladın...
...bir şeylerin ve onunla alakalı işlerin ne kadar zaman aldığını...
Ortalığı batırmanın sonuçlarını anladın.
Artık kaleler inşa etmekle ilgilenmiyordun.
Yine de, siz haklısınız kesinlikle.
Buluşmamızda bir hüzün maskesi vardı.
Bu Toronto'nun çok hüzünlü...
...bir şehir oluşundan (bana göre) olabilir.
Ya da herkesin kendi içinde bir mutsuzluğu olduğundandır -
...yoksa başka türlü nasıl olurdu...
...memleketi ya da ailesi olmayan insanlar için?
Ve işte o zaman gerçekleşti buluşmamız...
...birbirimizi bir daha görüp göremeyeceğimizin belirsizliği içinde.
Benim için, o zar zor kavranan hüzün...
...şiirdi; çok güzeldi.