Downloaded from YTS.MX
NETFLIX PRESENTEERT
Official YIFY movies site: YTS.MX
BALCARCE, ARGENTINIË
Weet je hoeveel mensen in de wereld autorijden?
GESLOTEN
Miljoenen.
OPEN
Hoeveel wedstrijdlicenties er in de wereld zijn?
Duizenden.
Slechts een paar honderd daarvan rijden wedstrijden.
En van die twee- of driehonderd...
...zijn er honderd behoorlijk goed.
En dan kom je bij de Grand Prix.
Er doen slechts 21 coureurs mee.
Van die 21 zijn er slechts zes echt goed.
En van die zes zijn er slechts drie uitzonderlijk...
...en is er slechts één geniaal.
Fangio was de beste coureur aller tijden als je het mij vraagt.
Lewis Hamilton noemde Fangio 'de peetvader van de Formule 1'.
Hij was de beste coureur van die tijd.
Hij was een god.
Er was niemand beter.
Ieder kind heeft iemand nodig om tegen op te kijken.
En Fangio heeft miljoenen mensen geïnspireerd...
...miljoenen autoliefhebbers om coureur te worden.
Toen ik begon met racen, was Fangio de man.
Dé Formule 1-coureur.
Het was ongelooflijk om 'm te zien rijden. Alsof hij in slow motion reed.
Hij had zoveel klasse.
Hij was zo slim, zo gefocust. Hij maakte geen fouten.
Mr Senna, wie van uw rivalen bewondert u het meest?
Een van de beste coureurs aller tijden...
...is Fangio.
Om eerlijk te zijn...
...verliep mijn leven in fases.
Van jongs af aan wilde ik de beste zijn.
M'n vader wilde dat ik voor hem kwam werken.
Maar ik zei dat ik techniek wilde leren.
En...
...in die tijd kon niemand je dat leren.
Je moest het zelf leren door naar anderen te kijken.
Daarom was ik slechts bijrijder in mijn eerste race.
Ik was toen een jaar of 18.
Ik had geen toestemming van m'n ouders. Ik ging gewoon.
Ik dacht dat auto's 'n eigen leven leidden.
Langzaamaan ging hij helemaal op in zijn passie: auto's.
En in de jaren 40...
...deed hij mee aan de Turismo Carretera-races.
Toen we met die auto's raceten, hadden we geen hulp onderweg...
...en er waren bijna geen carrosseriebedrijven.
Dus in de auto lagen...
...veel onderdelen die onderweg kapot konden gaan.
Daarnaast hadden we ook...
...veel brandstof bij ons...
...waardoor de auto's 1700 kilo wogen.
We moesten de auto echt versterken.
Aan elke race deden zo'n 150 auto's mee.
Slechts 20 auto's haalden de finish.
Hij won het kampioenschap van 1940 en 1941.
Hij werd beroemd, vooral door de race van Buenos Aires naar Lima.
Het was een lange race en ze reden dagenlang.
Maar het was heel typerend voor het autoracen toen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog...
...werkte ik waar ik maar kon.
Ik ging vrachtwagens kopen voor de banden.
In die tijd waren banden schaars, dus ging ik ze verkopen.
Oké?
Ik reed door het zuiden van Argentinië, helemaal naar Patagonië...
...om vrachtwagens te kopen, maar alleen voor de banden.
Na de oorlog ging ik terug om de vrachtwagens terug te verkopen.
Ik ging weer racen in 1947.
En...
...er waren dat seizoen vier races in Argentinië.
Door onze prestaties in die races...
...stuurde de automobielclub ons als prijs naar Europa.
Galvéz, Puopolo en ik.
GALLIATE, ITALIË
Toen ik in Europa ging racen...
...verbleef ik in het stadje Galliate.
Dat ligt in de provincie Novara, 80 kilometer van Milaan.
Mr Varzi liet me gratis in zijn huis wonen.
Varzi was sinds 1947-1948 bekend in Argentinië...
...dus nodigde hij het hele team uit bij hem thuis in Galliate.
Hij wilde een logistieke basis voor het team vormen.
Maar toen moest Varzi weg.
Hij ging naar Bern in Zwitserland waar de GP van Bern zou plaatsvinden.
Tijdens de training op donderdagmiddag...
...terwijl hij op het circuit reed...
...kreeg Varzi een ongeluk en overleed.
Ik was in Bern toen hij stierf. Ik ging naar zijn begrafenis.
Daarna huurde ik zijn monteur in voor mijn team.
Benotti Varzi, zijn vader...
...liet me in zijn huis wonen...
...dus noemde ik mijn Argentijnse team de 'Achille Varzi'...
...ter ere van Varzi.
Het hele Argentijnse team was erbij.
Want veel Argentijnse racers verbleven in het huis van Varzi.
Varzi nam ze in huis.
Ze gingen op stap, naar de bar.
Ze spraken daar 's avonds af met mijn man...
...en andere mensen.
Volgens mij is er niemand meer over.
Ik ben nog de enige. De rest is dood.
Hij kwam elk jaar in mei.
Hij kwam naar Galliate om zijn vrienden te bezoeken.
Ik heb veel herinneringen.
Sommige zijn goed, sommige zijn slecht.
Maar de goede wegen zwaarder dan de slechte.
Op mijn ongeluk na.
Mijn eerste ongeluk was in Peru.
Mijn bijrijder en vriend stierf.
1948 - GP VAN ZUID-AMERIKA TURISMO CARRETERA
Hier, bij de Argentijnse automobielclub...
...begint de loting voor de GP van Zuid-Amerika.
Ernesto Blanco kreeg bal nummer één, dus krijgt Fangio die felbegeerde plek.
Op de tweede plek Marimón.
De coureurs rijden van Buenos Aires naar Caracas door verschillende streken...
...tijdens een loodzware race.
We hadden veel problemen vanwege een van de regels.
Je startpositie werd namelijk bepaald door je plek in het klassement.
Tijdens de eerste etappe...
...ging het kroonwiel in de versnellingsbak kapot.
Dat zorgde voor veel vertraging. Ik was een van de laatsten in Salta.
De volgende etappe ging van Salta naar La Quiaca aan de grens met Bolivia.
Ik werd derde. Ik haalde 60 auto's in.
Maar in het klassement stond ik op de vijftigste plaats.
De dag erna startte ik dus achteraan.
Ik moest auto's blijven inhalen en mijn auto werkte niet mee.
Er ging elke dag wel iets kapot.
En zo kwamen we aan in Lima.
Toen kregen we 's nachts een telefoontje. We moesten meteen weg...
...want er was een opstand.
Er kon iets gebeuren, dus we moesten weg.
We kenden de weg niet en hadden niet geslapen.
In Lima stond ik eindelijk vooraan.
Ik nam een bocht te hard...
...maar ik viel niet flauw terwijl de auto bleef rollen.
Het voelde als een enorme ramp, alsof we van een klif vielen.
M'n bijrijder werd uit de auto geslingerd, met deur en al.
Ik dacht dat ik nooit meer kon racen.
Het was mijn eerste ongeluk.
De dood van Urrutia... Dat ongeluk was mijn schuld.
Mensen praten over je fysieke toestand.
Stel de racefans gerust...
...en vertel hoe het met je gaat.
Het gaat prima.
Ik wil het tegen sterke rivalen kunnen opnemen.
Ik draag m'n race op aan Urrutia, mijn broeder in goede en slechte tijden.
Bedankt van ons allemaal, Fangio.
Er is een gezegde dat zegt: 'Wijsheid komt met de jaren.'
Ik ging racen in Europa...
...toen ik bijna 37 was en ik racete tot m'n 47e.
Ik was al volwassen.
Ik weet niet of iemand van 47 jaar nu in de Formule 1 competitief kan zijn.
Het is anders. Tegenwoordig...
...draait het om reactiesnelheid en precisie...
...en ik denk dat er in die tijd andere factoren meespeelden.
Vroeger was vooral ervaring belangrijk.
Een natuurlijk vermogen om voor de auto te zorgen.
De behoeften zijn veranderd. Nu moet je jong zijn...
...om snel te kunnen reageren.
Helaas kunnen we het niet goed met nu vergelijken.
Hoe zou hij presteren ten opzichte van Schumacher in dezelfde auto?
Dat zullen we helaas nooit weten.
Maar we weten dat hij een van de beste was.
Misschien wel de beste.
UNIVERSITEIT VAN SHEFFIELD VERENIGD KONINKRIJK
ONDERZOEK NAAR DE BESTE COUREUR ALLER TIJDEN
Ik gebruikte het multilevel-model.
Dat is een model dat wordt gebruikt...
...om verschillende variabelen van elkaar te scheiden.
In dit geval splitste het model...
...de aanleiding voor winst of verlies in Formule 1-races...
...in de coureur, het team...
...en wanneer het gebeurde.
We wilden uitzoeken in hoeverre het gebeuren in F1-races sinds 1950...
...het resultaat was van de coureur of van het team.
Vervolgens kunnen we kijken naar die variabele op zichzelf...
...en zien wie het beste team is en wie de beste coureur.
Maar we wilden ook zien hoe die variabiliteit zich splitste...
...in verschillende omstandigheden, hoe het veranderde.
Wordt de coureur of het team mettertijd belangrijker of niet...
...en spelen ze een andere rol van betekenis in verschillende situaties?
Zijn in verschillende weersomstandigheden bepaalde coureurs bijvoorbeeld beter...
...of meer van belang dan andere?
Zijn coureurs meer van belang op stratencircuits dan op vaste circuits?
Dus we wilden zien of daar ook verschil in zat.
Als je een vergelijking maakt tussen de auto's uit de jaren 50...
...en moderne raceauto's...
...is het comfort een groot verschil.
Auto's waren vroeger niet comfortabel. Dat ligt voor de hand, toch?
Maar vroeger wilden ze vooral dat de auto snel was.
Schakelen ging lastig, de koppeling was zwaar...
Het was...
Een auto besturen in de jaren 50 was een heel andere wetenschap.
Ik kreeg de kans om in Fangio's auto te rijden.
En het is erg moeilijk om jezelf in die auto te positioneren.
Het kost ongelooflijk veel moeite om de auto te besturen.
En natuurlijk...
...reed ik redelijk rustig. Uit respect wilde ik de auto niet beschadigen.
De huidige auto's...
...zijn gemaakt van glasvezel en composietmateriaal.
Ze worden uitvoerig getest en zijn dus veel veiliger.
Ook de wegen zijn veel veiliger.
Er is dus veel veranderd.
Om effectief te zijn in een moderne auto heb je veel precisie nodig.
Effectief zijn in een auto uit de jaren 50 was een kunst.
Ik heb altijd gezegd:
voeg precisie toe aan de kunst uit de jaren 50...
...en je hebt 'n wereldkampioen.
Voeg de kunst van vroeger toe aan de precisie...
...en je hebt een wereldkampioen.
Dus aan elk tijdperk moet datgene worden toegevoegd...
...wat ontbrak.
Wat mij enorm geholpen heeft...
...was kennis van techniek.
Ik wist namelijk hoe ik een auto moest gebruiken.
Ik heb de monteurs altijd gevraagd wat het maximum van de auto was...
...en ik zorgde dat ik daar nooit overheen ging.
MODENA, ITALIË
Ik denk niet dat coureurs tegenwoordig technisch zijn...
...niet zoals...
...niet zoals coureurs uit de tijd van Fangio.
De coureur hoeft alleen nog maar te rijden.
Al het andere wordt in de pits door de tientallen monteurs gedaan...
...die elk onderdeel nalopen en tegen de coureur zeggen:
'Doe dit, doe dat.'
En de coureur doet het.
Daarom waardeerde ik ook...
...het werk dat de monteurs deden.
Zij zijn de echte helden in de races.
Je hoort altijd over de coureur, nooit over de monteurs.
Maar zonder hen kun je niet winnen.
Ze zijn een klein detail.
Het detail dat een wereld van verschil maakt.
Ik denk net als Fangio dat er veel...
...miskende helden zijn.
De monteurs of technici die verantwoordelijk zijn...
...voor de prestaties van de auto, zie je zelden op tv...
...en krijgen weinig van de glorie die ze verdienen.
De monteurs werken dag en nacht aan de auto...
...en lossen problemen op.
Zij moeten zich concentreren om problemen te voorkomen.
Die vaardigheid hebben niet veel mensen.
1949 - GRAND PRIX VAN SAN REMO CIRCUIT VAN OSPEDALETTI
In 1949, toen zijn internationale campagne op het circuit in San Remo begon...
...waren er mechanische problemen met zijn Maserati.
Het was zo erg dat zijn teambaas, Amadeo Vignani...
...hem adviseerde niet te racen.
Omdat ze gewend waren onder alle omstandigheden te werken...
...door hun ervaringen in de Turismo Carretera...
...besloot hij de motor te demonteren.
En tot één uur 's nachts...
...schuurde hij de krukas om de lagers goed te zetten...
...en alles perfect te maken.
Daarna konden de monteurs de motor weer in elkaar zetten...
...terwijl hij probeerde te rusten...
...voor de race. Dat was zijn eerste race in Europa.
Welkom op het circuit voor de Grand Prix van San Remo.
De Argentijn Fangio rijdt z'n eerste race in Europa...
...en voert het klassement aan...
...gevolgd door zijn teamgenoot, prins Bira.
Er is een probleem met Righetti's Ferrari.
Fangio nam de leiding in de bocht bij de Ponticello.
Perfect gedaan door Fangio.
Hij wist beide series te winnen...
...en maakte duidelijk...
...dat het nieuwe Argentijnse F1-team wil meedoen voor de winst.
Ik had het geluk om toen te winnen.
Maar je moet lof niet te serieus nemen.
Anders ga je denken dat je de beste bent.
Je moet altijd proberen de beste te zijn...
...maar je moet er nooit van uitgaan.
MODENA, ITALIË
Ik ben Adolfo Orsi. Ik ben geboren in 1951.
Mijn familie kocht Maserati in 1937.
Het bedrijf was tot 1969 van mijn familie.
Maserati was een van de...
...fundamentele teams in de Formule 1 in de jaren 50...
...niet alleen omdat ze de 250F bouwden voor het officiële team...
...maar ook voor privérijders.
In die tijd vormden ze een groot aandeel onder de deelnemers in de Formule 1.
Ik ben Ermmano Cozza.
Ik ben geboren in Modena in 1933.
Na m'n technische studie bracht m'n passie voor motoren me naar Maserati.
Fangio is voor Maserati een intrinsiek deel van de geschiedenis.
Voor Maserati was Fangio een van de belangrijkste coureurs.
En de beste.
Hij was niet alleen de beste voor Maserati.
Hij reed ook voor Mercedes in 1954-1955. Hij was de beste.
Maserati was een familiebedrijf van de familie Orsi.
Het hoofd van de monteurs was een goede vriend van me...
...Guerino Bertocchi en zijn broer.
Ik zat daar goed.
Ik racete voor ze zonder een contract te tekenen.
De auto was geweldig.
Ik won zes wedstrijden in Europa.
San Remo, Pau, Perpignan...
...Marseille...
...Albigeois.
De GP van Pau begint.
Nek aan nek, de Argentijn Fangio en Graffenried.
Welkom in Roussillon.
Fangio neemt snel de leiding en laat prins Bira achter zich.
De Argentijn Juan Manuel Fangio heeft dit jaar al drie races gewonnen.
Welkom in Marseille.
Fangio realiseert de droom van elke coureur.
Hij versloeg z'n Italiaanse teamgenoten thuis...
...op het historische circuit van Monza.
Racen in Monza was voor een coureur...
...die voor het eerst naar Europa ging al glorieus.
Fangio begint aan het laatste stuk.
De vlag valt en Fangio wint voor de zesde keer dit jaar.
Weer een overwinning voor Fangio.
Dat was het eerste jaar, 1949.
Het jaar daarop keerde Alfa Romeo terug naar de F1.
Ik mocht voor ze racen.
Mr Alessio, toenmalig directeur van Alfa Romeo...
...zag me het jaar ervoor winnen in San Remo.
Alfa Romeo deed veel aan publiciteit bij zijn terugkeer.
ALFA ROMEO-MUSEUM ARESE, ITALIË
Na de Tweede Wereldoorlog begon Alfa Romeo aan de wederopbouw.
Het hoofdkwartier was gebombardeerd.
Heel Italië moest herbouwd worden.
Daarom was er geen echte markt voor auto's.
Er was een pauze, maar toen in 1950...
...het nieuwe F1-kampioenschap begon, begon een nieuwe wereld.
Alfa Romeo presenteerde een nieuwe auto die perfect en geëvolueerd was...
...en een team van kampioenen, die ze de drie F's noemden.
Farina, de laatste Italiaanse kampioen voor de oorlog...
...Luigi Fagioli, de meest ervaren van de drie...
...en de jonge Fangio die al liet zien dat hij een van de beste was.
1950 - GRAND PRIX VAN SAN REMO, ITALIË CIRCUIT VAN OSPEDALETTI
Twee van onze auto's raceten in San Remo.
Maar Farina bezeerde zijn arm vlak voor de race.
Het team besloot zich terug te trekken...
...omdat ze alleen een relatief nieuwe bestuurder hadden.
De organisatoren waren erop tegen vanwege de vele publiciteit.
Dus ik nam deel aan de discussie en vroeg: 'Wat is het probleem?
Als ik verlies, verliest niet Alfa Romeo, maar iemand die nieuw is.
Maar als ik win, kan Alfa Romeo met iedereen winnen.'
De race is begonnen.
Een Alfa Romeo blokkeerde.
Het is het Argentijnse groentje Fangio die veel terrein heeft verloren.
We zitten in ronde 32...
...en Ascari ligt eruit.
Fangio wint weer terrein, indrukwekkend.
González moest de race verlaten met z'n Maserati.
Fangio laat landgenoot Pián achter zich met een spectaculaire inhaalactie.
Het is Fangio.
De geruite vlag valt voor de Alfetta.
Ik had het geluk om te winnen.
De enige Alfa die meedeed.
Die avond kwamen ze met een contract dat ze met me wilden bespreken.
Maar ik zei dat ze het gewoon moesten invullen.
Ik had de kans om te racen in de beste auto van die tijd.
Ik hoefde geen geld in te brengen. Alleen mezelf.
En dat heeft bijgedragen aan het versterken...
...van mijn vriendschap met de mensen van Alfa Romeo.
Wat Fangio betreft...
...was ik geïnteresseerd in...
Wat ik heb geleerd in mijn carrière...
...en wat ik zag bij andere kampioenen zoals Alain Prost, Nigel Mansell...
...Ayrton Senna, al die coureurs toen ik racete...
...was dat zij in staat waren heel nauw samen te werken met het team.
Ze konden hun team motiveren.
Het team maakte deel uit van het dagelijks leven.
Als je uit de auto stapt en naar huis gaat...
...is het moeilijk om zonder die omgeving dat element te beheersen...
...dat jou een sterke coureur maakt.
Dus ik geloof dat dat...
...Fangio's grootste kracht was.
Luisteren naar wat anderen zeggen.
Ik weet niet hoe het toen was...
...wat betreft het gevoel ergens bij te horen.
Maar tegenwoordig is het heel fijn.
Het enige verschil is dat er nu 1500 mensen in het team werken.
Voorheen was het een kleine familie met maximaal 20 mensen of zo.
Nu zijn het er 1500. Dat is anders.
Het is afstandelijker en moeilijker om het als een familie te zien.
1950 - GRAND PRIX VAN ENGELAND CIRCUIT VAN SILVERSTONE
Vlaggen zwaaien deze ochtend in mei op Silverstone.
Het wordt een gedenkwaardige dag.
Een dag die ons nog lang zal heugen.
Over een paar uur begint de eerste Formule 1-race ooit...
...met de beste teams en coureurs.
Voorafgaand aan de race is er altijd spanning.
Tot je in de auto zit.
Zodra je in de auto zit, valt alles van je af.
Je wordt iemand anders.
Ze zijn onderweg. Goede start voor de Alfa's.
Farina leidt, Fangio en Fagioli vlak erachter.
Tijdens Fangio's eerste raceseizoen in 1950...
...won de Alfetta 11 van de 11 races.
Naast de superioriteit...
...en rivaliteit tussen de drie coureurs...
...was de relatie binnen het raceteam altijd positief.
In sommige races wachtten de coureurs op hun teamgenoten...
...of vertraagden om te waarschuwen voor gevaar.
Dat was eveneens een teken van een geweldige omgeving.
In die tijd reden ze zo'n 300 km per uur en zetten hun leven op het spel.
Fangio rijdt vlak achter de leider Farina.
O nee. Acht ronden voor de finish...
...valt de Argentijn uit met een motorprobleem.
We moesten ervoor zorgen dat we niet te ver gingen.
Anders raakte de motor oververhit en zou de auto eronder lijden.
Maar gelukkig hielp mijn kennis van techniek me als coureur.
STUTTGART, DUITSLAND
Fangio had het talent...
...dat hij altijd voorbereid was...
...fysiek, mentaal...
...en ook technisch.
Van de motor tot de koppeling, de remmen, de hele auto.
De monteurs zeiden vaak...
...dat als hij nog drie rondes had doorgereden...
...de motor was geploft.
Hij wist altijd hoe hij het maximale uit zichzelf kon halen...
...en uit de auto...
...zodat de auto alles zou geven zonder kapot te gaan.
Het weer is een belangrijk aspect...
...want regen is onvoorspelbaar...
...en biedt ook verschillende uitdagingen voor de coureurs.
Het weer kan ook van invloed zijn.
Er zijn wellicht coureurs die uitblinken in elk weertype.
Schumacher bijvoorbeeld.
Het model toonde aan dat hij erg goed presteerde in de regen.
Hij was ook goed in droog weer...
...maar hij stak er echt met kop en schouders boven uit.
Fangio was de beste, zowel in nat als droog weer...
...en er waren nog wat veranderingen.
We ontdekten ook dat het team minder van belang is...
...bij nat weer, wellicht omdat het minder voorspelbaar is...
...en het team minder controle heeft...
...over de race.
Het is moeilijker om in de regen te rijden...
...ook nu nog...
...maar ik kan me niet voorstellen hoe het toen moet zijn geweest.
Zonder goed vizier. Ze hadden alleen een bril.
Die besloeg waarschijnlijk de hele tijd.
Dus je moest 'm waarschijnlijk afzetten.
Ik weet het niet. Het is een andere planeet.
Ik kan het me niet voorstellen. En het was een risico voor je ogen.
Zo anders.
Het weer is net als vroeger. Je weet nooit hoe het zal verlopen.
Onze beste meteorologen kunnen niet voorspellen...
...wanneer het gaat regenen, hoe koud het wordt, de luchtvochtigheid.
Dat was een goede factor...
...want we willen variabiliteit in de sport.
De weersvoorspellingen na het journaal...
...zijn altijd anders dan wat er tijdens de race gebeurt.
Ondanks de stortregens wint Fangio de moeilijke race.
Hij leidt het wereldkampioenschap met negen punten voorsprong.
1950 - GRAND PRIX VAN MONACO CIRCUIT VAN MONTECARLO
De race in Montecarlo was erg interessant.
De dag voor de race...
...bekeek ik wat foto's in de automobielclub van Montecarlo.
Ik zag een foto van een ongeluk van voor de oorlog.
Er stonden veel auto's in Tabac, een van de bochten.
Er stond een hoge muur.
En alle auto's lagen op elkaar. Het was een zooitje.
Een van de auto's spinde en alle auto's erachter botsten erop.
Na de start van de race...
...reed ik aan de leiding.
Maar tijdens de tweede ronde zag ik een gele vlag.
Maar een gele vlag betekent niet dat je moet stoppen.
Het betekent dat je moet opletten, maar ik dacht aan die foto.
Dus toen ik bij die bocht kwam...
...zag ik allerlei auto's op elkaar.
Maar ik kon er aan de linkerkant rustig langs.
Dus ik kon natuurlijk doorgaan.
Veel auto's achter me konden hetzelfde doen.
Door dat ongeluk bleven acht auto's staan.
Fangio schrijft geschiedenis in Monaco en wint zijn eerste race daar...
...in de hoogste autosportklasse.
De Argentijn is nu een van de beste coureurs ter wereld.
Ik was blij omdat het mijn eerste wereldkampioenschap was...
...en winnen onmogelijk had geleken.
GENOLIER, ZWITSERLAND
Mijn eerste race in het buitenland was Monaco.
Maar het belangrijkste was dat toen ik de race won...
...ik zat nog in de auto...
...en de eerste man die me de hand kwam schudden...
...was Juan Manuel Fangio.
Voor mij was het een droom, omdat hij mijn ultieme held was.
Toen ik in de Formule 1 ging racen...
Toen Fangio kwam, was hij als een god.
Toen Fangio er was...
...was hij al de man, dé Formule 1-coureur.
Als je in een normale auto reed...
...en weer eens werd aangehouden door de politie...
...zei die: 'Denk je dat je Fangio bent?' Zelfs mijn vrouw zei dat tegen me...
...toen ik reed en ik was al F1-coureur.
Hij was een legende en een mythe.
Je kunt het niet uitleggen.
En we hebben nooit meer zo'n coureur gezien. Nooit.
Fangio reed zijn tweede seizoen in 1951 voor Alfa Romeo.
Hij stond op de tweede plek na Farina in het wereldkampioenschap...
...en dit keer was Ferrari het team dat verslagen moest worden...
...met zijn partner en vriend Froilán González...
...en Ascari, een van de sterkste coureurs van die tijd.
Dat was een moeilijk jaar voor hem, omdat hij al bekend was.
Maar hij moest bewijzen dat hij ook kampioen kon worden.
1951 - GRAND PRIX VAN BARCELONA CIRCUIT VAN PEDRÁBLES
Het wereldkampioenschap wordt vanmiddag bepaald.
Dit is de laatste Grand Prix van het jaar. Velen kunnen de titel winnen.
Uit Balcarce, de huidige nummer twee...
...Fangio zit in de Alfa Romeo.
Froilán González rijdt in de Ferrari.
Beiden maken kans om wereldkampioen te worden.
Maar de Italiaan Ascari, die de laatste twee races won...
...is de favoriet.
Tijdens die race...
...hadden we veel problemen met de Alfa.
Ze maakten een auto met een Dion-as.
Ze plaatsten twee tanks lateraal zodat het andere team dacht...
...dat we de hele race niet hoefden te stoppen.
Dat was niet zo.
De bepalende race begint.
Spectaculaire start van Ascari die Fangio inhaalt en aan kop gaat.
Froilán derde, Farina vierde, Bonetto vijfde.
Een foutloze start.
Dat was de fout die Ferrari maakte. Om mijn snelheid te halen...
...moesten ze echt hun best doen.
Hun banden ploften, dus moesten ze kleinere banden gebruiken.
Ze probeerden me bij te houden, waardoor ze achterbleven.
Ik kon een pitstop maken voor nieuwe banden en de leiding behouden.
Ascari stopt. De Ferrari geeft het op.
De Alfetta van Fangio vliegt en rijdt een minuut voor Froilán.
Nog drie ronden. Als hij volhoudt, is hij kampioen.
De Argentijn. Historisch. Laatste ronde. De vlag hangt.
Daar komt Fangio, wereldkampioen.
Juan Manuel Fangio is wereldkampioen.
Als je over de finish komt...
...en ziet dat je wereldkampioen bent, is het waar.
Al dat harde werk...
...alles wat je moest doorstaan...
...is de moeite waard gebleken.
Het was het waard om door die pijn heen te gaan.
Zodra je over de finish komt en wereldkampioen wordt...
...stap je in een andere wereld.
Je leven verandert.
Teleurstellend voor iemand die de vraag stelt...
...omdat je verwacht dat ik gelukkig...
...en uitgelaten ben. Integendeel.
Omdat ik had geleerd emotie volledig uit te bannen.
En het duurde drie dagen voor ik besefte dat ik wereldkampioen was.
Zo ging het de volgende ochtend...
...want ik liep de trap af van hotel Villa d'Este aan het Comomeer...
...en de conciërge probeerde me op een latere vlucht te krijgen...
...vanwege de media.
Ik liep naar beneden en hij schreeuwde tegen het luchthavenpersoneel...
...dat ze een nieuwe reservering voor Jackie Stewart moesten regelen...
...omdat hij wereldkampioen is.
En ik dacht opeens: wauw.
Dat moment was de reden om bijna twintig jaar te racen.
De droom om de titel te winnen.
Alles kwam samen. De herinneringen, het harde werk.
Alles in dit ene moment van feestvieren met familie, vrienden...
...en het creëren van mijn nalatenschap. Want dat blijft voor altijd.
De twee ongelukken in mijn leven hadden dezelfde oorzaak.
Fysieke uitputting.
Niemand zou moeten rijden als hij moe is.
1952 - TOURIST TROPHY ULSTER, IERLAND CATEGORIE FORMULE LIBRE
Ik moest op een zaterdag in Ierland racen.
En ik had al beloofd dat ik zou racen...
...die zondag in Monza.
Prins Bira zou me daarheen brengen in zijn privévliegtuig.
Hij zou me naar Monza brengen.
Maar prins Bira's auto ging kapot...
...in een storm.
Toen de race was afgelopen, was de prins vertrokken.
Een deel van ons nam een andere vlucht. Bij ons was Rosier.
We gingen naar Londen en van daaruit...
...probeerde ik tevergeefs vervoer naar Italië te vinden.
We gingen naar Parijs.
We arriveerden om middernacht. Er reden geen treinen meer...
...naar Italië, dus hij leende me z'n auto zodat ik verder kon.
De tunnel was er nog niet.
Ik moest het Mont-Cenismassief over.
Ik kwam die zondag om 14.00 uur aan in Monza.
De race begon om 14.30 uur.
1952 - GRAND PRIX VAN ITALIË CIRCUIT VAN MONZA
De coureurs zijn klaar voor de race. Vooraan staan...
...de Ferrari's van Farina en Simón. De kampioen Juan Manuel Fangio...
...start achteraan, omdat hij niet deelnam aan de kwalificatie.
Ik moest achteraan starten.
En tijdens de tweede of derde ronde...
...haalde ik heel snel auto's in.
Fangio blijft op hoge snelheid andere auto's inhalen.
Hij vliegt in Lesmo van de baan. De auto is onbestuurbaar.
Toen ik drie uur later wakker werd, lag ik in het ziekenhuis.
Als je in de Formule 1 rijdt...
...weet je dat het gevaarlijk is en dat je gewond kunt raken.
Als je je superlicentiecontract tekent en gaat racen...
...dan weet je dat je kunt sterven.
In onze tijd in de Formule 1...
...zijn veel coureurs omgekomen.
Volgens de statistieken van tijdschrift Auto Motor und Sport...
...zijn er in die tijd 65 Formule 1-coureurs overleden.
Vijfenzestig.
Dat zijn er twee, drie of vier per jaar.
Per jaar.
Mijn vrouw en ik telden op een avond het aantal vrienden...
...die met ons hadden gereisd en geracet.
Van hen waren er 57 gestorven.
Het is belachelijk. Dat weten de huidige coureurs niet.
Mensen sterven niet in raceauto's.
Het kan wel, want er is nog steeds potentieel gevaar vanwege de snelheid...
...maar de cockpit van de F1-auto is tegenwoordig supersterk.
De halo heeft het probleem verholpen.
Het kostte Senna het leven. En het leven van anderen.
Dus het is veiliger, maar het dier is hetzelfde.
De auto is veranderd, maar het dier, de persoon is hetzelfde.
Hoe makkelijk zou het zijn om te sterven zonder het te beseffen.
Er is niet veel tussen leven en dood.
Dus in die omstandigheden, als je weer helder kunt nadenken...
...realiseer je je één ding.
Sterven is niet triest. Je hebt geen tijd om erover na te denken.
Het seizoen van 1953 begon.
Het was zwaar, want na een ongeluk is het moeilijk...
...om in een raceritme te komen. En wat ook niet hielp...
...was dat hij in Argentinië, Nederland en België...
...problemen had met zijn auto en die races niet kon uitrijden.
Maar daarna lachte het geluk hem weer toe.
Hij werd tweede in Frankrijk, Engeland en Duitsland.
En hij eindigde het seizoen op het zwaarste circuit: Monza.
Op dezelfde plek waar hij dat ongeluk had.
Hij moest zichzelf en iedereen bewijzen dat hij nog steeds talent had.
Monza Autodrome. 1953.
Honderdduizend mensen zijn hier voor deze prestigieuze race:
de Grand Prix van Italië.
Op de eerste rij...
...staat oud-kampioen Farina met nummer zes.
Fangio, nog een oud-kampioen met nummer 50...
...en de huidige kampioen Ascari met nummer vier.
1953 - GRAND PRIX VAN ITALIË CIRCUIT VAN MONZA
Ik ontmoette Fangio in september 1953 tijdens de Grand Prix in Monza.
Ik was in de pitstraat en...
...het was Fangio, Marimón, een van Fangio's protegés,
...Menditeguy en Mieres.
Ze haalden elkaar voortdurend in.
De ene keer lag Fangio op kop, daarna was het weer Ascari.
In de laatste ronde reed Ascari voorop...
...maar hij nam een bocht verkeerd, omdat hij onder druk stond.
Hij reed van de baan, Fangio haalde hem in en won.
Dit is de bocht die de race heeft bepaald.
Ik dacht:
als ik de bocht krap neem...
...kunnen ze me niet inhalen.
En ik ben sneller op het rechte stuk.
Ik doe het in de laatste ronde. Dat is minder riskant en onverwacht.
Ik probeerde het, het werkte en ik won.
Ascari in de laatste bocht, dan Fangio, die sterker is op het rechte stuk.
Fangio probeert Ascari in te halen. Het lukt.
Fangio wint. Wat een snelheid, wat een vermogen.
Fangio heeft gewonnen, de kampioen is terug.
1953 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1
Ik had nooit problemen met iemand.
Ik had eigenlijk nooit een persoonlijke rivaliteit met iemand.
Ik kende alleen rivaliteit op de baan, nooit erbuiten.
In het jaar 1954...
...keerde Mercedes-Benz terug...
...met de beroemde teammanager Neubauer.
Voor Neubauer waren er maar twee coureurs.
Eentje was duidelijk de beste...
...Juan Manuel Fangio...
...en de andere was Karl Kling.
Ze hadden allebei hun strepen verdiend.
En ik.
Wat Fangio zo anders maakte...
...was dat hij met meerdere teams kon winnen.
Als je kijkt naar wie kwalitatief de beste coureur aller tijden is...
...zal Fangio altijd bovenaan staan met Schumacher en Hamilton.
Maar Schumacher reed voornamelijk voor Ferrari.
Toen hij terugkwam bij Mercedes, presteerde hij minder goed.
En Hamilton rijdt al tijden bij Mercedes...
...dat consequent het beste team is.
Het verschil met Fangio is dat hij voor vier teams reed.
Hij won, ongeacht het team.
En dat is nooit meer geëvenaard.
En nu teams er meer toe doen, zal dat ook niet snel gebeuren.
MERCEDES-BENZ-MUSEUM STUTTGART, DUITSLAND
Fangio is Mercedes-geschiedenis.
Je kunt elke Formule 1-fan vragen...
...naar de beroemdste Mercedes-coureurs...
...en Fangio wordt zeker samen met Lewis Hamilton genoemd.
Slechts vijf coureurs wonnen een race in een Mercedes F1-auto.
En dat zijn Fangio, Hamilton, Moss, Rosberg en Bottas.
Dat is een kleine, exclusieve groep coureurs.
In hun garage in de kathedraalstad Reims...
...wordt de nieuwe Mercedes-Benz W196...
...voorbereid voor z'n debuut in de Franse Grand Prix.
En hier is de nummer één van Mercedes en kampioen van 1951, Juan Manuel Fangio.
Bij Mercedes was er één groot verschil.
Elke coureur had drie monteurs.
Exclusief. Ze werden niet verwisseld.
Drie voor mij, drie voor Kling en drie voor Hermann.
Het was een eendracht.
Ze zijn onderweg en Mercedes racet weer.
Dit prachtige uitzicht is vanaf de Dunlop-brug...
...en de Mercedessen van Fangio en Kling rijden weg bij de rest.
Nog één ronde. Hermann Lang van Mercedes...
...ziet vanuit de pits dat Fangio Kling nipt voorblijft.
Mercedes is terug en hoe.
We schreven een boek, samen met Carozzo...
...en ik wijdde een heel hoofdstuk aan geluk.
Of het lot.
Maar je moet het lot een handje helpen. Het gaat niet vanzelf.
Het komt niet aanwaaien.
Maar ik denk wel dat ons leven al vastligt.
1954 - GRAND PRIX VAN DUITSLAND NÜRBURGRING
Onofre, de zoon van Domingo Marimón, een goede vriend van Fangio...
...was zijn protegé op de Europese circuits.
En op het circuit van de Nürburgring...
...een van de moeilijkste circuits vanwege de hoogte, bochten en lengte...
...vroeg Juan aan Onofre op hem te wachten zodat ze wat details konden doornemen.
Hij was obsessief en ging drie dagen van tevoren naar het circuit.
Een circuit van vijf kilometer verkende hij op zijn fiets.
Een langer circuit, zoals de Nürburgring, verkende hij op de motor.
Op die manier kon hij de weg onthouden zodat hij tijdens de race wist...
...waar hij de auto moest neerzetten en waar hij kon inhalen.
Hij bestudeerde alles dagen van tevoren...
...en wilde dat zijn collega's hetzelfde deden.
Toen Fangio op het circuit kwam, reed Onofre helaas al in zijn auto.
Toen hij naar beneden ging...
...reed hij de baan af en stierf.
Het was de groene hel. En die naam is nog steeds van toepassing.
Het is nog steeds waar.
Want als een auto op de Nürburgring van de weg raakte, zag je 'm niet altijd.
Want hij viel zo'n 100 meter naar beneden...
...of hing in de bomen. Je wist het gewoon niet.
Marimón was een jongen...
...die altijd blij was. Hij hield van het leven.
Hij was heel knap, heel gelukkig.
Hij was de protegé van Fangio en González.
Zij waren z'n mentors.
Ik heb een foto van na z'n dood.
Fangio en González omhelsden elkaar, huilden...
...want voor hen was het een tragedie.
Ik denk dat iemands lot al vastligt.
Niemand sterft te vroeg.
Het was een heel andere sfeer.
Mensen waren nerveus.
Maar wel hechter.
We waren heel goede vrienden. Jim Clark was een van mijn beste vrienden.
We deelden jarenlang een appartement in Londen.
We reisden samen, gingen samen op vakantie.
Jochen Rindt, een van m'n beste vrienden.
Alle vrienden die ik had, overleden in een raceauto.
Want de auto's waren kwetsbaar, maar de obstakels waren belachelijk.
Ik weet nog...
Elio was een van mijn beste vrienden. Net als Gilles en Patrick.
En hij verongelukte...
...voor mijn ogen.
We waren alleen op de baan in Le Castellet aan het testen.
En hij verloor de achtervleugel.
Ik reed er vlak achter, dus ik zag de sporen op de grond.
Hij spinde op de baan en toen zag ik de auto.
Ondersteboven. De voorkant raakte de vangrail...
...en de vleugel hing zowat in de bomen.
Ik ging erheen. Hij lag onder de auto. Hij bewoog.
Hij kon er niet uit. Ik probeerde de stoel naar achteren te zetten...
...maar de auto vloog in brand en ik moest weg door de rook en de hitte.
En...
...als je dat ooit hebt meegemaakt...
...denk je: waarom doe ik dit?
Ik wist niet dat Ayrton was overleden.
Pas aan het einde van de persconferentie. Het was een schok...
...omdat Ayrton in 1993 mijn teamgenoot was...
...maar het moment dat hij in 1994 in Imola stierf...
...was vreselijk. Ik vloog terug naar Monaco...
...ging naar mijn appartement, en stak 's avonds een kaars aan...
...op een tafel in de woonkamer. Ik zat daar in m'n eentje.
En ik dacht aan hem.
Het was heel zwaar.
1954 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1
Hij ging in 1949 naar Europa...
...met het eerste internationale raceteam uit Argentinië.
Het succes dat hij had en heeft in de hoogste autosportklasse...
...is onweerlegbaar.
Juan Manuel Fangio is niet zomaar een coureur.
Hij domineerde op elk circuit.
Hij gaat zeker de geschiedenisboeken in, want hij won zojuist zijn tweede titel...
...dit keer in een Mercedes-Benz.
Iedereen geeft hem een staande ovatie...
...enthousiast over zijn prestaties, maar ook benieuwd naar het nieuwe seizoen.
De eerste race vindt plaats in eigen land.
Dames en heren, welkom bij de Grand Prix van Argentinië.
1955 - GP VAN ARGENTINIË BUENOS AIRES
De hele wereld kijkt naar Buenos Aires.
De beste coureurs op de baan vechten vandaag...
...in de derde Grand Prix van Argentinië voor kampioenschapspunten.
Hier is het beroemde Mercedes-Benz-team met Fangio, de wereldkampioen van 1954.
In Buenos Aires...
...bestond het team uit Fangio, Kling...
...Stirling Moss en ik.
De vlag van ons land is nu...
Ik zag Stirling Moss voor het eerst racen.
En ik had diepe bewondering voor hem.
Die jongen nam het op tegen de besten.
Later...
...dankzij de races, werden we vrienden.
Hij was een van m'n beste vrienden.
Hij was de beste leider ooit, want hij was de beste coureur.
Maar hij was vooral een geweldige man om te volgen.
Hij ging nooit aan de kant om zand mijn kant op te gooien.
Hij positioneerde zijn auto altijd netjes.
En het was een fantastische ervaring om naast zo'n goede coureur te rijden.
We hadden vier raceauto's.
Maar in Argentinië was het ongewoon heet.
Volgens mij was het januari.
Het voelde alsof...
...ik door de hitte bevangen raakte.
Je ziet hoe sereen de grote kampioen is in elke bocht.
Veel coureurs blijven achter vanwege de warmte.
Het rubber op de weg is maar liefst 55 graden.
Wat er met Moss gebeurde...
...is dat hij midden op de weg moest stoppen...
...in plaats van in de pitstraat.
Ik vond dat ik de pits moest halen.
Ik kwam in de pits en kon niet eens uitstappen.
Zo uitgeput was ik.
Karl Kling vloog van de baan.
Gelukkig hield hij er niets aan over.
Maar ik herinner me dat er wel iets met Fangio gebeurde.
Tijdens de race...
...ging hij meteen naar de garage...
...en niet wetende waarom, goten ze een fles water over z'n hoofd.
Ze trokken hem omhoog en hij was weer onderweg.
De Argentijn heeft z'n auto onder controle...
...en laat zien dat hij in topvorm is.
Mieres en hij zijn de enigen die drie uur racen.
Fangio, de grote kampioen, wint de Grand Prix van Argentinië.
Fangio moest daarna naar het ziekenhuis, omdat zijn benen ernstig verbrand waren.
De fysieke behoeften van coureurs...
...zijn de laatste jaren enorm veranderd.
Auto's uit Fangio's tijd hadden niet veel neerwaartse druk...
...dus het ging meer om glijden, beheersing, vaardigheid, moed.
Maar sinds de auto's downforce hebben, zijn er meer G-krachten in het spel.
Eind jaren 70 en 80 begonnen coureurs...
...fysieke training te ontdekken.
Niet omdat ze het leuk vonden...
...maar omdat het nodig was om de krachten op te vangen...
...die een F1-auto op het lichaam loslaat.
We racen inderdaad in andere omstandigheden dan vroeger.
Fangio verbrandde zijn been tijdens een race...
...maar ik had een race in 2009...
...waarbij een van de radiatorbuizen loskwam...
...en tegen de cockpit en mijn stoel sloeg.
Ik had brandwonden op mijn rug.
En ik was ook erg uitgedroogd door de brandwonden en de hitte.
Dus ja, er zijn verschillende niveaus en omstandigheden...
...maar in de autosport...
...zijn er nog altijd extreme omstandigheden voor de coureurs.
Maar gelukkig is het nu veiliger.
1955 - 24 UUR VAN LE MANS, FRANKRIJK WERELDKAMPIOENSCHAP
Welkom bij 't belangrijkste evenement in de autosport: de 24 uur van Le Mans.
De beste coureurs meten zichzelf in een van de zwaarste wedstrijden.
Fangio en Moss van Mercedes zijn de favorieten.
Maar we moeten ook letten op Hawthorn in de Jaguar en Castellotti in de Ferrari.
Een van de meest tragische gebeurtenissen was het ongeluk op Le Mans.
En...
Het betekende toen het einde voor Mercedes in de autosport.
Het ongeluk in Le Mans...
...gebeurde vlak voor me.
We moesten van coureur wisselen.
Hawthorn reed vanwege de snelheid in de race...
...te snel de pits in.
Macklin, die achter hem reed, moest uitwijken.
Op dat moment moest Levegh ook uitwijken om in te halen...
...maar hij reed op de banden van Macklin en doodde veel mensen.
Ik zette me schrap, maar mijn weg was vrij.
Macklins auto raakte de pits vlak nadat ik langsreed.
Hij doodde mensen in de pits.
Iedereen dacht dat ik erbij betrokken was.
Omdat we allebei zo snel gingen.
We reden heel snel.
Ik denk dat de rijstijl veranderd is...
...vanwege de veiligheid. Maar dat moest.
Als er niets was veranderd, was de Formule 1 misschien wel...
...verdwenen.
Ik denk dat de verzekeringsmaatschappijen dan gezegd zouden hebben: 'Genoeg...
...anders gebeurt er weer zo'n ongeluk als op Le Mans.'
Want de auto's zouden de toeschouwers kunnen raken.
Grote bedrijven investeren in de teams...
...en in de Formule 1 en ze willen niet dat coureurs omkomen.
Dat is slechte publiciteit.
Dus ze moesten iets doen en ze hebben het goed gedaan.
Maar het is een ontwikkeling die niet mag stoppen.
De veiligheid moet blijven ontwikkelen en beter worden.
In Stuttgart huldigt Mercedes zijn helden: wereldkampioen Fangio...
...sportscar-kampioen Moss...
...en Europees kampioen touringcars, Hermann Engel.
Fangio neemt afscheid van zijn monteurs.
Na negen gewonnen Grand Prix'...
...en drie sportscarwedstrijden...
...heeft Mercedes besloten zich terug te trekken.
De zilveren pijlen zijn bedekt.
Neubauer veegt een traan weg en een tijdperk is voorbij.
1955 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1
In 1956, toen Mercedes vertrok...
...wist ik...
...dat Ferrari of Maserati me zouden benaderen.
Ik sprak met Neubauer.
Ik vroeg: 'Moet ik kiezen voor Ferrari of Maserati?'
'Ferrari,' zei hij.
Fangio wist altijd waar hij heen moest. Hij wisselde voortdurend van auto.
In die tijd kon dat.
Nu heb je een contract.
Minstens drie jaar, meestal.
En maximaal vijf jaar.
Maar je kunt niet weg. Vroeger kon je...
Zelfs in mijn tijd hadden we contracten van vijf jaar.
Het was altijd historisch dat coureurs van team naar team gingen.
Maar ik vind het logisch.
De coureur wil in de snelste auto zitten.
En het team wil de snelste coureur.
Wij moeten dus de snelste auto hebben om de beste coureur te hebben.
1956 - GRAND PRIX VAN FRANKRIJK CIRCUIT VAN REIMS
De race begint. De drie Ferrari's staan vooraan:
Collins, Castellotti en Fangio.
Fangio gaat al snel aan de leiding.
Kan hij het tij keren?
Hij worstelde met de Ferrari en wist de laatste races niet te finishen.
Er waren problemen toen ik bij Ferrari reed.
Ferrari had een ander systeem.
Er waren geen vaste monteurs.
Ze werkten allemaal aan alle auto's.
Fangio in de pits. De Ferrari heeft weer problemen.
Er was een brandstoflek. Dit kost de Argentijn de race.
Ik weet nog dat Castellotti van streek was.
Hij was niet blij met zijn auto.
Hij zei: 'Ik wil stoppen.' Ik zei tegen hem:
'Als jij de enige bent die stopt, gebeurt er niets.'
Dus uit solidariteit met Castellotti zei ik: 'Ik ook.'
Elke coureur in de geschiedenis...
...heeft als doel...
...om voor Ferrari te rijden. Ferrari is de Formule 1, de mythe.
Het toppunt in de Formule 1.
Als je naar een race kijkt...
...zie je 70 procent van het publiek...
...met die rode auto en het gele paard.
Fangio was de enige die 'nee' zei tegen Ferrari.
Ferrari zei dat ze m'n contract niet zouden ontbinden...
...dus ik vroeg om één voorwaarde.
Dat slechts één monteur verantwoordelijk was voor mijn auto.
Omdat ze allemaal aan alle auto's werkten.
Niemand was verantwoordelijk.
Ferrari ging akkoord en gaf me één monteur voor mijn auto...
...waardoor ik de rest van de races kon winnen.
1956 - GRAND PRIX VAN ITALIË CIRCUIT VAN MONZA
Op het moeilijke circuit van Monza...
...strijden de beste coureurs om de belangrijkste prijs.
Voor landgenoot Fangio is deze race ontzettend belangrijk.
Hij kan nog een wereldtitel winnen, afhankelijk van deze race.
Als Fangio die dag in Monza derde of vierde zou worden...
...had hij genoeg punten om de wereldtitel te winnen.
Hij sprak zelfs met zijn teamgenoten Musso en Castellotti...
...zodat ze tijdens de race konden ontspannen.
Hij zou niet strijden voor de eerste plaats.
Op een gegeven moment had zijn auto weinig grip...
...en hij wist dat er iets met de voorwielen was.
En ze vonden...
...een barst in de stuurkolom.
Ze vroegen Musso om z'n auto, zodat Fangio de race kon afmaken...
...en hij genoeg punten voor de titel kon verdienen.
Musso zei nee.
Peter Collins begreep hoe het zat...
...stapte uit en gaf hem zijn auto.
In de 35e ronde gaf Collins verrassend genoeg zijn auto aan Fangio...
...en El Chueco werd tweede na Stirling Moss...
...waardoor hij voor de vierde keer wereldkampioen wordt.
1956 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1
In 1955 ging de auto van Fangio in de laatste race kapot...
...en Peter Collins, zijn teamgenoot die ook kon winnen...
...kwam de pits in en gaf Fangio zijn auto...
...zodat hij wereldkampioen kon worden.
Zou Lewis dat voor mij gedaan hebben? Ik weet het niet.
Het zijn andere tijden.
Fangio was een voortreffelijke man, erg aardig, beleefd...
...maar ook heel wantrouwig.
Hij gaf aan hoe de auto gebouwd en voorbereid moest worden...
...met welke onderdelen.
Hij reed ermee over het circuit...
...en vroeg ze een onderdeel te veranderen.
Maar Ferrari hield niet van die bevelen. Hij wilde het zelf doen.
Ze konden nooit goed opschieten.
Daarom ging hij terug naar Maserati.
Hij zei altijd dat hij het leuk vond bij Maserati...
...leuker dan waar dan ook.
In 1957 presenteerde Maserati een 250F...
...met een twaalfcilindermotor, die veel sterker was...
...dan de zescilindermotor uit de 250F-serie.
De twaalfcilinder was veel sterker...
...maar ook veel zwaarder.
Dus die verbruikte veel meer benzine...
...en de banden versleten sneller.
Fangio zei dat hij liever bleef rijden met de zescilindermotor...
Als het verschil een halve seconde was, zou hij die halve seconde goedmaken.
Ik denk niet dat ik een spectaculaire coureur was.
Ik was een coureur die z'n grenzen kende.
Ik berekende de kracht van m'n tegenstander.
Daardoor moest ik dingen doen die ik nooit eerder had gedaan.
1957 - GRAND PRIX VAN DUITSLAND NÜRBURGRING
De omstandigheden waren niet in m'n voordeel.
Mijn auto liet de banden snel slijten, de andere auto's niet.
Dus ik zei: 'Laten we de tank niet helemaal vullen...
...zodat ik sneller kan.
Dan kan ik halverwege de race banden wisselen.'
Aan het begin van de race...
...liet hij Hawthorn en Collins voorbij in hun Ferrari.
Hij liet ze twee rondes lang voor zich...
...maar hij won tijd in de bochten...
...omdat hij de banden op wilde warmen.
Na de tweede ronde begon hij te versnellen...
...en reed betere tijden: 9:38, 9:36, 9:34 enzovoort.
Toen hij in de twaalfde ronde stopte...
...had hij 23 seconden voorsprong.
Hij zou met de pitstop 22 seconden verliezen...
...en zelfs als het langer duurde...
...zou hij uiteindelijk zijn tegenstanders inhalen.
Alles verliep volgens plan.
Fangio kwam met een voorsprong naar de pits.
Hij stopte.
Tijdens de bandenwissel...
...rolde een van de wielmoeren onder de auto.
Toen de monteur Fangio moest laten gaan, had hij de wielmoer niet.
Dit lag onder de auto.
De chronometer liep door.
Ze haalden een nieuwe wielmoer uit de pits...
...maar hij verloor zo'n 59 seconden in plaats van 22.
De race was al verloren.
El Chueco probeert de eerste plaats terug te pakken.
Hij rijdt plankgas en de afstand wordt kleiner.
De kampioen komt steeds dichterbij...
...hoe vastberaden z'n rivalen ook zijn.
Ik reed in een hogere versnelling.
In de derde in plaats van de tweede, de vijfde in plaats van de vierde...
Ik kwam dichter bij de kop en verbrak alle ronderecords.
Tijdens de voorlaatste ronde...
...haalde ik Collins in en hij mij.
Tot slot haalde ik hem in en bereikte Hawthorn.
Toen hij uitweek in een bocht, kon ik erlangs...
...en kon ik voluit rijden zonder auto's in de buurt.
Ik won met vier seconden.
Maar het mooie ervan was...
...dat beide coureurs me na de race kwamen omhelzen.
Alsof ik hun vader was. Hawthorn en Collins. Allebei.
Omdat ik een race won die onmogelijk te winnen leek.
1957 - WERELDKAMPIOENSCHAP FORMULE 1
Ik had het kunnen verwachten.
Hij was de beste. De beste autocoureur ter wereld...
...die ik ooit heb gezien. Ik heb nooit tegen hem gereden...
...maar ik was een groot fan. Ik heb z'n handtekening.
Hij was gewoon de ultieme coureur.
Mike Hawthorn was een goede coureur en Peter Collins ook...
...in de Ferrari's.
Maar Fangio in de Maserati liet ze langzaam lijken...
...en reed een opmerkelijke race. Een van de beste races van zijn leven.
De beste race van mijn leven was ook op de Nürburgring.
Dus we hebben wel iets gemeen.
Toen ik voor de vierde keer kampioen werd, vroegen veel mensen me bijna elke dag:
'Ga je Fangio proberen te evenaren?' Dat was nooit mijn doel.
Ik wilde een coureur zijn. Ik wilde kampioen worden...
...maar vier keer, vijf keer was niet mijn doel.
Ik respecteer Fangio zo erg...
...dat ik dat niet bewust deed, maar ik was blij dat ik het aan hem liet.
Toen ik stopte, had hij vijf titels en ik vier.
En verder niemand.
En ik was bijna blij dat hij gewoon...
Hij was nog steeds de meester en dat is goed.
REIMS, FRANKRIJK
Als je op je hoogtepunt bent, is het heel moeilijk...
...om te stoppen, niet alleen met racen, maar met alles.
Ik had de monteur al gesproken en zei tegen hem...
...dat als de auto het goed deed ik dat jaar vier races zou rijden.
Maar mijn auto was niet goed.
Dus ik vroeg waarom dat zo was. Ze hadden de schokbrekers veranderd.
Ik vroeg waarom.
Ze zeiden: 'Ze betalen ons om deze te gebruiken.'
Ik besefte dat het steeds commerciëler werd. En...
...na 15 rondes brak een van mijn pedalen.
Weg koppeling.
Ik geloof in het lot.
Er gebeurde veel dat jaar.
Ik werd in Cuba ontvoerd en kon niet racen.
In Indianapolis deed mijn auto het niet.
Tijdens het racen begon ik te denken.
Ik dacht aan m'n ouders die oud werden.
Ik dacht: ik heb nog tijd om iets terug te doen...
...en goed te maken wat ik ze heb aangedaan...
...toen ik de hele wereld over racete. Je familie lijdt eronder.
Het was alles bij elkaar. Ik zou een jaar weggaan.
Het werden er tien.
Ik was het racen zat.
Tijdens het racen besloot ik dat ik na de race zou stoppen.
Er waren twee belangrijke conclusies in het onderzoek.
Eén betrof de rol van het team.
Voor de winst of het verlies van de coureur...
...is het team 't belangrijkst.
Maar we zagen ook dat de coureur ertoe doet...
...en we konden een ranglijst maken die Fangio aanvoerde.
Zijn prestaties zijn ongeëvenaard.
Andere coureurs hebben meer of evenveel wereldtitels gewonnen...
...maar in vier verschillende auto's tijdens je hele carrière winnen...
...is ongeëvenaard.
Dat gaan we in de huidige sport niet snel zien.
MANNEN EN MACHINES DE PASSIE VAN T.C.
Met pensioen gaan voor iemand die gewend is aan een intensief leven...
...vooral in de autosport...
...is een van de moeilijkste dingen om te doen.
Terugkeren naar een normaal leven is...
Het is heel erg moeilijk. Maar het is hem gelukt.
Hij ging weer aan het werk.
Altijd iets met Mercedes-Benz.
Hij bleef natuurlijk...
...erg actief en bleef verbonden met zijn sportverleden.
Fangio was de personificatie...
...van een geweldige sportman...
...die races won in verschillende auto's.
Deze auto is perfect.
De kwaliteiten van Fangio betekenden meer...
...voor de mensen tegen wie hij racete.
Van buitenaf zag je dat hij snel maar intelligent was.
Hij was een strateeg Ik vroeg het aan Stirling Moss...
...en andere mensen die tegen hem raceten...
...en ze zeiden allemaal: 'Hij is de beste.'
Zonder twijfel. Ze vragen niet eens waarom.
Er is niemand zoals hij. Hij was de beste.
In Argentinië is er een boek met de titel: Als de man groter is dan de mythe.
De titel van dat boek...
...is een perfecte weerspiegeling van wie Fangio was.
In mijn laatste boek...
...noem ik al m'n collega's en racevrienden...
...Rodriguez, Linge...
En hier...
...mijn lieve en goede vriend...
...Juan Manuel Fangio.
Ik zal iets voorlezen:
'Fangio was voor mij de coureur...
...die vanwege zijn eigenschappen een voorbeeld is.
Ondanks zijn bescheiden afkomst...
...was hij nogal aanwezig. Als hij een kamer binnenliep...
...merkte je dat er een speciaal iemand was binnengekomen.
Er was geen betere.'
BALCARCE, ARGENTINIË
Toen ik klein was, herinner ik me dat ik dit boek las.
Ik was zeven of zo. In dat boek vroeg een jongen aan z'n opa...
...of het triest was om oud te worden, met grijs haar en rimpels.
Zijn opa zei: 'Niet als je je plicht hebt gedaan.'
En dat is waar.
Je moet niet bang zijn voor de dood. De dood komt als hij komt. Het is normaal.
Als we beseffen dat we er ooit niet meer zijn...
...zouden we veel aardiger zijn.
Ik weet het zeker.
Ik vergeet het nooit meer.
Balcarce is een klein dorp.
En het plein is typisch Argentijns.
Bomen zorgden voor schaduw.
Er stonden 10.000 mensen buiten terwijl we Fangio droegen.
De directeur van Mercedes, Stirling Moss, ikzelf, Carlos Reutemann...
...González. We droegen Juan samen naar zijn laatste rustplaats.
Eerst van zijn museum naar het huis en daarna naar het kerkhof.
Het was volledig stil. En opeens...
...klapte iemand.
Het hele dorp ontplofte. Het was geweldig.
Iedereen, uit liefde voor Fangio.
Heel emotioneel.
En toen kwamen we bij de... We droegen 'm naar z'n laatste rustplaats.
Naar het mausoleum.
Ik vloog dezelfde dag terug.
Het was een grote dag. Maar...
Hij was de beste coureur die autosport ooit heeft gehad...
...omdat hij waardig was, stijl had...
...en wereldwijd bekend was. Iedereen kende z'n naam.
Het was niet Juan Fangio, maar alleen Fangio.
Dat was genoeg, dat was de sleutel.
FAMILIE LORETO FANGIO
JUAN MANUEL FANGIO WERD VIJF KEER KAMPIOEN
1951 MET ALFA ROMEO, 1954 MET MASERATI EN MERCEDES-BENZ
1955 MET MERCEDES-BENZ, 1956 MET FERRARI, 1957 MET MASERATI
HIJ NAM DEEL AAN 51 RACES, BEHAALDE 29 POLEPOSITIONS
23 SNELLE BOCHTEN, 35 PODIA EN WON 24 RACES
AL ZIJN RESULTATEN ZIJN TOT NU TOE ONGEËVENAARD
Ondertiteld door: Kim Steenbergen