Downloaded from YTS.MX
Kanada nasıl bir ülke?
Official YIFY movies site: YTS.MX
Bu, nasıl baktığınıza bağlı.
Nova Scotia, Kanada'nın okyanus oyun alanı.
Eyalet başkenti Halifax'ta büyüdüm.
Arabayla hangi yöne doğru giderseniz gidin
bir saat geçmeden bir kıyı şeridine varır, dertlerinizi unutursunuz.
Nova Scotia, bazı açılardan,
birçok kişinin Kanada'yı nasıl gördüğünü özetler:
Tatlı bir kaçış.
Çocukken, ben de bu eyaleti böyle görürdüm.
Doğaya bağlı, samimi
ve her kesimden insana kucak açan...
Ne de olsa Kanada halkına iyi bakan bir ülkedir.
-Kanadalı mısın? -Ne...?
Herkesin sağlık güvencesi vardır.
Evlilik eşitliği 14 yıl önce hayata geçmiştir.
Üstelik dünyada otu yasallaştıran ikinci ülkeyiz.
Kenevir, kenevir.
Ama yüzeyin altına baktığınızda,
bu mükemmel manzaradaki çatlakları görürsünüz.
Boru hattına hayır! Boru hattına hayır!
ÇEVRESEL IRKÇILIĞA SON AAMJIWNAANG İLE DAYANIŞMA
Politikacılar söz verirler ama başka bir şey yaparlar.
Sömürgeci tarihimiz bugün de devam ediyor.
DİKKAT: PETROL BORU HATTI
Ve çevreyi kurtarma şansımız her geçen gün azalıyor
çünkü hükûmet, şirketlerin çıkarlarını, endişeli kamuoyundan
daha önemli görüyor.
Daha çok şey gördükçe, şöhretimi kullanarak ses çıkarmam
gerektiğine karar verdim.
Halkın ve medyanın küresel ısınmaya daha fazla kulak vermesini
nasıl sağlayabiliriz, biliyor musun?
Şunu da söyleyeyim.
İnsanlar, özellikle de dışlanmış insanlar
ve özellikle de buna sebebiyet vermemiş insanlar
şu anda bu işin ceremesini çekiyorlar.
Kanada'da da böyle.
Kanada'daki çevresel ırkçılık da dâhil,
kendi eyaletim de dâhil.
Bu şey şu anda gerçekten yaşanıyor.
Ve en çok ötekileştirilen insanların başına geliyor
ve bundan bahsetmemiz gerek.
Merhaba. Ingrid.
-Merhaba Ingrid. -Selam Ingrid.
Merhaba. Kapıyı açayım.
Teşekkürler.
Profesör Ingrid Waldron ile görüşmeye geldim.
Nova Scotia'daki çevresel ırkçılıkla ilgili önemli bir kitabın yazarı.
Kitabın adı Suda Bir Şey Var.
Seni görmek güzel.
-Her şey için çok teşekkürler. -Memnun oldum. Sorun değil.
Bir sabah ofisimde uyandım ve Twitter'a girdim.
Yeni bir takipçim vardı. "Minik Kanadalı" yazıyordu.
"Ellen Page, oyuncu" yazmamıştı. Ben de pek üzerinde durmadım.
Sanırım bir ay sonra tekrar baktığımda
Twitter sayfamda bir sürü yorum vardı.
Daha önce hiç olmadığı kadar.
"Neler oluyor böyle?" dedim.
Ve senin yüzünden olduğunu anladım!
Ve bu yolculuk böyle başladı.
Çevresel ırkçılık,
yerli halkların,
siyahilerin ve beyaz olmayan diğer toplulukların
çevresel sorunların yüküne
ve kirliliğe, orantısız bir şekilde
maruz kalması sorunudur.
Aynı zamanda hükûmetin bu sorunlara
yavaş müdahalesiyle de ilgilidir.
Şunu biliyoruz: Yaşadığınız yer
sağlığınızı etkilemektedir.
Kanada'da posta kodunuz sağlığınızı belirler.
Yani bazı toplulukların yaşadıkları yer nedeniyle
daha az sağlıklı olduklarını biliyoruz.
Çoğu Afrika kökenli Nova Scotia'lı
geleneksel olarak kendilerine ait yerlerde yaşıyor.
Yani kırsal topluluklarda.
Bunların çoğu da çöp sahalarına yakın.
Yerli toplulukların da sıklıkla
bu gibi tehlikeli alanların yakınında
yer aldığını biliyoruz.
Sapada kalan, gözden uzak,
sesi çıkmayan, devletin görmediği
topluluklarda yaşıyorsanız,
genelde sesinizi duyuramıyorsunuz.
Çevresel ırkçılık konusuna
Nova Scotia tarihi bağlamında,
Kanada'da ve Nova Scotia'daki sömürgecilik bağlamında bakmanız gerek.
Kanada'da ırkçılığın adını koymakta
bir isteksizlik, bir çekince var.
Irkçılık, tüm sosyal yapılarımıza yerleşiyor
ve biz Kanadalılar bundan uzak duruyoruz.
Irkçılık ve çevresel ırkçılığın
bu topluluklar özelinde
son derece gerçek etkileri var.
Siyahi ve yerli toplulukları sosyal, ekonomik
ve politik olarak etkiliyor.
Belli topluluklara "bunlara değmez" diye baktığınızda...
Onları insan gibi görmediğinizde,
değersiz bulduğunuzda...
Ki, beyaz olmayan halkları böyle görüyoruz.
Onların sorunlarına, beyaz bir topluluğun sorunlarına
müdahale ettiğiniz şekilde
müdahale etmemek size mantıklı geliyor. Çünkü...
Bu toplulukların sizin için, bireyler için bir anlamı yok.
Bence bir kopukluk var çünkü topluluklarla bir araya gelip
önceliklerini anlamaya zaman ayırmazsanız
deneyimleri, yaşadıkları zorluklar
asla çevre politikasına dahil edilemez.
Bu toplulukları dinlemeniz gerekir
ve genelde bunu yapan yok.
Nova Scotia haritasına önünüze alıp
siyahi ve yerli toplulukların bulunduğu yerleri işaretlerseniz,
sonra da çöp sahalarının ve zehirli endüstrilerin yerlerine bakarsanız
tedirgin edici bir bağlantı ortaya çıkar.
Bu çevresel yüklerin insanların hayatını nasıl etkilediğini görmek için
bu toplulukların bazılarını ziyaret edeceğim.
Gideceğim ilk yer Shelburne kasabası.
Ailemin memleketinden 20 dakika uzakta.
Birçok kişi tarafından pırıl pırıl bir sahil kasabası olarak görülen Shelburne
eskiden, özgür bırakılmış siyahi nüfusun
en yüksek olduğu Kuzey Amerika iliydi.
Onların vârisleri şu anda Shelburne'ün güney kısmında yaşıyor.
Ama, siyahi vatandaşlar, 250 yıl önce buraya yerleştikleri
andan beri beyaz vatandaşlardan
daha farklı bir muamele görmüştür.
Bugün hâlâ karşılaştıkları bir gerçek...
1940'larda kasabaya yerleştirilen bir çöp sahası
yıllar önce kapanmasına rağmen, Güney Shelburne sakinlerinin
başından hâlâ eksik değil.
Daha fazla bilgi almak için aktivist Louise Delisle ile görüşeceğim.
Belli ki köpekleri çok seviyorsun.
Merhaba güzellik!
-Burası çok güzel. -Evet.
Evet, çok güzeldir.
Ailemin Lockeport'tan olduğunu biliyorsun.
-Evet, duydum. -Evet.
-Bu yüzden Shelburne'da... -Tanıdıklarım var.
-Fred Page'i tanıyor musun? -...çok vakit geçirdim.
- Fred? Hayır. - Hayır.
-Sadece babam Dennis Page'i biliyorum. -Lockeport'tan.
Dennis Page, Lorie Page.
-Lorie Page'i tanıyorum. -Evet.
Tanrım. Zach hep şey yapar.
"Kuzenim, kuzenim, kuzenim."
-Zach Page. -Lorie. Lorie'yi tanıyorum.
-Öyle. -Evet!
-Evet. -Güzel!
Krallık taraftarı olan siyahiler buraya geldiğinden beri
dediğim gibi köleydik.
Buraya geldiğimizde, bize daha iyi bir yaşam sözü
verilmişti çünkü köleydik.
Yeraltı Demir Yolu'ndan gelenler vardı,
ve gemi vasıtasıyla gelenler vardı.
Biz de onların soyundan geliyoruz.
Krallık taraftarı siyahilerden oluşan
güçlü bir ailenin bir parçası olduğum için
çok gurur duyuyorum.
40'ların başında bir araya gelmeye başladılar.
İnsanlar nasıldır bilirsiniz.
Ailelerinin etrafında toplanırlar.
Ve insanlar yan yana ev kurmaya başladılar.
40'ların sonlarına doğru...
...şey koymaya karar verdiler.
Çöp sahası.
Her şeyin atıldığı, hiçbir şeyin ayıklanmadığı.
Civardan, Shelburne'dan, belediyeden gelen
tüm çöpler buraya yığılıyordu.
Hastane atıkları gibi şeyler de vardı.
Yani muhtemelen vücut parçaları vardı.
Donanma üssünden getirilen şeyler de vardı.
Ne olduklarını bilmiyorduk.
Tersanelerden boya ve yağ gibi şeyler.
Eski arabalar,
dükkânlardan gelen yiyecekler,
hayvanlar,
yani ölü hayvanlar vardı.
Her şey ama her şey vardı.
Hepsi de buraya yığılıyordu.
Ondan kurtulmaları gerekiyordu çünkü çöp dağı haline gelmişti.
Ateşe vermeye başladılar.
Günlerce, durmaksızın yanardı
ve ortalığı korkunç bir koku kaplardı.
Ve duman
ortalığı kaplardı.
Pencere açamazdın.
Hatırlıyorum da...
...biri "Çöp alev aldı." derdi.
Önce, martılar çok yüksek sesle bağırmaya başlardı.
Ve giderlerdi.
Sonra duman, kara bir bulut gibi ortalığı kaplardı.
Ve sonra is...
Ateş sönmeye başlayınca ya da yağmur yağarsa
her şeyi üzerini is kaplardı.
Sabah kalkıp okula gittiğimi hatırlıyorum.
Eğer şansımız varsa
kimyasal savaştan çıkmış hale dönmeden
okula varabilirdik.
Okula vardığımızda
öğretmen bize dönüp
"Bu sabah yıkandın mı?" derdi.
Korkunçtu.
Biz nesillerdir
bu topluluktaki derelerden ve kuyulardan
su içiyoruz.
Kim bilir o çöpler kuyularımıza ne zaman sızdı?
Kim bilir?
Bahsettiğimiz şey...
...çevre ırkçılığının bu toplumu nasıl etkilediği...
Bu...
Bu bizi öldürüyor.
Onu oraya biz koymadık.
Ailelerimiz bunu istemedi.
Şimdi de bunun sonucunu
sevdiklerimizi kaybederek çekiyoruz.
Öldüler.
Topluluğumuzda çok fazla kanser var.
"Her yerde kanser var." diyorlar.
Ama bu bölge
mültipl miyelom oranının en yüksek olduğu yerlerden biri.
Bu bölgenin insanları bu yüzden ölüyor.
Neden?
Çöplük yüzünden.
Annem şurada. Şurada oturan o.
Burası da... Burada bahçemizdeyiz.
Saçı örgülü olan benim.
Çok tatlı.
Yedi kardeşin hangisiydin?
-Sen... -En büyükleri.
Bu erkek kardeşim Robert.
Robert bu. İşte bu. Kendisi...
O ve... Kanserden vefat eden bu.
Bu da kız kardeşim Babe. Mültipl miyelomu var.
Ve en küçük kardeşim Frank.
Bu biziz.
Bu, yakın zamanda kanserden vefat eden amcam.
İki yıl önce vefat etti.
Babam kanserden öldükten sonra
sorumluluk aldı ve bize babalık etti.
Ama gittiler.
Kimseyi...
Kimseyi üzen şeyler söylemek istemiyorum ama
gerçeği söylemeye çalışıyorum.
Olay o zaten, değil mi?
Bazen zorlanıyorum,
özellikle ırkçılık ve ayrımcılıktan bahsederken...
Birkaç horoz.
Siyahi topluluğu burada başlıyor.
Bu insanlar... Burada bir kuyuda test yaptık.
Ve bu insanların sularında
yüksek miktarda arsenik vardı.
Bu topluluk küçük bir topluluk.
Bu aile, kayıplar verdi.
Kanser yüzünden.
Bu adama teşhis kondu ve muhtemelen daha fazla yaşamayacak.
Akciğer kanseri var.
Burada yaşayan adam.
Çok iyi insanlardır.
Seni onlarla tanıştırmak isterdim
ama geleceğimizi haber vermedim, o yüzden girmeyelim.
Bu insanların kuyusu kirlenmiş.
Suyu içemiyorlar.
Bu kadının kocası kanserden öldü.
Tek başına yaşıyor.
Bu kadının kocası kanserden öldü.
Ama o hayatına devam etti.
Başka birini buldu. Newfoundland'dan çok iyi bir adam.
Bu evde yaşayan ailenin tamamı
kanserden öldü.
Bu ev artık başkasının.
Buraya taşındı ve ortamı düzeltmeye, burada yaşamaya çalışıyor.
Ama o evde yaşayan herkes kanserden öldü.
Bu kadının kocası kanserden öldü.
Şimdi kendisi de kanser hastası.
Bu evi inşa eden adam da karısı da kanserden öldü.
Kızları artık Birchtown'da yaşıyor.
Kanser olmuştu ama iyileşti.
Ama...
...diğer iki oğul kanserden öldü.
Evet.
Çok fena.
Burası... Bu ev,
çöplüğe...
...en yakın ev.
Bu genç kadın
buraya geri taşınıp
burada yaşamak zorunda kaldı.
Annem kanserden öldü. Annem kanserden öldü.
Şimdi o da burada. O evde beş çocuğuyla yaşıyor.
Yaşayacak başka yeri yok.
O yüzden buraya taşınmak zorunda kaldı.
O çöplüğün ucu
şu ağaçların öteki tarafında.
Pek uzak değil.
Evet. Eskiden bu verandada oyun oynardık.
Evet.
Çok fena.
Ellen, inip yürümek ister misin?
Çöpe gidebilir miyiz?
"İzinsiz giriş yok" diye bir işaret var.
Ama girmenin yolunu biliyorum.
Bu da Bay Clyke.
Bay Clyke tuhaf biridir.
Ve Bay Clyke'a konan teşhis...
Herhalde bu topluluktaki en yaşlı siyah adam odur.
Evde olup olmadığını bilmiyorum.
Ne?
Ne yapıyorsunuz?
-Bu Bay Clyke. -Evet, Ron Clyke.
Bu Ian.
Ian ne?
Ian, bilmiyorum.
Daniel.
-Daniel. -Ian Daniel.
-Şu kameralara bak. -Evet.
Bir de şu halime bak.
Harika görünüyorsun.
-Ben Ellen. -Efendim?
-Benim adım Ellen. -Ellen. Ellen ne?
-Page. -Page.
Ellen çöplükten bahsetmeye geldi.
Evet, biraz konuştuk.
Şeyden bahsettik...
Dumandan, isten, küllerden filan bahsettik.
Ve ne istediğimizden.
Evet.
Çünkü herkes gitti. Çünkü artık en yaşlı olan sensin.
-Herhalde. -Evet.
En yaşlı adam, değil misin?
Evet, çünkü Wally Davis 70 yaşında.
Wallace, evet. Wallace…
O bile kanser tedavisinde.
Wallace, akciğer kanseri için tekrar tedavi görüyor, evet.
Ben de bu hafta gidiyorum.
Bu hafta mı gidiyorsun?
Haftaya cuma.
Haftaya cuma. Kontrole mi gideceksin?
-Evet. -Pekâlâ.
-Tekrar kontrol edecekler. -Evet.
Ben senede bir kere gidiyorum.
Evet. Sence çöplüğün kanserle bir ilgisi var mı?
Kim bilir?
Kim bilir, evet?
Kesin.
Çünkü bütün mahallede var.
-Evet. -Evet.
Bütün erkekler gitti, değil mi?
Frank, Seldon ve Ed... Arkadaşın Ed...
Hepsi gitti, değil mi?
-Ve Bern Bruce ve Shirley. -Ve Bern ve Shirley, evet.
Şuraya gidip etrafta dolaşacağız.
Çit boyunca ilerleyeceğiz.
Evet, orada yol var.
Evet, yol boyunca gideceğiz.
ÇÖPLÜK 3 ARALIK 2016'DA KAPATILMIŞTIR
Umarım... Umarım...
Biri bundan bir şey çıkarırsa...
Umarım...
Çevre için, umarım insanlar aldıkları şeyleri kullanmayı öğrenir.
Böylece çöplüğe gitmez.
Güzel olmaz mıydı?
Bir yolunu bulabilsek
ve ihtiyacımız olan her şey...
...tekrar tekrar kullanılabilir olsa?
Ne kadar hoş olurdu.
Bu sorun kalmazdı.
İnsanlar, tüketip ateşe verdiğimiz şeyler yüzüden...
...ölmezdi.
Çöplük 2016'da tamamen kapatıldı.
Bugün etrafta gezerken,
ortalığa saçılmış kalıntılar olmasa,
çöplük olduğunu anlaşılmıyor bile.
Şu anda endişe veren konu, toprağa gömülü şeylerin
civardaki su ve toprak üzerindeki etkisi.
Tahmin ediyorum, sürekli "Suyuma sızdı mı?
Suya ulaştı mı?" diye düşünmek
bayağı ürkütücü oluyordur.
Neyse ki artık yaptığımız testler,
konuşmalar, insanların evlerine girip...
Herkesin evine gidip onlara dedim ki,
"Kuyunuzu test ettirmelisiniz.
Yanımda bir ekip var, hemen yapalım."
Ve insanlar artık bunun farkına varıyor
çünkü su testi tamamlanınca görüyorlar ki
suda bir şey var.
Çöplük yüzünden değil deseler bile
artık biliyoruz ki suyumuz bizi...
Kuyunuzda koliform ve E. coli varsa,
o kuyuyu yemek yapmak, çocukları ve kocanı beslemek
ya da dişlerini fırçalamak için kullanıyorsan...
Ve banyo yapmak için falan...
Ve suyunda bir sorun olduğunu öğrendiğinde...
Hayat bu işte...
Hayatın budur.
Tüm hayatın.
Biliyorsun, temiz su hepimizin en doğal hakkı.
Mücadele etmek zorunda kalmamalısın.
Mücadele etmek zorunda kalmamalıyız.
Bu toplulukta oy verdiğimiz insanlar
temiz su hakkımız için bizimle birlikte savaşmalı.
Ama uyanın!
Onlar... Bu sorun olarak görülmüyor bile.
Onları etkilemediği için sorun değil gibi görünüyor.
Çünkü onların temiz, içilebilir suyu var.
Çünkü şehir suyu var.
Bizde o bile yok.
Öyle bir seçeneğimiz yok.
"Peki, artık bu kuyunun suyunu
kullanmayacağım çünkü bu su kirlenmiş,
o yüzden şehir suyunu kullanayım"
deme seçeneğimiz yok bizim.
Bu seçeneğimiz yok.
Temiz su dağıtımı için
boru döşemenin mümkün olmadığını düşünüyorlar.
Neden bu topluluktaki insanlar
o topluluktaki insanlardan daha değersiz?
SHELBURNE'A HOŞ GELDİNİZ
BİRLEŞİK İMPARATORLUK TARAFTARLARINCA 1783'TE KURULMUŞTUR
Louise, son birkaç yıldır sesini duyuruyor ve hükûmetin,
herkese, özellikle de tarihsel olarak ötekileştirilmiş gruplara
sağlıklı bir çevre garantisi verecek bir
çevresel haklar bildirgesi geçirmesini istiyor.
Ama yerel politikacılardan gelen cevap can sıkıcı.
Yani ırkçılık devam etti ve hâlâ var.
Ve eğer bu konuda konuşmazsak, onu tespit etmezsek,
asla ama asla son bulmayacak.
Bu konuda ses çıkarmam
topluluktaki bazı kişilerle arama girdi
çünkü bundan bahsetmek istemiyorlar.
Belediye başkanından bahsetmiştin.
Evet. İşte cevabımı aldım.
Belediye başkanı.
Belediye başkanının ne yaptığını soracaktım.
Başkan konuşmaya hakkım olduğunu düşünmüyor.
Neden?
Çünkü o…
Açıkçası bana şöyle dedi:
"Halk bundan bahsetmeni istemiyor.
Halkın umurunda değil."
Üzgünüm.
Söyleyeceğim.
Bu...
Bunu söylemek en doğal hakkım.
Ailemi ve içinde yaşadığım toplumu yok ediyorsunuz
ve bu yok oluşun tek sebebi
çöplerinizi arka bahçeme atmaya karar vermiş olmanız.
Üzgünüm.
Ama durum böyle.
Ya bize yardım edersiniz ya da bize karşısınızdır, değil mi?
Seçim zamanı geldiğinde
bu topluluğu ziyaret edip dünyaları vaat ediyorlar.
"Şunu yapacağız, bunu yapacağız,
sizin için yapacağız, şunu da yapacağız."
Ve insanlar buna güveniyor.
Halkım insanlara güveniyor.
Bu insanlara oy veriyorlar ama onlar kalkıp...
Komşunuza göz kulak olamazsanız,
ya da etrafınızdakilere veya ailenize,
kime ne hayrınız olabilir ki?
Niye buradasın ki?
İnsan kardeşlerine bile bakamıyorsa...
Niye uğraşasın ki?
Mesela... Her gün niye uyanıyorsun?
Kendin için mi? Korkunç bir yalnızlık olmalı.
Bunun için yaşıyorlarsa...
Değil mi?
İnsan sevgisinin önce gelmesi gerek.
Birbimizin yanında olmalıyız.
İstikametimiz belli.
Ve ilk seferinde gerekeni yapmazsak
bir daha deneme şansımız yok.
Yani bir şekilde komşumun sağlıklı olduğundan
emin olmam gerekiyorsa
ve bunun için yapabileceğim ufacık bir şey dahi varsa
mutlaka yaparım.
Temiz içme suyu sağlamak için Louise'in önerdiği yere
halk kuyusu kurmanın maliyeti
yaklaşık olarak 10.000 dolar.
Sadece bu yıl Kurucuları Anma Günü için
35.000 dolar bütçe ayrıldı.
Kuzeyde, sadece üç saat mesafede,
Pictou Landing Yerlileri de
devletin ihmali nedeniyle zehirli bir mirasla karşı karşıya.
PICTOU LANDING
Mikmak halkının bugünkü mücadelesi
yerli toplulukların devletle yaşadığı
ve günümüz Kanada'sının sömürgeleştirilmesinden beri süregelen
uzun mücadeleyi yansıtıyor.
Soykırım, federal ajanların saldırıları ve Katolik yatılı okulları,
Mikmakların elinden
topraklarını ve kültürlerini aldı.
Günümüzdeyse 50 yılı aşkın süredir
topluluklarını tehdit eden bir çevre felaketiyle baş ediyorlar.
CBC KANALI - LAND AND SEA PROGRAMI
Boat Harbour, Nova Scotia.
Binlerce balık nefessiz kalarak ölüyor.
Bu görüntüleri haberlerde görenlerin çoğu öfkelendi.
Bu nasıl olabilirdi?
Ama bu görüntüler, kirlilikle dolu bir tarihin son aşaması.
Merhaba!
-Çok memnun oldum. -Ben de.
-İçeri gel. -Evet, kusura bakma.
GPS resmen...
Sonra bir baktım, çamura saplanmışım.
Arka yolda olduğunu biliyordum. "Yol kapalı ama..." diye düşündüm.
Evet.
Şu anda Boat Harbour olarak bildiğimiz yerin adı
kirlilik öncesinde A'Se'K'ti.
A'Se'K "diğer oda" demek.
Burası, halkımızdan kişilerin, Kızılderili ajanları
çocukları toplamaya geldiğinde
kaçtığı yerdi.
Eskiden A'Se'K'e kaçarlardı.
Yani A'Se'K,
büyüklerimizden birinin de söylediği gibi
bir zamanlar onlar için ebeveyn gibiydi.
Onları korurdu.
Acıktıklarında onları beslerdi..
Burası korunaklı bir yerdi ve...
...1965'te fabrika kurulunca
son derece planlı bir şekilde...
...topraklarımıza sızdılar
ve A'Se'K'imiz...
Hepsi elimizden alındı.
Hepsi.
1965'te Scott Kâğıt Şirketi, Nova Scotia'da
bir hamur ve kâğıt fabrikası kurmak istedi.
Nereye gitmeleri gerektiğini biliyorlardı.
Pictou kasabası.
Sende...
Danışmanları Dr. John Bates,
mekânı birkaç yıl önce seçmişti.
Önerisi şuydu:
Scott Kâğıtçılık, kâğıt hamuru fabrikası kuracaktı.
PICTOU LİMANI - BOAT HARBOUR
Tesisin atıkları, Pictou Limanı'nın altından geçecek
ve Boat Harbour'a atılacaktı.
Nihayetinde endüstriyel atıklar okyanusa kadar ilerleyecekti.
Bu teklif edildiği zaman
Dr. Bates artık Scott'ta danışman değildi.
Nova Scotia Su İdaresi'nin başna gelmişti.
Scott Kâğıtçılık ile Nova Scotia eyaleti arasında
kârlı bir anlaşma için her şey hazırdı.
NEW BRUNSWICK, PRENS EDWARD ADASI, NOVA SCOTIA
Hükûmet, fabrikanın atıklarıyla ilgilenmeyi kabul etti
ve bölgede arazi satın almaya başladı.
Tek sorun, Boat Harbour sınırında yaşayan Kızılderililerdi.
Su İdaresi, büyükbabamla görüştü.
Büyükbabam o sırada şefti. Konseyle de görüştüler.
"Buraya bu fabrikayı kurmak istiyoruz." dediler.
"Dert etmeyin.
Her şey harika olacak. Tatlı su gölü olacak.
Hiçbir şeyi etkilemez."
Çevre ve balıkçılık üzerindeki etkileriyle ilgili
belgelenmiş kaygılar vardı. Liderlerimiz de yıllardır yaptıkları gibi
bu endişelerini gündeme getirdiler.
Bu tip endişelerimiz olduğunu görünce,
"Onları bir geziye çıkaralım." dediler.
Gidip dedemi ve başka bir konsey üyesi olan
Martin Sapier'i
bir yere götürdüler.
New Brunswick'te.
Burada inşa ettikleri gibi bir
arıtma tesisi bile değildi.
Bay Wigglesworth geldi,
bizi St. John's'a götürdü. Ya da Lancaster'a. Ne demek isterseniz.
Kâğıt hamuru fabrikasına.
ŞEF LEWIS J. FRANCIS MICHELLE'İN BÜYÜKBABASI
Ve bize suda renk veya koku olmadığını gösterdi.
Suda renk olmadığını mı gösterdi?
Suda renk, evet.
Kâğıt hamuru fabrikasından koku filan çıkmıyor.
Bu duman, St. John'daki kâğıt fabrikasından.
Ama Kızılderililer oraya hiç götürülmedi.
Fakat onlara, birkaç kilometre ötedeki
evsel atık su arıtma tesisi gösterilmişti.
Bu zaten yalandı.
Onlara bayağı yalan söylediler.
anlatmaya çalıştılar.
"Bunu etkilemeyecek. Göl olacak.
"Hâlâ tadını çıkarabileceksiniz,
istediğiniz şeyleri yapmaya devam edebileceksiniz."
Ancak bazı şartlar vardı.
Anlaşmada tamamen göz ardı edilen şartlar vardı.
Nasıl etkilediğine...
Nasıl etkilediğine bakmak istiyorlardı
ama asla bakmadılar.
Hayata geçirilen tek şey
60.000 dolarlık ödemeydi.
Biliyorsunuz, o zamanlar 60.000 dolar
yatılı okul sistemi altında ezilen bir topluluk için...
...çok büyük paraydı.
Büyükbabamın aklından geçenleri hayal edebiliyorum.
"Ben çok... Aman Tanrım.
Çevreye zararı dokunmayacaktır.
Bu topluluğa iyilik yapıyorum.
Yardımcı oluyorum.
Bundan kötü bir şey çıkmayacak."
Büyükbabam, New Brunswick'te,
Martin Sapier ile birlikte
bir kâğıt parçası imzaladı.
LEWIS J. FRANCIS - ŞEF
Bir kâğıt parçası. Oracıkta onu tuzaklarına düşürdüler.
Kızılderililer, Boat Harbour üzerindeki haklarını
65.000 dolara satmıştı.
İki yıl sonra fabrika kapılarını açtı.
Ve atıklar Boat Harbour'a akmaya başladı.
Bütün balıkları öldürdüler.
Ertesi gün filandı, kıyı boyunca
ölü balıklar, gümüşbalıkları, foklar, her şey...
Hepsini bir gecede öldürdüler.
Bu, tesisin açılmasından bir hafta sonraydı.
Başladıktan üç, dört gün sonraydı.
Evet. Her şeyi öldürdü.
Boat Harbour'ın öldüğünü fark ettiğinde
hissettiği acıyı düşünüyorum da...
Kendi suçu olduğunu düşünerek öldü.
Tabii bu suçluluk hissini
ailesine ve çocuklarına da aktarmıştı.
Onlar nasıl başa çıktılar?
Sonra da...
Bu döngünün kırılması gerek.
Boat Harbour vakası olmasaydı...
...ailemin hayatı nasıl olurdu?
Büyükbabam ve büyükannemin 13 çocuğu vardı.
Büyükbabam çok genç vefat etti.
40'larının sonlarındaydı.
Annem ve teyzem hâlâ hayatta.
Diğerlerinin tamamı kanserden öldü.
Ya da intihar etti.
Biliyorsunuz, alkolizm ve uyuşturucu öne geçti.
Bu yüzden sık sık merak ederim... Bu olmasaydı, acaba birlikte yaşlanmaya...
...fırsatımız...
...olabilir miydi?
Sizi atık su arıtma tesisine götüreceğim.
Simpson's Lane'de.
Bizden uzak değil.
Burası arıtma tesisinin girişi.
1967'den beri burada buluyor.
Direkt olarak fabrikadan çıkan şey bu.
Ham, işlenmemiş atık.
DİKKAT: DERİN SU
Bu da doğrudan toprağımıza atılıyordu.
Bunun için bir arıtma sistemi yoktu.
Bu yüzden boru olduğu gibi boşaltıyordu.
Buraya gelince çok üzülüyorum.
Topluluğumuz böyle kokuyor.
Bazen binalarımıza ve evlerimize girince
duvarlara yapıştığını hissedebiliyorsunuz.
Bunlar havalandırma.
Suya oksijen veriyorlar, ki bu bayağı üzücü.
Ama hiçbir etkisi olmaz dedikten sonra
bununla baş başa kaldık.
Tüm bunlar topluluğumuzun içine karışıyor.
Yani hem bunun suyumuza karıştığını
biliyor ve bu yüzden acı çekiyoruz...
Havaya da bak.
Evet.
Bu...
Çok üzücü.
Kendi sağlığın için endişeleniyor musun?
Bunu sorman çok komik.
Nereden geldiğimi ve ailemin benden önce
nereye gittiğini bildiğim için
uzun yaşamayı hiç beklemiyordum.
Haftaya 41 olacağım.
Ve...
Herkesin çok genç yaşta öldüğünü bildiğim için...
...ben de her zaman
yaşlanma şansım olmayacak diye düşünmüşümdür.
Bazen böyle düşünüyorum.
Keder... Ben bu kelimeyi çok kullanırım
çünkü başka türlü nasıl tarif ederim bilmiyorum.
Kederin farklı şekilleri vardır.
Yani, işte...
Bununla nasıl başa çıkılır?
Sen nasıl başa çıkardın?
Gölün Kızılderili yerleşimine
bu kadar yakın olması sizi endişelendirmiş miydi?
Onlara bir zararı yoktu ki.
Suda değillerdi, suda yaşamıyorlardı ki.
Suyu gördükleri bir yerde yaşıyorlardı.
Ne olmuş yani?
Bunlar, fabrikanın açılışından beri kaybettiğimiz
bazı topluluk üyeleri.
Evet.
Ve evet, açıkça görülüyor ki…
-...genç ölüyorlar. -Genç ölüyorlar. Evet, doğru.
Ölüleri saymayı sevmem.
Çok kişi öldü.
Burada olması gereken çok insan var.
Yanımızda olmalılar.
Bizimle birlikte mücadele etmeliler.
Su kirliliğinin sona erdiğini
görmeliydiler.
Görmeliydiler ama görmüyorlar.
Biz de bunu anmak istedik.
Bizimle olacaklar.
Olanı biteni, yaptığımız şeyi görüyorlar.
Bizimle gurur duyacaklar.
Bu bana...
Bu bana yaptığım şeyi niye yaptığımı hatırlatıyor
çünkü...
Bu kadarı yeter.
2014'te, tesisin borusu kırılıp Mikmak mezarlığı olarak bilinen araziye
47 milyon litre arıtılmamış, zehirli atığı boşaltınca
gerginlik baş gösterdi.
Hükûmet birçok kez Boat Harbour'ı kapamaya söz verdi
ama asla sözünü tutmadı.
Bu sefer, Michelle ve halkı harekete geçti
ve barikat kurarak
Boat Harbour kapatılana kadar gitmemeye yemin ettiler.
Eyâlet yönetimi nihayet harekete geçmek zorunda kaldı.
Haziran 2014'ten itibaren,
boru hattının sızıntı yaptığı sırada
düzenlediğimiz barışçıl protesto
medyada çokça yer aldı.
Ön cephedeydik ve bıkmıştık.
Sürekli bunun olmasından bıkmıştık.
Elli yıldır bize zarar veren bu atığın
bize yük olmasından bıkmıştık.
Gidip geliyorduk.
Liderlerimiz, yönetimle sık sık görüşüyor
ve olan bitene bir çözüm bulmaya çalışıyordu.
Topluluğumuzun spor salonunda buluştuk.
Liderlerimiz geri gelip, "Tamam,
hükûmetle görüştük ve şöyle dediler." diyordu.
Ama tabii ki güvenmiyorduk.
Bir numaralı kural bu. Birçok hükûmet tarafından
güvenimiz kırıldı.
On yıllar boyunca tutulmayan
bir sürü vaat nedeniyle...
En önemli konu buydu.
Anlamaya çalıştığımız şey buydu.
Bize söyledikleri şeyler gerçek miydi?
Bir anlaşmaya vardığımız için çok şanslıydık
ama anlaşmadan tam anlamıyla memnun değildik.
Nihayet verdikleri hasarı kabullenecekler
ve Boat Harbour Atık Arıtma Tesisi'nin
kapatılması için bir tarih teklif edeceklerdi.
Teklif ettikleri tarih istediğimiz tarih değildi.
Daha önce umuyorduk.
Bize verdikleri tarih 31 Ocak 2020'ydi.
Çok düşündük, uzun uzun düşündük.
Ama uzlaştık.
Ancak, varılan uzlaşma, fabrikayı kapatmak için değil,
yıllardır topluma zarar veren
Boat Harbour Atık Arıtma Tesisi içindi.
BOAT HARBOUR YASASI
Nova Scotia yönetimi Boat Harbour Yasası'nı kabul etti.
Yasa, 31 Ocak 2020'ye kadar, fabrikadan gelen atıkların arıtması için
Boat Harbour tesisinin kullanımına son verilmesi emrini verirken
iki şeye zaman tanıyordu:
Yeni bir atık su arıtma tesisinin planlama ve inşası ile
Boat Harbour'ın temizliğinin planlaması.
Northern'a alternatif bir plan yapması için beş yıl verildi.
Ama dört yıl sonra, önerdikleri en iyi plan
yeni bir boru hattı inşasıydı.
Bu boru hattı, atıkları
Northumberland Boğazı'na,
Pictou Landing'in yanına boşaltacaktı.
Burası hem yerliler hem de yerli olmayanlar için balıkçılık alanıydı
ve plan, kamuoyunun öfkesiyle karşılandı.
Evet, mutlu olmak istiyoruz.
Nihayete ermesini kutlamak istiyoruz.
İyileşmek istiyoruz.
Yapabilmeliyiz dediğimiz her şeyi
yapabilmek istiyoruz.
Arka bahçemizdeki boru hattını kaldırıp
ön bahçemize yeni bir boru hattı koyacak yeni bir tesis
teklif ediyorlarsa bunu nasıl kutlayabiliriz?
Beni asıl rahatsız eden şey
"arıtılmış atık, arıtılmış atık" deyip durmaları.
Elli yıldan uzun süredir
bu arıtılmış atık bize zarar veriyor.
Sürekli mücadele etmek zorunda kalmamalıyız.
Dışarı çıkıp "Derdiniz ne sizin?"
demek zorunda kalmamalıyız.
"Neden bunu buraya koymayı öneriyorsunuz?"
Mesela hükûmet niye bunu sorun etmiyor?
Yaşadığımız yıkımı gayet iyi biliyorlar.
Geçmişimizi.
Bundan asla kurtulamayacağız.
BOAT HARBOUR YASASI'NI HAYATA GEÇİRİN
2019'un başlarında, Pictou topluluğu, planlanan 2020 kapanış tarihine
halkın dikkatini çekmek için bir araya geldi.
Pictou Landing yerlileri, Boat Harbour
Arıtma Tesisi'nin kapanmasına bir yıllık geri sayımı başlatırken
odada iyimserlik hâkimdi.
Birlikte, temiz bir ortam istiyoruz.
Birlikte, işleri düzeltmek istiyoruz. Hepsi bu.
Bu tarih sadece Pictou Landing yerlileri için değil,
herkes için çok önemli.
"Çocuklarımın benim yaşıma geldiklerinde Boat Harbour'da yüzüp
balık tutmasını istiyorum.
Benim sahip olamadığım çocukluğa sahip olabilirler. "
Halk kutlama yaparken
Northern da toplantı yapmaya karar verdi.
Başka bir arıtma tesisi planı olmadan
tesisin tamamen kapanmasını önlemek üzere
Boat Harbour tesisini açık tutmak için uzatma talep ettiler.
Hepimizin amacı aynı:
Boat Harbour'ın doğal hâline döndüğünü görmek.
Çevresel değerlendirmelerden inşaat ve yeni tesisin açılmasına kadar
tüm safhaların
hayata geçirilebilmesi için
daha fazla zamana ihtiyacımız var, o kadar.
Bugün kutlama günü olmalıydı
ama etkinlik başlamadan bir saat önce
Northern Kâğıt Hamuru Fabrikası, Boat Harbour tesisini kapatmak için
ek süre talebinde bulunacağını açıkladı.
Şef Andrea Paul, duyurunun zamanlamasının hayal kırıklığı yarattığını
ve uzatmanın kabul edilemez olduğunu söyledi.
2015'ten beri biliyorlardı.
Bu zamanı haberlere reaksiyon göstermek yerine
proaktif olmak için kullansalardı
yapmak istedikleri şeyde daha fazla ilerleme göstermiş olurlardı.
Ve ardından, Nova Scotia başbakanı ve kapanış tarihinde
ısrarcı olan ilk yönetim görevlisi Stephen McNeil
fikir değiştirmeye başlamıştı.
Onlara beş yıl verdik ve çok net bir şekilde
31 Ocak 2020'nin son tarih olduğunu belirttim.
Ayrıca, topluluğa da bu şirkete de
bir araya gelip bir yol bulabilir
ve uzatmada anlaşırlarsa
bunu düşüneceğimi söyledim.
Adam olup "Hayır, A'Se'K yönetimi
31 Ocak 2020'de kapatmak için yasa çıkardı ve buna bağlı kalacağız."
demek yerine bizi günah keçisi olarak
seçmeyi tercih ettiler.
"Pekâlâ, o zaman, belki de Pictou Landing kabul ederse..."
Bu bence büyük haksızlıktı.
Bize karşı bir haksızlıktı.
Sürekli övünerek söyledikleri gibi
gerçek bir ilişki olsaydı bu,
"31 Ocak 2020." derlerdi.
"Düzenlemeyi yaptık ve bundan şaşmayacağız. Nokta."
Ama yapmadılar.
Sadece bir şeye inanmayı çok istiyorum
ve...
...ve şu anda 31 Ocak 2020'ye inanıyorum.
Umarım insanlar, tüm bunları
sorun çıkarmak ya da baş belası olmak için
yapmadığımızı anlarlar.
Tüm bunları bir geleceğimiz olsun diye yapıyoruz.
Toprağımızla bağlantılı olmalıyız.
Sürdürülebilir bir çevremiz olmalı.
Çocuklarımız için,
onların çocukları için.
Ve bunu yapıyoruz çünkü burada olup bunu yapmamız gerekiyor.
Sonuçta sürekli hastalanmaktan bıktık.
Ve iyileşmeyi umuyoruz.
Nihayetinde iyileşmeyi umuyoruz.
Ama hiç unutmadığım bir laf var.
Seni hasta eden ortamda iyileşemezsin.
İyileşmeye başlayabilmemiz için o suyun akmaması gerek.
Eğer atık su akmayı keserse,
cıva gibi toksinleri Boat Harbour'dan temizlemek için
beş yıl süreceği ve 200 milyon dolardan fazla tutacağı tahmin edilen
ciddi bir temizlik süreci gerekiyor.
Nihayetinde bölgenin eski haline benzer
bir hale gelmesi ümit ediliyor.
Daha şimdiden...
...Boat Harbour'ın neye benzeyeceğini konuşmaya başladık.
Gelecekte neye benzeyeceğini...
A'Se'K'i tekrar ziyaret ettiğimizde, buna tekrar sahip olduğumuzda
görmek istediğimiz şey ne?
Bundan bahsettiğimizde hâlâ Boat Harbour diyoruz
ama bu aslında kirliliğin adı.
Boat Harbour kirlenmiş yerin adı.
Aslı A'Se'K'ti.
A'Se'K'e döndüğümüzde ne görmek istiyorsun?
Doğadan bahsediyoruz.
Toprakla yeniden bağlantı kurmak istediklerinden bahsediyoruz.
Bu kadar basit bir şey bile insanlara şifa veriyor.
Büyükbabamın huzur içinde yatmasını istiyorum.
Bizden önceki tüm Boat Harbour savaşçıları huzur içinde yatsın istiyorum.
Ve sonuna kadar savaştığımız için
gurur duymalarını istiyorum.
Michelle ve halkı
Boat Harbour'ın kapanmasını beklerken
sadece bir saat uzakta, hükûmetin, yerli halkın pahasına
şirket çıkarlarına alet olması nedeniyle
tarih kendini tekrar edebilir.
Böylece son durağıma geliyorum.
Stewiacke kasabasında
bunu önlemek için mücadele ediyorlar.
AltaGas Şirketi, Mikmak topraklarında
bir yeraltı deposu inşa etmeyi planlıyor.
AltaGas, Shubenacadie Irmağı yakınlarında
doğal gaz içerme ihtimali bulunan
yeraltı tuz mağaraları keşfetti.
Bunu yapmak için
mağaradaki tuz yataklarını ırmak suyuyla eritmeyi
ve tuzlu su karışımını ırmağa geri dökmeyi planladılar.
Günde yaklaşık 3000 ton kadar.
Tuzlu su karışımının tuzluluk oranı
balıkların yaşayabileceğinden altı kat daha yüksek.
Doğal olarak, topluluk üyeleri ve yerel liderler hiç memnun değil.
Halk bundan hiç memnun değil.
Sipekne'katik grubu projeye karşı.
Şef Rufus Copage, son çevre raporunun
grup konseyine doğru şekilde açıklanmadığını söyledi.
Onlarla konuşmayı umuyordum,
ancak hükûmet bize bu şansı verecekmiş gibi görünmüyor.
Anlaşılan mücadele edeceğiz.
Bu, dünyanın hiçbir yerinde yapılmamıştı.
Neden bunu ufacık Nova Scotia'da yapmak istiyorlar?
Niye ırmağımızda yapmak istiyorlar?
Çocuklarımız burada balık tutuyor,
yemeklerini buradan sağlıyorlar,
topluluğumuz üyeleri birçok nesildir
burada toplanıyor.
Asıl kamu güvenliği sorunu Alton Gas'in ta kendisi.
SÖZLEŞME KURALLARINA UYUN
Sipekne'katik bölgesinde
Halkın Büyükanneleri olarak bilinen
bölgenin Su Korumacıları'yla görüşeceğim.
Hem bir çevre felaketini
hem de sözleşmeyle verilmiş haklarının ihlalini
engellemek için direnişin başını çekiyorlar.
GERÇEK VE UZLAŞMAYA NE OLDU? BU HAKSIZLIK!
Birçoğu da ziyaretimizden birkaç gün önce tutuklandı.
SU KORUYUCULARI'NI DESTEKLEYİN
Mikmak kadınları toprağı ve suyu koruduklarını söylüyorlar.
Gitmeyi reddetikleri zaman, resmi emre karşı geldikleri için
gözaltına alındılar.
Hareketlerinin sona ermediğini söylüyorlar.
Her zaman kutsal olanı koruyacağız.
MICHELLE PAUL, MİKMAK SÖZLEŞMESİ UZMANI
Durmayacağız. Bunu not edin, Alton Gas...
başarılı olamayacaksın.
IRMAKLAR SOMBALIKLARINA AİTTİR
STEWIACKE'YE HOŞ GELDİNİZ FIRSAT IRMAKLARI
EKVATORLA KUZEY KUTBUNUN ORTASINDA
Su Korumacıları'ndan Dorene ve Michelle ile buluşacağım.
MICHELLE PAUL - DORENE BERNARD SU KORUMACISI
Beni Alton Gas'in ana kapısına götürüyorlar.
Burada projeye aktif olarak müdahale ediyorlar.
HALKIN BÜYÜKANNELERİ
Alton Gas'in
kapısına gidiyoruz.
Kadınları tutukladıkları yere, evet.
Tütün keselerini çıkarmışlar.
-Evet. -Olamaz.
Bunu onlara soracağım.
Niye polis arabası gelmiş?
Bilmiyorum.
Burası, dört yıldır direnişin ön cephesi
ve neredeyse her gün çatışmalara şahit oldu.
Tütün keselerini kontrol etmeye geldim.
Kapıdaki dua keseleri var ya?
Ritüel olarak yapılmıştı.
O keseleri asmak bizim ritüelimiz.
Saygılı olmak için elimizden geleni yaptık.
Diğer tarafa dokunmadık ve onları iki kez bantladık.
İsterseniz hemen verebilirim.
Onları alabilir miyim? Kendim alabilir miyim?
Sizi kapıdan geçiremem ama onları size getirebilirim.
Size verebilirim.
Buu doğru değil, saygısızlık.
AltaGas, girişi çıkışa müdahale etmelerini engellemek için
özel bir protesto alanı bile oluşturdu.
Burası bizim kafes.
İnşa ettikleri protesto kafesi.
O kafese girmeyeceğim.
Çünkü ruhum o kafese girmez.
"Barışçıl protestocular, gündüz saatlerinde herkes için
güvenli ve temiz bir alan sağlanabilmesi amacıyla burayı kullanabilirler.
Lütfen çöplerinizi toplayın.
Araba park etmeyin, kamp kurmayın, ateş yakmayın.
Alkol ve uyuşturucu kullanmak kesinlikle yasaktır. Teşekkürler."
Bu kelimelerden anlaşılan
cehalet ve saygısızlık seviyesi...
Burada ne işiniz var?
Onlarla yerli gruplarından bahsediyorduk.
Endişelendiğimizi biliyor.
KANADA KRALİYET ATLI POLİSİ
Seni tanımıyorum, hepsi bu.
Yüzleriniz.
Bunu tanıyorum.
Ama yüzlerinizi tanımıyorum.
Eyâlet, gerçek suçluya yardım ve yataklık etmek için
büyük para harcıyor.
Bizim halkımızın suçlu durumuna düşürülmesindense
hiç ama hiç bahsedilmiyor.
Gerçek suçlu, buraya gelip
ırmağa tuz dökmeye çalışan şirket.
Gerçek suçlular ama yine de
polisler tarafından korunuyorlar. Bu çok...
...rahatsız edici.
Bak, bir tane daha.
Dorene bizi, diğer direniş alanındaki
diğer büyükannelerle buluşmaya götürüyor.
Dorene, bu sözleşme kamyonluğunda
Alton Gas inşaatının başlangıcına üç yıl önce
şans eseri denk gelmişti.
Kamyonluğu inşa eden Su Korumacıları
sözleşmeyle verilmiş haklarının ihlal edilmesine engel oldular
ve bölgeyi ele geçirerek şirketin inşaatını
ve Mikmak toprakları işgal etmesini önlediler.
Burası halka açık bir yol.
Ve burada bir kepçe vardı
ve hendeği dolduruyordu.
Koşup onlara ne yaptıklarını sordum
ve dediler ki, "Burada olmamalısın.
Burası şantiye alanı.
Çevre Bakanı'nın emriyle
hendeği doldurmamız istendi."
"Ne?" dedim. "Bunu yapmanızı mı emretti?"
"Buradan basıp gitmenizi, evinize dönmenizi ne zaman emredecek?" dedim.
Irmağa indim.
Tütünümle dua ediyordum
ve arkamdan iki güvenlik görevlisi geldi.
Ben suya şarkı söylerken başımda durdular.
Sonra beni arabama götürdüler.
İşte o zaman videoyu yayınladım
ve buradaki kepçelerin yaptıkları inşaatları gösterdim.
Ve insanlara, "Irmağa bunu yapıyorlar." dedim.
"Gelseniz iyi olur."
Ve o hafta sonu geldik ve inşa ettik.
Seni sözleşme kamyonluğuna götüreceğim.
Tamam.
-Tamam. -Onu alayım mı?
SU SAVAŞÇISI MİKMAK SAVAŞÇISI
Burası her şeyin başladığı yer. Alanın işgali burada başladı.
O gün burada olanlar kadınlardı.
Sözleşmemizin rulo yapılmış bir kopyası vardı
ve ruloyu açıp suratlarına tutup dedik ki...
Sözleşme maddesini okuduk.
1752 sözleşmesinin dördüncü maddesi:
"Kızılderililer, Shubenacadie Irmağı'nda kamyonluk inşa etmeye karar verirse..."
Sonra birbirimize baktık ve "Karar verdik." dedik.
Bu merdivenin tepesine ulaşır ulaşmaz,
tek bir bakışta, neden burada olduğumuzu anlayacaksınız.
Bu ırmak bizim için kutsal.
Bu ırmak, bizim halkımızın otobanı.
Tüm bölgeyi birbirine bağladı.
Çok eskiden beri.
Buna devam edeceğiz
ve bu şirketin onu yok etmesine izin vermeyeceğiz.
SÖZLEŞME KAMYONLUĞU
ALTONGAS'E HAYIR SU GAZDAN İYİDİR
Bence en önemli şeylerden biri,
kadınların, suyun taşıyıcıları olduğunu bilmektir.
Kadınlara bu sorumluluğun verilmesinin sebebi,
kadınların hayat veren insanlar olmalarıdır.
Ailelerimizde suyun kutsal olduğu ve bizim sorumluluğumuzda olduğu
kadınlardan kadınlara aktarılır.
Bize bir kabiliyet verilmiş
ama bununla birlikte sorumluluk da verilmiş.
Suları tehlikede olan, sözleşme hakları ihlal edilen
ve yaşadıkları ilin çevre kanunları görmezden gelinen Büyükanneler,
onları korumakla yükümlü siyasetçilerle
yüzleşmeye başladılar.
Sözleşmelerimizi dinleyin Bay McNeil!
Konuşun bizimle! Konuşun!
-Neden bizimle konuşmuyorsunuz? -Camınızı açın.
Camınızı açın. Haydi ama. Camınızı açın.
-Arabayı engellemeyin. -Engellemiyorum.
Geri çekil, yoksa tutuklanacaksın.
Arabayı engelleme. İstediğin kadar protesto et.
Sözleşmelerimizi dinlemelisiniz!
Saygı…
-Halkımızla konuş. -Sözleşmeyi dinleyin!
AltaGas'i durdurun!
Hayır, siz federal hükûmetsiniz.
Bunu yasalarımızdan geçiren sizsiniz.
Sularımızı zehirliyorsunuz.
-Diğer şirketlere izin veriyorsunuz. -Teşekkür ederim.
Sularımıza... Hayır, henüz teşekkür yok.
Bana karşı dürüst olduğunuz için size teşekkür ederim.
-Ben çok dürüst bir büyükanneyim. -Çok minnettarım.
Bundan böyle, düzenleme yaparken...
Düzenleme yok! Kıçımıza gaz sokmak yok!
Yerli liderlerle ve eyâletle birlikte çalışacağız...
Niye Büyükannelerle çalışmıyorsunuz?
Alton Gas'i hemen eyâletimizden çıkarın.
Trudeau'nun geçirmeye çalıştığı yasalar
durdurulmalı.
Çünkü Alton Gas ırmağa tuzlu su dökebilsin diye
yasaları değiştiriyor.
Şu anki haliyle kurallara uymuyorlar
ve federal hükûmet yeni düzenlemeler yapmak istiyor.
Herhalde uyar hale gelsinler diye. Bu da...
İlerletiyorlar.
Evet, sadece…
Bu, haklarımızı hakir görmelerinin
ve göz ardı etmelerinin başka bir örneği.
Bunu yapıyorlar ve bizi kandırmıya tenezzül dahi etmiyorlar.
Şu an, ulu orta bunu yapıyorlar.
Ve bir yandan Balıkçılık Bakanlığı kalkmış diyor ki
anlaşılan gerçekten suya bir şey karıştırılmadığı sürece
araya girip bir şey yapamazlarmış.
İşte.
Biz de buna izin vermeyeceğiz diyoruz
çünkü risk çok büyük.
Bitmiş işin hesabını mı soracağız?
Değil mi? Mesela o tuzlu su, ırmağa girdiği zaman
tuzluluk seviyesini bozar.
Balıkları öldürür.
Sonra... Sonra ne olacak?
Bölgemizi ticarete açıyorlar.
Alton Gas de olsa, hirdolik kırma şirketi de olsa,
ya da nadir mineraller de olsa,
altın madenleri de olsa,
bunların hepsi sözleşme haklarımızı etkileyecek.
Yani haklarımıza saygı göstermiyorlar
ama Alton Gas'e bu düzenlemelerde muafiyet sağlıyorlar.
Kanada... Kanada bir ulus değil.
Kanada bir ulus değil.
Burası net. Kanada bir şirket.
Bilirsin, keşif doktrini.
Hiçbir şey keşfetmiş değiller.
Onlara ne zaman "Bize kanıt gösterin." dediysek
hiçbir şey gösteremediler.
Bu yüzden bu sistemde asla adalet sağlayamıyoruz.
Çünkü biz buranın yerlileriyiz.
Artık buna son verme zamanı geldi.
Biz kadınların Mikmaklar olarak kim olduğumuzu kabullenmemiz,
atalarımızın bu topraklar için savaştığını hatırlamamız
ve nihayet uyanmamız gerek.
Ruhlarımızı tekrar yükseltmeliyiz.
Onlara gitmelerini söylemeliyiz. Burada istenmiyorlar.
Değil mi? Yaptığımız şey de bu.
Gitmelerini ve burada istenmediklerini söylüyoruz.
Onları burada istemiyoruz.
Biliyorsunuz ki bu sadece burada değil,
dünyanın her yerinde oluyor.
Dünyanın her yerinde.
Endüstrinin insanların hayatlarını nasıl etkilediğine baktığınızda,
o insanların, söz konusu topraklardaki yerli halk olduğunu
görüyorsunuz.
Ve bu şirketlerin çoğu
Kanada şirketi.
İnsanları öldürtecek güce de sahipler.
Büyükanneleri ve kapılarının önünde duran insanları
öldürme kudretine sahipler.
Dedim ki, "Guatemala'da yaptıkları şeyin aynısını yapıyoruz.
Bir şirketin önünde duruyoruz."
Ve orada insanlar öldürüldü.
Daha az görünür olsaydık bizi de mahvederdi.
-Evet. -Zaten mahvediyorlar.
Kayıp ve öldürülen yerli kadınların sayılarına bakın.
-Kadınlarımızı öldürüyorlar. -Bu doğru.
Bizim gerçeğimiz şu: Başka seçeneğimiz yok.
Biz buyuz
ve hep böyle olmalıyız.
Bu bizim DNA'mızda, kanımızda var.
Artık bizim
yerli olmamızı engelleyemezler.
Kimliğimiz bu.
Dünya'ya nasıl göz kulak olacağımızı, onunla ilişkimizin ne olduğunu
öğrenmemize engel olamazlar.
Bunu öğretmemize de engel olamazlar.
Sadece kendi çocuklarımıza değil herkesin çocuklarına...
Bize öğretilen kehanete göre
Dünya Ana'ya, topraklarımıza, suyumuza,
yemeklerimize ve ilaçlarımıza,
hayvanlar, çiçekler ve
bizi koruyan her şeye göz kulak olmazsak
günün birinde bir damla su su bir gramdan daha pahalıya patlar.
Kehanet der ki, ne kadar paran olursa olsun,
bunu satın alamazsın.
Çünkü bir damla su o kadar değerlidir.
Altının olsa fark etmez.
Altını içemezsin. Parayı içemezsin.
Yani bu mesaj sadece yerli halk için değil.
Biz bu mesajı taşıyoruz.
Tüm insanlar için, tüm insanlık için.
Şu an yaşayan herkesin torunlarımıza ve
henüz doğmamış olanlara, bir fark yaratmak,
yıkımı durdurmak, kirliliği durdurmak
ve buna son vermek için
elimizden gelen her şeyi yaptığımızı
söyleyebilmesi gerek.
Biz sıradan insanlarız.
Hepimiz, karşında gördüğün herkes hak sahibiyiz.
Ve seninle olan bağımız, burada doğmuş olman.
Sen de buralısın, değil mi?
Toprakla böyle bir bağın var.
Ayakların başka bölgeye değdiğinde hâlâ buralısın.
Senin ruhun Mi'kma'ki'den.
Ve umarım bugün burada olanları ruhunda taşırsın
ve bu çok kudretli bir şeydir.
PROTESTOCULAR GİTMEMEYE YEMİNLİ
ALTON GAS'İ DURDURUN
ARTIK KARDEŞLERİMİZİ KAÇIRMAYIN
ALTON GAS'İ DURDURUN
Küçükken yuvam bana mükemmel görünürdü.
Bu imge bir süre önce yıkıldı.
Ama bütün parçaları görmediğimi fark ettim.
Ve şirketlerin gölgesinin ardında,
en zor durumda bıraktığı vatandaşlarını
görmezden gelen hükûmetlerin ardında,
doğa ve insan sevgisinin ayakta kalabileceğini...
Halkın Büyükanneleri ve bu yolda tanıştığım tüm kadınların
bana güç sağladığını,
önüme bir hedef koyduklarını fark ettim.
Gerçek şu ki, onların fedakârlıklarına rağmen
geleceğin onlar için de, dünyamız için de
ne getireceğini bilemeyiz.
Yüzümüzü birbirimize dönmeli, iktidardakilere
hesap sormalıyız.
Kendimizden ötesini görmeye başlamalı,
birimizi etkileyen şeyin
hepimizi etkilediğini anlamalıyız.
Meyve sineği ile DNA'nızı paylaşıyorsunuz.
Dünyadaki her canlıyla bağlantılısınız.
Sizde hayatın gücü var.
Kullanın.
GÜNEY SHELBURNE HALKINA TEMİZ SU SAĞLAYACAK BİR KUYU AÇILMASI İÇİN
ÖZEL BİR BAĞIŞ TEKLİFİ GELDİ.
LOUISE, TEKLİFİ, SHELBURNE KENT KONSEYİNİN
ONAYINA SUNDU.
TEKLİFİ KABUL ETTİLER.
BÜYÜKANNELER VE DİĞER SU KORUMACILARI
ALTON GAS PROJESİNİ REDDETMESİ İÇİN NOVA SCOTIA HÜKÛMETİNE
BASKI YAPMAYA DEVAM EDİYOR.
GELİŞMELERİ TWITTER'DAN TAKİP EDEBİLİRSİNİZ @stopaltongas
17 ARALIK 2019 TARİHİNDE NOVA SCOTIA HÜKÛMETİ
NORTHERN KÂĞIT HAMURU'NUN ODAK RAPORUNU TATMİNKÂR BULMADIĞINI
VE NORTHUMBERLAND BOĞAZI'NA KÂĞIT HAMURU ATIĞI DÖKECEK OLAN
YENİ ATIK ARITMA TESİSİNİN ONAYINI BEKLETTİĞİNİ DUYURDU.
NORTHERN'IN EKSİKSİZ BİR ÇEVRE DEĞERLENDİRME RAPORU HAZIRLAMASI İSTENDİ.
RAPORUN HAZIRLANMASI İKİ YIL SÜREBİLİR.
BU KARAR, BİR KEZ DAHA, BOAT HARBOUR ATIK ARITMA TESİSİ'NİN
31 OCAK 2020'DE KAPANIP KAPANMAYACAĞI SORUSUNU
GÜNDEME GETİRDİ.
20 ARALIK 2019'DA
EYÂLET BAŞBAKANI STEPHEN MCNEIL BİR AÇIKLAMA YAPTI.
Ve bu, hükûmet olarak verdiğimiz
en zor kararlardan biri.
Boat Harbour'ı temizlemek için verdiğim sözde
ciddiydim
ve hükûmetimiz bunu asla hafife almadı.
Bizden önce birçok hükûmet temizleme sözü vermiş
ama temizlememişti.
Biz de aynısını yapmayı reddediyoruz.
Boat Harbour Yasası
31 Ocak 2020'den itibaren yürürlükte olacak.
Northern Kâğıt Hamuru, atıkları Boat Harbour'a dökmeyi bırakacak.
Net konuşayım.
Süre uzatması olmayacak.
Alt yazı çevirmeni: Emrecan Özen