Downloaded from YTS.MX
Jakim krajem jest Kanada?
Official YIFY movies site: YTS.MX
Zależy, jak na to spojrzeć.
Nowa Szkocja. Oceaniczne podwórko Kanady.
Dorastałam w stolicy, Halifaksie.
Niecała godzina jazdy w dowolnym kierunku
i jesteś na malowniczym wybrzeżu, nie martwiąc się niczym.
W pewnym sensie
Nowa Szkocja jest ucieleśnieniem tego,
jak wielu widzi Kanadę.
Jako uroczą ucieczkę.
Będąc dzieckiem, tak właśnie widziałam tę prowincję.
Mająca związek z naturą, serdeczna…
i przyjazna wszystkim.
W końcu Kanada dba o swoich obywateli.
- Jesteś Kanadyjczykiem? - Co…?
Mamy powszechną opiekę zdrowotną.
Od 14 lat obowiązuje tu
równość małżeńska.
Jako drugi kraj świata zalegalizowaliśmy trawkę.
Konopie, konopie
Ale zaglądając głębiej…
ten doskonały obraz
zaczyna pękać.
Żadnej rury!
Nie ma mowy!
ZATRZYMAĆ RASIZM ŚRODOWISKOWY
Politycy obiecują jedno, a robią drugie…
Historia naszego kolonializmu trwa po dziś dzień.
UWAGA: RUROCIĄG
A szansa na ochronę środowiska maleje z każdym dniem,
bo rząd przedkłada interesy korporacji
nad dobro publiczne.
Im więcej widziałam, tym mniej mogłam się powstrzymać,
by się nie odezwać.
Masz pomysł, jak możemy przekonać opinię publiczną i media,
by zwracały większą uwagę na globalne ocieplenie?
Chcę też powiedzieć, że ludzie, zwłaszcza ci marginalizowani,
a także ci, którzy nie mają z tym nic wspólnego,
cierpią teraz najbardziej.
Także w Kanadzie.
Z rasizmem środowiskowym, który tu mamy, także w mojej prowincji.
To się właśnie dzieje.
Dotyczy marginalizowanych ludzi i powinniśmy
o tym mówić.
HALIFAX, NOWA SZKOCJA
Mówi Ingrid.
- Cześć. - Hej. Już otwieram.
Dziękuję.
Spotkam się z profesor Ingrid Waldron,
autorką istotnej książki
o rasizmie środowiskowym, There’s Something in the Water.
Miło cię widzieć.
- Dzięki za wszystko. - Żaden problem.
Obudziłam się pewnego ranka i weszłam na Twittera.
Zobaczyłam, że obserwuje mnie osoba o nicku Tiny Canadian.
Nie „Ellen Page, aktorka”, więc nie zagłębiałam się w to.
Weszłam tam ponownie miesiąc później
i zobaczyłam tam masę komentarzy.
Nigdy ich tyle nie było.
Zastanawiałam się, co się dzieje.
I zrozumiałam, że to ty!
I wtedy
zaczęła się ta podróż.
Rasizm środowiskowy to stan,
problem nieproporcjonalnej ekspozycji
rdzennych i ciemnoskórych społeczności na obciążenie środowiska
różnymi zanieczyszczeniami.
Chodzi też o opieszałość rządu w kwestii tego problemu.
Wiemy już,
że to, gdzie mieszkasz, wpływa na twoje samopoczucie.
Kod pocztowy określa twoje zdrowie.
Wiemy, że pewne społeczności
są mniej zdrowe przez miejsce zamieszkania.
Większość tutejszych Afrykanów mieszka w historycznych społecznościach
na obszarach wiejskich, z których wiele znajduje się
przy wysypiskach.
Społeczności rdzenne również są usytuowane
w pobliżu tych niebezpiecznych stref.
Gdy żyjesz w takich niewidzialnych społecznościach,
które często nie mają głosu,
które są niewidzialne dla rządu…
często nikt cię nie słucha.
Należy spojrzeć
na rasizm środowiskowy w kontekście historii Nowej Szkocji,
w kontekście kolonializmu
w Nowej Szkocji i Kanadzie.
W Kanadzie panuje niechęć
do nazywania czegoś rasizmem.
Rasizm wnika w nasze struktury społeczne,
a w Kanadzie staramy się trzymać od tego z daleka.
Rasizm i rasizm środowiskowy
wywierają wpływ na szczeblu lokalnym,
zwłaszcza na poszczególne społeczności.
Wpłynął na czarne i rdzenne społeczności pod kątem społecznym,
ekonomicznym i politycznym.
Patrząc na poszczególne społeczności jako niegodne...
pozbawione człowieczeństwa…
bezwartościowe, bo tak myślimy o osobach innej rasy niż biała…
pod wieloma względami ma to sens,
że nie odpowiesz
w podobny sposób, gdyby chodziło o białych, bo…
te społeczności nic nie znaczą dla pojedynczych osób.
Powstaje dystans, bo jeśli nie poświęcasz czasu,
by spotkać się z nimi i poznać ich priorytety,
doświadczenia i wyzwania,
te nie trafią do zasad ochrony środowiska.
Trzeba słuchać tych społeczności, a tak…
się zwykle nie dzieje.
Jeśli spojrzeć na mapę Nowej Szkocji,
oznaczając na niej czarne i rdzenne społeczności,
a następnie miejsca składowania odpadów,
wyłania się niepokojący związek.
Odwiedzę kilka z nich i dowiem się, jak obciążenie środowiska
wpływa na życie mieszkańców.
Najpierw odwiedzę miasteczko Shelburne,
zaledwie 20 minut jazdy stąd mieszka moja rodzina.
Uważane za czyste,
przybrzeżne miasteczko.
W tym hrabstwie mieszkało niegdyś
najwięcej wyzwolonych czarnych w Ameryce Północnej.
Ich potomkowie zamieszkują teraz
głównie południe Shelburne.
Ale odkąd osiedlili się tu 250 lat temu,
czarnych obywateli nigdy nie traktowano
tak samo jak białych.
Rzeczywistość, z którą wciąż się mierzą…
bo wysypisko, które powstało tu w latach 40.,
nawiedza mieszkańców południa
lata po jego zamknięciu.
Porozmawiam z miejscową aktywistką, Louise Delisle, by dowiedzieć się więcej.
Naprawdę lubisz psy.
Cześć, skarbie.
- Ładnie tu. - Fakt, piękne miejsce.
Moja rodzina pochodzi z Lockeport.
- Słyszałam! - Tak.
- Spędziłam sporo czasu… - Znam ludzi…
- Fred Page? - …w Shelburne.
- Fred? Nie. - Nie.
- Mój ojciec, Dennis Page… - Był z Lockeport.
Dennis Page, Lorie Page.
- Znam Lorie Page. - Tak.
Rany. Zach ciągle powtarza:
„To moja kuzynka”.
- Zach Page. - Lorie. Znam Lorie.
- Jasne. - Ale super!
Odkąd wylądowali tu czarni lojaliści,
jak mówiłam, byliśmy zobowiązani umową.
Gdy tu dotarliśmy, obiecywano nam, że…
tu będzie lepiej, bo byliśmy niewolnikami.
Wielu przybywało koleją podziemną,
inni przybijali statkami,
a my jesteśmy ich potomkami
i czuję się zaszczycona,
że jestem częścią tej silnej rodziny
czarnych lojalistów.
Na początku lat 40.
zaczęli się zbierać w grupy.
Wiesz, jacy są ludzie.
Zbierają się wokół rodziny i tak dalej.
Ludzie zaczęli stawiać domy obok siebie.
Pod koniec lat 40.…
zdecydowali się… Nazwano to hałdą.
Trafiało tu wszystko. Nic nie sortowano.
Wszystkie śmieci z okolicznych terenów,
z miasta i okręgu Shelburne,
wszystko trafiało tam.
Trafiały tu odpady ze szpitali.
Prawdopodobnie też części ciała.
Były rzeczy z bazy marynarki wojennej, nie mamy pojęcia,
co to było.
Rzeczy ze stoczni takie jak farby i oleje.
Stare auta.
Żywność ze sklepów, do tego
zwierzęta, martwe zwierzęta.
Na tę hałdę trafiało…
praktycznie wszystko.
Musieli się tego pozbyć, bo powstała góra śmieci.
Więc ją podpalili.
Paliło się przez wiele dni…
cały czas, był potworny smród.
A dym zakrywał…
wszystko, nie dało się otworzyć okna.
Pamiętam…
jak ktoś powiedział, że pali się hałda.
Najpierw mewy podniosły wrzawę.
A następnie odleciały.
Dym wyglądał
jak czarna chmura.
A potem sadza,
gdy ogień zaczął dogasać lub zaczynało padać, sadza…
pokrywała wszystko.
Pamiętam, jak chodziłam rano do szkoły,
i mieliśmy szczęście, jeśli po drodze…
nie czuliśmy zapachu, który kojarzył się…
z bronią chemiczną.
A gdy już byliśmy w szkole…
nauczyciel pytał…
czy się dziś myliśmy.
To było straszne.
Piliśmy wodę
z potoków
i okolicznych studni
od pokoleń.
Kto wie, kiedy odpady przeniknęły do naszych studni?
Kto wie?
Gdy mówisz o tym…
jak rasizm środowiskowy wpłynął na tę społeczność,
to…
To nas zabija.
Nie umieściliśmy tam tego.
Nasze rodziny o to nie prosiły.
A teraz zbieramy
tego żniwo,
tracąc ukochane osoby.
Nie ma ich.
Mamy tu tyle zachorowań na raka,
ludzie mówią, że rak jest wszędzie.
Ale w tej okolicy mamy
jeden z najwyższych wskaźników zachorowań na szpiczaka mnogiego.
Tutejsi mieszkańcy na to umierają. Czemu?
To przez hałdę.
Tu jest moja matka. Ta, która siedzi.
A to… nasze podwórko.
A to ja z warkoczami.
Jak uroczo.
Którą z siedmiorga byłaś?
- Czy… - Byłam najstarsza.
To mój brat Robert.
Tutaj. To właśnie on…
On… zmarł na raka.
A to moja siostra Babe, choruje na szpiczaka mnogiego.
I mój najmłodszy brat Frank.
To my.
To mój wujek, który niedawno zmarł na raka.
Odszedł dwa lata temu.
Gdy ojciec zmarł na raka,
wujek przejął jego rolę.
Ale już nie żyją.
Nie chcę…
Nie chcę skrzywdzić kogoś słowami,
ale postaram się mówić prawdę.
O to chodzi, prawda?
To czasem trudne,
zwłaszcza gdy mówisz o rasizmie i dyskryminacji.
Parę kogutów.
Czarna społeczność zaczyna się tutaj.
Badaliśmy tutejszą studnię.
I okazało się…
że w wodzie jest duże stężenie arsenu.
To niewielka społeczność.
Ta rodzina straciła wielu członków…
z powodu raka.
U tego mężczyzny też go zdiagnozowano, raczej nie zostało mu dużo czasu.
Ma raka płuc.
Mieszka tutaj.
To bardzo mili ludzie.
Powinnam cię im przedstawić,
ale nie uprzedziłam ich o wizycie, więc lepiej nie.
Ich studnia jest skażona.
Nie mogą z niej pić.
Mąż tej pani umarł na raka.
Mieszka tam sama.
Mąż tej pani umarł na raka.
Ale podniosła się, żyje dalej.
Znalazła przemiłego mężczyznę z Nowej Fundlandii.
Cała rodzina, która tu mieszkała,
zmarła na raka.
Dom należy teraz do kogoś innego,
starają się go naprawić i w nim mieszkać.
Ale poprzedni mieszkańcy zmarli na raka.
Mąż tej pani umarł na raka.
Sama też zmaga się z rakiem.
Mężczyzna, który wybudował ten dom, i jego żona zmarli na raka.
Ich córka mieszka teraz w Birchtown.
Też miała raka, pokonała go.
Ale…
mieli też dwóch synów, zmarli na raka.
Tak.
Niedobrze.
Ten dom…
stoi najbliżej…
hałdy.
Pewna młoda kobieta
musiała tu wrócić
i teraz w nim mieszka.
Jej matka i ojciec zmarli na raka.
A ona znów tam mieszka. Wychowuje pięcioro dzieci.
Nie ma gdzie mieszkać.
Musiała tam wrócić.
A zaraz za tymi drzewami
zaczynała się hałda.
To niedaleko.
Tak. Bawiliśmy się w tym lesie.
Tak.
Niedobrze.
Ellen, chcesz tam wejść?
Możemy wejść na hałdę?
Postawili znak zakazujący wstępu.
Ale wiem, jak się tam dostać.
Tu mieszka pan Clyke.
Bardzo ekscentryczny jegomość.
U pana Clyke’a zdiagnozowano…
Myślę, że to najstarszy czarny mężczyzna w społeczności.
Nie wiem, czy jest w domu.
Co?
Co słychać?
- To pan Clyke. - Tak, Ron Clyke.
- To Ian. - Jaki Ian?
Nie wiem, jak…
Daniel.
- Daniel. - Ian Daniel.
- Ile tu kamer. - Wiem.
A ja taki roztrzepany.
Wyglądasz świetnie.
- Jestem Ellen. - Co?
- Nazywam się Ellen. - Jaka Ellen?
- Page. - Page.
Przyjechała tu porozmawiać o hałdzie.
I rozmawiałyśmy o…
dymie, sadzy, popiele i tak dalej.
- I o tym, czego chcemy. - Jasne.
Bo wszyscy odeszli. Teraz ty jesteś tu najstarszy.
- Chyba tak. - Tak.
Jesteś najstarszym mężczyzną.
Tak, bo Wally Davis ma jakieś 70 lat.
Wallace, tak. On jest…
Nawet on walczy z rakiem.
Znowu walczy z rakiem płuc.
- A ja idę w tym tygodniu. - W tym tygodniu?
W przyszły piątek.
Poznasz swój stan zdrowia.
- Tak. - Tak.
- Zbadają mnie ponownie. - Tak.
- Jak co roku. - Tak.
Myślisz, że hałda ma związek z twoim rakiem?
- Kto wie? - Kto wie, nie?
Na pewno.
Cała okolica ma raka.
- Tak. - Tak.
I wszyscy mężczyźni odeszli.
Frank, Seldon i twój przyjaciel Ed,
wszyscy odeszli.
- Bern Bruce i Shirley. - Zgadza się.
Pójdziemy tam i trochę się pokręcimy.
Pójdziemy wzdłuż ogrodzenia.
Tam jest ścieżka.
Tak, pójdziemy ścieżką.
HAŁDĘ ZAMKNIĘTO TRZECIEGO GRUDNIA 2016 ROKU
Mam nadzieję…
że jeśli ktoś…
wyciągnie z tego naukę…
mam nadzieję…
jeśli chodzi o środowisko, że ludzie nauczą się…
wykorzystywać rzeczy.
Wtedy nie będzie hałd.
Czy nie byłoby miło, gdybyśmy znaleźli sposób…
by wszystko, czego potrzebujemy, mogło…
zostać wykorzystane ponownie, raz za razem?
Byłoby miło.
Nie byłoby ludzi umierających
przez rzeczy, które wykorzystaliśmy…
i podpaliliśmy.
Wysypisko zamknięto na dobre w 2016 roku.
Spacerując tu dziś,
gdyby nie porozrzucane wokół szczątki,
ciężko byłoby rozpoznać wysypisko.
Niepokój wzbudza to,
co leży pod ziemią,
i jaki może mieć to wpływ na okoliczną wodę i glebę.
Wyobrażam sobie, jak dołujące jest rozmyślanie w stylu:
„Czy to jest już w mojej wodzie?”.
Dzięki Bogu przeprowadziliśmy badania
i odwiedzaliśmy ludzi, informując ich.
Chodziłam po domach i mówiłam:
„Sprawdzimy waszą studnię. Mam od tego cały zespół, do dzieła”.
Ludzie zaczynają zdawać sobie z tego sprawę,
bo otrzymali wyniki badań, z których wynika, że coś jest w wodzie.
Nieważne, czy mówią, że to z powodu hałdy…
wiemy, że to nasza woda sprawia…
Jeśli masz bakterie z grupy E. coli
w wodzie ze studni, której używasz w kuchni…
karmisz dzieci, męża, myjesz nią zęby,
myjesz się, cokolwiek, to wiesz.
A gdy odkryjesz, że z wodą coś nie tak…
to twoje życie.
Całe twoje życie.
Mamy boskie prawo…
do czystej wody.
- Nie powinniście o nią walczyć. - Dokładnie.
A ludzie, na których tu głosujemy,
powinni walczyć ramię w ramię z nami
o czystą wodę.
Ale obudźmy się.
Nawet nie zaprzątają tym sobie głowy.
To żaden problem, bo ich nie dotyczy.
Bo oni mają czystą, zdatną do picia wodę,
wodę z miejskich wodociągów.
My nie mamy nawet tego.
Nie możemy nawet powiedzieć:
„Nie będę używać skażonej wody ze studni,
po prostu podłączę się do miejskiej”.
Nie mamy tej opcji.
Uznali, że nie da się położyć tu rur,
żebyśmy mieli czystą wodę.
Czemu nasza społeczność znaczy mniej
od tamtej społeczności?
WITAMY W SHELBURNE
ZAŁOŻONE W 1783 ROKU PRZEZ LOJALISTÓW
Od kilku lat Louise mówi o tym otwarcie…
naciskając rząd do przyjęcia karty praw,
która zapewni każdemu mieszkańcowi zdrowe środowisko,
zwłaszcza marginalizowanym w przeszłości.
Niepokoi reakcja lokalnych polityków.
Rasizm przetrwał i wciąż tu jest.
A jeśli nie będziemy o nim mówić i go identyfikować,
to nigdy się nie skończy.
A moje przemowy na ten temat
oddzieliły mnie od niektórych członków społeczności,
bo ci nie chcą o tym rozmawiać.
Wspomniałaś panią burmistrz.
Rozumiem, mam swoją odpowiedź.
Pani burmistrz.
Chciałam zapytać, co robi.
Pani burmistrz nie sądzi, że mam prawo głosu.
Jak to?
Bo powiedziała…
Powiedziała mi, że społeczność nie chce,
bym poruszała ten temat.
Że ich to nie obchodzi.
Przepraszam.
Powiem to.
To…
boskie prawo pozwala powiedzieć wam,
że niszczycie moją rodzinę i społeczność,
a stało się tak, bo postanowiliście
zrobić z mojego podwórka wysypisko.
Przykro mi.
Ale tak to wygląda.
Albo nam pomagasz, albo jesteś przeciwko nam.
Kiedy nadchodzą wybory,
przyjeżdżają tu i obiecują złote góry.
„Zrobimy to, zrobimy tamto, wszystko dla was zrobimy”.
A moi ludzie im wierzą.
I głosują na tych ludzi, a tamci…
A jeśli nie możesz zająć się sąsiadem…
ani ludźmi wokół czy rodziną,
na co komu jesteś potrzebny?
Dlaczego tu jesteś?
Jeśli nie obchodzą cię bracia, siostry czy ktokolwiek…
Po co?
Po co rano wstajesz z łóżka?
Ta samotność musi być przytłaczająca.
Jeśli taki cel ich życia.
Prawda?
Miłość do ludzi…
musi być na pierwszym miejscu.
Musimy wzajemni się wspierać.
Czas płynie w jedną stronę.
I mamy tylko jedną szansę, by zrobić to dobrze.
Więc jeśli to oznacza,
że mój sąsiad będzie zdrowy,
jeśli będę mogła zrobić cokolwiek, by to zapewnić,
zrobię to.
Instalacja studni dającej społeczności czystą wodę pitną
w miejscu, które zaproponowała Louise,
kosztowałaby około 10 000 $.
Tylko w tym roku miasto przeznaczyło 35 000 $
na coroczny Dzień Założyciela.
Trzy godziny jazdy na północ
Pierwszy Naród Pictou Landing
także zmaga się z toksyczną spuścizną rządowego zaniedbania.
Trwająca tu walka Mikmaków
pokazuje długą serię zmagań
między rdzennymi społecznościami a rządem
odkąd zaczęła się kolonizacja dzisiejszej Kanady.
Ludobójstwo, napaści ze strony agentów federalnych i katolickich szkół
pozbawiły Mikmaków
części ziem i kultury, którą znali.
Dziś też borykają się z katastrofą ekologiczną,
która dręczy ich społeczność od ponad 50 lat.
CBC — ZIEMIA I WODA
Boar Harbour, Nowa Szkocja.
Tysiące ryb giną z powodu uduszenia.
Większość osób, które to widziały, była zniesmaczona, oburzona.
Jak to możliwe?
Ale to jedynie najnowsze zdjęcia w historii tutejszych zanieczyszczeń.
Cześć!
- Miło cię poznać. - Wzajemnie.
- Wchodźcie. - Wybacz.
Nawigacja…
Zanim się obejrzałam, byłam w błocie.
Wiedziałam, że to przez dojazdówkę. „Droga zamknięta”.
Przed skażeniem Boat Harbour
nazywało się A’Se’K. Czyli „inne miejsce”.
To tam uciekli członkowie naszej społeczności,
gdy indiańscy agenci przyszli po nasze dzieci.
Uciekali do A’Se’K.
Więc A’Se’K…
jak mawia jeden z członków starszyzny,
kiedyś było dla nich jak rodzic.
Chroniło ich. Karmiło,
gdy byli głodni.
Było schronieniem, a gdy…
w 1965 roku pojawiła się celulozownia
i zaczęto planować…
infiltrację naszych ziem…
i A’Se’K…
odebrano nam wszystko.
W 1965 roku Scott Paper Company
chciało postawić celulozownię w Nowej Szkocji.
Dokładnie znali miejsce.
Miasto Pictou.
Mamy odpowiednik…
Ich konsultant, dr John Bates, wybrał to miejsce parę lat wcześniej.
Zaproponował
zbudowanie celulozowni typu kraft.
Odpady z celulozowni
byłyby transportowane pod Pictou Harbour
i wyrzucane do Boat Harbour.
Ostatecznie odpady przemysłowe miały trafiać do oceanu.
Gdy to zaproponowano,
dr Bates nie był już konsultantem firmy Scott.
Został szefem Władz Wodociągowych Nowej Szkocji.
Wszystko było gotowe do zawarcia dochodowej umowy
między Scott Paper a Nową Szkocją.
NOWY BRUNSZWIK NOWA SZKOCJA
Rząd zgodził się zająć odpadami z zakładu
i rozpoczął wykup okolicznych terenów.
Jedyny problem stanowili Indianie, którzy mieszkali przy Boat Harbour.
Władze wodociągów odezwały się do mojego dziadka, ówczesnego wodza,
a członkowie rady…
powiedzieli, że stawiają celulozownię.
I kazali się tym nie martwić.
„Wszystko będzie dobrze, czysta woda. To nie wpłynie na środowisko”.
Pojawiły się obawy co do wpływu na środowisko,
wpływu na ich łowiska, więc zaczęli zgłaszać wątpliwości,
jak nasi przywódcy robili od dziesiątek lat.
Gdy dowiedzieli się, że martwimy się o te rzeczy, mówili:
„Spokojnie, zabierzemy ich na wycieczkę”.
Zabrali mojego dziadka
i drugiego członka rady, Martina Sapiera,
do miejsca…
w Nowym Brunszwiku, które nie przypominało celulozowni,
którą budowali.
Przyszedł pan Wigglesworth
i zabrał nas do Saint John, Lancaster, czy jak to nazywacie, do celulozowni…
WÓDZ, DZIADEK MICHELLE
…pokazując, że woda nie śmierdzi i nie ma w niej żadnych przebarwień…
- Pokazał, że nie ma przebarwień. - Zgadza się.
Że nic nie wydobywa się z zakładu.
Z celulozowni w Saint John wydobywa się dym.
Indian nigdy tam nie zabrano.
Pokazano im tylko oczyszczalnię ścieków
leżącą parę kilometrów stąd.
To była czysta fasada.
Nakładli im kłamstw do głów,
tłumaczyli im to, mówiąc:
„To na nic nie wpłynie. To będzie jezioro.
Wciąż będziecie spędzać tu czas
i robić rzeczy, które chcecie robić”.
W umowie były też warunki, które zupełnie zignorowano.
Chcieli wiedzieć…
jaki to wywrze wpływ, a nigdy do tego nie doszło.
Doszło jedynie do przekazania 60 000 $.
Wtedy 60 000 dla uciskanej społeczności,
która cierpiała przez wpływy szkół z internatem i…
To było sporo.
Wyobrażam sobie, co myślał dziadek.
„Rany, Boże drogi.
Środowisko nie ucierpi.
Współczuję hrabstwu.
Czuję… że pomagam.
Nic złego z tego nie wyjdzie”.
Mój dziadek, tutaj, w Nowym Brunszwiku,
wraz z Martinem Sapierem podpisali kartkę papieru.
LEWIS J. FRANCIS WÓDZ
Kartkę papieru.
I mieli ich w garści.
Indianie zrzekli się praw do Boat Harbour
za około 65 000 dolarów.
Zakład uruchomiono dwa lata później.
A odpady zaczęły wpływać do Boat Harbour.
Wybili tam wszystkie ryby,
nazajutrz woda wyrzuciła je na brzeg.
Martwe ryby, foki i wszystko wokół.
Zabili je przez noc.
To było w tygodniu otwarcia zakładu?
Jakieś trzy, cztery dni po jego otwarciu.
Zabili wszystko.
Gdy tylko myślę o jego żalu,
gdy pojął, że Boat Harbour zmarło.
Zmarł w przeświadczeniu, że to jego wina.
A potem przekazał…
to poczucie winy dzieciom, rodzinie,
jak sobie z tym poradzili… a następnie…
To tylko cykl, który trzeba przerwać.
Jakie byłoby życie mojej rodziny…
gdyby do tego nie doszło?
Moi dziadkowie mieli 13 dzieci.
Dziadek zmarł dość młodo. Zbliżał się do pięćdziesiątki.
Moja matka i ciotka żyją do dziś.
Reszta rodziny przegrała z rakiem.
Z samobójstwem.
Alkohol i narkotyki przejęły kontrolę.
Często zastanawiam się…
czy gdyby do tego nie doszło, moglibyśmy żyć…
w taki sposób…
byśmy razem się zestarzeli.
Zabiorę was do oczyszczalni ścieków…
przy Simpson’s Lane.
Dość blisko naszej społeczności.
To jest wjazd do oczyszczalni,
który jest tu od 1967 roku.
To wydostaje się bezpośrednio z celulozowni.
Surowe, nieoczyszczone ścieki.
I to wylewano na naszą ziemię.
Nie było żadnego
systemu uzdatniania, po prostu je wylewano.
UWAGA: GŁĘBOKA WODA
Smutno mi, gdy tu przychodzę.
Tak pachnie nasza społeczność.
Czasem wchodzisz do budynków, domów
i czujesz ten swąd, lepi się do ścian.
Napowietrzacze.
Nasycają wodę tlenem, to naprawdę smutne,
ale w czasach, gdy mówili, że nie wywrze to żadnego wpływu…
z tym nas zostawiono.
Wszystko przenika do naszej społeczności,
więc nie cierpimy tylko dlatego,
że to jest w wodzie, ale i w powietrzu.
I tak. To…
To smutne.
Nie martwisz się o zdrowie?
Zabawne, że o to pytasz,
bo wiedząc, skąd pochodzę,
ilu członków rodziny odeszło,
nie spodziewam się żyć długo.
W przyszłym tygodniu kończę 41 lat.
I…
wiedząc, że wszyscy odeszli tak młodo…
zawsze czułam,
że nie będę miała szansy się zestarzeć.
I czasami tak myślę.
Żal…
często używam tego słowa, bo nie umiem tego inaczej opisać…
ma wiele twarzy.
Po prostu…
Jak sobie z tym radzić?
Jak ty byś sobie poradziła?
Czy nie martwiło pana,
że zalew był tak blisko rezerwatu Indian?
Przecież nie wyrządzało im to szkody.
Nie mieszkali w wodzie.
Mieszkali w jej pobliżu.
I co w związku z tym?
To niektórzy członkowie społeczności, których straciliśmy…
od otwarcia zakładu.
Tak.
Od razu rzuca się w oczy…
Że umierają młodo. To prawda.
Nie lubię liczyć zmarłych. Było ich sporo.
Ci ludzie powinni być tutaj.
Powinni być tu i walczyć u naszego boku.
Powinni zobaczyć koniec…
zanieczyszczania wody… Ale ich nie ma.
Chcieliśmy to uczcić.
Będą tu. Widzą, co się dzieje. Co robimy.
Będą z nas dumni.
To przypomina mi, dlaczego robię to, co robię,
ponieważ…
Wystarczy.
W 2014 roku doszło do napięć, gdy pękła jedna z rur,
rozlewając 47 milionów litrów
toksycznych, niefiltrowanych ścieków
w miejscu pochówku Mikmaków.
Rząd kilka razy deklarował, że zamknie Boat Harbour,
ale nie dotrzymał słowa.
Tym razem społeczność Michelle zaczęła działać,
stworzyli blokadę, zarzekając się, że nie odejdą,
póki Boat Harbour nie zostanie zamknięte, zmuszając rząd do podjęcia działań.
Od czerwca 2014 roku
wszystkie media donosiły o naszym pokojowym proteście
podczas przerwy wynikającej z uszkodzenia rurociągu.
Ruszyliśmy na front,
mieliśmy dość tego, że to ciągle trwa,
te ścieki były ciężarem…
od jakichś 50 lat, że wciąż nam szkodzą.
Mówiliśmy o tym.
Przywództwo często spotykało się z rządem,
próbując znaleźć rozwiązanie sytuacji.
Spotkaliśmy się na sali gimnastycznej,
przywództwo wracało, mówiąc:
„Rozmawialiśmy z rządem, powiedzieli to”.
A rządowi nie ufamy.
To najważniejsza zasada, jeśli kolejne rządy nadwątliły zaufanie,
łamiąc przez dekady kilka obietnic.
O to chodziło.
Staraliśmy się dowiedzieć,
czy mówili prawdę.
Szczęśliwie doszło do zawarcia umowy,
z której nie byliśmy do końca zadowoleni.
Mieli w końcu przyznać się do skażenia środowiska
i zaproponować datę zamknięcia
oczyszczalni ścieków w Boat Harbour.
Data, którą zaproponowali, nie była tą, której chcieliśmy.
Liczyliśmy na wcześniej.
Podali nam datę 31 stycznia 2020 roku.
Długo i dogłębnie się nad tym zastanawialiśmy.
Ale poszliśmy na kompromis.
Kompromis nie oznaczał zamknięcia celulozowni,
ale oczyszczalni w Boat Harbour,
która od dekad szkodziła społeczności.
Rząd Nowej Szkocji uchwalił ustawę o Boat Harbour,
prawo, które nakazuje, by do 31 stycznia 2020 roku
przestano wykorzystywać zakład
„do odbiorów i oczyszczania ścieków z celulozowni”,
co pozwoliło na dwie rzeczy:
zaplanowanie i budowę nowej oczyszczalni ścieków
oraz oczyszczenie Boat Harbour.
Korporacja Northern Pulp dostała pięć lat na wymyślenie alternatywy.
Ale cztery lata później najlepszym, co zaproponowali,
był nowy gazociąg, który wyleje ścieki
w Cieśninie Northumberland, tuż przy Pictou Landing…
bogatych łowiskach dla rdzennych i nierdzennych społeczności,
plan który wywołał oburzenie.
WIEŚCI ZE ŚWIATA
Chcemy być szczęśliwi.
Chcemy uczcić zamknięcie czegoś.
Zacząć się leczyć.
Chcemy robić wszystkie te rzeczy, które myślimy,
że powinniśmy móc robić.
Jak możemy to uczcić, wiedząc, że proponują zbudowanie nowego…
rurociągu lub oczyszczalni,
przenosząc ścieki zza domu przed dom?
Najbardziej niepokoi mnie, że powtarzają:
„Oczyszczone ścieki”.
Te oczyszczone ścieki wpływają na nas
od ponad pięćdziesięciu lat.
Nie powinniśmy nadal o to walczyć.
nie powinniśmy chodzić tam
i mówić: „Co z wami, kurwa, nie tak?
Czemu chcecie to tam zbudować?”.
Czemu rządowi to nie przeszkadza?
Gdy poznaliśmy już zniszczenia, na które nas wystawiono.
Naszą historię.
Nigdy się od tego nie uwolnimy.
Na początku 2019 roku
społeczność Pictou zebrała się,
aby zwrócić uwagę społeczeństwa na planowaną datę zamknięcia.
Optymizm aż wylewał się z sali,
gdy Pierwszy Naród Pictou Landing ogłosił,
że został rok do zamknięcia oczyszczalni.
Razem chcemy czystego środowiska.
Razem chcemy, by było dobrze, i o to tu chodzi.
Ta data znaczy wiele
nie tylko dla Narodu Pictou Landing,
ale dla wszystkich.
„Chcę, by moje dzieci mogły kąpać się i łowić ryby w Boat Harbour
w tej chwili.
By miały dzieciństwo, którego nie znam”.
Gdy społeczność świętowała,
Northern Pulp zwołało własne zebranie.
Bez alternatywnego planu na oczyszczanie,
chcąc uniknąć zamknięcia celulozowni,
poprosili o odłożenie terminu zamknięcia zakładu w Boat Harbour.
Wszyscy mamy ten sam cel,
którym jest ujrzeć, jak Boat Harbour wraca do stanu pierwotnego.
Potrzebujemy nieco więcej czasu, by zapewnić należytą staranność
w przeprowadzeniu każdego etapu,
od oceny środowiskowej
po budowę i oddanie do użytku nowego zakładu.
Dziś mieliśmy świętować,
a zaledwie godzinę przed wydarzeniem
firma Northern Pulp ogłosiła, że będzie potrzebować więcej czasu,
aby zamknąć zakład w Boat Harbour.
Wódz Andrea Paul mówi, że pora ogłoszenia jest rozczarowująca,
a wydłużenie terminu niedopuszczalne.
Wiedzieli o tym od 2015 roku
i gdyby poświęcili ten czas na aktywne działania,
nie jedynie na reakcję na wiadomości,
byliby o wiele bliżej tego, co chcieli osiągnąć.
Następnie Stephen McNeil, premier Nowej Szkocji
i pierwszy szef rządu nieugięty w sprawie daty zamknięcia,
również zdaje się uginać.
Daliśmy im pięć lat i wyraziłem się jasno,
że termin mija 31 stycznia 2020 roku.
Powiedziałem społeczności i tej firmie,
że jeśli dogadają się w sprawie wydłużenia terminu,
to ja to rozważę.
Zamiast twardo powiedzieć:
„Nie, rząd A’Se’K ustanowił, że zamykacie 31 stycznia 2020,
i tego się trzymamy”, zdecydowali się…
zrobić z nas kozła ofiarnego.
„Jeśli Pictou Landing się zgodzą…”.
To niesprawiedliwe.
Niesprawiedliwe wobec nas.
Gdyby relacje między nami były takie,
jakimi się szczycą, powiedzieliby:
„31 stycznia 2020.
Stworzyliśmy prawo i będziemy się go trzymać. Koniec”.
Ale nie zrobili tego.
Tak bardzo chcę w coś wierzyć i…
póki co wierzę w 31 stycznia 2020 roku.
Mam nadzieję, że ludzie zrozumieją,
że nie robimy tego, by sprawiać kłopoty
i męczyć wszystkich tym problemem.
Robimy to, bo potrzebujemy przyszłości.
Musimy mieć więź z ziemią.
Potrzebujemy zrównoważonego środowiska
dla naszych dzieci i ich potomstwa.
Robimy to, bo taka jest nasza rola.
Mamy już dość chorowania.
Liczymy, że wyzdrowiejemy.
Że kiedyś się z tego wyleczymy,
ale po głowie wciąż chodzą mi słowa,
że nie wyzdrowiejesz w miejscu, które uczyniło cię chorym.
Ta woda musi przestać płynąć, żebyśmy mogli się leczyć.
Jeśli lub gdy ścieki przestaną płynąć,
będzie należało oczyścić teren,
co może zająć do pięciu lat
i kosztować ponad 200 milionów dolarów,
by usunąć z Boat Harbour toksyny takie jak rtęć.
Mają nadzieję,
że obszar wróci do stanu zbliżonego do pierwotnego.
Zaczęliśmy rozmawiać o tym…
jak w przyszłości…
mogłoby wyglądać Boat Harbour.
Co chcesz ujrzeć, gdy będzie możliwość ponownego odwiedzenia A’Se’K,
kiedy odzyskamy ten teren?
Bo nazywamy go Boat Harbour,
ale ta nazwa powstała po zanieczyszczeniu.
To było A’Se’K, co chcesz tam zobaczyć?
Mówimy o przyrodzie, a także…
Chcą mieć możliwość ponownego zjednoczenia się z ziemią.
Coś tak prostego działa terapeutycznie.
Chcę, by mój dziadek mógł spoczywać w pokoju.
By ci, którzy walczyli o Boat Harbour, spoczywali w pokoju.
I chcę, by byli dumni, że…
walczyliśmy do końca.
Gdy społeczność Michelle dalej naciska
na datę zamknięcia Boat Harbour,
zaledwie godzinę drogi dalej historia może się powtórzyć,
bo rząd jest pod wpływem interesów korporacji,
znowu kosztem
rdzennej społeczności, co prowadzi mnie do ostatniego przystanku,
miasteczka Stewiacke, gdzie chcą temu zapobiec.
Korporacja AltaGas proponuje zbudowanie
podziemnego składu na terenach należących do Mikmaków.
Spółka odkryła podziemne groty solne
nieopodal rzeki Shubenacadie, które mogą skrywać gaz ziemny.
W tym celu chcą rozpuścić sól w grocie wodą z rzeki,
a następnie wylewać mieszankę soli z wodą do tej rzeki,
nawet do 3000 ton dziennie.
Stężenie soli w solance
jest sześć razy wyższe niż dopuszczalne do przeżycia ryb.
Oczywiście członkowie społeczności i lokalni przywódcy nie są zadowoleni.
Społeczności się to nie podoba.
Grupa Sipekne’katik jest temu przeciwna.
Według wodza Rufusa Copage’a ostatni raport środowiskowy
nie został należycie wyjaśniony radzie grupy.
Liczyłem, że porozmawiamy,
ale rząd nie daje nam tej szansy, więc będziemy musieli walczyć.
Jeszcze nigdy i nigdzie tego nie robili.
Czemu chcą to zrobić w Nowej Szkocji?
Czemu chcą to zrobić z naszą rzeką,
w której nasze dzieci łowią każdego roku,
z której zdobywają pożywienie,
przy której od wielu pokoleń gromadzą się członkowie społeczności?
Alton Gas zagraża bezpieczeństwu ludzi.
USZANUJCIE POSTANOWIENIA TRAKTATU
Spotkam się z Obrończyniami Wody
z dystryktu Sipekne’katik,
tak zwanymi Prospołecznymi Babkami.
Prowadzą ruch mający zapobiec nie tylko katastrofie ekologicznej,
ale i trawestacji praw traktatowych.
CO Z PRAWDĄ I ZGODĄ?
Na kilka dni przed naszą wizytą aresztowano kilka z nich.
WSPIERAJCIE OBROŃCÓW WODY
Mikmackie kobiety twierdzą, że chronią wodę i ląd,
a gdy nie rozeszły się dobrowolnie,
aresztowano je za pogwałcenie nakazu sądu.
Twierdzą, że ich ruch nieprędko się skończy.
Będziemy bronić tego, co święte.
Nie przestaniemy. Pamiętajcie, Alton Gas…
nie uda wam się.
RZEKI DOMEM ŁOSOSIA
WITAMY W STEWIACKE MIĘDZY RÓWNIKIEM A BIEGUNEM PÓŁNOCNYM
Spotkam się z Dorene i Michelle, Obrończyniami Wody.
Zabierają mnie pod główną bramę Alton Gas,
gdzie aktywnie zakłócają projekt.
PROSPOŁECZNE BABKI
Jedziemy…
pod bramę Alton Gas.
Gdzie aresztowano nasze członkinie.
Ściągnęli nasze zawiniątka.
- Tak. - O nie.
Zaraz o nie zapytam.
- Co tu robi policja? - Nie wiem.
Przez ostatnie cztery lata była to pierwsza linia oporu,
co prowadziło do niemal codziennych starć.
Chciałam sprawdzić zawiniątka z tytoniem, które zawiesiłyśmy na bramie.
Zawieszamy je, bo to nasz obrządek.
Staraliśmy się je uszanować.
Okleiliśmy je taśmą, żeby nie odpadły.
Mogę wam je dać.
Mogę zebrać je sama?
Nie wpuszczę was, ale mogę je przynieść.
Mogę je przynieść.
To nie w porządku, to brak szacunku.
AltaGas stworzyła nawet
specjalne strefy strajku, aby nie zastawiać głównej bramy.
To nasza klatka.
Stworzyli klatkę do protestów.
Nie wejdę do niej.
Mój duch nie wejdzie do tej klatki.
„Pokojowi protestujący mogą skorzystać z tej strefy
w ciągu dnia, zachowując bezpieczny i czysty obszar dla wszystkich.
Prosimy nie śmiecić. Nie parkować i nie wzniecać ognia.
Zażywanie alkoholu i narkotyków jest ściśle wzbronione. Dziękujemy”.
Poziom ignorancji i braku szacunku,
który niosą te słowa…
Co tu robicie?
Rozmawialiśmy z nimi o tutejszych grupach.
Wie, że jesteśmy zaniepokojeni.
Po prostu was nie znam.
Waszych twarzy. Poznaję to.
Waszych twarzy nie.
Władze prowincji wydają sporo pieniędzy…
by pomagać prawdziwemu przestępcy.
A o kryminalizacji naszych ludzi…
w zasadzie się nie mówi.
Prawdziwi przestępcy to firma, która chce wysypać sól do tej rzeki.
Mimo że są przestępcami, chroni ich policja. To…
niezwykle niepokojące.
Spójrz, kolejni.
Dorene przedstawi nas innym Babkom
w drugim miejscu oporu,
domu traktatowym,
nieopodal którego trzy lata temu natknęła się na początek budowy.
Przez budowę takiego domu
Obrońcy Wody dochodzili postanowień traktatu,
okupując teren.
skutecznie opóźniając działania firmy
i hamując postępy prac na terytorium Mikmaków.
To droga dojazdowa.
A tam stała koparka…
usypywała ten wał.
Podbiegłam i zapytałam, co robią, a oni:
„Nie może tu pani wchodzić.
To teren budowy.
A mu usypujemy ten wał
na polecenie Minister Środowiska”.
Zapytałam: „Co? Ona kazała to zrobić?
A kiedy każe wam spadać do domu? Odejdźcie stąd”.
Poszłam nad rzekę, by złożyć ofiarę z tytoniu i się pomodlić,
gdy podeszło do mnie dwóch ochroniarzy,
stali za mną, gdy śpiewałam do wody.
Potem odprowadzili mnie do auta.
Wtedy rozpowszechniłam to nagranie,
pokazując koparki i postępy prac.
Powiedziałam ludziom: „Spójrzcie, co robią z rzeką.
Lepiej tu przyjedźcie”.
I w ten weekend zbudowaliśmy…
Zabiorę was do domu traktatowego.
Dobra.
- Dobra. - Wziąć to?
OBROŃCY WODY
Wszystko zaczęło się tutaj, gdy przejęli okoliczne tereny.
Dzięki kobietom, które tu były.
Miałyśmy ze sobą kopię traktatu zwiniętą niczym pergamin,
którą im odczytaliśmy,
recytując klauzulę czwartą traktatu numer 1752:
„Jeśli Indianie tak zadecydują, na Shubenacadie powstanie dom traktatowy”.
Spojrzałyśmy po sobie, mówiąc że tego właśnie chcemy.
Gdy tylko wejdziecie na górę i spojrzycie…
od razu zrozumiecie…
czemu tu jesteśmy.
Ta rzeka jest dla nas święta.
To wielka autostrada naszego narodu.
Łączy nasze całe terytorium. Od niepamiętnych czasów.
I nadal to robimy.
I nie pozwolimy tej firmie tego zniszczyć.
DOM TRAKTATOWY
WODA TO ŻYCIE NIE CHCEMY ALTON GAS
Bardzo istotne jest,
aby wiedzieć…
że to kobiety noszą wodę.
Ten obowiązek przypada kobietom,
bo to one…
dają życie.
Naszym kobietom przekazuje się wiedzę,
że woda jest święta
i my za nią odpowiadamy.
Otrzymałyśmy dar, ale też obowiązek.
Ich woda jest zagrożona,
prawa traktatu łamane,
a prawa ochrony środowiska ignorowane.
Babki zaczęły walczyć z politykami, którzy przysięgali je chronić.
Uszanuj nasz traktat, panie McNeil!
Rozmawiaj z nami!
- Czemu nic pan nie mówi? - Proszę opuścić szybę.
Proszę opuścić szybę.
Nie blokować auta. Cofnąć się, bo aresztuję.
Protestujcie, ale nie blokujcie…
- Uszanujcie nasz traktat! - Szacunek…
Rozmawiajcie z ludźmi. Zatrzymać Alta Gas!
Jest pan w rządzie federalnym, to pan wprowadza prawo.
Zatruwacie naszą wodę.
- Pozwalacie firmom… - Dziękuję.
…by przychodziły… Proszę nie dziękować.
Dziękuję za pani bezpośredniość.
- Mówię, jak jest. - Doceniam.
Jeśli chodzi o przepisy…
Żadnych przepisów, nie chcemy mieć tego pod nosem!
Będziemy współpracować z wodzami,
władzami prowincji…
A czemu nie z Babkami?
Zabierzcie stąd Alton Gas. Natychmiast.
Należy powstrzymać ustawę, którą chce przeforsować Trudeau.
Bo zmieniając przepisy, pozwoli Alton Gas
wylewać solankę do rzeki.
Na chwilę obecną nie trzymają się przepisów,
a rząd federalny zaproponował stworzenie nowych przepisów…
aby mieli tę zgodność, co po prostu…
Pomogło im.
To kolejny przykład ich pogardy
i braku poszanowania naszych praw.
Robią to i nawet nie mydlą nam oczu.
Robią to zupełnie otwarcie.
Mamy też Departament Rybołówstwa,
który raczej nie wtrąci się,
póki coś rzeczywiście nie trafi do wody.
A my mówimy, że na to nie pozwolimy,
bo ryzyko jest zbyt duże.
Gdy mleko się rozleje, nie cofniemy tego.
Gdy solanka trafi już do rzeki,
podniesie poziom zasolenia.
Zabije ryby.
I co wtedy?
Otwierają nasze ziemie dla biznesu.
Nieważne czy to Alton Gas,
firmy szczelinujące, szukające metali ziem rzadkich,
kopalnie złota…
wszystkie te projekty wpływają na prawa traktatu.
Więc nie szanują naszych praw,
ale pozwalają Alton Gas
na odstępstwa od tych przepisów.
Kanada to nie naród.
Wyjaśnijmy to sobie, to korporacja.
Doktryna odkrycia.
Nic nie odkryli.
Za każdym razem, gdy prosiłyśmy, by dali nam dowód, nic nie mieli.
Dlatego w tym systemie nie doczekamy się sprawiedliwości,
bo jesteśmy ludnością rdzenną.
Czas to zakończyć.
My, kobiety, musimy zrozumieć, kim jesteśmy jako Mikmakowie,
że nasi przodkowie walczyli o te ziemie
i musimy się obudzić.
Musimy podnieść się na duchu.
Musimy kazać im odejść. Nie są tu mile widziani.
I właśnie to robiłyśmy do tej pory,
mówiłyśmy im, że nikt ich tu nie chce.
Nie chcemy ich tu.
To dzieje się nie tylko tutaj,
a w każdym zakątku świata.
W każdym.
Gdy patrzy się na to, jak przemysł wpływa
na życie rdzennych grup zamieszkujących te tereny.
A te korporacje to w większości
kanadyjskie firmy.
I posiadają moc
zabijania ludzi.
Mieli moc zabijania Babek
i ludzi, którzy stoją przed ich bramami.
Robimy to samo, co ludzie w Gwatemali.
Stanęli naprzeciw korporacji. Zabito ich.
Gdybyśmy byli mniej widoczni, też by nas wykończyli.
Już nas wykańczają.
A liczba zaginionych i pomordowanych rdzennych kobiet?
- Zabijają nasze kobiety. - To prawda.
Prawda jest taka, że nie mamy wyboru.
Tacy jesteśmy i zawsze mieliśmy być.
Mamy to w DNA. We krwi.
Nie powstrzymają nas
od bycia rdzennymi mieszkańcami.
To nasza tożsamość.
Nie powstrzymają nas przed uczeniem się, jak zajmować się planetą,
jaki jest nasz związek.
Ani przed nauczaniem,
nie tylko naszych, ale wszystkich dzieci.
Proroctwo, którego nas uczono,
głosiło, że jeśli nie zaopiekujemy się
Matką Ziemią, wodą, żywnością, lekarstwami,
zwierzętami, kwiatami,
wszystkim, co nas utrzymuje,
pewnego dnia woda będzie droższa od złota.
Nieważne, ile pieniędzy będziesz mieć,
nie będziesz w stanie kupić…
wody, bo będzie tak drogocenna.
Nieważne, że będziesz płacić złotem.
Złota i pieniędzy nie wypijesz.
To nauka nie tylko dla rdzennych ludów.
Niesiemy tę wiadomość.
Dla wszystkich ludzi, całej ludzkości.
Ci, którzy teraz żyją, powinni być w stanie
opowiedzieć wnukom i nienarodzonym prawnukom,
że zrobiliśmy wszystko, by coś zmienić,
zupełnie wyeliminować zniszczenie i zanieczyszczenie środowiska.
Jesteśmy zwykłymi ludźmi.
Wszyscy tu obecni mają po prostu swoje prawa.
I jesteśmy połączeni z wami przez to, że się tutaj urodziliście.
Wy też jesteście stąd.
Macie związek z tą ziemią.
Nawet będąc gdzie indziej, wciąż jesteście stąd.
Macie dusze Mikmaków.
Liczę, że zachowacie to, co dziś tu zaszło,
głęboko w duszy, to coś potężnego.
PROTESTUJĄCY PRZYSIĘGAJĄ ZOSTAĆ
POWSTRZYMAĆ ALTON GAS
DOŚĆ PORWAŃ SIÓSTR!
POWSTRZYMAĆ ALTON GAS
Obraz, przy którym dorastałam lata temu, załamał się już jakiś czas temu.
Ale zdałam sobie sprawę, że nie widziałam wszystkiego.
A poza cieniem korporacji,
poza rządami przymykającymi oko na cierpienie bezbronnych obywateli,
miłość do natury i siebie nawzajem mogą zwyciężyć.
Prospołeczne Babki dały mi cel i siłę,
jak wszystkie kobiety, które spotkałam.
Prawda jest taka,
że nawet przy ich poświęceniu
nie wiemy, co przyszłość przyniesie im
i całej naszej planecie,
chyba że spojrzymy na siebie i ludzi u władzy,
którzy za to odpowiedzą.
Chyba że zaczniemy patrzeć na coś więcej niż my sami…
że to, co dotyka jednostki,
dotyka wszystkich.
Dzielicie DNA z muszką owocówką.
Jesteście połączeni z każdą żywą istotą na ziemi.
Macie moc życia.
Użyjcie jej.
Zaoferowano prywatną wpłatę na pokrycie kosztów budowy studni
dającej dostęp do wody pitnej południowej części Shelburne.
Louise przedstawiła tę propozycję radzie miasta Shelburne,
prosząc o jej zatwierdzenie.
Miasto przyjęło propozycję.
Prospołeczne Babki i inni walczący o wodę
wciąż naciskają na rząd Nowej Szkocji,
by ten odrzucił projekt Alton Gas.
Dalszy ciąg historii na Twitterze pod tagiem @STOPALTONGAS.
17 grudnia 2019 roku rząd Nowej Szkocji ogłosił,
że raport Northern Pulp jest niezadowalający
i wstrzymuje zatwierdzenie budowy nowej oczyszczalni,
która miałaby wylewać ścieki do cieśniny Northumberland.
Firmie Northern Pulp nakazano sporządzenie raportu środowiskowego,
co może zająć dwa lata.
Decyzja ta stawia pod znakiem zapytania
kwestię zamknięcia oczyszczalni w Boat Harbour
31 stycznia 2020 roku.
Dwudziestego grudnia 2019 roku
premier Stephen McNeil wydał oświadczenie.
To jedna z najtrudniejszych decyzji, jakie musieliśmy podjąć jako rząd.
Zobowiązałem się oczyścić Boat Harbour,
a rząd nie przyjął tego lekko.
Wiele rządów przed naszym twierdziło, że to zrobi, ale tak się nie stało.
My tego nie powtórzymy.
Ustawa o Boat Harbour wejdzie w życie 31 stycznia 2020 roku.
Northern Pulp będzie musiała przestać wylewać ścieki do Boat Harbour.
Wyrażę się jasno,
nie przedłużymy żadnego terminu.
Napisy: Bartosz Zieliński