Downloaded from YTS.MX
Wat is Canada voor land?
Official YIFY movies site: YTS.MX
Dat hangt af van welke ogen ernaar kijken.
Nova Scotia, Canada's speeltuin in de oceaan.
Ik ben opgegroeid in de hoofdstad, Halifax.
Rij minder dan een uur in een willekeurige richting...
...en je komt bij een schitterende kustlijn, zonder zorgen.
In zekere zin is Nova Scotia de belichaming...
...van hoe velen Canada zien.
Een zoete ontsnapping.
Als kind was dit mijn beeld van de provincie.
Verbonden met de natuur, openhartig...
...en gastvrij naar alle bevolkingslagen.
Canada zorgt tenslotte voor zijn mensen.
Ben je Canadees? -Wat...
We hebben universele zorg.
Het homohuwelijk werd 14 jaar geleden werkelijkheid.
En we zijn het tweede land ter wereld dat wiet legaliseert.
cannabis
Maar als je onder het oppervlak kijkt...
...begint dat perfecte beeld te barsten.
Geen pijpleiding, echt niet.
STOP MILIEURACISME SOLIDARITEIT MET AAMJIWNAANG
Politici beloven het ene en doen het andere…
Onze koloniale geschiedenis duurt nog altijd voort.
GEVAAR: OLIEPIJPLEIDING
En onze kansen om het milieu te redden worden elke dag kleiner...
...omdat bedrijfsbelangen belangrijker lijken voor de overheid...
...dan publieke belangen.
En hoe meer ik zag, hoe meer ik mijn platform wilde gebruiken...
...om me uit te spreken.
Heb je enig idee wat we kunnen doen zodat het publiek en de media...
...meer aandacht besteden aan de opwarming van de aarde?
Ik wil ook zeggen dat vooral de meest gemarginaliseerde mensen...
...en vooral mensen die er niks mee te maken hadden...
...degenen zijn die nu het meest lijden. Ook in Canada.
Inclusief het milieuracisme in Canada, ook in mijn provincie.
Dit is iets wat echt gebeurt.
Het gebeurt de meest gemarginaliseerden en we moeten erover praten.
Hallo. Ingrid.
Hoi Ingrid.
Hoi. Ik laat jullie binnen.
Bedankt.
Ik ga professor Ingrid Waldron ontmoeten...
...die het belangrijke boek schreef over milieuracisme in Nova Scotia...
...There's Something in the Water.
Fijn je te zien.
Bedankt voor alles. -Aangenaam. Geen dank.
Op een dag werd wakker in mijn kantoor en bekeek mijn Twitter.
En ik zag dat ik een nieuwe volger had. Er stond: 'Tiny Candian'.
Er stond geen 'Ellen Page, actrice', dus ik zocht er niks achter.
Een maand later keek ik weer...
...en stond mijn Twitter vol opmerkingen.
Meer dan ooit.
En ik dacht: wat gebeurt hier?
Toen besefte ik dat jij het was.
En dat was het moment dat dit traject begon.
Milieuracisme is de toestand, het probleem...
...van onevenredige blootstelling...
...van inheemse, zwarte of andere gekleurde gemeenschappen...
...aan milieulasten en vervuilende stoffen.
Maar het gaat ook om de trage reactie van de overheid...
...om deze problemen aan te pakken.
Het is bekend dat waar je woont...
...invloed heeft op je welzijn.
In Canada bepaalt je postcode je gezondheid.
We weten dus dat bepaalde gemeenschappen...
...minder gezond zijn vanwege hun woongebied.
De meeste Afrikaanse Nova Scotians wonen in van oudsher Afrikaanse gemeenschappen.
Dit zijn plattelandsgemeenschappen...
...waarvan veel bij stortplaatsen liggen.
Het is ook bekend dat inheemse gemeenschappen ook onevenredig vaak...
...bij deze gevaarlijke locaties liggen.
Als je in afgelegen, onzichtbare gemeenschappen woont...
...die vaak geen stem hebben en onzichtbaar zijn voor de overheid...
...dan word je vaak niet gehoord.
Je moet milieuracisme bestuderen...
...binnen de context van de geschiedenis van Nova Scotia...
...binnen de context van kolonisatie in Nova Scotia en Canada.
Er is een terughoudendheid, een twijfel in Canada...
...om racisme te benoemen.
Racisme verankert zich in al onze maatschappelijke structuren...
...en in Canada blijven we daar meestal bij uit de buurt.
Racisme en milieuracisme...
...hebben grote gevolgen in de praktijk...
...voor deze specifieke gemeenschappen.
Het beïnvloedt zwarte en inheemse gemeenschappen op sociaal...
...economisch en politiek gebied.
Als je bepaalde gemeenschappen niet waardig vindt...
...niet menselijk...
...niet waardevol...
...hetgeen is hoe we niet-witte volken vaak zien...
...dan is het op veel manieren logisch dat er niet gereageerd wordt...
...op dezelfde manier als op een witte gemeenschap, want...
...die gemeenschappen betekenen niets voor je, voor individuen.
Er is een afstandelijkheid, want als je geen tijd neemt...
...gemeenschappen te ontmoeten, hun belangen te snappen...
...worden hun ervaringen, hun problemen nooit in het milieubeleid opgenomen.
Daarvoor moet je naar deze gemeenschappen luisteren en dat gebeurt meestal niet.
Als je naar een kaart van Nova Scotia kijkt...
...en je zet punten waar zwarte en inheemse gemeenschappen wonen...
...en dan markeer je waar stortplaatsen en giftige bedrijven zijn...
...wordt een verontrustend verband duidelijk.
Ik ga naar een paar gemeenschappen om te horen hoe deze milieulasten...
...hun leven beïnvloeden.
Als eerst ga ik naar het stadje Shelburne...
...op zo'n 20 minuten afstand van waar mijn familie vandaan komt.
Al zien velen het als een leliewit kustplaatsje...
...de Shelburne-regio had ooit de meeste bevrijde zwarte mensen...
...van Noord-Amerika.
Hun afstammelingen wonen nu vooral in het zuiden van Shelburne.
Maar sinds ze zich hier 250 jaar geleden vestigden...
...zijn zwarte burgers nooit hetzelfde behandeld als hun witte tegenhangers.
Een realiteit waar ze nog steeds mee leven...
...aangezien een stortplaats in de stad uit de jaren 40...
...de bewoners van zuid-Shelburne blijft kwellen...
...jaren nadat hij gesloten werd.
Ik ga praten met plaatselijke activiste Louise Delisle om meer te weten te komen.
Hé, je houdt echt van honden.
Hoi lieverd.
Het is hier zo mooi. -Ja.
Het is hier prachtig.
Mijn familie komt uit Lockeport. -Ja, dat heb ik gehoord.
Ja, dus ik kwam vaak... -Ik ken wat mensen...
Ken je Fred Page? -...in Shelburne.
Fred? Nee. -Nee.
Mijn vader was Dennis Page... -Uit Lockeport.
Dennis Page, Lorie Page.
Ik ken Lorie Page. -Ja.
O jee. Zach zegt dat altijd:
'Mijn nicht dit, mijn nicht dat.'
O, Zach Page. -Lorie. Ik ken Lorie.
O, ja. -Ja.
Ja. -Leuk.
Vanaf het moment dat de Zwarte Loyalisten hier aankwamen...
...werden we, zoals ik zei, contractarbeiders.
We kamen hier met de belofte...
...op iets beters voor ons, want we waren slaven.
Veel mensen kwamen via smokkelroutes...
...en op schepen naar de haven....
...en wij stammen van hen af.
En ik voel me zeer vereerd...
...dat ik deel uitmaak van die sterke familie...
...van Zwarte Loyalisten.
Begin jaren 40 begonnen ze bijeen te komen.
Je weet hoe mensen zijn.
Ze verzamelen zich rond hun familie en zo.
Mensen begonnen hun huizen om elkaar heen te bouwen.
Aan het eind van de jaren 40...
...besloten ze een zogenaamde stortplaats te openen.
Waar alles ongesorteerd werd weggegooid.
Al het afval uit de omringende gebieden...
...Shelburne en de gemeente Shelburne, ging daarheen.
Er was bijvoorbeeld afval van het ziekenhuis.
Oftewel, er konden wel lichaamsdelen liggen.
Er waren dingen van de marinebasis...
...waarvan we niet weten wat er gedumpt is.
Dingen van de scheepswerven, zoals verf en olie.
Er lagen oude auto's.
Er lag eten uit winkels...
...er werden dieren gedumpt...
...dode dieren.
Het was van alles en nog wat...
...wat daar gedumpt werd.
Ze moesten er vanaf omdat het een berg vol afval was.
Dus staken ze het in brand.
En dat brandde dagenlang…
...achter elkaar en de geur was vreselijk.
En de rook bedekte je helemaal.
Je kon je ramen niet openen.
Ik weet nog dat...
...iemand zei: 'De stort staat in brand.'
Eerst begonnen de meeuwen heel hard te schreeuwen.
En toen waren ze weg.
Daarna werd de rook een zwarte wolk.
En toen het roet...
...toen het begon te doven of het ging regenen...
...bedekte het roet alles.
Ik weet nog dat ik 's ochtends naar school ging...
...en we hadden geluk als we op school kwamen...
...zonder dat we stonken alsof we uit een soort...
...chemische oorlog kwamen.
Dan kwam je op school...
...en zei de leraar:
'Heb je je wel gewassen vanochtend?'
Het was vreselijk.
We drinken water...
...uit beken en bronnen in de gemeenschap...
...die er al generaties lang zijn.
Wie weet wanneer die stortplaats naar onze bronnen is doorgelekt?
Wie weet?
Als je het hebt over...
...hoe milieuracisme deze gemeenschap heeft beïnvloed...
...het heeft...
Het maakt ons kapot.
Wij hebben dat afval niet geloosd.
Onze families hebben er niet om gevraagd.
En nu lijden wij onder de gevolgen ervan...
...doordat we onze dierbaren verliezen.
Ze zijn dood.
Er is zo veel kanker in onze gemeenschap...
...en mensen zeggen: 'Kanker is overal.'
Maar in dit gebied...
...hebben we een van de hoogste aantallen van de ziekte van Kahler.
Mensen gaan er hier dood aan. Waarom?
Door de stortplaats.
Daar is mijn moeder. Daar zit ze.
En dit is... we zitten in onze tuin.
Dat ben ik met mijn vlechten.
Schattig.
Wie was jij van de zeven?
Was je... -De oudste.
Dat is mijn broer Robert.
Robert is hier. Hij is degene die…
Hij en... die stierf aan kanker.
En dat is mijn zus, Babe, die de ziekte van Kahler heeft.
En mijn jongste broer, Frank.
Dat zijn wij.
Dat is mijn oom die net is overleden aan kanker.
Twee jaar geleden overleed hij.
Nadat m'n vader aan kanker was overleden...
...werd hij min of meer het vaderfiguur.
Maar ze zijn nu dood.
Ik wil geen...
Ik wil geen dingen zeggen die mensen kwetsen...
...maar ik probeer de waarheid te vertellen. Dat is het hem, hè?
Het is soms moeilijk...
...vooral als je het over racisme en discriminatie hebt.
Een paar hanen.
De zwarte gemeenschap begint hier.
We hebben hier de put getest.
En deze mensen hadden...
...hoge arseenniveaus in hun water.
Dit is een kleine gemeenschap.
Deze familie heeft mensen verloren...
...aan kanker.
Deze man heeft de diagnose gekregen en leeft waarschijnlijk niet lang meer.
Hij heeft longkanker.
De man die hier woont.
Heel aardige mensen daar.
Ik had je aan ze moeten voorstellen...
...maar ik heb ze niet verteld dat we komen, dus beter van niet.
De put van deze mensen is besmet.
Ze kunnen hun water niet drinken.
Deze vrouw haar man stierf aan kanker. Ze woont daar alleen.
De man van deze vrouw stierf aan kanker.
Hij... Ze ging door met haar leven.
Vond iemand anders. Een aardige man uit Newfoundland.
De hele familie in dit huis...
...stierf aan kanker.
Dit is nu van iemand anders...
...die naar de gemeenschap is verhuisd en het probeert te repareren, er te wonen.
Maar iedereen die in dat huis woonde stierf aan kanker.
De man van deze vrouw stierf aan kanker.
Ze is nu zelf ook vrij ziek door kanker.
De man die dit huis bouwde en zijn vrouw stierven aan kanker.
Hun dochter woont nu in Birchtown.
Ze had kanker, overleefde het.
Maar...
...hun twee zonen stierven aan kanker.
Niet best.
Dit huis hier...
...staat het dichtst bij...
...de stortplaats.
Een jonge vrouw...
...moest hierheen terugverhuizen...
...en hier wonen.
Haar moeder stierf aan kanker. Haar vader stierf aan kanker.
En ze is er nu weer terug. Ze heeft vijf kinderen in dat huis.
Ze kan nergens anders wonen.
Dus ze moet daar weer wonen.
En je kunt...Ddoor die bomen heen...
...was de voet van die stortplaats.
Het is niet zo ver.
Ja. We speelden altijd in die bossen.
Niet best.
Ellen, wil je naar buiten en erheen lopen?
Kunnen we naar de stortplaats lopen?
Er staat wel een bord met 'verboden terrein'.
Maar ik weet hoe ik er binnenkom.
Dit is Mr Clyke.
Mr Clyke is heel excentriek.
En hij is nu gediagnosticeerd...
Hij is waarschijnlijk de oudste zwarte man in de gemeenschap.
Ik weet niet of hij thuis is.
Wat doe je?
Dit is Mr Clyke. -Ja, Ron Clyke.
Dit is Ian.
Ian hoe?
Ian, ik weet niet hoe.
Daniel.
-Ian Daniel.
Moet je die camera's zien. -Ik weet het.
En moet je mij nu zien.
Je ziet er goed uit.
Ik ben Ellen. -Wat?
Ik heet Ellen. -Ellen. Ellen hoe?
Page. -Page.
Ellen komt over de stortplaats praten.
We waren aan het praten. We hadden het over...
...de rook en het roet en de as en zo.
En wat we willen bereiken.
Omdat iedereen overleden is. Jij bent de oudste die er nog is.
Dat denk ik wel. -Ja.
Jij bent de oudste man, hè?
Ja, want Wally Davis is ongeveer 70.
Wallace, ja. Wallace is…
Zelfs hij wordt behandeld voor kanker.
Wallace wordt weer behandeld voor longkanker.
En ik ga er deze week heen.
Je gaat deze week?
Aanstaande vrijdag.
Vrijdag. Om te zien hoe het met je gaat.
Ja. -Ja.
Ik ga weer voor controle.
Ik ga eens per jaar.
Ja. Denk je dat de stortplaats iets met je kanker te maken had?
Wie weet?
Wie weet, ja.
Vast wel.
Want de hele buurt heeft het.
Ja. -Ja.
Alle mannen zijn dood, hè?
Je hebt Frank en Seldon en Ed, je vriend Ed...
...allemaal dood.
En Bern Bruce en Shirley. -En Bern en Shirley, ja.
We gaan daarheen, wat rondlopen.
We sluipen langs het hek.
Er is daar een pad.
Ja, we gaan langs het pad.
STORTPLAATS GESLOTEN PER 3 DECEMBER 2016
Ik hoop dat...
...als iemand hier iets van leert...
...hoop ik...
Wat betreft het milieu, hoop ik dat men leert spullen te gebruiken.
Dan is er geen afval.
Zou het niet mooi zijn als we een manier vonden...
...om alles wat we nodig hebben...
...steeds weer opnieuw te kunnen hergebruiken?
Hoe mooi zou dat zijn?
Dan hadden we niet dit probleem...
...van mensen die sterven door dingen die we hebben gebruikt...
...en in brand gestoken.
De stortplaats is in 2016 permanent gesloten.
Als je er vandaag rondloopt...
...zou je, als er geen overblijfselen lagen...
...niet weten dat het ooit een stort was.
Zorgelijk is wat er in de grond ligt begraven...
...en hoe dat het water en de grond in de buurt kan bevuilen.
Ik kan me voorstellen dat het eng is steeds te denken: 'Zit het in mijn water?
Heeft het het water bereikt?'
Godzijdank hebben we nu watertests gedaan...
...en we praten erover, komen bij mensen thuis.
Ik ben bij iedereen langs gegaan en heb gezegd:
'Je moet je put testen.
Ik ben hier met een team, we doen het.'
En mensen worden zich er nu van bewust...
...omdat de watertest uitwees dat er iets in het water zit.
Of ze nu zeggen dat het niet door de stortplaats komt...
...we weten dat het water je ziek...
Als er coliformen en E. coli in je put zitten...
...die je gebruikt om mee te koken, om je kinderen te voeden...
...en je man, of je tanden ermee poetst...
...en je mee wast en zo, dan weet je het.
Als je dan ontdekt dat er iets mis is met je water...
Het bepaalt je leven.
Jouw leven.
Je hele leven.
Het is ons geboorterecht schoon water te hebben.
Daar hoor je niet voor te vechten. -Dat zouden we niet moeten.
En de mensen op wie we stemmen in deze gemeenschap...
...zouden samen met ons moeten vechten...
...voor schoon water.
Word eens wakker.
Ze zijn niet eens... Ze zien het niet als een probleem.
Het is geen probleem, want het beïnvloedt hen niet.
Omdat zij schoon drinkwater hebben...
...zij hebben het stadswater.
Dat hebben wij niet eens. Die optie is er niet voor ons.
We kunnen niet kiezen en zeggen: 'Ik ga deze put niet meer gebruiken...
...omdat hij besmet is, dus ik sluit me aan op het stadswater.'
Die optie is er niet. Ze vinden het niet haalbaar ...
...leidingen te plaatsen zodat we schoon water hebben.
Waarom zijn wij in deze gemeenschap minder waard...
...dan de mensen in die gemeenschap?
WELKOM IN SHELBURNE
GESTICHT IN 1783 DOOR LOYALISTEN
De afgelopen jaren heeft Louise zich uitgesproken...
...en de regering gevraagd om milieugrondrechten...
...die een gezonde omgeving voor elke bewoner garanderen...
...vooral van oudsher gemarginaliseerde mensen.
Maar de reactie van lokale politici is verontrustend.
'HAAL RACISME ER NIET BIJ,' ZEGT RAADSLID
Racisme duurt nog steeds voort en is hier nog steeds.
En als we er niet over praten, het niet identificeren...
...zal het nooit stoppen.
En dat ik me erover uitlaat...
...heeft me van sommige leden in mijn gemeenschap verwijderd...
...omdat ze er niet over willen praten.
Je had het over de burgemeester.
Oké, Ik hoor het al.
O, de burgemeester.
Ik wilde vragen: 'Wat doet je burgemeester?'
De burgemeester vindt dat ik geen recht heb om te spreken.
Hoezo?
Omdat ze...
Ze heeft me dat echt verteld:
'De gemeenschap wil niet dat je hierover praat.
Het interesseert de gemeenschap niet.'
Nou, het spijt me.
Maar ik zeg het gewoon.
Het is...
Het is mijn geboorterecht om je te vertellen...
...dat je mijn familie en gemeenschap verwoest...
...en dat is zo omdat jij besloot je afval in mijn achtertuin te dumpen.
Sorry.
Maar zo zit het.
Je helpt ons of je bent tegen ons, het een of het ander, toch?
Als de verkiezingen eraan komen...
...komen ze naar deze gemeenschap en beloven ze je van alles.
'We doen dit, we doen dat, we zullen dit en dat voor je doen'...
...en mensen geloven het.
Mijn volk vertrouwt mensen.
En ze stemmen op die mensen en die mensen doen gewoon...
En als je niet voor je buur kunt zorgen...
...of de mensen om je heen, of je familie...
...wat heb je dan aan iemand?
Wat doe je hier dan?
Als je niet om je broers of zussen geeft...
...of wie dan ook...
...waarom doe je het dan?
Snap je? Waar kom je dan elke dag je bed voor uit?
Voor jezelf? Dat moet vreselijk eenzaam zijn.
Als ze daarvoor leven.
Toch?
De liefde voor mensen moet op de eerste plek staan.
We moeten er voor elkaar zijn.
We gaan maar één kant op.
Als we het de eerste keer niet goed doen krijgen we niet nog een kans.
Dus als dat betekent dat ik erop toezie...
....dat mijn buurman gezond is, op een bepaalde manier...
...en als ik maar één ding kan doen om daarvoor te zorgen...
...dan doe ik dat.
Een gemeenschappelijke put slaan voor schoon drinkwater...
...op een locatie die Louise voorstelt, zou ongeveer 10.000 dollar kosten.
Voor dit jaar alleen heeft de stad 35.000 dollar begroot...
...voor hun jaarlijkse Stichtersfestival.
Slechts drie uur noordwaarts...
...heeft de inheemse bevolking van Pictou Landing...
...ook te maken met een giftige erfenis van de overheids nalatigheid.
Het huidige gevecht van de Mi'kmaq-mensen hier...
...weerspiegelt een lange strijd...
...tussen inheemse gemeenschappen en de overheid...
...sinds de kolonisatie van het huidige Canada begon.
Genocide, geweld van federale agenten en katholieke kostscholen...
...ontnamen de Mi'kmaq veel van het land en de cultuur die ze ooit kenden.
Tegenwoordig kampen ze ook met een milieuramp...
...die hun gemeenschap al meer dan 50 jaar teistert.
Boat Harbour, Nova Scotia.
Duizenden vissen snakken naar adem en sterven.
Veel mensen die de foto's op het nieuws zagen reageerden walgend, verontwaardigd.
Hoe kon dat gebeuren?
Maar dit zijn slechts de nieuwste foto's in een lange geschiedenis van vervuiling.
Hallo.
Leuk je te ontmoeten. -Insgelijks.
Kom binnen. -Sorry daarvoor.
De GPS deed wat..
Ik zat ineens vast in de modder.
Ik wist dat het een binnenweggetje was. Ik dacht: weg afgesloten
Voor de vervuiling heette wat we nu kennen als Boat Harbour, A'Se'K.
A'Se'K betekent 'de andere kamer'.
Het was de plek waar leden van onze gemeenschap naartoe vluchtten...
...als de indianenagenten kwamen om kinderen mee te nemen.
Ze vluchtten naar A'Se'K.
Dus A'Se'K...
...zoals een van de oudsten het treffend zegt...
...was ooit als een ouder voor hen.
Ze werden beschermd.
Ze gaven ze te eten als ze honger hadden.
Ze kregen onderdak en toen...
...de fabriek kwam in 1965...
...en hun erg doelbewuste plan begon om...
...ons land te infiltreren...
...en onze A'Se'K...
...werd dat allemaal afgenomen.
In 1965 wilde de Scott Paper Company...
...een pulp- en papierfabriek bouwen in Nova Scotia.
Ze wisten goed waar ze heen wilden.
Het stadje Pictou.
Je hebt het equivalent...
Hun adviseur, dr John Bates...
...had de locatie een paar jaar eerder uitgekozen.
Hij stelde voor...
...dat Scott Paper een pulpfabriek bouwde.
Het afval van de fabriek zou onder Pictou Harbour worden gesluisd...
...en gedumpt in Boat Harbour.
Uiteindelijk zou het industriële afval zijn weg vinden naar de oceaan.
Toen dit werd voorgesteld...
...was dr Bates geen adviseur meer voor Scott.
Hij was hoofd geworden van het waterschap van Nova Scotia.
Alles was geregeld voor een lucratieve deal...
...tussen Scott Paper en de provincie Nova Scotia.
De regering zou het afval van de fabriek afhandelen en kocht land in het gebied.
Het enige probleem waren de indianen die aan de rand van Boat Harbour woonden.
Het waterschap had mijn grootvader benaderd...
...die toen stamhoofd was, en de raad...
...en zei: 'We willen hier een fabriek bouwen.
Maak je er niet druk om.
Alles komt goed. Het wordt een zoetwatermeer.
Het zal nergens impact op hebben.
Er waren zorgen opgeschreven over het milieu-impact...
...en de impact op hun visserijen, dus ze uitten deze zorgen...
...zoals ons bestuur al tientallen jaren doet.
Dus toen ze erachter kwamen dat we ons hier zorgen over maakten...
...'O, we nemen ze ergens mee naartoe.'
Ze namen mijn grootvader mee...
...en een ander raadslid, Martin Sapier...
...naar een plek in...
...New Brunswick....
....wat niet eens een zuiveringsinstallatie was...
...zoals degene die ze bouwden.
Mr Wigglesworth kwam hier...
...nam ons mee naar St. John's of Lancaster, hoe je het ook wil noemen...
...naar een pulpfabriek.
MICHELLES OPA
En hij liet ons zien dat in het water geen verkleuring zat, geen geur.
Hij liet zien dat er geen verkleuring was. -Geen verkleuring.
Er komt geen geur of wat dan ook uit die pulpfabriek.
Deze rook komt van de pulpfabriek in St. John.
Maar de indianen kregen dit niet te zien.
Hen werd een waterzuiveringsinstallatie getoond...
...voor huishoudelijk afvalwater een paar kilometer verderop.
Dat was al een façade op zich.
Ze vertelden ze leugens...
...en ze probeerden ze te overtuigen...
...'Het heeft geen impact. Er komt een meer.
Je kan er nog van genieten, ontspannen, je kunt nog steeds de dingen doen...
...die je wilt doen.'
En er waren voorwaarden...
...in de overeenkomst die totaal werden genegeerd.
Ze wilden weten...
...zeker weten wat de impact zou zijn en daar werd nooit werk van gemaakt.
Het enige wat waargemaakt werd, was 60.000 dollar.
En toen was 60.000 dollar voor een onderdrukte gemeenschap...
...die had geleden onder de invloed van kostscholen en...
Dat was veel.
Ik kan me voorstellen wat m'n opa dacht.
Ik doe zo...
Het milieu wordt niet aangetast.
Ik leef mee met het district.
Ik leef mee met... Ik help.
Dit kan niet slecht aflopen.
Daar in New Brunswick ondertekende mijn opa...
...samen met Martin Sapier, een stuk papier.
Een stuk papier. Daar, op dat moment, hadden ze hem.
De indianen hadden hun rechten op Boat Harbour opgegeven...
...voor zo'n 65.000 dollar.
Twee jaar later was de fabriek in gebruik.
En het afval stroomde naar Boat Harbour.
Ze doodden alle vissen daar...
...de volgende dag zowat, langs de hele kust.
Dode vissen, haringen, zeehonden en alles wat daar was.
Ze doodden ze meteen, van de ene op de andere dag.
Binnen een week na de start van de fabriek.
Zo'n drie, vier dagen nadat het begon.
Ja. Ze doodden alles met de fabriek.
Als ik alleen al denk aan het verdriet dat hij voelde...
...toen hij besefte dat Boat Harbour dood was.
Hij stierf denkend dat het zijn schuld was.
En dat geeft hij door aan...
Dat schuldgevoel geeft hij door aan z'n kinderen en familie...
...en hoe gingen zijn ermee om, toen...
Dan krijg je...
Het is een cyclus die doorbroken moet worden.
Hoe zou het leven voor mijn familie zijn...
...als dit in Boat Harbour niet was gebeurd?
M'n opa en oma hadden 13 kinderen.
Mijn grootvader overleed erg jong, eind 40.
Vandaag de dag leven alleen m'n moeder en tante nog.
Alle anderen zijn overleden aan kanker.
Door zelfmoord.
Alcoholisme en drugs hebben een prominente plaats gekregen.
Dus ik vraag me vaak af of als dit niet was gebeurd....
...we een kans hadden gehad...
...om op een manier te leven...
...waarop we samen oud konden worden.
Ik neem jullie mee naar de afvalwaterzuiveringsinstallatie...
...bij Simpson's Lane.
Niet ver van onze gemeenschap.
Dit is de ingang van de zuiveringsinstallatie...
...die hier al sinds 1967 is.
Dit komt rechtstreeks uit de fabriek.
Rauw, ongezuiverd afvalwater.
PAS OP: DIEP WATER
En dat kwam vroeger direct op ons land.
Er was geen zuiveringssysteem voor, dus het werd gewoon doorgesluisd.
Ik word hier zo verdrietig.
Zo ruikt onze gemeenschap.
Soms kom je in onze gemeenschapsgebouwen en huizen...
...en merk je dat het gewoon in de muren trekt.
Dit zijn de beluchters.
Ze geven kennelijk zuurstof aan het water, wat nogal triest is...
...maar ze zeiden toen dat het geen impact zou hebben...
...en hier blijven we mee zitten.
Dit alles heeft impact op onze gemeenschap...
...dus we lijden niet alleen...
...wetende dat dit de staat van ons water is...
...maar kijk ook naar onze lucht.
En, ja. Het is...
Het is triest.
Maak je je zorgen om je eigen gezondheid?
Grappig dat je dat zegt...
...want gezien mijn herkomst...
...en mijn familie die al is overleden, verwachtte ik nooit lang te leven.
Ik word volgende week 41.
En...
...wetende dat iedereen zo jong is overleden...
...heb ik altijd het gevoel gehad dat ik geen kans zou krijgen oud te worden.
En soms denk ik dat nog.
Rouw, en ik zeg dat woord vaak...
...want ik kan het niet anders beschrijven...
...kent vele vormen.
Het is...
Hoe ga je hiermee om?
Hoe zou jij hiermee omgaan?
Maakte u zich zorgen...
....om het feit dat de lagune zo dicht bij het indianenreservaat lag?
Het deed hen geen kwaad.
Ze kwamen niet in het water, ze woonden niet in het water.
Ze woonden in het zicht van het water.
En wat dan nog?
Dit zijn wat leden van de gemeenschap die overleden...
...sinds de opening van de fabriek.
En ja, je ziet duidelijk...
...dat ze jong sterven. Ja. Dat is waar.
Ik tel de doden niet graag.
Er waren er veel.
Veel mensen zouden hier moeten zijn. Ze zouden hier moeten zijn.
Ze zouden samen met ons moeten vechten en de beëindiging moeten zien van...
...de vervuiling van het water.
Maar dan is niet zo.
Dus dat wilden we herdenken.
Zo zijn ze hier. Zie zien wat er gebeurt, wat we doen.
Ze worden trots op ons.
Dit herinnert me aan waarom ik dit doe...
....want…
Genoeg is genoeg.
In 2014 ontstonden er spanningen toen de fabrieks pijpleiding kapot ging...
...en 47 miljoen liter giftig, ongezuiverd afvalwater gestort werd in het gebied…
....op land bekend als Mi'kmaq-begraafplaatsen.
De regering had meerdere keren beloofd Boat Harbour te sluiten...
...maar kwam dat nooit na.
Dit keer kwamen Michelle en haar gemeenschap in actie...
....en creëerden een blokkade...
...en zwoeren niet te vertrekken tot Boat Harbour gesloten was...
...om de provinciale overheid te dwingen eindelijk op te treden.
Sinds juni 2014...
...was er veel media-aandacht...
...voor ons vreedzame protest...
...tijdens het afvalwaterlek in de pijpleiding.
We stonden aan de frontlinie, we waren het zat.
We waren het zat dat dit blijft gebeuren...
...dat het afvalwater dat ons...
...al vijf decennia lang een last is, ons nog steeds schaadt.
We bleven discussiëren.
Ons bestuur vergaderde geregeld met de regering...
...en probeerde een oplossing te vinden voor wat er gaande was.
We kwamen bijeen in de gymzaal van de gemeenschap...
...en het bestuur kwan terug en zei:
'We hebben met de regering gepraat en ze zeiden 't volgende.'
En natuurlijk vertrouwen we ze niet.
De basisregel, het vertrouwen is gebroken door verschillende regeringen...
...en door verschillende verbroken beloftes...
...door de decennia heen.
Dat was het voornaamste.
Dat overheerste toen wij probeerden te bepalen...
...of ze de waarheid vertelden.
We hadden het geluk dat we tot een akkoord kwamen...
...een akkoord waar we niet geheel blij mee waren.
Dat ze eindelijk de schade zouden erkennen...
...en een sluitingsdatum voorstellen van de zuiveringsinstallatie in Boat Harbour.
De datum die ze voorstelden was niet de datum die we wilden.
We hoopten op eerder.
De datum die ze ons gaven was 31 januari 2020.
We hebben er lang over nagedacht.
Maar we hebben een compromis gesloten.
Ter verduidelijking, het compromis was niet de fabriek te sluiten...
...maar de zuiveringsinstallatie die de gemeenschap al decennia schaadde.
BOAT HARBOURWET
De regering van Nova Scotia nam de Boat Harbourwet aan...
...een wet die bepaalt dat op 31 januari 2020....
...het gebruik van de installatie...
...'voor de opvang en zuivering van afvalwater van de fabriek moet stoppen'...
...zodat er tijd is voor twee dingen:
...het plannen en bouwen van een nieuw zuiveringsstation...
...en de schoonmaak van Boat Harbour.
Northern Pulp kreeg vijf jaar om een alternatief plan te bedenken.
Maar vier jaar later was hun beste voorstel...
...een nieuwe pijpleiding die het afvalwater zou dumpen...
...in de Straat van Northumberland, vlak naast Pictou Landing...
...lucratieve visgebieden voor de inheemse en niet-inheemse bevolking...
...een plan dat tot publieke ophef leidde.
We willen gelukkig zijn. We willen de afsluiting van iets vieren.
We willen genezen.
We willen al die dingen doen die we volgens ons...
...hadden moeten kunnen.
En hoe kunnen we dat vieren...
...terwijl ze een nieuwe pijpleiding of zuiveringsinstallatie voorstellen...
...die het alleen van onze achtertuin naar de voortuin verplaatst?
Maar wat me echt stoort is dat ze het hebben over 'gezuiverd afvalwater'.
Dit 'gezuiverde' afvalwater schaadt ons...
...al meer dan vijf decennia.
We zouden niet moeten blijven vechten.
We zouden niet moeten hoeven protesteren...
...en zeggen: 'Wat is er verdomme mis met jullie?
Waarom willen jullie dat daar doen?'
Hoe kan de regering dat goedvinden?
Ze weten precies welke verwoesting we hebben doorgemaakt.
Onze geschiedenis.
We zullen er nooit vanaf komen.
RESPECTEER DE BOAT HARBOURWET
In het begin van 2019 kwam de gemeenschap van Pictou bijeen...
...om de publieke aandacht te richten op de geplande sluitingsdatum in 2020.
De zaal was vol optimisme...
...toen de inheemse gemeenschap van Pictou het jaar begon af te tellen...
...tot de sluiting van de zuiveringsinstallatie.
Samen willen we een schone omgeving.
Samen willen we dingen rechtzetten en daar gaat dit om.
Deze datum betekent niet alleen veel voor de inheemsen van Pictou Landing...
...maar voor iedereen.
'Ik wil dat mijn kinderen al kunnen zwemmen en vissen in Boat Harbour...
...als ze zo oud zijn als ik. Zodat ze de jeugd krijgen die ik niet had.'
Terwijl de gemeenschap feestvierde...
...hield Northern Pulp hun eigen bijeenkomst.
Zonder een alternatief zuiveringsplan...
...en in de hoop een volledige sluiting te vermijden...
...vroegen ze om uitstel om de installatie open te houden.
We hebben allemaal hetzelfde doel...
...en dat is Boat Harbour te zien terugkeren naar zijn natuurlijke staat.
We hebben gewoon wat meer tijd nodig om de tijd en zorgvuldigheid te garanderen...
...om elke fase uit te voeren, van milieu-evaluatie...
...tot de bouw en ten slotte het gebruik van de nieuwe installatie.
Vandaag had een feest moeten zijn, maar een uur voor het begon...
...kondigde de Northern Pulp-fabriek aan dat ze uitstel nodig hadden...
...om de installatie te sluiten.
Stamhoofd Andrea Paul zegt dat de timing van die aankondiging teleurstelt...
...en dat uitstel onacceptabel zou zijn.
Ze wisten het al in 2015...
...en hadden ze die tijd genomen om proactief te handelen..
...in plaats van reactief op het nieuws...
...dan zouden ze nu verder zijn in wat ze wilden bereiken.
En toen leek Stephen McNeil, de premier van Nova Scotia...
...en de eerste regeringsleider die de sluitingsdatum serieus nam...
...nu ook te zwichten.
We gaven ze vijf jaar en ik was er duidelijk over...
...dat 31 januari 2020 onze deadline is.
Ik zei ook tegen de gemeenschap en dit bedrijf...
...dat als je samen een manier vindt en daarvoor uitstel nodig is...
...dat ik dat zou overwegen.
In plaats van dapper te zeggen:
'Nee, het bestuur van A'Se'K heeft een wet voor de sluiting op 31 januari 2020...
...en daar houden we ons aan', kozen ze ervoor...
...ons als zondebok te gebruiken.
'Oké, nou, weet je, we kunnen misschien, als Pictou Landing het eens is...'
Ik vond dat erg oneerlijk.
Dat was oneerlijk tegenover ons.
Als het een volwaardige relatie was...
...zoals ze graag opscheppen, hadden ze gezegd: '31 januari 2020.
We hebben de wet gemaakt en we houden ons eraan, klaar.'
Maar dat deden ze niet.
Ik wil zo wanhopig graag in iets geloven...
...en...
...op dit moment geloof ik in 31 januari 2020.
Ik hoop dat mensen beseffen...
...dat we deze dingen niet doen om onrust te stoken...
...om iedereen verdriet te bezorgen.
We doen het omdat we een toekomst nodig hebben.
We moeten verbonden zijn met het land.
We moeten een duurzame omgeving hebben...
...voor onze kinderen, en hun kinderen.
En we doen het omdat we hier horen te zijn en dit horen te doen.
Het komt erop neer dat we het zat zijn ziek te zijn.
En we hopen te genezen.
We hopen uiteindelijk van dit alles te genezen...
...maar er is een citaat dat ik altijd aanhaal:
'Je kunt niet genezen in dezelfde omgeving die je ziek maakte.'
Dus om te kunnen genezen moet dat water niet meer stromen.
Als het afvalwater stopt met stromen, is een intensief schoonmaakproces nodig.
...dat naar schatting vijf jaar duurt en meer dan 200 miljoen dollar kost...
...om giftige stoffen zoals kwik uit Boat Harbour te verwijderen.
De hoop is dat het gebied uiteindelijk weer op zijn oorspronkelijke staat lijkt.
We zijn al begonnen te praten over...
...hoe Boat Harbour eruit zal zien in de toekomst.
Wat wil je zien als we weer naar A'Se'K kunnen...
...en het opnieuw kunnen opeisen?
Want we noemen het wel Boat Harbour, maar dat is de naam sinds de vervuiling.
Dat is de vervuilingsnaam.
Het heette A'Se'K, dus als A'Se'K terug is, hoe moet het eruit zien?
We hebben het over de natuur en over...
...dat ze zich weer willen kunnen verbinden met het land.
Zoiets eenvoudigs is genezing voor mensen.
Ik wil dat mijn grootvader in vrede kan rusten.
Ik wil dat alle strijders van Boat Harbour die er vóór ons waren, in vrede rusten.
En ik wil dat ze trots zijn...
...dat we tot het einde hebben gevochten.
Terwijl Michelle en haar gemeenschap blijven vechten...
...tot de sluitingsdatum van Boat Harbour...
...kan, een uur ervandaan, de geschiedenis zich best herhalen...
...doordat bedrijfsbelangen de overheid beïnvloeden...
...opnieuw ten koste van een inheemse gemeenschap...
...wat me tot mijn laatste stop brengt, het stadje Stewiacke...
...waar ze vechten om dat te voorkomen.
De AltaGas Corporation stelt voor...
...een ondergrondse opslag te bouwen op onafgestaan Mi'kmaq-gebied.
AltaGas ontdekte ondergrondse zoutgrotten...
...bij de Shubenacadie-rivier die aardgas konden opslaan.
Maar daarvoor willen ze de zoutafzettingen van de grot oplossen met rivierwater...
...en dat zoutwatermengsel dan weer in de rivier dumpen...
...tot 3000 ton per dag.
Het zoutgehalte van het pekelmengsel...
...is zes keer hoger dan dat waarin vissen veilig kunnen overleven.
Natuurlijk zijn gemeenschapsleden en lokale leiders er niet van gediend.
De gemeenschap is er niet blij mee.
De Sipekne'katik-raad is tegen het project.
Stamhoofd Rufus Copage zegt dat het laatste milieurapport...
...niet voldoende is uitgelegd aan zijn raad.
Ik hoopte met ze te kunnen praten...
...maar de regering geeft ons die kans niet...
...dus moeten we maar vechten.
Ze hebben dit nergens ter wereld ooit gedaan.
Waarom willen ze het hier in 't kleine Nova Scotia doen?
Waarom in onze rivier...
...waarin onze kinderen elk jaar vissen, waar ze hun eten vandaan halen...
...waar leden van onze gemeenschap al generaties lang samenkomen?
Het echte probleem voor de openbare veiligheid is Alton Gas.
RESPECTEER INHEEMSE VERDRAGSRECHTEN
Ik ontmoet de plaatselijke Waterbeschermers...
...in het Sipekne'katik-district, bekend als de Grassroots Grandmothers.
Ze leiden het verzet om niet alleen een milieuramp te voorkomen...
...maar ook een schending van hun verdragsrechten.
HOE ZIT HET MET WAARHEID EN VERZOENING?
Een paar van hen werden enkele dagen voor ons bezoek gearresteerd.
STEUN WATERBESCHERMERS
De Mi'kmaq-vrouwen zeggen dat ze het land en water beschermen...
...en toen ze niet vrijwillig weggingen werden ze opgepakt...
...vanwege obstructie van een gerechtelijk bevel.
Ze zeggen dat hun beweging nog lang niet klaar is.
We zullen het heilige altijd beschermen.
We stoppen niet. Let op mijn woorden, Alton Gas...
...jullie zullen niet slagen.
DE RIVIER IS VAN DE ZALM
WELKOM IN STEWIACKE RIVIEREN VOL KANSEN
TUSSEN DE EVENAAR EN DE NOORDPOOL
Ik ontmoet Dorene en Michelle, twee van de Waterbeschermers.
Ze brengen me naar het Alton Gas-hek...
...waar ze het project actief verstoren.
We gaan naar...
...het Alton Gas-hek.
Waar ze de dames arresteerden, de vrouwen.
Ze hebben de tabaksbundeltjes weggehaald. -Klopt.
Ik ga ze daarnaar vragen.
Waarom is daar een politieauto?
Weet ik niet.
De afgelopen vier jaar was dit de frontlinie van het verzet...
...wat leidde tot bijna dagelijks conflict.
Ik kom hier om naar de tabaksbundeltjes te kijken...
...die gebedsbundeltjes aan het hek.
We hebben dat ceremonieel gedaan. We hingen ze op als ceremonie.
We deden wel ons best ze te respecteren.
Die aan de andere kant lieten we staan en we hebben ze vastgemaakt.
Ik kan je ze nu geven.
Mag ik ze ophalen? Zal ik ze zelf halen?
Je mag niet door het hek, maar ik kan je ze geven.
Ik kan ze aan je geven.
Het is niet juist, dat is respectloos.
GEEN TOEGANG
AltaGas maakte zelfs een speciaal protestgebied...
...zodat ze de ingang niet zouden hinderen.
Dit is dus onze kooi.
Dit is de protestkooi die ze hebben gebouwd.
Ik ga niet in die kooi.
Want mijn ziel wil niet in de kooi.
'Vreedzame demonstranten kunnen dit gebied...
...overdag gebruiken, zodat het gebied veilig en schoon blijft voor allen.
Neem je afval mee. Niet parkeren, kamperen of vuur maken.
Het gebruik van alcohol en drugs is ten strengste verboden. Bedankt.'
Het niveau van onwetendheid en respectloosheid...
...dat die woorden overbrengen…
Wat doen jullie hier?
We hadden het met ze over het inheemse bestuur hier.
Ze weet dat we bezorgd zijn.
Ik herken jullie gewoon niet.
Jullie gezichten.
Ik herken dit wel.
Maar jullie gezicht niet.
De provincie geeft veel geld uit...
...om de echte criminelen hun gang te laten gaan en te helpen.
En het criminaliseren van ons eigen volk...
...komt niet echt ter sprake.
De echte crimineel is het bedrijf dat hier wil komen...
...om zout te dumpen in de rivier.
Dat zijn echte criminelen, maar ze worden beschermd door de politie.
Het is ongelooflijk storend.
Kijk, daar nog een.
Dorene neemt ons mee naar de andere Grandmothers...
...op hun tweede verzetsplaats...
...het verdrags-truckhouse...
...waar ze per ongeluk het begin van de Alton Gas-constructie ontdekte...
...drie jaar geleden.
Door het truckhouse te bouwen...
...lieten de Waterbeschermers hun rechten gelden en bezetten het gebied...
...hetgeen het bedrijf vertraagde...
...en het onafgestane Mi'kmaq-gebied hinderde.
BESCHERMD GEBIED
Dit is een openbare toegangsweg.
En er was hier een graafmachine...
...die deze dijk opvulde.
Ik rende naar hen toe en vroeg ze wat ze deden...
...en ze zeiden: 'Je hoort hier niet te zijn.
Dit is voor een bouwterrein.
En we moesten de dijk bouwen op bevel van de minister van milieu.'
En ik zei: 'Wat? Heeft ze jullie dat opgedragen?'
'Wanneer geeft ze het bevel weg te gaan, naar huis te gaan?'
Ik ging naar de rivier en ik offerde m'n tabak en ik bad...
...en twee bewakers kwamen achter me aan...
...en ze stonden daar terwijl ik naar het water zong.
En toen brachten ze me terug naar mijn auto.
En toen plaatste ik die video...
...om te laten zien dat hier graafmachines aan het bouwen waren.
Ik vertelde mensen: 'Dit doen ze met de rivier.
Kom maar hier.'
En dat weekend kwamen we en bouwden…
Ik neem je mee naar het verdrags-truckhouse.
Goed.
Oké dan. -Zal ik dit pakken?
MI'KMAQSTRIJDER
Hier begon het allemaal, de bezetting van deze plek.
Die dag waren de vrouwen hier.
We hadden ook een opgerolde kopie van ons verdrag...
...dat we uitrolden en aan ze voorlegden...
...en we lazen de clausule voor...
...nummer vier van ons verdrag uit 1752, die stelt:
'Als de indianen zo beslissen...
...wordt er een truckhouse gebouwd aan de Shubenacadie-rivier.'
We keken elkaar aan en zeiden: 'We beslissen.'
Zodra je bovenaan deze trap staat, zie je in één oogopslag...
...besef je meteen waarom we hier zijn.
Deze rivier is heilig voor ons.
Deze rivier is de snelweg van ons volk.
Het verbond ons hele gebied sinds mensenheugenis.
En dat blijven we doen.
En we laten dit bedrijf dat niet vernietigen.
GEEN ALTON GAS WATER IS LEVEN
Een van de dingen die ik belangrijk vind...
...is de wetenschap dat vrouwen de dragers zijn van het water.
En de reden dat vrouwen deze verantwoordelijkheid gegeven is...
...is omdat vrouwen de levensverstrekkers zijn.
Het wordt doorgegeven aan de vrouwen, in onze families...
...dat het water heilig is en onze verantwoordelijkheid.
We krijgen een geschenk, maar ook een verantwoordelijkheid.
Nu hun water in gevaar is, hun verdragsrechten geschonden...
...en de milieuwetten van het land genegeerd...
...gaan deze Grandmothers de confrontatie aan met de politici...
...die hen horen te beschermen.
Respecteer onze verdragen, Mr McNeil.
Praat met ons.
Waarom praat u niet met ons? -Doe uw raam omlaag.
Doe het raam omlaag. Kom op. Doe uw raam open.
Blokkeer die auto niet. Achteruit of je wordt gearresteerd.
Blokkeer de auto niet. Protesteer maar... -Respecteer ons verdrag. Respecteer...
Praat met de mensen. -Kom het verdrag na.
Stop AltaGas.
U bent de federale overheid en degene die de wetten bepaalt.
U vergiftigt onze wateren.
U laat andere bedrijven... -Bedankt.
...ons water... Nee, geen 'bedankt'.
Bedankt dat je direct tegen me bent.
Dat waardeer ik. -Ik ben een directe oma.
Vanaf nu wordt de regelgeving...
Geen regelgeving, we willen geen aardgas onder onze kont.
We gaan samenwerken met het inheemse bestuur, de provincie…
Waarom niet met de Grandmothers?
Haal Alton Gas nu weg uit onze provincie.
En de wetgeving die Trudeau probeert door te voeren...
...moet gestopt worden. Want hij verandert de wetgeving...
...zodat Alton Gas pekel in de rivier kan dumpen.
Ze voldoen niet aan de huidige regels...
...en de federale overheid stelt voor om nieuwe regels te maken...
...zodat ze wel aan de regels voldoen, hetgeen...
Ze heeft geholpen.
Het is gewoon...
Het is weer een voorbeeld van hun minachting...
...en hun schending van onze rechten.
Ze doen het en het is geen eens misleiding.
Ze doen het nu gewoon, schaamteloos.
En je hebt bijvoorbeeld het Ministerie van Visserij...
...dat van mening is dat ze niets kunnen doen...
...totdat er daadwerkelijk iets in het water komt.
Snap je?
En dat laten wij niet gebeuren...
...omdat dat risico te groot is.
Je kan het niet terugdraaien als het in gang is gezet.
Als die pekel in die rivier komt, verstoort het het zoutniveau.
Dan doodt het de vissen.
En wat dan?
Ze stellen ons gebied open voor zaken.
Of het nu Alton Gas is of fracking-bedrijven...
..of zeldzame aardmineralen...
...of goudmijnen...
...het zijn allemaal projecten die onze rechten beïnvloeden.
Ze minachten openlijk onze rechten...
...maar geven Alton Gas vrijstelling van de regels.
Canada is geen natie.
Canada is geen natie, laat dat duidelijk zijn, maar een bedrijf.
De doctrine van ontdekking.
Ze hebben niets ontdekt.
En elke keer als we ze vragen: 'Geef ons het bewijs', kunnen ze dat niet.
Daarom krijgen we nooit gerechtigheid in dit systeem...
...omdat wij inheems zijn.
En het is tijd dat dat stopt.
Het is tijd dat wij als vrouwen omarmen wie we zijn als Mi'kmaqis...
...dat we onze voorouders die voor dit land vochten herdenken...
...en dat we wakker worden.
We moeten voor onszelf opkomen.
We moeten ze zeggen dat ze weg moeten. Ze zijn hier niet gewenst.
Toch? En dat is min of meer wat we doen.
Zeggen dat ze weg moeten. Ze zijn hier ongewenst.
We willen ze hier niet.
Nu zie je dat dit niet alleen hier gebeurt...
...maar overal ter wereld.
Overal ter wereld. Als je kijkt naar waar de industrie...
...mensen hun leven beïnvloedt, zijn dat inheemse mensen...
...uit die gebieden.
En de meerderheid van die bedrijven is Canadees.
En ze hebben de macht...
...mensen te laten doden.
Ze hebben de macht gehad om oma's te vermoorden...
...en de mensen te doden die voor hun poorten staan.
Ik zei: 'We doen hetzelfde als wat ze in Guatemala deden.
Voor een bedrijf staan.'
En daar zijn mensen vermoord.
Als we minder zichtbaar waren, zouden ze ons ook afmaken.
Ja. -Ze maken ons ook af.
Kijk naar de aantallen vermiste en vermoorde inheemse vrouwen.
Ze vermoorden onze vrouwen al. -Klopt.
Onze waarheid is dat we geen keus hebben.
Dit is wie we zijn en dit is wie we altijd al hoorden te zijn.
Hij zit in ons DNA. Het zit in ons bloed.
Ze kunnen niet meer tegenhouden dat we inheems zijn.
Het is onze identiteit.
Ze kunnen ons niet weerhouden te leren hoe we voor de aarde moeten zorgen...
...wat onze relatie is.
Ze houden niet tegen dat we dat leren...
...aan onze kinderen en die van iedereen.
De profetie die ons geleerd wordt...
...was dat als we niet voor onze Moeder Aarde zorgden...
...ons land en onze wateren, ons eten en onze medicijnen...
...en de dieren en de bloemen en al dat ons in stand houdt...
...dan kost een ons water op een dag meer dan een ons goud.
Het wil zeggen dat hoeveel geld je ook hebt...
...je zult niet in staat zijn...
...dat water te kopen, omdat het zo kostbaar is.
Het zou niet uitmaken of je goud hebt.
Je kunt goud niet drinken. Je kunt geld niet drinken.
Dus het was niet alleen een les voor inheemse mensen.
Wij brengen de boodschap over.
Het is voor alle mensen, de hele mensheid.
Iedereen die nu leeft, moet hun kleinkinderen kunnen vertellen...
...en kinderen die nog komen, dat we er alles aan deden om iets te veranderen.
Iets te betekenen.
Om de vernietiging en vervuiling tegen te houden...
...en te zorgen dat het niet blijft bestaan.
Wij zijn gewone mensen.
Wij die hier voor je zitten zijn allen rechthebbenden.
En wij zijn met jou verbonden doordat je hier geboren bent.
Jij komt hier ook vandaan.
Je hebt die band met het land.
Als je voeten op ander gebied staan, kom je hier nog vandaan.
Je geest komt uit Mi'kma'ki.
Ik hoop dat je wat er vandaag is gebeurd met je meedraagt...
...in je ziel, en dat is krachtig.
PROTESTANTEN VASTBESLOTEN TE BLIJVEN
GEEN GESTOLEN ZUSTERS MEER
Het perfecte idee dat ik van m'n thuisland had in m'n jeugd...
...is een tijd geleden stukgegaan.
Maar ik besef nu dat ik niet alle factoren zag.
Dat achter de schaduw van bedrijven...
...voorbij regeringen die de ogen sluiten...
...naar burgers die het kwetsbaarst zijn gemaakt...
...kan liefde voor de natuur en voor elkaar zegevieren.
Ik kreeg een besef van macht en bestemming door de Grassroots Grandmothers...
...en alle vrouwen die ik op deze reis heb ontmoet.
Feit is, dat zelfs met hun opoffering...
...we niet weten wat de toekomst in petto heeft...
...voor hen of voor onze planeet...
...tenzij we elkaar en de machthebbers aankijken...
...en verantwoordelijk houden...
...tenzij we onze blik verleggen en verder kijken dan onszelf...
...en zien dat wat een van ons aangaat...
...ons allemaal aangaat.
Je DNA komt overeen met dat van een fruitvlieg.
Je bent verbonden met elk levend wezen op aarde.
Je hebt de kracht van het leven.
Gebruik het.
ER IS EEN PRIVÉDONATIE GEGEVEN VOOR DE AANLEG VAN EEN GEMEENSCHAPSPUT...
...DIE DE INWONERS VAN ZUID-SHELBURNE TOEGANG TOT SCHOON DRINKWATER GEEFT.
LOUISE HEEFT DE GEMEENTERAAD VAN SHELBURNE EEN VOORSTEL TER GOEDKEURING INGEDIEND.
DE RAAD HEEFT HET AANBOD GEACCEPTEERD.
DE GRASSROOTS GRANDMOTHERS EN ANDERE WATERBESCHERMERS...
...BLIJVEN DE REGERING VAN NOVA SCOTIA ONDER DRUK ZETTEN...
...OM HET ALTON GAS-PROJECT TE STOPPEN.
VOOR ONTWIKKELINGEN IN DIT VERHAAL, VOLG ZE OP TWITTER @STOPALTONGAS
OP 17 DECEMBER 2019 VERKONDIGDE DE REGERING VAN NOVA SCOTIA...
...NIET TEVREDEN TE ZIJN MET NORTHERN PULPS FOCUSRAPPORT...
...EN GEEN GOEDKEURING TE GEVEN AAN DE NIEUWE ZUIVERINGSINSTALLATIE...
...DIE HET AFVALWATER ZOU LOZEN IN DE STRAAT VAN NORTHUMBERLAND.
NORTHERN PULP KREEG DE OPDRACHT EEN MILIEU-EVALUATIERAPPORT TE MAKEN...
...WAT TWEE JAAR KAN DUREN.
DEZE BESLISSING DEED WEER IN TWIJFEL TREKKEN...
...OF DE AFVALWATERZUIVERINGSINSTALLATIE IN BOAT HARBOUR...
...OP 31 JANUARI 2020 ZOU SLUITEN.
OP 20 DECEMBER 2019...
...DEED PREMIER STEPHEN MCNEIL EEN AANKONDIGING.
Dit is een van de moeilijkste beslissingen die we als regering hebben moeten maken.
Mijn toewijding aan de schoonmaak van Boat Harbour was serieus...
...en niet iets wat onze regering lichtvaardig deed.
Veel regeringen zeiden dat ze het zouden opruimen...
...maar deden het niet.
Wij zullen dat patroon niet herhalen.
De Boat Harbourwet gaat van kracht op 31 januari 2020.
Northern Pulp moet stoppen afvalwater in Boat Harbour te lozen.
En laat me duidelijk zijn...
...er komt geen uitstel.
Ondertiteld door: Yvonne Conradi