Downloaded from YTS.MX
Dames en heren, de grote man zelf.
Mr Dave Chappelle.
Official YIFY movies site: YTS.MX
DE NACHT VOORDAT DAVE CHAPPELLE DE MARK TWAIN-PRIJS KRIJGT.
Dank u wel.
Heel erg bedankt.
Ga lekker zitten.
Morgen wordt een belangrijke avond voor de comedy.
Het verbaast me dat ik deze prijs zo jong krijg...
...maar ik verdien het, echt.
U weet niet hoe deze baan is.
Ik keek vroeger naar de grootste komieken die de wereld ooit heeft gezien.
Voor elke mening in dit land is er een komiek...
...die deze onderuithaalt.
Maar ik wil niet in een land wonen zonder ruggengraat.
Ik wil tussen soldaten wonen.
DE DAG ERNA GAF HET KENNEDY CENTER DAVE CHAPPELLE
DE HOOGSTE COMEDYPRIJS VAN DE VS.
MARK TWAIN-PRIJS
Hoe krijg je die al zo jong? -Ik heb er 32 jaar over gedaan.
Oké. -Dave...
Het beste.
Bah. Barbaren.
Ik weet niet meer hoe het gaat.
Het gebeurt zelden dat je met iedereen samenkomt en er niks misgaat.
Ik waardeer dat aspect ervan enorm.
Ben je nerveus?
Vanwege een prijs? Nee.
Ik word vanavond omringd door artistieke genieën...
...en een publiek dat kunst meer waardeert dan de meesten, in het Kennedy Center.
Dit is geen hoge druk.
Veel mensen verdienen deze momenten. -Dit is een eer.
Jij bent de man. -Dank je.
Weinig mensen krijgen die.
Ik vind elke reden goed om samen te zijn.
Draag ik de grills, of...
Geachte aanwezigen...
...we zijn hier vandaag bijeen...
...voor deze prijs genaamd Twain...
...en om de legende genaamd Dave te vieren.
Geladen woord, 'legende'.
Dan word je voor altijd herinnerd en dat is heel lang.
Maar ik kom nu zeggen...
...dat vanavond meer is dan een ode aan wat die legende heeft gedaan.
We gaan ons verheugen over wat hij nu doet.
En erkennen dat voor Dave het beste nog moet komen.
Jongens en meisjes...
...dames en heren...
...zoals Mark Twain het zo mooi zei:
'Laten we gek doen.'
Van Dave's alma mater...
...de Duke Ellington School of the Arts showband.
IS DAT DE DUKE ELLINGTON BAND?
Ja, inderdaad. Ja.
En nu de tweeëntwintigste ontvanger...
van de Kennedy Center Mark Twain-prijs voor humor...
...Dave Chappelle.
Hoi, iedereen.
Hé, allemaal. Ik ben Tiffany Haddish.
Dit is waar jullie moeten applaudisseren. Ik wacht wel.
Dave, ik snap waarom je deze draagt. Heel comfortabel.
Ik weet het. -Kijk.
Kijk naar deze zaal.
Kijk naar de mensen die we hier hebben.
Ja.
Komieken, acteurs en muzikanten...
...zijn hier voor één man.
We zijn hier omdat Dave mensen samenbrengt...
...zoals niemand anders dat kan.
Ik ontmoette Dave meer dan 20 jaar geleden en sindsdien zijn we vrienden.
Je bent altijd mijn mentor geweest, mijn grote broer.
En elke keer als ik op het podium sta, denk ik aan jou...
...omdat ik jou trots wil maken. Snap je? Want jij bent de beste.
Ik vind de spontaniteit van Dave zo leuk.
Mijn favoriete verhaal met Dave was met Kerstmis.
Toen ik in de Laugh Factory de daklozen had gevoed...
Dat doe ik elk jaar zodat ik m'n roots niet vergeet.
Niet de Laugh Factory. Daklozen.
Dave belde me toen om wat te gaan drinken.
En toen ik aankwam...
...zag ik hem daar met Marlon Wayans...
En ik dacht...
...wat doen jullie als vaders hier met Kerstmis?
Moet je niet naar je kinderen?
En Dave zei: 'Wie ben jij, Scrooge? Bitch, drink wat. '
We maakten tot zo'n een uur grappen...
...en Dave zei: 'Zullen we gaan bowlen?'
Wij zeiden:
'Er is geen bowlingbaan open met Kerstmis.
'Waar heb je het over?'
Hij lachte en zei 'Besef je dat ik Dave Chappelle ben?'
Hij belde en toen sprongen we in zijn SUV...
...en toen gingen we een heuvel op en kwamen we bij een enorme poort.
Echt enorm.
Ik zei: 'Gaan we bowlen in Jurassic Park?'
We stapten uit, liepen naar de deur...
...en raad eens ie de deur opendeed?
Raden, zei ik.
Eddie Murphy deed open.
Hoor je dat? Eddie Murphy. We waren bij Eddie Murphy's huis.
Ik had zoiets van...
Dave zei: 'Kalm, of hij gooit ons eruit.'
Ik zei: 'Niet te geloven.
Axel Foley heeft een bowlingbaan. '
We hebben urenlang gepraat en gelachen en verhalen gedeeld.
Zo is hij. Hij is spontaan.
En hij is magisch en een vreselijke bowler.
Ik ben Paul Pelosi. -Tiffany Haddish.
We weten wie jij bent. Mijn vrouw, Nancy.
Je was geweldig. -Heel erg bedankt.
Je sleepte ons echt mee.
M'n eerste show ooit was in deze club.
Dat was in 1992.
De tijd vliegt. -Dat is geen lachertje.
Goedenavond, dames en heren.
Welkom bij de DC Improv.
Hier mag je niet roken.
Je weet hoe wij dit doen.
Het is Dave's avond. Dave's weekend.
Oké dan.
Jij bent de man. Iedereen komt voor jou.
Dave Chappelle kreeg de Mark Twain-prijs.
Applaus voor Dave.
De Mark Twain-prijs.
Hij maakt er een hoop van.
Als je de die krijgt, weet je dat je veel verdient.
En ik weet amper wie Mark Twain is.
Ik kan je niet vertellen...
...hoe het is om zo'n prijs te krijgen in deze stad waar ik vandaan kom.
Sterker nog.
Een weetje.
Bij de eerste show in deze zaal was ik de eerste komiek op het podium.
Ik, Brian Regan en een of andere pot genaamd Ellen DeGeneres.
We wisten niet dat ze gay was. We wilden allemaal scoren.
O. Sorry. Ik dacht dat dit een comedyclub was.
Dames en heren
Dit zou de laatste veilige plek van Amerika kunnen zijn...
...waar je kunt zeggen wat je wilt en kunt lachen om wat je wilt.
Dit is heilige grond.
Live comedy is voor mij het meest ongelooflijke wat er is.
Je staat daar als een gladiator.
En misschien voel ik me wel alleen dan mezelf.
Met 19 jaar is hij de jongste komiek ooit bij Star Search.
Uit Washington DC, hier is Dave...
UITDAGER DAVE CHAPPELLE
Hé. Ik weet niet of Ed dit heeft gezegd...
...maar Ik was laatst bij Black Entertainment Television.
Iets zegt me dat jullie dat niet hebben gezien.
Geen idee waarom.
Ik dacht dat alle blanken...
...blij waren.
Om blank te zijn.
Zo van: 'Top, ik ben blank.'
Dit voelt goed.
Taxi. Ik keek alleen even.
Ik was op m'n oude school en ik zei tegen de kinderen:
'Als jullie echt dit getto uit willen, moeten jullie je focussen.
Je moet blanken niet meer de schuld geven van je problemen. Je moet leren...
...rappen of basketballen of zo, je zit vast.
Je zit hier vast.
Dat of crack verkopen. Dat zijn de opties.
Dat is het enige wat werkt.
Je moet die blanken vermaken. Ga dansen. '
Ik keek vroeger naar een rare tekenfilm.
De Troetelbeertjes.
Teddyberen, maar dan net mensen.
Die liepen overal maar om te geven.
Ze gaven om elkaar en om alle andere dingen.
En als het tegenzat, waren ze vastberaden.
Dan zei de leider: 'Kom op, het is tijd...
...om te stralen.'
Weet je dat nog?
Die teddyberen sloegen dan de armen ineen...
...en staarden naar het probleem.
En ik zweer het je...
...echte liefde straalde dan uit hun borst.
Wij wilden vroeger net als die beren zijn.
Toen braken onze harten.
We kwamen erachter dat het leven ons dat niet liet doen.
Dat het onmogelijk was om liefde uit je borst te stralen.
Maar ik heb m'n liefde wel eens op iemands borst gestraald.
November 2003. Ik studeer aan de universiteit van New York.
Ik heb zo'n twee jaar stand-up gedaan.
M'n moeder belt me op en zegt: 'Aziz, kom je thuis voor Thanksgiving?'
Ik zei: 'Ma, ik had daar toch geld voor opzij gezet?
Het plan is gewijzigd.
Dave Chappelle doet shows in San Francisco...
...bij de Punch Line en die moet ik zien. '
En ze zei 'Wie is Dave Chappelle?'
'Misschien wel de beste komiek van nu.'
'Die jongen die 'Ik ben Rick James, bitch' zegt?
Ik zei: 'Ja.'
'Die is Hilarisch. Veel plezier. '
En ik ging naar die shows.
Ik heb alle zes de shows daar gezien.
En dit waren die clubshows van Dave waar hij heel lange sets deed...
...tot vier, vijf uur 's nachts.
En ze waren hilarisch en ze zetten je aan het denken.
Het was ongelooflijk.
En sindsdien heb ik Dave als vriend leren kennen.
We hebben samen shows gedaan. Naast een geweldig artiest...
...is hij ook een ongelooflijk mens.
Ik herinner me nog een feestje.
Iemand vroeg hem om een foto.
En hij zei: 'Hé...
...we zijn hier niet...
...om foto's te maken. We maken herinneringen.
Een prachtige gedachte.
En zo leeft hij.
Hij behandelt elk moment alsof het een mooie herinnering kan worden.
Eerder dit jaar hebben Dave en ik...
...samen shows gegeven in Austin, Texas.
Daarna zaten we samen in de green room...
en Dave zei: 'Wat voor avond probeer je er vanavond van te maken?'
Ik zei: 'Ik ga het rustig aan doen.
We hebben gisteren gefeest. We hebben morgen shows. '
Hij zei 'Wil je deze paddo's proberen? Ze moeten geweldig zijn.'
Sorry, Dave's familie.
Ik zei: 'Ik weet het niet.
Misschien doe ik het rustig aan voor morgen.'
Hij zei: 'Niemand weet dit...
...maar morgen kondigen ze aan dat ik de winnaar ben...
van de Mark Twain-prijs voor Amerikaanse humor.'
En hij zei:
'Wat ga je je kinderen over 20 jaar vertellen, Aziz?
Ga je zeggen 'Ik was er op de dag waarop Dave Chappelle ontdekte...
...dat hij de Mark Twain-prijs won en we namen samen paddo's...
...en hadden de avond van ons leven'?
Of ga je ze vertellen dat je hebt geslapen? '
Ik zei, 'Je hebt gelijk. Laten we die paddo's nemen.
Op Twain. '
Even serieus.
Als honden konden praten, klonken verwaarloosde honden als Dave Chappelle.
Als je hem te lang in de tuin zou laten staan, zou hij klagen.
'Iemand moet hier naartoe komen.
Niemand voert me. '
Het jasje is echt gaaf.
Hé, Ron. Hoe gaat het?
Het lijkt alsof je net klappen hebt uitgedeeld.
De eerste die mij op het podium liet staan was ene JT Newton.
Ik weet niet eens of hij nog leeft. Echt?
Hij woont in Long Island. -Goed nieuws.
Waande jij ooit iemand dood die in Long Island woonde?
Ik ging naar een comedyclub met m'n beste vriend.
We zijn nu nog bevriend.
We kwamen vroeg, het was vijf uur.
In die tijd hoefde je alleen maar vroeg te komen...
...om mee te mogen doen. 20 plekken op de lijst. Ik kwam net na school.
Ik koos zeven..
Mijn beste vriend koos de vijfde.
Dat was niks.
Hij redde het niet.
JT introduceerde me.
Hij zei 'Iedereen moet ergens beginnen en vanavond...
begint deze jongen hier.'
Ik weet het nog goed.
Hij zei: 'Misschien wordt hier nu een ster geboren.
Een applaus voor Dave Chapel.'
Ik ging alleen, maar toen ik op moest...
...waren mijn moeder, die hier nu is...
...en haar moeder, die er niet meer is, ook komen kijken.
Ik smeekte je om niet te komen.
Ik smeekte ze niet te komen.
Maar ik moest dit trotseren.
Dus ik ging naar mijn oma en zei 'Luister, oma. Luister.
Ik ga vanavond dingen zeggen die je me nog nooit hebt horen zeggen. '
Ma, dit zul je waarderen. Weet je wat oma toen zei?
'Ik heb erger gehoord.' -Nee. Ze zei:
'Schat, doe die shit.'
Daar gingen we.
Ik wil dus 'dank je wel' zeggen, maar ook: 'Zie je nou wel?'
Ja, Dave.
We houden van je.
Dave, je bent geweldig. We houden van je.
De grootste. Een baken van licht.
Dames en heren...
...de weergaloze John Legend.
Oké. -Bedankt.
Hallo.
Ik ben niet alleen fan van Dave.
Ik groeide ook op in Springfield, Ohio.
Ongeveer 15 minuten van waar Dave nu woont...
...en waar hij vroeger woonde. We zijn nu in DC...
...en daar was hij ook vaak...
...maar Dave komt uit Ohio, oké?
Wij claimen hem.
De meeste opvallende...
...grote namen uit Ohio worden pas beroemd als ze er weg zijn.
Je zou kunnen zeggen dat dat een vereiste is.
Maar verbazingwekkend genoeg woont Dave nog in Buckeye State.
Hij woont nog in een plaats waarvan mensen zich afvragen...
...waarom woont Dave Chappelle in die stad?
Hij woont in het zogenaamde Vergeten Amerika.
Dave is het nooit vergeten. Hij heeft de wereld naar Ohio gebracht.
Zijn jaarlijkse jamsessies op een lokale boerderij zijn legendarisch.
Hij heeft de beste talenten ter wereld samengebracht om het leven daar te vieren.
En onlangs, na de schietpartij in Dayton, bracht hij troost na die tragedie.
En natuurlijk...
was de meest iconische en onvergetelijke jamsessie in de geschiedenis...
...die van 2005.
Hij nam een groep uit zijn geboortestad in Ohio inclusief studenten...
van onze plaatselijke zwarte universiteit, Central State...
...in een bus mee naar Brooklyn.
En toen ze in Brooklyn aankwamen...
...creëerde Dave een geweldig popcultuurmoment.
Hij bracht enkele van de belangrijkste hiphop- en neo-soulartiesten samen...
...voor een episch concert waarin Dave's comedy...
...en zijn muzieksmaak samengingen.
Komieken en muzikanten waren zo.
Elke komiek wil muzikant worden.
Elke muzikant denkt dat hij grappig is.
Ma heeft drie tieten. Een voor melk, een voor water en een is stuk.
Het is niet eens zo grappig. Maar door die klap wel.
Niemand heeft drie tieten. Absurd.
Al voor ik die mensen die komen ontmoet had...
...was ik fan van hen.
Met hen samenwerken in zo'n omgeving is een droom die uitkomt.
Dit concert wilde ik altijd al zien.
We hebben de wereld wakker geschud.
Hoe gaat het?
Ik ben Q-Tip. Ik ben...
Ik ben er trots op dat ik de artistiek directeur van hiphop ben...
...in het Kennedy Center.
Ik wil met m'n vriend praten.
Jij, m'n broer.
Ik hou van je.
Ik ken hem al sinds hij begon.
En het was 1992 of 93 en hij stapte in de bus en zei 'Hoi.
ik ben Dave Chappelle.' Je bent Dave Chappelle. Van Robin Hood: Men in Tights.
Ik ben de enige rapper die toen naar Mel Brooks keek.
Ik gaf Dave z'n eerste pak toen hij Letterman deed in 1995.
Of misschien 94. Ik nam hem mee naar Barney's.
Hij droeg nog Cross Colours.
Rustig, denk nu niet dat ik een boze zwarte man ben.
Dat ben ik wel, maar...
Ik heb het recht om boos te zijn. Voor mij was het anders.
Ik weet niet of jullie in reïncarnatie geloven...
maar ik ben al vier levens op rij zwart geweest.
Ik heb een pauze nodig.
Help me met het verwelkomen van de medebedenker van Chapelle's Show...
...de enige echte Neal Brennan.
Hoi, Dave.
Ik weet niet hoe deze avond er kwam. Dave houdt niet van formele evenementen.
Normaal kleedt hij zich als een glazenwasser.
Z'n vrouw Elaine zei vast: 'Hoe kan ik je twee uur laten stoppen met roken?'
Dave zei, ervan uitgaand dat het nooit zou gebeuren:
'Je moet Jon Stewart, Sarah Silverman, Neal...
...Q-Tip, Tiffany Haddish, Warren Michaels, John Legend, Bradley Cooper...
...en Morgan Freeman...
...in DC mijn talent laten eren.'
Elaine zei: 'Geweldig. 27 oktober. ' Dave dacht: verdomme.
Dave gaf me een carrière.
We ontmoetten elkaar in 1992 in een comedyclub in New York.
We schreven een paar grappen samen, maar ik hoopte op iets groters.
In 1997 belde Dave me en zei:
'Als Universal contact opneemt, zeg dan dat we samen een wietfilm schrijven. '
Ik zei: 'Welke Wietfilm?'
Dave zei: 'Maak je niet druk.'
En toen belde iemand van Universal me.
'Schrijf je een wietfilm met Dave Chappelle?'
Ik zei: 'Ja.'
'Wanneer krijgen we een opzet?' En ik zei: 'Over 30 dagen.'
We hadden dus een maand daarvoor.
Op dag 29 belde ik Dave uiteindelijk. 'We moeten die wietfilm uitwerken.'
Hij zei: 'Welke wietfilm?'
We bedachten Half Baked dus de dag ervoor.
Het duurde de hele dag, zo'n 16 uur.
En die aandacht voor detail was eraan te zien.
Ik kan niet eens bewegen.
Het voelt alsof ik hier vastzit.
In januari 1998 moest Half Baked het opnemen tegen Good Will Hunting...
...Wag the Dog...
...As Good As It Gets...
...en o ja, Titanic.
Precies.
Het werd afgekraakt, flopte commercieel en is eerlijk gezegd niet erg goed.
Toen de stank na een paar jaar weg was, op professioneel en privé-vlak...
...belden Dave en ik elkaar weer. Dat deden mensen vroeger.
Hij zei: 'We moeten een tv-show doen, zoals Playboy After Dark. '
Als je je herinnert wat Playboy After Dark was...
...zorg dan dat je testament op orde is.
Als je je dat niet herinnert...
...het was een relaxte tv-show in de jaren 70...
...van Hugh Hefner, een tijdschriftenuitgever...
...en milde sekshandelaar.
Stel je Jeffrey Epstein voor met een grot.
Hoe dan ook, Dave en ik bedachten een opzet...
...voor wat Chapelle's Show zou worden. Ik ging wat zenders af.
HBO ging slecht.
De vrouw zei tegen Dave en ik citeer:
'Waarom willen we jou als we Chris Rock hebben?'
Toen kon er maar één populaire zwarte komiek tegelijk zijn.
Nu kunnen het er wel drie zijn.
Daarna gingen we naar Comedy Central en zij namen het.
We maakten een pilot. Toen mochten we een serie maken...
...en de show verliep heel goed. Absurd goed.
'Zo goed dat je naar Afrika moet'-goed.
Ons topverhaal.
Het Congres keurde meer dan een biljoen dollar goed...
..als compensatie voor de slavernij.
Nu heb ik voorgoed genoeg sigaretten voor mij en mijn familie.
Ik ben rijk.
Aan het begin wist ik dat Dave de grappigste was die ik kende.
Aan het eind dat hij een van de grappigsten aller tijden was.
Soms improviseerde hij iets...
...waar we nooit over hadden gesproken of nagedacht.
Clayton Bigsby's toespraken over blanke lucht inademen...
en Will & Grace, allemaal geïmproviseerd.
Als je Will & Grace niet leuk vindt, is er niks mis met jou.
Dan is er iets mis met Will.
Hij is homoseksueel.
Tyrone Biggums' speech over drugs met Mickey Mouse.
Helemaal verzonnen.
Jij.
Weet je hoe hondenvoer smaakt? Nou?
Net zoals het ruikt.
Heerlijk.
Rick James die zegt dat je moet oprotten met je bank.
Koop er nog eentje, rijke klootzak. Rot op met je bank.
-Wat zeggen vijf vingers tegen je gezicht?
Klap.
Hij verzon het allemaal. Voor Dave schrijven en regisseren was soms...
...gewoon met open mond op de set staan.
Cut?
Wat ik leuk vond aan Chappelle's Show is dat Dave zichzelf kon zijn.
Hij kon z'n intellect, z'n woede, z'n moraal uiten...
...z'n dwaasheid, z'n hypocrisie, z'n verdriet, z'n enorme talent.
Chappelle's Show was zeldzaam. Het was een volledig document...
van een mens die in de VS woont...
...terwijl hij geboren is met een donkere huid.
Dus, Playboy After Dark.
En de show was persoonlijk. Ik dacht dat hij me de flop van Half Baked verweet.
En we maakten een sketch waarin Dave stopte omdat hij Oprah had bezwangerd.
En...
En we deden een scène...
...waarin hij door de kantoren raast en vuilnis op mijn hoofd gooit.
En hierom denk ik dat hij het me verweet. Toen hij het afval op me gooide...
zei hij: 'Dit is voor Half Baked.'
Zoals je ziet, beweert hij dat ik die zin heb geschreven....
...en hem die liet zeggen. -Klopt.
Dat is de enige keer deze hele avond dat ik wat eer krijg voor Chappelle's Show.
Ik en Dave komen allebei uit DC en gingen in het begin...
...met de trein naar comedyshows.
Dave Chappelle is de oudste jonge komiek in het vak.
Ik ben 44, ik doe al 43 jaar comedy.
Deze klootzak werd geboren, kwam eruit.
'Klop klop, klootzak.'
Met een sigaret in zijn hand.
De Dave Chappelle Show. Die show veranderde mijn leven.
Vooral het personage Ashy Larry.
Veel mensen kennen me als Ashy Larry.
Toen we dat deden, zei Dave: 'Hoe ga je je op die rol voorbereiden?'
Ik zei, 'Ik ga douchen...
...droog me af. Ik word de meest ashy klootzak in Hollywood.
Ik kom uit Washington.
Chocolate City.
Voor ons is 'nigga' een voornaamwoord.
We hebben een olifantenhuid. We gaan de grappen niet uit de weg.
Eigenlijk was humor onze manier van overleven.
De enige reden dat ik nooit in elkaar ben geslagen op straat...
...is omdat nigga's wisten dat ik hilarisch ben.
Ik ging net naar het middelbaar. De directeur heette Ralph Neal.
Die nigga had Lean on Me gezien en liep ook rond met een megafoon.
Ik kwam net van de school in Ohio.
Ik was drie jaar weg en in die drie jaar...
...kwam er crack. Ik ging terug naar Washington.
Jullie herinneren je crack toch nog wel?
Wat het met deze stad heeft gedaan.
Daarom is het vreemd om zoveel blanken te zien joggen en kinderwagens duwen.
In DC deden nigga's al het zware werk.
Wij deden het zware deel.
Dit is een Zwarte stad.
Ze noemen het Chocoladestad.
Niet vanwege chocolade.
Vanwege nigga's.
Ik heb Dave hier in Washington ontmoet.
Ja. Ik was 19.
Hij was 17.
Wij traden op in de club Garvin's.
Ik weet nog dat we naar McDonald's gingen....
...en we hadden het over comedy...
...en z'n toekomstplannen en ik zei:
'Kom naar New York.'
En na zijn middelbare school...
...deed hij dat. Hij kwam naar New York...
...en we werkten bij dezelfde comedyclub, de Boston Comedy Club.
En...
Oké.
Wel verwarrend, een club in New York die de Boston Comedy Club heet.
Ik bedenk de namen niet. Cokeverslaafden wel.
Maar in New York...
...was Dave meteen geliefd...
...in het stand-upwereldje. Ik weet nog....
...dat hij een rol kreeg in die Mel Brooks-film.
Robin Hood: Men in Tights. We dachten: Dave heeft het gemaakt.
Wie is de man? -Ga.
Hij kwam terug uit LA.
Hij sprak op het podium over z'n reis naar het westen...
...en hoe hij eindelijk na al die verhalen Compton had bezocht.
En het verbaasde hem om te zien dat mensen daar tuinen hadden.
Compton was zo aanlokkelijk...
...maar mensen waren hun gras aan het maaien.
Natuurlijk deden ze dat.
Maar er was iets met dat kleine detail.
En dat is wat hij doet.
Hij laat zich verrassen door wat hij leert...
...en dan neemt hij ons mee...
...terwijl hij elke invalshoek bekijkt.
Invalshoeken die de meesten niet eens zien.
Is het niet raar hoe deze ziekte in 1980 opeens begint...
en alleen nigga's, flikkers en junkies doodt?
Wat een toeval dat deze ziekte iedereen haat die oude blanken haten?
Of God is blank...
...of de regering verstopte het in discoballen.
Hij denkt altijd na over dingen, hij onderzoekt alles.
En hij kruipt echt...
...in z'n eigen wereld.
Nu wist ik dat ik in een rotbuurt was. Dit zie je alleen daar.
En onthoud dat het drie uur 's nachts was.
Ik kijk uit het raam...
En er stond een baby op de hoek.
En de baby leek niet eens bang. Die stond daar maar.
Ik werd er verdrietig van.
Ik wilde de baby helpen.
'Maar ik vertrouw jou ook niet, sorry.' Klik.
Ik weet nog dat we samen in Vancouver waren en hij een joint kwam roken.
En dat...
...is precies wat hij deed.
Hij kwam langs...
...en rookte een joint.
Het hele ding.
In z'n eentje.
Terwijl hij sprak over wat er mis was met de wereld.
Weet je wat er mis mee is? Er wordt niet gedeeld.
Het is...
'hijs, hijs, doorgeven...'
...niet 'hijs, hijs, hijs, hijs.'
Kun je dit geloven? Je krijgt de Mark Twain-prijs.
Ongelooflijk.
Je verdient het.
Dit is terecht. Het is…
Het is perfect dat je de Mark Twain-prijs krijgt...
...want jullie gebruiken allebei het N-woord graag in je meesterwerken.
Waarom...
...kan ik ongestraft het woord 'nigga' zeggen...
...maar niet het woord 'flikker'?
En ze zei: 'Omdat jij niet homo bent, David.'
Ik zei: 'Nou...
...ik ben ook geen nigga.'
Het feit dat je hier bent, is alles wat ik nodig heb.
Ik hou onvoorwaardelijk van Dave Chappelle.
Ik ontmoette Dave in de jaren 90, begin jaren 90.
Een zeventienjarige jongen die naar New York City kwam...
...en die het vak leerde in de moeilijkste comedyclubs...
...in het land. En hij was...
...al verbazingwekkend rijp op 17-jarige leeftijd.
En van ons oude, grijze comedyveteranen zou je alleen maar woede verwachten...
...tegenover dit wonderkind...
...die jonge Mozart.
En toch hield je van hem...
...omdat hij zo vreselijk goedaardig was.
Zelfs toen al wist ik hoe hilarisch hij was en...
...hoeveel inzicht hij had. Ik weet nog hoe we samenwerkten.
Bij Comedy Central. Ik bij The Daily Show. Dave bij Chappelle's Show. En dat...
...was een raket die hij had gemaakt.
En het werd een cultureel...
...fenomeen.
En Comedy Central had er alles voor over.
En ze boden Dave vijftig miljoen dollar...
...om hen nog één seizoen te geven.
Maar Dave was toen in tweestrijd...
...vanwege de moeilijkheid van de show...
...en omdat hij zich afvroeg wat de impact was...
...op het publiek waarvoor het bedoeld was.
En hij liep ervan weg.
En op dat moment...
...dacht ik:
Heeft Comedy Central 50 miljoen dollar?
Deze klootzakken laten ons niet eens snacks eten bij The Daily Show.
Ze hebben 50 miljoen dollar.
Nou, op dat moment ging Dave weg.
Hij was klaar. Maar ik wist dat dat geld een thuis nodig had.
Dave, ik wil...
...sorry...
...dat je weet dat ik dat geld opgevoed heb alsof het van mezelf was.
Deze man is ongelooflijk. Niet alleen zijn stand-up.
Hoe hij met mensen omgaat. Willekeurige fans.
We waren in Minneapolis, Minnesota. Een blanke knul flipte helemaal.
'Mijn god.
Dave Chappelle. ' Hij draaide helemaal door.
Ik zei: 'Doe rustig.' Omdat ik groot ben, zien ze me voor een bodyguard aan.
'Rustig.' 'Kom op, man.' '
'O, mijn god. Dave Chappelle.
Kom naar mijn appartement.
Ik heb wiet.'
En Dave keek naar mij, ik keek naar hem. 'Mijn wiet is op,' zei ik.
'Laten we eens kijken hoe het daar zit...
...en dan zien we wel weer.'
Snap je? We gingen naar z'n flat. Ik ging naar binnen.
Ik zag zo'n enorme wietpot, zoals blanken die hebben.
Ik nam een beetje en zei: 'Dank je wel.'
We wilden weglopen.
En hij beukt op de deur an zijn huisgenoot.
'Wakker worden, bro. Word wakker.
We hebben Dave Chappelle in onze flat.'
Maar hij wordt maar niet wakker.
Wij gingen weg en hij zei: 'Maak alsjeblieft een foto.
Ga met me op de foto.'
Dave had zoiets van: 'Hé, we gaan nu weg.
Om veiligheidsredenen...
...gaat dat niet.'
We lopen zijn trap af...
en hij staat bovenaan de trap.
'Niemand zal me geloven.'
Geweldig gedaan.
Ik wil burgemeester van Washington, Muriel Bowser, vernoemen.
Ik moet zeggen...
...dat je heel bijzonder voor me bent.
We schelen maar een jaar...
...en jij runt onze stad fantastisch.
Ik liep naar mijn oude school.
Burgemeester Muriel had een renovatie van 150 miljoen dollar geregeld...
...voor de Duke Ellington School.
Ik was zo jaloers op de leerlingen daar. Ik vind je echt geweldig...
...en je hebt deze stad echt gezegend.
Bedankt. Oprecht.
Ik heb nooit in Washington gestemd, maar als ik dat deed...
...stemde ik op jou. En weet je?
Zelfs als je crack rookte, stemde ik nog op je.
Dat zou je nooit doen. Maar als je dat ooit wilt..
...leef je dan uit. Die speelruimte heb je bij me.
Ik werd me bewust van Dave Chappelle zo rond de eerste Nutty Professor.
Ik had zijn rol moeten spelen.
En toen ik hem zag, dacht ik:
Hé, die knul zou grappig zijn in die rol.
Ik probeerde vredig te zijn. Maar nu...
...moet Reggie je 'karaterizeren.'
Dave is zoveel slimmer dan iedereen.
Dave is...
...misschien wel de meest intellectuele komiek ooit.
Pas na 400 jaar kregen we door dat de zwakke plek van blanken...
...knielen tijdens het volkslied is.
Dat is een tere ziel.
Inderdaad.
de rode gloed van de raket
Wat doen jullie? Sta op.
Hij verruimde de kunst...
en zijn impact op de cultuur.
Hij is de stem van zijn generatie.
Niemand anders komt in de buurt.
Wauw.
Oké dan.
Mijn dochter is daar en ik ben zo blij dat ik je heb ontmoet voor ik haar kreeg.
Nee, dat is goed. Want je hebt me geleerd een betere man te zijn.
Jij leert me hoe ik beter kan zijn.
Dat besefte ik net.
Dat is toch je zoon?
Jay.
Hij is nu net zo oud...
...als jij toen ik je ontmoette.
Ik zag je op YouTube. Die video met het meisje.
Oké.
Daar werd ik blij van. Je zag eruit als jezelf. Jij was gewoon...
Je deed het gewoon.
Echt, dat is vast de beste scène die ik met een andere acteur heb gemaakt.
Echt.
Die schreef ik voor jou. Het duurde twee jaar...
...maar je gaf me toen je ziel.
Ik kon niet geloven dat je er was.
Dat je dat voor me deed.
Dat zal ik nooit vergeten.
Geweldig hoe het voorgoed is vastgelegd...
...want het was zo mooi.
En de hele set knetterde door wat er gebeurt...
...als je bij Dave Chappelle bent. Dus dit is een uniek persoon.
En ik wil zeggen dat ik niet weet hoe het kan. Ik ken de genetica niet.
Opgroeien in DC, de Duke Ellington School...
...stand-up doen op je achtste. Ik weet niet waardoor je bent...
...wie je bent.
Maar ik bof dat ik je tijdgenoot ben...
...zodat ik je kan zien als mens en kunstenaar.
En...
En we gebruiken de term 'genie' maar al te vaak.
Daarbij denk ik aan een afstandelijke, sociaal beperkte man.
Je bent zelfs uniek als genie omdat je een eigenschap hebt...
...namelijk empathie.
Je behandelt iedereen gelijk.
Dat vind ik het leukst aan jou.
Bedankt dus, vriend. Ik ben nog boos over SNL.
Je vertelde toen dat je in het Witte Huis was.
En er was een groot feest. En iedereen daar was zwart...
...op Bradley Cooper na, om de een of andere reden.
In al die gezichten was er één blanke.
We zijn samen gegaan, zak. Waar heb je het over?
Ik hou van je.
De meeste van m'n vrienden begonnen in de onderste laag...
...en klommen naar de top.
We hadden een lange reis.
Ik kom graag terug.
Ik ben vaak teruggegaan, maar niet ter ere van mezelf.
Ik hou van je.
We zijn hier voor jou.
Want jij bent er ook altijd voor ons geweest.
Ik hou heel erg van je.
Richard Pryor was de eerste winnaar van de Twain-prijs.
Toen ik met SNL begon, vroeg ik hem als eerste gastheer.
Toen de verkiezingen in zomer 2016 naderden...
...was er nog iemand die ik net zo graag wilde hebben.
Voor de show van 12 november, na de verkiezingen, moest het...
...Dave Chappelle zijn.
Dank u wel.
Ik had iemand nodig die kon uitleggen wat er net was gebeurd.
Dave was nodig om de reden waarom Richard nodig was.
Hij spreekt de waarheid en is de grappigste persoon van nu..
Dit zou een groot moment worden voor SNL en voor hem.
Ik wist dat Dave er klaar voor zou zijn.
Amerika heeft het gedaan.
We hebben een internettrol als president verkozen.
De blanken zijn woedend. Ik heb dit nog nooit gezien.
Niet meer sinds het OJ-vonnis.
Een verdeeld scherm met blanken aan beide kanten.
Ik zeg niet dat ik ervan geniet. Alleen dat ik dit nog nooit heb gezien.
Ik zag laatst een blanke rel in Portland, Oregon, op tv.
Die woensdag, de dag na de verkiezingen, namen we het script door.
De sfeer was somber.
De mensen waren gespannen en erg kwetsbaar.
Wat een ellende. Dave ging naast me zitten...
...keek naar iedereen en voelde de emotie daar.
Hij vroeg of hij een citaat van Toni Morrison mocht lezen. Dat was:
'Dit is het moment waarop kunstenaars aan het werk gaan.
Geen tijd voor wanhoop, geen plaats voor zelfmedelijden.
Geen behoefte aan stilte, geen ruimte voor angst.
We spreken, we schrijven, we gebruiken talen.
Zo genezen beschavingen. '
Ik wist dat toen het goed zou komen.
De show begon met Kate McKinnon die 'Hallelujah' zong als Hillary...
...en toen kwam Dave op.
Ik wist niet wat hij ging doen.
Hij wel, wil ik graag denken...
...maar dat weet ik niet zeker.
Het was adembenemend. Hij was briljant. Het was een legendarische show.
Ik wens Donald Trump succes. Ik geef hem een kans...
...en wij, de historisch achtergestelde groepen...
...eisen dat hij ons er ook een geeft.
Heel erg bedankt.
Je vermogen om je mening te zeggen, ongeacht wat iemand daarvan vindt...
...om te vermaken zoals je wilt...
...heeft mij diep geraakt...
...tot het punt waarop ik gisteren een weerwolfchoreograaf speelde.
En daar was ik trots op.
En dat heb ik van jou geleerd.
Ik vind de eerste twee seizoenen van Chappelle's Show...
...beter dan alle andere sketchcomedyshows ooit.
Het is briljant.
RASSENLOTING
Welkom bij de eerste en misschien enige rassenloting.
Ik ben benieuwd wie door welk ras wordt gekozen.
En de zwarten hebben de eerste keus gewonnen.
Dat is voor het eerst in lange tijd.
En dan klagen ze vast nog.
Man, val dood.
De zwarte delegatie...
...kiest Tiger Woods. -De rijkste, meest dominante atleet...
...is nu officieel zwart.
Dag, gebakken rijst. Hallo, gefrituurde kip.
Ik houd van je, pap.
Ik wist niet dat je zoveel oude blanke fans had.
Wat?
Ik heb het gevoel dat ik naar Brooks Brothers ben gegaan.
Mensen hebben het vaak over eerlijkheid en comedy...
...maar veel topkomieken vertellen niet altijd de waarheid.
Rodney Dangerfield, ik heb het opgezocht, werd wel gerespecteerd.
Hij loog al die tijd.
Als we over eerlijkheid praten, praten we over durven zeggen wat je voelt...
...want die band kunnen komieken met mensen hebben.
En ik denk dat niemand dat beter kan dan jij.
En daar leren we van, want we weten dat we deel uitmaken van de grap.
Dave maakt het…
Hij wil iedereen belachelijk maken. Of je nu blank of homo bent. Einde lijst.
Iedereen houdt van me en ik hou van iedereen. Ik heb L's als vrienden en B's.
En ik heb H's als vrienden. Maar...
...de T's haten me.
Dat snap ik.
Dat is m'n eigen schuld.
Ik blijf maar grappen over deze dingen maken.
Ik wil ze niet schrijven, maar ik kan niet stoppen.
Het is raar om met je te praten over comedy, want je kunt iedereen hier...
...alles over comedy leren, maar er is één ding dat je nooit zult weten.
En dat is hoe je comedy doet met een Dave Chappelle om tegen op te kijken. Dank je.
Precies.
En ik ben hier om Mark Twain te vieren.
Dat vind ik pas comedy.
Als je niet gelooft dat Mark Twain hilarisch is, wil ik een stuk voorlezen...
...Huckleberry Finn.
Oké..
Juist.
Strakker.
'Huck…
Huck Finn wendde zich tot z'n vriend Jim. Of zoals wij hem noemden...'
Ik hoef niet alles te lezen.
Ik ben heel blij. -Zien jullie dat?
Gaan we vanavond seks hebben?
Als vrienden.
Je ruikt heerlijk.
Ik hou zo veel van hem en ik ben erg emotioneel.
Dat weet je. Ik huil voor jou.
Ik heb nog nooit een kunstvorm gezien die zuiverder is dan stand-up comedy.
Het verbaast me dat mensen nog twijfelen of het kunst is.
Man, slap lullen is een kunst.
Slap lullen is een kunst. Toch, Muriel?
Ik wil alle komieken hier eraan herinneren...
...dit heb ik altijd al gezegd, dat wij het beste genre hebben.
We hoeven alleen te weten wat we weten
En alles wat we weten is waardevol vanwege wat we ermee doen.
Wees jezelf.
Vergeet carrière maken. Het geld komt wel. De meesten halen het niet.
Ik moet eerlijk zijn.
Ik hoorde een interview met komiek Patton Oswalt.
Hij begon een week eerder dan ik. Hij zei in het interview met Terry Gross...
Je weet hoe Terry 'En ja' zegt.
Patton zei tegen Terry Gross: 'Terry...
...niemand doet zijn eerste keer goed stand-up.'
Ik reed in de auto en luisterde naar dit interview. Toen zei hij:
'Oké. Dave Chappelle deed het goed bij zijn eerste keer stand-up. '
Ik moest breed grijnzen.
Wat Patton niet zei...
...is dat de zeven of acht keer daarna vreselijk waren.
Maar de eerste keer was zo goed.
Net de eerste keer seks.
Maar bij de tweede keer krijg je dan een klap met een moker.
Nee, dit is lang niet zo goed als de eerste keer.
Maar misschien slaan ze me niet....
...bij de negende of tiende keer.
Ik geloof niet eens echt in politiek.
Maar ik denk dat vertrouwen in de politiek iets is wat het land hard nodig heeft.
President Bush blijft pleiten om Irak binnen te vallen.
Na de regio goed te hebben bekeken, vinden we...
...dat het rijp is voor een nieuw regime.
Precies.
Hij wilde m'n vader vermoorden.
Man, Lincoln verneukt het.
Verdomme.
Truman verneukt het.
Man, Carter verneukt het.
George Washington is de allerergste.
Ik heb ’t gezegd.
'We vinden deze waarheden vanzelfsprekend.'
'Alle mensen zijn gelijk.'
'Haal een broodje of ik vermoord je.' 'Vrijheid en rechtvaardigheid voor allen.'
Ik zag Trump tijdens een persconferentie.
'Ik ga steenkool terughalen.'
Steenkool?
Ik overdrijf niet eens.
Ik heb nog nooit...
...van mijn leven ook maar steenkool gezien.
Als je mensen dan dingen laat zoeken in de grond...
...laat ze dan truffels zoeken. Daar hou ik van.
Dit is een verkiezing. We moeten serieus zijn.
Elke gezonde Afro-Amerikaan moet zich registreren...
...voor een vuurwapen.
Alleen zo veranderen ze de wet.
Hoewel Amerika het beste land ter wereld is, hebben we nog veel moderne problemen.
De gezondheidszorg is een ramp. Medicaid werkt niet.
Ondertussen hebben onze Canadese buren gratis zorg voor alle burgers.
Wat ik voorstel?
Valse Canadese ID-kaarten voor alle Amerikanen.
Ik ben Dave Chappelle. En ik wil jou vertegenwoordigen.
Men zegt altijd: 'Chapelle's Show leek zo leuk, was het dat ook?''
Nee.
Het was niet leuk. Het was zwaar.
We moeten 48 uur wakker blijven om het schema bij te houden.
We waren helemaal op. We waren kapot.
We hadden erectiestoornissen.
Dave zei: 'Dat komt doordat we de laptops te veel gebruiken.'
En: 'We zijn niet meer de jongsten.'
Ondertussen is er geen causaal verband tussen laptopgebruik en erectiestoornis.
En we waren 29.
Dave Chappelle heeft mijn leven veranderd.
Hij leende me 1000 dollar zodat ik naar LA kon gaan.
Hij vroeg mij als groentje om een film te schrijven.
Dave Chappelle geloofde in me op een moment dat niemand dat deed.
Iedereen heeft wel 'n vriend die opeens belt voor iets grappigs.
Stel je eens voor hoe dat bij hem gaat.
Hij belde me op een dinsdagmiddag en zei:
'Ik heb net 12 Years a Slave gekeken.
Denk je dat slaven hun kinderen ooit hebben geslagen? '
Op een dinsdagmiddag.
En als je maar één ding onthoudt van deze speech, onthou dan...
...dat Chapelle's Show niet leuk was.
Maar het was geweldig en bijna niet te overtreffen. Door die man daar.
Nou, dit...
...was geweldig.
Ik weet niet wat ik moet zeggen. Kwam er maar geen eind aan deze avond.
Ik beloof je...
...wie er ook het meest om geeft...
...ik geef er minstens even veel om.
Ik weet wat ik heb, want ik ben alles kwijt geweest.
Ik moet iets vertellen. Ik praat hier niet vaak over.
Heb je ooit je hele leven voor iets gewerkt wat niet goed uitpakte?
Dat overkwam mij.
Het was zwaar.
Denk erover na.
Ik was 12 jaar weg.
Dat is niet kort.
Het was een hel.
Ik zag andere nigga's die ik kende beroemd worden.
Ik zag de wereld zonder mij doorgaan. Ik rouwde om het verlies...
...en na een tijdje kon het me niks meer schelen.
Terugkomen was doodeng.
Ik weet wat ik ben.
Echt, beter dan wie dan ook.
Als ze later over me schrijven...
...lees ik het als dode en zeg ik: 'Zoals verwacht.'
Ze zeggen dat iemand niet kan dromen van 'n gezicht dat hij nooit heeft gezien.
Dat geloof ik niet.
Al is het vast wel zo.
Ik ken een hele hoop gezichten.
Van 32 jaar. Ik kan aan eender welke avond denken...
...en dan zijn er veel gezichten. Elke avond.
De meeste avonden kijken ze lachend op.
Ze hebben geen idee hoe ik hier de wereld zie.
Allerlei rassen, kleuren, verschillende overtuigingen.
Die 32 jaar lang avond na avond lachend naar me opkijken.
Geen komiek neemt dat voor lief.
Ik zweer het, dit is het edelste van alle beroepen.
Robin Williams zei het mooi.
'Komedie is de enige baan waarbij je alles kunt gebruiken wat je weet.'
En dat is waar. Je kunt meer gebruiken dan je weet.
Je gebruikt wat je denkt. Gebruik het.
Wees niet bang,
Laat je niet de mond snoeren.
Zeg het gewoon.
Als je thuis kijkt en niet weet wat je hiervan moet denken...
omdat je daarvoor nog niet op Twitter hebt gekeken...
...kun je...
Nee, het is oké.
Ik heb al gekeken. Je vindt het heerlijk verfrissend.
Oké, met Dave zit het zo.
Dave werd niet uiteindelijk grappig.
Hij was altijd grappig.
En hij blijft op z'n best.
Waarom? Omdat hij constant evolueert, groeit.
Soms beweegt hij iets meer zijwaarts...
...maar altijd met een nieuw perspectief.
Zijn kritisch denken...
...is zijn kunst.
Zijn stand-up doet me versteld staan.
Die verandert hoe ik denk.
En soms ben ik het helemaal niet met hem eens...
...maar dat vind ik zo mooi aan Dave. En aan kunst.
Je vindt de grens alleen door die over te gaan.
En wat is het leven als niemand de grens overschrijdt?
Verman je, anders haal je het einde van deze show niet.
Verman je gewoon.
'Alleen omdat ik zo gekleed ben...
...ben ik...
...nog geen hoer. '
Dat is net als ik, Dave Chappelle de komiek...
...die in een politiepak rondloopt.
Misschien komt er dan iemand op me af. Godzijdank. Agent, help ons.
Kom, ze zijn hier. Help ons.
Ik zou denken: O.
Alleen omdat ik zo gekleed ben, ben ik nog geen politieagent. '
Ik ben iemand die slachtoffers de schuld geeft.
Verdomme. 'Michael Jackson misbruikte kinderen.'
'Wat droegen die kinderen toen?'
De enige reden waarom iedereen over transgenders praat...
...is omdat blanke mannen het willen doen.
Dat klopt.
Dat zei ik net.
Als alleen vrouwen zich zo voelden...
...of zwarte en Mexicaanse mannen zeiden: 'Wij voelen ons meisjes. '
Dan zeiden ze: 'Niemand vroeg jou wat. Kom, we moeten aardbeien plukken. '
Het ruikt naar wit privilege.
Waarom kon Bruce Jenner gemakkelijker van geslacht veranderen...
...dan Cassius Clay van naam?
Iedereen wordt boos om die grappen.
Maar dit is het beste moment ervoor.
Nu meer dan ooit.
Je moet wel roekeloos spreken.
Anders zullen m'n kinderen nooit weten hoe dat is.
De vreugde van fout zitten. Ik ben hier niet om gelijk te hebben.
Ik ben hier om te klooien.
De moed...
...die je moet hebben als artiest...
...om op te komen voor wie je bent...
...om een gok te wagen...
...is nog een reden waarom we allemaal liefde, respect en bewondering hebben...
...voor deze man.
En pas toen we een paar jaar geleden samen gingen touren...
...kreeg ik de kans om hem door het leven te zien lopen.
Ik stelde me altijd voor dat hij op een tractor in Ohio naar Prince luisterde.
Maar omdat het Dave was, beeldde ik me in dat Prince daar was, want zo...
...was Dave's leven.
Er gebeurden dingen in Dave's wereld die nergens anders gebeuren.
De laatste keer, dit was in 2008 geloof ik, en ik was in DC.
Achterin een klein restaurant zat een heer die ik herkende als Dave Chappelle.
En ik dacht…
waarom is Dave Chappelle hier?
Ik had 'm lang niet gezien. 'Hoe gaat het? Wat doe je?'
We kletsten wat bij en ik zei:
'Ik ben onderweg naar het Walter Reed.'
Het was tijdens de oorlog in Irak. Ik ging daarheen...
...met een stapel dvd's van Chapelle's Show die ik zou meenemen.
Daar zijn ze dol op. The Daily Show...
Dus ik had die dvd's bij me en ik zei tegen Dave:
'Dave, ik ga naar die jongens toe...
...die gewonde soldaten, met jouw dvd's.
Wat zeg je ervan?' Hij is een spontane vent.
Kom, ze zullen versteld staan. ' Hij keek naar me en ik vergeet het nooit…
Hij keek op en zei: 'Nee, dank je.'
Daar had ik zoveel respect voor.
Ik ken niemand die meer om dingen geeft...
...of die minder om dingen geeft.
Dave is een toetssteen omdat hij op zoek is naar kennis.
Hij is een man die mensen en ervaring en kennis opzoekt...
...en hij wil het aanraken en voelen en erbij wil zijn...
...zodat hij dat kan kanaliseren via zijn kunst en dat aan je kan teruggeven...
...als iets heel anders en nieuws.
Ik kan alleen dit zeggen. Er is maar één man die kan zeggen:
'Hé, man. Ik heb je nodig,' en dan ben ik er...
...wat het ook is en waar het ook is.
En toen hij me belde en zei 'Ik heb je nodig...'
...stond ik een week later met Dave op een podium in Dayton, Ohio.
Op dertig meter...
...van een van de ergste massaschietpartijen in de geschiedenis.
En ik keek hoe deze man...
...een stad hielp met het genezen van een wond die ontstaan was uit geweld...
...en geboren was uit pijn.
Maar toen Stevie Wonder 'My Cherie Amour' zong...
...en het publiek gek werd en hun stad terugclaimde...
...keek hij naar me en zei: 'Dit is nu hun herinnering.
Dit is hun herinnering. '
Ik zeg dit elke keer als ik naar Ellington kom.
Jullie zijn nu hard nodig.
Dit is een seizoen voor artiesten.
Stiekem bouw ik een artiestenleger.
Ik wil dat jullie in dat leger vechten. Het is geen gewelddadig gevecht.
Maar het onthult wel veel.
Je moet mensen aan zichzelf onthullen door jezelf met je kunst te tonen.
Eerlijk gezegd inspireren jullie me. Ik was kort geleden nog zoals jullie.
Als ik terug kon gaan en met mezelf kon praten...
...zou ik tegen mezelf zeggen wat ik nu zeg. 'Wees aardig en wees niet bang.'
Bedankt.
De Mark Twain-prijs is ter ere van een grote satirist...
...en oneerbiedige waarnemer van de wereld om hem heen.
Door Dave Chappelle vanavond deze-prijs te geven...
...eren we een komiek die op z'n best is.
Iemand die al een heel leven achter de rug heeft...
maar nog minstens even veel belooft in de komende decennia.
En om deze redenen is het Kennedy Center trots om Dave Chappelle...
...de hoogste comedyprijs van het land te geven. De Mark Twain-prijs.
Bedankt.
Ik weet graag niet wat er gebeurt.
Ik maak graag herinneringen. Soms doe ik rare dingen...
...zodat collega's hun vrienden erover vertellen.
Maar ik wil niet over mezelf praten, maar wel kort over m'n genre.
Stand-up comedy...
...is een ontzettend Amerikaans genre.
Ik denk niet dat een ander land zoveel komieken kan voortbrengen.
En wat veel mensen hier niet weten...
...is dat er volgens mij in dit land geen mening is...
...die niet in een comedyclub door iemand wordt vertegenwoordigd.
Ieder van jullie heeft een voorvechter in de kamer.
We kijken hoe jullie vechten.
Maar als we samen zijn, praten we het uit.
Ik ken zeer racistische komieken.
Ik zie ze op het podium en iedereen lacht en ik denk: die klootzak meent het echt.
Ik word niet boos op ze, haat hen niet.
We drinken boven een biertje en soms waardeer ik zelfs het kunstenaarschap...
...waarmee ze hun racisme uiten.
Zo serieus is het niet.
Het Eerste Amendement is er voor een reden.
Het Tweede Amendement is er voor als het eerste niet werkt.
We moeten lucht uit de bal laten ontsnappen.
Het land wordt wat krap.
Zo voelde het nog nooit.
Dus vanavond ben ik vereerd dat mijn medekomieken hier zijn...
...en mijn muzikale collega's.
En ik wil dat iedereen in Amerika naar me kijkt. Kijk me binnen roken.
Ik heb het niemand gevraagd. Wat gaan ze doen?
Me eruit zetten voor ik de prijs krijg? Nee, dit is een pressiemiddel.
Het leukste was dat ik zoveel mensen uit zoveel delen van m'n leven zag.
Vrienden met wie ik opgroeide hier in DC...
...vrienden uit Ohio, van toen en nu. Vrienden uit comedyclubs...
Al die verbazingwekkende muzikanten.
Jullie beseffen niet hoe jullie me inspireren.
Ik wil m'n ouwe maatje Tony Woods nog even speciaal bedanken.
Miles Davis zei eens...
Een van mijn favorieten. hij zei zoveel coole dingen.
Een ervan vond ik altijd al geweldig.
'Het duurde jaren voor ik had geleerd hoe ik als mezelf moet spelen.''
Hij keek naar anderen, probeerde te spelen als Dizzy of Bird...
...alle grote jongens. Tony is mijn Dizzy en Bird, als ik Miles was.
Ik wilde zoals jij spelen. Je was de eerste persoon...
...die ik het goed zag doen. Je was onbevreesd en sprak de waarheid.
Er zit zoveel waarheid in dit genre, als je het goed doet...
...dat ik met iedereen zal vechten die een echte komiek in de weg staat...
...want je hebt het fout. Dit is de waarheid en jij belemmert die.
Ik spreek niet over de inhoud.
Ik spreek over de kunstvorm.
Snap je dat?
Zijn we het eens?
En wat ik echt wilde zeggen vanavond:
Ik ben homo.
Ik ben homo en ik kan niet wachten om te zien wat dit met m'n carrière doet.
Zoveel bedankjes.
Een van de belangrijkste architecten van de comeback...
...mijn broeder en mentor...
...de machtige Stan Lathan.
Ik had nooit gedacht dat ik met zo'n grote zou mogen werken.
Deze laatste vijf specials vlamden echt.
Ik wil alleen met jou nog een special doen.
Dus eet verdomme je groenten op en leef zo lang als je kunt...
...want we doen er nog een paar.
Neal Brennan, ik moest huilen van je speech omdat die me herinnerde...
...aan al dat zware werk...
...en al dat geld dat ik er nooit voor kreeg.
Ik heb nog een speciaal bedankje...
...want zonder deze persoon was dit alles niet mogelijk geweest. M'n moeder.
Mam.
Mijn moeder.
Mam.
Je weet niet wat ik haar heb aangedaan.
Als je me alleen had gebaard, was dat al genoeg geweest.
Maar het feit dat je me zo goed hebt opgevoed...
Wij hadden een orale traditie.
Ik kende als kind het woord 'griot.' Dat was iemand in Afrika...
...die de verhalen van het dorp bewaarde.
Iedereen vertelde de griot verhalen en hij onhield ze...
...voor volgende generaties.
En als zij oud werden, vertelden ze die door.
En in Afrika zeggen ze...
...dat als een griot sterft, het is alsof een bibliotheek is afgebrand.
M'n moeder zei voor ik aan comedy dacht al:
'Jij moet griot worden.
Ze vertelde me over zwart zijn. Ze heeft Afrikaans-Amerikaanse studies gevolgd.
Ze liet me de context begrijpen waarin ik opgroeide.
Dat ik werd opgevoed in een vijandige omgeving die ik moest temmen.
Op m'n 14e stond ik in nachtclubs...
...een volwassen wereld te temmen. Ik was doodsbang.
Er was een crack-epidemie en m'n moeder was bang als ze buiten schoten hoorde.
Misschien is dat mijn zoon. Maar in het begin...
...zat je bij me in de club, weet je nog?
Ze werkte een hele dag.
Je viel in slaap en wachtte tot ik op moest.
Ze keek elke avond naar mijn show.
Weet je nog hoe lang die autorit duurde?
Wie hebben hun ma ooit horen zeggen:
'Je had iets te veel kutjesgrappen, zoon.'
Ik was een soft kind.
Ik was gevoelig, huilde makkelijk en was bang om op de vuist te gaan.
En mijn moeder zei dit altijd.
Ik weet niet of je het nog weet, maar je zei:
'Zoon, soms moet je een leeuw zijn, zodat je het lam kunt zijn dat je echt bent.'
Ik praat als een leeuw. Ik ben voor niemand bang.
Met woorden zal ik me met de beste meten...
...zodat ik gewoon mezelf kan zijn. En daarom hou ik van mijn kunstvorm.
Want ik begrijp elke komiek.
Ik weet hoe dan ook waar ze vandaan komen.
Ze willen gehoord worden, ze hebben iets te zeggen.
Ze willen gewoon begrepen worden.
Ik hou van dit genre.
Het heeft me gered.
Dus vanavond, mam, wil ik je...
...op een speciale manier eren die ik niet alleen kan.
Maar nu ik een man ben met goede en invloedrijke vrienden...
...wil ik m'n vriend Thundercat het podium op vragen.
De machtige Mos Def.
Washington DC, bedankt dat je me een thuis en een beginplek gaf.
Vandaag is het officieel Dave Chappelle-dag in DC.
De burgemeester zei dat.
En in de toekomst vraag ik iedereen die Dave Chappelle-dag wil vieren...
om één ongelooflijke herinnering voor zichzelf te maken of voor een ander.
Heel erg bedankt. Welterusten.
Bedankt, broeder Dave.
De moeder van mijn kinderen...
...die me helpt en kracht geeft...
...om alles te doen wat ik doe
Elaine...
...ik dank God voor jou.
Ondertiteling door: Alexander Eckhardt