1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:06,006 --> 00:00:08,925
NETFLIX PRESENTEERT

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:17,350 --> 00:00:21,604
BALCARCE, ARGENTINIË

5
00:00:42,792 --> 00:00:46,838
Weet je hoeveel mensen
in de wereld autorijden?

6
00:00:49,924 --> 00:00:51,176
GESLOTEN

7
00:00:51,342 --> 00:00:52,469
Miljoenen.

8
00:00:53,011 --> 00:00:54,220
OPEN

9
00:00:58,183 --> 00:01:01,061
Hoeveel wedstrijdlicenties er
in de wereld zijn?

10
00:01:03,188 --> 00:01:04,355
Duizenden.

11
00:01:05,774 --> 00:01:08,777
Slechts een paar honderd daarvan
rijden wedstrijden.

12
00:01:14,365 --> 00:01:16,951
En van die twee- of driehonderd...

13
00:01:17,660 --> 00:01:22,040
...zijn er honderd behoorlijk goed.

14
00:01:27,045 --> 00:01:28,963
En dan kom je bij de Grand Prix.

15
00:01:29,839 --> 00:01:33,009
Er doen slechts 21 coureurs mee.

16
00:01:34,260 --> 00:01:37,847
Van die 21 zijn er slechts zes echt goed.

17
00:01:40,725 --> 00:01:44,771
En van die zes zijn er
slechts drie uitzonderlijk...

18
00:01:46,106 --> 00:01:48,108
...en is er slechts één geniaal.

19
00:02:12,173 --> 00:02:16,386
Fangio was de beste coureur aller tijden
als je het mij vraagt.

20
00:02:28,398 --> 00:02:33,027
Lewis Hamilton noemde Fangio
'de peetvader van de Formule 1'.

21
00:02:38,616 --> 00:02:41,244
Hij was de beste coureur van die tijd.

22
00:02:46,499 --> 00:02:47,709
Hij was een god.

23
00:02:48,168 --> 00:02:49,586
Er was niemand beter.

24
00:02:53,756 --> 00:02:57,802
Ieder kind heeft iemand nodig
om tegen op te kijken.

25
00:02:58,136 --> 00:03:01,055
En Fangio heeft
miljoenen mensen geïnspireerd...

26
00:03:01,264 --> 00:03:03,975
...miljoenen autoliefhebbers
om coureur te worden.

27
00:03:08,146 --> 00:03:11,649
Toen ik begon met racen,
was Fangio de man.

28
00:03:12,233 --> 00:03:14,611
Dé Formule 1-coureur.

29
00:03:17,739 --> 00:03:22,368
Het was ongelooflijk om 'm te zien rijden.
Alsof hij in slow motion reed.

30
00:03:22,744 --> 00:03:25,747
Hij had zoveel klasse.

31
00:03:26,080 --> 00:03:29,959
Hij was zo slim, zo gefocust.
Hij maakte geen fouten.

32
00:03:37,634 --> 00:03:41,012
Mr Senna, wie van uw rivalen
bewondert u het meest?

33
00:03:41,804 --> 00:03:44,724
Een van de beste coureurs aller tijden...

34
00:03:46,893 --> 00:03:48,061
...is Fangio.

35
00:04:03,952 --> 00:04:07,413
Om eerlijk te zijn...

36
00:04:07,497 --> 00:04:10,041
...verliep mijn leven in fases.

37
00:04:10,917 --> 00:04:14,087
Van jongs af aan wilde ik de beste zijn.

38
00:04:18,424 --> 00:04:20,969
M'n vader wilde
dat ik voor hem kwam werken.

39
00:04:21,636 --> 00:04:24,264
Maar ik zei dat ik techniek wilde leren.

40
00:04:25,265 --> 00:04:26,099
En...

41
00:04:27,016 --> 00:04:29,978
...in die tijd kon niemand je dat leren.

42
00:04:30,853 --> 00:04:34,315
Je moest het zelf leren
door naar anderen te kijken.

43
00:04:35,942 --> 00:04:39,070
Daarom was ik slechts bijrijder
in mijn eerste race.

44
00:04:40,154 --> 00:04:42,282
Ik was toen een jaar of 18.

45
00:04:42,824 --> 00:04:46,536
Ik had geen toestemming van m'n ouders.
Ik ging gewoon.

46
00:04:47,495 --> 00:04:49,998
Ik dacht
dat auto's 'n eigen leven leidden.

47
00:04:52,709 --> 00:04:59,507
Langzaamaan ging hij helemaal op
in zijn passie: auto's.

48
00:05:00,091 --> 00:05:02,093
En in de jaren 40...

49
00:05:02,427 --> 00:05:05,430
...deed hij mee
aan de Turismo Carretera-races.

50
00:05:06,472 --> 00:05:10,643
Toen we met die auto's raceten,
hadden we geen hulp onderweg...

51
00:05:11,227 --> 00:05:14,188
...en er waren
bijna geen carrosseriebedrijven.

52
00:05:14,272 --> 00:05:16,524
Dus in de auto lagen...

53
00:05:17,066 --> 00:05:20,111
...veel onderdelen
die onderweg kapot konden gaan.

54
00:05:20,945 --> 00:05:24,824
Daarnaast hadden we ook...

55
00:05:25,616 --> 00:05:27,285
...veel brandstof bij ons...

56
00:05:28,036 --> 00:05:32,457
...waardoor de auto's 1700 kilo wogen.

57
00:05:33,082 --> 00:05:36,085
We moesten de auto echt versterken.

58
00:05:36,919 --> 00:05:42,842
Aan elke race deden zo'n 150 auto's mee.

59
00:05:43,676 --> 00:05:46,346
Slechts 20 auto's haalden de finish.

60
00:05:49,390 --> 00:05:51,934
Hij won het kampioenschap
van 1940 en 1941.

61
00:05:52,518 --> 00:05:56,564
Hij werd beroemd, vooral door de race
van Buenos Aires naar Lima.

62
00:05:57,440 --> 00:06:02,737
Het was een lange race
en ze reden dagenlang.

63
00:06:03,237 --> 00:06:07,700
Maar het was heel typerend
voor het autoracen toen.

64
00:06:26,177 --> 00:06:29,931
Tijdens de Tweede Wereldoorlog...

65
00:06:31,224 --> 00:06:34,227
...werkte ik waar ik maar kon.

66
00:06:35,144 --> 00:06:39,148
Ik ging vrachtwagens kopen voor de banden.

67
00:06:39,232 --> 00:06:43,694
In die tijd waren banden schaars,
dus ging ik ze verkopen.

68
00:06:43,945 --> 00:06:44,779
Oké?

69
00:06:45,446 --> 00:06:50,868
Ik reed door het zuiden van Argentinië,
helemaal naar Patagonië...

70
00:06:51,119 --> 00:06:54,747
...om vrachtwagens te kopen,
maar alleen voor de banden.

71
00:06:55,748 --> 00:07:02,422
Na de oorlog ging ik terug
om de vrachtwagens terug te verkopen.

72
00:07:03,214 --> 00:07:06,342
Ik ging weer racen in 1947.

73
00:07:07,635 --> 00:07:08,469
En...

74
00:07:09,095 --> 00:07:12,515
...er waren dat seizoen
vier races in Argentinië.

75
00:07:13,224 --> 00:07:16,269
Door onze prestaties in die races...

76
00:07:16,519 --> 00:07:20,565
...stuurde de automobielclub ons
als prijs naar Europa.

77
00:07:21,524 --> 00:07:23,734
Galvéz, Puopolo en ik.

78
00:07:26,863 --> 00:07:30,867
GALLIATE, ITALIË

79
00:07:34,704 --> 00:07:36,664
Toen ik in Europa ging racen...

80
00:07:37,707 --> 00:07:40,918
...verbleef ik in het stadje Galliate.

81
00:07:41,919 --> 00:07:45,548
Dat ligt in de provincie Novara,
80 kilometer van Milaan.

82
00:07:46,299 --> 00:07:50,136
Mr Varzi liet me
gratis in zijn huis wonen.

83
00:07:50,845 --> 00:07:54,807
Varzi was sinds 1947-1948
bekend in Argentinië...

84
00:07:54,932 --> 00:08:00,980
...dus nodigde hij het hele team uit
bij hem thuis in Galliate.

85
00:08:01,063 --> 00:08:07,778
Hij wilde een logistieke basis
voor het team vormen.

86
00:08:08,779 --> 00:08:11,657
Maar toen moest Varzi weg.

87
00:08:11,741 --> 00:08:16,871
Hij ging naar Bern in Zwitserland
waar de GP van Bern zou plaatsvinden.

88
00:08:17,121 --> 00:08:19,540
Tijdens de training op donderdagmiddag...

89
00:08:20,124 --> 00:08:24,879
...terwijl hij op het circuit reed...

90
00:08:24,962 --> 00:08:28,883
...kreeg Varzi een ongeluk en overleed.

91
00:08:31,844 --> 00:08:37,225
Ik was in Bern toen hij stierf.
Ik ging naar zijn begrafenis.

92
00:08:37,934 --> 00:08:41,229
Daarna huurde ik zijn monteur in
voor mijn team.

93
00:08:41,771 --> 00:08:44,857
Benotti Varzi, zijn vader...

94
00:08:45,316 --> 00:08:48,277
...liet me in zijn huis wonen...

95
00:08:49,153 --> 00:08:53,032
...dus noemde ik mijn Argentijnse team
de 'Achille Varzi'...

96
00:08:53,991 --> 00:08:55,993
...ter ere van Varzi.

97
00:08:56,827 --> 00:08:59,497
Het hele Argentijnse team was erbij.

98
00:08:59,997 --> 00:09:05,336
Want veel Argentijnse racers verbleven
in het huis van Varzi.

99
00:09:05,586 --> 00:09:08,256
Varzi nam ze in huis.

100
00:09:08,756 --> 00:09:12,385
Ze gingen op stap, naar de bar.

101
00:09:13,135 --> 00:09:16,931
Ze spraken daar 's avonds af
met mijn man...

102
00:09:17,014 --> 00:09:18,683
...en andere mensen.

103
00:09:19,225 --> 00:09:21,644
Volgens mij is er niemand meer over.

104
00:09:21,727 --> 00:09:24,564
Ik ben nog de enige. De rest is dood.

105
00:09:25,523 --> 00:09:28,901
Hij kwam elk jaar in mei.

106
00:09:29,318 --> 00:09:33,614
Hij kwam naar Galliate
om zijn vrienden te bezoeken.

107
00:09:37,493 --> 00:09:41,581
Ik heb veel herinneringen.

108
00:09:42,582 --> 00:09:45,960
Sommige zijn goed, sommige zijn slecht.

109
00:09:47,169 --> 00:09:52,049
Maar de goede wegen zwaarder
dan de slechte.

110
00:09:52,758 --> 00:09:55,386
Op mijn ongeluk na.

111
00:09:55,636 --> 00:09:58,514
Mijn eerste ongeluk was in Peru.

112
00:09:58,764 --> 00:10:02,059
Mijn bijrijder en vriend stierf.

113
00:10:03,102 --> 00:10:06,606
1948 - GP VAN ZUID-AMERIKA
TURISMO CARRETERA

114
00:10:07,648 --> 00:10:10,151
Hier, bij de Argentijnse automobielclub...

115
00:10:10,234 --> 00:10:13,029
...begint de loting
voor de GP van Zuid-Amerika.

116
00:10:13,404 --> 00:10:18,367
Ernesto Blanco kreeg bal nummer één,
dus krijgt Fangio die felbegeerde plek.

117
00:10:18,868 --> 00:10:20,953
Op de tweede plek Marimón.

118
00:10:21,746 --> 00:10:26,292
De coureurs rijden van Buenos Aires
naar Caracas door verschillende streken...

119
00:10:26,375 --> 00:10:28,252
...tijdens een loodzware race.

120
00:10:32,423 --> 00:10:36,218
We hadden veel problemen
vanwege een van de regels.

121
00:10:36,802 --> 00:10:42,391
Je startpositie werd namelijk bepaald
door je plek in het klassement.

122
00:10:43,267 --> 00:10:45,227
Tijdens de eerste etappe...

123
00:10:46,395 --> 00:10:50,232
...ging het kroonwiel
in de versnellingsbak kapot.

124
00:10:50,441 --> 00:10:55,196
Dat zorgde voor veel vertraging.
Ik was een van de laatsten in Salta.

125
00:10:56,238 --> 00:11:00,534
De volgende etappe ging van Salta
naar La Quiaca aan de grens met Bolivia.

126
00:11:01,369 --> 00:11:05,623
Ik werd derde. Ik haalde 60 auto's in.

127
00:11:06,165 --> 00:11:09,669
Maar in het klassement
stond ik op de vijftigste plaats.

128
00:11:10,461 --> 00:11:12,672
De dag erna startte ik dus achteraan.

129
00:11:12,963 --> 00:11:18,052
Ik moest auto's blijven inhalen
en mijn auto werkte niet mee.

130
00:11:18,928 --> 00:11:22,014
Er ging elke dag wel iets kapot.

131
00:11:22,431 --> 00:11:24,433
En zo kwamen we aan in Lima.

132
00:11:25,601 --> 00:11:29,855
Toen kregen we 's nachts een telefoontje.
We moesten meteen weg...

133
00:11:29,939 --> 00:11:31,982
...want er was een opstand.

134
00:11:32,441 --> 00:11:35,403
Er kon iets gebeuren, dus we moesten weg.

135
00:11:35,486 --> 00:11:38,155
We kenden de weg niet
en hadden niet geslapen.

136
00:11:44,578 --> 00:11:47,039
In Lima stond ik eindelijk vooraan.

137
00:11:48,124 --> 00:11:50,626
Ik nam een bocht te hard...

138
00:11:52,378 --> 00:11:56,674
...maar ik viel niet flauw
terwijl de auto bleef rollen.

139
00:11:57,883 --> 00:12:01,679
Het voelde als een enorme ramp,
alsof we van een klif vielen.

140
00:12:01,846 --> 00:12:06,684
M'n bijrijder werd uit de auto geslingerd,
met deur en al.

141
00:12:13,232 --> 00:12:17,570
Ik dacht dat ik nooit meer kon racen.

142
00:12:18,028 --> 00:12:20,322
Het was mijn eerste ongeluk.

143
00:12:23,534 --> 00:12:28,038
De dood van Urrutia...
Dat ongeluk was mijn schuld.

144
00:12:31,208 --> 00:12:34,044
Mensen praten over je fysieke toestand.

145
00:12:34,795 --> 00:12:38,466
Stel de racefans gerust...

146
00:12:38,799 --> 00:12:40,801
...en vertel hoe het met je gaat.

147
00:12:40,926 --> 00:12:42,636
Het gaat prima.

148
00:12:42,845 --> 00:12:46,432
Ik wil het tegen sterke rivalen
kunnen opnemen.

149
00:12:47,767 --> 00:12:53,647
Ik draag m'n race op aan Urrutia,
mijn broeder in goede en slechte tijden.

150
00:12:54,190 --> 00:12:56,484
Bedankt van ons allemaal, Fangio.

151
00:13:00,863 --> 00:13:04,950
Er is een gezegde dat zegt:
'Wijsheid komt met de jaren.'

152
00:13:05,576 --> 00:13:07,036
Ik ging racen in Europa...

153
00:13:07,620 --> 00:13:12,833
...toen ik bijna 37 was
en ik racete tot m'n 47e.

154
00:13:13,584 --> 00:13:14,960
Ik was al volwassen.

155
00:13:23,385 --> 00:13:29,016
Ik weet niet of iemand van 47 jaar
nu in de Formule 1 competitief kan zijn.

156
00:13:29,099 --> 00:13:30,893
Het is anders. Tegenwoordig...

157
00:13:31,644 --> 00:13:35,189
...draait het om reactiesnelheid
en precisie...

158
00:13:35,314 --> 00:13:39,360
...en ik denk dat er in die tijd
andere factoren meespeelden.

159
00:13:39,777 --> 00:13:44,323
Vroeger was vooral ervaring belangrijk.

160
00:13:44,657 --> 00:13:47,743
Een natuurlijk vermogen
om voor de auto te zorgen.

161
00:13:47,827 --> 00:13:53,499
De behoeften zijn veranderd.
Nu moet je jong zijn...

162
00:13:53,916 --> 00:13:56,001
...om snel te kunnen reageren.

163
00:13:56,836 --> 00:14:00,297
Helaas kunnen we het niet goed
met nu vergelijken.

164
00:14:00,631 --> 00:14:04,385
Hoe zou hij presteren ten opzichte van
Schumacher in dezelfde auto?

165
00:14:04,927 --> 00:14:07,137
Dat zullen we helaas nooit weten.

166
00:14:07,304 --> 00:14:10,015
Maar we weten
dat hij een van de beste was.

167
00:14:10,099 --> 00:14:11,517
Misschien wel de beste.

168
00:14:12,476 --> 00:14:16,647
UNIVERSITEIT VAN SHEFFIELD
VERENIGD KONINKRIJK

169
00:14:17,565 --> 00:14:21,902
ONDERZOEK NAAR
DE BESTE COUREUR ALLER TIJDEN

170
00:14:22,820 --> 00:14:25,531
Ik gebruikte het multilevel-model.

171
00:14:25,614 --> 00:14:28,200
Dat is een model dat wordt gebruikt...

172
00:14:28,367 --> 00:14:32,621
...om verschillende variabelen
van elkaar te scheiden.

173
00:14:33,038 --> 00:14:37,001
In dit geval splitste het model...

174
00:14:37,084 --> 00:14:40,880
...de aanleiding voor winst
of verlies in Formule 1-races...

175
00:14:40,963 --> 00:14:44,133
...in de coureur, het team...

176
00:14:44,216 --> 00:14:46,218
...en wanneer het gebeurde.

177
00:14:46,302 --> 00:14:52,933
We wilden uitzoeken in hoeverre
het gebeuren in F1-races sinds 1950...

178
00:14:53,183 --> 00:14:56,478
...het resultaat was van de coureur
of van het team.

179
00:14:56,687 --> 00:15:00,941
Vervolgens kunnen we kijken naar
die variabele op zichzelf...

180
00:15:01,108 --> 00:15:05,529
...en zien wie het beste team is
en wie de beste coureur.

181
00:15:05,613 --> 00:15:10,159
Maar we wilden ook zien
hoe die variabiliteit zich splitste...

182
00:15:11,076 --> 00:15:14,038
...in verschillende omstandigheden,
hoe het veranderde.

183
00:15:14,121 --> 00:15:19,710
Wordt de coureur of het team
mettertijd belangrijker of niet...

184
00:15:20,085 --> 00:15:23,881
...en spelen ze een andere rol
van betekenis in verschillende situaties?

185
00:15:23,964 --> 00:15:28,928
Zijn in verschillende weersomstandigheden
bepaalde coureurs bijvoorbeeld beter...

186
00:15:29,011 --> 00:15:31,221
...of meer van belang dan andere?

187
00:15:31,305 --> 00:15:37,937
Zijn coureurs meer van belang
op stratencircuits dan op vaste circuits?

188
00:15:38,270 --> 00:15:41,899
Dus we wilden zien
of daar ook verschil in zat.

189
00:15:53,118 --> 00:15:58,248
Als je een vergelijking maakt
tussen de auto's uit de jaren 50...

190
00:15:58,415 --> 00:16:01,251
...en moderne raceauto's...

191
00:16:02,628 --> 00:16:05,005
...is het comfort een groot verschil.

192
00:16:05,381 --> 00:16:10,511
Auto's waren vroeger niet comfortabel.
Dat ligt voor de hand, toch?

193
00:16:10,594 --> 00:16:15,516
Maar vroeger wilden ze vooral
dat de auto snel was.

194
00:16:23,816 --> 00:16:27,444
Schakelen ging lastig,
de koppeling was zwaar...

195
00:16:28,570 --> 00:16:29,697
Het was...

196
00:16:29,947 --> 00:16:33,993
Een auto besturen in de jaren 50
was een heel andere wetenschap.

197
00:16:35,285 --> 00:16:40,624
Ik kreeg de kans
om in Fangio's auto te rijden.

198
00:16:41,291 --> 00:16:45,087
En het is erg moeilijk
om jezelf in die auto te positioneren.

199
00:16:46,005 --> 00:16:50,467
Het kost ongelooflijk veel moeite
om de auto te besturen.

200
00:16:51,593 --> 00:16:53,429
En natuurlijk...

201
00:16:53,762 --> 00:17:00,269
...reed ik redelijk rustig. Uit respect
wilde ik de auto niet beschadigen.

202
00:17:00,352 --> 00:17:02,646
De huidige auto's...

203
00:17:03,063 --> 00:17:07,818
...zijn gemaakt van glasvezel
en composietmateriaal.

204
00:17:08,152 --> 00:17:11,864
Ze worden uitvoerig getest
en zijn dus veel veiliger.

205
00:17:11,947 --> 00:17:14,450
Ook de wegen zijn veel veiliger.

206
00:17:14,533 --> 00:17:17,202
Er is dus veel veranderd.

207
00:17:24,501 --> 00:17:28,630
Om effectief te zijn in een moderne auto
heb je veel precisie nodig.

208
00:17:29,256 --> 00:17:33,177
Effectief zijn in een auto uit de jaren 50
was een kunst.

209
00:17:34,053 --> 00:17:36,180
Ik heb altijd gezegd:

210
00:17:36,555 --> 00:17:41,226
voeg precisie toe
aan de kunst uit de jaren 50...

211
00:17:41,310 --> 00:17:43,228
...en je hebt 'n wereldkampioen.

212
00:17:43,520 --> 00:17:46,648
Voeg de kunst van vroeger toe
aan de precisie...

213
00:17:46,982 --> 00:17:48,776
...en je hebt een wereldkampioen.

214
00:17:48,859 --> 00:17:53,822
Dus aan elk tijdperk
moet datgene worden toegevoegd...

215
00:17:54,281 --> 00:17:55,741
...wat ontbrak.

216
00:18:09,296 --> 00:18:11,799
Wat mij enorm geholpen heeft...

217
00:18:12,382 --> 00:18:15,302
...was kennis van techniek.

218
00:18:16,512 --> 00:18:21,475
Ik wist namelijk
hoe ik een auto moest gebruiken.

219
00:18:22,768 --> 00:18:27,439
Ik heb de monteurs altijd gevraagd
wat het maximum van de auto was...

220
00:18:28,107 --> 00:18:31,068
...en ik zorgde
dat ik daar nooit overheen ging.

221
00:18:33,195 --> 00:18:37,074
MODENA, ITALIË

222
00:18:38,200 --> 00:18:41,954
Ik denk niet dat coureurs
tegenwoordig technisch zijn...

223
00:18:42,246 --> 00:18:43,997
...niet zoals...

224
00:18:44,414 --> 00:18:48,502
...niet zoals coureurs
uit de tijd van Fangio.

225
00:18:48,752 --> 00:18:52,923
De coureur hoeft
alleen nog maar te rijden.

226
00:18:53,173 --> 00:18:58,720
Al het andere wordt in de pits
door de tientallen monteurs gedaan...

227
00:18:59,138 --> 00:19:02,683
...die elk onderdeel nalopen
en tegen de coureur zeggen:

228
00:19:03,142 --> 00:19:04,810
'Doe dit, doe dat.'

229
00:19:05,018 --> 00:19:06,728
En de coureur doet het.

230
00:19:08,605 --> 00:19:10,607
Daarom waardeerde ik ook...

231
00:19:12,568 --> 00:19:14,778
...het werk dat de monteurs deden.

232
00:19:15,112 --> 00:19:18,073
Zij zijn de echte helden in de races.

233
00:19:18,157 --> 00:19:21,869
Je hoort altijd over de coureur,
nooit over de monteurs.

234
00:19:23,036 --> 00:19:25,372
Maar zonder hen kun je niet winnen.

235
00:19:26,498 --> 00:19:29,084
Ze zijn een klein detail.

236
00:19:29,501 --> 00:19:32,129
Het detail
dat een wereld van verschil maakt.

237
00:19:36,508 --> 00:19:40,345
Ik denk net als Fangio dat er veel...

238
00:19:41,221 --> 00:19:43,724
...miskende helden zijn.

239
00:19:43,807 --> 00:19:47,227
De monteurs of technici
die verantwoordelijk zijn...

240
00:19:47,311 --> 00:19:50,355
...voor de prestaties van de auto,
zie je zelden op tv...

241
00:19:50,606 --> 00:19:54,860
...en krijgen weinig van de glorie
die ze verdienen.

242
00:19:55,277 --> 00:19:58,822
De monteurs werken dag en nacht
aan de auto...

243
00:20:00,490 --> 00:20:02,034
...en lossen problemen op.

244
00:20:02,826 --> 00:20:07,831
Zij moeten zich concentreren
om problemen te voorkomen.

245
00:20:08,081 --> 00:20:10,792
Die vaardigheid hebben niet veel mensen.

246
00:20:11,793 --> 00:20:15,839
1949 - GRAND PRIX VAN SAN REMO
CIRCUIT VAN OSPEDALETTI

247
00:20:31,563 --> 00:20:36,902
In 1949, toen zijn internationale campagne
op het circuit in San Remo begon...

248
00:20:37,236 --> 00:20:42,282
...waren er mechanische problemen
met zijn Maserati.

249
00:20:42,741 --> 00:20:46,119
Het was zo erg dat zijn teambaas,
Amadeo Vignani...

250
00:20:46,203 --> 00:20:48,330
...hem adviseerde niet te racen.

251
00:20:48,914 --> 00:20:52,876
Omdat ze gewend waren
onder alle omstandigheden te werken...

252
00:20:52,960 --> 00:20:56,505
...door hun ervaringen in
de Turismo Carretera...

253
00:20:57,256 --> 00:21:00,384
...besloot hij de motor te demonteren.

254
00:21:00,926 --> 00:21:03,178
En tot één uur 's nachts...

255
00:21:03,262 --> 00:21:06,974
...schuurde hij de krukas
om de lagers goed te zetten...

256
00:21:07,057 --> 00:21:08,809
...en alles perfect te maken.

257
00:21:09,059 --> 00:21:14,439
Daarna konden de monteurs
de motor weer in elkaar zetten...

258
00:21:14,523 --> 00:21:16,733
...terwijl hij probeerde te rusten...

259
00:21:17,067 --> 00:21:21,029
...voor de race.
Dat was zijn eerste race in Europa.

260
00:21:22,614 --> 00:21:26,702
Welkom op het circuit
voor de Grand Prix van San Remo.

261
00:21:27,244 --> 00:21:30,372
De Argentijn Fangio rijdt
z'n eerste race in Europa...

262
00:21:30,455 --> 00:21:32,666
...en voert het klassement aan...

263
00:21:32,749 --> 00:21:35,544
...gevolgd door zijn teamgenoot,
prins Bira.

264
00:21:35,627 --> 00:21:38,338
Er is een probleem met Righetti's Ferrari.

265
00:21:38,672 --> 00:21:42,134
Fangio nam de leiding
in de bocht bij de Ponticello.

266
00:21:46,805 --> 00:21:48,473
Perfect gedaan door Fangio.

267
00:21:48,557 --> 00:21:50,851
Hij wist beide series te winnen...

268
00:21:50,934 --> 00:21:53,103
...en maakte duidelijk...

269
00:21:53,186 --> 00:21:58,692
...dat het nieuwe Argentijnse F1-team
wil meedoen voor de winst.

270
00:21:59,943 --> 00:22:02,362
Ik had het geluk om toen te winnen.

271
00:22:03,405 --> 00:22:08,118
Maar je moet lof niet te serieus nemen.

272
00:22:09,036 --> 00:22:12,706
Anders ga je denken dat je de beste bent.

273
00:22:13,665 --> 00:22:16,543
Je moet altijd proberen
de beste te zijn...

274
00:22:17,169 --> 00:22:19,338
...maar je moet er nooit van uitgaan.

275
00:22:21,006 --> 00:22:23,008
MODENA, ITALIË

276
00:22:24,760 --> 00:22:28,972
Ik ben Adolfo Orsi.
Ik ben geboren in 1951.

277
00:22:29,473 --> 00:22:34,895
Mijn familie kocht Maserati in 1937.

278
00:22:35,354 --> 00:22:39,524
Het bedrijf was tot 1969 van mijn familie.

279
00:22:40,442 --> 00:22:44,738
Maserati was een van de...

280
00:22:45,030 --> 00:22:50,952
...fundamentele teams
in de Formule 1 in de jaren 50...

281
00:22:51,328 --> 00:22:56,792
...niet alleen omdat ze de 250F
bouwden voor het officiële team...

282
00:22:56,875 --> 00:22:59,086
...maar ook voor privérijders.

283
00:22:59,169 --> 00:23:04,800
In die tijd vormden ze een groot aandeel
onder de deelnemers in de Formule 1.

284
00:23:06,760 --> 00:23:08,637
Ik ben Ermmano Cozza.

285
00:23:08,887 --> 00:23:12,349
Ik ben geboren in Modena in 1933.

286
00:23:13,642 --> 00:23:18,522
Na m'n technische studie bracht m'n passie
voor motoren me naar Maserati.

287
00:23:20,440 --> 00:23:24,736
Fangio is voor Maserati
een intrinsiek deel van de geschiedenis.

288
00:23:24,986 --> 00:23:31,034
Voor Maserati was Fangio
een van de belangrijkste coureurs.

289
00:23:31,535 --> 00:23:32,953
En de beste.

290
00:23:33,787 --> 00:23:36,540
Hij was niet alleen de beste
voor Maserati.

291
00:23:36,623 --> 00:23:41,670
Hij reed ook voor Mercedes in 1954-1955.
Hij was de beste.

292
00:23:47,134 --> 00:23:51,054
Maserati was een familiebedrijf
van de familie Orsi.

293
00:23:52,055 --> 00:23:56,143
Het hoofd van de monteurs was
een goede vriend van me...

294
00:23:56,601 --> 00:23:58,603
...Guerino Bertocchi en zijn broer.

295
00:23:59,354 --> 00:24:00,689
Ik zat daar goed.

296
00:24:01,731 --> 00:24:04,901
Ik racete voor ze
zonder een contract te tekenen.

297
00:24:07,446 --> 00:24:08,822
De auto was geweldig.

298
00:24:09,739 --> 00:24:13,493
Ik won zes wedstrijden in Europa.

299
00:24:14,536 --> 00:24:18,248
San Remo, Pau, Perpignan...

300
00:24:19,875 --> 00:24:21,042
...Marseille...

301
00:24:22,252 --> 00:24:23,128
...Albigeois.

302
00:24:25,213 --> 00:24:26,673
De GP van Pau begint.

303
00:24:26,756 --> 00:24:29,926
Nek aan nek,
de Argentijn Fangio en Graffenried.

304
00:24:30,010 --> 00:24:31,845
Welkom in Roussillon.

305
00:24:32,220 --> 00:24:35,724
Fangio neemt snel de leiding
en laat prins Bira achter zich.

306
00:24:35,807 --> 00:24:40,312
De Argentijn Juan Manuel Fangio heeft
dit jaar al drie races gewonnen.

307
00:24:40,937 --> 00:24:42,731
Welkom in Marseille.

308
00:24:42,814 --> 00:24:45,275
Fangio realiseert de droom
van elke coureur.

309
00:24:45,358 --> 00:24:48,487
Hij versloeg
z'n Italiaanse teamgenoten thuis...

310
00:24:48,820 --> 00:24:52,491
...op het historische circuit van Monza.

311
00:24:53,200 --> 00:24:55,911
Racen in Monza was voor een coureur...

312
00:24:56,369 --> 00:24:59,831
...die voor het eerst naar Europa ging
al glorieus.

313
00:25:00,165 --> 00:25:02,459
Fangio begint aan het laatste stuk.

314
00:25:02,542 --> 00:25:06,588
De vlag valt en Fangio wint 
voor de zesde keer dit jaar.

315
00:25:06,671 --> 00:25:09,257
Weer een overwinning voor Fangio.

316
00:25:09,591 --> 00:25:12,093
Dat was het eerste jaar, 1949.

317
00:25:12,886 --> 00:25:17,724
Het jaar daarop keerde Alfa Romeo terug
naar de F1.

318
00:25:19,142 --> 00:25:20,894
Ik mocht voor ze racen.

319
00:25:21,436 --> 00:25:24,731
Mr Alessio, toenmalig directeur
van Alfa Romeo...

320
00:25:24,814 --> 00:25:28,318
...zag me het jaar ervoor winnen
in San Remo.

321
00:25:29,694 --> 00:25:33,865
Alfa Romeo deed veel aan publiciteit
bij zijn terugkeer.

322
00:25:33,949 --> 00:25:37,786
ALFA ROMEO-MUSEUM
ARESE, ITALIË

323
00:25:42,290 --> 00:25:46,836
Na de Tweede Wereldoorlog
begon Alfa Romeo aan de wederopbouw.

324
00:25:46,920 --> 00:25:49,673
Het hoofdkwartier was gebombardeerd.

325
00:25:49,756 --> 00:25:51,967
Heel Italië moest herbouwd worden.

326
00:25:52,050 --> 00:25:54,844
Daarom was er
geen echte markt voor auto's.

327
00:25:54,928 --> 00:25:58,265
Er was een pauze, maar toen in 1950...

328
00:25:58,348 --> 00:26:02,435
...het nieuwe F1-kampioenschap begon,
begon een nieuwe wereld.

329
00:26:02,519 --> 00:26:07,691
Alfa Romeo presenteerde een nieuwe auto
die perfect en geëvolueerd was...

330
00:26:07,774 --> 00:26:11,361
...en een team van kampioenen,
die ze de drie F's noemden.

331
00:26:11,444 --> 00:26:16,449
Farina, de laatste Italiaanse kampioen
voor de oorlog...

332
00:26:16,533 --> 00:26:19,619
...Luigi Fagioli, de meest ervaren
van de drie...

333
00:26:19,703 --> 00:26:25,250
...en de jonge Fangio die al liet zien
dat hij een van de beste was.

334
00:26:27,085 --> 00:26:30,964
1950 - GRAND PRIX VAN SAN REMO, ITALIË
CIRCUIT VAN OSPEDALETTI

335
00:26:31,047 --> 00:26:33,466
Twee van onze auto's raceten in San Remo.

336
00:26:34,467 --> 00:26:38,346
Maar Farina bezeerde zijn arm
vlak voor de race.

337
00:26:38,722 --> 00:26:42,976
Het team besloot zich terug te trekken...

338
00:26:43,059 --> 00:26:46,730
...omdat ze alleen
een relatief nieuwe bestuurder hadden.

339
00:26:49,024 --> 00:26:53,778
De organisatoren waren erop tegen
vanwege de vele publiciteit.

340
00:26:54,821 --> 00:26:58,658
Dus ik nam deel aan de discussie en vroeg:
'Wat is het probleem?

341
00:26:59,075 --> 00:27:03,663
Als ik verlies, verliest niet Alfa Romeo,
maar iemand die nieuw is.

342
00:27:03,747 --> 00:27:08,293
Maar als ik win,
kan Alfa Romeo met iedereen winnen.'

343
00:27:09,878 --> 00:27:11,713
De race is begonnen.

344
00:27:11,796 --> 00:27:15,050
Een Alfa Romeo blokkeerde.

345
00:27:15,133 --> 00:27:19,387
Het is het Argentijnse groentje Fangio
die veel terrein heeft verloren.

346
00:27:20,096 --> 00:27:21,723
We zitten in ronde 32...

347
00:27:21,806 --> 00:27:25,560
...en Ascari ligt eruit.

348
00:27:25,644 --> 00:27:28,104
Fangio wint weer terrein, indrukwekkend.

349
00:27:28,188 --> 00:27:31,441
González moest de race verlaten
met z'n Maserati.

350
00:27:32,275 --> 00:27:36,946
Fangio laat landgenoot Pián achter zich
met een spectaculaire inhaalactie.

351
00:27:38,156 --> 00:27:39,949
Het is Fangio.

352
00:27:40,033 --> 00:27:42,744
De geruite vlag valt voor de Alfetta.

353
00:27:44,204 --> 00:27:46,414
Ik had het geluk om te winnen.

354
00:27:47,123 --> 00:27:48,708
De enige Alfa die meedeed.

355
00:27:55,840 --> 00:28:00,053
Die avond kwamen ze met een contract
dat ze met me wilden bespreken.

356
00:28:00,804 --> 00:28:04,265
Maar ik zei
dat ze het gewoon moesten invullen.

357
00:28:04,974 --> 00:28:08,728
Ik had de kans om te racen
in de beste auto van die tijd.

358
00:28:09,979 --> 00:28:13,149
Ik hoefde geen geld in te brengen.
Alleen mezelf.

359
00:28:13,733 --> 00:28:17,612
En dat heeft bijgedragen
aan het versterken...

360
00:28:17,696 --> 00:28:20,990
...van mijn vriendschap met de mensen
van Alfa Romeo.

361
00:28:26,037 --> 00:28:27,831
Wat Fangio betreft...

362
00:28:28,331 --> 00:28:30,834
...was ik geïnteresseerd in...

363
00:28:30,917 --> 00:28:33,795
Wat ik heb geleerd in mijn carrière...

364
00:28:33,878 --> 00:28:39,092
...en wat ik zag bij andere kampioenen
zoals Alain Prost, Nigel Mansell...

365
00:28:39,426 --> 00:28:44,973
...Ayrton Senna,
al die coureurs toen ik racete...

366
00:28:45,515 --> 00:28:51,396
...was dat zij in staat waren
heel nauw samen te werken met het team.

367
00:28:51,980 --> 00:28:55,150
Ze konden hun team motiveren.

368
00:28:56,901 --> 00:28:59,821
Het team maakte deel uit
van het dagelijks leven.

369
00:29:00,155 --> 00:29:02,824
Als je uit de auto stapt
en naar huis gaat...

370
00:29:03,116 --> 00:29:07,746
...is het moeilijk om zonder die omgeving
dat element te beheersen...

371
00:29:08,455 --> 00:29:11,708
...dat jou een sterke coureur maakt.

372
00:29:12,333 --> 00:29:16,129
Dus ik geloof dat dat...

373
00:29:17,005 --> 00:29:20,049
...Fangio's grootste kracht was.

374
00:29:20,341 --> 00:29:23,845
Luisteren naar wat anderen zeggen.

375
00:29:24,345 --> 00:29:26,306
Ik weet niet hoe het toen was...

376
00:29:26,681 --> 00:29:29,476
...wat betreft het gevoel
ergens bij te horen.

377
00:29:29,893 --> 00:29:32,937
Maar tegenwoordig is het heel fijn.

378
00:29:33,021 --> 00:29:37,650
Het enige verschil is dat er nu
1500 mensen in het team werken.

379
00:29:38,109 --> 00:29:43,281
Voorheen was het een kleine familie
met maximaal 20 mensen of zo.

380
00:29:43,364 --> 00:29:45,867
Nu zijn het er 1500. Dat is anders.

381
00:29:45,950 --> 00:29:50,246
Het is afstandelijker en moeilijker
om het als een familie te zien.

382
00:29:51,664 --> 00:29:55,668
1950 - GRAND PRIX VAN ENGELAND
CIRCUIT VAN SILVERSTONE

383
00:29:55,752 --> 00:29:58,797
Vlaggen zwaaien deze ochtend in mei
op Silverstone.

384
00:29:58,880 --> 00:30:01,007
Het wordt een gedenkwaardige dag.

385
00:30:01,841 --> 00:30:03,968
Een dag die ons nog lang zal heugen.

386
00:30:04,469 --> 00:30:07,806
Over een paar uur begint
de eerste Formule 1-race ooit...

387
00:30:07,889 --> 00:30:10,225
...met de beste teams en coureurs.

388
00:30:11,726 --> 00:30:14,646
Voorafgaand aan de race
is er altijd spanning.

389
00:30:14,729 --> 00:30:16,481
Tot je in de auto zit.

390
00:30:16,815 --> 00:30:20,777
Zodra je in de auto zit,
valt alles van je af.

391
00:30:21,110 --> 00:30:23,112
Je wordt iemand anders.

392
00:30:25,782 --> 00:30:28,326
Ze zijn onderweg.
Goede start voor de Alfa's.

393
00:30:28,409 --> 00:30:31,287
Farina leidt,
Fangio en Fagioli vlak erachter.

394
00:30:33,665 --> 00:30:38,127
Tijdens Fangio's eerste raceseizoen
in 1950...

395
00:30:38,211 --> 00:30:40,672
...won de Alfetta 11 van de 11 races.

396
00:30:41,172 --> 00:30:44,717
Naast de superioriteit...

397
00:30:44,801 --> 00:30:47,387
...en rivaliteit
tussen de drie coureurs...

398
00:30:47,470 --> 00:30:52,642
...was de relatie binnen het raceteam
altijd positief.

399
00:30:53,017 --> 00:30:58,273
In sommige races wachtten de coureurs
op hun teamgenoten...

400
00:30:58,356 --> 00:31:01,025
...of vertraagden
om te waarschuwen voor gevaar.

401
00:31:01,109 --> 00:31:05,113
Dat was eveneens een teken
van een geweldige omgeving.

402
00:31:05,196 --> 00:31:10,410
In die tijd reden ze zo'n 300 km per uur
en zetten hun leven op het spel.

403
00:31:11,536 --> 00:31:14,205
Fangio rijdt vlak achter de leider Farina.

404
00:31:14,330 --> 00:31:16,666
O nee. Acht ronden voor de finish...

405
00:31:16,749 --> 00:31:19,460
...valt de Argentijn uit
met een motorprobleem.

406
00:31:20,587 --> 00:31:23,882
We moesten ervoor zorgen
dat we niet te ver gingen.

407
00:31:25,008 --> 00:31:29,929
Anders raakte de motor oververhit
en zou de auto eronder lijden.

408
00:31:30,513 --> 00:31:37,020
Maar gelukkig hielp
mijn kennis van techniek me als coureur.

409
00:31:45,987 --> 00:31:50,241
STUTTGART, DUITSLAND

410
00:31:50,783 --> 00:31:53,578
Fangio had het talent...

411
00:31:54,662 --> 00:31:58,333
...dat hij altijd voorbereid was...

412
00:31:59,042 --> 00:32:02,211
...fysiek, mentaal...

413
00:32:03,129 --> 00:32:05,882
...en ook technisch.

414
00:32:05,965 --> 00:32:09,969
Van de motor tot de koppeling,
de remmen, de hele auto.

415
00:32:11,095 --> 00:32:13,890
De monteurs zeiden vaak...

416
00:32:14,557 --> 00:32:17,644
...dat als hij nog drie rondes
had doorgereden...

417
00:32:18,436 --> 00:32:20,355
...de motor was geploft.

418
00:32:20,438 --> 00:32:24,859
Hij wist altijd hoe hij het maximale
uit zichzelf kon halen...

419
00:32:25,610 --> 00:32:26,986
...en uit de auto...

420
00:32:27,445 --> 00:32:30,907
...zodat de auto alles zou geven
zonder kapot te gaan.

421
00:32:37,914 --> 00:32:42,001
Het weer is een belangrijk aspect...

422
00:32:42,085 --> 00:32:45,588
...want regen is onvoorspelbaar...

423
00:32:45,672 --> 00:32:49,717
...en biedt ook verschillende uitdagingen
voor de coureurs.

424
00:32:49,801 --> 00:32:52,011
Het weer kan ook van invloed zijn.

425
00:32:52,095 --> 00:32:55,390
Er zijn wellicht coureurs
die uitblinken in elk weertype.

426
00:32:55,848 --> 00:32:58,101
Schumacher bijvoorbeeld.

427
00:32:58,184 --> 00:33:02,188
Het model toonde aan
dat hij erg goed presteerde in de regen.

428
00:33:03,314 --> 00:33:06,275
Hij was ook goed in droog weer...

429
00:33:06,359 --> 00:33:09,946
...maar hij stak er echt
met kop en schouders boven uit.

430
00:33:11,114 --> 00:33:14,450
Fangio was de beste,
zowel in nat als droog weer...

431
00:33:14,534 --> 00:33:16,744
...en er waren nog wat veranderingen.

432
00:33:17,245 --> 00:33:20,289
We ontdekten ook
dat het team minder van belang is...

433
00:33:20,373 --> 00:33:24,877
...bij nat weer, wellicht omdat het
minder voorspelbaar is...

434
00:33:24,961 --> 00:33:28,006
...en het team minder controle heeft...

435
00:33:28,089 --> 00:33:32,593
...over de race.

436
00:33:37,640 --> 00:33:40,560
Het is moeilijker
om in de regen te rijden...

437
00:33:40,643 --> 00:33:41,602
...ook nu nog...

438
00:33:42,395 --> 00:33:45,898
...maar ik kan me niet voorstellen
hoe het toen moet zijn geweest.

439
00:33:46,441 --> 00:33:50,361
Zonder goed vizier.
Ze hadden alleen een bril.

440
00:33:50,611 --> 00:33:53,573
Die besloeg waarschijnlijk de hele tijd.

441
00:33:53,865 --> 00:33:56,242
Dus je moest 'm waarschijnlijk afzetten.

442
00:33:56,743 --> 00:33:59,787
Ik weet het niet.
Het is een andere planeet.

443
00:33:59,912 --> 00:34:03,833
Ik kan het me niet voorstellen.
En het was een risico voor je ogen.

444
00:34:04,417 --> 00:34:05,501
Zo anders.

445
00:34:06,044 --> 00:34:10,840
Het weer is net als vroeger.
Je weet nooit hoe het zal verlopen.

446
00:34:10,923 --> 00:34:15,178
Onze beste meteorologen kunnen
niet voorspellen...

447
00:34:15,261 --> 00:34:19,140
...wanneer het gaat regenen,
hoe koud het wordt, de luchtvochtigheid.

448
00:34:19,223 --> 00:34:20,933
Dat was een goede factor...

449
00:34:21,017 --> 00:34:23,936
...want we willen
variabiliteit in de sport.

450
00:34:24,771 --> 00:34:27,815
De weersvoorspellingen na het journaal...

451
00:34:27,899 --> 00:34:31,194
...zijn altijd anders
dan wat er tijdens de race gebeurt.

452
00:34:33,571 --> 00:34:37,075
Ondanks de stortregens
wint Fangio de moeilijke race.

453
00:34:37,241 --> 00:34:42,121
Hij leidt het wereldkampioenschap
met negen punten voorsprong.

454
00:34:49,462 --> 00:34:52,965
1950 - GRAND PRIX VAN MONACO
CIRCUIT VAN MONTECARLO

455
00:34:55,551 --> 00:34:58,137
De race in Montecarlo was erg interessant.

456
00:34:59,097 --> 00:35:00,556
De dag voor de race...

457
00:35:01,849 --> 00:35:07,188
...bekeek ik wat foto's
in de automobielclub van Montecarlo.

458
00:35:07,271 --> 00:35:11,275
Ik zag een foto
van een ongeluk van voor de oorlog.

459
00:35:12,026 --> 00:35:16,405
Er stonden veel auto's
in Tabac, een van de bochten.

460
00:35:16,697 --> 00:35:19,659
Er stond een hoge muur.

461
00:35:19,742 --> 00:35:22,912
En alle auto's lagen op elkaar.
Het was een zooitje.

462
00:35:22,995 --> 00:35:27,083
Een van de auto's spinde
en alle auto's erachter botsten erop.

463
00:35:28,417 --> 00:35:30,545
Na de start van de race...

464
00:35:30,628 --> 00:35:32,797
...reed ik aan de leiding.

465
00:35:33,131 --> 00:35:37,510
Maar tijdens de tweede ronde
zag ik een gele vlag.

466
00:35:37,844 --> 00:35:41,013
Maar een gele vlag betekent niet 
dat je moet stoppen.

467
00:35:41,264 --> 00:35:45,351
Het betekent dat je moet opletten,
maar ik dacht aan die foto.

468
00:35:45,893 --> 00:35:48,604
Dus toen ik bij die bocht kwam...

469
00:35:49,021 --> 00:35:51,357
...zag ik allerlei auto's op elkaar.

470
00:35:51,524 --> 00:35:54,318
Maar ik kon er aan de linkerkant
rustig langs.

471
00:35:54,944 --> 00:35:59,532
Dus ik kon natuurlijk doorgaan.

472
00:35:59,615 --> 00:36:03,744
Veel auto's achter me
konden hetzelfde doen.

473
00:36:04,287 --> 00:36:06,914
Door dat ongeluk bleven acht auto's staan.

474
00:36:09,917 --> 00:36:14,338
Fangio schrijft geschiedenis in Monaco
en wint zijn eerste race daar...

475
00:36:14,422 --> 00:36:16,757
...in de hoogste autosportklasse.

476
00:36:17,717 --> 00:36:21,137
De Argentijn is nu
een van de beste coureurs ter wereld.

477
00:36:23,139 --> 00:36:26,642
Ik was blij omdat het
mijn eerste wereldkampioenschap was...

478
00:36:27,143 --> 00:36:29,270
...en winnen onmogelijk had geleken.

479
00:36:33,024 --> 00:36:37,153
GENOLIER, ZWITSERLAND

480
00:36:38,738 --> 00:36:41,908
Mijn eerste race
in het buitenland was Monaco.

481
00:36:42,366 --> 00:36:47,288
Maar het belangrijkste was
dat toen ik de race won...

482
00:36:47,663 --> 00:36:49,290
...ik zat nog in de auto...

483
00:36:49,415 --> 00:36:52,418
...en de eerste man
die me de hand kwam schudden...

484
00:36:53,169 --> 00:36:55,046
...was Juan Manuel Fangio.

485
00:36:56,130 --> 00:37:01,219
Voor mij was het een droom,
omdat hij mijn ultieme held was.

486
00:37:01,761 --> 00:37:05,514
Toen ik in de Formule 1 ging racen...

487
00:37:05,640 --> 00:37:09,268
Toen Fangio kwam, was hij als een god.

488
00:37:09,435 --> 00:37:12,772
Toen Fangio er was...

489
00:37:12,855 --> 00:37:19,153
...was hij al de man,
dé Formule 1-coureur.

490
00:37:19,487 --> 00:37:22,114
Als je in een normale auto reed...

491
00:37:22,198 --> 00:37:25,743
...en weer eens werd aangehouden
door de politie...

492
00:37:26,077 --> 00:37:31,624
...zei die: 'Denk je dat je Fangio bent?'
Zelfs mijn vrouw zei dat tegen me...

493
00:37:31,707 --> 00:37:34,418
...toen ik reed en ik was al F1-coureur.

494
00:37:34,794 --> 00:37:39,382
Hij was een legende en een mythe.

495
00:37:39,465 --> 00:37:41,300
Je kunt het niet uitleggen.

496
00:37:42,885 --> 00:37:47,598
En we hebben nooit meer
zo'n coureur gezien. Nooit.

497
00:37:52,436 --> 00:37:57,650
Fangio reed zijn tweede seizoen in 1951
voor Alfa Romeo.

498
00:37:58,234 --> 00:38:02,363
Hij stond op de tweede plek 
na Farina in het wereldkampioenschap...

499
00:38:02,863 --> 00:38:07,660
...en dit keer was Ferrari het team
dat verslagen moest worden...

500
00:38:08,119 --> 00:38:11,372
...met zijn partner
en vriend Froilán González...

501
00:38:12,123 --> 00:38:17,586
...en Ascari,
een van de sterkste coureurs van die tijd.

502
00:38:18,421 --> 00:38:23,050
Dat was een moeilijk jaar voor hem,
omdat hij al bekend was.

503
00:38:23,301 --> 00:38:27,013
Maar hij moest bewijzen
dat hij ook kampioen kon worden.

504
00:38:28,347 --> 00:38:31,142
1951 - GRAND PRIX VAN BARCELONA
CIRCUIT VAN PEDRÁBLES

505
00:38:31,225 --> 00:38:34,603
Het wereldkampioenschap wordt
vanmiddag bepaald.

506
00:38:34,854 --> 00:38:39,233
Dit is de laatste Grand Prix van het jaar.
Velen kunnen de titel winnen.

507
00:38:39,317 --> 00:38:41,777
Uit Balcarce, de huidige nummer twee...

508
00:38:41,861 --> 00:38:44,572
...Fangio zit in de Alfa Romeo.

509
00:38:44,655 --> 00:38:46,991
Froilán González rijdt in de Ferrari.

510
00:38:47,074 --> 00:38:49,785
Beiden maken kans
om wereldkampioen te worden.

511
00:38:49,869 --> 00:38:53,164
Maar de Italiaan Ascari,
die de laatste twee races won...

512
00:38:53,247 --> 00:38:54,332
...is de favoriet.

513
00:38:55,750 --> 00:38:57,043
Tijdens die race...

514
00:38:57,793 --> 00:39:00,338
...hadden we veel problemen met de Alfa.

515
00:39:00,421 --> 00:39:02,798
Ze maakten een auto met een Dion-as.

516
00:39:03,674 --> 00:39:07,470
Ze plaatsten twee tanks lateraal
zodat het andere team dacht...

517
00:39:07,553 --> 00:39:10,723
...dat we de hele race
niet hoefden te stoppen.

518
00:39:11,682 --> 00:39:12,892
Dat was niet zo.

519
00:39:13,726 --> 00:39:16,020
De bepalende race begint.

520
00:39:18,105 --> 00:39:22,151
Spectaculaire start van Ascari
die Fangio inhaalt en aan kop gaat.

521
00:39:22,234 --> 00:39:24,737
Froilán derde, Farina vierde,
Bonetto vijfde.

522
00:39:25,112 --> 00:39:26,405
Een foutloze start.

523
00:39:30,159 --> 00:39:34,872
Dat was de fout die Ferrari maakte.
Om mijn snelheid te halen...

524
00:39:35,206 --> 00:39:38,501
...moesten ze echt hun best doen.

525
00:39:39,210 --> 00:39:43,047
Hun banden ploften,
dus moesten ze kleinere banden gebruiken.

526
00:39:44,507 --> 00:39:47,802
Ze probeerden me bij te houden,
waardoor ze achterbleven.

527
00:39:48,469 --> 00:39:52,390
Ik kon een pitstop maken
voor nieuwe banden en de leiding behouden.

528
00:39:53,391 --> 00:39:56,769
Ascari stopt. De Ferrari geeft het op.

529
00:39:57,103 --> 00:40:00,815
De Alfetta van Fangio vliegt
en rijdt een minuut voor Froilán.

530
00:40:00,981 --> 00:40:03,609
Nog drie ronden.
Als hij volhoudt, is hij kampioen.

531
00:40:03,692 --> 00:40:08,406
De Argentijn. Historisch.
Laatste ronde. De vlag hangt.

532
00:40:08,489 --> 00:40:12,368
Daar komt Fangio, wereldkampioen.

533
00:40:12,535 --> 00:40:15,663
Juan Manuel Fangio is wereldkampioen.

534
00:40:21,627 --> 00:40:24,713
Als je over de finish komt...

535
00:40:24,797 --> 00:40:27,675
...en ziet dat je wereldkampioen bent,
is het waar.

536
00:40:27,758 --> 00:40:30,094
Al dat harde werk...

537
00:40:30,511 --> 00:40:32,763
...alles wat je moest doorstaan...

538
00:40:33,973 --> 00:40:37,351
...is de moeite waard gebleken.

539
00:40:37,893 --> 00:40:40,855
Het was het waard
om door die pijn heen te gaan.

540
00:40:41,730 --> 00:40:45,276
Zodra je over de finish komt
en wereldkampioen wordt...

541
00:40:46,318 --> 00:40:48,529
...stap je in een andere wereld.

542
00:40:49,113 --> 00:40:50,823
Je leven verandert.

543
00:40:53,617 --> 00:40:57,663
Teleurstellend voor iemand
die de vraag stelt...

544
00:40:57,746 --> 00:41:01,125
...omdat je verwacht dat ik gelukkig...

545
00:41:01,500 --> 00:41:04,170
...en uitgelaten ben. Integendeel.

546
00:41:04,253 --> 00:41:07,840
Omdat ik had geleerd
emotie volledig uit te bannen.

547
00:41:08,549 --> 00:41:14,805
En het duurde drie dagen voor ik besefte
dat ik wereldkampioen was.

548
00:41:15,764 --> 00:41:19,268
Zo ging het de volgende ochtend...

549
00:41:19,351 --> 00:41:23,689
...want ik liep de trap af
van hotel Villa d'Este aan het Comomeer...

550
00:41:24,565 --> 00:41:29,320
...en de conciërge probeerde me
op een latere vlucht te krijgen...

551
00:41:29,403 --> 00:41:30,988
...vanwege de media.

552
00:41:33,073 --> 00:41:37,786
Ik liep naar beneden en hij schreeuwde
tegen het luchthavenpersoneel...

553
00:41:37,870 --> 00:41:42,208
...dat ze een nieuwe reservering
voor Jackie Stewart moesten regelen...

554
00:41:42,291 --> 00:41:44,001
...omdat hij wereldkampioen is.

555
00:41:44,627 --> 00:41:46,754
En ik dacht opeens: wauw.

556
00:41:51,425 --> 00:41:55,387
Dat moment was de reden
om bijna twintig jaar te racen.

557
00:41:55,471 --> 00:41:58,474
De droom om de titel te winnen.

558
00:41:58,974 --> 00:42:01,936
Alles kwam samen.
De herinneringen, het harde werk.

559
00:42:02,186 --> 00:42:07,441
Alles in dit ene moment
van feestvieren met familie, vrienden...

560
00:42:07,691 --> 00:42:11,904
...en het creëren van mijn nalatenschap.
Want dat blijft voor altijd.

561
00:42:18,244 --> 00:42:22,498
De twee ongelukken in mijn leven
hadden dezelfde oorzaak.

562
00:42:23,165 --> 00:42:24,625
Fysieke uitputting.

563
00:42:25,751 --> 00:42:29,255
Niemand zou moeten rijden als hij moe is.

564
00:42:30,548 --> 00:42:33,759
1952 - TOURIST TROPHY ULSTER, IERLAND
CATEGORIE FORMULE LIBRE

565
00:42:35,010 --> 00:42:38,806
Ik moest op een zaterdag in Ierland racen.

566
00:42:40,349 --> 00:42:42,726
En ik had al beloofd dat ik zou racen...

567
00:42:43,936 --> 00:42:45,563
...die zondag in Monza.

568
00:42:46,939 --> 00:42:52,111
Prins Bira zou me daarheen brengen
in zijn privévliegtuig.

569
00:42:52,403 --> 00:42:54,238
Hij zou me naar Monza brengen.

570
00:42:54,363 --> 00:42:58,284
Maar prins Bira's auto ging kapot...

571
00:42:58,867 --> 00:43:00,536
...in een storm.

572
00:43:01,370 --> 00:43:05,207
Toen de race was afgelopen,
was de prins vertrokken.

573
00:43:06,000 --> 00:43:10,796
Een deel van ons nam een andere vlucht.
Bij ons was Rosier.

574
00:43:11,672 --> 00:43:14,508
We gingen naar Londen en van daaruit...

575
00:43:15,301 --> 00:43:19,513
...probeerde ik tevergeefs
vervoer naar Italië te vinden.

576
00:43:19,888 --> 00:43:21,432
We gingen naar Parijs.

577
00:43:22,224 --> 00:43:25,728
We arriveerden om middernacht.
Er reden geen treinen meer...

578
00:43:26,270 --> 00:43:30,482
...naar Italië, dus hij leende me z'n auto
zodat ik verder kon.

579
00:43:36,864 --> 00:43:39,533
De tunnel was er nog niet.

580
00:43:40,075 --> 00:43:43,037
Ik moest het Mont-Cenismassief over.

581
00:43:43,912 --> 00:43:46,707
Ik kwam die zondag
om 14.00 uur aan in Monza.

582
00:43:47,374 --> 00:43:49,376
De race begon om 14.30 uur.

583
00:43:51,003 --> 00:43:53,631
1952 - GRAND PRIX VAN ITALIË
CIRCUIT VAN MONZA

584
00:43:53,714 --> 00:43:56,925
De coureurs zijn klaar voor de race.
Vooraan staan...

585
00:43:57,009 --> 00:44:01,180
...de Ferrari's van Farina en Simón.
De kampioen Juan Manuel Fangio...

586
00:44:01,263 --> 00:44:05,392
...start achteraan, omdat hij niet deelnam
aan de kwalificatie.

587
00:44:06,769 --> 00:44:09,021
Ik moest achteraan starten.

588
00:44:09,563 --> 00:44:12,983
En tijdens de tweede of derde ronde...

589
00:44:13,651 --> 00:44:16,862
...haalde ik heel snel auto's in.

590
00:44:17,279 --> 00:44:20,449
Fangio blijft op hoge snelheid
andere auto's inhalen.

591
00:44:21,033 --> 00:44:25,204
Hij vliegt in Lesmo van de baan.
De auto is onbestuurbaar.

592
00:44:32,211 --> 00:44:37,257
Toen ik drie uur later wakker werd,
lag ik in het ziekenhuis.

593
00:44:42,221 --> 00:44:46,475
Als je in de Formule 1 rijdt...

594
00:44:47,976 --> 00:44:53,691
...weet je dat het gevaarlijk is
en dat je gewond kunt raken.

595
00:44:54,274 --> 00:44:58,195
Als je je superlicentiecontract tekent
en gaat racen...

596
00:44:58,278 --> 00:45:01,240
...dan weet je dat je kunt sterven.

597
00:45:02,157 --> 00:45:04,368
In onze tijd in de Formule 1...

598
00:45:04,702 --> 00:45:07,788
...zijn veel coureurs omgekomen.

599
00:45:08,080 --> 00:45:12,918
Volgens de statistieken
van tijdschrift Auto Motor und Sport...

600
00:45:14,169 --> 00:45:19,591
...zijn er in die tijd
65 Formule 1-coureurs overleden.

601
00:45:19,967 --> 00:45:21,593
Vijfenzestig.

602
00:45:22,219 --> 00:45:25,472
Dat zijn er twee, drie of vier per jaar.

603
00:45:25,556 --> 00:45:26,598
Per jaar.

604
00:45:26,682 --> 00:45:31,937
Mijn vrouw en ik telden op een avond
het aantal vrienden...

605
00:45:32,020 --> 00:45:34,815
...die met ons hadden gereisd en geracet.

606
00:45:34,898 --> 00:45:36,900
Van hen waren er 57 gestorven.

607
00:45:38,110 --> 00:45:42,114
Het is belachelijk.
Dat weten de huidige coureurs niet.

608
00:45:42,364 --> 00:45:44,742
Mensen sterven niet in raceauto's.

609
00:45:44,825 --> 00:45:50,497
Het kan wel, want er is nog steeds
potentieel gevaar vanwege de snelheid...

610
00:45:50,622 --> 00:45:54,334
...maar de cockpit van de F1-auto
is tegenwoordig supersterk.

611
00:45:55,627 --> 00:46:00,299
De halo heeft het probleem verholpen.

612
00:46:00,632 --> 00:46:04,386
Het kostte Senna het leven.
En het leven van anderen.

613
00:46:04,595 --> 00:46:07,848
Dus het is veiliger,
maar het dier is hetzelfde.

614
00:46:08,932 --> 00:46:12,603
De auto is veranderd,
maar het dier, de persoon is hetzelfde.

615
00:46:15,647 --> 00:46:20,903
Hoe makkelijk zou het zijn
om te sterven zonder het te beseffen.

616
00:46:21,820 --> 00:46:24,031
Er is niet veel tussen leven en dood.

617
00:46:25,866 --> 00:46:30,954
Dus in die omstandigheden,
als je weer helder kunt nadenken...

618
00:46:31,205 --> 00:46:34,875
...realiseer je je één ding.

619
00:46:35,501 --> 00:46:39,421
Sterven is niet triest.
Je hebt geen tijd om erover na te denken.

620
00:46:46,553 --> 00:46:49,181
Het seizoen van 1953 begon.

621
00:46:49,681 --> 00:46:54,561
Het was zwaar,
want na een ongeluk is het moeilijk...

622
00:46:55,354 --> 00:46:59,358
...om in een raceritme te komen.
En wat ook niet hielp...

623
00:46:59,817 --> 00:47:02,820
...was dat hij in Argentinië,
Nederland en België...

624
00:47:03,028 --> 00:47:07,324
...problemen had met zijn auto
en die races niet kon uitrijden.

625
00:47:07,950 --> 00:47:11,286
Maar daarna lachte het geluk
hem weer toe.

626
00:47:11,870 --> 00:47:15,082
Hij werd tweede
in Frankrijk, Engeland en Duitsland.

627
00:47:15,541 --> 00:47:19,169
En hij eindigde het seizoen
op het zwaarste circuit: Monza.

628
00:47:19,586 --> 00:47:22,798
Op dezelfde plek waar hij dat ongeluk had.

629
00:47:23,674 --> 00:47:30,013
Hij moest zichzelf en iedereen bewijzen
dat hij nog steeds talent had.

630
00:47:32,099 --> 00:47:35,477
Monza Autodrome. 1953.

631
00:47:35,727 --> 00:47:39,398
Honderdduizend mensen zijn hier
voor deze prestigieuze race:

632
00:47:39,481 --> 00:47:40,899
de Grand Prix van Italië.

633
00:47:41,024 --> 00:47:42,651
Op de eerste rij...

634
00:47:42,734 --> 00:47:45,487
...staat oud-kampioen Farina
met nummer zes.

635
00:47:45,988 --> 00:47:48,740
Fangio, nog een oud-kampioen
met nummer 50...

636
00:47:49,074 --> 00:47:52,452
...en de huidige kampioen Ascari
met nummer vier.

637
00:47:53,912 --> 00:47:56,957
1953 - GRAND PRIX VAN ITALIË
CIRCUIT VAN MONZA

638
00:47:58,917 --> 00:48:05,048
Ik ontmoette Fangio in september 1953
tijdens de Grand Prix in Monza.

639
00:48:05,674 --> 00:48:09,428
Ik was in de pitstraat en...

640
00:48:09,887 --> 00:48:14,558
...het was Fangio, Marimón,
een van Fangio's protegés,

641
00:48:14,766 --> 00:48:16,602
...Menditeguy en Mieres.

642
00:48:16,685 --> 00:48:19,062
Ze haalden elkaar voortdurend in.

643
00:48:19,813 --> 00:48:24,067
De ene keer lag Fangio op kop,
daarna was het weer Ascari.

644
00:48:24,151 --> 00:48:26,612
In de laatste ronde reed Ascari voorop...

645
00:48:26,695 --> 00:48:30,490
...maar hij nam een bocht verkeerd,
omdat hij onder druk stond.

646
00:48:30,574 --> 00:48:33,660
Hij reed van de baan,
Fangio haalde hem in en won.

647
00:48:36,455 --> 00:48:39,166
Dit is de bocht die de race heeft bepaald.

648
00:48:39,416 --> 00:48:40,667
Ik dacht:

649
00:48:41,209 --> 00:48:43,795
als ik de bocht krap neem...

650
00:48:43,879 --> 00:48:45,964
...kunnen ze me niet inhalen.

651
00:48:46,048 --> 00:48:48,425
En ik ben sneller op het rechte stuk.

652
00:48:48,759 --> 00:48:52,804
Ik doe het in de laatste ronde.
Dat is minder riskant en onverwacht.

653
00:48:52,888 --> 00:48:55,933
Ik probeerde het, het werkte en ik won.

654
00:48:56,558 --> 00:49:01,271
Ascari in de laatste bocht, dan Fangio,
die sterker is op het rechte stuk.

655
00:49:01,355 --> 00:49:04,066
Fangio probeert Ascari in te halen.
Het lukt.

656
00:49:04,149 --> 00:49:07,277
Fangio wint.
Wat een snelheid, wat een vermogen.

657
00:49:07,361 --> 00:49:10,072
Fangio heeft gewonnen,
de kampioen is terug.

658
00:49:24,586 --> 00:49:28,298
1953 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1

659
00:49:30,509 --> 00:49:33,136
Ik had nooit problemen met iemand.

660
00:49:34,221 --> 00:49:41,186
Ik had eigenlijk nooit
een persoonlijke rivaliteit met iemand.

661
00:49:42,145 --> 00:49:46,483
Ik kende alleen rivaliteit op de baan,
nooit erbuiten.

662
00:49:52,864 --> 00:49:57,953
In het jaar 1954...

663
00:49:58,745 --> 00:50:04,418
...keerde Mercedes-Benz terug...

664
00:50:04,543 --> 00:50:08,630
...met de beroemde teammanager Neubauer.

665
00:50:09,297 --> 00:50:13,051
Voor Neubauer waren er maar twee coureurs.

666
00:50:13,135 --> 00:50:16,179
Eentje was duidelijk de beste...

667
00:50:16,680 --> 00:50:18,223
...Juan Manuel Fangio...

668
00:50:18,432 --> 00:50:20,475
...en de andere was Karl Kling.

669
00:50:20,559 --> 00:50:23,562
Ze hadden allebei hun strepen verdiend.

670
00:50:23,687 --> 00:50:24,604
En ik.

671
00:50:29,776 --> 00:50:32,446
Wat Fangio zo anders maakte...

672
00:50:32,529 --> 00:50:37,075
...was dat hij
met meerdere teams kon winnen.

673
00:50:37,159 --> 00:50:41,496
Als je kijkt naar wie kwalitatief
de beste coureur aller tijden is...

674
00:50:41,580 --> 00:50:45,667
...zal Fangio altijd bovenaan staan
met Schumacher en Hamilton.

675
00:50:46,710 --> 00:50:50,297
Maar Schumacher reed
voornamelijk voor Ferrari.

676
00:50:51,089 --> 00:50:54,634
Toen hij terugkwam bij Mercedes,
presteerde hij minder goed.

677
00:50:55,927 --> 00:50:59,389
En Hamilton rijdt
al tijden bij Mercedes...

678
00:50:59,473 --> 00:51:01,725
...dat consequent het beste team is.

679
00:51:01,975 --> 00:51:05,479
Het verschil met Fangio is
dat hij voor vier teams reed.

680
00:51:05,562 --> 00:51:07,689
Hij won, ongeacht het team.

681
00:51:08,065 --> 00:51:11,026
En dat is nooit meer geëvenaard.

682
00:51:11,443 --> 00:51:15,155
En nu teams er meer toe doen,
zal dat ook niet snel gebeuren.

683
00:51:17,991 --> 00:51:20,410
MERCEDES-BENZ-MUSEUM
STUTTGART, DUITSLAND

684
00:51:24,206 --> 00:51:26,124
Fangio is Mercedes-geschiedenis.

685
00:51:26,249 --> 00:51:29,461
Je kunt elke Formule 1-fan vragen...

686
00:51:29,669 --> 00:51:32,589
...naar de beroemdste Mercedes-coureurs...

687
00:51:32,756 --> 00:51:37,677
...en Fangio wordt zeker
samen met Lewis Hamilton genoemd.

688
00:51:37,886 --> 00:51:42,015
Slechts vijf coureurs wonnen een race
in een Mercedes F1-auto.

689
00:51:42,099 --> 00:51:46,269
En dat zijn Fangio, Hamilton, Moss,
Rosberg en Bottas.

690
00:51:46,686 --> 00:51:51,566
Dat is een kleine,
exclusieve groep coureurs.

691
00:51:53,276 --> 00:51:55,779
In hun garage
in de kathedraalstad Reims...

692
00:51:55,862 --> 00:51:58,782
...wordt de nieuwe Mercedes-Benz W196...

693
00:51:58,907 --> 00:52:02,077
...voorbereid voor z'n debuut
in de Franse Grand Prix.

694
00:52:03,328 --> 00:52:08,083
En hier is de nummer één van Mercedes
en kampioen van 1951, Juan Manuel Fangio.

695
00:52:09,042 --> 00:52:13,630
Bij Mercedes was er één groot verschil.

696
00:52:16,258 --> 00:52:20,220
Elke coureur had drie monteurs.

697
00:52:21,263 --> 00:52:24,057
Exclusief. Ze werden niet verwisseld.

698
00:52:25,100 --> 00:52:28,520
Drie voor mij, drie voor Kling
en drie voor Hermann.

699
00:52:30,230 --> 00:52:32,399
Het was een eendracht.

700
00:52:35,777 --> 00:52:38,613
Ze zijn onderweg en Mercedes racet weer.

701
00:52:39,614 --> 00:52:42,534
Dit prachtige uitzicht is
vanaf de Dunlop-brug...

702
00:52:42,617 --> 00:52:46,955
...en de Mercedessen van Fangio
en Kling rijden weg bij de rest.

703
00:52:54,713 --> 00:52:57,674
Nog één ronde. 
Hermann Lang van Mercedes...

704
00:52:57,799 --> 00:53:02,762
...ziet vanuit de pits 
dat Fangio Kling nipt voorblijft.

705
00:53:02,971 --> 00:53:05,557
Mercedes is terug en hoe.

706
00:53:08,393 --> 00:53:11,897
We schreven een boek, samen met Carozzo...

707
00:53:12,772 --> 00:53:16,109
...en ik wijdde
een heel hoofdstuk aan geluk.

708
00:53:16,943 --> 00:53:18,403
Of het lot.

709
00:53:20,197 --> 00:53:23,909
Maar je moet het lot een handje helpen.
Het gaat niet vanzelf.

710
00:53:24,534 --> 00:53:26,828
Het komt niet aanwaaien.

711
00:53:27,204 --> 00:53:33,543
Maar ik denk wel
dat ons leven al vastligt.

712
00:53:34,711 --> 00:53:38,131
1954 - GRAND PRIX VAN DUITSLAND
NÜRBURGRING

713
00:53:40,884 --> 00:53:44,804
Onofre, de zoon van Domingo Marimón,
een goede vriend van Fangio...

714
00:53:45,096 --> 00:53:48,183
...was zijn protegé
op de Europese circuits.

715
00:53:48,767 --> 00:53:51,394
En op het circuit van de Nürburgring...

716
00:53:51,478 --> 00:53:57,192
...een van de moeilijkste circuits
vanwege de hoogte, bochten en lengte...

717
00:53:57,734 --> 00:54:04,574
...vroeg Juan aan Onofre op hem te wachten
zodat ze wat details konden doornemen.

718
00:54:04,658 --> 00:54:09,371
Hij was obsessief en ging drie dagen
van tevoren naar het circuit.

719
00:54:09,454 --> 00:54:13,250
Een circuit van vijf kilometer
verkende hij op zijn fiets.

720
00:54:13,333 --> 00:54:19,339
Een langer circuit, zoals de Nürburgring,
verkende hij op de motor.

721
00:54:19,631 --> 00:54:24,135
Op die manier kon hij de weg onthouden
zodat hij tijdens de race wist...

722
00:54:24,219 --> 00:54:30,141
...waar hij de auto moest neerzetten
en waar hij kon inhalen.

723
00:54:30,225 --> 00:54:33,853
Hij bestudeerde alles dagen van tevoren...

724
00:54:34,354 --> 00:54:37,565
...en wilde
dat zijn collega's hetzelfde deden.

725
00:54:40,568 --> 00:54:45,490
Toen Fangio op het circuit kwam,
reed Onofre helaas al in zijn auto.

726
00:54:46,116 --> 00:54:48,076
Toen hij naar beneden ging...

727
00:54:48,410 --> 00:54:50,620
...reed hij de baan af en stierf.

728
00:54:58,586 --> 00:55:02,382
Het was de groene hel.
En die naam is nog steeds van toepassing.

729
00:55:02,716 --> 00:55:03,967
Het is nog steeds waar.

730
00:55:04,050 --> 00:55:07,971
Want als een auto op de Nürburgring
van de weg raakte, zag je 'm niet altijd.

731
00:55:08,346 --> 00:55:11,683
Want hij viel
zo'n 100 meter naar beneden...

732
00:55:11,933 --> 00:55:15,437
...of hing in de bomen.
Je wist het gewoon niet.

733
00:55:21,735 --> 00:55:23,611
Marimón was een jongen...

734
00:55:24,154 --> 00:55:27,282
...die altijd blij was.
Hij hield van het leven.

735
00:55:27,365 --> 00:55:30,827
Hij was heel knap, heel gelukkig.

736
00:55:30,952 --> 00:55:34,998
Hij was de protegé van Fangio en González.

737
00:55:35,081 --> 00:55:37,625
Zij waren z'n mentors.

738
00:55:38,293 --> 00:55:40,920
Ik heb een foto van na z'n dood.

739
00:55:41,004 --> 00:55:45,800
Fangio en González omhelsden elkaar,
huilden...

740
00:55:45,884 --> 00:55:49,054
...want voor hen was het een tragedie.

741
00:55:57,645 --> 00:56:00,940
Ik denk dat iemands lot al vastligt.

742
00:56:01,649 --> 00:56:03,068
Niemand sterft te vroeg.

743
00:56:07,113 --> 00:56:09,199
Het was een heel andere sfeer.

744
00:56:09,532 --> 00:56:12,160
Mensen waren nerveus.

745
00:56:13,161 --> 00:56:15,080
Maar wel hechter.

746
00:56:15,580 --> 00:56:20,001
We waren heel goede vrienden.
Jim Clark was een van mijn beste vrienden.

747
00:56:20,126 --> 00:56:23,922
We deelden jarenlang
een appartement in Londen.

748
00:56:24,422 --> 00:56:26,966
We reisden samen,
gingen samen op vakantie.

749
00:56:27,509 --> 00:56:29,594
Jochen Rindt, een van m'n beste vrienden.

750
00:56:29,969 --> 00:56:34,891
Alle vrienden die ik had,
overleden in een raceauto.

751
00:56:35,350 --> 00:56:41,147
Want de auto's waren kwetsbaar,
maar de obstakels waren belachelijk.

752
00:56:41,940 --> 00:56:43,358
Ik weet nog...

753
00:56:44,067 --> 00:56:49,823
Elio was een van mijn beste vrienden.
Net als Gilles en Patrick.

754
00:56:50,698 --> 00:56:52,200
En hij verongelukte...

755
00:56:52,659 --> 00:56:53,910
...voor mijn ogen.

756
00:56:53,993 --> 00:56:58,373
We waren alleen op de baan
in Le Castellet aan het testen.

757
00:56:59,040 --> 00:57:01,835
En hij verloor de achtervleugel.

758
00:57:01,918 --> 00:57:05,213
Ik reed er vlak achter,
dus ik zag de sporen op de grond.

759
00:57:05,880 --> 00:57:09,801
Hij spinde op de baan
en toen zag ik de auto.

760
00:57:10,176 --> 00:57:14,180
Ondersteboven.
De voorkant raakte de vangrail...

761
00:57:14,264 --> 00:57:16,641
...en de vleugel hing zowat in de bomen.

762
00:57:16,808 --> 00:57:22,021
Ik ging erheen.
Hij lag onder de auto. Hij bewoog.

763
00:57:22,647 --> 00:57:28,361
Hij kon er niet uit. Ik probeerde
de stoel naar achteren te zetten...

764
00:57:28,445 --> 00:57:34,701
...maar de auto vloog in brand
en ik moest weg door de rook en de hitte.

765
00:57:35,535 --> 00:57:36,411
En...

766
00:57:36,911 --> 00:57:39,873
...als je dat ooit hebt meegemaakt...

767
00:57:41,207 --> 00:57:44,711
...denk je: waarom doe ik dit?

768
00:57:45,253 --> 00:57:48,381
Ik wist niet dat Ayrton was overleden.

769
00:57:49,466 --> 00:57:54,762
Pas aan het einde van de persconferentie.
Het was een schok...

770
00:57:54,846 --> 00:57:59,601
...omdat Ayrton in 1993
mijn teamgenoot was...

771
00:58:00,518 --> 00:58:04,814
...maar het moment
dat hij in 1994 in Imola stierf...

772
00:58:05,064 --> 00:58:08,067
...was vreselijk.
Ik vloog terug naar Monaco...

773
00:58:08,776 --> 00:58:14,407
...ging naar mijn appartement,
en stak 's avonds een kaars aan...

774
00:58:14,491 --> 00:58:18,286
...op een tafel in de woonkamer.
Ik zat daar in m'n eentje.

775
00:58:18,620 --> 00:58:21,456
En ik dacht aan hem.

776
00:58:21,539 --> 00:58:24,667
Het was heel zwaar.

777
00:58:30,215 --> 00:58:33,384
1954 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1

778
00:58:43,436 --> 00:58:45,813
Hij ging in 1949 naar Europa...

779
00:58:45,939 --> 00:58:49,442
...met het eerste internationale raceteam
uit Argentinië.

780
00:58:49,609 --> 00:58:53,321
Het succes dat hij had en heeft
in de hoogste autosportklasse...

781
00:58:53,488 --> 00:58:54,489
...is onweerlegbaar.

782
00:58:55,114 --> 00:58:57,909
Juan Manuel Fangio is niet
zomaar een coureur.

783
00:58:57,992 --> 00:59:00,495
Hij domineerde op elk circuit.

784
00:59:01,538 --> 00:59:08,336
Hij gaat zeker de geschiedenisboeken in,
want hij won zojuist zijn tweede titel...

785
00:59:08,419 --> 00:59:10,588
...dit keer in een Mercedes-Benz.

786
00:59:11,923 --> 00:59:14,717
Iedereen geeft hem een staande ovatie...

787
00:59:14,801 --> 00:59:21,099
...enthousiast over zijn prestaties,
maar ook benieuwd naar het nieuwe seizoen.

788
00:59:21,766 --> 00:59:24,435
De eerste race vindt plaats in eigen land.

789
00:59:27,689 --> 00:59:32,068
Dames en heren,
welkom bij de Grand Prix van Argentinië.

790
00:59:33,319 --> 00:59:35,321
1955 - GP VAN ARGENTINIË
BUENOS AIRES

791
00:59:35,405 --> 00:59:38,408
De hele wereld kijkt naar Buenos Aires.

792
00:59:38,491 --> 00:59:42,579
De beste coureurs op de baan
vechten vandaag...

793
00:59:42,662 --> 00:59:47,208
...in de derde Grand Prix van Argentinië
voor kampioenschapspunten.

794
00:59:47,292 --> 00:59:52,297
Hier is het beroemde Mercedes-Benz-team
met Fangio, de wereldkampioen van 1954.

795
00:59:54,340 --> 00:59:55,758
In Buenos Aires...

796
00:59:56,050 --> 00:59:59,887
...bestond het team uit Fangio, Kling...

797
01:00:00,388 --> 01:00:02,473
...Stirling Moss en ik.

798
01:00:02,807 --> 01:00:04,809
De vlag van ons land is nu...

799
01:00:05,018 --> 01:00:08,354
Ik zag Stirling Moss voor het eerst racen.

800
01:00:10,732 --> 01:00:13,026
En ik had diepe bewondering voor hem.

801
01:00:13,151 --> 01:00:16,195
Die jongen nam het op tegen de besten.

802
01:00:17,363 --> 01:00:18,364
Later...

803
01:00:18,906 --> 01:00:22,702
...dankzij de races, werden we vrienden.

804
01:00:23,745 --> 01:00:26,581
Hij was een van m'n beste vrienden.

805
01:00:28,333 --> 01:00:33,171
Hij was de beste leider ooit,
want hij was de beste coureur.

806
01:00:33,254 --> 01:00:39,260
Maar hij was vooral
een geweldige man om te volgen.

807
01:00:40,178 --> 01:00:43,556
Hij ging nooit aan de kant
om zand mijn kant op te gooien.

808
01:00:43,640 --> 01:00:46,142
Hij positioneerde zijn auto altijd netjes.

809
01:00:46,517 --> 01:00:51,522
En het was een fantastische ervaring
om naast zo'n goede coureur te rijden.

810
01:00:55,818 --> 01:00:58,988
We hadden vier raceauto's.

811
01:00:59,489 --> 01:01:06,162
Maar in Argentinië was het ongewoon heet.

812
01:01:06,245 --> 01:01:10,291
Volgens mij was het januari.

813
01:01:11,084 --> 01:01:12,919
Het voelde alsof...

814
01:01:13,169 --> 01:01:17,465
...ik door de hitte bevangen raakte.

815
01:01:17,965 --> 01:01:21,302
Je ziet hoe sereen
de grote kampioen is in elke bocht.

816
01:01:21,386 --> 01:01:24,806
Veel coureurs blijven achter
vanwege de warmte.

817
01:01:25,056 --> 01:01:29,394
Het rubber op de weg
is maar liefst 55 graden.

818
01:01:30,478 --> 01:01:33,106
Wat er met Moss gebeurde...

819
01:01:33,189 --> 01:01:38,820
...is dat hij midden op de weg
moest stoppen...

820
01:01:38,903 --> 01:01:43,408
...in plaats van in de pitstraat.

821
01:01:43,533 --> 01:01:46,244
Ik vond dat ik de pits moest halen.

822
01:01:46,327 --> 01:01:50,790
Ik kwam in de pits
en kon niet eens uitstappen.

823
01:01:50,873 --> 01:01:53,042
Zo uitgeput was ik.

824
01:01:53,418 --> 01:01:55,837
Karl Kling vloog van de baan.

825
01:01:56,587 --> 01:01:59,173
Gelukkig hield hij er niets aan over.

826
01:01:59,674 --> 01:02:02,969
Maar ik herinner me
dat er wel iets met Fangio gebeurde.

827
01:02:03,720 --> 01:02:05,179
Tijdens de race...

828
01:02:06,347 --> 01:02:08,975
...ging hij meteen naar de garage...

829
01:02:10,393 --> 01:02:14,605
...en niet wetende waarom,
goten ze een fles water over z'n hoofd.

830
01:02:14,689 --> 01:02:17,608
Ze trokken hem omhoog
en hij was weer onderweg.

831
01:02:18,317 --> 01:02:21,529
De Argentijn heeft
z'n auto onder controle...

832
01:02:21,612 --> 01:02:23,865
...en laat zien dat hij in topvorm is.

833
01:02:24,365 --> 01:02:27,744
Mieres en hij zijn de enigen
die drie uur racen.

834
01:02:34,375 --> 01:02:38,755
Fangio, de grote kampioen,
wint de Grand Prix van Argentinië.

835
01:02:48,598 --> 01:02:55,438
Fangio moest daarna naar het ziekenhuis,
omdat zijn benen ernstig verbrand waren.

836
01:03:01,360 --> 01:03:04,906
De fysieke behoeften van coureurs...

837
01:03:05,198 --> 01:03:08,576
...zijn de laatste jaren enorm veranderd.

838
01:03:08,659 --> 01:03:13,915
Auto's uit Fangio's tijd hadden
niet veel neerwaartse druk...

839
01:03:13,998 --> 01:03:18,503
...dus het ging meer om glijden,
beheersing, vaardigheid, moed.

840
01:03:18,753 --> 01:03:25,259
Maar sinds de auto's downforce hebben,
zijn er meer G-krachten in het spel.

841
01:03:25,593 --> 01:03:28,387
Eind jaren 70 en 80 begonnen coureurs...

842
01:03:28,888 --> 01:03:31,891
...fysieke training te ontdekken.

843
01:03:32,099 --> 01:03:34,018
Niet omdat ze het leuk vonden...

844
01:03:34,435 --> 01:03:38,689
...maar omdat het nodig was
om de krachten op te vangen...

845
01:03:38,773 --> 01:03:41,484
...die een F1-auto op het lichaam loslaat.

846
01:03:41,943 --> 01:03:45,321
We racen inderdaad 
in andere omstandigheden dan vroeger.

847
01:03:45,488 --> 01:03:49,325
Fangio verbrandde zijn been
tijdens een race...

848
01:03:50,117 --> 01:03:52,328
...maar ik had een race in 2009...

849
01:03:52,829 --> 01:03:57,708
...waarbij een van de radiatorbuizen
loskwam...

850
01:03:57,792 --> 01:04:00,336
...en tegen de cockpit
en mijn stoel sloeg.

851
01:04:00,711 --> 01:04:02,755
Ik had brandwonden op mijn rug.

852
01:04:03,714 --> 01:04:08,010
En ik was ook erg uitgedroogd
door de brandwonden en de hitte.

853
01:04:08,594 --> 01:04:12,390
Dus ja, er zijn verschillende niveaus
en omstandigheden...

854
01:04:12,807 --> 01:04:15,017
...maar in de autosport...

855
01:04:15,351 --> 01:04:19,021
...zijn er nog altijd
extreme omstandigheden voor de coureurs.

856
01:04:19,105 --> 01:04:21,983
Maar gelukkig is het nu veiliger.

857
01:04:23,317 --> 01:04:26,279
1955 - 24 UUR VAN LE MANS, FRANKRIJK
WERELDKAMPIOENSCHAP

858
01:04:26,696 --> 01:04:30,783
Welkom bij 't belangrijkste evenement
in de autosport: de 24 uur van Le Mans.

859
01:04:31,325 --> 01:04:35,413
De beste coureurs meten zichzelf
in een van de zwaarste wedstrijden.

860
01:04:35,746 --> 01:04:38,916
Fangio en Moss van Mercedes zijn
de favorieten.

861
01:04:39,000 --> 01:04:43,421
Maar we moeten ook letten op Hawthorn
in de Jaguar en Castellotti in de Ferrari.

862
01:04:44,505 --> 01:04:48,885
Een van de meest tragische gebeurtenissen
was het ongeluk op Le Mans.

863
01:04:50,094 --> 01:04:51,262
En...

864
01:04:51,470 --> 01:04:55,558
Het betekende toen het einde
voor Mercedes in de autosport.

865
01:05:01,814 --> 01:05:03,858
Het ongeluk in Le Mans...

866
01:05:04,567 --> 01:05:06,569
...gebeurde vlak voor me.

867
01:05:07,695 --> 01:05:10,197
We moesten van coureur wisselen.

868
01:05:12,074 --> 01:05:14,952
Hawthorn reed
vanwege de snelheid in de race...

869
01:05:15,536 --> 01:05:17,747
...te snel de pits in.

870
01:05:18,706 --> 01:05:22,001
Macklin, die achter hem reed,
moest uitwijken.

871
01:05:23,210 --> 01:05:27,590
Op dat moment moest Levegh
ook uitwijken om in te halen...

872
01:05:28,174 --> 01:05:33,471
...maar hij reed op de banden van Macklin
en doodde veel mensen.

873
01:05:54,533 --> 01:05:57,119
Ik zette me schrap,
maar mijn weg was vrij.

874
01:05:58,245 --> 01:06:01,624
Macklins auto raakte de pits
vlak nadat ik langsreed.

875
01:06:02,124 --> 01:06:03,834
Hij doodde mensen in de pits.

876
01:06:08,839 --> 01:06:11,842
Iedereen dacht dat ik erbij betrokken was.

877
01:06:12,259 --> 01:06:13,970
Omdat we allebei zo snel gingen.

878
01:06:14,887 --> 01:06:17,682
We reden heel snel.

879
01:06:22,561 --> 01:06:26,065
Ik denk dat de rijstijl veranderd is...

880
01:06:26,148 --> 01:06:28,985
...vanwege de veiligheid. Maar dat moest.

881
01:06:29,610 --> 01:06:34,198
Als er niets was veranderd,
was de Formule 1 misschien wel...

882
01:06:34,699 --> 01:06:35,992
...verdwenen.

883
01:06:36,075 --> 01:06:41,122
Ik denk dat de verzekeringsmaatschappijen
dan gezegd zouden hebben: 'Genoeg...

884
01:06:41,414 --> 01:06:45,001
...anders gebeurt er weer zo'n ongeluk
als op Le Mans.'

885
01:06:45,459 --> 01:06:48,504
Want de auto's zouden
de toeschouwers kunnen raken.

886
01:06:49,130 --> 01:06:51,799
Grote bedrijven investeren in de teams...

887
01:06:52,049 --> 01:06:55,720
...en in de Formule 1
en ze willen niet dat coureurs omkomen.

888
01:06:56,137 --> 01:06:57,555
Dat is slechte publiciteit.

889
01:06:58,097 --> 01:07:01,267
Dus ze moesten iets doen
en ze hebben het goed gedaan.

890
01:07:02,977 --> 01:07:07,940
Maar het is een ontwikkeling
die niet mag stoppen.

891
01:07:08,024 --> 01:07:12,987
De veiligheid moet blijven ontwikkelen
en beter worden.

892
01:07:17,158 --> 01:07:21,078
In Stuttgart huldigt Mercedes zijn helden:
wereldkampioen Fangio...

893
01:07:21,203 --> 01:07:22,955
...sportscar-kampioen Moss...

894
01:07:23,080 --> 01:07:26,167
...en Europees kampioen touringcars,
Hermann Engel.

895
01:07:28,377 --> 01:07:30,963
Fangio neemt afscheid van zijn monteurs.

896
01:07:31,130 --> 01:07:33,549
Na negen gewonnen Grand Prix'...

897
01:07:33,632 --> 01:07:36,177
...en drie sportscarwedstrijden...

898
01:07:36,552 --> 01:07:39,555
...heeft Mercedes besloten
zich terug te trekken.

899
01:07:41,098 --> 01:07:43,142
De zilveren pijlen zijn bedekt.

900
01:07:45,269 --> 01:07:49,565
Neubauer veegt een traan weg
en een tijdperk is voorbij.

901
01:07:52,234 --> 01:07:55,488
1955 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1

902
01:08:06,999 --> 01:08:11,796
In 1956, toen Mercedes vertrok...

903
01:08:12,755 --> 01:08:16,759
...wist ik...

904
01:08:17,426 --> 01:08:20,387
...dat Ferrari of Maserati
me zouden benaderen.

905
01:08:21,430 --> 01:08:24,141
Ik sprak met Neubauer.

906
01:08:25,184 --> 01:08:30,106
Ik vroeg: 'Moet ik kiezen 
voor Ferrari of Maserati?'

907
01:08:30,189 --> 01:08:32,108
'Ferrari,' zei hij.

908
01:08:32,191 --> 01:08:36,487
Fangio wist altijd waar hij heen moest.
Hij wisselde voortdurend van auto.

909
01:08:36,779 --> 01:08:38,531
In die tijd kon dat.

910
01:08:38,614 --> 01:08:40,366
Nu heb je een contract.

911
01:08:40,908 --> 01:08:44,161
Minstens drie jaar, meestal.

912
01:08:44,245 --> 01:08:45,996
En maximaal vijf jaar.

913
01:08:46,413 --> 01:08:49,917
Maar je kunt niet weg. Vroeger kon je...

914
01:08:50,751 --> 01:08:54,046
Zelfs in mijn tijd hadden we
contracten van vijf jaar.

915
01:08:54,463 --> 01:08:58,259
Het was altijd historisch
dat coureurs van team naar team gingen.

916
01:08:58,467 --> 01:09:03,681
Maar ik vind het logisch.

917
01:09:04,140 --> 01:09:06,600
De coureur wil in de snelste auto zitten.

918
01:09:07,143 --> 01:09:09,895
En het team wil de snelste coureur.

919
01:09:10,312 --> 01:09:14,650
Wij moeten dus de snelste auto hebben
om de beste coureur te hebben.

920
01:09:16,026 --> 01:09:21,740
1956 - GRAND PRIX VAN FRANKRIJK
CIRCUIT VAN REIMS

921
01:09:28,747 --> 01:09:32,835
De race begint.
De drie Ferrari's staan vooraan:

922
01:09:32,918 --> 01:09:34,670
Collins, Castellotti en Fangio.

923
01:09:34,753 --> 01:09:36,922
Fangio gaat al snel aan de leiding.

924
01:09:37,173 --> 01:09:38,799
Kan hij het tij keren?

925
01:09:39,341 --> 01:09:43,470
Hij worstelde met de Ferrari
en wist de laatste races niet te finishen.

926
01:09:45,055 --> 01:09:49,059
Er waren problemen
toen ik bij Ferrari reed.

927
01:09:49,727 --> 01:09:52,271
Ferrari had een ander systeem.

928
01:09:53,647 --> 01:09:56,358
Er waren geen vaste monteurs.

929
01:09:57,151 --> 01:09:59,945
Ze werkten allemaal aan alle auto's.

930
01:10:01,447 --> 01:10:04,366
Fangio in de pits.
De Ferrari heeft weer problemen.

931
01:10:04,450 --> 01:10:08,913
Er was een brandstoflek.
Dit kost de Argentijn de race.

932
01:10:10,664 --> 01:10:13,584
Ik weet nog
dat Castellotti van streek was.

933
01:10:13,667 --> 01:10:16,879
Hij was niet blij met zijn auto.

934
01:10:17,671 --> 01:10:20,424
Hij zei: 'Ik wil stoppen.'
Ik zei tegen hem:

935
01:10:20,591 --> 01:10:24,053
'Als jij de enige bent die stopt,
gebeurt er niets.'

936
01:10:24,595 --> 01:10:31,185
Dus uit solidariteit
met Castellotti zei ik: 'Ik ook.'

937
01:10:32,561 --> 01:10:36,273
Elke coureur in de geschiedenis...

938
01:10:36,523 --> 01:10:40,110
...heeft als doel...

939
01:10:40,194 --> 01:10:44,907
...om voor Ferrari te rijden.
Ferrari is de Formule 1, de mythe.

940
01:10:44,990 --> 01:10:47,493
Het toppunt in de Formule 1.

941
01:10:47,701 --> 01:10:49,411
Als je naar een race kijkt...

942
01:10:49,745 --> 01:10:52,498
...zie je 70 procent van het publiek...

943
01:10:52,831 --> 01:10:56,794
...met die rode auto en het gele paard.

944
01:10:57,836 --> 01:11:00,756
Fangio was de enige
die 'nee' zei tegen Ferrari.

945
01:11:02,049 --> 01:11:05,511
Ferrari zei dat ze
m'n contract niet zouden ontbinden...

946
01:11:06,053 --> 01:11:08,055
...dus ik vroeg om één voorwaarde.

947
01:11:08,514 --> 01:11:14,019
Dat slechts één monteur
verantwoordelijk was voor mijn auto.

948
01:11:14,645 --> 01:11:18,148
Omdat ze allemaal aan alle auto's werkten.

949
01:11:18,607 --> 01:11:20,442
Niemand was verantwoordelijk.

950
01:11:22,152 --> 01:11:27,157
Ferrari ging akkoord en gaf me
één monteur voor mijn auto...

951
01:11:27,866 --> 01:11:31,537
...waardoor ik de rest
van de races kon winnen.

952
01:11:32,913 --> 01:11:36,500
1956 - GRAND PRIX VAN ITALIË
CIRCUIT VAN MONZA

953
01:11:50,347 --> 01:11:53,142
Op het moeilijke circuit van Monza...

954
01:11:53,309 --> 01:11:56,353
...strijden de beste coureurs 
om de belangrijkste prijs.

955
01:11:56,603 --> 01:12:00,274
Voor landgenoot Fangio is
deze race ontzettend belangrijk.

956
01:12:00,816 --> 01:12:04,445
Hij kan nog een wereldtitel winnen,
afhankelijk van deze race.

957
01:12:06,947 --> 01:12:12,077
Als Fangio die dag in Monza
derde of vierde zou worden...

958
01:12:12,411 --> 01:12:16,290
...had hij genoeg punten
om de wereldtitel te winnen.

959
01:12:17,166 --> 01:12:20,419
Hij sprak zelfs met zijn teamgenoten
Musso en Castellotti...

960
01:12:20,502 --> 01:12:23,547
...zodat ze tijdens de race
konden ontspannen.

961
01:12:23,630 --> 01:12:27,092
Hij zou niet strijden
voor de eerste plaats.

962
01:12:30,971 --> 01:12:36,352
Op een gegeven moment
had zijn auto weinig grip...

963
01:12:36,935 --> 01:12:39,521
...en hij wist
dat er iets met de voorwielen was.

964
01:12:40,272 --> 01:12:43,108
En ze vonden...

965
01:12:44,109 --> 01:12:46,111
...een barst in de stuurkolom.

966
01:12:47,321 --> 01:12:52,368
Ze vroegen Musso om z'n auto,
zodat Fangio de race kon afmaken...

967
01:12:52,451 --> 01:12:55,829
...en hij genoeg punten
voor de titel kon verdienen.

968
01:12:55,913 --> 01:12:56,914
Musso zei nee.

969
01:12:57,664 --> 01:13:01,585
Peter Collins begreep hoe het zat...

970
01:13:02,544 --> 01:13:04,671
...stapte uit en gaf hem zijn auto.

971
01:13:06,965 --> 01:13:12,137
In de 35e ronde gaf Collins
verrassend genoeg zijn auto aan Fangio...

972
01:13:12,429 --> 01:13:15,557
...en El Chueco werd tweede
na Stirling Moss...

973
01:13:15,849 --> 01:13:19,937
...waardoor hij voor de vierde keer
wereldkampioen wordt.

974
01:13:24,274 --> 01:13:27,486
1956 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1

975
01:13:29,613 --> 01:13:33,200
In 1955 ging de auto
van Fangio in de laatste race kapot...

976
01:13:33,283 --> 01:13:36,954
...en Peter Collins, zijn teamgenoot
die ook kon winnen...

977
01:13:37,454 --> 01:13:40,165
...kwam de pits in
en gaf Fangio zijn auto...

978
01:13:40,249 --> 01:13:43,085
...zodat hij wereldkampioen kon worden.

979
01:13:43,877 --> 01:13:47,881
Zou Lewis dat voor mij gedaan hebben?
Ik weet het niet.

980
01:13:48,924 --> 01:13:50,300
Het zijn andere tijden.

981
01:13:50,384 --> 01:13:54,138
Fangio was een voortreffelijke man,
erg aardig, beleefd...

982
01:13:54,263 --> 01:13:56,098
...maar ook heel wantrouwig.

983
01:13:57,099 --> 01:14:02,271
Hij gaf aan hoe de auto
gebouwd en voorbereid moest worden...

984
01:14:02,354 --> 01:14:03,772
...met welke onderdelen.

985
01:14:03,856 --> 01:14:07,651
Hij reed ermee over het circuit...

986
01:14:07,734 --> 01:14:10,737
...en vroeg ze
een onderdeel te veranderen.

987
01:14:10,821 --> 01:14:15,742
Maar Ferrari hield niet van
die bevelen. Hij wilde het zelf doen.

988
01:14:16,243 --> 01:14:20,289
Ze konden nooit goed opschieten.

989
01:14:20,372 --> 01:14:24,543
Daarom ging hij terug naar Maserati.

990
01:14:24,626 --> 01:14:27,754
Hij zei altijd
dat hij het leuk vond bij Maserati...

991
01:14:27,963 --> 01:14:30,466
...leuker dan waar dan ook.

992
01:14:39,892 --> 01:14:44,480
In 1957 presenteerde Maserati een 250F...

993
01:14:44,605 --> 01:14:48,484
...met een twaalfcilindermotor,
die veel sterker was...

994
01:14:48,567 --> 01:14:51,195
...dan de zescilindermotor
uit de 250F-serie.

995
01:14:51,528 --> 01:14:54,281
De twaalfcilinder was veel sterker...

996
01:14:54,364 --> 01:14:56,033
...maar ook veel zwaarder.

997
01:14:56,325 --> 01:14:59,161
Dus die verbruikte veel meer benzine...

998
01:14:59,369 --> 01:15:01,622
...en de banden versleten sneller.

999
01:15:01,830 --> 01:15:08,378
Fangio zei dat hij liever bleef rijden
met de zescilindermotor...

1000
01:15:08,462 --> 01:15:12,966
Als het verschil een halve seconde was,
zou hij die halve seconde goedmaken.

1001
01:15:14,218 --> 01:15:17,471
Ik denk niet
dat ik een spectaculaire coureur was.

1002
01:15:17,971 --> 01:15:20,974
Ik was een coureur die z'n grenzen kende.

1003
01:15:22,142 --> 01:15:24,353
Ik berekende
de kracht van m'n tegenstander.

1004
01:15:24,895 --> 01:15:29,691
Daardoor moest ik dingen doen
die ik nooit eerder had gedaan.

1005
01:15:31,652 --> 01:15:34,696
1957 - GRAND PRIX VAN DUITSLAND
NÜRBURGRING

1006
01:15:40,202 --> 01:15:42,829
De omstandigheden waren
niet in m'n voordeel.

1007
01:15:43,705 --> 01:15:47,292
Mijn auto liet de banden snel slijten,
de andere auto's niet.

1008
01:15:47,918 --> 01:15:51,338
Dus ik zei: 'Laten we de tank
niet helemaal vullen...

1009
01:15:51,755 --> 01:15:54,091
...zodat ik sneller kan.

1010
01:15:54,841 --> 01:15:57,511
Dan kan ik halverwege de race
banden wisselen.'

1011
01:16:10,190 --> 01:16:14,403
Aan het begin van de race...

1012
01:16:14,486 --> 01:16:17,698
...liet hij Hawthorn en Collins voorbij
in hun Ferrari.

1013
01:16:17,781 --> 01:16:20,659
Hij liet ze twee rondes lang voor zich...

1014
01:16:20,867 --> 01:16:24,496
...maar hij won tijd in de bochten...

1015
01:16:24,663 --> 01:16:27,040
...omdat hij de banden op wilde warmen.

1016
01:16:27,124 --> 01:16:30,669
Na de tweede ronde
begon hij te versnellen...

1017
01:16:30,752 --> 01:16:36,216
...en reed betere tijden:
9:38, 9:36, 9:34 enzovoort.

1018
01:16:36,300 --> 01:16:38,969
Toen hij in de twaalfde ronde stopte...

1019
01:16:39,052 --> 01:16:43,098
...had hij 23 seconden voorsprong.

1020
01:16:43,181 --> 01:16:45,934
Hij zou met de pitstop
22 seconden verliezen...

1021
01:16:46,018 --> 01:16:48,520
...en zelfs als het langer duurde...

1022
01:16:48,604 --> 01:16:51,523
...zou hij uiteindelijk
zijn tegenstanders inhalen.

1023
01:16:51,857 --> 01:16:54,359
Alles verliep volgens plan.

1024
01:16:54,443 --> 01:16:58,447
Fangio kwam
met een voorsprong naar de pits.

1025
01:16:58,905 --> 01:16:59,906
Hij stopte.

1026
01:16:59,990 --> 01:17:03,410
Tijdens de bandenwissel...

1027
01:17:03,493 --> 01:17:07,748
...rolde een van de wielmoeren
onder de auto.

1028
01:17:07,873 --> 01:17:14,004
Toen de monteur Fangio moest laten gaan,
had hij de wielmoer niet.

1029
01:17:15,631 --> 01:17:20,052
Dit lag onder de auto.

1030
01:17:20,510 --> 01:17:23,388
De chronometer liep door.

1031
01:17:23,472 --> 01:17:27,601
Ze haalden een nieuwe wielmoer
uit de pits...

1032
01:17:27,684 --> 01:17:31,605
...maar hij verloor zo'n 59 seconden
in plaats van 22.

1033
01:17:31,897 --> 01:17:33,940
De race was al verloren.

1034
01:17:35,108 --> 01:17:38,362
El Chueco probeert
de eerste plaats terug te pakken.

1035
01:17:38,904 --> 01:17:41,823
Hij rijdt plankgas
en de afstand wordt kleiner.

1036
01:17:42,032 --> 01:17:44,284
De kampioen komt steeds dichterbij...

1037
01:17:44,368 --> 01:17:47,162
...hoe vastberaden z'n rivalen ook zijn.

1038
01:17:50,666 --> 01:17:52,834
Ik reed in een hogere versnelling.

1039
01:17:53,251 --> 01:17:57,673
In de derde in plaats van de tweede,
de vijfde in plaats van de vierde...

1040
01:17:58,590 --> 01:18:02,344
Ik kwam dichter bij de kop
en verbrak alle ronderecords.

1041
01:18:02,928 --> 01:18:05,514
Tijdens de voorlaatste ronde...

1042
01:18:06,473 --> 01:18:10,102
...haalde ik Collins in en hij mij.

1043
01:18:10,686 --> 01:18:14,523
Tot slot haalde ik hem in
en bereikte Hawthorn.

1044
01:18:14,981 --> 01:18:19,778
Toen hij uitweek in een bocht,
kon ik erlangs...

1045
01:18:20,237 --> 01:18:24,950
...en kon ik voluit rijden
zonder auto's in de buurt.

1046
01:18:32,249 --> 01:18:34,251
Ik won met vier seconden.

1047
01:18:37,796 --> 01:18:39,589
Maar het mooie ervan was...

1048
01:18:39,673 --> 01:18:43,593
...dat beide coureurs
me na de race kwamen omhelzen.

1049
01:18:44,594 --> 01:18:49,141
Alsof ik hun vader was.
Hawthorn en Collins. Allebei.

1050
01:18:49,850 --> 01:18:54,855
Omdat ik een race won
die onmogelijk te winnen leek.

1051
01:18:57,315 --> 01:19:03,113
1957 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1

1052
01:19:05,365 --> 01:19:08,410
Ik had het kunnen verwachten.

1053
01:19:08,827 --> 01:19:12,414
Hij was de beste.
De beste autocoureur ter wereld...

1054
01:19:12,497 --> 01:19:16,001
...die ik ooit heb gezien.
Ik heb nooit tegen hem gereden...

1055
01:19:16,084 --> 01:19:19,212
...maar ik was een groot fan.
Ik heb z'n handtekening.

1056
01:19:21,339 --> 01:19:23,550
Hij was gewoon de ultieme coureur.

1057
01:19:24,885 --> 01:19:28,346
Mike Hawthorn was een goede coureur
en Peter Collins ook...

1058
01:19:28,430 --> 01:19:29,931
...in de Ferrari's.

1059
01:19:30,182 --> 01:19:36,021
Maar Fangio in de Maserati
liet ze langzaam lijken...

1060
01:19:36,396 --> 01:19:41,401
...en reed een opmerkelijke race.
Een van de beste races van zijn leven.

1061
01:19:41,777 --> 01:19:45,030
De beste race van mijn leven was
ook op de Nürburgring.

1062
01:19:45,363 --> 01:19:48,366
Dus we hebben wel iets gemeen.

1063
01:19:49,159 --> 01:19:54,289
Toen ik voor de vierde keer kampioen werd,
vroegen veel mensen me bijna elke dag:

1064
01:19:54,998 --> 01:19:59,711
'Ga je Fangio proberen te evenaren?'
Dat was nooit mijn doel.

1065
01:20:00,045 --> 01:20:03,673
Ik wilde een coureur zijn.
Ik wilde kampioen worden...

1066
01:20:03,757 --> 01:20:07,636
...maar vier keer, vijf keer
was niet mijn doel.

1067
01:20:08,094 --> 01:20:10,597
Ik respecteer Fangio zo erg...

1068
01:20:10,680 --> 01:20:15,560
...dat ik dat niet bewust deed,
maar ik was blij dat ik het aan hem liet.

1069
01:20:15,644 --> 01:20:18,396
Toen ik stopte,
had hij vijf titels en ik vier.

1070
01:20:18,480 --> 01:20:19,689
En verder niemand.

1071
01:20:20,023 --> 01:20:23,652
En ik was bijna blij dat hij gewoon...

1072
01:20:23,902 --> 01:20:27,030
Hij was nog steeds de meester
en dat is goed.

1073
01:20:35,455 --> 01:20:39,167
REIMS, FRANKRIJK

1074
01:20:41,169 --> 01:20:44,506
Als je op je hoogtepunt bent,
is het heel moeilijk...

1075
01:20:44,881 --> 01:20:48,844
...om te stoppen, niet alleen met racen,
maar met alles.

1076
01:20:49,928 --> 01:20:52,848
Ik had de monteur al gesproken
en zei tegen hem...

1077
01:20:52,931 --> 01:20:57,018
...dat als de auto het goed deed
ik dat jaar vier races zou rijden.

1078
01:20:57,602 --> 01:21:00,730
Maar mijn auto was niet goed.

1079
01:21:01,106 --> 01:21:05,652
Dus ik vroeg waarom dat zo was.
Ze hadden de schokbrekers veranderd.

1080
01:21:05,986 --> 01:21:07,737
Ik vroeg waarom.

1081
01:21:08,530 --> 01:21:10,991
Ze zeiden: 'Ze betalen ons 
om deze te gebruiken.'

1082
01:21:11,658 --> 01:21:15,495
Ik besefte
dat het steeds commerciëler werd. En...

1083
01:21:16,288 --> 01:21:20,166
...na 15 rondes brak een van mijn pedalen.

1084
01:21:20,584 --> 01:21:21,960
Weg koppeling.

1085
01:21:23,712 --> 01:21:25,839
Ik geloof in het lot.

1086
01:21:26,590 --> 01:21:29,509
Er gebeurde veel dat jaar.

1087
01:21:29,801 --> 01:21:32,596
Ik werd in Cuba ontvoerd
en kon niet racen.

1088
01:21:33,221 --> 01:21:35,807
In Indianapolis deed mijn auto het niet.

1089
01:21:36,474 --> 01:21:38,894
Tijdens het racen begon ik te denken.

1090
01:21:40,103 --> 01:21:43,815
Ik dacht aan m'n ouders die oud werden.

1091
01:21:44,816 --> 01:21:47,986
Ik dacht: ik heb nog tijd
om iets terug te doen...

1092
01:21:48,069 --> 01:21:50,739
...en goed te maken
wat ik ze heb aangedaan...

1093
01:21:51,156 --> 01:21:55,827
...toen ik de hele wereld over racete.
Je familie lijdt eronder.

1094
01:21:56,161 --> 01:21:59,539
Het was alles bij elkaar.
Ik zou een jaar weggaan.

1095
01:21:59,789 --> 01:22:01,499
Het werden er tien.

1096
01:22:01,583 --> 01:22:04,210
Ik was het racen zat.

1097
01:22:04,920 --> 01:22:09,090
Tijdens het racen besloot ik
dat ik na de race zou stoppen.

1098
01:22:21,311 --> 01:22:24,648
Er waren twee belangrijke conclusies
in het onderzoek.

1099
01:22:24,856 --> 01:22:28,318
Eén betrof de rol van het team.

1100
01:22:28,401 --> 01:22:32,155
Voor de winst of het verlies
van de coureur...

1101
01:22:32,238 --> 01:22:34,032
...is het team 't belangrijkst.

1102
01:22:34,115 --> 01:22:36,868
Maar we zagen ook
dat de coureur ertoe doet...

1103
01:22:37,410 --> 01:22:42,415
...en we konden een ranglijst maken
die Fangio aanvoerde.

1104
01:22:42,958 --> 01:22:45,001
Zijn prestaties zijn ongeëvenaard.

1105
01:22:45,085 --> 01:22:50,423
Andere coureurs hebben meer
of evenveel wereldtitels gewonnen...

1106
01:22:50,507 --> 01:22:55,470
...maar in vier verschillende auto's
tijdens je hele carrière winnen...

1107
01:22:56,304 --> 01:22:57,722
...is ongeëvenaard.

1108
01:22:57,806 --> 01:23:00,558
Dat gaan we in de huidige sport
niet snel zien.

1109
01:23:13,113 --> 01:23:18,451
MANNEN EN MACHINES
DE PASSIE VAN T.C.

1110
01:23:23,581 --> 01:23:29,671
Met pensioen gaan voor iemand
die gewend is aan een intensief leven...

1111
01:23:29,879 --> 01:23:32,215
...vooral in de autosport...

1112
01:23:33,091 --> 01:23:37,512
...is een van de moeilijkste dingen
om te doen.

1113
01:23:37,887 --> 01:23:40,557
Terugkeren naar een normaal leven is...

1114
01:23:40,640 --> 01:23:45,353
Het is heel erg moeilijk.
Maar het is hem gelukt.

1115
01:23:45,645 --> 01:23:48,398
Hij ging weer aan het werk.

1116
01:23:49,232 --> 01:23:53,153
Altijd iets met Mercedes-Benz.

1117
01:23:53,319 --> 01:23:55,321
Hij bleef natuurlijk...

1118
01:23:56,448 --> 01:24:02,412
...erg actief en bleef verbonden
met zijn sportverleden.

1119
01:24:03,580 --> 01:24:07,792
Fangio was de personificatie...

1120
01:24:09,252 --> 01:24:12,756
...van een geweldige sportman...

1121
01:24:13,631 --> 01:24:17,177
...die races won in verschillende auto's.

1122
01:24:21,556 --> 01:24:23,558
Deze auto is perfect.

1123
01:24:27,979 --> 01:24:30,732
De kwaliteiten
van Fangio betekenden meer...

1124
01:24:30,815 --> 01:24:34,778
...voor de mensen tegen wie hij racete.

1125
01:24:34,861 --> 01:24:40,033
Van buitenaf zag je dat hij snel
maar intelligent was.

1126
01:24:40,617 --> 01:24:45,330
Hij was een strateeg
Ik vroeg het aan Stirling Moss...

1127
01:24:45,413 --> 01:24:48,917
...en andere mensen
die tegen hem raceten...

1128
01:24:49,000 --> 01:24:54,005
...en ze zeiden allemaal:
'Hij is de beste.'

1129
01:24:54,464 --> 01:24:58,218
Zonder twijfel.
Ze vragen niet eens waarom.

1130
01:24:58,510 --> 01:25:02,097
Er is niemand zoals hij. Hij was de beste.

1131
01:25:03,598 --> 01:25:09,938
In Argentinië is er een boek met de titel:
Als de man groter is dan de mythe.

1132
01:25:10,396 --> 01:25:14,776
De titel van dat boek...

1133
01:25:15,235 --> 01:25:21,241
...is een perfecte weerspiegeling
van wie Fangio was.

1134
01:25:22,117 --> 01:25:24,410
In mijn laatste boek...

1135
01:25:25,370 --> 01:25:28,081
...noem ik al m'n collega's
en racevrienden...

1136
01:25:28,164 --> 01:25:29,958
...Rodriguez, Linge...

1137
01:25:30,291 --> 01:25:31,209
En hier...

1138
01:25:31,668 --> 01:25:35,213
...mijn lieve en goede vriend...

1139
01:25:35,463 --> 01:25:36,881
...Juan Manuel Fangio.

1140
01:25:37,215 --> 01:25:39,634
Ik zal iets voorlezen:

1141
01:25:39,717 --> 01:25:42,095
'Fangio was voor mij de coureur...

1142
01:25:42,762 --> 01:25:45,431
...die vanwege zijn eigenschappen
een voorbeeld is.

1143
01:25:46,015 --> 01:25:48,935
Ondanks zijn bescheiden afkomst...

1144
01:25:49,018 --> 01:25:53,481
...was hij nogal aanwezig.
Als hij een kamer binnenliep...

1145
01:25:53,565 --> 01:25:57,193
...merkte je dat er
een speciaal iemand was binnengekomen.

1146
01:25:57,277 --> 01:25:58,695
Er was geen betere.'

1147
01:26:07,412 --> 01:26:11,249
BALCARCE, ARGENTINIË

1148
01:26:28,766 --> 01:26:31,936
Toen ik klein was,
herinner ik me dat ik dit boek las.

1149
01:26:32,353 --> 01:26:36,024
Ik was zeven of zo. In dat boek
vroeg een jongen aan z'n opa...

1150
01:26:36,107 --> 01:26:40,820
...of het triest was om oud te worden,
met grijs haar en rimpels.

1151
01:26:41,237 --> 01:26:45,116
Zijn opa zei:
'Niet als je je plicht hebt gedaan.'

1152
01:26:46,367 --> 01:26:47,619
En dat is waar.

1153
01:26:48,369 --> 01:26:53,124
Je moet niet bang zijn voor de dood.
De dood komt als hij komt. Het is normaal.

1154
01:26:54,292 --> 01:26:56,920
Als we beseffen
dat we er ooit niet meer zijn...

1155
01:26:57,545 --> 01:26:59,547
...zouden we veel aardiger zijn.

1156
01:27:00,298 --> 01:27:01,758
Ik weet het zeker.

1157
01:27:05,220 --> 01:27:06,429
Ik vergeet het nooit meer.

1158
01:27:07,555 --> 01:27:10,808
Balcarce is een klein dorp.

1159
01:27:12,018 --> 01:27:15,563
En het plein is typisch Argentijns.

1160
01:27:16,773 --> 01:27:19,776
Bomen zorgden voor schaduw.

1161
01:27:19,901 --> 01:27:24,405
Er stonden 10.000 mensen buiten
terwijl we Fangio droegen.

1162
01:27:24,906 --> 01:27:29,369
De directeur van Mercedes,
Stirling Moss, ikzelf, Carlos Reutemann...

1163
01:27:29,452 --> 01:27:35,250
...González. We droegen Juan samen
naar zijn laatste rustplaats.

1164
01:27:35,333 --> 01:27:42,090
Eerst van zijn museum naar het huis
en daarna naar het kerkhof.

1165
01:27:43,049 --> 01:27:46,511
Het was volledig stil. En opeens...

1166
01:27:47,679 --> 01:27:50,139
...klapte iemand.

1167
01:27:50,556 --> 01:27:55,520
Het hele dorp ontplofte. Het was geweldig.

1168
01:27:55,645 --> 01:27:57,981
Iedereen, uit liefde voor Fangio.

1169
01:27:58,648 --> 01:28:00,233
Heel emotioneel.

1170
01:28:00,692 --> 01:28:05,363
En toen kwamen we bij de...
We droegen 'm naar z'n laatste rustplaats.

1171
01:28:05,446 --> 01:28:07,448
Naar het mausoleum.

1172
01:28:08,283 --> 01:28:10,451
Ik vloog dezelfde dag terug.

1173
01:28:10,535 --> 01:28:13,621
Het was een grote dag. Maar...

1174
01:28:15,957 --> 01:28:19,669
Hij was de beste coureur
die autosport ooit heeft gehad...

1175
01:28:19,752 --> 01:28:22,297
...omdat hij waardig was, stijl had...

1176
01:28:23,047 --> 01:28:26,092
...en wereldwijd bekend was.
Iedereen kende z'n naam.

1177
01:28:26,175 --> 01:28:29,012
Het was niet Juan Fangio,
maar alleen Fangio.

1178
01:28:29,429 --> 01:28:31,931
Dat was genoeg, dat was de sleutel.

1179
01:28:45,153 --> 01:28:47,780
FAMILIE LORETO FANGIO

1180
01:29:18,394 --> 01:29:20,646
JUAN MANUEL FANGIO WERD
VIJF KEER KAMPIOEN

1181
01:29:20,730 --> 01:29:23,816
1951 MET ALFA ROMEO, 1954 MET MASERATI
EN MERCEDES-BENZ

1182
01:29:23,941 --> 01:29:27,070
1955 MET MERCEDES-BENZ,
1956 MET FERRARI, 1957 MET MASERATI

1183
01:29:39,123 --> 01:29:42,710
HIJ NAM DEEL AAN 51 RACES,
BEHAALDE 29 POLEPOSITIONS

1184
01:29:42,794 --> 01:29:47,799
23 SNELLE BOCHTEN, 35 PODIA
EN WON 24 RACES

1185
01:29:58,351 --> 01:30:03,898
AL ZIJN RESULTATEN ZIJN TOT NU TOE
ONGEËVENAARD

1186
01:32:18,533 --> 01:32:21,494
Ondertiteld door: Kim Steenbergen



