Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ik ben aan het opnemen.
Als ik hem wil uitzetten, moet ik nog eens drukken.
Hij moet weer gaan draaien.
Vind je dat minder valide mensen als mensen moeten worden gezien?
Hoe bedoel je?
Jim LeBrecht is geluidsontwerper...
...bij het Berkeley Repertory Theatre in Californië.
Hij werd geboren met 'n beperking die niets te maken heeft met zijn baan.
Maar deze baan maakt het voor hem mogelijk...
...een onafhankelijk, productief leven te leiden.
...Tom? Dat is mooi.
Het gaat om zijn aandoening.
Ik ben geboren met een open rug.
Ze gaven me maar een paar uur.
Daar dacht ik blijkbaar anders over.
Midden in groep drie...
...mocht ik proefdraaien op 'n openbare school.
Ze wilden zien of dat werkte.
In die tijd...
...werden veel kinderen zoals ik naar instituten gestuurd.
Ik weet nog dat mijn vader altijd zei:
'Jimmy, je moet extravert zijn.
Je moet mensen benaderen en je voorstellen...
...want ze zullen niet naar jou toe komen.'
Mijn zus Lindsay zat op scouting...
...maar ze lieten mij niet toe.
Overal werd ik begrensd.
Ik hield van muziek en het leven.
Ik wilde er deel van uitmaken...
...maar ik zag er niemand als ik.
Ik hoorde over een zomerkamp.
Een zomerkamp 'voor minder validen', gerund door hippies.
Iemand zei:
'Je zult vast wiet roken met de begeleiders.'
En ik zei: 'Meld me aan.'
Dit kamp heeft de wereld veranderd...
...en niemand kent dit verhaal.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRE
Toen ik voor het eerst naar Camp Jened ging...
...maakten we een busreis van Manhattan naar de Catskills.
Dat is zo'n drie uur rijden.
Je komt in een mooie, bergachtige omgeving...
...en je kon het land ruiken en de dennenbomen...
...en je hoorde vogels en zo.
We stopten op de parkeerplaats...
...en allerlei mensen zwermden rond de bus.
Er waren wat hippies en enkele zagen er bizar uit.
Ik dacht: wauw.
Ik wist niet wie kampeerder was en wie begeleider.
Ik ben opgegroeid in Mobile, Alabama.
BEGELEIDER
Ik zag een bord met 'Zomerbanen. Kampen. New York'.
Ik kende niemand die minder valide was.
Ik was er wat nerveus bij.
Ik had geen ervaring met invaliden.
BEGELEIDER
Ik kende er evenveel als ik sumoworstelaars kende.
Dus ik stond voor die bus...
...en was niet voorbereid op het zien van zo veel invaliden tegelijk.
Ik bevroor. Ik werd verlamd door angst.
Toen duwde iemand die achter me stond me, omdat ik in de weg stond...
...en die beweging hielp me de zomer door.
Tijdens Woodstock...
...luisterde ik bij mijn oma naar de radio...
...en zei ik: 'Ik wilde dat ik erheen kon gaan.'
En toen ik naar Jened ging...
...was ik in Woodstock.
KAMPEERDER, 18
De muziek en de mensen...
Ik vond die mensen maar gek.
Op een goede manier.
Kom naar Camp Jened en leer jezelf kennen.
Het was zo funky.
KAMPEERDER, 18
Maar het was een Utopia.
Terwijl we daar waren...
...bestond de buitenwereld niet.
Als je wilt stoppen en iets wilt filmen, zeg het maar.
Dat mag.
Goed, daar is de volwassenenafdeling.
Wat is dat gele gebouw daar? -Dat is wat ik net zei.
De volwassenenafdeling.
Dat deel hoort erbij.
Dat is een van onze mooie begeleiders.
Zeg hallo. -Hoe gaat het?
Dit is Meiden Eén...
...een vrolijke plek.
Dit is een van de kampeerders, Valerie Vivona.
Is dit nodig? Is dit belangrijk?
Is dat onze leider?
Ja, Larry Allison.
Ben jij hier de leider?
Ja, ik ben de leider van het kamp en...
KAMPLEIDER
Ik...
Ik was net bij het zwembad en keek hoe de kinderen zwemmen.
Ik besloot wat gaten te graven, want ze zijn nogal onhandig...
...en ik wil ze laten struikelen.
Die kreupelen een lesje leren.
Inderdaad.
STEM VAN LARRY ALLISON
Jened gaf je de kans om andere dingen te doen.
Toen het kamp begon in de jaren 50...
...had het een traditioneel programma.
Het evolueerde tijdens de jaren 60 en 70.
We probeerden een omgeving te bieden...
...waar tieners tieners konden zijn...
...zonder alle stereotypen en labels.
Dat was een bijproduct van de tijd. Sociale experimenten.
We beseften dat het probleem niet lag bij de mensen met een beperking.
Het lag bij de mensen zonder beperking.
Het was ons probleem.
Wij moeten dus veranderen.
...wil zeggen dat ik Camp Jened leuk vind.
En ik hou van Larry Olson.
Olson?
Allison.
Goed zo, Sophie.
Laten we rondgaan.
Hoe heet jij?
Ik ben Ellie Abrashkin.
Waar kom je vandaan? -Uit Brooklyn, New York.
Brooklyn.
Hallo, ik ben Jean Malafronte.
Ik werd overreden door een bus.
Gefeliciteerd.
Ik weet niet wat mijn handicap precies is.
Dat was het.
Ik ben Carl.
En als dit op televisie wordt uitgezonden...
Mijn telefoonnummer is 212-YU8-0367...
...en ik wil graag gebeld worden door iedereen die wil praten.
En ik ben blind en slechthoors.
Ik heb te veel zuurstof gekregen in de couveuse...
...en mijn gehoor...
...doordat ik een schedelfractuur had na een val uit een taxi.
Ik vind het leuk als iemand die dit hoort, me belt.
Hier verblijf ik.
Steve is begeleider. -Wil je een foto?
Lachen, Steve.
BEGELEIDER, 20
Niet tegen de kampeerders botsen.
Goed, we gaan die kant op.
Het was een genoegen.
Dank je.
Laat me niet verwaand worden.
Heb je geen licht om te kijken hoe het er binnen uitziet?
Ik weet het niet.
Het is hier een zootje.
Maar dat vinden we fijn.
Hé, Tommy.
Dit is Tommy Curran.
Gebruikt niemand de bovenste bedden?
De bovenste bedden?
Voor de begeleiders.
Hé, JJ. -Hoe gaat het?
Dat is de gewone staat van de begeleiders.
Die eerste nacht in 't huisje was ik wat nerveus.
Ik was net geopereerd.
Tot dat moment droeg ik luiers, omdat ik geen controle over m'n blaas had.
Je snapt wel hoe het was om 15 te zijn...
...en te proberen te verbergen dat je luiers droeg.
En er was die constante druk om ontdekt te worden.
Mijn urine werd omgeleid, dus ik had zo'n katheterzak.
Dat ging niet zo goed.
Hij bleef niet goed zitten en lekte.
In het kamp had iedereen wel iets lichamelijks.
Het maakte niet uit.
Daarom was ik...
Oké, mijn eerste gast, hoe heet je?
Ik ben Michael Tannenbaum.
Hoe oud ben je?
Ik ben net 18.
Wat vind je het belangrijkste aan Camp Jened?
De staf.
Hoe geweldig ze zijn en hoe ze met iedereen omgaan.
Lieg je? -Nee, ik lieg niet.
Ik ben vaker op kamp geweest...
...en nergens gaan ze...
...met kampeerders om zoals hier.
Het zijn geen babysitters.
Dat was een goed antwoord. -Dank je.
Het is nog niet zeker...
...maar met het geplande uitstapje op donderdag...
BEGELEIDER, 23
...willen we de kok woensdag vrij laten nemen...
...en dan koken wij op woensdag.
Hebben jullie suggesties?
Ik wilde kalfsvlees met parmezaanse kaas maken...
...maar kalfsvlees is te duur.
Wat vinden jullie van chow mein?
Want bacon is nog duurder. -Kip parmezaan.
Wat vinden jullie van lasagne?
Stil.
Hoeveel... Steek je hand op.
Hoeveel mensen willen lasagne?
Wanneer hoeven we geen zetmeel te eten?
We hoeven toch niet zetmeelrijk te eten...
...dus waarom lasagne?
Hoeveel mensen willen geen lasagne?
Lasagne wint. -Geen lasagne wint.
Goed dan.
Als jullie teruggaan... Mark.
Als jullie teruggaan naar je groep, zullen we ook beslissen...
Bedenk wat suggesties en als we weer samenkomen...
...beslissen we wat we eten.
Oké? Als de kok op woensdag vrij is.
Het voelde belangrijk om erbij te horen...
...want ik had niet veel rolmodellen...
...met een beperking terwijl ik opgroeide.
Mensen voelden zich meer betrokken bij wat er gebeurde.
Een heel goed idee.
Het was vrijer en opener...
...dan wat ik thuis dagelijks meemaakte.
Ik groeide op in Brooklyn, New York, in de wijk East Flatbush.
Daar voelde ik me niet anders.
Ik had polio.
Ik kon niet meer lopen en zo...
...maar er waren veel kinderen.
We speelden buiten. Stickball en touwtjespringen.
Het was een fijne buurt.
Op een dag ging ik met wat vrienden naar de snoepwinkel.
Mijn vriendin duwde de rolstoel...
...en we liepen de hoek om.
Er kwamen kinderen aan en een jongen zei: 'Ben je ziek?'
Ik was verbijsterd...
...en zei vriendelijk: 'Nee, ik ben niet ziek.'
Maar ik weet nog...
...dat ik wilde huilen.
Als volwassene heb ik dat gevoel nog vaak.
Ik ben enerzijds geschokt door de vraag...
...of misschien boos...
...maar ik moet me beheersen.
Het was een bewustwording...
...dat mensen me niet zagen als Judy...
...maar als iemand die ziek was.
Toen ik vijf jaar was...
...wilde mijn moeder me aanmelden bij de plaatselijke school...
...maar de directeur zei dat dat niet kon, omdat ik niet kon lopen.
Dat was een risico als er brand zou zijn.
Dus gaf mijn moeder me les.
Al mijn vrienden uit de buurt gingen wel naar school...
...maar ik was thuis.
Toen ik acht of negen jaar was...
...werd mijn moeder gebeld dat er een plek was...
...bij school 219, in een klas voor speciaal onderwijs.
Deze klassen waren in de kelder.
De andere klassen waren boven.
We noemden de niet-invalide kinderen 'de kinderen van boven'.
Sommige kwamen ons op vrijdag helpen om naar de bijeenkomst te gaan.
Ze mochten...
...bij ons in de klas komen en onze rolstoelen duwen.
In die klassen leerde ik mensen kennen...
...die samen naar Camp Jened gingen.
Neil Jacobson, Stevie Hofmann en Nancy Rosenblum.
Tijdens de lunch zaten we bij elkaar...
...en ik hielp mensen hun boterham in de houder te doen.
We respecteerden elkaar...
...en hadden het gevoel dat wat we zeiden belangrijk was.
Zelfs toen we zo jong waren...
...wisten we dat we buitengesloten werden.
We wilden niemand buitensluiten.
We wilden horen wat iedereen te zeggen had.
We wilden luisteren.
Het klinkt alsof...
Je praat altijd.
Hij kan goed spreken in het openbaar.
Jean en ik vonden dat ik werd...
Dat dacht ik ook.
Jack?
Ik vind je geweldig in het huisje.
Wat er ook gebeurt, je lacht altijd...
...en niemand kan neerslachtig zijn als jij hier zit.
Ze weet wat ze doet als ze stil is.
Ik vind je geweldig, Nance...
...en ik wil je graag beter leren kennen...
...maar tot nu toe vind ik je erg leuk.
Ze is heel aardig en...
Praat tegen haar, niet over haar.
Ik weet niet veel van je, maar je bent oké.
Er zijn hier mensen...
...die gefilmd hebben.
Ik heb tegen ze gezegd dat ze ons als groep moeten aanspreken...
...om ons hun ideeën te vertellen...
...en zodat we vragen kunnen stellen.
Wij zijn People's Video Theater.
Dat is Ken Marsh, ik ben Howie Gutstadt en dat is Ben Levine.
We hebben met deze uitrusting gewerkt...
...een videotapecassette, dus een gesloten televisiecircuit.
Laat ons weten wat jullie over jezelf willen vertellen.
We willen veel interactie.
Kijk.
Wie is er op televisie?
Wat een lelijke kop. O, mijn god.
Ik moest wennen...
...de eerste paar weken in het kamp.
Omdat ik op een openbare school zat...
...had ik geen andere minder validen om me heen.
Ik zat niet opgesloten. Ik kon komen en gaan zoals ik wilde.
Niet iedereen in het kamp kon dat.
Rory.
Sommigen gingen naar speciale scholen.
Sommigen waren vaak geïsoleerd.
Er waren mensen van instituten.
Als 15-jarige voelde ik me aangetrokken tot mensen...
...die rookten en naar muziek luisterden.
Buiten het kamp voelde ik me niet stoer.
Maar bij Jened was ik dat wel.
Er waren veel leuke meisjes in het kamp en ik was aardig.
Thuis hadden sommige mensen...
...een hiërarchie van beperkingen.
Mensen met polio stonden bovenaan...
...omdat ze er normaler uitzagen...
...en die met hersenverlamming onderaan.
Maar bij Jened was je gewoon een kind.
We hebben elkaar leren kennen bij Jened...
...maar hij is jonger dan ik.
Toen we besloten te trouwen...
...zei mijn moeder tegen me:
'Ik snap waarom je wilt trouwen...
...met een minder valide meisje.
Maar waarom zoek je er geen met polio?'
O, mijn god.
Dat is een begeleider met een serveerster.
Dit is een kleine zithoek.
Hier is het 's nachts donker.
Wat wil dat zeggen? Wat gebeurt hier?
De tongentango.
Je hebt me oppervlakkig rondgeleid.
Nu het echte werk.
Daar gingen Nanci en hij heen en...
Wie is Nanci? -Mijn meisje.
In Camp Jened ontmoette ik mijn eerste vriendin.
Ze was grappig en lief.
KAMPEERDER, 17
Ze was altijd ergens mee bezig en had veel lol.
Ik hield echt van haar.
Voor zover dat kan als je 15 bent.
Ik weet nog dat we zaten te zoenen in de eetzaal.
We zaten altijd te zoenen.
Er hing romantiek in de lucht als je die wilde ervaren.
Ik had nooit afspraakjes buiten het kamp.
Maar bij Jened kon je zoenen...
...achter de huisjes en op andere plekken.
Het eerste jaar dat ik op kamp was...
...heeft een van de begeleidsters...
...me geleerd hoe ik moest zoenen.
Dat was een van de beste...
...lichamelijke therapieën ooit.
Een paar dagen later...
...had ik mijn eerste afspraakje...
...met een meisje uit het kamp.
En ik voelde haar hand...
...op mijn penis.
Dat was hemels.
Zal ik ze vertellen wat er gebeurd is?
Twee mensen kregen platjes en die verspreiden zich.
Ze ontstaan op het menselijk lichaam en ik weet niet...
En ze vermeerderen zich.
Toen dit gisteravond begon...
...ontdekten we wat er aan de hand was.
We werden er hyper van.
Wie wist wat platjes waren of luizen?
Ik wil daarheen.
Wat is daar dan?
Mijn meisje.
Heb je haar vandaag gezien?
Alleen vanaf hier.
Heb je haar gesproken?
Niet echt. Alleen vanaf hier.
We zijn in quarantaine.
Vandaag hebben we één week verkering.
Eén week en kun je niet eens met haar praten?
Dat klopt.
Waarom ik boos ben? -Je vriend.
Ik ben boos omdat ik Jimmy niet kan zien en vandaag hebben we één week verkering.
Ik heb niet meer zo'n lol gehad sinds oma's borst tussen de mangel zat.
We willen de platjes verzamelen en ze verbranden.
We roeien ze uit.
Dat is het stomste wat ik ooit gehoord heb.
Als ik rationeel denk, besef ik dat ik geen jeuk heb...
...dus ik hoef me niet te desinfecteren.
Mijn rolstoel jeukt niet en mijn bed...
...mijn matras en mijn kamergenoot ook niet.
We zitten in het proces van ontmenselijking.
Heb je een vuurtje?
We hebben platjespower.
De beste activiteit tot nu toe.
Dat zeg ik jullie. -Vertel het ze, Jean.
Het kan zich verspreiden.
Hoe vind je het als iemand je ballen wast?
Dat is het deel... -Dat ligt eraan wie.
Ik kan het zelf wel. Dus het kan mij niks schelen.
Maar anderen kunnen het niet.
Zij moeten het laten doen.
Mensen hier voelen zich vaak al klein genoeg...
...en als iemand hun ballen moet wassen...
...voelen ze zich vast nog kleiner.
Ik denk dat mensen lol hadden.
We werkten samen als een eenheid, wassen, schoonmaken en douchen...
...en nieuwe dingen doen.
Dit is iets heel anders.
Ik moet mensen gaan douchen.
Tot straks.
Bij Camp Jened...
...werd persoonlijke assistentie ingebouwd in onze levens, indien nodig.
Mensen hielpen me met aan- en uitkleden...
...naar de wc gaan, douchen, in en uit het zwembad gaan.
Dit waren de eerste ervaringen van...
...hoe 't zou zijn als iemand anders dan mijn moeder of vader...
...die dingen deed.
In het kamp kon je alles doen wat je wilde proberen.
Thuis zou je niet voor een team gekozen worden.
Maar bij Jened kwam je aan slag.
En als je de bal niet raakte, was je uit.
Toen we bij Jened waren, was de arbeidsongeschiktheidswet er nog niet.
Als we de kampeerders mee naar de stad wilden nemen voor een ijsje...
...kregen we ze niet binnen.
En dan die starende blikken...
...of: 'We willen ze hier niet...
...want onze andere klanten voelen zich niet op hun gemak.'
De obstakels die ik als zwarte man tegenkwam...
...golden ook voor mensen in rolstoelen.
Thuis moest ik voorzichtig zijn tegen wie ik iets zei...
...want dat was een manier om te overleven.
Je had overlevingsstrategieën.
Ik moest heel voorzichtig zijn om niet respectloos te zijn.
Een blanke man niet aankijken.
Daar moest je op letten.
ik heb de eenmalige blues
je krijgt die maar één keer
ik heb de eenmalige blues
je krijgt die maar één keer
als je alleen met me bent
krijg je er geen genoeg van
mijn ogen worden rood
ik weet niet wat te doen
mijn ogen worden rood
ik weet niet wat te doen
het doet zo'n pijn
ik weet niet of het echt is
want ik heb de eenmalige blues
Hoera.
Ben je zover?
Ga je gang.
We zijn hier nu om te praten over ouders.
En welke...
Hoe ze ons irriteren of hoe je tegen hen liegt.
Misschien moeten we beginnen met...
...overbescherming, wat ik echt haat.
Wil iemand beginnen?
Mijn ouders zijn geweldig, maar soms haat ik ze...
...omdat ze te goed en te beschermend zijn.
Van dingen die ik graag wil doen...
...zeggen ze: 'Dat kan niet. Je ben minder valide.'
Ze blijven me eraan herinneren dat ik in een rolstoel zit.
Ze beseffen niet dat ik heel veel wel kan.
Ik denk dat een ouder vaak bang is...
...om te zeggen dat hun zoon invalide...
...of minder valide is of hoe je het wilt noemen.
Ik denk dat ze eerder bang zijn dan overbeschermend.
Ik ben voor sommige dingen afhankelijk van m'n moeder...
...dus ik kan niet zo opstandig zijn als ik wil.
Welke dingen bedoel je?
Voor sommige dingen is iedereen afhankelijk van ouders...
...zoals de was en zo, maar...
...ze bestelt speciale spullen...
...die ik nodig heb en...
...als ik iets niet kan...
...moet zij het doen.
Als je je moeder blijft ergeren...
...en steeds ruzie zoekt...
...komt er een moment dat ze terughoudend wordt.
Denken jullie dat onze ouders...
...strenger voor ons zijn?
Of ons net zo vaak slaan als onze broer of zus...
...of extra voorzichtig zijn?
Ik heb twee broers en zij hebben veel meer vrijheid dan ik.
Daar gaat je argument. Dat zijn broers.
We zijn... -Dat is universeel.
Broers... -We zijn even oud.
Het is haar verantwoordelijkheid.
Als ze blijft accepteren dat dingen voor haar gedaan worden...
...blijft dat zo.
Die opmerking stoort me.
Was het dat?
Heeft iemand het verstaan?
Gedeeltelijk?
Ik denk dat Nancy het heeft over...
...wat iedereen wil.
Soms alleen te zijn.
Alleen kunnen nadenken.
En alleen kunnen zijn.
En ik denk...
...dat Nancy zegt...
...dat haar...
...het recht op privacy ontzegd wordt.
Is dat...
Ja. Dat is waar.
Ik vind dat een van de belangrijkste rechten.
Hoeveel anderen hebben ook zulke problemen?
Wat we zagen in dat kamp, was dat onze levens beter konden worden.
Het feit is...
...dat je nergens naar kunt streven als je niet weet dat het bestaat.
We bleven dit soort gesprekken voeren.
Het deed ons inzien...
...dat we moesten zoeken naar manieren om dingen samen te doen.
Niet alleen op kamp, maar ook daarna.
Toen het tijd was om het kamp te verlaten...
...wilden sommigen contact houden en schrijven of bellen.
Er was altijd een kans dat...
...sommigen volgend jaar niet zouden komen.
De laatste avond van het kamp...
...bleef iedereen heel lang op.
Niemand wilde naar bed.
Het was een heel leuke avond...
...maar 's ochtends zouden er tranen komen.
We gingen terug, bijna in de tijd.
We waren daar broers en zussen.
Ik nam ideeën mee naar huis...
...die mijn gemeenschap niet kende.
Ik droeg tie-dyeshirts. Mijn afro was flink...
Hij was zo.
Ik brandde wierook.
De revolutie die gaande was, de vredesbeweging...
...het verlangen de oorlog te stoppen... Ik raakte daar nauw bij betrokken.
Jened had me de wereld buiten Alabama getoond.
In het kamp was ik in een heel andere wereld.
Ik kreeg mijn eerste vriendin en ik was populair en dan...
Dan ga je terug naar de harde werkelijkheid.
Soms ging ik gewoon naar huis na school...
...en ging ik een paar uur naar bed, om me terug te trekken.
Ik had vrienden, maar was de enige met 'n beperking.
Ik moest me aanpassen.
Ik moest in een wereld passen die niet voor mij gebouwd was.
Het kwam niet in me op dat de wereld ooit zou veranderen.
Veel invaliden, zoals ik, kunnen geen openbaar vervoer gebruiken...
...omdat dat ons discrimineert...
...omdat het architectonisch ontoegankelijk is.
Dat zijn trappen.
Je moet hier op de weg blijven...
Ik moet op de weg blijven en omrijden.
De meeste diersoorten verbannen of doden...
...groepsleden die verlamd of mismaakt zijn.
Sommige menselijke samenlevingen zijn net zo wreed.
Door de eeuwen heen zit onze literatuur en later onze films...
...vol monsterlijke, onbegrepen wezens.
Door deze conditionering zijn we minder validen gaan zien...
...als bronnen van angst, medelijden of afkeer.
Vanavond zien we ze als mensen met problemen.
Judy Heumann is voorzitter van Disabled in Action...
...een politieke organisatie van minder validen.
Een van de problemen als je opgroeit als invalide...
...is dat je niet gezien wordt als een man of vrouw...
...en geen relatie mag hebben...
...omdat je slechts gezien wordt als een invalide.
Een... -Aseksueel.
Tweedeklas en aseksueel... -Precies.
...en 'Kun je dit?' en 'Kun je dat?'
Een voorbeeld.
Op school hebben we een liftbediende...
...die bij elke stop als er mensen in rolstoelen zijn...
BEGELEIDER, ACTIVIST
...begint te roepen:
'Duw die rolstoelen erin.'
Hij houdt geen rekening met de mensen...
De mensen in de rolstoelen.
Het zijn maar rolstoelen voor hem.
Ik schaamde me niet echt voor mijn beperking.
Ik voelde me buitengesloten.
En de kampervaring gaf me kracht...
...omdat we elkaar kracht gaven en inzagen...
...dat de situatie niet was zoals hij hoorde te zijn.
Disabled in Action werd opgericht naar aanleiding van een rechtszaak...
...die ik aanspande tegen de onderwijsraad van New York.
ZE VOCHT OM LES TE GEVEN
Er was publiciteit en we begonnen verschillende comités.
Een van de eerste dingen waar Disabled in Action aan werkte...
...was het opheffen van instituten.
SPECIALE UITZENDING
Er zijn aspecten van het leven die uit de publiciteit worden gehouden.
Het volgende programma herinnert u eraan dat ze bestaan...
DE LAATSTE GROTE SCHANDE
...en dat we allemaal verantwoordelijkheid dragen.
Op een avond keek ik tv voor het eten...
...en er kwam een reportage op over een staatsziekenhuis in New York...
...Willowbrook.
De ochtendmist gaf de plek iets griezeligs...
...als de set van een horrorfilm.
Eenmaal binnen was dat gevoel heel toepasselijk.
De arts had me gewaarschuwd dat het erg was.
Het was vreselijk.
Er was één personeelslid voor wel 50 mentaal zeer beperkte kinderen.
Naakt op de vloer liggend in hun eigen uitwerpselen...
...maakten ze een klaaglijk geluid.
Dat jammerlijke gehuil kan ik niet vergeten.
Het was echt schokkend. Hoe was dit mogelijk?
Ze kunnen niet zelf eten.
Er is zo weinig personeel dat er maar beperkt tijd is.
Drie minuten per kind om te eten.
Hoeveel tijd zou nodig zijn om het goed te doen?
Evenveel tijd als uw of mijn kinderen...
...nodig hebben om te ontbijten.
Ik herinnerde me dat er een zomer...
...iemand in Camp Jened was geweest uit Willowbrook.
Ik was in de eetzaal en die jongen kwam binnen...
...en at zoveel als hij kon.
Hij bleef gewoon...
Hij bleef het naar binnen werken tot hij moest overgeven.
Het was alsof hij in het wild geleefd had.
Wat is het gevolg van drie minuten per maaltijd, per kind?
Dood door longontsteking.
Ik had nog nooit een instituut van binnen gezien.
De chaos die er heerste, maakte me bang...
...omdat ik besefte dat ikzelf en andere vrienden...
...daar hadden kunnen zitten.
Mensen dachten toen nog niet na over...
...wat er mis was met de Willowbrooks in het land.
De burgerrechtenbeweging vond plaats om ons heen...
...en dat was een kans om te praten over waarom we werden buitengesloten...
...en wat we konden doen.
LADY EN DE HELLINGBAAN
Er waren geen anti-discriminatiewetten op federaal niveau.
Maar leden van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden...
...wilden dit mogelijk maken.
De Revalidatiewet in 1972 was een goed begin.
Helemaal onderaan stond Sectie 504...
...een anti-discriminatiebepaling.
Het kwam uit de burgerrechtenwetten van de jaren 60.
Het zou betekenen dat iedereen die federaal geld kreeg...
...ziekenhuizen, onderwijs, transport etc...
...niet mocht discrimineren.
Het was een geweldig moment.
Nixon sprak zijn veto uit.
De president heeft zijn veto uitgesproken voor 'n beroepsrevalidatieprogramma...
...omdat 't te duur zou zijn.
Het zou financieel onmogelijk zijn...
...liften of hellingen op alle stations te realiseren.
De totale kosten zouden te hoog zijn.
AUTORITEIT TRANSPORT NEW YORK
Het probleem hier is, zoals bij al zulke vragen...
...hoeveel mensen er echt bij gebaat zijn.
Disabled in Action besloot 'n demonstratie te houden in New York...
...voor Nixons hoofdkantoor.
We besloten op straat te gaan zitten...
...en het verkeer tegen te houden.
Dus om 16.30 uur vormden we een enorme cirkel.
We sloten vier straten af.
Je wordt opgeroepen.
'Naar de barricades.' Dat deed Judy.
Ik weet nog dat ik op de grond zat en die grote wagens op me afkwamen.
Dat was eng.
Het was een heel ongewone demonstratie.
VOORMALIG ARTS
Mensen waren niet gewend aan veel mensen in rolstoelen.
Je moest achteruit.
Je moest achteruit...
...als je aan de verkeerde kant voor haar stond.
Waar het nieuws nooit stilstaat. Dit is WINS...
Ze kondigden aan: 'Verlamden stopten verkeer in Manhattan.'
We waren maar met 50 mensen.
Maar met die ene straat konden we de hele stad afsluiten.
Die DIA-demonstraties waren de eerste keer...
...dat er een serieuze, radicale agenda was.
Toen ik hoorde over DIA, wilde ik me aansluiten...
...maar vaak kon ik niet gaan, omdat ik op school zat.
Judy deed een oproep, dat we ergens heen gingen...
...of gingen demonstreren over iets...
...en toen die oproep kwam...
...voor de verjaardag van Martin Luther King, moest ik gaan.
Ik nam de trein van Hartsdale naar Grand Central.
Grand Central is zo enorm.
Ik kon geen hellingbaan of lift vinden.
Ik moest uit mijn stoel klimmen, de rolstoel achter me omhoog trekken...
...stapje voor stapje, hem omhoogtrekken, mezelf...
Mezelf omhoogduwen, hem omhoogtrekken...
Maar het is gelukt.
Ik was daar met Pat Figueroa, een van de begeleiders van Camp Jened.
In de lente van 1973...
...besloten we weer te demonstreren.
We waren een kleine groep invaliden.
We kregen nationaal weinig aandacht in de media...
...omdat we geen veteranen hadden.
Dat was de tijd van de oorlog in Vietnam.
VIETNAM VREDE NU
STOP DE OORLOG IN VIETNAM
Ze logen over de oorlog in Vietnam.
Ze logen over alles in de wereld.
Over Watergate en over hoe ze ons behandelden.
Over hoe ze invaliden...
...en mentaal beperkten behandelen.
We wilden invaliden in DC kunnen mobiliseren...
...om de gevoelens van de gemeenschap in de VS te uiten...
...en dat we samen sterk staan.
We moesten de groep waar we voor vochten groter maken...
...zodat we niet tegen elkaar hoefden te vechten...
...maar alle nodige diensten konden krijgen.
Dat is waar het in uitmondt.
Er is een minderheid in Amerika...
...die pas recent is begonnen zich uit te spreken.
Ze ondervinden problemen met discriminatie en vooroordelen in werk...
...onderwijs, vervoer en in zo ongeveer elk ander aspect...
...van het zogenoemde dagelijks leven.
Tot de laatste jaren leden zij in stilte, maar dat verandert nu.
Ze verenigden zich en werden politiek actief.
Wat willen we? -Burgerrechten.
Wanneer willen we die? -Nu.
Wat willen we? -Burgerrechten.
Wanneer willen we die? -Nu.
Uiteindelijk gaf Nixon toe aan alle politieke druk...
...en tekende de revalidatiewet.
Maar ze deden niks om Sectie 504 af te dwingen.
Ik had mijn opleiding afgerond...
...en ging weer thuis wonen...
...in de Bronx.
Ik was erg geïsoleerd.
Ik had heimwee naar Jened.
Ik moest een moedige stap zetten.
Ik was stagiaire...
...bij United Cerebral Palsy.
En ik had een verhouding...
...met de buschauffeur.
Want...
...ik werd er niet jonger op...
...en ik wilde niet als maagd sterven.
Op een avond had ik...
...vreselijke buikpijn.
Een chirurg besloot...
...dat het mijn blindedarm moest zijn.
Ze opereerden me...
...en haalden er een gewone blindedarm uit.
Mijn arts kwam binnen...
...deed een bekkenonderzoek...
...en zei: 'Weet je...
...ik denk dat je gonorroe hebt.'
En heel even...
...was ik zo trots op mezelf.
Maar toen...
...toen ik erover nadacht...
...was het allemaal omdat...
...de chirurg dacht...
...dat ik niet seksueel actief kon zijn.
Kijk maar naar me.
Wie wilde er nu seks met mij?
En dus...
...besloot ik...
...terug naar school te gaan...
...en ik haalde een masterdiploma...
...in menselijke seksualiteit.
En dat was mijn ticket...
...weg uit de Bronx.
ONDER DIT T-SHIRT ZIT EEN SENSUELE VROUW
In 1974 slaagde ik voor de middelbare school...
...en ging naar de universiteit in San Diego, 5000 km van huis.
Ik wilde akoestiek studeren...
...zodat ik het geluid kon doen voor Grateful Dead.
Toen ik in Californië aankwam, ging er een wereld voor me open.
Ik wilde overal van profiteren.
Ik probeerde te leren surfen.
Ik kreeg mijn vriend Doug zelfs zover dat hij me op zijn motor liet.
Absurd als het klinkt, had ik het gevoel dat ik mijn beperking had overwonnen.
Tijdens mijn eerste jaar...
...hoorde ik dat wat mensen van Camp Jened naar Berkeley waren gegaan.
Ik ging naar Dead-concerten...
...en ik kwam steeds Al Levy tegen.
Hij was een grote fan.
De San Francisco Bay was een wild gebied.
Je hoefde je geen zorgen te maken of je erbij hoorde zoals in San Diego.
Er ontstond een beweging, omdat wat radicale invaliden...
...een nieuwe wereld voor zichzelf maakten.
Het CIL is uniek...
...omdat het gerund wordt door en voor minder validen...
...een model voor de rest van de natie.
Een centrum waar invaliden zichzelf helpen.
Volgens mij is het de eerste keer dat een groep van hen...
UITVOEREND DIRECTEUR
...echt samenkwam om gezamenlijke problemen op te lossen.
Ed Roberts vroeg of ik naar Berkeley wilde komen.
Ik wilde er niet alleen heen gaan.
Ik zei tegen D'Angelo:
'Wat vind je ervan om naar Berkeley te verhuizen?'
En we waren kamergenoten.
Ik wil pittige invaliden zien over de hele wereld.
Een groep mensen die geen nee accepteert...
...zonder te vragen waarom.
Dat is zo cruciaal bij het CIL.
Het is geen kaart die je krijgt bij de deur...
...maar iets wat verwacht wordt van mensen in deze gemeenschap...
...en dat is: als je jezelf niet respecteert...
...en niet opeist waar je in gelooft...
...krijg je het niet.
Mijn eerste ervaring met een thuis vinden...
...was naar Berkeley komen en bij CIL rondhangen.
Ik deed altijd alsof ik niet invalide was.
Ik kon lopen, verstopte mijn stok onder de bank...
...maar maakte me druk over 't moment dat ik moest opstaan...
...en men zou zien dat ik mank liep.
SCHRIJVER EN ACTIVIST
Ik besefte niet hoe zwaar die last was...
...tot ik bij mensen was bij wie ik niet hoefde te doen alsof.
De reparatiewerkplaats had bijna alles.
Zelfs elektronische uitrusting om de accu-aangedreven rolstoelen af te stellen.
En het centrum zorgt voor vervoer.
Met staats-, lokaal en federaal geld...
...willen we minder validen zelfvoorzienend maken.
Kan ik u helpen?
TOEWIJZING BEGELEIDERS
We vinden wel een begeleider.
Ik zal u een lijst geven van mensen...
...die willen werken als u iemand nodig hebt...
...met hun telefoonnummers.
Dat klinkt goed. -En bel als u iets nodig hebt.
Excuseer.
Wil je in een huis wonen? Dat is je recht.
Wil je een tweekamerappartement?
We helpen je er één te zoeken.
En hier staat hoe je geld kunt aanvragen voor betaalde begeleiders.
Zal ik iets voor je meebrengen?
IJs? Nog iets?
En snoep.
Toen die hele bende van Camp Jened begon te komen...
...deden ze...
Als je met een van hen omging...
...en zei: 'Wil je vrijdag afspreken?' 'Ja.'
Het betekende altijd dat één of vijf van hen...
...er altijd zouden zijn.
Het kamp reisde met ze mee.
Het was 'n reizende Camp Jened-show.
Hoe ik erover hoorde?
Natuurlijk van Steve, die hier was.
Neil had 't computertrainingsprogramma.
Ik kwam naar Californië...
...om een master in Computerwetenschappen te volgen.
Tijdens mijn eerste week in Berkeley...
...zat ik in een gemotoriseerde stoel...
...voor het eerst in mijn leven.
Dat was erg bevrijdend.
Ze namen me mee naar 'n halloweenfeestje.
Ik weet het nog. Het was...
O, mijn god.
Ze waren allemaal dronken en gingen door.
En die mensen, al die kreupelen droegen kostuums.
Ik dacht altijd dat je jezelf moest verbergen.
Je wilde geen aandacht.
En zij waren zo trots.
Dat heeft me echt geraakt. Dit is anders.
Dit is echt anders.
Hier komt Steven Hofmann, 28.
Hij is travestiet van beroep.
Hij werkt graag met minder valide kinderen en andere dieren.
Hij wil een amoebe zijn...
...met veel grote, goed geschapen vrienden.
Als je minder valide bent...
...en van nature...
...passief bent...
...ben je de pineut.
Fijn je weer te zien.
Hoe is de situatie veranderd sinds 1973?
Ben je nog steeds zo boos als toen?
Wat ik deels geprobeerd heb...
...is iets van die boosheid om te zetten in positieve actie.
Los van het feit dat er nieuwe wetgeving is...
...wordt die nauwelijks toegepast.
De federale wet verbiedt...
...discriminatie tegen minder valide personen.
Een minder-validenorganisatie zegt dat de wet wordt genegeerd.
Vandaag waren er demonstraties bij 11 regionale kantoren...
...van 't ministerie van Gezondheidszorg, Onderwijs en Welzijn.
Carter was verkozen.
Ze hadden gezegd dat de regelgeving zou worden aangenomen...
...maar toen minister Califano...
...Gezondheidszorg, Onderwijs en Welzijn kreeg, werd alles opnieuw bekeken.
Minder valide burgers demonstreerden bij Gezondheidszorg, Onderwijs en Welzijn.
Ze beschuldigen Califano van afzwakking en vertraging van de regelgeving...
...om de wet uit 1973 toe te passen ter bescherming van minder validen.
We nemen deze positie...
...al bijna drie jaar in.
...maar toen Mr Califano minister werd...
...zei hij: 'Nu is de situatie heel anders.'
Voor ons is dat niet zo. Alles is nog hetzelfde.
MINISTER VAN GEZONDHEIDSZORG, ONDERWIJS EN WELZIJN
Ik heb die regels bekeken.
Er zijn moeilijke vraagstukken.
De regering...
...deed er 2,5 jaar over om te beslissen niks te doen.
Ik kreeg 2,5 maand.
Waarom kunt u nu niks doen?
Ik wil goed begrijpen...
Nee. Het is één wet. -Ik zal...
Niet in mei, nu.
We hebben gehoord dat er lobbyisten kwamen...
...die de regels wilden veranderen.
Scholen en universiteiten en zelfs ziekenhuizen...
...wilden het geld niet spenderen aan het toegankelijk maken van hun gebouwen.
We geloofden dat het hoognodig was.
Dat we snel moesten handelen.
We hebben hier vandaag gehoord dat we vanwege hun fouten...
...onze burgerrechten...
...niet krijgen.
Teken of treed af.
Sommige protesteerders wilden buiten wachten...
...tot hij de regelgeving zou ondertekenen.
Deze coalitie hoort bij een nationale beweging...
...en we blijven samen vechten voor onze burgerrechten.
Ik wist niet dat er een nationale beweging was.
Ik wist niet wat 504 was.
Ik was een meisje uit Texas.
LEUKSTE LOOPJE
Toen ik 22 was, net afgestudeerd...
...en op weg naar huis werd aangereden door een vrachtauto...
...raakte ik verlamd.
Ik had alle aannames en vooroordelen...
...die mensen hebben over invaliden en beperkingen...
...en opeens was ik er één.
Ik had er nooit zo veel om me heen gehad...
...met zo veel verschillende beperkingen, op één plek...
...en zingend over rechten.
Ik had er nooit aan gedacht dat dit betrekking had op mij.
Ik belde Ms. Magazine en ze gaven me een opdracht.
Ik ging er weer heen met mijn camera.
Wij hier in de Bay moeten samenblijven.
We zijn de sterkste politieke kracht in dit land.
We zijn jong, gevoelig en intelligent.
We blijven samen.
Mijn zus vroeg me naar de demonstratie te gaan.
PROTESTLEIDER 504
Ik zei: 'Ik doe het.'
Plotseling zei iemand:
'Laten we naar binnen gaan. Moeten we buiten blijven?'
Dus ik ging naar het gebouw.
De toespraken waren voorbij en ik ging mee naar binnen.
Er waren wel 300 mensen en ze gingen naar de 3e verdieping...
...en het kantoor van de regiodirecteur binnen.
Wat gaat hij doen met al die mensen in rolstoelen?
REGIONAAL DIRECTEUR
We vragen niks onredelijks.
We vragen u om een telefoongesprek te voeren...
...met Joseph Califano.
Mr Lebossi, de algemeen juridisch adviseur van HEW, is de persoon...
...met wie ik zulke zaken moet bespreken en...
Hoe langer ik daar nietszeggende antwoorden kreeg...
...hoe bozer ik werd...
...en we kregen echt het gevoel dat we niet weg konden gaan...
...omdat niemand wist waar we het over hadden.
We wisten dat ze de regelgeving wilden intrekken.
Het werd 17.00 of 18.00 uur en niemand ging weg.
Ik dacht: we moeten hier overnachten.
Kitty, ik en een paar anderen vroegen:
PROTESTLEIDER 504
'Hoeveel mensen willen blijven?'
En zo is het begonnen.
Judy zei: 'Neem een tandenborstel mee.'
En ik zei: 'Oké.'
Ik zei: 'Judy, ik ben niet voorbereid.'
PROTESTLEIDER 504
Ze zei: 'Je moet blijven.'
solidariteit voor altijd
de waarheid gaat door
DAG ÉÉN
Dit is voor vanavond.
Hoeveel mensen kunnen niet op de vloer slapen?
De San Francisco Bay was het beste georganiseerd.
We konden niet alleen demonstraties organiseren, maar ze ook in stand houden.
De sit-in in het HEW-hoofdkantoor in San Francisco is nu drie dagen bezig.
Het warme water is afgesloten op de derde verdieping...
...die is overgenomen door de kreupelen.
De FBI sloot de telefoon af.
We mochten geen communicatie hebben.
We dachten: wat doen we nu?
En de dove mensen zeiden:
'Wij weten het.'
Iemand gebaarde uit het raam.
Zo communiceerden we met de mensen buiten het gebouw.
Een man, die nu achter me slaapt...
...bouwde een koelkast.
Hij maakte wat plastic vast aan een airconditioner...
...en maakte hem van karton en spullen die hier lagen.
We hebben veel koel kunnen houden.
Veel mensen dachten na over hoe we eten kregen en ons konden wassen.
'Waar halen we eten vandaan? En dekens?'
PROTESTLEIDER & BLACK PANTHER
Brad Lomax stelde voor de Black Panthers te bellen.
Brad kon nauwelijks praten...
...maar met gebarentaal maakte hij zijn idee duidelijk.
De Panthers zouden een warme maaltijd brengen...
...en ontbijt en lunch achterlaten.
Voor niks. Geen geld, niks.
Na de ontmoeting zei ik tegen iemand: 'Ik snap het niet.
Jullie hebben niet veel middelen.'
Ze hadden een keuken in Oakland.
'Waarom voeden jullie ons?'
Hij zei tegen me:
'Jullie willen de wereld beter maken...
...net als wij.
We maken de wereld beter voor iedereen.
Als jullie hier blijven en op de vloer slapen...
...zorgen wij voor eten.'
Zo hebben we het overleefd.
We hebben een kantine en een vergaderzaal.
We hebben bedden en matrassen, eten.
Ongelofelijk.
De steun kwam ook van buiten de gemeenschap.
Vakbondsleden en andere burgerrechtenorganisaties.
We hadden contacten met de plaatselijke overheid.
De burgemeester steunde ons.
BURGEMEESTER
Een secretaris uit Sacramento stuurde matrassen.
Glide Memorial Church, die werd gerund door een progressieve dominee.
DOMINEE
Wij geloven in bevrijding.
Het was de juiste plek, de juiste tijd.
Een vrouw, die de bar voor lesbiennes runde...
...kwam en vroeg: 'Wat hebben jullie nodig?'
We zeiden: 'We willen niet meer vies zijn.'
Haar partner zat in de verpleging...
...en ze kochten vier liter shampoo en vier liter crèmespoeling.
Ze kwamen.
Drie uur lang kon iedereen zijn haar laten wassen.
Dat ruikt lekker.
hoera voor homofiele kinderen
En tieners.
we gaan niet weg
Je kunt je niet voorstellen hoe de sit-in was.
Het was als kamp.
Alles wat we bij crip camp geleerd hadden, deden we daar.
Zo veel mensen van Camp Jened...
...kampeerders, begeleiders, invaliden, niet-invaliden...
BEGELEIDER
...gingen 't gebouw binnen.
KAMPEERDER
...nu doen, is de lijst oplezen...
...met de namen van mensen die morgen zullen spreken.
Er waren verschillende comités bezig met de media...
...eten en medische zaken en dat soort dingen.
...de regelgeving waar we op 21 januari mee instemden...
...en hij probeert te verdoezelen...
Judy zorgde dat iedereen aan het woord kwam.
...de hongerstaking. Iedereen hier die wil...
We konden niet beginnen zonder gebarentolk.
De bijeenkomsten duurden tot 3.00 uur.
Mensen moeten het gevoel hebben dat ze een verschil kunnen maken.
Anders zouden ze daar niet al die tijd blijven.
Er vormt zich een coalitie.
Hoe meer we praten, hoe meer we veranderen en hergroeperen...
...des te meer ontdekken we onze eigen handicap binnen de coalitie.
Gebarentaal leren, braille leren...
...leren over verborgen beperkingen, zoals epilepsie, artritis...
...en al onze beperkingen...
...maakt ons een hechtere groep.
DAG VIER
De demonstratie gaat de vierde dag in.
Het is het grootste en langste protest...
...ooit georganiseerd door invaliden hier.
Het probleem is nog hetzelfde als afgelopen donderdag.
De aandacht van Washington zien te krijgen.
DAG VIJF
Verrassend hoeveel mensen zijn gebleven.
DAG ZES
Wat ze moesten doorstaan.
DAG ZEVEN
Zonder reserveventilator.
Zonder hulp bij de persoonlijke verzorging.
Zonder toegang tot katheters.
Het is al moeilijk voor mij om voor m'n lichaam te zorgen.
Er zijn meervoudig verlamden, die zich niet kunnen omdraaien...
...om doorliggen te voorkomen.
Om dan op de vloer te slapen? Dat is vragen om problemen.
Het is alsof de wereld ons dood wil.
Invaliden weten dat elke dag.
De wereld wil ons niet en wil ons dood.
We leven met die realiteit. Het is altijd:
'Zal ik 't overleven? Ga ik ertegenin?
Zal ik vechten om hier te zijn?'
Je kunt dat boosheid noemen. Ik noem het gedrevenheid.
Je moet willen floreren. Anders red je het niet.
Ik kan werken. Mijn verstand en handen ook.
Velen van ons kunnen werken.
Verwijder architectonische barrières.
Een aantal dagen ging een aantal van ons in hongerstaking.
We dronken twee of drie glazen per dag.
Ik weet dat de druk op Judy enorm moet zijn geweest.
De verantwoordelijkheid was groot en Judy zei vaak...
...in een-op-eengesprekken:
'Kun je nog één dag blijven?
Nog één dag?'
En zo ging het, dag na dag.
Dit gebouw wordt al 11 dagen bezet door een klein leger minder validen.
De steun van buiten neemt toe.
De geluiden daarvan klinken binnen door...
...bij het ministerie van Gezondheidszorg, Onderwijs en Welzijn.
Ik was bij Channel 7, op Golden Gate Avenue...
...vlak bij het federale gebouw.
De lokale media negeerde het hele gebeuren...
VERSLAGGEVER
...en ik was bijna de enige die het de hele tijd versloeg.
Evan White sloot zich bij ons in.
Hij bracht verslag uit van 't begin tot 't einde.
Ik had het voorrecht...
...om bij de nachtelijke strategiesessies te zijn.
Dat vond ik geweldig.
Ik hou van onruststokers.
We wilden de agenda vooruitplannen en één idee was:
'Laat het Congres naar het gebouw komen...
...en hier hoorzittingen houden.'
Want we konden niet weg.
Minder validen eisen dat Sectie 504 van de Burgerrechten-wet getekend wordt.
Vandaag werden zij gehoord door twee congresleden...
...Phillip Burton en George Miller.
Mijn verklaring is er één van actiebereidheid en...
...steun vanuit het hele land.
Dit is het begin van een burgerrechtenbeweging...
...en wij zijn trots dat jullie hier zijn om die te lanceren...
...veel te laat.
Califano, directeur van HEW...
...stuurde die arme Eidenberg als vertegenwoordiger naar de hoorzitting...
...van congresleden Miller en Burton.
In Washington analyseert men nu...
...met spoed vragen als:
'Moeten drugs- en alcoholverslaafden gedekt worden?
In welke mate zou elke school en elk ziekenhuis...
...aangepast moeten worden?'
En hij kwam met zo'n 20 wijzigingen...
...waaronder de schandelijke doctrine van gescheiden, maar gelijk.
Een schooldistrict mocht één school aanwijzen...
...als school waar invalide kinderen...
...en invalide studenten terechtkonden.
Wat is dat? Gescheiden, maar gelijk.
We wisten dat het Califano's show was.
Hij stuurde die arme man om ons dat voor te lezen...
...om ons weer op onze plek te zetten.
En toen ging hij de kamer uit.
Congreslid Burton zei: 'Nee.'
Mr Eidenberg had zichzelf opgesloten in een kantoor...
...en Burton trapte tegen de deur tot hij naar buiten kwam.
Burton nam Eidenberg weer mee de kamer in.
Hij liet hem voor de zaal zitten en het publiek aankijken...
...om te luisteren naar onze getuigenis.
Iemand moet beton storten.
REPUBLIKEIN - CONGRESLID
Iemand moet muren neerhalen...
...en iemand moet leraren en klaslokalen beschikbaar stellen.
Dat is een prijs die we al 200 jaar zeggen te willen betalen...
...om mensen toegang te geven tot het dagelijks leven.
Of er een Sectie 504 was...
...of Brown versus de onderwijsraad...
De intimidatie...
...het gebrek aan billijkheid ten opzichte van invaliden...
...die nu zelfs in de regering besproken wordt...
...is zo ontoelaatbaar dat ik er geen woorden voor heb.
Als er 'gescheiden, maar gelijk'- voorstellen worden gedaan...
...zal onze woede in het hele land...
...blijven bestaan en verergeren.
Meer gebouwen worden overgenomen...
...tot u misschien onze positie begint te begrijpen.
We zullen niet langer toestaan dat invalide mensen onderdrukt worden.
We willen de wet afdwingen.
We willen geen wetgeving meer.
We gaan niet meer in gesprek over wetgeving.
Stop alstublieft met instemmend knikken...
...als u niet begrijpt waar we het over hebben.
Er zijn momenten waarop de geschiedenis verandert.
Judy's gesprek met die man...
...is het moment waarop dingen veranderden voor veel mensen.
Wat wilde Califano hiermee bereiken?
Hij wilde geen aandacht aan ons besteden.
Daarom besloten de leiders...
...naar DC te gaan en hem te confronteren.
DAG 15
Vandaag is een delegatie van 25 vertrokken...
...naar de hoofdstad...
...waar ze hun eisen aan de president willen voorleggen.
We hopen dat hij ons wil zien.
We kregen veel steun van organisaties binnen de gemeenschap...
...zodat we naar Washington kunnen.
We zijn hoopvol dat we terugkomen...
...met de ondertekende regels zoals wij ze willen.
Bij de luchthaven van San Francisco...
...Evan White, Channel 7.
Ik vond het belangrijk om ze meteen te laten weten...
...dat dit geen spel is.
Ik zei: 'Wat gaan we nu doen?'
Zij: 'Slapen tot morgen.'
'Dat doen we niet.
We gaan erheen...
...en voor Califano's huis zitten...
...en hem laten weten dat dit 504 is en dat we er zijn.'
Er was toen geen toegankelijk vervoer...
...dus de machinistenbond had een verhuiswagen gehuurd...
STEUNT MINDER VALIDEN IN CALIFORNIË
...hun logo op de zijkant geplakt en zo konden we ons verplaatsen in DC.
We zaten in het donker onder het rijden...
...en wisten niet waar we waren tot we aankwamen...
...de deur openging en we konden zien.
We gingen meteen naar Califano's huis...
...en hielden daar een nachtwake.
De politie kwam meteen met auto's...
...maar ze zagen mensen in rolstoelen en op krukken...
...en wilden geen problemen.
Ze parkeerden aan de overkant en keken naar ons.
Toen de zon opkwam...
...klopten Judy, Evan White en zijn cameraman op Califano's deur.
Hij deed niet open.
Iemand zei dat hij wegging door de achterdeur.
De First Family gebruikte de zijdeur...
...om de kerk te verlaten.
De Carters vermeden de 20 minder valide mensen...
...die demonstreerden tegenover de deur die de president normaal gebruikt.
In Washington...
...houden ruim 100 mensen een mars voor het Witte Huis.
Het lijkt er niet op dat Carter de demonstranten zal ontmoeten...
...al zijn ze uit San Francisco hierheen gereisd.
Toen de groep wegging, waren velen van ons nog in San Francisco.
DAG 22
De FBI voerde de druk op.
Er gingen brandalarmen om 3.00 uur en bomalarmen.
En wij... Je kent Judy.
Onze taak was: 'Ga niet weg tot ik jullie bel.'
'We zullen wachten tot je belt.'
We waren banger Judy teleur te stellen...
...dan we ooit waren voor de FBI of dat de politie ons zou arresteren.
De mensen in DC waren erg gespannen.
Er had een grote finale moeten zijn.
Er had iets moeten worden losgemaakt, maar dat gebeurde niet.
We wisten niet wat er ging gebeuren.
Drie keer die week kregen we 36 uur geen slaap.
De leiders hielden vol en zeiden: 'Hoe kun je het opgeven?
Het moet gebeuren. Als het niet nu is, wanneer dan wel?'
Weet iemand waar de stok van Dennis is?
Niet roken.
We moeten gaan. We gaan niet...
Je mag niet op de gitaar zitten.
Er is plaats voor iemand op de vloer.
Judy, zing een liedje.
Ellen, is Bob Perkins daar?
Ik denk dat het Nicky is.
Vraag hem of hij mee wil rijden.
Wacht. -Dat vind ik niks.
Je hebt 'm toch wel gezien...
Eén, twee, drie, vier. We krijgen de 504.
DAG 23
Eén, twee, drie, vier. We krijgen de 504.
Dit is misschien tegen het protocol...
Ja. -Ik heb 5000 km gereisd.
Waarom wilde u de demonstranten niet ontmoeten?
Er is een illegale demonstratie in San Francisco.
Dat vind ik niet gepast.
Klopt het dat u ze wilde treffen en hebt afgezegd?
Bedankt.
Hij zei dat hij niks had afgesproken...
...en dat dit 'n illegale afvaardiging is van 'n illegale sit-in.
Evan White wilde al zijn materiaal terugsturen naar San Francisco...
...naar Channel 7 en er was een staking van techneuten.
ABC-zenders in het hele land kregen niet veel nieuws...
...dus bij ABC, waar niet gestaakt werd...
...stuurden ze het naar elke zender in het land.
Evan White in Washington, DC.
Eén, twee, drie, vier. We krijgen de 504.
Ze kregen een terugslag.
Van mensen als Joe Califano...
...mocht het in San Francisco worden uitgezonden...
...maar nu is het overal.
DAG 24
Bedankt.
Let op.
Zonder ophef...
...zonder de pers te informeren, we wisten het niet eens...
...had Califano opeens de regelgeving getekend zoals wij hem wilden.
Dit vraagt om een revolutie van houdingen...
...denken en activiteiten...
...van miljoenen Amerikaanse burgers.
Toen het voorbij was, deelde Dusty Irvine brood met haar vrienden.
DE HONGERSTAKING IS VOORBIJ
Ze was in hongerstaking.
Dit was het eerste wat ze at in 23 dagen.
In Washington waren vertegenwoordigers van de minder validen blij.
Het Congres, de pers, het Amerikaanse publiek...
...zagen ons uithoudingsvermogen, onze kracht en intelligentie...
...net als iedereen.
Dat mensen door een beperking...
...niet per se ziek zijn.
De nieuwe wet geeft elk minder valide kind...
...recht op onderwijs op openbare scholen...
...iets waar minder validen lang op gewacht hebben.
Die had 20 jaar geleden moeten ingaan.
Ben je nu blij of bezorgd?
Ik ben wel blij.
Het land wordt wakker.
Na alle druk en alle kwellingen...
...en die vernederende behandeling...
Zoals mensen werden behandeld in Washington DC en in San Francisco.
We geloofden dat we de regering konden verslaan.
En niet alleen dat...
We hebben het echt gedaan.
Het is gelukt en dat is...
We deden het samen.
Wat de 504-sit-in heeft gedaan, is al deze mensen...
...doven, mensen met verstandelijke beperkingen...
...leerbeperkingen, blinden...
Er waren zo veel verschillende mensen.
We zeiden allemaal:
'Dat heb ik nog nooit gehoord, maar ik geloof je...
...dat je opgesloten hebt gezeten.
Ik geloof dat dat jouw ervaring is.'
We zagen elkaars waarheden.
We gaven elkaar:
'Ik zie je en ik geloof je.'
Ik had niet veel zelfvertrouwen op het moment van het ongeluk...
...dus je snapt waarom...
...toen 504 me vertelde dat ik waardevol was...
...dat hard binnenkwam.
Ik was zo trots deel te zijn van deze gemeenschap.
Echt heel trots.
We hebben gewonnen.
We toonden kracht, moed en toewijding.
PROTESTLEIDER
Dat wij, de opgeslotenen of de uitgestotenen...
...de verstopten, zogenaamd fragielen en zwakken...
...een gevecht konden leveren op het hoogste niveau van de regering...
...en konden winnen.
Een jaar na de 504-sit-in studeerde ik af.
Ik kon naar mijn vrienden uit Camp Jened in Berkeley.
Ik kreeg mijn droombaan...
...als geluidsontwerper bij het Berkeley Repertory Theatre.
De eerste 2 jaar dat ik er werkte...
...was de geluidscabine niet rolstoeltoegankelijk.
Ik moest buiten trappen beklimmen.
Eind van de winter groeiden er paddenstoelen uit het tapijt.
Maar omdat de regelgeving ondertekend was...
...begon mijn fysieke omgeving toegankelijker te worden.
Hoe gaat het?
Subsidiëring van Sectie 504 heeft geleid tot grote veranderingen...
...in vervoer, gezondheidszorg, onderwijs en carrièremogelijkheden.
Universiteiten moeten hun gebouwen rolstoeltoegankelijk maken...
...en zorgen voor tolken en lezers voor doven en blinden.
Huisvestingsprojecten en openbare gebouwen die federaal geld ontvangen...
...moeten rolstoeltoegankelijk worden gemaakt.
In de straten van Berkeley...
...zie je de resultaten van burgerrechten voor invaliden.
Stoephellingen ontworpen door rolstoelgebruikers in bijna de hele stad.
De gevolgen zijn enorm.
In 1980 opende Berkeley Rep een nieuw, groter theater.
Vanwege de 504 moest dat gebouw toegankelijk zijn.
De barrières om me heen begonnen te verdwijnen.
Ik besefte dat mijn doel...
...om mijn beperking te overwinnen zijn tol geëist had.
Ik ontkende 'n deel van mezelf.
Klaar, geluid. Drie, vier.
Ik zou willen zeggen dat ik blij ben hier vanavond te zijn, maar...
Het is al goed. -We steunen je.
Het is al goed.
Aan één kant wil ik zeggen dat alles geweldig is...
...maar ik vind niet dat dat is waar we over gesproken hebben.
Ik ben het zat om dankbaar te zijn voor toegankelijke toiletten.
Ik ben het zat me zo te voelen...
...want als ik...
...dankbaar moet zijn voor een toegankelijk toilet...
...wanneer ben ik dan gelijk in de samenleving?
Decennialang stapelden de begrotingstekorten zich op...
...trokken we een wissel op de toekomst van onze kinderen...
...voor het tijdelijke gemak van vandaag.
Op 7 mei heeft het Congres gestemd over budgetvoorstellen.
De vooruitzichten voor programma's waren slecht.
Niet alleen geld, maar de wetgeving stond op 't spel.
Het was niet zo lang geleden dat we hier waren om de wetten toe te passen.
Nu, drie jaar later, ben je hier weer om intrekking te voorkomen.
Verbazend hoe het systeem werkt.
Protesterende invaliden blokkeerden een straat in St. Louis.
Het was 'n voortdurende strijd...
...om toepassing van de 504-regels.
Bovendien had 504 alleen betrekking op organisaties...
...die federaal geld ontvingen.
Als jullie niet stoppen, worden jullie gearresteerd.
Het openbaar vervoer was niet toegankelijk...
...werkgevers discrimineerden nog steeds...
...en privébedrijven hoefden niks te doen.
We hadden eigen burgerrechtenwetten nodig.
Het is de strijd om burgerrechten...
...en integratie in het dagelijks leven.
Voor ruim 40 miljoen Amerikanen...
...met 'n fysieke of geestelijke beperking begint 'n nieuw tijdperk.
Een wetsvoorstel dat moest passeren...
...zou invaliden gelijke toegang geven...
...tot werk, vervoer en openbare plekken.
Dit is een handvest voor invaliden...
SENATOR
...en Amerika zal er beter en eerlijker door worden.
'CAPITOOLKRUIP'
Wanneer willen we het? -Nu.
Wat willen we? -ADA.
Wanneer willen we het? -Nu.
Ik kom er wel.
-Neem je tijd.
ADA nu.
Als het nodig is de hele nacht.
ADA nu.
Wij zijn hier vandaag...
...om te zorgen dat invalide Amerikanen...
...het dagelijks leven krijgen...
...dat voor niet-invaliden vanzelfsprekend is.
Het recht de bus of trein te nemen...
...het recht op werk waarvoor we zijn opgeleid...
...het recht op toegang tot theaters, restaurants of openbare gebouwen.
Het passeren van deze monumentale wet zal duidelijk stellen...
...dat de regering niet meer toestaat...
...dat de grootste minderheidsgroep in de VS...
...gelijke kansen worden ontzegd.
Minder doen is immoreel.
President.
Vanochtend gaf senator Tom Harkin, wiens broer doof is...
...een speech in gebarentaal en drong aan op het passeren van dit wetsvoorstel.
Maar het waren de invaliden zelf die dit mogelijk maakten.
Laat de schandelijke muur van uitsluiting eindelijk worden neergehaald.
God zegene jullie.
De ADA was...
...een geweldige prestatie.
Hé, Angel. -Hé, Neil.
Hoe gaat het?
Mag ik drie mokka?
Mokka?
Het was slechts...
...het topje van de ijsberg.
Je kunt een wet laten aannemen...
...maar totdat je...
...de maatschappelijke houding verandert...
...heeft de wet niet veel betekenis.
Op dit stuk...
...stonden de huisjes.
Ik herken dit helemaal niet.
Waar is het kamp? Is het helemaal weg?
CAMP JENED BEGON ALS KAMP VOOR INVALIDEN IN 1951.
HET WERD GESLOTEN WEGENS FINANCIËLE PROBLEMEN NA DE ZOMER VAN 1977.
Hier terugkomen is als heilige grond betreden.
Je wilt haast zeggen: 'Bedankt.'
Ik wil bijna...
...uit mijn rolstoel klimmen...
...en de grond kussen.
Is dat Denise?
Lionel.
Dit was een open grasveld.
En hier was ons honkbalveld.
Had je je kunnen voorstellen...
...waar we heen zouden gaan?
Ga.
De Jacobsons wonen in Oakland, Californië.
Neil is onderdirecteur van een bank.
Denise is schrijfster.
Krijg ik een kus?
Of vijf kusjes?
Heb je altijd vader willen worden?
Ja. Altijd.
David is de eerste persoon...
...in mijn leven...
...die niet zit met mijn beperking.
Ik ben papa. Zijn papa.
Als iemand je had verteld...
...dat je in Oakland zou wonen...
...met je vrouw...
...en kon gaan...
...waarheen je wilde?
Dat kon je je niet voorstellen.
Echt niet.
De vrijheid die dit kamp bood...
...heeft zeker de rest van mijn vaders leven beïnvloed.
Als mijn vader...
...wilde hij niet te veel van zijn rebelse...
...houding laten zien...
...maar die kant van hem zien was ongelofelijk.
Als ik mijn ogen sluit...
...hoor ik alle kampeerders.
Ik hoor Larry's stem.
Ik ben heel trots op iedereen.
Er moest een moment komen...
...waarop er iets begon te veranderen...
...en daarom zijn de Judy Heumanns in de wereld zo belangrijk.
Judy, je was een lastpak...
...maar ik hield van je.
Wat is voor jou het belangrijkste...
...wat er in de afgelopen 20 jaar gebeurd is?
Het belangrijkste was voor mij...
...de oprichting van onze beweging...
...die we een internationale rechtenbeweging mogen noemen.
Judy Heumann was adviseur voor International Disability Rights...
...bij het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Ze woont in Washington DC met haar man, Jorge...
...een activist uit Mexico.
Mag ik je omhelzen?
Dit was altijd de beste manier om Nanci te omhelzen.
Ik hou van je. -Ik ook van jou.
Ik ben boos omdat ik Jimmy niet kan zien en vandaag hebben we één week verkering.
Ondertiteld door: Nicole Bongaerts