Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Merhaba.
Kitabınızla ilgili beni arayabilirseniz. Numaramı vereyim. Sağ olun.
ASHRAF MARWAN'IN SESİ
Merhaba, kitabınızla ilgili beni arayabilir misiniz? Teşekkürler.
Alo. Merhaba. İyi günler.
Kitabınızın konusu benim, arayabilir misiniz? Sağ olun.
24 CARLTON TERRACE LONDRA
Saat bir civarında
Ashraf Marwan...
...Mısırlı bir süper ajan...
...Londra'nın merkezinde...
...Carlton Terrace'da balkondan düştü.
Sıhhiyeciler ufak bir gül bahçesine yönlendirildi.
Birkaç kelime söyleyebildi.
Ve öldü.
Haberim olduğunda aklımdan binlerce düşünce geçti.
Kendime sordum, "İtildi mi?
Atladı mı?"
Özellikle Mısır'daki söylentilere göre bu bir kaza değildi.
Cinayetti.
1948'de Filistin'de
Yahudiler İsrail Devleti'ni kurdu.
İSRAİL
Sonraki gün Mısırlı ve Arap komşuları devleti istila etti.
ARAPLAR VE İSRAİLLİLER SAVAŞTA
Yani yıllarca İsrail ve Mısır
birbirinden nefret etti.
KAHİRE, MISIR
Ashraf Marwan da bu karmaşanın ortasındaki
en büyük modern ajanlardan birisiydi.
İronik olarak, İsrail için Marwan gelmiş geçmiş en iyi ajandı.
İsrail istihbaratının bir numaralı kaynağıydı.
SHABTAI SHAVIT ESKİ MOSSAD DİREKTÖRÜ
Tarih boyunca sayılı ajan böylesine müthiş...
...bilgiler sağlayabilmiştir.
Olağanüstü.
Ölümü bir gizemdi.
Söylentilere göre cinayetti.
Ve tam önceki gün
bana öleceğinden korktuğunu söylemişti.
Ama kim yaptı?
Mısır istihbaratı Ashraf Marwan'ı öldürdü,
hain olduğu için.
İsrailliler onun kendi adamları olduğuna inandı,
ama İsraillileri kendisini ciddiye almaları için kandırdı.
Mısır'a iyi hizmetleri oldu.
Ashraf Marwan'ın eşi Mona,
İsraillilerin onu öldürmüş olabileceğini düşünüyordu.
MISIRLI MİLYARDERİN DULU MONA MARWAN MOSSAD AJANLARI EŞİMİ ÖLDÜRDÜ DEDİ
Yani şu an düşünüyorum,
"Sorumlusu ben miydim?" diye kendime soruyorum.
Onu açığa çıkaran kişi bendim.
27 Haziran 2007'de telefon geldi,
birkaç saat önce gerçekleşen gizemli bir ölüm hakkında.
Tabii meraklandım. Kim meraklanmazdı ki?
Bir gazeteci olarak işin temeline inmek istedim.
En acil ve önemli sorun nasıl öldüğüydü.
Cinayet miydi?
İntihar? Kaza mıydı?
Düştüğü yer burası.
Beşinci kattan düştü.
Ailesi, Marwan'ın birçok planı olduğu konusunda ısrarcıydı.
Katılacağı aile toplantıları.
Tam o gün, o binada bir iş toplantısı vardı.
İşte bu yüzden ailesi,
intihar etmiş olabileceği konusundaki söylentilerin doğru olmadığına inanıyor.
Gerçeği bilmek istedim.
Ama bu, başta düşündüğümden çok daha karmaşık çıktı.
Öldüğü gün,
beni aramasını bekliyordum.
Telefon çekmiyor sandım.
Bana mesaj bırakmış mı diye bakmak için üst kata çıktım.
Bir şey yoktu.
Orta Doğu savaşları hep ilgimi çekmiştir.
Ben ordudayken İsrail'in gizli istihbarat teşkilatı için çalışan
bir süper ajan olduğu biliniyordu.
Ama İsrail ordusunun sansürcülüğü,
bu konuda hiçbir şey yazılmamasını sağladı.
Büyük bir sır.
Batı Şeria'da altı, Gazze'de yedi Arap öldürüldü.
1987'de Filistin ayaklanması başladığında
bu benim için bir dönüm noktasıydı.
İsrailli bir askerin Filistinli birini dövdüğünü gördüm.
Dedim ki, "Delilik bu.
Diğer ulusların Yahudilere çektirdiği acıyı
siz de Filistinlilere çektiriyorsunuz.
Şiddet bitene dek
ben geri dönmüyorum."
"Amanın. Ahron Bregman dönmeyecekmiş."
Ve Birleşik Krallık'a göç ettim.
Arap-İsrail savaşları üzerine doktoramı bitirdikten sonra
King's College London üniversitesinde
Savaş Çalışmaları Bölümüne katıldım.
Bu ajanı derste tartışmış mıydık? Bahsi geçti mi?
-Evet. -Peki.
Ve altı tane kitap yayınladım,
hiç bilmediğin konularda.
Şakaydı. Bunu kullanma.
Kullanacağım!
1998'de
büyük bir belgesel için danışmanlık yaptım.
İsrail'de ordu istihbaratının direktörüyle röportaj yaptım.
General Eli Zeira.
ESKİ ASKERÎ İSTİHBARAT DİREKTÖRÜ
Röportaj bittiğinde
koridorda duruyorduk
ve orada söylediği şey benim için her şeyi değiştirdi.
Mossad'ın en büyük casusunun çift taraflı çalışan bir ajan olduğunu söyledi.
Tam anlamıyla şok oldum.
Casusun çift taraflı olması ne anlam ifade ediyordu?
Orta Doğu tarihinin en önemli savaşlarından birinde
çift taraflı ajansa...
1973 SAVAŞI
...İsraillilerin kararlarını dayandırdığı
bütün istihbarat şüpheli konumuna düşerdi.
İsrail istihbarata çok bağlıdır.
Bilgiler her seferinde de doğru olmalıdır.
Eğer en iyi ajanları onları yanlış yönlendirdiyse
bu, şöhretlerini mahveder.
İstihbarat teşkilatını da.
Peki, Amos.
Hikayeyi eksiksiz tutmak...
Riskte olan neydi? Tehlikede olan?
...çıkarlarına hizmet ediyor.
Bu hassas bir konu.
Genç Bregman'ın inanılmaz bir motivasyonu vardı.
Hep böyle bir haber yapmanın hayalini kurmuştum.
Ama sonra, bunun çok tehlikeli bir oyun olabileceğini düşündüm.
KAHİRE, 1967
Ashraf Marwan...
...bir generalin oğluydu.
İnsanlar bunda bir toplumsal kıdem belirtisi görüyor.
Kimya bölümünden mezun oldu.
Aynı zamanda...
...Mona ile tanıştı.
Mona, Gamal Abdel Nasser'in kızıydı.
Nasser, Mısır Devlet Başkanıydı.
Aşık oldular.
İyi bir aileye
nasıl gireceğini biliyordu.
Koskoca Nasser'in kızıyla evlendi.
Nasser, Araplar için Tanrı gibiydi.
İdoldü.
Nasser.
1967. Bu, Nasser için kriz anıydı.
İsrail, Mısır Hava Kuvvetlerini, karada mahvetti.
ALTI GÜN SAVAŞI, 1967
Sonra Mısır, Sina Yarımadası'nı kaybetti.
MISIR SİNA YARIMADASI
Mısır, bunun başımıza gelebileceğine inanamadı.
Ülkenin onuruna hasar gelmişti.
Ve orduyu yeniden kurma süreci başladı.
Bu tek bir amaç içindi, savaş başlatmak...
...Sina'yı geri almak...
ve 1967'den önce her Mısırlının hissettiği
gururu geri kazanmak.
Marwan, bu kriz anında Nasser ailesine girdi.
Önemli biri olmak istiyordu...
...ama Ashraf Marwan'ın aileye girdikten sonra
kendisine verileceğini düşündüğü görevleri
Nasser, ona yeterince güvenmediği için vermedi.
Nasser,
bu adamın kızıyla kişiliğini beğendiği için evlenmediğini hissetti.
Başkanın kızıyla evlenmek istediğini düşündü.
Bu yüzden Nasser, Ashraf Marwan'a başkanlığında kıdemsiz bir makam verdi.
Muhalif politikacılara yaptıkları gibiydi.
Özgür kalıp etrafı kasıp kavurması yerine
gözünü üstünde tutmak için kendi yakınlarına getirdi.
Ashraf bir nevi küçük düşürülmüş, cezalandırılmış hissetti
ve bu Nasser'e gücenmesine sebep oldu.
O da yeni eşiyle Londra'ya geldi.
Ama memleketindeki haberler...
...pahalı yaşam tarzının...
...tadını çıkardığını söylüyordu.
Gece kulüpleri...
...restoranlar...
...sıradan Mısırlıların...
...imkanlarının ötesinde bir yaşam.
Nasser çok tutumlu yaşardı
ve haberlerin çok utanç verici olduğunu düşündü.
Nasser, çifti Kahire'ye geri çağırdı.
Ashraf, Nasser'e kelepçeyle bağlıymış gibi hissetti.
Bu yüzden kayınpederinden intikam almak istiyordu.
1967'DEKİ ALTI GÜN SAVAŞI MISIR İÇİN BİR FELAKET,
İSRAİL İÇİN İSE BEKLENMEDİK BİR ZAFERDİ.
İsrailli liderler, "Mısır'ın Sina'daki güçleri tamamen yok edildi." diyor.
MISIR İNTİKAM YEMİNİ İÇTİ
Altmış yedideki Altı Gün Savaşı'ndan hemen sonra...
ESKİ MOSSAD GENEL MERKEZİ
...gelecekte Mısır'la girilebilecek muhtemel bir savaş sorunu...
...Mossad'ın bir numaralı önceliğiydi.
NASSER İTTİFAKLARI SAĞLAMLAŞTIRMAYA BAŞLADI
Her ülkenin, her hükûmetin düşmanlarının kasıtlarıyla başa çıkması gerekir.
Bu kasıtları ne kadar çok biliyorsanız...
...savaşı o kadar iyi önleyebilirsiniz.
Yani, Mossad için askerî istihbarat çok büyük önem taşıyordu.
Mossad...
...istihbarat edinme...
...ve özel operasyonlardan sorumludur.
1972, İSRAİLLİLERİN MÜNİH OLİMPİYATLARINDA KATLEDİLMESİNİN İNTİKAMI
1972, GASSAN KANAFANİ'NİN ARABASININ BOMBALANMASI
1986 MORDEHAY VANUNU'NUN KAÇIRILMASI
CUKURS, MOHSEN, MASHAD, BULL, BSEISO, SHAQAQI, KHALIL SUİKASTİ
Bu CIA değil.
CIA tüm dünyada çalışıyor.
Güney Amerika'da, Afrika'da ajanları var.
Kuzey Kutbunda bile belki de, bilmiyorum. Tüm dünyada var.
Burada, İsrail'de odak noktası belli.
Baş düşmanlar.
Sahada çalışırken yaptığınız işi ve üstlendiğiniz rolü anlatır mısınız?
Anlatmamayı tercih ederim.
Altmış yedi yılı...
O anda ileride Mısır ile savaş sorununu
destekleyecek veya
yalanlayacak
istihbarat aramaya başladık.
LONDRA
Bir casusu açığa çıkarmanın olası sonuçları hakkında endişe duydunuz mu?
Bak, Tom...
...Mossad çok tehlikeli olabilirdi.
Ve casuslarından birini açığa çıkarmak beni tehlikeye atabilirdi.
Ama bilmek zorundaydım.
Bu bir riskti. Bir kumardı. Biraz umursamazımdır.
Eşiniz bu konuda ne dedi?
Böyle bir olaya karışmamdan...
...üzüntü duyacağını biliyorum.
Benden çok daha fazla sorumlu ve çok daha az umursamazdı.
Bu yüzden ona casusluk oyunlarımı hiç anlatmadım.
Kim olduğunu görmek için
yüzlerce makale ve kitapta ipucu aradım.
Elime geçen her şeyi
okudum.
Ve elime anahtar niteliği taşıyan bir kitap geçti.
Anahtar, Eli Zeira'nın biyografisiydi.
Bana, Mossad'ı yanlış tarafa yönlendiren, iki taraflı bir casus olduğunu
söyleyen adamdı.
Zeira isimsiz bir yazar hakkında yazmış.
Sonra da Riyad'da bir görüşme yapan üç kişiden bahsetmiş.
Suudi Arabistan Kralı Faysal, Sadat ve üçüncü bir adam.
Bütün bölümün konusu o casusken
Zeira'nın üçüncü adamın adını vermemesi
bende çok büyük şüphe uyandırdı.
İnsan kendine soruyor, "Neden eksik ki?"
-Yani ismin eksik olması... -Evet, aynen.
Yani bir bilginin eksik olması...
Editörlük işiydi aslında.
Neden eksik ki?
Belki de ismin verilmeme sebebi
birinin ismi gizlemeye çalışmasıdır.
Ama bir yerde kaynak vermiş, Robinson, Sayfa 136.
Yüz otuz altı.
İşte üçüncü adam, Doktor Ashraf Marwan.
Bunu gördüğümde kafamda alarmlar çalmaya
başladı.
İçgüdüm, bu ismin çok önemli olduğunu söylüyordu.
Ashraf Marwan.
Bilgiye dayalı bir tahmindi.
TEL AVIV, İSRAİL
Zeira'ya bir faks gönderdim.
Tepki verip ismi onaylayacağını umuyordum.
Şansımı denedim.
Ama cevabı şuydu,
"Açığa çıkarmayacağım."
Bu da benim için bir gerilemeydi.
Ama Zeira'nın yalanlamadığı bir şey olup olmadığını da merak ettim.
Doğru yolda olabileceğimi düşündüm.
Çıkarılana kadar müzakereyi reddettiler.
Arap dünyasının etkilerini hâlâ hissettiği
darbeyi aldığı durum buydu.
Orta Doğu'daki tartışmalı durum, Mısır Devlet Başkanı Nasser'in
beklenmedik ölümüyle daha da karmaşık bir hâl aldı.
Seçimleri kazanan Anwar Sadat, Nasser'in yerini aldı.
SADAT BAŞKANLIK ANDINI İÇTİ
Nasser yönetimindeki büyük patronlar...
...onlar...
...Sadat'tan memnun değillerdi.
Bir tür isyan vardı.
Ve...
Ashraf çok kurnazdı. Zekiydi.
Marwan, bir şekilde arşivleri ele geçirdi
ve Sadat'a teslim etti.
Sadat, arşivlerdeki bazı bilgileri, düşmanlarının
yargılanması için kullandı.
SADAT'IN DÜŞMANLARININ DURUŞMASI
Nasser'in en yakın yardımcılarını
sırtından bıçaklamak pahasına da olsa
Sadat'a bağlılığını kanıtlamak, Marwan'ın gelecekteki kariyeri için çok önemliydi.
HÜKÜM: MÜEBBET HAPİS
Ve Sadat onu ödüllendirdi.
Ashraf'a bir makam verdi...
...Dış İşleri Bakanı yaptı.
Sadat'ın yakın çevresine
dahildi.
O zamanlar daha 30 yaşına basmamıştı.
Bu makama atanan en genç adamdı.
Ama Ashraf Marwan
her adımını bir sonrakini hesaplayarak atardı.
Casusun Ashraf Marwan olduğundan gayet emindim.
Ama onay almam gerekiyordu.
Ben de düşündüm ki, belki de Zeira'nın kitabının editörü...
...Rami Tal...
...bu konuda yardımcı olabilirdi.
Editörün konuyu Zeira ile konuştuğu bariz. Ben de bir plan yaptım.
Sonra Tel Aviv'e uçtum.
Ronnie Bregman, elindeki ismin doğru olduğundan emin olmak istiyordu.
İsmi biliyordum.
Ama ona dedim ki, "İsmini bilmiyorum.
Bilseydim de söylemezdim.
İsmi bilmiyorum. Zorlama."
İşte böyle geçti.
On dakika sohbet ettikten sonra
ısınmıştı ama benden bıkmamıştı.
Gözünün içine baktım...
Ve Ronnie dedi ki...
"Süper casusun adını biliyorum."
Ben de "İyi, ne güzel." dedim.
O da dedi ki...
"Süper casus Ashraf Marwan'dı."
Afalladım.
Tepkisi...
...çok barizdi.
Hatırladığım kadarıyla onaylamadım.
Başka tarafa baktı ve gülümsedi.
Tombala.
Bazı insanlar hiç pot kırmaz ya,
ben kırıyorum işte.
O ismi söylediği an...
Yani, evet...
Bir nevi onaydı.
Londra'ya mutlu döndüm.
İsim elimdeydi.
Çok hoşnuttum.
Son derece.
Kutlama yapıyordum.
Ama çift taraflı ajan olduğunu
doğrulamam gerekiyordu.
Peki, Mossad nasıl Ashraf Marwan'la iş içine girdi?
Gönüllüydü.
LONDRA
NASSER'İN ÖLÜMÜNDEN İKİ AY SONRA
Bir gün Londra'dayken...
...İsrail Büyükelçiliğini aradı.
Tarihî anlar böyle oluşuyor işte.
Tamamen şans eseriler.
Çünkü büyükelçiliği aradığında
Mossad bürolarının Avrupa'daki başı olan
Shmuel Goren, orayı ziyaret ediyordu.
Mossad'ın Avrupa Direktörüydüm.
Birisi aradı. Adını duyduğum anda tanıdım.
Ama dedim ki, "Öyle biri bize gelmiş olamaz."
Yeni bir ajan alırken Mossad'ın, sizin aldığınız riskler nedir?
Mossad için birincil risk çift taraflı ajan olması.
İki, yalancı olması.
Ve üç, sizi düşmana teslim edebilmesi, bu da çok tehlikelidir.
Ama bir istihbarat memuruysanız,
kültürünüz ve karakteriniz gereği
şüpheci değilseniz,
başarılı bir istihbarat memuru olma şansınız düşük.
Gönüllülere karşı
şüpheci davranmak çok daha önemli.
Ama dedi ki,
"Mısır Başkanının damadı gönüllü mü olmuş?
Bu şansı kaçıramayız."
Bu bir kumardı, çünkü böyle durumlarda
ya şeref madalyası alır ya da onurunuzdan olursunuz.
Biz de resmi protokol yerine...
...doğaçlama yaptık.
Görüşmeyi aynı gün o otelde ayarladık.
Konuşma kısaydı.
Bize en yüksek makamlı Rus ve Mısırlı yetkililerin
Moskova'daki görüşmelerinin
gerçek tutanaklarını verdi.
Bu tür görüşmelerde duvardaki bir sinek gibi fark edilmemek
her istihbarat ajanının hayalidir.
MOSSAD'IN ESKİ GENEL MERKEZİ
Görevim, onun sağladığı bilgileri kontrol etmekti.
Güvenilirliğine dair
şüphe duymamızı sağlayacak hiçbir şey bulamadık.
Onu değerlendirmek için tam olarak ne yaptınız?
Tüm detaylara girmenin anlamı yok
ama güvenilir olmadığını söyleyen kimse yoktu ve güvenilmez olduğunu
açıkça ve kararlıca söyleyen biri hiç çıkmadı.
Peki Nasser gitmişken, başkanın sağ kolu olup
amacına ulaşan Marwan neden böyle bir şey yaptı?
Neden İsrail'e sır satsın ki?
Neden mi yaptı?
Önemli hissetmek için.
Belki de kayınpederinden intikam almak için.
Ve üçüncü olarak, parasal kazanç için.
Sonuçta Mossad ona bir milyon dolar ödedi,
yetmişlerde, yetmişlerin başlarında.
Çok büyük para.
İsraillilerin dedikleri
Nasser'e olan kini, kibir ve parayı sebep gösteriyor.
Bence mantıklı değil.
Ashraf Marwan'ın açısından bakmak gerek.
"Ben büyük adamım."
Marwan'ın size casusluk yapması tam olarak nasıl işledi?
Ülke liderleriyle görüşmelerinde
Sadat'ın yanındaydı.
DR ASHRAF MARWAN ALBAY KADDAFİ, LİBYA LİDERİ
DR ASHRAF MARWAN BAŞKAN ANWAR SADAT
Konuşmaları dinleyip bize içeriden aldığı istihbaratı verebiliyordu.
ARAP BİRLİĞİ ZİRVESİ KAHİRE GÖRÜŞMESİ
Mossad, Marwan ile görüştüğünde...
...görüşme Londra'da gerçekleşirdi.
Marwan belgelerini teslim ederdi.
Parasını aldır ve ilk o giderdi.
Ondan sonra da İsrailliler giderdi.
Size verdiği istihbarat neden bu kadar değerliydi?
Ashraf Marwan'ın İsrail'e verdiği en önemli istihbarat
Mısır Ordusunun muharebe düzenini bize getirmesiydi.
Bu da İsrail'in, Mısır'ın nasıl saldıracağını bilmesi demekti.
Ve Rusların sağladığı hava gücü yeterli olmazsa
saldırmayacaklarını öğrendik.
Çok ender bilgilerdi.
Bence çok büyük etkisi oldu.
Çok...
...güzeldi.
Çok güzeldi.
Gerçekten.
Ashraf Marwan'a ne olduğunu topladığım bilgilerden çıkarmaya çalıştım.
Cinayet miydi?
İntihar mıydı?
Burada olmak çok ilginç.
Bu balkondaydı.
Ve bu çalılara düştü.
Ailesi hep düşüşünün eğrisinin binadan uzağa doğru
düşmesini sağlayacak şekilde olduğunu söyledi,
kesinlikle atılmış olmasını gerektirecek kadar.
Anlamak için bahçede olmak gerek.
Ailenin neden binadan bu kadar uzaktaki
çalılara düşmesinin
acayip olduğunu
söylediğini anlıyorsunuz.
Ashraf Marwan'ın eşi Mona ile konuştuğumda
İsraillilerin öldürmüş olabileceğini düşündüğünü söyledi.
Bu bilgilerin ışığında
bir kazanın parçası olarak öylece düşüvermiş olduğuna
inanmak oldukça zordu.
ARŞİVLER
Araştırmam sırasında çok veri topladım.
Bu Eli Zeira'nın gençliği.
Yakışıklı adamdı.
Çok zekiydi.
Çok.
İsrail askerî istihbaratının başı,
bana bu casusun çifte ajan olduğunu söylüyordu.
Bu da İsrail istihbaratını kötü göstermekten başka bir şey yapmazdı.
Bunu dikkate almak zorundaydım.
Sonra, Londra'daki görüşmelerin arkasındaki büyük bir sırrı keşfettim.
Marwan umursamazdı. Aptalca şeyler yapardı, risk alırdı.
İsrail Büyükelçiliğini...
...doğrudan arardı.
Londra'daki bir hanım olan üçüncü tarafı
kullanarak dolaylı yoldan güvenli arama sistemini görmezden gelirdi.
Tabii MI6 gibi diğer teşkilatlar tüm hatları kayıt ediyordu.
Ve görüşmelere
Londra'daki Mısır Büyükelçiliği'nin aracıyla gelirdi.
Marwan'ın böyle şeyleri gizlemeden
yapacak kadar kendine güvenmesi
belki de sorun olmayacağını bildiğine işaret ediyordur.
Çift taraflı ajandı
ve Mısırlılar bunu kabul edecekti.
Yani vardığım sonuç
General Eli Zeira'nın haklı olduğu.
Casus bir çifte ajandı.
Ronnie, Mossad'la konuştum
ve bana anlattıkları şeyler çok ilginç.
Bence Ashraf Marwan
İsraillilerin, olduğunu düşündüğü kişi değildi.
Dengeyi sağlamak için yapımcılar, yorum yapmaları için Nasser döneminde
istihbaratın başı olan Sami Sharaf da dahil olmak üzere
Mısırlı yetkililere ulaştı.
Hiçbiri resmî açıklama vermek istemedi.
Ancak, Mısırlı gazeteci ve istihbarat uzmanı Abdallah Homouda
Mısır'ın resmî bakış açısını paylaşmayı kabul etti.
Ses tamam mı?
-Hazır mısınız? -Hazırım.
Abdallah, İsrailliler Ashraf'ın onlara her şeyi söylediğine inanıyor.
Aferin onlara.
Ashraf Marwan'ın Mısır'a iyi hizmetleri olduğuna inanıyorum.
Sadat'ın talimatları altında yaptı.
Kendi özgür iradesiyle değil.
Yine de...
...bu tehlikeli oyunu oynamaya hazırdı.
Sadat, Mısır Başkanı olduğunda
ilk önceliği
Mısır'ın 1967'de kaybettiği toprakları geri almaktı.
O...
...tüm ülkenin katıldığı bir hareketti.
Herkes tek bir amaç için...
...bir araya geldi.
Savaş başlatıp Sina'yı geri almak,
Arap dünyasını tekrar canlandırmak ve gelecek için yeni bir heves yaratmak.
Ama İsraillilerin, ABD'den ve Batı ülkelerinden
silahlara sahip olduğu düşünülünce
plana kurnazlık katmak gerekiyordu.
Ve Sadat...
...bunu en kusursuz şekilde uyguladı.
Sadat, İsraillilere istihbarat verecek...
...çok inandırıcı bir ajan arıyordu.
Ashraf Marwan, bu rolü oynayacak en iyi aktördü.
Her şey en yüksek standartlara göre ayarlanmış ve yürütülmüştü.
İsraillileri kandıracak bir imaj yaratmak için
İsrail zihniyetini çok iyi öğrendiler.
Onlara yalvara yakara gitmedi.
Kendi olarak gitti.
"Ashraf Marwan'ın açısı..."
Çapkın, eğlence düşkünü ve gururlu.
"Ben büyük adamım."
Ve onları, onlar için çalışmak konusunda ciddi olduğuna
ikna etmede çok başarılıydı.
Ashraf Marwan, İsraillilere
savaştaki muharebe düzenini verdi
ama eksikti.
Buna rağmen İsrailliler, Marwan'ın verdiklerinden çok memnundu.
Bu yüzden kabul edildi.
Böyle istihbarat yüzyılda bir gelir.
Ve ona "yüzyılın ajanı" dediler.
Tamamen Sadat'ın talimatları altındaydı.
Çifte ajan teorisi var. Fikrinizi almak isterim.
Dünyanın hiçbir diğer ülkesi
böyle bir bilginin düşmanlarının eline geçmesine izin vermez.
Adam hain.
Basit bir hain işte.
O kadar.
Marwan'ın size verdiği bilgiler kararlarınızı nasıl etkiledi?
Marwan önemli biri.
Savaşa girmeleri için gereken şartlardan biri
uzun menzilli bombardıman uçaklarıydı.
Ruslar, Mısırlılara bu bombalama kapasitesini vermede tereddüt etti.
Bu sebeple istihbaratı değerlendiren İsrailliler,
bizimle savaşmayacakları düşüncesindeydi.
Marwan'ın verdiği tüm istihbaratın
altında yatan mesaj
Mısır'ın belli silahlar edinmeden
saldırıya geçmeyeceğiydi.
Ama İsraillilerin bilmedikleri şey...
...Sadat'ın onlarla savaşa girmeye karar verdiğiydi...
...silahlar olmadan bile.
Sadat'ın ihtiyacı olan şey İsraillileri sürprize uğratıp
hazırlıksız yakalamaktı.
Burada en önemli olan onları nasıl şaşırtacaklarıydı.
Ve Mısır,
saldırı yapılacak doğru vaktin
İsrail'de kutsal bir gün olan
Yom Kippur sırasında olduğuna karar verdi.
İsrailliler bugünde radyo dinlemez,
televizyonlar kapalıdır.
Sinagoglara ve evlerine kapanırlar.
Altı Ekim 1973'te
karadaki Mısırlı birliklere
"Şimdi." dendi.
100.000 Mısır askeri Süveyş Kanalını geçmeye başladı.
Kalpleri, akılları ve kazanma istekleri tetiklenmiş oldu.
Diğer tarafta sadece 452 İsrail askeri var.
İsrailliler hazırlıksız ve şaşkın hâlde yakalandı.
...İsrail'in yenilmezlik masalını başarıyla yıktı
ve İsrail askerinin ilk teslim oluşu Mısırlı kumandanların
ender gördüğü zafer anlarındandı.
Mısırlıların sürpriz saldırısı çok başarılıydı.
Öylece...
TEL AVIV, İSRAİL
SÜRPRİZ SALDIRIDAN KISA SÜRE SONRASI
Sinagog insanlarla doluydu.
Caddelerde trafik olmaya başladı.
Asker geldi.
İnsanlar öylece askerî araçlara alınıyordu.
Tamamen kaostu.
Askere alınıp savaşa yollandım.
Sina'ya yola çıktım.
İsrail ordusunun yenilmez olduğunu sanıyor ve Arapları kendimizden düşük görüyorduk,
savaşın çok kolay olacağını sanmıştık.
Ama bu işin şakası olmadığını fark ettik.
Havadan bombardımana tutulduk.
Karadan bombardımana tutulduk.
Mısır askeriyle neredeyse yüz yüze çarpıştık.
İyi savaşçılardı.
Yanımda insanların ölüşünü gördüm.
Tüm süre boyunca korkuyordum.
Sonun geldiğini düşündüm.
SÜVEYŞ KANALI, MISIR, SİNA
Sina'nın beş kilometresini aldılar.
Siper kazdılar.
Her saldırıyı püskürttüler.
Hatta Savunma Bakanı Dayan
televizyona çıkıp ulusla konuştu
ve bize durumun gerçekten
kötü olduğunu açıkladı.
Savaş zorlu.
1973 SAVAŞ RAPORU KANAL 1
Hem havada hem karada çok sert çatışmalar sürüyor.
Yere bakıp konuştu...
Kendi hayatlarımız için savaşıyoruz.
Biz mi kendi hayatımız için savaşıyoruz?
1967'de kahraman olan bizdik.
Şimdi ne oldu peki? Yani...
Televizyona çıkışı İsrail için zor bir andı.
Savaş bittiğinde
Mısır halkı çok mutluydu.
Size çok bilinmeyen bir şey söyleyebilir miyim?
1973'deki savaş zamanlarında
suç oranı...
...sıfıra düştü.
Hiç suç yoktu.
Hiç, sıfır. Herkes...
...birlik olmuştu.
Asıl hedefimiz gurur ve itibarımızı geri kazanmaktı.
Ashraf Marwan...
...Mısır'ın sürpriz avantajını elde etmesini sağladı.
Mısırlılar Ashraf Marwan yanlış bilgilendirdiği için
sizi hazırlıksız yakaladıklarında ısrarcı.
Ama tam tersi, bizi şaşırtmadılar.
Önceden haber verdiler.
DÖRT EKİM 1973
SÜRPRİZ SALDIRIDAN İKİ GÜN ÖNCE
Savaştan önce...
Ashraf Marwan görüşmek istedi.
Gereken kod ismi kullandı...
..."Kimyasallar."
Ve dedi ki, "Yarın Londra'da olacağım.
Mossad'ın Direktörü...
...Zvika Zamir'in gelmesini istiyorum."
Görüşme akşam on sularında gerçekleşti.
Zvika oturup anlatılanların ana hatlarını yazdı.
Ashraf Marwan dedi ki, "Yarın gün batımında savaş başlayacak."
Zvika...
...kişisel asistanına erken bir uyarı yolladı.
Tüm askerî istihbarat...
...direktörlerine dağıtıldı.
Saldırıya...
...hazırlanabilirdik.
Ashraf planı verdi!
Bir saniye.
Ashraf, savaşın gün batımında başlayacağını söyledi
ama saldırı 14.00'teydi
Yanlış yönlendirme yok mu?
Cevap vereceğim...
Tam raporu okudum.
Suriyeliler
saldırının sabah olmasını istedi.
İki Ekim'de Mısır Savunma Bakanı bir taviz verdi.
"Tamam.
Gün batımı olmasın.
Öğleden sonra ikiye
on dakika kala olsun." dedi.
Marwan'ın bu değişiklikten haberi yoktu.
Çünkü Mısır'da değildi.
Bir göreve gitmişti.
Marwan'ın, savaşın
dört saat önce başlayacağını bilmediğini söyleyenler var.
Ben inanmıyorum. Bence liderlere bu kadar yakın olup...
...böyle bir bilgiden bihaber olması imkansız.
Ve gün batımında başlayacağını söylemesi, Mossad'ı ve İsrail'i
yanlış yönlendirmesinin zirvesiydi.
Ama Mossad ajanlarının, Marwan'ın dürüst olduğunu söylemek için
çok net bir sebebi var.
Ashraf Marwan'ın İsraillileri yanlış yönlendirdiğine ikna olmuştum.
Hakkında kitap yazmak istiyordum.
Ama onay almadan
birisini casus veya çifte ajan olmakla öylece suçlayamazdım.
Ashraf'ın ağzından dinlemek istedim.
Hikâyeyi ondan duymak istedim.
İsrail'in tarihi konulu bir kitap yazdım.
Ashraf'ı dürtüp çıkarmak istedim.
Kitapta adını vermeden
Başkan Nasser'e yakın olan bir aile ferdi olduğunu
ve İsraillilerin ona "Damat" dediğini yazdım.
DAMAT
Bu arada İsrailliler ona hiç "Damat" demedi.
Tepki vermesi için
böyle bir isim buldum.
Kitabı kendisine gönderdim ve şöyle ithaf ettim,
"Mısır'ın bir kahramanı Ashraf Marwan'a."
Ama cevap gelmedi.
Bu arada bence bu çok sıkıcı bir kitap.
Bu hikâye hariç.
Evet.
Büyük bir gelişme oldu.
Mısırlı bir gazeteci Ashraf Marwan'a ulaşmış ve şöyle sormuş,
"Bregman'ın hikâyesinin ana kişisi siz misiniz?"
Cevabı şuymuş,
"Bregman'ın kitabı aptal bir dedektif hikâyesi."
Biraz...
...çocuksu bir şekilde üzülmüştüm.
Ama başka bir Mısırlı gazeteci bana ulaştığında...
...o onayı aldım.
Ashraf Marwan "Damat'tı."
Muhteşem bir casus ve Mısır'ın ulusal bir kahramanı.
İsrail'i kandırdığı için
Kahire'de bir caddeye adını vermeliler.
Kafayı takmıştım.
Böyle önemli bir şeyle uğraşırken...
...eşinize anlatmamak...
...ilişkiyi etkileyecektir, eminim.
Birkaç hafta sonra...
...Al Ahram Al Arabi dergisini aldım.
O röportaj bu.
"Muhteşem bir casus ve ulusal kahraman."
Ashraf Marwan.
Bu, Orta Doğu'da büyük çalkantı yarattı.
Ajan ifşa edildi.
Dergide fotoğrafımı gördüm
ve kalbim duracak gibi oldu.
Şok olmuştum.
Marwan, Mısırlılar ve İsrailliler...
...nasıl tepki verecek merak ettim.
Çok endişelendiriciydi.
Ertesi gün
bahçedeydim.
Camdan eşimin telaşını görebiliyordum.
"Sana telefon var." dedi.
Telefonu aldım
ve biri "Nasılsınız?" dedi.
Arap aksanıyla.
"Kimdiniz?" dedim.
"Hakkında yazdığınız kişiyim." dedi.
Şaşakaldım.
Dedi ki, "Görüşmeliyiz."
Zamanımızın en büyük casuslarından biriyle görüşmek üzereydim.
Çok tehlikeli bir buluşmaydı.
Endişeliydim.
Bazı önlemler aldım.
Eşime bir mesaj bıraktım, "Ashraf Marwan ile buluşacağım." dedim.
InterContinental Hotel'e yürüdüm.
Arada arkama baktım.
Çoktan gelmişti.
Onu daha önce hiç görmemiştim ve boyunun uzunluğuna şaşırmıştım.
Şık giyimliydi.
Atkı takıyordu, kırmızıydı.
Volta atıyordu.
Daha önce görüşmemiş olmamıza rağmen
birbirimizi anında tanıdık.
"Nasılsınız?" dedim.
"Hastayım. Yeni ameliyat geçirdim." dedi.
Kahve söyledik.
Ve kahveler...
...masamıza gelmeyince
kalkıp kendi getirdi, bu da benim için çok büyük bir hataydı.
İçine bir şey atabilirdi.
Bu görüşmedeki tek hatam buydu.
Ona sormak istediğim büyük bir sorum olduğunu söyledim.
"Savaş 14.00'te başlayacakken
neden gün batımı dediniz?"
Gülümsedi...
...ve dedi ki, "Aramızda birkaç saatin lafı mı olur?"
Tombala.
İsrail'i kandırdığını gerçekten kabul etmişti.
Sonra da güvenliği hakkında endişeli olduğunu söyledi.
Ve orada bıraktı.
Bu...
...inanılmazdı ve hayatta olduğum için çok mutluydum.
General Eli Zeira haklıydı.
İsrail için çalışan gizemli casus bir çifte ajandı.
Saçmalık.
-Anlatın... -Yanlış.
Gerçekten ne düşünüyorsunuz?
Bence Ronnie...
...hatalı.
Eli Zeira'nın yaptığı sahte haber yaymaktı,
Trump iktidara gelip bu terimi icat etmeden 40 sene önce.
Bugün İsrailliler yas tuttu.
Güncel ölü sayısı
bin sekiz yüz elli dört.
Benim için o sürprizin etkisi...
MOSHE BUCHBUT BÜYÜK SİNAGOG, TEL AVIV
...bugün bile içimi ürpertir.
Kesinlikle öfkeliyim.
Marwan gibi bir gün önceden
orduyu hazırlamamız için
bizi uyaran biri varsa
istihbaratçılarımız çuvallamış, sıçıp batırmış demektir.
Tabii ki öfkeliyim. Son derece.
Savaştan sonra İsrail halkı sokaklara dökülmüştü.
"Casus'un" önceden uyarmasına rağmen
İsrail nasıl hazırlıksız yakalanabilirdi?
Halk, bu istihbarat fiyaskosu konusunda açıklama talep etti.
Savaştan sonra askerî istihbaratın başarısızlığı için
bir soruşturma komitesi kuruldu.
AGRANAT KOMİSYONU ULUSAL KOMİTE
General Eli Zeira'nın Ashraf Marwan'dan
erken uyarı aldığı ortaya çıktı...
...ancak görmezden geldiği de.
Uyarıyı vermek askerî istihbaratın lideri
General Zeira'nın sorumluluğuydu
ama vermedi.
Eli Zeira'ya
"Neden böyle önemli bir uyarı alıp hiçbir şey yapmadınız? diye sorulduğunda
"Genel Kurmay Başkanı'nı rahatsız etmek istemedim. Meşguldü." dedi. Gerçekten mi?
Çünkü Eli Zeira, Mısır'ın
sadece Ruslar tarafından yeterli hava gücü sağlandığında saldıracağını düşünüyordu
ve hava güçleri henüz hazır değildi.
Ashraf Marwan'ın uyarılarına inanmadı.
İsrail ordusu er geç harekete geçse de
General Eli Zeira'nın şüphesinin sebep olduğu gecikme ve kafa karışıklığı
yüzünden ciddi derecede dezavantajlıydı.
Soruşturma Komitesi...
...savaştaki bu başarısızlığın...
...ana sorumlusunun Eli Zeira olduğuna karar verdi.
Eli Zeira faal hizmetten atıldı.
Ve ülkeden ayrıldı.
Ailesiyle ABD'ye gitti.
Savaştan yaklaşık 13 yıl sonra...
...Eli, kitabını yayınladı.
Marwan'ın çifte ajan olduğu ve asıl işverenlerinin İsrailliler değil,
Mısırlılar olduğu sonucuna vardı.
Eli Zeira...
...bir günah keçisi bulmak istedi.
Tüm bu...
...çifte ajan hikâyelerinin kaynağı Eli Zeira.
Kendini...
...temize çıkarmak istedi.
Bu konuda çok öfkeliyim.
Elden ne gelir ki?
Filmin yapımcıları, menajeri Rami Tal aracılığıyla Eli Zeira'ya ulaştı.
Zeira röportaj vermeyi reddetti
ama Ashraf Marwan'ın İsrail'i kandırışına dair daha fazla bilgi verdi.
Dün Zeira ile konuştum.
Zeira tüm bunları söyledi.
Yani?
Ne kanıtlamaya çalışıyorsun?
Bunları atacağım.
Dedi ki, 4 Ekim'de öğleden sonranın başlarında Sovyetlerin...
Dinle.
Burada durabilir misin? Kamera yokken...
Söyleyeyim...
Shabtai Shavit'in kayıt dışı yorumları
kurgu olduğuna inandığı şeylerden
filmde daha fazla bahsedilmesini istemediğine işaret ediyordu.
Zeira, saygınlığını tekrar kazanmak istediğinde
gazetecilerle, yazarlarla konuşmaya başladı
ve onlara bazı ipuçları verdi.
Bir gün benimle görüşmek istedi.
Bana da bu yalanları,
bu çifte ajan saçmalığını satmaya çalıştı.
Onu dinledim.
Ve dedim ki, "Eli, hatalısın.
Sırf gururun, kibrin, egon falan için yalan bilgi yayıyorsun."
Ve ben bunun haberini yapmadım, çünkü daha dürüstüm.
Neden iyi bir hikayeyi gerçeklerle bozsun ki?
Ronnie Bregman, Eli Zeira'ya inandı...
...o ismi Al Ahram'da yayınladı
ve çifte ajan olduğu yalanını yaydı.
Cinayetten yaklaşık bir ay sonra...
...çok büyük bir gelişme oldu.
RAJEEV SYAL GAZETECİ
Üç tanık vardı.
Evinden sadece 18 metre uzaklıkta,
balkonu gören bir odada oturuyorlardı.
Tanık Joseph Rapace'nin...
...balkonu doğrudan gördüğü için
burada oturduğunu farz ediyorum.
Gözünün ucuyla bir şeyin düştüğünü görmüş.
Sonra da pencereye koşmuş,
aşağı bakmış ve Ashraf Marwan'ın cesedini görebiliyormuş.
İşte o andan hemen sonra...
...kimliği belirsiz iki kişi görmüş.
Orta Doğulu görünüyorlarmış, balkondan bakıyorlarmış.
Uçakla Macaristan'a gittim ve Budapeşte'de Repace ile görüştüm.
O da hikâyesinin böyle olduğunu onayladı.
Böylece gizem daha da büyüdü.
O zamanlar bu büyük bir gelişmeydi.
Çünkü Orta Doğulu gibi görünüyorlarsa
Mısır gizli teşkilatından
olmaları mümkünmüş gibi
duruyordu.
Ve bu da katilin kim olduğuna dair spekülasyonu körükledi.
InterContinental Hotel'deki görüşmeden sonra...
Ashraf...
...bana arada telefon açardı.
Bence yalnızlık...
...çekiyordu.
Bu konuyu eşi Mona ile konuşamıyordu.
Casusluk oyunlarını çocuklarına veya arkadaşlarına anlatamıyordu.
İronik de olsa benimle konuşabiliyordu.
Başta onu ifşa eden kişi.
Ashraf'ın garip huyları vardı.
Beni arayıp sessiz kalırdı.
Hattın diğer ucundaki sesimi dinlerdi.
Telefonu kapatır...
...tekrar arar
ve sohbet etmeye başlardı.
Ashraf aile ve çocuklar hakkında daha çok soru sordukça
onun için daha çok endişelenmeye başladım.
Çünkü o yüzü olmayan "Damat" iken,
bir insan olarak pek umurumda değildi.
Ama artık aramızda bir ilişki vardı.
Ameliyatlarını, ailesini, çocuklarını biliyordum.
Başına bir şey geleceğinden çok endişelenmeye başladım.
Belki de muhteşem bir casus ve çifte ajan olduğu hikâyesine
Mısırlılar inanmayıp ve ona zarar vermeye kalkabilirdi.
Veya belki de...
...Mossad, aptalca bir şey yapabilirdi.
İhtimalleri...
...düşünüp endişelenmekten birçok gece gözüme uyku girmedi.
Başına herhangi bir şey gelirse...
...vicdan azabı çekecektim.
Ve ironik olsa da...
...başta bu süper ajanı açığa çıkarmaya uğraşıp
sonra da onu korumanın yollarını aramaya başladım.
Önlem alabilsin diye hakkında söylenen her şeyi kendisine
bildirmeye başladım.
Tüm işimi, verdiğim derslerimi, yazılarımı, ailemi bir kenara attım.
İlk önceliğim o oldu.
O zamanlar başına bir şey geleceğinden o kadar korkuyordum ki
onun hakkında yazılmış her şeyi arardım,
makaleleri okurdu ve genelde arayıp birkaç soru sorardı
çünkü çoğu İbraniceydi.
Bir seferinde İsrail'de bir şey yayınlananmıştı.
Bu makale
Ashraf Marwan'ın Mısır Başkanı Mübarek'le el sıkışması hakkında.
Ve başlığı da,
"Mossad'ın Kahire'deki adamı ."
Ve "Mübarek neden Mossad'ın Mısır'daki
en iyi ajanı olarak görülen kişiye sarıldı?"
Mısırlıların intikam almak isteyebileceğini düşündüm.
Ashraf'a gönderdim
ve okuduğunda beni bir taksiden aradı.
Bağırarak ve bayağı ağlayarak, "Onlar bunu bana neden yapıyor?" dedi.
"Onlar" Mossad demek.
"Mübarek ile aramı açmaya çalışıyorlar.
Onları yanlış yönlendirdiğim için
benden aldıkları intikam bu."
O kadar üzüldü ki
ben bile çok üzüldüm.
İsraillilerin haberi yalan olduğu için mi üzüldü sizce?
Evet.
Sonra da dedi ki, "Tek bir casus yoktu.
Görevi İsraillilere bilgi vermek olan
kırk kişilik bir gruptuk.
Bir tane çift taraflı ajan yoktu. Mısır vardı.
60 MINUTES PROGRAMI CBS/MISIR HÜKÛMETİ VE MARWAN AİLESİ
Ashraf savaştan sonra
hizmetlerinden dolayı Mısır'ın en yüksek şefer ödülünü aldı.
Sadat'tan aldığı bir madalyadan bahsetti.
Bu görüntüler Mısır'da, Ashraf Marwan ve Sadat'ın
İsrail'i kandırmak için beraber çalıştığının kanıtı olarak görüldü.
Vay be. Çok büyük olaydı.
İnanamadım.
Ama korkuyordu. Ölmekten korktuğunu söylemişti.
Ve hâlâ hayatta olan bir casusu
açığa çıkarmanın ne kadar aptalca bir şey olduğunu o an fark ettim.
Ama Ronnie, Marwan'ı açığa çıkarmanın tarihe sadık kalmak
ve olanları doğru kaydetmek için
büyük değeri olduğunu söylediniz.
Dürüst olmak gerekirse...
...Marwan'ı açığa çıkardığımda...
...tarih umurumda değildi.
Umursadığım tek şey elimdeki müthiş haberdi.
Kendi de dediği gibi, isteği
bu hikâyenin ölmesiydi.
Bu sohbetin yayınlanacak diğer bir bölümünü açalım.
Dr. Ashraf Marwan...
-O sizce çifte ajan. -Evet.
Ama bu konuyu araştıran herkes imkansız olduğunu söylüyor!
Zeira kitabının yeni bir versiyonunu yayınladı.
Ve kitabının reklamını yapmak için bir televizyon stüdyosuna gidip dedi ki...
Marwan, tam savaş vaktine kadar...
...bize harika istihbarat sağladı ama sonra ağzımıza sıçtı.
Programımızda Yom Kippur Savaşı hakkında General Eli Zeira ile yaptığımız röportaj
istihbarat camiasında sallantı yarattı.
Zamir, ona "yalancı" dedi. "Yalan söylüyorsun."
Eli Zeira bilgileri sansürlüyor!
İğrenç ruhsal durumunu yansıtan
bilgiler yayıyor!
Zeira da ona hakaret ve iftira davası açtı.
Zamir de Zeira'ya hakaret ve iftira davası açarak karşılık verdi.
Yani iki dava vardı.
Mossad, durumun kontrolden çıkmaya başladığını fark etti.
The Muppet Show'daki balkonda oturan
yaşlı karakterlere benzetilen bu iki ileri yaşlı beyefendi dalaşıyor
ve ağızlarından sır kaçırıyordu.
Bu yüzden Mossad, "Tahkim yoluyla çözelim." dedi.
Tahkime...
...uçak biletimi karşılayan General Eli Zeira
tarafından davet edildim.
Zeira, yargıca kaynağımın o olmadığını söylememi istiyordu.
Haklıydı da.
Ama yargıç bana Zeira'nın kitabını sordu.
"Evet, önemli bir kaynaktı." dedim..
Mossad direktörünün avukatı
bu kitabı çıkarıp havada salladı.
Kitabın kaynağım olduğunu kabul etmenin büyük bir hata olduğunu anlamıştım.
Çünkü yargıç için kitap ve Zeira tamamen aynı şeydi.
Zeira'yı koruma amacıyla ifade vermek için
ta Londra'dan oraya götürülüp
kitabının en önemli kaynaklarımdan biri olduğunu söyleyerek
dolaylı yoldan da olsa suçu Zeira'ya atan kişi olmam çok aptalca.
Açıkçası çok utanç vericiydi.
-Tüm olanlardan sonra mı? -Evet.
Korkunç.
Hayret verici.
Benim için değil.
Korkunç. Herkes akıllı olduğumu sanıyor.
Çok aptalca davrandım.
Ve Zeira kaybetti.
Ama sonra o büyük hata oldu.
Yargıç, Ashraf Marwan'ın
Mossad ajanı olduğunu açıkça belirttiği
bir rapor yazdı.
Bu yargıcın raporu.
Zeira ve Zamir davası.
Bakın.
Ashraf'ın adı birçok kere geçiyor.
Korkunçtu.
Bakın, burada yazanlara göre Mossad için çalışan
çok önemli bir ajan var.
"Marwan soyadlı ajan."
Burada adını ifşa ediyorlar.
Yani bu raporda adı çok geçiyor.
Bir tarihçi olan Ahron Bregman'ın Marwan hakkında söyledikleri
kötü olsa da dünyanın sonu değildi.
Ama bir...
...yargıcın...
..."Ajan Marwan" demesi işi resmiyete döktü.
Raporu İnternet'te gördüğümde...
...neredeyse sandalyemden düşüyordum.
Hayatı gerçekten tehlikedeydi.
Ashraf Marwan'a beni araması için bir faks gönderdim.
Oğlumu aldım, televizyonun önüne koydum...
Döndüğümde telefonun ışığı yanıyordu.
Bugün 13:52'de alınan mesaj.
Ashraf'ın kendi sesini duyduğumda...
...şaşakaldım.
Alo, merhaba.
Kitabınızla ilgili beni arayabilirseniz. Numaramı vereyim. Sağ olun.
Çok sıra dışıydı.
Ashraf gerçek bir ajandı. Ajanlar sesli mesaj bırakmaz
Sonra da ikinci bir mesaj geldi.
Merhaba, kitabınızla ilgili beni arayabilir misiniz? Teşekkürler.
Aramaya cevap vermek için...
Baskı altında...
...olduğu belliydi.
Merhaba, kitabınızla ilgili beni arayabilir misiniz? Teşekkürler.
Neredeyse peş peşe.
Bugün 15:11'de alınan mesaj.
Alo, merhaba. İyi günler.
Kitabınızın konusu benim, arayabilir misiniz? Sağ olun.
Mesajı tekrar dinlemek...
Onu beş yıldır tanıyordum.
İlk kez telefonuma sesli mesaj bırakıyordu.
Eski kaset kayıt cihazımı çıkardım.
İlk kez konuşmamızı kaydetmeye karar verdim.
Numarayı çevirdim.
Parmağım...
...titriyordu.
Telefonu açtı.
Alo, dostum.
İyiyim, siz nasılsınız?
Evet, tabii ki.
Evet.
Evet, kesinlikle.
Görüşmek üzere.
Tekrar aramamı isteyip kapattı.
İki dakika sonra.
Kendimle konuşuyordum. "İki dakika sonra."
Ama açmıyordu. Garipti.
"Tekrar ara." dediği için
oldukça endişeliydim ve tekrar denedim.
Yani ben onunla konuşurken odada bir şeyler oluyordu.
Onu bekliyordum.
Ve iki dakika sonra.
Üçüncü sefer.
Odada ne oluyordu?
O oradaydı.
Yani onu aradım, "Tekrar ara." dedi.
Üst üste denedim.
Alo, merhaba.
Hayır, endişelenmeyin.
Yargıcın raporu
çıktı.
Ve bazı detaylar var.
Kısacası böyle.
Ashraf'ın isteği...
..bu hikâyenin ölmesiydi.
Bu konuşmada benden duyduğu ise
hikâyenin oldukça canlı olduğu.
Ve çok stresli olduğundan, çok endişeli olduğundan eminim.
Onun için berbat bir durum.
İngiltere'de misiniz?
Yarın oralarda olacağım. King's College'da olacağım.
Görüşmek istiyorsanız görüşebiliriz, size kalmış.
Peki, dostum. İyi dileklerimle. Hoşça kal.
Titriyorum.
Bu insanların bedelini canlarıyla ödediği
ender olaylardan biri.
Bedelini canıyla ödedi.
Ve hak etmemişti.
Ashraf Marwan'ın ölümünden sonra
Ronnie şoka girmişti.
Çok üzülmüştüm.
Ölümü çok üzücüydü.
Dağlara çıkıp hakkında
saatlerce düşündüm, taşındım.
Ölümü, onu koruyamamamın sonucuydu.
Konuya yaklaşımım buydu.
Ronnie Bregman'la röportaj yapmak için uçağa bindim.
Uzunca sohbet ettik. "Belki de benim hatamdı." dedi.
Sonra da daha önce sunduğum
argümanlar hakkında detaylı bir sohbet ettik.
Sonunda Ronnie bana dedi ki, "Yossi, aslında var ya, haklısın.
Artık çifte ajan olduğuna inanmıyorum.
Beni ikna ettin."
Eli'nin çevresinde bir gazeteci grubu vardı.
Aralarında da bir tarihçi.
Bana kalırsa...
...ve bunu öylesine söylemiyorum, bunlar iğrenç insanlar.
Neden mi? Çünkü gerçeği çarpıtıyorlar.
Cenaze düzenlendi.
Cenazesi tam Mısır usulüydü.
Tüm liderler...
...siyah takımlarla geldi.
Dul eşi orada duruyordu, tüm yüksek makamlılar
yanından geçiyordu.
Öpüyor, bir şeyler fısıldıyorlardı.
Bana şöyle sordular...
"Hain olsa böyle cenaze mi düzenlenir?"
Bir sürü mafya filmi izledim.
Mafya, kendi üyelerinden birini öldürdüğünde
tüm üyeler dulun yanından geçip kulağına şunu fısıldar,
"Sana para vereceğiz. Sana para vereceğiz."
Ashraf Marwan'ın cenazesi
bana bunu anımsatıyor.
Burası Ashraf Marwan'ın
ölümü hakkında karara varmak için
üç günlük bir duruşmanın gerçekleştiği Westminster Ölüm İnceleme Mahkemesi.
Ölüm soruşturması sırasında, anılarını yazdığından bahsedildi.
Bu yazıların rafta olması gereken kısmı gördüm.
Ama ailesine göre öldüğü gün kaybolmuşlar.
O anı yazılarında
Ekim'deki savaştaki rolünü anlatmış olması bekleniyordu.
Tabii ki Mossad ajanı olduğu iddialarını yalanlayacaktı.
Ama yazılar kayboldu...
...ailenin dediğine göre.
Marwan ailesi, avukatları aracılığıyla bu duruşmaya çıkmamı istedi.
Sorgu hakiminin ifadeleri dinlediği yerde oturuyordum
ve kafam bayağı karışmıştı.
Aklım bana diyordu ki...
"Vay be cinayetti o zaman."
Bir dakika sonra da "Hayır, kazaydı."
Sonra da "Hayır, intihardı."
Aileyle orada otururken
bir yandan da kendime şunu soruyordum,
"Benim sorumluluğum ne?"
Çok nahoş bir deneyimdi.
Karar için üç günlük duruşma vardı.
Ve sonunda sorgu hakimi, açık karar kıldı.
ÖLÜM SEBEBİ
BİLİNMİYOR
Aile karardan çok memnundu
çünkü intihar iddiasını ortadan kaldırabilmelerini sağladı.
Mona'ya üzülüyorum. Yıkılmıştı.
Yapımcılar, Ashraf'ın eşi Mona'nın yorumlarının
Ashraf'ın sadakatine daha çok açıklık getireceğini düşündü.
Mona'nın Ashraf'a bağlılığının samimiyetini doğrulayan bu videoyu bulduk.
Mona Hanım...
...hayatınızın en zor anı neydi?
İki an vardı.
Babamla annemin vefatı ve Ashraf'ı kaybetmem.
Ama her şeyi göz önünde bulundurduğumda...
...eşi olarak onu kaybettim...
...ama aynı zamanda 30 yıl boyunca onunla olabildiğim için minnettarım.
GAMAL MARWAN, AHMED MARWAN, ASHRAF'IN OĞULLARI
Ashraf Marwan'ın 1973 Savaşı sırasındaki rolünün gerçekleri
hem Mısır hem de İsrail'de hâlâ hararetle tartışılmaktadır.
Bu videoda Mona, çifte ajan teorisine yaklaşımını sunmakta
ve Ashraf'ın Mısır'a olan sadakatine tekrar işaret etmektedir.
Yani İsrail'le iletişiminin sebebi
Mısır tarafından gelen emirler miydi?
Bundan şüphe bile duyulamaz.
Savunmam gerekmeyen bir şeyi savunmayacağım.
Bundan yüzde yüz eminim.
Yüzde yüzden de fazla eminim.
Herkes kendi yoluyla savaştı.
Ashraf Marwan Mısır'da, 1973 Savaşında
Mısır'a dört saatlik avantaj vererek
Sadat için çalışıp İsraillileri kandıran bir vatansever olarak görülür.
Ama İsrail'de ulusal bir kahraman sayılıyor.
Çifte ajan olduğuna inanmak çok zor.
Bence bizdendi.
İsrail'in görüşü kanıtlarla destekleniyor.
Mısır ise görüşlerini desteklemek için ellerindeki bilgileri sunmadı.
Ve sadece ikisi de önümüzde olduğunda
hikâyenin hangi versiyonunun daha gerçekçi olduğuna karar verebiliriz.
Buradaki soru, Mısır istihbarat teşkilatının
elli yıl geçmişken
neden Ashraf Marwan hakkında en ufak kanıt sunmadığıdır.
Elimizde hiçbir kanıt olmamasının asıl sebebi Ashraf Marwan değil.
Mısır'ın herhangi bir belge yayınlaması, Mısır devletinin
şeffaf ve sorumlu tutulabilir olması gerektiğine dair
halkın söz hakkına sahip olduğunun bir emsali oluşması demek,
asıl konu da bu.
Ve Mısır devleti bu emsali oluşturmayı hiç istemiyor.
Ashraf Marwan hakkında hiçbir şeyi açığa çıkarmayarak
çifte ajan değil İsrail casusu olduğuna dair hâlâ
şüphe uyandırabilse de.
Ashraf Marwan hikâyesi asıl hikâye değil.
Çok daha büyük bir şeyin yan hikâyesi.
Mısır halkı gerçeği bilmek istiyor.
6 EKİM 2018
SÜRPRİZ SALDIRIDAN 45 YIL SONRA
Zamir ve Ashraf Marwan arasındaki görüşmenin tam raporu var.
İsrailliler tarafından yeni yayınlandı.
Beş sayfa var.
İki görüşün de teorilerini destekleyecek
yeterli öge bulacak kadar fazla bilgi var.
Hep Ashraf'ın çifte ajan olduğuna inandım.
Hiç şüphe duymadım.
Niye bu saçma sapan...
...çifte ajan teorisine hâlâ inanıyor anlamıyorum.
Belki başta Eli Zeira'nın büyüsü
ve etkisi altındaydı, onu anlarım, iyi.
Ama sonrasında konuşmamız sırasında neredeyse kabul ettikten sonra...
Neredeyse ağlıyordu.
Bilmiyorum. Benim için tam bir gizem.
Yossi, sizi Ashraf'ın çifte ajan olmadığına ikna ettiğini söyledi.
Öyle olduğunu sanmıyorum.
Yossi, Mossad'la beraber inandığına inanmaya devam edebilir.
Gerçek göreceli.
Gerçeklerle yüzleşmeye hazır olmaması...
...ve "Hatalıydım."
diyecek cesareti olmaması...
...kendi...
...kendi vicdanına kalmış.
İstihbarat kaynağı bir insanın ismini açığa çıkardı.
Günah.
Ona ne derdiniz?
Cehennemin dibine git, piç.
Gerçekten, cehennemin dibine git, piç.
Bu ne cüret?
Çünkü ünlü olmak istiyorsunuz diye
bir insanı tehlikeye atamazsınız.
Konu Ashraf Marwan'ın hikâyesiyse
benim egom yok.
Mossad, kendi Ashraf hikâyesinden vazgeçemez.
Ve gece yatağımda yatarken...
...açıkçası çifte ajan mıydı, değil miydi diye düşünmüyorum.
Bu soruya olan ilgimi kaybettim.
Önemli olan, kimliğini açığa çıkararak...
...ona verdiğim acı.
Bir soruya kafa yormanızı istiyorum.
Hâla çifte ajan olduğuna inanmak...
Tüm çabalarınızın en azından
boşa gitmiş olmaması için buna inanmak daha kolay değil mi?
Eski Mossad Direktörü Zvika Zamir röportaj vermese de
telefon konuşmamız sırasında bu yorumları yaptı:
"Ashraf'ı arkadaşım olarak sevgiyle anıyorum.
Gidebilsem Kahire'deki mezarına her yıl bir gül bırakırdım."
Yapımcılar, bu belgeselin yapımı sırasında Marwan ailesine ulaştı.
Katılımları için şartlarından biri
belgeselin Ashraf'ı İsrail kahramanı olarak göstermemesiydi.
Çekimden bir hafta önce
aile katılmaktan vazgeçti.
Ashraf'ın ölümünden sonra Mısır Başkanı Hüsnü Mübarek şu açıklamayı yaptı:
"O (Ashraf) vatanına hizmet etti, şu an bu hizmetleri açıklamanın vakti olmasa da
gerçekten vatansever bir Mısırlıydı
ve hiçbir organizasyonun casusu değildi..."
Yapımcılar 2018 Haziran'ında Kahire'de çekim yapmak için resmî izne başvurdu.
Hâlâ cevap bekliyoruz.
Bunun evliliğinize ne etkisi oldu?
Tabii ki boşandım ama Marwan hikâyesi yüzünden değildi.
Ama şimdi düşündüğümde anlıyorum, etkisi var çünkü o da bir sır.
O zamanki eşimin haberi olduğunda
bana bunun gözyaşlarıyla biteceğini söyleyecek sağduyuya sahipti.
Ama tabii ki artık çok geçti.
Ve o zamana kadar tren çoktan kalkmıştı.
Balıklarımı besliyorum. Açlar.
Şunu açarsam atlıyorlar.
-Öyle mi? -Evet.
Lepistes bunlar, atlamayı severler.
Ama onlar atladığında kurtarabiliyorum.
Çünkü yerden alıp akvaryuma koyuyorum.
Bak ne kadar çoklar.
Bugün öğleden sonra
Mısır Arap Cumhuriyeti ve İsrail Devleti
arasındaki barış antlaşmasını tamamlayan tarihî belgeler imzalanacak.
-Üçümüz bir arada olalım. -Çok güzel.
1973 Savaşı, 1979 İsrail-Mısır Barış Antlaşması'na yol açtı.
Mısır, İsrail'i devlet olarak tanıyan ilk ülkeydi.
İkinizle de çok gurur duyuyorum. Tanrı sizi korusun.
Alt yazı çevirmeni: Ezgi Yağmur Kırlangıç