1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:02,460 --> 00:00:04,462
Dames en heren, de grote man zelf.

3
00:00:04,921 --> 00:00:06,381
Mr Dave Chappelle.

4
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

5
00:00:13,138 --> 00:00:15,515
DE NACHT VOORDAT DAVE CHAPPELLE
DE MARK TWAIN-PRIJS KRIJGT.

6
00:00:15,598 --> 00:00:16,474
Dank u wel.

7
00:00:16,641 --> 00:00:17,517
Dank u wel.

8
00:00:19,352 --> 00:00:20,437
Heel erg bedankt.

9
00:00:21,479 --> 00:00:23,023
Ga lekker zitten.

10
00:00:24,399 --> 00:00:27,610
Morgen wordt een belangrijke avond
voor de comedy.

11
00:00:28,194 --> 00:00:31,364
Het verbaast me
dat ik deze prijs zo jong krijg...

12
00:00:32,574 --> 00:00:34,701
...maar ik verdien het, echt.

13
00:00:40,248 --> 00:00:44,252
U weet niet hoe deze baan is.

14
00:00:44,627 --> 00:00:49,090
Ik keek vroeger naar de grootste komieken
die de wereld ooit heeft gezien.

15
00:00:49,591 --> 00:00:53,803
Voor elke mening in dit land
is er een komiek...

16
00:00:53,887 --> 00:00:55,555
...die deze onderuithaalt.

17
00:00:56,431 --> 00:00:59,976
Maar ik wil niet in een land wonen
zonder ruggengraat.

18
00:01:00,477 --> 00:01:02,228
Ik wil tussen soldaten wonen.

19
00:01:05,565 --> 00:01:07,692
DE DAG ERNA GAF HET KENNEDY CENTER
DAVE CHAPPELLE

20
00:01:07,776 --> 00:01:09,277
DE HOOGSTE COMEDYPRIJS VAN DE VS.

21
00:01:09,819 --> 00:01:11,404
MARK TWAIN-PRIJS

22
00:01:17,368 --> 00:01:21,623
Hoe krijg je die al zo jong?
-Ik heb er 32 jaar over gedaan.

23
00:01:22,373 --> 00:01:23,833
Oké.
-Dave...

24
00:01:23,917 --> 00:01:25,376
Het beste.

25
00:01:26,961 --> 00:01:28,421
Bah. Barbaren.

26
00:01:31,591 --> 00:01:33,468
Ik weet niet meer hoe het gaat.

27
00:01:41,309 --> 00:01:46,106
Het gebeurt zelden dat je
met iedereen samenkomt en er niks misgaat.

28
00:01:46,898 --> 00:01:49,400
Ik waardeer dat aspect ervan enorm.

29
00:01:52,695 --> 00:01:53,738
Ben je nerveus?

30
00:01:54,656 --> 00:01:56,074
Vanwege een prijs? Nee.

31
00:01:56,241 --> 00:02:00,495
Ik word vanavond omringd
door artistieke genieën...

32
00:02:00,578 --> 00:02:06,000
...en een publiek dat kunst meer waardeert
dan de meesten, in het Kennedy Center.

33
00:02:08,044 --> 00:02:10,213
Dit is geen hoge druk.

34
00:02:12,549 --> 00:02:15,927
Veel mensen verdienen deze momenten.
-Dit is een eer.

35
00:02:16,511 --> 00:02:18,429
Jij bent de man.
-Dank je.

36
00:02:18,513 --> 00:02:20,431
Weinig mensen krijgen die.

37
00:02:22,433 --> 00:02:25,311
Ik vind elke reden goed om samen te zijn.

38
00:02:29,732 --> 00:02:31,401
Draag ik de <i>grills, </i>of...

39
00:02:38,950 --> 00:02:40,201
Geachte aanwezigen...

40
00:02:40,827 --> 00:02:42,829
...we zijn hier vandaag bijeen...

41
00:02:42,912 --> 00:02:45,623
...voor deze prijs genaamd Twain...

42
00:02:46,958 --> 00:02:50,128
...en om de legende
genaamd Dave te vieren.

43
00:02:51,671 --> 00:02:53,381
Geladen woord, 'legende'.

44
00:02:53,590 --> 00:02:56,968
Dan word je voor altijd herinnerd
en dat is heel lang.

45
00:02:57,051 --> 00:02:58,761
Maar ik kom nu zeggen...

46
00:02:59,220 --> 00:03:03,224
...dat vanavond meer is dan een ode
aan wat die legende heeft gedaan.

47
00:03:03,308 --> 00:03:05,894
We gaan ons verheugen
over wat hij nu doet.

48
00:03:05,977 --> 00:03:09,939
En erkennen dat voor Dave
het beste nog moet komen.

49
00:03:11,566 --> 00:03:13,276
Jongens en meisjes...

50
00:03:14,277 --> 00:03:15,695
...dames en heren...

51
00:03:16,988 --> 00:03:19,699
...zoals  Mark Twain het zo mooi zei:

52
00:03:20,116 --> 00:03:22,410
'Laten we gek doen.'

53
00:03:24,621 --> 00:03:26,623
Van Dave's alma mater...

54
00:03:27,081 --> 00:03:30,668
...de Duke Ellington
School of the Arts showband.

55
00:03:39,010 --> 00:03:40,803
IS DAT DE DUKE ELLINGTON BAND?

56
00:03:40,887 --> 00:03:42,889
Ja, inderdaad. Ja.

57
00:04:28,726 --> 00:04:31,646
En nu de tweeëntwintigste ontvanger...

58
00:04:31,729 --> 00:04:35,316
van de Kennedy Center
Mark Twain-prijs voor humor...

59
00:04:35,900 --> 00:04:38,027
...Dave Chappelle.

60
00:05:26,034 --> 00:05:27,076
Hoi, iedereen.

61
00:05:29,746 --> 00:05:31,956
Hé, allemaal. Ik ben Tiffany Haddish.

62
00:05:32,040 --> 00:05:35,585
Dit is waar jullie moeten applaudisseren.
Ik wacht wel.

63
00:05:42,508 --> 00:05:46,637
Dave, ik snap waarom je deze draagt.
Heel comfortabel.

64
00:05:47,096 --> 00:05:48,431
Ik weet het.
-Kijk.

65
00:05:48,514 --> 00:05:50,516
Kijk naar deze zaal.

66
00:05:50,600 --> 00:05:53,561
Kijk naar de mensen die we hier hebben.

67
00:05:54,729 --> 00:05:55,563
Ja.

68
00:05:59,317 --> 00:06:01,778
Komieken, acteurs en muzikanten...

69
00:06:01,944 --> 00:06:03,738
...zijn hier voor één man.

70
00:06:03,821 --> 00:06:06,741
We zijn hier omdat Dave
mensen samenbrengt...

71
00:06:06,824 --> 00:06:09,994
...zoals niemand anders dat kan.

72
00:06:10,578 --> 00:06:15,083
Ik ontmoette Dave meer dan 20 jaar geleden
en sindsdien zijn we vrienden.

73
00:06:15,333 --> 00:06:18,544
Je bent altijd mijn mentor geweest,
mijn grote broer.

74
00:06:18,961 --> 00:06:23,758
En elke keer als ik op het podium sta,
denk ik aan jou...

75
00:06:24,634 --> 00:06:28,471
...omdat ik jou trots wil maken.
Snap je? Want jij bent de beste.

76
00:06:32,016 --> 00:06:34,435
Ik vind de spontaniteit van Dave zo leuk.

77
00:06:34,519 --> 00:06:38,022
Mijn favoriete verhaal met Dave was
met Kerstmis.

78
00:06:38,106 --> 00:06:41,401
Toen ik in de Laugh Factory
de daklozen had gevoed...

79
00:06:41,526 --> 00:06:44,987
Dat doe ik elk jaar zodat ik
m'n roots niet vergeet.

80
00:06:45,154 --> 00:06:48,116
Niet de Laugh Factory. Daklozen.

81
00:06:49,283 --> 00:06:51,953
Dave belde me toen om wat te gaan drinken.

82
00:06:52,036 --> 00:06:53,329
En toen ik aankwam...

83
00:06:53,663 --> 00:06:55,998
...zag ik hem daar met Marlon Wayans...

84
00:06:56,290 --> 00:06:58,126
En ik dacht...

85
00:06:58,209 --> 00:07:01,754
...wat doen jullie
als vaders hier met Kerstmis?

86
00:07:01,838 --> 00:07:03,631
Moet je niet naar je kinderen?

87
00:07:03,798 --> 00:07:07,093
En Dave zei: 'Wie ben jij, Scrooge?
Bitch, drink wat. '

88
00:07:17,186 --> 00:07:19,897
We maakten tot zo'n een uur grappen...

89
00:07:20,148 --> 00:07:22,608
...en Dave zei: 'Zullen we gaan bowlen?'

90
00:07:22,733 --> 00:07:23,609
Wij zeiden:

91
00:07:23,693 --> 00:07:27,530
'Er is geen bowlingbaan open met Kerstmis.

92
00:07:27,613 --> 00:07:29,407
'Waar heb je het over?'

93
00:07:29,490 --> 00:07:32,743
Hij lachte en zei 'Besef je
dat ik Dave Chappelle ben?'

94
00:07:36,998 --> 00:07:40,293
Hij belde
en toen sprongen we in zijn SUV...

95
00:07:40,460 --> 00:07:44,797
...en toen gingen we een heuvel op
en kwamen we bij een enorme poort.

96
00:07:44,964 --> 00:07:46,382
Echt enorm.

97
00:07:46,466 --> 00:07:49,844
Ik zei:
'Gaan we bowlen in Jurassic Park?'

98
00:07:51,804 --> 00:07:54,182
We stapten uit, liepen naar de deur...

99
00:07:54,265 --> 00:07:56,767
...en raad eens ie de deur opendeed?

100
00:07:57,185 --> 00:07:58,895
Raden, zei ik.

101
00:08:01,856 --> 00:08:03,900
Eddie Murphy deed open.

102
00:08:04,317 --> 00:08:08,196
Hoor je dat? Eddie Murphy.
We waren bij Eddie Murphy's huis.

103
00:08:09,071 --> 00:08:10,323
Ik had zoiets van...

104
00:08:15,703 --> 00:08:18,289
Dave zei: 'Kalm,  of hij gooit ons eruit.'

105
00:08:18,372 --> 00:08:20,166
Ik zei: 'Niet te geloven.

106
00:08:20,249 --> 00:08:23,461
Axel Foley heeft een bowlingbaan. '

107
00:08:26,756 --> 00:08:30,468
We hebben urenlang gepraat
en gelachen en verhalen gedeeld.

108
00:08:30,635 --> 00:08:33,262
Zo is hij. Hij is spontaan.

109
00:08:33,971 --> 00:08:36,724
En hij is magisch
en een vreselijke bowler.

110
00:08:47,276 --> 00:08:49,570
Ik ben Paul Pelosi.
-Tiffany Haddish.

111
00:08:49,654 --> 00:08:52,240
We weten wie jij bent. Mijn vrouw, Nancy.

112
00:08:53,908 --> 00:08:56,869
Je was geweldig.
-Heel erg bedankt.

113
00:09:00,831 --> 00:09:02,458
Je sleepte ons echt mee.

114
00:09:07,296 --> 00:09:09,632
M'n eerste show ooit was in deze club.

115
00:09:10,299 --> 00:09:12,009
Dat was in 1992.

116
00:09:13,177 --> 00:09:16,055
De tijd vliegt.
-Dat is geen lachertje.

117
00:09:18,099 --> 00:09:21,811
Goedenavond, dames en heren.

118
00:09:21,894 --> 00:09:26,315
Welkom bij de DC Improv.

119
00:09:27,650 --> 00:09:29,193
Hier mag je niet roken.

120
00:09:29,277 --> 00:09:30,903
Je weet hoe wij dit doen.

121
00:09:32,446 --> 00:09:34,782
Het is Dave's avond. Dave's weekend.

122
00:09:35,074 --> 00:09:35,908
Oké dan.

123
00:09:36,951 --> 00:09:39,328
Jij bent de man. Iedereen komt voor jou.

124
00:09:40,913 --> 00:09:43,624
Dave Chappelle kreeg de Mark Twain-prijs.

125
00:09:43,708 --> 00:09:44,875
Applaus voor Dave.

126
00:09:44,959 --> 00:09:47,670
De Mark Twain-prijs.

127
00:09:48,921 --> 00:09:51,007
Hij maakt er een hoop van.

128
00:09:51,090 --> 00:09:54,302
Als je de die krijgt,
weet je dat je veel verdient.

129
00:09:54,510 --> 00:09:57,597
En ik weet amper wie Mark Twain is.

130
00:10:04,854 --> 00:10:06,772
Ik kan je niet vertellen...

131
00:10:06,856 --> 00:10:11,652
...hoe het is om zo'n prijs te krijgen
in deze stad waar ik vandaan kom.

132
00:10:11,736 --> 00:10:12,570
Sterker nog.

133
00:10:13,738 --> 00:10:15,031
Een weetje.

134
00:10:15,448 --> 00:10:21,287
Bij de eerste show in deze zaal was ik
de eerste komiek op het podium.

135
00:10:21,370 --> 00:10:26,334
Ik, Brian Regan en een of andere pot
genaamd Ellen DeGeneres.

136
00:10:31,922 --> 00:10:35,217
We wisten niet dat ze gay was.
We wilden allemaal scoren.

137
00:10:36,552 --> 00:10:40,264
O. Sorry.
Ik dacht dat dit een comedyclub was.

138
00:10:41,432 --> 00:10:42,808
Dames en heren

139
00:10:42,892 --> 00:10:46,395
Dit zou  de laatste veilige plek
van Amerika kunnen zijn...

140
00:10:46,479 --> 00:10:51,400
...waar je kunt zeggen wat je wilt
en kunt lachen om wat je wilt.

141
00:10:52,610 --> 00:10:54,695
Dit is heilige grond.

142
00:10:57,698 --> 00:11:01,327
Live comedy is voor mij
het meest ongelooflijke wat er is.

143
00:11:01,786 --> 00:11:04,246
Je staat daar als een gladiator.

144
00:11:04,455 --> 00:11:07,333
En misschien voel ik me wel
alleen dan mezelf.

145
00:11:08,918 --> 00:11:13,005
Met 19 jaar is hij de jongste komiek ooit
bij <i>Star Search.</i>

146
00:11:13,089 --> 00:11:15,466
Uit Washington DC, hier is Dave...

147
00:11:17,343 --> 00:11:20,012
UITDAGER
DAVE CHAPPELLE

148
00:11:20,763 --> 00:11:23,766
Hé. Ik weet niet of Ed dit heeft gezegd...

149
00:11:23,849 --> 00:11:27,520
...maar Ik was laatst
bij Black Entertainment Television.

150
00:11:27,603 --> 00:11:30,356
Iets zegt me dat jullie
dat niet hebben gezien.

151
00:11:30,898 --> 00:11:31,899
Geen idee waarom.

152
00:11:31,982 --> 00:11:33,776
Ik dacht dat alle blanken...

153
00:11:34,902 --> 00:11:36,278
...blij waren.

154
00:11:36,904 --> 00:11:38,072
Om blank te zijn.

155
00:11:38,948 --> 00:11:41,325
Zo van: 'Top, ik ben blank.'

156
00:11:44,495 --> 00:11:45,579
Dit voelt goed.

157
00:11:47,123 --> 00:11:49,333
Taxi. Ik keek alleen even.

158
00:11:49,834 --> 00:11:53,045
Ik was op m'n oude school
en ik zei tegen de kinderen:

159
00:11:53,129 --> 00:11:57,591
'Als jullie echt dit getto uit willen,
moeten jullie je focussen.

160
00:11:57,717 --> 00:12:03,431
Je moet blanken niet meer de schuld geven
van je problemen. Je moet leren...

161
00:12:03,931 --> 00:12:06,559
...rappen of basketballen
of zo, je zit vast.

162
00:12:06,642 --> 00:12:07,893
Je zit hier vast.

163
00:12:08,310 --> 00:12:11,063
Dat of crack verkopen. Dat zijn de opties.

164
00:12:11,147 --> 00:12:12,857
Dat is het enige wat werkt.

165
00:12:12,982 --> 00:12:15,943
Je moet die blanken vermaken.
Ga dansen. '

166
00:12:17,778 --> 00:12:20,322
Ik keek vroeger naar een rare tekenfilm.

167
00:12:20,948 --> 00:12:22,199
De Troetelbeertjes.

168
00:12:24,076 --> 00:12:26,162
Teddyberen, maar dan net mensen.

169
00:12:26,245 --> 00:12:29,331
Die liepen overal maar om te geven.

170
00:12:29,790 --> 00:12:33,335
Ze gaven om elkaar
en om alle andere dingen.

171
00:12:35,379 --> 00:12:37,965
En als het tegenzat, waren ze vastberaden.

172
00:12:39,425 --> 00:12:42,845
Dan zei de leider: 'Kom op, het is tijd...

173
00:12:43,220 --> 00:12:46,307
...om te stralen.'

174
00:12:46,891 --> 00:12:47,850
Weet je dat nog?

175
00:12:51,228 --> 00:12:53,898
Die teddyberen sloegen dan
de armen ineen...

176
00:12:55,024 --> 00:12:56,984
...en staarden naar het probleem.

177
00:12:57,818 --> 00:12:59,570
En ik zweer het je...

178
00:13:00,571 --> 00:13:03,616
...echte liefde straalde dan
uit hun borst.

179
00:13:06,535 --> 00:13:09,789
Wij wilden vroeger net als die beren zijn.

180
00:13:10,790 --> 00:13:12,500
Toen braken onze harten.

181
00:13:12,583 --> 00:13:15,961
We kwamen erachter dat het leven
ons dat niet liet doen.

182
00:13:16,420 --> 00:13:20,424
Dat het onmogelijk was
om liefde uit je borst te stralen.

183
00:13:21,509 --> 00:13:25,513
Maar ik heb m'n liefde wel eens
op iemands borst gestraald.

184
00:13:29,809 --> 00:13:36,273
November 2003. Ik studeer
aan de universiteit van New York.

185
00:13:36,357 --> 00:13:39,109
Ik heb zo'n  twee jaar stand-up gedaan.

186
00:13:39,777 --> 00:13:44,490
M'n moeder belt me op en zegt:
'Aziz, kom je thuis voor Thanksgiving?'

187
00:13:44,949 --> 00:13:48,410
Ik zei: 'Ma, ik had daar toch
geld voor opzij gezet?

188
00:13:48,494 --> 00:13:49,912
Het plan is gewijzigd.

189
00:13:49,995 --> 00:13:53,916
Dave Chappelle
doet shows in San Francisco...

190
00:13:54,291 --> 00:13:57,044
...bij de Punch Line
en die moet ik zien. '

191
00:13:57,628 --> 00:13:59,755
En ze zei 'Wie is Dave Chappelle?'

192
00:13:59,880 --> 00:14:02,466
'Misschien wel de beste komiek van nu.'

193
00:14:02,967 --> 00:14:06,178
'Die jongen die
'Ik ben Rick James, bitch' zegt?

194
00:14:10,432 --> 00:14:11,475
Ik zei: 'Ja.'

195
00:14:12,184 --> 00:14:14,395
'Die is Hilarisch. Veel plezier. '

196
00:14:14,562 --> 00:14:17,189
En ik ging naar die shows.

197
00:14:17,481 --> 00:14:20,568
Ik heb alle zes de shows daar gezien.

198
00:14:20,734 --> 00:14:24,905
En dit waren die clubshows van Dave
waar hij heel lange sets deed...

199
00:14:24,989 --> 00:14:27,074
...tot vier, vijf uur 's nachts.

200
00:14:27,157 --> 00:14:30,619
En ze waren hilarisch
en ze zetten je aan het denken.

201
00:14:30,703 --> 00:14:32,288
Het was ongelooflijk.

202
00:14:32,830 --> 00:14:35,916
En sindsdien
heb ik Dave als vriend leren kennen.

203
00:14:36,000 --> 00:14:39,461
We hebben samen shows gedaan.
Naast een geweldig artiest...

204
00:14:39,545 --> 00:14:42,214
...is hij ook een ongelooflijk mens.

205
00:14:42,298 --> 00:14:44,592
Ik herinner me nog een feestje.

206
00:14:45,009 --> 00:14:47,428
Iemand vroeg hem om een foto.

207
00:14:47,928 --> 00:14:49,430
En hij zei: 'Hé...

208
00:14:49,930 --> 00:14:51,432
...we zijn hier niet...

209
00:14:52,558 --> 00:14:55,352
...om foto's te maken.
We maken herinneringen.

210
00:14:55,769 --> 00:14:57,271
Een prachtige gedachte.

211
00:14:57,354 --> 00:14:58,772
En zo leeft hij.

212
00:14:58,856 --> 00:15:04,153
Hij behandelt elk moment alsof het
een mooie herinnering kan worden.

213
00:15:04,528 --> 00:15:06,906
Eerder dit jaar hebben Dave en ik...

214
00:15:06,989 --> 00:15:10,451
...samen shows gegeven
in Austin, Texas.

215
00:15:11,035 --> 00:15:13,954
Daarna zaten we samen in de <i>green room...</i>

216
00:15:14,038 --> 00:15:18,584
en Dave zei: 'Wat voor avond
probeer je er vanavond van te maken?'

217
00:15:18,959 --> 00:15:21,253
Ik zei: 'Ik ga het rustig aan doen.

218
00:15:21,337 --> 00:15:24,465
We hebben gisteren gefeest.
We hebben morgen shows. '

219
00:15:24,673 --> 00:15:28,761
Hij zei 'Wil je deze paddo's proberen?
Ze moeten geweldig  zijn.'

220
00:15:33,307 --> 00:15:34,934
Sorry, Dave's familie.

221
00:15:43,484 --> 00:15:45,110
Ik zei: 'Ik weet het niet.

222
00:15:45,361 --> 00:15:48,572
Misschien doe ik het rustig aan
voor morgen.'

223
00:15:48,822 --> 00:15:51,533
Hij zei: 'Niemand weet dit...

224
00:15:51,617 --> 00:15:55,955
...maar morgen kondigen ze aan
dat ik de winnaar ben...

225
00:15:56,330 --> 00:16:00,250
van de Mark Twain-prijs
voor Amerikaanse humor.'

226
00:16:03,712 --> 00:16:04,797
En hij zei:

227
00:16:05,506 --> 00:16:09,593
'Wat ga je je kinderen
over 20 jaar vertellen, Aziz?

228
00:16:09,843 --> 00:16:14,014
Ga je zeggen 'Ik was er op de dag
waarop Dave Chappelle ontdekte...

229
00:16:14,098 --> 00:16:17,893
...dat hij de Mark Twain-prijs won
en we namen samen paddo's...

230
00:16:17,977 --> 00:16:20,270
...en hadden de avond van ons leven'?

231
00:16:20,437 --> 00:16:23,107
Of ga je ze vertellen
dat je hebt geslapen? '

232
00:16:30,614 --> 00:16:33,659
Ik zei, 'Je hebt gelijk.
Laten we die paddo's nemen.

233
00:16:34,493 --> 00:16:35,536
Op Twain. '

234
00:16:41,417 --> 00:16:42,334
Even serieus.

235
00:16:42,418 --> 00:16:46,880
Als honden konden praten, klonken
verwaarloosde honden als Dave Chappelle.

236
00:16:50,050 --> 00:16:54,888
Als je hem te lang in de tuin
zou laten staan, zou hij klagen.

237
00:16:55,014 --> 00:16:57,391
'Iemand moet hier naartoe komen.

238
00:16:57,474 --> 00:16:58,851
Niemand voert me. '

239
00:17:03,939 --> 00:17:05,482
Het jasje is echt gaaf.

240
00:17:05,566 --> 00:17:07,901
Hé, Ron. Hoe gaat het?

241
00:17:08,986 --> 00:17:11,905
Het lijkt alsof je net
klappen hebt uitgedeeld.

242
00:17:13,490 --> 00:17:17,202
De eerste die mij op het podium liet staan
was ene JT Newton.

243
00:17:17,286 --> 00:17:20,831
Ik weet niet eens of hij nog leeft.
Echt?

244
00:17:20,998 --> 00:17:23,500
Hij woont in Long Island.
-Goed nieuws.

245
00:17:26,462 --> 00:17:29,631
Waande jij ooit iemand dood
die in Long Island woonde?

246
00:17:32,760 --> 00:17:35,971
Ik ging naar een
comedyclub met m'n beste vriend.

247
00:17:36,055 --> 00:17:37,848
We zijn nu nog bevriend.

248
00:17:38,348 --> 00:17:40,476
We kwamen vroeg, het was vijf uur.

249
00:17:40,559 --> 00:17:43,979
In die tijd hoefde je
alleen maar vroeg te komen...

250
00:17:44,063 --> 00:17:48,233
...om mee te mogen doen. 20 plekken
op de lijst. Ik kwam net na school.

251
00:17:48,692 --> 00:17:49,777
Ik koos zeven..

252
00:17:50,527 --> 00:17:52,780
Mijn beste vriend koos de vijfde.

253
00:17:54,364 --> 00:17:55,240
Dat was niks.

254
00:17:57,618 --> 00:17:59,036
Hij redde het niet.

255
00:18:01,830 --> 00:18:03,040
JT introduceerde me.

256
00:18:03,123 --> 00:18:06,293
Hij zei 'Iedereen
moet ergens beginnen en vanavond...

257
00:18:06,376 --> 00:18:07,878
begint deze jongen hier.'

258
00:18:07,961 --> 00:18:09,588
Ik weet het nog goed.

259
00:18:09,963 --> 00:18:13,133
Hij zei: 'Misschien wordt hier nu
een ster geboren.

260
00:18:13,509 --> 00:18:16,261
Een applaus voor Dave Chapel.'

261
00:18:22,643 --> 00:18:25,062
Ik ging alleen,
maar toen ik op moest...

262
00:18:25,145 --> 00:18:27,689
...waren mijn moeder, die hier nu is...

263
00:18:30,400 --> 00:18:34,363
...en haar moeder, die er niet meer is,
ook komen kijken.

264
00:18:34,446 --> 00:18:36,824
Ik smeekte je om niet te komen.

265
00:18:37,116 --> 00:18:39,034
Ik smeekte ze niet te komen.

266
00:18:41,036 --> 00:18:42,996
Maar ik moest dit trotseren.

267
00:18:43,080 --> 00:18:46,542
Dus ik ging naar mijn oma en zei
'Luister, oma. Luister.

268
00:18:47,709 --> 00:18:53,048
Ik ga vanavond dingen zeggen die je me
nog nooit hebt horen zeggen. '

269
00:18:56,677 --> 00:19:00,055
Ma, dit zul je waarderen.
Weet je wat oma toen zei?

270
00:19:00,430 --> 00:19:03,392
'Ik heb erger gehoord.'
-Nee. Ze zei:

271
00:19:03,475 --> 00:19:05,727
'Schat, doe die shit.'

272
00:19:10,023 --> 00:19:10,983
Daar gingen we.

273
00:19:11,817 --> 00:19:15,696
Ik wil dus 'dank je wel' zeggen,
maar ook: 'Zie je nou wel?'

274
00:19:24,454 --> 00:19:25,372
Ja, Dave.

275
00:19:27,624 --> 00:19:28,750
We houden van je.

276
00:20:49,831 --> 00:20:52,251
Dave, je bent geweldig. We houden van je.

277
00:20:52,751 --> 00:20:55,420
De grootste. Een baken van licht.

278
00:20:57,756 --> 00:20:59,174
Dames en heren...

279
00:21:00,050 --> 00:21:01,969
...de weergaloze John Legend.

280
00:21:06,473 --> 00:21:07,891
Oké.
-Bedankt.

281
00:21:12,729 --> 00:21:13,605
Hallo.

282
00:21:19,486 --> 00:21:21,405
Ik ben niet alleen fan van Dave.

283
00:21:21,488 --> 00:21:25,617
Ik groeide ook op in Springfield, Ohio.

284
00:21:26,535 --> 00:21:29,830
Ongeveer 15 minuten
van waar Dave nu woont...

285
00:21:29,913 --> 00:21:33,125
...en waar hij vroeger woonde.
We zijn nu in DC...

286
00:21:33,500 --> 00:21:35,502
...en daar was hij ook vaak...

287
00:21:39,172 --> 00:21:42,009
...maar Dave komt uit Ohio, oké?

288
00:21:44,136 --> 00:21:45,387
Wij claimen hem.

289
00:21:46,638 --> 00:21:48,015
De meeste opvallende...

290
00:21:48,098 --> 00:21:52,185
...grote namen uit Ohio
worden pas beroemd als ze er weg zijn.

291
00:21:53,437 --> 00:21:56,481
Je zou kunnen zeggen
dat dat een vereiste is.

292
00:21:58,108 --> 00:22:03,363
Maar verbazingwekkend genoeg
woont Dave nog in Buckeye State.

293
00:22:06,992 --> 00:22:10,912
Hij woont nog in een plaats
waarvan mensen zich afvragen...

294
00:22:11,371 --> 00:22:14,416
...waarom woont Dave Chappelle
in die stad?

295
00:22:16,251 --> 00:22:18,879
Hij woont
in het zogenaamde Vergeten Amerika.

296
00:22:19,338 --> 00:22:23,425
Dave is het nooit vergeten.
Hij heeft de wereld naar Ohio gebracht.

297
00:22:24,009 --> 00:22:28,930
Zijn jaarlijkse jamsessies
op een lokale boerderij zijn legendarisch.

298
00:22:29,306 --> 00:22:34,019
Hij heeft de beste talenten ter wereld
samengebracht om het leven daar te vieren.

299
00:22:34,102 --> 00:22:39,483
En onlangs, na de schietpartij in Dayton,
bracht hij troost na die tragedie.

300
00:22:44,321 --> 00:22:45,530
En natuurlijk...

301
00:22:46,406 --> 00:22:51,078
was de meest iconische  en onvergetelijke
jamsessie in de geschiedenis...

302
00:22:51,161 --> 00:22:52,788
...die van 2005.

303
00:22:53,163 --> 00:22:57,542
Hij nam een groep uit zijn geboortestad
in Ohio inclusief studenten...

304
00:22:57,626 --> 00:23:00,587
van onze plaatselijke zwarte universiteit,
Central State...

305
00:23:00,921 --> 00:23:03,215
...in een bus mee naar Brooklyn.

306
00:23:06,134 --> 00:23:08,428
En toen ze in Brooklyn aankwamen...

307
00:23:08,512 --> 00:23:12,015
...creëerde Dave
een geweldig popcultuurmoment.

308
00:23:12,099 --> 00:23:17,687
Hij bracht enkele van de belangrijkste
hiphop- en neo-soulartiesten samen...

309
00:23:18,480 --> 00:23:21,400
...voor een episch concert
waarin Dave's comedy...

310
00:23:21,608 --> 00:23:23,819
...en zijn muzieksmaak  samengingen.

311
00:23:24,319 --> 00:23:27,239
Komieken en muzikanten waren zo.

312
00:23:27,447 --> 00:23:30,158
Elke komiek wil muzikant worden.

313
00:23:31,076 --> 00:23:33,412
Elke muzikant denkt dat hij grappig is.

314
00:23:33,495 --> 00:23:37,624
Ma heeft drie tieten. Een voor melk,
een voor water en een is stuk.

315
00:23:38,208 --> 00:23:42,295
Het is niet eens zo grappig.
Maar door die klap wel.

316
00:23:42,379 --> 00:23:44,548
Niemand heeft drie tieten. Absurd.

317
00:23:45,132 --> 00:23:48,677
Al voor ik die mensen die komen
ontmoet had...

318
00:23:48,760 --> 00:23:50,220
...was ik fan van hen.

319
00:23:50,303 --> 00:23:53,974
Met hen samenwerken in zo'n omgeving
is een droom die uitkomt.

320
00:23:54,057 --> 00:23:56,351
Dit concert wilde ik altijd al zien.

321
00:24:11,867 --> 00:24:15,162
We hebben de wereld wakker geschud.

322
00:24:21,168 --> 00:24:22,127
Hoe gaat het?

323
00:24:24,045 --> 00:24:26,006
Ik ben Q-Tip. Ik ben...

324
00:24:27,466 --> 00:24:32,012
Ik ben er trots op dat ik
de artistiek directeur van hiphop ben...

325
00:24:32,095 --> 00:24:33,763
...in het Kennedy Center.

326
00:24:35,265 --> 00:24:37,267
Ik wil met m'n vriend praten.

327
00:24:38,101 --> 00:24:39,269
Jij, m'n broer.

328
00:24:40,979 --> 00:24:41,813
Ik hou van je.

329
00:24:42,189 --> 00:24:44,691
Ik ken hem al sinds hij begon.

330
00:24:44,941 --> 00:24:49,696
En het was 1992 of 93
en hij stapte in de bus en zei 'Hoi.

331
00:24:49,779 --> 00:24:55,327
ik ben Dave Chappelle.' Je bent Dave
Chappelle. Van <i>Robin Hood: Men in Tights.</i>

332
00:24:55,952 --> 00:25:00,081
Ik ben de enige<i> </i>rapper
die toen naar Mel Brooks keek.

333
00:25:04,294 --> 00:25:08,757
Ik gaf Dave z'n eerste pak
toen hij Letterman deed in 1995.

334
00:25:08,840 --> 00:25:11,843
Of misschien 94.
Ik nam hem mee naar Barney's.

335
00:25:11,927 --> 00:25:13,595
Hij droeg nog Cross Colours.

336
00:25:15,764 --> 00:25:18,808
Rustig, denk nu niet
dat ik een boze zwarte man ben.

337
00:25:18,892 --> 00:25:20,560
Dat ben ik wel, maar...

338
00:25:21,394 --> 00:25:25,357
Ik heb het recht om boos te zijn.
Voor mij was het anders.

339
00:25:25,941 --> 00:25:29,027
Ik weet niet of jullie
in reïncarnatie geloven...

340
00:25:29,903 --> 00:25:32,864
maar ik ben al vier levens op rij
zwart geweest.

341
00:25:34,824 --> 00:25:36,201
Ik heb een pauze nodig.

342
00:25:39,829 --> 00:25:44,292
Help me met het verwelkomen van
de medebedenker van <i>Chapelle's Show...</i>

343
00:25:44,668 --> 00:25:46,628
...de enige echte Neal Brennan.

344
00:26:01,268 --> 00:26:02,143
Hoi, Dave.

345
00:26:03,687 --> 00:26:08,233
Ik weet niet hoe deze avond er kwam.
Dave houdt niet van formele evenementen.

346
00:26:08,316 --> 00:26:11,069
Normaal kleedt hij zich
als een glazenwasser.

347
00:26:14,114 --> 00:26:18,660
Z'n vrouw Elaine zei vast: 'Hoe kan ik je
twee uur laten stoppen met roken?'

348
00:26:18,743 --> 00:26:21,871
Dave zei, ervan uitgaand
dat het nooit zou gebeuren:

349
00:26:22,747 --> 00:26:26,668
'Je moet Jon Stewart,
Sarah Silverman, Neal...

350
00:26:27,127 --> 00:26:31,590
...Q-Tip, Tiffany Haddish, Warren
Michaels, John Legend, Bradley Cooper...

351
00:26:31,673 --> 00:26:33,800
...en Morgan Freeman...

352
00:26:41,391 --> 00:26:43,643
...in DC mijn talent laten eren.'

353
00:26:43,727 --> 00:26:47,397
Elaine zei: 'Geweldig. 27 oktober. '
Dave dacht: verdomme.

354
00:26:52,736 --> 00:26:54,696
Dave gaf me een carrière.

355
00:26:55,030 --> 00:26:59,534
We ontmoetten elkaar in 1992
in een comedyclub in New York.

356
00:26:59,618 --> 00:27:04,080
We schreven een paar grappen samen,
maar ik hoopte  op iets groters.

357
00:27:04,164 --> 00:27:06,458
In 1997 belde Dave me en zei:

358
00:27:06,541 --> 00:27:12,297
'Als Universal contact opneemt, zeg dan
dat we samen een wietfilm schrijven. '

359
00:27:19,721 --> 00:27:21,806
Ik zei: 'Welke Wietfilm?'

360
00:27:22,349 --> 00:27:24,392
Dave zei: 'Maak je niet druk.'

361
00:27:26,186 --> 00:27:28,813
En toen belde iemand van Universal me.

362
00:27:28,897 --> 00:27:31,691
'Schrijf je een wietfilm
met Dave Chappelle?'

363
00:27:31,775 --> 00:27:33,485
Ik zei: 'Ja.'

364
00:27:34,527 --> 00:27:39,032
'Wanneer krijgen we een opzet?'
En ik zei:  'Over 30 dagen.'

365
00:27:45,330 --> 00:27:47,457
We hadden dus een maand daarvoor.

366
00:27:47,540 --> 00:27:51,961
Op dag 29 belde ik Dave uiteindelijk.
'We moeten die wietfilm uitwerken.'

367
00:27:55,131 --> 00:27:56,800
Hij zei: 'Welke wietfilm?'

368
00:28:05,225 --> 00:28:07,936
We bedachten <i>Half Baked </i>dus de dag ervoor.

369
00:28:08,019 --> 00:28:10,980
Het duurde de hele dag, zo'n 16 uur.

370
00:28:11,189 --> 00:28:13,942
En die aandacht voor detail
was eraan te zien.

371
00:28:16,986 --> 00:28:19,447
Ik kan niet eens bewegen.

372
00:28:20,657 --> 00:28:22,909
Het voelt alsof ik hier vastzit.

373
00:28:27,872 --> 00:28:32,919
In januari 1998 moest <i>Half Baked</i>
het opnemen tegen <i>Good Will Hunting...</i>

374
00:28:38,133 --> 00:28:39,259
<i>...Wag the Dog...</i>

375
00:28:40,385 --> 00:28:42,387
<i>...As Good As It Gets...</i>

376
00:28:42,470 --> 00:28:44,889
...en o ja, <i>Titanic.</i>

377
00:28:50,478 --> 00:28:51,354
Precies.

378
00:28:53,648 --> 00:28:58,278
Het werd afgekraakt, flopte commercieel
en is eerlijk gezegd niet erg goed.

379
00:28:59,404 --> 00:29:03,658
Toen de stank na een paar jaar weg was,
op professioneel en privé-vlak...

380
00:29:04,075 --> 00:29:07,579
...belden Dave en ik elkaar weer.
Dat deden mensen vroeger.

381
00:29:09,205 --> 00:29:13,126
Hij zei: 'We moeten een tv-show doen,
zoals<i> Playboy After Dark. '</i>

382
00:29:13,418 --> 00:29:16,588
Als je je herinnert wat
<i>Playboy After Dark </i>was...

383
00:29:17,213 --> 00:29:20,091
...zorg dan dat je testament op orde is.

384
00:29:23,136 --> 00:29:25,597
Als je je dat  niet herinnert...

385
00:29:25,680 --> 00:29:29,100
...het was een relaxte tv-show
in de jaren 70...

386
00:29:29,267 --> 00:29:32,312
...van Hugh Hefner,
een tijdschriftenuitgever...

387
00:29:32,395 --> 00:29:33,938
...en milde sekshandelaar.

388
00:29:37,484 --> 00:29:40,111
Stel je Jeffrey Epstein voor met een grot.

389
00:29:49,204 --> 00:29:51,915
Hoe dan ook, Dave en ik
bedachten een opzet...

390
00:29:51,998 --> 00:29:55,877
...voor wat <i>Chapelle's Show </i>zou worden.
Ik ging wat zenders af.

391
00:29:55,960 --> 00:29:57,462
HBO ging slecht.

392
00:29:58,087 --> 00:30:00,340
De vrouw zei tegen Dave en ik citeer:

393
00:30:00,423 --> 00:30:03,384
'Waarom willen we jou
als we Chris Rock hebben?'

394
00:30:05,053 --> 00:30:08,973
Toen kon er maar
één populaire zwarte komiek tegelijk zijn.

395
00:30:10,433 --> 00:30:12,685
Nu kunnen het er wel drie zijn.

396
00:30:17,398 --> 00:30:20,610
Daarna gingen we naar
Comedy Central en zij namen het.

397
00:30:20,693 --> 00:30:24,030
We maakten een pilot.
Toen mochten we een serie maken...

398
00:30:24,113 --> 00:30:27,367
...en de show verliep heel goed.
Absurd  goed.

399
00:30:27,450 --> 00:30:30,537
'Zo goed dat je naar Afrika moet'-goed.

400
00:30:33,623 --> 00:30:34,666
Ons topverhaal.

401
00:30:34,749 --> 00:30:37,919
Het Congres keurde
meer dan een biljoen dollar goed...

402
00:30:38,002 --> 00:30:40,505
..als compensatie voor de slavernij.

403
00:30:40,755 --> 00:30:44,384
Nu heb ik voorgoed genoeg sigaretten
voor mij en mijn familie.

404
00:30:44,968 --> 00:30:47,095
Ik ben rijk.

405
00:30:47,804 --> 00:30:51,432
Aan het begin wist ik dat Dave
de grappigste was die ik kende.

406
00:30:51,516 --> 00:30:55,520
Aan het eind dat hij een van
de grappigsten aller tijden was.

407
00:30:55,603 --> 00:30:57,647
Soms improviseerde hij iets...

408
00:30:57,730 --> 00:31:01,734
...waar we nooit over
hadden gesproken of nagedacht.

409
00:31:01,818 --> 00:31:05,989
Clayton Bigsby's toespraken
over blanke lucht inademen...

410
00:31:06,155 --> 00:31:08,700
en <i>Will & Grace, </i>allemaal geïmproviseerd.

411
00:31:09,492 --> 00:31:12,996
Als je <i>Will & Grace</i> niet leuk vindt,
is er niks mis met jou.

412
00:31:13,162 --> 00:31:15,373
Dan is er iets mis met Will.

413
00:31:15,999 --> 00:31:17,375
Hij is homoseksueel.

414
00:31:19,335 --> 00:31:22,881
Tyrone Biggums' speech
over drugs met Mickey Mouse.

415
00:31:22,964 --> 00:31:24,215
Helemaal verzonnen.

416
00:31:24,465 --> 00:31:25,300
Jij.

417
00:31:25,967 --> 00:31:28,595
Weet je hoe hondenvoer smaakt? Nou?

418
00:31:29,012 --> 00:31:31,222
Net zoals het ruikt.

419
00:31:32,223 --> 00:31:33,057
Heerlijk.

420
00:31:33,808 --> 00:31:37,103
Rick James die zegt dat je
moet oprotten met je bank.

421
00:31:37,186 --> 00:31:40,607
Koop er nog eentje, rijke klootzak.
Rot op met je bank.

422
00:31:40,690 --> 00:31:44,736
Rot op met je bank.
-Wat zeggen vijf vingers tegen je gezicht?

423
00:31:45,194 --> 00:31:46,112
Klap.

424
00:31:48,114 --> 00:31:52,201
Hij verzon het allemaal. Voor Dave
schrijven en regisseren was soms...

425
00:31:52,285 --> 00:31:54,787
...gewoon met open mond op de set staan.

426
00:31:56,039 --> 00:31:56,873
Cut?

427
00:31:59,042 --> 00:32:03,546
Wat ik leuk vond aan <i>Chappelle's Show</i>
is dat Dave zichzelf kon zijn.

428
00:32:03,838 --> 00:32:07,050
Hij kon z'n intellect,
z'n woede, z'n moraal uiten...

429
00:32:07,133 --> 00:32:11,888
...z'n dwaasheid, z'n hypocrisie,
z'n verdriet, z'n enorme talent.

430
00:32:12,055 --> 00:32:15,892
<i>Chappelle's Show</i> was zeldzaam.
Het was een volledig document...

431
00:32:16,017 --> 00:32:18,770
van een mens die in de VS woont...

432
00:32:18,853 --> 00:32:22,190
...terwijl hij geboren is
met een donkere huid.

433
00:32:22,899 --> 00:32:25,193
Dus, <i>Playboy After Dark.</i>

434
00:32:27,487 --> 00:32:32,116
En de show was persoonlijk. Ik dacht dat
hij me de flop van <i>Half Baked</i> verweet.

435
00:32:32,200 --> 00:32:36,621
En we maakten een sketch waarin Dave
stopte omdat hij Oprah had bezwangerd.

436
00:32:37,163 --> 00:32:38,122
En...

437
00:32:40,667 --> 00:32:42,251
En we deden een scène...

438
00:32:42,335 --> 00:32:47,674
...waarin hij door de kantoren raast
en vuilnis op mijn hoofd gooit.

439
00:32:48,007 --> 00:32:52,887
En hierom denk ik dat hij het me verweet.
Toen hij het afval op me gooide...

440
00:32:53,012 --> 00:32:55,139
zei hij: 'Dit is voor <i>Half Baked.'</i>

441
00:33:00,395 --> 00:33:03,898
Zoals je ziet, beweert hij
dat ik die zin heb geschreven....

442
00:33:03,982 --> 00:33:06,150
...en hem die liet zeggen.
-Klopt.

443
00:33:06,234 --> 00:33:11,364
Dat is de enige keer deze hele avond dat
ik wat eer krijg voor <i>Chappelle's Show.</i>

444
00:33:16,828 --> 00:33:20,164
Ik en Dave komen allebei uit DC
en gingen in het begin...

445
00:33:20,248 --> 00:33:22,375
...met de trein naar comedyshows.

446
00:33:23,209 --> 00:33:26,838
Dave Chappelle is de
oudste jonge komiek in het vak.

447
00:33:27,797 --> 00:33:31,300
Ik ben 44, ik doe al 43 jaar comedy.

448
00:33:34,470 --> 00:33:36,806
Deze klootzak werd geboren,
kwam eruit.

449
00:33:37,348 --> 00:33:38,766
'Klop klop, klootzak.'

450
00:33:44,313 --> 00:33:46,649
Met een sigaret in zijn hand.

451
00:33:48,276 --> 00:33:51,612
De <i>Dave Chappelle Show.</i>
Die show veranderde mijn leven.

452
00:33:51,696 --> 00:33:53,781
Vooral het personage Ashy Larry.

453
00:33:53,865 --> 00:33:56,367
Veel mensen kennen me als Ashy Larry.

454
00:33:58,411 --> 00:34:02,707
Toen we dat deden, zei Dave:
'Hoe ga je je op die rol voorbereiden?'

455
00:34:02,790 --> 00:34:04,459
Ik zei, 'Ik ga douchen...

456
00:34:06,002 --> 00:34:09,505
...droog me af. Ik word
de meest <i>ashy </i>klootzak in Hollywood.

457
00:34:11,257 --> 00:34:13,676
Ik kom uit Washington.

458
00:34:14,719 --> 00:34:16,471
Chocolate City.

459
00:34:19,057 --> 00:34:21,309
Voor ons is 'nigga' een voornaamwoord.

460
00:34:23,102 --> 00:34:27,857
We hebben een olifantenhuid.
We gaan de grappen niet uit de weg.

461
00:34:27,982 --> 00:34:31,694
Eigenlijk was humor
onze manier van overleven.

462
00:34:31,778 --> 00:34:35,490
De enige reden dat ik nooit
in elkaar ben geslagen op straat...

463
00:34:35,573 --> 00:34:38,993
...is omdat nigga's wisten
dat ik hilarisch ben.

464
00:34:44,624 --> 00:34:48,377
Ik ging net naar het middelbaar.
De directeur heette Ralph Neal.

465
00:34:48,461 --> 00:34:52,882
Die nigga had <i>Lean on Me </i>gezien
en liep ook rond met een megafoon.

466
00:34:57,386 --> 00:34:59,388
Ik kwam net van de school in Ohio.

467
00:34:59,472 --> 00:35:02,391
Ik was drie jaar weg
en in die drie jaar...

468
00:35:02,475 --> 00:35:05,561
...kwam er crack.
Ik ging terug naar Washington.

469
00:35:06,062 --> 00:35:08,773
Jullie herinneren je crack toch nog wel?

470
00:35:10,858 --> 00:35:12,944
Wat het met deze stad heeft gedaan.

471
00:35:13,402 --> 00:35:17,949
Daarom is het vreemd om zoveel blanken
te zien joggen en kinderwagens duwen.

472
00:35:18,825 --> 00:35:21,744
In DC deden nigga's al het zware werk.

473
00:35:22,620 --> 00:35:24,163
Wij deden het zware deel.

474
00:35:25,123 --> 00:35:26,582
Dit is een Zwarte stad.

475
00:35:27,416 --> 00:35:29,335
Ze noemen het Chocoladestad.

476
00:35:29,418 --> 00:35:31,587
Niet vanwege chocolade.

477
00:35:34,465 --> 00:35:35,758
Vanwege nigga's.

478
00:35:39,053 --> 00:35:42,181
Ik heb Dave hier in Washington ontmoet.

479
00:35:45,434 --> 00:35:47,812
Ja. Ik was 19.

480
00:35:47,937 --> 00:35:49,188
Hij was 17.

481
00:35:49,272 --> 00:35:51,858
Wij traden op in de club Garvin's.

482
00:35:52,066 --> 00:35:54,735
Ik weet nog dat we
naar McDonald's gingen....

483
00:35:55,236 --> 00:35:58,114
...en we hadden het over comedy...

484
00:35:58,322 --> 00:36:01,534
...en z'n toekomstplannen en ik zei:

485
00:36:01,617 --> 00:36:03,327
'Kom naar New York.'

486
00:36:03,870 --> 00:36:07,331
En na zijn middelbare school...

487
00:36:09,417 --> 00:36:11,961
...deed hij dat.
Hij kwam naar New York...

488
00:36:12,044 --> 00:36:15,756
...en we werkten bij dezelfde comedyclub,
de Boston Comedy Club.

489
00:36:15,840 --> 00:36:16,799
En...

490
00:36:17,508 --> 00:36:18,509
Oké.

491
00:36:18,759 --> 00:36:23,222
Wel verwarrend, een club in New York
die de Boston Comedy Club heet.

492
00:36:23,306 --> 00:36:26,184
Ik bedenk de namen niet.
Cokeverslaafden wel.

493
00:36:28,769 --> 00:36:29,896
Maar in New York...

494
00:36:29,979 --> 00:36:32,481
...was Dave meteen geliefd...

495
00:36:32,565 --> 00:36:35,151
...in het stand-upwereldje.
Ik weet nog....

496
00:36:35,234 --> 00:36:38,070
...dat hij een rol kreeg
in die Mel Brooks-film.

497
00:36:38,154 --> 00:36:41,782
<i>Robin Hood: Men in Tights. </i>We dachten:
Dave heeft het gemaakt.

498
00:36:48,039 --> 00:36:50,208
Wie is de man?
-Ga.

499
00:36:50,541 --> 00:36:52,919
Hij kwam terug uit LA.

500
00:36:53,169 --> 00:36:56,547
Hij sprak op het podium
over z'n reis naar het westen...

501
00:36:56,631 --> 00:37:01,552
...en hoe hij eindelijk na al die verhalen
Compton had bezocht.

502
00:37:02,136 --> 00:37:07,266
En het verbaasde hem om te zien
dat mensen daar tuinen hadden.

503
00:37:10,269 --> 00:37:12,313
Compton was zo aanlokkelijk...

504
00:37:12,730 --> 00:37:15,358
...maar mensen waren
hun gras aan het maaien.

505
00:37:17,526 --> 00:37:19,028
Natuurlijk deden ze dat.

506
00:37:19,320 --> 00:37:22,740
Maar er was iets
met dat kleine detail.

507
00:37:22,823 --> 00:37:24,533
En dat is wat hij doet.

508
00:37:24,617 --> 00:37:27,662
Hij laat zich verrassen
door wat hij leert...

509
00:37:27,995 --> 00:37:30,623
...en dan neemt hij ons mee...

510
00:37:30,831 --> 00:37:33,251
...terwijl hij elke invalshoek bekijkt.

511
00:37:33,334 --> 00:37:35,878
Invalshoeken
die de meesten niet eens zien.

512
00:37:36,420 --> 00:37:39,924
Is het niet raar hoe deze ziekte
in 1980 opeens begint...

513
00:37:40,049 --> 00:37:42,885
en alleen  nigga's,
flikkers en junkies doodt?

514
00:37:42,969 --> 00:37:49,183
Wat een toeval dat deze ziekte
iedereen haat die oude blanken haten?

515
00:37:52,395 --> 00:37:53,980
Of God is blank...

516
00:37:54,063 --> 00:37:56,983
...of de regering verstopte het
in discoballen.

517
00:37:58,234 --> 00:38:01,404
Hij denkt altijd na over dingen,
hij onderzoekt alles.

518
00:38:01,737 --> 00:38:03,030
En hij kruipt echt...

519
00:38:03,531 --> 00:38:05,074
...in z'n eigen wereld.

520
00:38:06,117 --> 00:38:09,787
Nu wist ik dat ik in een rotbuurt was.
Dit zie je alleen daar.

521
00:38:09,870 --> 00:38:13,249
En onthoud dat het drie uur 's nachts was.

522
00:38:13,791 --> 00:38:15,209
Ik kijk uit het raam...

523
00:38:17,044 --> 00:38:19,505
En er stond een baby op de hoek.

524
00:38:24,176 --> 00:38:27,179
En de baby leek niet eens bang.
Die stond daar maar.

525
00:38:32,768 --> 00:38:34,854
Ik werd er verdrietig van.

526
00:38:34,937 --> 00:38:36,897
Ik wilde de baby helpen.

527
00:38:37,982 --> 00:38:41,861
'Maar ik vertrouw jou
ook niet, sorry.' Klik.

528
00:38:43,738 --> 00:38:48,367
Ik weet nog dat we samen in Vancouver
waren en hij een joint kwam roken.

529
00:38:48,659 --> 00:38:49,535
En dat...

530
00:38:50,202 --> 00:38:52,163
...is precies wat hij deed.

531
00:38:52,288 --> 00:38:53,414
Hij kwam langs...

532
00:38:56,625 --> 00:38:58,502
...en rookte een joint.

533
00:38:59,837 --> 00:39:00,796
Het hele ding.

534
00:39:03,049 --> 00:39:04,300
In z'n eentje.

535
00:39:06,469 --> 00:39:09,472
Terwijl hij sprak over wat er
mis was met de wereld.

536
00:39:09,555 --> 00:39:12,600
Weet je wat er mis mee is?
Er wordt niet gedeeld.

537
00:39:14,268 --> 00:39:15,311
Het is...

538
00:39:15,853 --> 00:39:17,730
'hijs, hijs, doorgeven...'

539
00:39:17,813 --> 00:39:20,107
...niet 'hijs, hijs, hijs, hijs.'

540
00:39:22,818 --> 00:39:26,947
Kun je dit geloven?
Je krijgt de Mark Twain-prijs.

541
00:39:27,073 --> 00:39:28,240
Ongelooflijk.

542
00:39:30,576 --> 00:39:31,952
Je verdient het.

543
00:39:33,037 --> 00:39:34,705
Dit is terecht. Het is…

544
00:39:34,789 --> 00:39:37,750
Het is perfect dat je
de Mark Twain-prijs krijgt...

545
00:39:37,833 --> 00:39:42,129
...want jullie gebruiken allebei
het N-woord graag in je meesterwerken.

546
00:39:44,465 --> 00:39:45,424
Waarom...

547
00:39:45,508 --> 00:39:49,512
...kan ik ongestraft
het woord 'nigga' zeggen...

548
00:39:52,348 --> 00:39:54,850
...maar niet het woord 'flikker'?

549
00:39:57,144 --> 00:40:02,149
En ze zei:
'Omdat jij niet homo bent, David.'

550
00:40:04,151 --> 00:40:05,486
Ik zei: 'Nou...

551
00:40:08,864 --> 00:40:10,950
...ik ben ook geen nigga.'

552
00:40:16,914 --> 00:40:20,167
Het feit dat je hier bent,
is alles wat ik nodig heb.

553
00:40:20,960 --> 00:40:23,587
Ik hou onvoorwaardelijk
van Dave Chappelle.

554
00:40:24,422 --> 00:40:27,466
Ik ontmoette Dave in de jaren 90,
begin jaren 90.

555
00:40:27,842 --> 00:40:31,637
Een zeventienjarige jongen
die naar New York City kwam...

556
00:40:32,513 --> 00:40:36,600
...en die het vak leerde
in de moeilijkste comedyclubs...

557
00:40:37,768 --> 00:40:40,020
...in het land. En hij was...

558
00:40:41,188 --> 00:40:45,860
...al verbazingwekkend rijp
op 17-jarige leeftijd.

559
00:40:45,943 --> 00:40:51,866
En van ons oude, grijze comedyveteranen
zou je alleen maar woede verwachten...

560
00:40:52,825 --> 00:40:55,369
...tegenover dit wonderkind...

561
00:40:56,287 --> 00:40:57,872
...die jonge Mozart.

562
00:40:58,497 --> 00:41:00,249
En toch hield je van hem...

563
00:41:01,041 --> 00:41:04,545
...omdat hij
zo vreselijk goedaardig was.

564
00:41:05,129 --> 00:41:08,716
Zelfs toen al wist ik
hoe hilarisch hij was en...

565
00:41:09,258 --> 00:41:13,262
...hoeveel inzicht hij had.
Ik weet nog hoe we  samenwerkten.

566
00:41:13,345 --> 00:41:18,809
Bij Comedy Central. Ik bij <i>The Daily Show.</i>
Dave bij <i>Chappelle's Show.</i> En dat...

567
00:41:18,893 --> 00:41:21,228
...was een raket die hij had gemaakt.

568
00:41:22,688 --> 00:41:24,398
En het werd een cultureel...

569
00:41:25,357 --> 00:41:26,275
...fenomeen.

570
00:41:27,610 --> 00:41:30,571
En Comedy Central had er alles voor over.

571
00:41:30,863 --> 00:41:33,908
En ze boden Dave vijftig miljoen dollar...

572
00:41:34,742 --> 00:41:36,869
...om hen nog één seizoen te geven.

573
00:41:37,036 --> 00:41:39,580
Maar Dave was toen in tweestrijd...

574
00:41:40,164 --> 00:41:43,042
...vanwege de moeilijkheid van de show...

575
00:41:43,542 --> 00:41:46,504
...en omdat hij zich afvroeg
wat de impact was...

576
00:41:46,587 --> 00:41:49,089
...op het publiek
waarvoor het bedoeld was.

577
00:41:50,090 --> 00:41:51,717
En hij liep ervan weg.

578
00:41:52,843 --> 00:41:54,345
En op dat moment...

579
00:41:55,346 --> 00:41:56,972
...dacht ik:

580
00:41:57,890 --> 00:42:01,560
Heeft Comedy Central 50 miljoen dollar?

581
00:42:17,451 --> 00:42:21,539
Deze klootzakken laten ons niet eens
snacks eten bij<i> The Daily Show.</i>

582
00:42:22,915 --> 00:42:27,586
Ze hebben 50 miljoen dollar.

583
00:42:32,925 --> 00:42:35,928
Nou, op dat moment ging Dave weg.

584
00:42:36,554 --> 00:42:40,766
Hij was klaar. Maar ik wist dat
dat geld een thuis nodig had.

585
00:42:47,314 --> 00:42:48,524
Dave, ik wil...

586
00:42:49,483 --> 00:42:50,359
...sorry...

587
00:42:52,278 --> 00:42:56,407
...dat je weet dat ik dat geld opgevoed
heb alsof het van mezelf was.

588
00:43:02,705 --> 00:43:05,708
Deze man is ongelooflijk.
Niet alleen zijn stand-up.

589
00:43:06,125 --> 00:43:08,919
Hoe hij met mensen omgaat.
Willekeurige fans.

590
00:43:09,336 --> 00:43:13,340
We waren in Minneapolis, Minnesota.
Een blanke knul flipte helemaal.

591
00:43:13,507 --> 00:43:14,842
'Mijn god.

592
00:43:15,259 --> 00:43:18,262
Dave Chappelle. '
Hij draaide helemaal door.

593
00:43:18,470 --> 00:43:23,684
Ik zei: 'Doe  rustig.' Omdat ik groot ben,
zien ze me voor een bodyguard aan.

594
00:43:23,976 --> 00:43:25,769
'Rustig.' 'Kom op, man.'
'

595
00:43:25,894 --> 00:43:27,730
'O, mijn god. Dave Chappelle.

596
00:43:27,813 --> 00:43:29,398
Kom naar mijn appartement.

597
00:43:29,481 --> 00:43:30,649
Ik heb wiet.'

598
00:43:33,193 --> 00:43:37,406
En Dave keek naar mij, ik keek naar hem.
'Mijn wiet is op,' zei ik.

599
00:43:38,574 --> 00:43:41,160
'Laten we eens kijken hoe het daar zit...

600
00:43:42,161 --> 00:43:43,829
...en dan zien we wel weer.'

601
00:43:43,912 --> 00:43:47,333
Snap je? We gingen naar z'n flat.
Ik ging naar binnen.

602
00:43:47,416 --> 00:43:50,544
Ik zag zo'n enorme wietpot,
zoals blanken die hebben.

603
00:43:50,836 --> 00:43:53,380
Ik nam een beetje en zei:
'Dank je wel.'

604
00:43:53,464 --> 00:43:54,965
We wilden weglopen.

605
00:43:55,049 --> 00:43:58,135
En hij beukt op de deur
an zijn huisgenoot.

606
00:43:59,553 --> 00:44:01,972
'Wakker worden, bro. Word wakker.

607
00:44:02,056 --> 00:44:06,769
We hebben Dave Chappelle in onze flat.'

608
00:44:07,311 --> 00:44:10,356
Maar hij wordt maar niet wakker.

609
00:44:10,439 --> 00:44:13,776
Wij gingen weg en hij zei:
'Maak alsjeblieft een foto.

610
00:44:14,151 --> 00:44:16,153
Ga met me op de foto.'

611
00:44:16,403 --> 00:44:19,114
Dave had zoiets van:
'Hé, we gaan nu weg.

612
00:44:19,490 --> 00:44:21,283
Om veiligheidsredenen...

613
00:44:23,535 --> 00:44:24,870
...gaat dat niet.'

614
00:44:25,579 --> 00:44:27,748
We lopen zijn trap af...

615
00:44:27,831 --> 00:44:30,501
en hij staat bovenaan de trap.

616
00:44:30,751 --> 00:44:35,381
'Niemand zal me geloven.'

617
00:44:38,300 --> 00:44:39,677
Geweldig gedaan.

618
00:44:39,760 --> 00:44:40,844
Geweldig gedaan.

619
00:44:41,220 --> 00:44:44,765
Ik wil burgemeester van Washington,
Muriel Bowser, vernoemen.

620
00:44:48,227 --> 00:44:49,603
Ik moet zeggen...

621
00:44:50,604 --> 00:44:52,940
...dat je heel bijzonder voor me bent.

622
00:44:53,565 --> 00:44:55,442
We schelen maar een jaar...

623
00:44:55,776 --> 00:44:58,946
...en jij runt onze stad fantastisch.

624
00:44:59,780 --> 00:45:01,699
Ik liep naar mijn oude school.

625
00:45:02,866 --> 00:45:08,372
Burgemeester Muriel had een renovatie
van 150 miljoen dollar geregeld...

626
00:45:08,455 --> 00:45:10,833
...voor de Duke Ellington School.

627
00:45:11,709 --> 00:45:15,921
Ik was zo jaloers op de leerlingen daar.
Ik vind je echt geweldig...

628
00:45:16,004 --> 00:45:18,507
...en je hebt deze stad echt gezegend.

629
00:45:18,590 --> 00:45:22,010
Bedankt. Oprecht.

630
00:45:25,264 --> 00:45:28,809
Ik heb nooit in Washington gestemd,
maar als ik dat deed...

631
00:45:30,602 --> 00:45:32,604
...stemde ik op jou. En weet je?

632
00:45:33,939 --> 00:45:36,734
Zelfs als je crack rookte,
stemde ik nog op je.

633
00:45:37,776 --> 00:45:40,738
Dat zou je nooit doen.
Maar als je dat ooit wilt..

634
00:45:41,321 --> 00:45:44,283
...leef je dan uit.
Die speelruimte heb je bij me.

635
00:45:51,874 --> 00:45:56,503
Ik werd me bewust van Dave Chappelle
zo rond de eerste <i>Nutty Professor.</i>

636
00:45:56,879 --> 00:45:59,047
Ik had zijn rol moeten spelen.

637
00:45:59,465 --> 00:46:01,467
En toen ik hem zag, dacht ik:

638
00:46:01,550 --> 00:46:05,596
Hé, die knul zou grappig zijn in die rol.

639
00:46:05,679 --> 00:46:08,891
Ik probeerde vredig te zijn. Maar nu...

640
00:46:08,974 --> 00:46:11,310
...moet Reggie je 'karaterizeren.'

641
00:46:12,644 --> 00:46:15,397
Dave is zoveel slimmer dan iedereen.

642
00:46:16,231 --> 00:46:17,232
Dave is...

643
00:46:18,025 --> 00:46:21,570
...misschien wel
de meest intellectuele komiek ooit.

644
00:46:21,695 --> 00:46:27,910
Pas na 400 jaar kregen we door
dat de zwakke plek van blanken...

645
00:46:28,911 --> 00:46:31,205
...knielen tijdens het volkslied is.

646
00:46:34,792 --> 00:46:36,293
Dat is een tere ziel.

647
00:46:37,753 --> 00:46:38,754
Inderdaad.

648
00:46:38,837 --> 00:46:40,422
<i>de rode gloed van de raket</i>

649
00:46:42,341 --> 00:46:44,885
Wat doen jullie? Sta op.

650
00:46:45,677 --> 00:46:47,262
Hij verruimde de kunst...

651
00:46:47,638 --> 00:46:50,098
en zijn impact op de cultuur.

652
00:46:51,350 --> 00:46:54,061
Hij is de stem van zijn generatie.

653
00:46:54,144 --> 00:46:56,188
Niemand anders komt in de buurt.

654
00:47:09,535 --> 00:47:10,369
Wauw.

655
00:47:11,578 --> 00:47:13,121
Oké dan.

656
00:47:13,831 --> 00:47:18,961
Mijn dochter is daar en ik ben zo blij
dat ik je heb ontmoet voor ik haar  kreeg.

657
00:47:19,837 --> 00:47:23,632
Nee, dat is goed. Want je hebt me
geleerd een betere man te zijn.

658
00:47:23,715 --> 00:47:26,009
Jij leert me hoe ik beter kan zijn.

659
00:47:26,134 --> 00:47:27,970
Dat besefte ik net.

660
00:47:33,392 --> 00:47:34,768
Dat is toch je zoon?

661
00:47:36,103 --> 00:47:36,937
Jay.

662
00:47:37,020 --> 00:47:38,689
Hij is nu net zo oud...

663
00:47:39,648 --> 00:47:41,692
...als jij toen ik je ontmoette.

664
00:47:43,402 --> 00:47:46,822
Ik zag je op YouTube.
Die video met het meisje.

665
00:47:47,197 --> 00:47:48,031
Oké.

666
00:47:49,908 --> 00:47:53,996
Daar werd ik blij van.
Je zag eruit als jezelf. Jij was gewoon...

667
00:47:55,372 --> 00:47:56,582
Je deed het gewoon.

668
00:47:57,457 --> 00:48:01,962
Echt, dat is vast de beste scène die ik
met een andere acteur heb gemaakt.

669
00:48:02,045 --> 00:48:02,921
Echt.

670
00:48:06,049 --> 00:48:09,136
Die schreef ik voor jou.
Het duurde twee jaar...

671
00:48:09,219 --> 00:48:11,388
...maar je gaf me toen je ziel.

672
00:48:11,471 --> 00:48:13,891
Ik kon niet geloven dat je er was.

673
00:48:13,974 --> 00:48:16,059
Dat je dat voor me deed.

674
00:48:16,268 --> 00:48:18,478
Dat zal ik nooit vergeten.

675
00:48:18,562 --> 00:48:21,982
Geweldig hoe het
voorgoed is vastgelegd...

676
00:48:22,399 --> 00:48:24,192
...want het was zo mooi.

677
00:48:24,318 --> 00:48:27,404
En de hele set knetterde
door wat er gebeurt...

678
00:48:27,487 --> 00:48:32,284
...als je bij Dave Chappelle bent.
Dus dit is een uniek persoon.

679
00:48:33,660 --> 00:48:37,831
En ik wil zeggen dat ik niet weet
hoe het kan. Ik ken de genetica niet.

680
00:48:37,915 --> 00:48:40,542
Opgroeien in DC,
de Duke Ellington School...

681
00:48:40,626 --> 00:48:44,379
...stand-up doen op je achtste.
Ik weet niet waardoor je bent...

682
00:48:44,463 --> 00:48:45,923
...wie je bent.

683
00:48:46,006 --> 00:48:48,342
Maar ik bof dat ik je tijdgenoot ben...

684
00:48:48,425 --> 00:48:51,219
...zodat ik je kan zien
als mens en kunstenaar.

685
00:48:54,348 --> 00:48:55,182
En...

686
00:48:55,641 --> 00:48:59,436
En we gebruiken de term 'genie'
maar al te vaak.

687
00:48:59,853 --> 00:49:03,523
Daarbij denk ik aan een
afstandelijke, sociaal beperkte man.

688
00:49:03,607 --> 00:49:07,194
Je bent zelfs uniek als genie
omdat je een eigenschap hebt...

689
00:49:07,569 --> 00:49:09,571
...namelijk empathie.

690
00:49:10,238 --> 00:49:12,199
Je behandelt iedereen gelijk.

691
00:49:12,282 --> 00:49:14,242
Dat vind ik het leukst aan jou.

692
00:49:14,701 --> 00:49:17,412
Bedankt dus, vriend.
Ik ben nog boos over <i>SNL.</i>

693
00:49:17,788 --> 00:49:20,457
Je vertelde toen dat je
in het Witte Huis was.

694
00:49:20,540 --> 00:49:24,002
En er was een groot feest.
En iedereen daar was zwart...

695
00:49:24,086 --> 00:49:27,047
...op Bradley Cooper na,
om de een of andere reden.

696
00:49:27,130 --> 00:49:29,758
In al die gezichten was er één blanke.

697
00:49:29,841 --> 00:49:33,053
We zijn samen gegaan, zak.
Waar heb je het over?

698
00:49:38,016 --> 00:49:39,059
Ik hou van je.

699
00:49:39,393 --> 00:49:40,268
Ik hou van je.

700
00:50:04,751 --> 00:50:08,130
De meeste van m'n vrienden
begonnen in de onderste laag...

701
00:50:08,672 --> 00:50:10,632
...en klommen naar de top.

702
00:50:18,348 --> 00:50:19,933
We hadden een lange reis.

703
00:50:41,079 --> 00:50:42,247
Ik kom graag terug.

704
00:50:42,497 --> 00:50:46,376
Ik ben vaak teruggegaan,
maar niet ter ere van mezelf.

705
00:51:05,020 --> 00:51:05,979
Ik hou van je.

706
00:51:07,147 --> 00:51:08,565
We zijn hier voor jou.

707
00:51:09,149 --> 00:51:11,985
Want jij bent er ook altijd
voor ons geweest.

708
00:51:13,028 --> 00:51:14,404
Ik hou heel erg van je.

709
00:51:19,493 --> 00:51:23,288
Richard Pryor was de eerste winnaar
van de Twain-prijs.

710
00:51:23,663 --> 00:51:26,917
Toen ik met <i>SNL </i>begon,
vroeg ik hem als eerste gastheer.

711
00:51:27,584 --> 00:51:30,420
Toen de verkiezingen
in zomer 2016 naderden...

712
00:51:30,796 --> 00:51:34,800
...was er nog iemand
die ik net zo graag wilde hebben.

713
00:51:35,050 --> 00:51:39,012
Voor de show van 12 november,
na de verkiezingen, moest het...

714
00:51:39,096 --> 00:51:40,597
...Dave Chappelle zijn.

715
00:51:40,680 --> 00:51:42,015
Dank u wel.

716
00:51:42,099 --> 00:51:46,103
Ik had iemand nodig die kon uitleggen
wat er net was gebeurd.

717
00:51:48,814 --> 00:51:52,025
Dave was nodig om de reden
waarom Richard nodig was.

718
00:51:52,442 --> 00:51:55,987
Hij spreekt de waarheid en is
de grappigste persoon van nu..

719
00:51:56,738 --> 00:52:00,200
Dit zou een groot moment worden
voor <i>SNL</i> en voor hem.

720
00:52:00,283 --> 00:52:03,286
Ik wist dat Dave er klaar voor zou zijn.

721
00:52:04,204 --> 00:52:05,705
Amerika heeft het gedaan.

722
00:52:05,789 --> 00:52:09,000
We hebben een internettrol
als president verkozen.

723
00:52:13,463 --> 00:52:16,550
De blanken zijn woedend.
Ik heb dit nog nooit gezien.

724
00:52:16,633 --> 00:52:19,052
Niet meer sinds het OJ-vonnis.

725
00:52:19,803 --> 00:52:23,306
Een verdeeld scherm
met blanken aan beide kanten.

726
00:52:29,187 --> 00:52:33,400
Ik zeg niet dat ik ervan geniet.
Alleen dat ik dit nog nooit heb gezien.

727
00:52:33,483 --> 00:52:37,195
Ik zag laatst een blanke rel
in Portland, Oregon, op tv.

728
00:52:39,030 --> 00:52:42,993
Die woensdag, de dag na
de verkiezingen, namen we het script door.

729
00:52:43,451 --> 00:52:44,995
De sfeer was somber.

730
00:52:45,370 --> 00:52:48,290
De mensen waren gespannen
en erg kwetsbaar.

731
00:52:48,748 --> 00:52:51,543
Wat een ellende.
Dave ging naast me zitten...

732
00:52:51,626 --> 00:52:54,713
...keek naar iedereen
en voelde de emotie daar.

733
00:52:54,796 --> 00:52:59,217
Hij vroeg of hij een citaat van
Toni Morrison mocht lezen. Dat was:

734
00:52:59,676 --> 00:53:02,971
'Dit is het moment
waarop kunstenaars aan het werk gaan.

735
00:53:03,555 --> 00:53:06,975
Geen tijd voor wanhoop,
geen plaats voor zelfmedelijden.

736
00:53:07,058 --> 00:53:10,061
Geen behoefte aan stilte,
geen ruimte voor angst.

737
00:53:10,770 --> 00:53:13,440
We spreken, we schrijven,
we gebruiken talen.

738
00:53:13,982 --> 00:53:15,942
Zo genezen beschavingen. '

739
00:53:16,443 --> 00:53:18,987
Ik wist dat toen het goed zou komen.

740
00:53:19,070 --> 00:53:23,366
De show begon met Kate McKinnon
die  'Hallelujah' zong als Hillary...

741
00:53:23,450 --> 00:53:24,868
...en toen kwam Dave op.

742
00:53:25,619 --> 00:53:27,704
Ik wist niet wat hij ging doen.

743
00:53:29,623 --> 00:53:31,875
Hij wel, wil ik graag denken...

744
00:53:32,876 --> 00:53:34,753
...maar dat weet ik niet zeker.

745
00:53:35,837 --> 00:53:40,091
Het was adembenemend. Hij was briljant.
Het was een legendarische show.

746
00:53:40,550 --> 00:53:44,679
Ik wens Donald Trump succes.
Ik geef hem een kans...

747
00:53:45,472 --> 00:53:48,850
...en wij,
de historisch achtergestelde groepen...

748
00:53:49,184 --> 00:53:51,978
...eisen dat hij ons er ook een geeft.

749
00:53:52,812 --> 00:53:53,897
Heel erg bedankt.

750
00:53:55,523 --> 00:54:01,863
Je vermogen om je mening te zeggen,
ongeacht wat iemand daarvan vindt...

751
00:54:02,447 --> 00:54:04,491
...om te vermaken zoals je wilt...

752
00:54:05,367 --> 00:54:07,744
...heeft mij diep geraakt...

753
00:54:08,370 --> 00:54:12,666
...tot het punt waarop ik gisteren
een weerwolfchoreograaf speelde.

754
00:54:15,835 --> 00:54:17,462
En daar was ik trots op.

755
00:54:19,422 --> 00:54:21,675
En dat heb ik van jou geleerd.

756
00:54:22,133 --> 00:54:26,096
Ik vind de eerste twee seizoenen
van <i>Chappelle's Show...</i>

757
00:54:26,179 --> 00:54:29,140
...beter dan
alle andere sketchcomedyshows ooit.

758
00:54:29,224 --> 00:54:30,267
Het is briljant.

759
00:54:31,268 --> 00:54:32,644
RASSENLOTING

760
00:54:32,727 --> 00:54:36,606
Welkom bij de eerste
en misschien enige rassenloting.

761
00:54:37,691 --> 00:54:40,694
Ik ben benieuwd wie
door welk ras wordt gekozen.

762
00:54:40,777 --> 00:54:43,571
En de zwarten hebben
de eerste keus gewonnen.

763
00:54:43,655 --> 00:54:46,825
Dat is voor het eerst in lange tijd.

764
00:54:46,908 --> 00:54:48,994
En dan klagen ze vast nog.

765
00:54:50,078 --> 00:54:51,037
Man, val dood.

766
00:54:51,538 --> 00:54:52,998
De zwarte delegatie...

767
00:54:56,042 --> 00:55:00,171
...kiest Tiger Woods.
-De rijkste, meest dominante atleet...

768
00:55:00,338 --> 00:55:02,757
...is nu officieel zwart.

769
00:55:02,841 --> 00:55:05,385
Dag, gebakken rijst.
Hallo, gefrituurde kip.

770
00:55:05,677 --> 00:55:06,928
Ik houd van je, pap.

771
00:55:08,388 --> 00:55:11,266
Ik wist niet
dat je zoveel oude blanke fans had.

772
00:55:11,558 --> 00:55:12,392
Wat?

773
00:55:16,104 --> 00:55:19,649
Ik heb het gevoel
dat ik naar Brooks Brothers ben gegaan.

774
00:55:22,402 --> 00:55:26,865
Mensen hebben het vaak over eerlijkheid
en comedy...

775
00:55:27,073 --> 00:55:30,660
...maar veel topkomieken
vertellen niet altijd de waarheid.

776
00:55:31,453 --> 00:55:35,498
Rodney Dangerfield, ik heb het opgezocht,
werd wel gerespecteerd.

777
00:55:38,376 --> 00:55:39,961
Hij loog al die tijd.

778
00:55:42,422 --> 00:55:47,677
Als we over eerlijkheid praten, praten we
over durven zeggen wat je voelt...

779
00:55:47,761 --> 00:55:51,222
...want die band kunnen komieken
met mensen hebben.

780
00:55:51,306 --> 00:55:54,184
En ik denk dat niemand
dat beter kan dan jij.

781
00:55:54,267 --> 00:56:00,398
En daar leren we van, want we weten
dat we deel uitmaken van de grap.

782
00:56:01,024 --> 00:56:02,067
Dave maakt het…

783
00:56:03,943 --> 00:56:09,699
Hij wil iedereen belachelijk maken.
Of je nu blank of homo bent. Einde lijst.

784
00:56:15,413 --> 00:56:20,251
Iedereen houdt van me en ik hou van
iedereen. Ik heb L's als vrienden en B's.

785
00:56:20,335 --> 00:56:22,962
En ik heb H's als vrienden. Maar...

786
00:56:23,296 --> 00:56:26,383
...de T's haten me.

787
00:56:31,763 --> 00:56:32,931
Dat snap ik.

788
00:56:33,014 --> 00:56:34,641
Dat is m'n eigen schuld.

789
00:56:34,808 --> 00:56:38,061
Ik blijf maar grappen
over deze dingen maken.

790
00:56:39,771 --> 00:56:42,857
Ik wil ze niet schrijven,
maar ik kan niet stoppen.

791
00:56:45,527 --> 00:56:49,823
Het is raar om met je te praten
over comedy, want je kunt iedereen hier...

792
00:56:49,906 --> 00:56:54,369
...alles over comedy leren, maar er is
één ding dat je nooit zult weten.

793
00:56:54,452 --> 00:57:00,750
En dat is hoe je comedy doet met een Dave
Chappelle om tegen op te kijken. Dank je.

794
00:57:00,834 --> 00:57:01,793
Precies.

795
00:57:10,343 --> 00:57:12,971
En ik ben hier om Mark Twain te vieren.

796
00:57:23,440 --> 00:57:25,191
Dat vind ik pas comedy.

797
00:57:28,695 --> 00:57:33,241
Als je niet gelooft dat Mark Twain
hilarisch is, wil ik een stuk voorlezen...

798
00:57:33,324 --> 00:57:34,826
...Huckleberry Finn.

799
00:57:37,871 --> 00:57:38,705
Oké..

800
00:57:39,706 --> 00:57:40,582
Juist.

801
00:57:42,041 --> 00:57:42,876
Strakker.

802
00:57:43,168 --> 00:57:44,002
'Huck…

803
00:57:45,253 --> 00:57:49,883
Huck Finn wendde zich tot z'n vriend Jim.
Of zoals wij hem noemden...'

804
00:57:50,091 --> 00:57:52,135
Ik hoef niet alles te lezen.

805
00:58:03,146 --> 00:58:05,273
Ik ben heel blij.
-Zien jullie dat?

806
00:58:07,650 --> 00:58:09,444
Gaan we vanavond seks hebben?

807
00:58:10,778 --> 00:58:12,197
Als vrienden.

808
00:58:13,114 --> 00:58:14,407
Je ruikt heerlijk.

809
00:58:15,325 --> 00:58:18,495
Ik hou zo veel van hem
en ik ben erg emotioneel.

810
00:58:18,578 --> 00:58:20,455
Dat weet je. Ik  huil voor jou.

811
00:58:23,208 --> 00:58:27,962
Ik heb nog nooit een kunstvorm gezien
die zuiverder is dan stand-up comedy.

812
00:58:28,505 --> 00:58:31,966
Het verbaast me dat mensen
nog twijfelen of het kunst is.

813
00:58:32,800 --> 00:58:35,011
Man, slap lullen is een kunst.

814
00:58:36,221 --> 00:58:39,390
Slap lullen is een kunst. Toch, Muriel?

815
00:58:45,104 --> 00:58:48,358
Ik wil alle komieken hier
eraan herinneren...

816
00:58:48,566 --> 00:58:52,278
...dit heb ik altijd al gezegd,
dat wij het beste genre hebben.

817
00:58:52,362 --> 00:58:54,864
We hoeven alleen te weten wat we weten

818
00:58:55,406 --> 00:58:59,869
En alles wat we weten is waardevol
vanwege wat we ermee doen.

819
00:59:00,370 --> 00:59:01,788
Wees jezelf.

820
00:59:02,580 --> 00:59:07,001
Vergeet carrière maken. Het geld komt wel.
De meesten halen het niet.

821
00:59:09,879 --> 00:59:11,256
Ik moet eerlijk zijn.

822
00:59:12,423 --> 00:59:15,635
Ik hoorde een interview
met komiek Patton Oswalt.

823
00:59:15,718 --> 00:59:20,265
Hij begon een week eerder dan ik. Hij
zei in het interview met Terry Gross...

824
00:59:20,431 --> 00:59:22,350
Je weet hoe Terry 'En ja' zegt.

825
00:59:27,313 --> 00:59:29,649
Patton zei tegen Terry Gross: 'Terry...

826
00:59:29,732 --> 00:59:32,735
...niemand doet zijn eerste keer
goed stand-up.'

827
00:59:32,860 --> 00:59:36,698
Ik reed in de auto en luisterde naar
dit interview. Toen zei hij:

828
00:59:37,198 --> 00:59:42,161
'Oké. Dave Chappelle deed het goed
bij zijn eerste keer stand-up. '

829
00:59:42,870 --> 00:59:44,622
Ik moest breed grijnzen.

830
00:59:45,456 --> 00:59:46,958
Wat Patton niet zei...

831
00:59:47,375 --> 00:59:50,712
...is dat de zeven of acht keer daarna
vreselijk waren.

832
00:59:52,213 --> 00:59:55,758
Maar de eerste keer was zo goed.

833
00:59:56,092 --> 00:59:58,219
Net de eerste keer seks.

834
00:59:58,386 --> 01:00:02,390
Maar bij de tweede keer krijg je dan
een klap met een moker.

835
01:00:03,933 --> 01:00:07,186
Nee, dit is lang niet zo goed
als de eerste keer.

836
01:00:07,312 --> 01:00:09,606
Maar misschien slaan ze me niet....

837
01:00:09,689 --> 01:00:12,442
...bij de negende of tiende keer.

838
01:00:14,736 --> 01:00:17,113
Ik geloof niet eens echt in politiek.

839
01:00:17,238 --> 01:00:22,201
Maar ik denk dat vertrouwen in de politiek
iets is wat het land hard nodig heeft.

840
01:00:22,493 --> 01:00:25,705
President Bush blijft pleiten
om Irak binnen te vallen.

841
01:00:26,289 --> 01:00:29,334
Na de regio goed te hebben bekeken,
vinden we...

842
01:00:29,417 --> 01:00:32,086
...dat het rijp is voor een nieuw regime.

843
01:00:32,170 --> 01:00:33,004
Precies.

844
01:00:33,338 --> 01:00:35,340
Hij wilde m'n vader vermoorden.

845
01:00:35,840 --> 01:00:37,759
Man, Lincoln verneukt het.

846
01:00:38,009 --> 01:00:38,843
Verdomme.

847
01:00:38,926 --> 01:00:40,595
Truman verneukt het.

848
01:00:41,304 --> 01:00:43,723
Man, Carter verneukt het.

849
01:00:44,474 --> 01:00:46,684
George Washington is de allerergste.

850
01:00:47,727 --> 01:00:48,895
Ik heb ’t gezegd.

851
01:00:49,312 --> 01:00:51,898
'We vinden deze waarheden
vanzelfsprekend.'

852
01:00:52,106 --> 01:00:54,567
'Alle mensen zijn gelijk.'

853
01:00:55,401 --> 01:01:00,073
'Haal een broodje of ik vermoord je.'
'Vrijheid en rechtvaardigheid voor allen.'

854
01:01:00,156 --> 01:01:03,951
Ik zag Trump tijdens een persconferentie.

855
01:01:04,786 --> 01:01:08,081
'Ik ga steenkool terughalen.'

856
01:01:08,164 --> 01:01:09,624
Steenkool?

857
01:01:11,918 --> 01:01:13,378
Ik overdrijf niet eens.

858
01:01:13,836 --> 01:01:15,129
Ik heb nog nooit...

859
01:01:15,838 --> 01:01:19,550
...van mijn leven ook maar
steenkool gezien.

860
01:01:20,343 --> 01:01:23,513
Als je mensen dan
dingen laat zoeken in de grond...

861
01:01:23,930 --> 01:01:26,891
...laat ze dan truffels zoeken.
Daar hou ik van.

862
01:01:26,974 --> 01:01:29,727
Dit is een verkiezing.
We moeten serieus zijn.

863
01:01:29,811 --> 01:01:34,399
Elke gezonde Afro-Amerikaan moet
zich registreren...

864
01:01:34,774 --> 01:01:36,693
...voor een vuurwapen.

865
01:01:37,902 --> 01:01:40,029
Alleen zo veranderen ze de wet.

866
01:01:42,782 --> 01:01:47,995
Hoewel Amerika het beste land ter wereld
is, hebben we nog veel moderne problemen.

867
01:01:48,079 --> 01:01:51,165
De gezondheidszorg is een ramp.
Medicaid werkt niet.

868
01:01:51,249 --> 01:01:55,378
Ondertussen hebben onze Canadese buren
gratis zorg voor alle burgers.

869
01:01:55,878 --> 01:01:57,088
Wat ik voorstel?

870
01:01:57,755 --> 01:02:00,550
Valse Canadese ID-kaarten
voor alle Amerikanen.

871
01:02:00,967 --> 01:02:04,345
Ik ben Dave Chappelle.
En ik wil jou vertegenwoordigen.

872
01:02:06,305 --> 01:02:10,268
Men zegt altijd: <i>'Chapelle's Show</i>
leek zo leuk, was het dat ook?''

873
01:02:10,393 --> 01:02:11,227
Nee.

874
01:02:12,395 --> 01:02:14,397
Het was niet leuk. Het was zwaar.

875
01:02:14,939 --> 01:02:18,443
We moeten 48 uur wakker blijven
om het schema bij te houden.

876
01:02:18,526 --> 01:02:21,362
We waren helemaal op. We waren kapot.

877
01:02:21,487 --> 01:02:23,281
We hadden erectiestoornissen.

878
01:02:25,366 --> 01:02:29,495
Dave zei: 'Dat komt doordat we
de laptops te veel gebruiken.'

879
01:02:32,790 --> 01:02:35,376
En:  'We zijn niet meer de jongsten.'

880
01:02:35,460 --> 01:02:40,173
Ondertussen is er geen causaal verband
tussen laptopgebruik en erectiestoornis.

881
01:02:40,631 --> 01:02:42,675
En we waren 29.

882
01:02:46,345 --> 01:02:49,223
Dave Chappelle heeft mijn leven veranderd.

883
01:02:49,390 --> 01:02:52,435
Hij leende me 1000 dollar
zodat ik naar LA kon gaan.

884
01:02:52,518 --> 01:02:55,646
Hij vroeg mij als groentje
om een film te schrijven.

885
01:02:55,730 --> 01:02:59,942
Dave Chappelle geloofde in me
op een moment dat niemand dat deed.

886
01:03:00,568 --> 01:03:04,280
Iedereen heeft wel 'n vriend
die opeens belt voor iets grappigs.

887
01:03:04,363 --> 01:03:06,824
Stel je eens voor hoe dat bij hem gaat.

888
01:03:08,534 --> 01:03:10,953
Hij belde me
op een dinsdagmiddag en zei:

889
01:03:11,037 --> 01:03:13,998
'Ik heb net <i>12 Years a Slave </i>gekeken.

890
01:03:14,415 --> 01:03:17,668
Denk je dat slaven
hun kinderen ooit hebben geslagen? '

891
01:03:20,671 --> 01:03:23,257
Op een dinsdagmiddag.

892
01:03:25,551 --> 01:03:29,347
En als je maar één ding onthoudt
van deze speech, onthou dan...

893
01:03:29,430 --> 01:03:31,766
...dat <i>Chapelle's Show </i>niet leuk was.

894
01:03:33,893 --> 01:03:39,690
Maar het was geweldig en bijna niet
te overtreffen. Door die man daar.

895
01:03:47,949 --> 01:03:48,783
Nou, dit...

896
01:03:49,408 --> 01:03:51,160
...was geweldig.

897
01:03:54,247 --> 01:03:58,876
Ik weet niet wat ik moet zeggen.
Kwam er maar geen eind aan deze avond.

898
01:04:04,632 --> 01:04:05,967
Ik beloof je...

899
01:04:06,843 --> 01:04:09,011
...wie er ook het meest om geeft...

900
01:04:09,303 --> 01:04:11,681
...ik geef er minstens even veel om.

901
01:04:12,223 --> 01:04:15,268
Ik weet wat ik heb,
want ik ben alles kwijt geweest.

902
01:04:17,520 --> 01:04:20,857
Ik moet iets vertellen.
Ik praat hier niet vaak over.

903
01:04:21,232 --> 01:04:25,319
Heb je ooit je hele leven voor iets
gewerkt wat niet goed uitpakte?

904
01:04:26,195 --> 01:04:27,363
Dat overkwam mij.

905
01:04:29,282 --> 01:04:30,241
Het was zwaar.

906
01:04:30,825 --> 01:04:32,285
Denk erover na.

907
01:04:32,368 --> 01:04:36,122
Ik was 12 jaar weg.

908
01:04:36,914 --> 01:04:38,541
Dat is niet kort.

909
01:04:39,542 --> 01:04:40,668
Het was een hel.

910
01:04:40,918 --> 01:04:45,131
Ik zag andere nigga's die ik kende
beroemd worden.

911
01:04:45,882 --> 01:04:50,511
Ik zag de wereld zonder mij doorgaan.
Ik rouwde om het verlies...

912
01:04:50,928 --> 01:04:54,390
...en na een tijdje kon het me
niks meer schelen.

913
01:04:55,433 --> 01:04:57,810
Terugkomen was doodeng.

914
01:04:58,895 --> 01:05:00,479
Ik weet wat ik ben.

915
01:05:01,063 --> 01:05:03,024
Echt, beter dan wie dan ook.

916
01:05:03,316 --> 01:05:05,276
Als ze later over me schrijven...

917
01:05:05,359 --> 01:05:08,404
...lees ik het als dode en zeg ik:
'Zoals verwacht.'

918
01:05:11,407 --> 01:05:16,162
Ze zeggen dat iemand niet kan dromen
van 'n gezicht dat hij nooit heeft gezien.

919
01:05:17,246 --> 01:05:18,748
Dat geloof ik niet.

920
01:05:19,290 --> 01:05:20,625
Al is het vast wel zo.

921
01:05:22,043 --> 01:05:23,961
Ik ken een hele hoop gezichten.

922
01:05:24,670 --> 01:05:27,924
Van 32 jaar. Ik kan
aan eender welke avond denken...

923
01:05:28,007 --> 01:05:30,801
...en dan zijn er veel gezichten.
Elke avond.

924
01:05:31,135 --> 01:05:33,971
De meeste avonden kijken ze lachend op.

925
01:05:36,682 --> 01:05:39,393
Ze hebben geen idee
hoe ik hier de wereld zie.

926
01:05:39,477 --> 01:05:42,897
Allerlei rassen, kleuren,
verschillende overtuigingen.

927
01:05:42,980 --> 01:05:47,068
Die 32 jaar lang avond na avond
lachend naar me opkijken.

928
01:05:54,116 --> 01:05:56,369
Geen komiek neemt dat voor lief.

929
01:05:56,953 --> 01:06:00,915
Ik zweer het,
dit is het edelste van alle beroepen.

930
01:06:01,165 --> 01:06:03,459
Robin Williams zei het mooi.

931
01:06:03,542 --> 01:06:08,172
'Komedie is de enige baan waarbij je
alles kunt gebruiken wat je weet.'

932
01:06:09,131 --> 01:06:12,218
En dat is waar.
Je kunt meer gebruiken dan<i> </i>je weet.

933
01:06:12,301 --> 01:06:14,887
Je gebruikt wat je denkt. Gebruik het.

934
01:06:15,930 --> 01:06:17,014
Wees niet bang,

935
01:06:17,682 --> 01:06:20,226
Laat je niet de mond snoeren.

936
01:06:21,394 --> 01:06:22,561
Zeg het gewoon.

937
01:06:27,108 --> 01:06:30,903
Als je thuis kijkt en niet weet
wat je hiervan moet denken...

938
01:06:30,987 --> 01:06:34,156
omdat je daarvoor nog
niet op Twitter hebt gekeken...

939
01:06:36,993 --> 01:06:38,035
...kun je...

940
01:06:40,413 --> 01:06:42,707
Nee, het is oké.

941
01:06:42,790 --> 01:06:46,085
Ik heb al gekeken.
Je vindt het heerlijk verfrissend.

942
01:06:48,045 --> 01:06:49,588
Oké, met Dave zit het zo.

943
01:06:49,672 --> 01:06:52,883
Dave werd niet uiteindelijk grappig.

944
01:06:53,134 --> 01:06:55,136
Hij was altijd grappig.

945
01:06:55,428 --> 01:06:57,388
En hij blijft op z'n best.

946
01:06:57,471 --> 01:07:01,225
Waarom? Omdat hij
constant evolueert, groeit.

947
01:07:01,767 --> 01:07:05,271
Soms beweegt hij iets meer zijwaarts...

948
01:07:06,313 --> 01:07:09,734
...maar altijd met een nieuw perspectief.

949
01:07:10,234 --> 01:07:11,694
Zijn kritisch denken...

950
01:07:12,361 --> 01:07:13,738
...is zijn kunst.

951
01:07:14,280 --> 01:07:16,699
Zijn stand-up doet me versteld staan.

952
01:07:16,782 --> 01:07:19,326
Die verandert hoe ik denk.

953
01:07:19,660 --> 01:07:22,621
En soms ben ik het
helemaal niet met hem eens...

954
01:07:22,705 --> 01:07:25,958
...maar dat vind ik zo mooi
aan Dave. En aan kunst.

955
01:07:27,376 --> 01:07:30,129
Je vindt de grens alleen
door die over te gaan.

956
01:07:30,212 --> 01:07:33,924
En wat is het leven als
niemand de grens overschrijdt?

957
01:07:34,300 --> 01:07:38,054
Verman je, anders haal je
het einde van deze show niet.

958
01:07:38,387 --> 01:07:39,638
Verman je gewoon.

959
01:07:40,514 --> 01:07:42,516
'Alleen omdat ik zo gekleed ben...

960
01:07:43,684 --> 01:07:44,852
...ben ik...

961
01:07:47,229 --> 01:07:48,689
...nog geen hoer. '

962
01:07:50,566 --> 01:07:53,277
Dat is net als ik,
Dave Chappelle de komiek...

963
01:07:53,360 --> 01:07:55,654
...die in een politiepak rondloopt.

964
01:07:56,614 --> 01:08:00,618
Misschien komt er dan iemand op me af.
Godzijdank. Agent, help ons.

965
01:08:00,701 --> 01:08:02,703
Kom, ze zijn hier. Help ons.

966
01:08:04,080 --> 01:08:05,331
Ik zou denken: O.

967
01:08:06,207 --> 01:08:12,338
Alleen omdat ik zo gekleed ben,
ben ik nog geen politieagent. '

968
01:08:13,172 --> 01:08:16,717
Ik ben iemand
die slachtoffers de schuld geeft.

969
01:08:19,053 --> 01:08:22,098
Verdomme. 'Michael Jackson
misbruikte kinderen.'

970
01:08:22,181 --> 01:08:24,725
'Wat droegen die kinderen toen?'

971
01:08:26,060 --> 01:08:29,855
De enige reden waarom iedereen
over transgenders praat...

972
01:08:29,939 --> 01:08:33,067
...is omdat blanke mannen het willen doen.

973
01:08:33,442 --> 01:08:34,276
Dat klopt.

974
01:08:34,693 --> 01:08:35,861
Dat zei ik net.

975
01:08:37,780 --> 01:08:40,074
Als alleen vrouwen zich zo voelden...

976
01:08:40,157 --> 01:08:44,120
...of zwarte en Mexicaanse mannen zeiden:
'Wij voelen ons meisjes. '

977
01:08:44,203 --> 01:08:49,333
Dan zeiden ze: 'Niemand vroeg jou wat.
Kom,  we moeten aardbeien plukken. '

978
01:08:51,544 --> 01:08:53,921
Het ruikt naar wit privilege.

979
01:08:54,004 --> 01:08:57,925
Waarom kon Bruce Jenner gemakkelijker
van geslacht veranderen...

980
01:08:58,008 --> 01:09:01,512
...dan Cassius Clay van naam?

981
01:09:03,180 --> 01:09:05,516
Iedereen wordt boos om die grappen.

982
01:09:05,683 --> 01:09:08,602
Maar dit is het beste moment ervoor.

983
01:09:09,103 --> 01:09:10,479
Nu meer dan ooit.

984
01:09:10,563 --> 01:09:13,816
Je moet wel roekeloos spreken.

985
01:09:13,899 --> 01:09:17,278
Anders zullen m'n kinderen
nooit weten hoe dat is.

986
01:09:17,903 --> 01:09:21,782
De vreugde van fout zitten.
Ik ben hier niet om gelijk te hebben.

987
01:09:22,116 --> 01:09:23,659
Ik ben hier om te klooien.

988
01:09:25,035 --> 01:09:26,036
De moed...

989
01:09:26,662 --> 01:09:29,415
...die je moet hebben als artiest...

990
01:09:29,915 --> 01:09:33,252
...om op te komen voor wie je bent...

991
01:09:34,086 --> 01:09:36,046
...om een gok te wagen...

992
01:09:37,965 --> 01:09:42,887
...is nog een reden waarom we allemaal
liefde, respect en bewondering hebben...

993
01:09:42,970 --> 01:09:44,263
...voor deze man.

994
01:09:44,513 --> 01:09:48,184
En pas toen we een paar jaar geleden
samen gingen touren...

995
01:09:48,267 --> 01:09:52,021
...kreeg ik de kans
om hem door het leven te zien lopen.

996
01:09:52,396 --> 01:09:56,942
Ik stelde me altijd voor dat hij op
een tractor in Ohio naar Prince luisterde.

997
01:09:58,444 --> 01:10:02,907
Maar omdat het Dave was, beeldde ik me in
dat Prince daar was, want zo...

998
01:10:03,490 --> 01:10:05,409
...was Dave's leven.

999
01:10:05,492 --> 01:10:10,289
Er gebeurden dingen in Dave's wereld
die nergens anders gebeuren.

1000
01:10:11,332 --> 01:10:16,670
De laatste keer, dit was in 2008
geloof ik, en ik was in DC.

1001
01:10:17,338 --> 01:10:23,802
Achterin een klein restaurant zat een heer
die ik herkende als Dave Chappelle.

1002
01:10:24,511 --> 01:10:25,387
En ik dacht…

1003
01:10:26,347 --> 01:10:28,307
waarom is Dave Chappelle hier?

1004
01:10:29,099 --> 01:10:32,311
Ik had 'm lang niet gezien.
'Hoe gaat het? Wat doe je?'

1005
01:10:32,394 --> 01:10:34,271
We kletsten wat bij en ik zei:

1006
01:10:34,521 --> 01:10:36,941
'Ik ben onderweg naar het Walter Reed.'

1007
01:10:37,024 --> 01:10:40,444
Het was tijdens de oorlog
in Irak. Ik ging daarheen...

1008
01:10:40,527 --> 01:10:45,449
...met een stapel dvd's van
<i>Chapelle's Show </i>die ik zou meenemen.

1009
01:10:45,532 --> 01:10:47,826
Daar zijn ze dol op. <i>The Daily Show...</i>

1010
01:10:52,248 --> 01:10:55,417
Dus ik had die dvd's bij me
en ik zei tegen Dave:

1011
01:10:55,501 --> 01:10:58,629
'Dave, ik ga naar die jongens toe...

1012
01:10:59,129 --> 01:11:01,674
...die gewonde soldaten, met jouw dvd's.

1013
01:11:03,550 --> 01:11:06,095
Wat zeg je ervan?'
Hij is een spontane vent.

1014
01:11:07,221 --> 01:11:11,517
Kom, ze zullen versteld staan. '
Hij keek naar me en ik vergeet het nooit…

1015
01:11:11,600 --> 01:11:13,727
Hij keek op en zei: 'Nee, dank je.'

1016
01:11:19,608 --> 01:11:21,902
Daar had ik zoveel respect voor.

1017
01:11:23,612 --> 01:11:27,741
Ik ken niemand die meer om dingen geeft...

1018
01:11:28,826 --> 01:11:31,370
...of die minder om dingen geeft.

1019
01:11:38,002 --> 01:11:42,965
Dave is een toetssteen
omdat hij op zoek is naar kennis.

1020
01:11:43,048 --> 01:11:48,470
Hij is een man die mensen
en ervaring en kennis opzoekt...

1021
01:11:48,554 --> 01:11:52,057
...en hij wil het aanraken en voelen
en erbij wil zijn...

1022
01:11:52,141 --> 01:11:56,895
...zodat hij dat kan kanaliseren via
zijn kunst en dat aan je kan teruggeven...

1023
01:11:56,979 --> 01:12:00,149
...als iets heel anders en nieuws.

1024
01:12:00,858 --> 01:12:04,403
Ik kan alleen dit zeggen.
Er is maar één man die kan zeggen:

1025
01:12:04,486 --> 01:12:07,781
'Hé, man. Ik heb je nodig,'
en dan ben ik er...

1026
01:12:08,324 --> 01:12:10,993
...wat het ook is en waar het ook is.

1027
01:12:11,827 --> 01:12:15,706
En toen hij me belde en zei
'Ik heb je nodig...'

1028
01:12:16,081 --> 01:12:21,712
...stond ik een week later met Dave
op een podium in Dayton, Ohio.

1029
01:12:23,213 --> 01:12:24,381
Op dertig meter...

1030
01:12:25,382 --> 01:12:29,428
...van een van de ergste
massaschietpartijen in de geschiedenis.

1031
01:12:30,512 --> 01:12:32,139
En ik keek hoe deze man...

1032
01:12:32,681 --> 01:12:39,271
...een stad hielp met het genezen van
een wond die ontstaan was uit geweld...

1033
01:12:40,731 --> 01:12:42,524
...en geboren was uit pijn.

1034
01:12:44,401 --> 01:12:47,404
Maar toen Stevie Wonder
'My Cherie Amour' zong...

1035
01:12:47,488 --> 01:12:51,241
...en het publiek gek werd
en hun stad terugclaimde...

1036
01:12:51,658 --> 01:12:55,204
...keek hij naar me en zei:
'Dit is nu hun herinnering.

1037
01:12:56,330 --> 01:12:57,873
Dit is hun herinnering. '

1038
01:13:25,943 --> 01:13:29,154
Ik zeg dit elke keer
als ik naar Ellington kom.

1039
01:13:29,238 --> 01:13:31,073
Jullie zijn nu hard nodig.

1040
01:13:32,199 --> 01:13:34,493
Dit is een seizoen voor artiesten.

1041
01:13:34,993 --> 01:13:37,287
Stiekem bouw ik een artiestenleger.

1042
01:13:37,663 --> 01:13:41,875
Ik wil dat jullie in dat leger vechten.
Het is geen gewelddadig gevecht.

1043
01:13:41,959 --> 01:13:43,877
Maar het onthult wel veel.

1044
01:13:44,128 --> 01:13:48,424
Je moet mensen aan zichzelf onthullen
door jezelf met je kunst te tonen.

1045
01:14:06,984 --> 01:14:11,822
Eerlijk gezegd inspireren jullie me.
Ik was kort geleden nog zoals jullie.

1046
01:14:15,033 --> 01:14:17,911
Als ik terug kon gaan
en met mezelf kon praten...

1047
01:14:18,704 --> 01:14:23,333
...zou ik tegen mezelf zeggen wat ik
nu zeg. 'Wees aardig en wees niet bang.'

1048
01:14:31,633 --> 01:14:32,468
Bedankt.

1049
01:14:37,139 --> 01:14:40,392
De Mark Twain-prijs is
ter ere van een grote satirist...

1050
01:14:40,476 --> 01:14:43,937
...en oneerbiedige waarnemer
van de wereld om hem heen.

1051
01:14:44,021 --> 01:14:47,441
Door Dave Chappelle vanavond
deze-prijs te geven...

1052
01:14:47,524 --> 01:14:50,277
...eren we een komiek die op z'n best is.

1053
01:14:50,402 --> 01:14:53,864
Iemand die
al een heel leven achter de rug heeft...

1054
01:14:54,114 --> 01:14:57,743
maar nog minstens even veel belooft
in de komende decennia.

1055
01:14:57,826 --> 01:15:02,247
En om deze redenen is het Kennedy
Center trots om Dave Chappelle...

1056
01:15:02,498 --> 01:15:07,336
...de hoogste comedyprijs van het land
te geven. De Mark Twain-prijs.

1057
01:15:27,231 --> 01:15:28,065
Bedankt.

1058
01:15:29,608 --> 01:15:30,651
Bedankt.

1059
01:15:31,860 --> 01:15:32,819
Bedankt.

1060
01:15:35,864 --> 01:15:38,742
Ik weet graag niet wat er gebeurt.

1061
01:15:40,285 --> 01:15:45,040
Ik maak graag herinneringen.
Soms doe ik rare dingen...

1062
01:15:45,123 --> 01:15:48,043
...zodat collega's
hun vrienden erover vertellen.

1063
01:15:50,254 --> 01:15:55,884
Maar ik wil niet over mezelf praten,
maar wel kort over m'n genre.

1064
01:15:56,385 --> 01:15:57,636
Stand-up comedy...

1065
01:15:58,053 --> 01:16:01,056
...is een ontzettend Amerikaans genre.

1066
01:16:01,223 --> 01:16:05,143
Ik denk niet dat een ander land
zoveel komieken kan voortbrengen.

1067
01:16:05,269 --> 01:16:07,646
En wat veel mensen hier niet weten...

1068
01:16:07,729 --> 01:16:11,358
...is dat er volgens mij
in dit land geen mening is...

1069
01:16:11,441 --> 01:16:15,821
...die niet in een comedyclub door iemand
wordt vertegenwoordigd.

1070
01:16:16,196 --> 01:16:20,033
Ieder van jullie heeft
een voorvechter in de kamer.

1071
01:16:21,493 --> 01:16:23,662
We kijken hoe jullie vechten.

1072
01:16:24,329 --> 01:16:27,040
Maar als we samen zijn, praten we het uit.

1073
01:16:27,666 --> 01:16:29,835
Ik ken zeer racistische komieken.

1074
01:16:30,002 --> 01:16:35,173
Ik zie ze op het podium en iedereen lacht
en ik denk: die klootzak meent het echt.

1075
01:16:39,720 --> 01:16:42,431
Ik word niet boos op ze, haat hen niet.

1076
01:16:42,514 --> 01:16:47,352
We drinken boven een biertje en soms
waardeer ik zelfs het kunstenaarschap...

1077
01:16:47,436 --> 01:16:49,688
...waarmee ze hun racisme uiten.

1078
01:16:50,647 --> 01:16:52,524
Zo serieus is het niet.

1079
01:16:53,108 --> 01:16:55,611
Het Eerste Amendement is er
voor een reden.

1080
01:16:55,777 --> 01:17:00,115
Het Tweede Amendement is er
voor als het eerste niet werkt.

1081
01:17:04,786 --> 01:17:07,331
We moeten lucht uit de bal
laten ontsnappen.

1082
01:17:07,414 --> 01:17:08,957
Het land wordt wat krap.

1083
01:17:09,041 --> 01:17:11,376
Zo voelde het nog nooit.

1084
01:17:11,960 --> 01:17:18,091
Dus vanavond ben ik vereerd
dat mijn medekomieken hier zijn...

1085
01:17:18,925 --> 01:17:20,927
...en mijn muzikale collega's.

1086
01:17:26,850 --> 01:17:30,979
En ik wil dat iedereen in Amerika
naar me kijkt. Kijk me binnen roken.

1087
01:17:33,815 --> 01:17:36,652
Ik heb het niemand gevraagd.
Wat gaan ze doen?

1088
01:17:36,735 --> 01:17:40,864
Me eruit zetten voor ik de prijs krijg?
Nee, dit is een pressiemiddel.

1089
01:17:46,078 --> 01:17:50,707
Het leukste was dat ik zoveel mensen
uit zoveel delen van m'n leven zag.

1090
01:17:50,791 --> 01:17:53,543
Vrienden met wie ik
opgroeide hier in DC...

1091
01:17:53,627 --> 01:17:58,256
...vrienden uit Ohio, van toen en nu.
Vrienden uit comedyclubs...

1092
01:17:59,049 --> 01:18:01,593
Al die verbazingwekkende muzikanten.

1093
01:18:01,677 --> 01:18:05,639
Jullie beseffen niet
hoe jullie me inspireren.

1094
01:18:05,722 --> 01:18:09,685
Ik wil m'n ouwe maatje Tony Woods
nog even speciaal bedanken.

1095
01:18:09,768 --> 01:18:11,978
Miles Davis zei eens...

1096
01:18:15,440 --> 01:18:18,652
Een van mijn favorieten.
hij zei zoveel coole dingen.

1097
01:18:18,735 --> 01:18:20,987
Een ervan vond ik altijd al geweldig.

1098
01:18:21,071 --> 01:18:25,450
'Het duurde jaren voor ik had geleerd
hoe ik als mezelf moet spelen.''

1099
01:18:25,534 --> 01:18:29,246
Hij keek naar anderen,
probeerde te spelen als Dizzy of Bird...

1100
01:18:29,329 --> 01:18:33,458
...alle grote jongens. Tony
is mijn Dizzy en Bird, als ik Miles was.

1101
01:18:33,542 --> 01:18:36,712
Ik wilde zoals jij spelen.
Je was de eerste persoon...

1102
01:18:37,129 --> 01:18:41,133
...die ik het goed zag doen. Je was
onbevreesd en sprak de waarheid.

1103
01:18:41,216 --> 01:18:45,303
Er zit zoveel waarheid
in dit genre, als je het goed doet...

1104
01:18:45,804 --> 01:18:51,435
...dat ik met iedereen zal vechten
die een echte komiek in de weg staat...

1105
01:18:51,560 --> 01:18:56,732
...want je hebt het fout.
Dit is de waarheid en jij belemmert die.

1106
01:18:57,399 --> 01:18:59,192
Ik spreek niet over de inhoud.

1107
01:18:59,609 --> 01:19:01,278
Ik spreek over de kunstvorm.

1108
01:19:01,611 --> 01:19:02,529
Snap je dat?

1109
01:19:03,196 --> 01:19:04,448
Zijn we het eens?

1110
01:19:07,951 --> 01:19:10,829
En wat ik echt wilde zeggen vanavond:

1111
01:19:10,912 --> 01:19:11,913
Ik ben homo.

1112
01:19:13,957 --> 01:19:19,755
Ik ben homo en ik kan niet wachten om
te zien wat dit met m'n carrière doet.

1113
01:19:24,468 --> 01:19:25,927
Zoveel bedankjes.

1114
01:19:26,011 --> 01:19:29,222
Een van de belangrijkste architecten
van de comeback...

1115
01:19:29,306 --> 01:19:31,767
...mijn broeder en mentor...

1116
01:19:32,434 --> 01:19:34,060
...de machtige Stan Lathan.

1117
01:19:38,064 --> 01:19:41,693
Ik had nooit gedacht dat ik
met zo'n grote zou mogen werken.

1118
01:19:42,402 --> 01:19:45,989
Deze laatste vijf specials vlamden echt.

1119
01:19:46,323 --> 01:19:49,743
Ik wil alleen met jou nog
een special doen.

1120
01:19:49,993 --> 01:19:54,122
Dus eet verdomme je groenten op
en leef zo lang als je kunt...

1121
01:19:54,289 --> 01:19:56,666
...want we doen er nog een paar.

1122
01:20:00,837 --> 01:20:05,050
Neal Brennan, ik moest huilen van
je speech omdat die me herinnerde...

1123
01:20:05,675 --> 01:20:07,344
...aan al dat zware werk...

1124
01:20:08,303 --> 01:20:11,139
...en al dat geld dat ik er
nooit voor kreeg.

1125
01:20:11,807 --> 01:20:13,892
Ik heb nog een speciaal bedankje...

1126
01:20:13,975 --> 01:20:18,605
...want zonder deze persoon was dit alles
niet mogelijk geweest. M'n moeder.

1127
01:20:19,105 --> 01:20:19,940
Mam.

1128
01:20:23,568 --> 01:20:25,529
Mijn moeder.

1129
01:20:29,533 --> 01:20:31,618
Mam.

1130
01:20:32,619 --> 01:20:34,996
Je weet niet wat ik haar heb aangedaan.

1131
01:20:36,623 --> 01:20:40,377
Als je me alleen had gebaard,
was dat al  genoeg geweest.

1132
01:20:40,460 --> 01:20:43,505
Maar het feit dat je me
zo goed hebt opgevoed...

1133
01:20:43,880 --> 01:20:45,966
Wij hadden een orale traditie.

1134
01:20:46,049 --> 01:20:49,928
Ik kende als kind het woord <i>'griot.'</i>
Dat was iemand in Afrika...

1135
01:20:50,554 --> 01:20:53,431
...die de verhalen van het dorp bewaarde.

1136
01:20:53,932 --> 01:20:57,269
Iedereen vertelde de <i>griot</i> verhalen
en hij onhield ze...

1137
01:20:57,352 --> 01:20:59,104
...voor volgende generaties.

1138
01:20:59,187 --> 01:21:02,440
En als zij oud werden,
vertelden ze die door.

1139
01:21:02,524 --> 01:21:04,150
En in Afrika zeggen ze...

1140
01:21:04,359 --> 01:21:08,613
...dat als een <i>griot</i> sterft,  het is
alsof een bibliotheek is afgebrand.

1141
01:21:09,364 --> 01:21:12,158
M'n moeder zei
voor ik aan comedy dacht al:

1142
01:21:12,242 --> 01:21:14,119
'Jij moet <i>griot </i>worden.

1143
01:21:14,703 --> 01:21:20,083
Ze vertelde me over zwart zijn. Ze heeft
Afrikaans-Amerikaanse studies gevolgd.

1144
01:21:20,166 --> 01:21:23,461
Ze liet me de context begrijpen
waarin ik opgroeide.

1145
01:21:23,545 --> 01:21:27,799
Dat ik werd opgevoed in een vijandige
omgeving die ik moest temmen.

1146
01:21:27,966 --> 01:21:31,136
Op m'n 14e stond ik in nachtclubs...

1147
01:21:31,386 --> 01:21:34,431
...een volwassen wereld te temmen.
Ik was doodsbang.

1148
01:21:34,848 --> 01:21:39,394
Er was een crack-epidemie en m'n moeder
was bang als ze buiten schoten hoorde.

1149
01:21:39,477 --> 01:21:42,606
Misschien is dat mijn zoon.
Maar in het begin...

1150
01:21:42,689 --> 01:21:45,108
...zat je bij me in de club, weet je nog?

1151
01:21:45,775 --> 01:21:47,485
Ze werkte een hele dag.

1152
01:21:47,569 --> 01:21:50,322
Je viel in slaap en wachtte
tot ik op moest.

1153
01:21:50,405 --> 01:21:52,574
Ze keek elke avond naar mijn show.

1154
01:21:52,699 --> 01:21:55,285
Weet je nog hoe lang die autorit duurde?

1155
01:22:00,498 --> 01:22:02,876
Wie hebben hun ma ooit horen zeggen:

1156
01:22:02,959 --> 01:22:05,462
'Je had iets te veel kutjesgrappen, zoon.'

1157
01:22:11,760 --> 01:22:13,178
Ik was een soft kind.

1158
01:22:13,970 --> 01:22:18,016
Ik was gevoelig, huilde makkelijk en
was bang om op de vuist te gaan.

1159
01:22:18,099 --> 01:22:19,893
En mijn moeder zei dit altijd.

1160
01:22:19,976 --> 01:22:22,854
Ik weet niet of je het nog weet,
maar je zei:

1161
01:22:22,938 --> 01:22:29,319
'Zoon, soms moet je een leeuw zijn, zodat
je het lam kunt zijn dat je echt bent.'

1162
01:22:30,654 --> 01:22:34,991
Ik praat als een leeuw.
Ik ben voor niemand bang.

1163
01:22:35,075 --> 01:22:39,621
Met woorden zal ik me
met de beste meten...

1164
01:22:40,163 --> 01:22:44,584
...zodat ik gewoon mezelf kan zijn.
En daarom hou ik van mijn kunstvorm.

1165
01:22:44,668 --> 01:22:46,586
Want ik begrijp elke komiek.

1166
01:22:46,670 --> 01:22:49,297
Ik weet hoe dan ook
waar ze vandaan komen.

1167
01:22:49,381 --> 01:22:52,550
Ze willen gehoord worden,
ze hebben iets te zeggen.

1168
01:22:52,634 --> 01:22:54,594
Ze willen gewoon begrepen worden.

1169
01:22:54,970 --> 01:22:56,388
Ik hou van dit genre.

1170
01:22:56,930 --> 01:22:58,431
Het heeft me gered.

1171
01:22:58,807 --> 01:23:00,976
Dus vanavond, mam, wil ik je...

1172
01:23:01,059 --> 01:23:04,396
...op een speciale manier eren
die ik niet alleen kan.

1173
01:23:04,479 --> 01:23:08,650
Maar nu ik een man ben
met goede en invloedrijke vrienden...

1174
01:23:08,942 --> 01:23:13,196
...wil ik m'n vriend Thundercat
het podium op vragen.

1175
01:23:13,488 --> 01:23:14,698
De machtige Mos Def.

1176
01:23:18,910 --> 01:23:23,039
Washington DC, bedankt dat je me
een thuis en een beginplek gaf.

1177
01:23:23,164 --> 01:23:26,459
Vandaag is het officieel
Dave Chappelle-dag in DC.

1178
01:23:26,543 --> 01:23:28,128
De burgemeester zei dat.

1179
01:23:30,255 --> 01:23:35,927
En in de toekomst vraag ik iedereen
die Dave Chappelle-dag wil vieren...

1180
01:23:36,094 --> 01:23:40,473
om één ongelooflijke herinnering
voor zichzelf te maken of voor een ander.

1181
01:23:40,557 --> 01:23:42,434
Heel erg bedankt. Welterusten.

1182
01:24:26,895 --> 01:24:28,271
Bedankt, broeder Dave.

1183
01:24:46,247 --> 01:24:48,166
De moeder van mijn kinderen...

1184
01:24:48,333 --> 01:24:50,376
...die me helpt en kracht geeft...

1185
01:24:50,752 --> 01:24:52,670
...om alles te doen wat ik doe

1186
01:24:53,129 --> 01:24:54,005
Elaine...

1187
01:24:54,464 --> 01:24:56,841
...ik dank God voor jou.

1188
01:25:03,264 --> 01:25:04,682
Ondertiteling door: Alexander Eckhardt



