Downloaded from YTS.MX
Panie i panowie, mistrz.
Dave Chappelle.
IMPROWIZACJE
Official YIFY movies site: YTS.MX
WIECZÓR PRZED WRĘCZENIEM DAVE'OWI CHAPELLE NAGRODY MARKA TWAINA
Dziękuję!
Dziękuję bardzo.
Usiądźcie, proszę.
Jutro będzie ważny wieczór dla komików.
Jestem zaskoczony, że dostałem tę nagrodę tak młodo,
ale zaręczam, że na nią zasługuję.
Nie macie pojęcia, jaka jest ta robota.
Dorastałem, oglądając najlepszych w tej branży.
Każda opinia w tym kraju
ma komika,
który rujnuje twój punkt widzenia.
Ale nie chcę żyć w kraju, który tak łatwo da się złamać.
Chcę mieszkać wśród żołnierzy.
NASTĘPNEGO DNIA CENTRUM KENNEDY'EGO PRZYZNA DAVE'OWI CHAPELLE
NAJWYŻSZE ODZNACZENIE PAŃSTWOWE W DZIEDZINIE HUMORU
NAGRODA MARKA TWAINA
Jesteś młody jak na tę nagrodę.
Zajęło mi to 32 lata, mistrzu.
- Dobra. - Dave.
Na zdrowie.
Dzikusy!
Nie pamiętam, jak to szło.
Hej.
Rzadko spotykasz się z całą ekipą
i wszystko gra.
Bardzo to doceniam.
Denerwujesz się?
Nagrodą? Nie.
Będę dziś otoczony artystycznym geniuszem
i publicznością w Centrum Kennedy'ego, która docenia
prawdziwą sztukę.
Tutaj nie czuję presji.
Wielu zasługuje na takie chwile.
To dla mnie zaszczyt.
- Kozak z ciebie. - Dzięki.
Niewielu ich doświadcza.
Każdy powód do spotkania jest dobry.
Włożyć grille na zęby?
Moi drodzy...
zebraliśmy się tu, by przyznać nagrodę Twaina za całokształt
i uczcić legendę o imieniu Dave.
Wyjątkowe słowo, „legenda”.
Znaczy, że zapamiętają cię na zawsze, a to bardzo długo.
Ale chcę wam powiedzieć,
że dzisiejszy wieczór to coś więcej niż uhonorowanie dokonań tej legendy.
Chodzi o radość z tego, co robi.
A dla Dave'a najlepsze jest jeszcze przed nim.
Chłopcy i dziewczęta...
panie i panowie...
cytując nieśmiertelne słowa Marka Twaina:
„Zaszalejmy!”.
Z Alma Mater Dave'a,
zespół Duke Ellington School of the Arts!
To zespół z Duke’a Ellingtona?
Tak.
Przed wami
dwudziesty drugi laureat
Nagrody im. Marka Twaina za amerykański humor...
Dave Chappelle!
Hej wam!
Hej! Nazywam się Tiffany Haddish.
To jest moment na oklaski i szaleństwo.
Zaczekam.
Dave, rozumiem, dlaczego je nosisz.
Ale wygodne!
- Wiem. - Spójrz.
Spójrz na tę salę.
Spójrz na naszą publiczność.
Tak!
Komicy, aktorzy i muzycy
są tu dla jednego człowieka.
Jesteśmy tu, bo Dave jednoczy ludzi w sposób,
w jaki nie robi tego nikt inny.
Poznałam Dave'a ponad 20 lat temu i od tego czasu się przyjaźnimy.
Dave, zawsze byłeś dla mnie mentorem i bratem.
I za każdym razem, gdy wchodzę na scenę,
myślę o tobie, bo…
chcę, żebyś był ze mnie dumny, bo jesteś mistrzem. Jesteś najlepszy.
Uwielbiam jego spontaniczność.
Moja ulubiona historia z Dave'em miała miejsce w święta.
Rok po tym, jak karmiłam bezdomnych w Fabryce Śmiechu.
Robię to co roku, bo nigdy nie zapominam, skąd pochodzę.
Nie z Fabryki Śmiechu. Byłam bezdomna.
Dave zadzwonił i zaprosił mnie na drinka.
Przyjeżdżam
i widzę go z Marlonem Wayansem.
No więc pytam:
„Co wy tu robicie w święta?
Nie powinniście być z dziećmi?”.
A Dave na to:
„A ty kto, Scrooge? Napij się!”.
Gadamy i śmiejemy się do pierwszej w nocy,
a Dave mówi nagle: „Idziemy na kręgle?”.
A my na to,
że nie ma otwartej kręgielni w Boże Narodzenie o tej porze.
„Dave, no co ty”.
Zaśmiał się i mówi: „Wiecie, że jestem Dave Chappelle?”.
Gdzieś zadzwonił,
wsiedliśmy do jego SUVa
i ruszyliśmy, jadąc pod górę.
Zatrzymaliśmy się pod wielką bramą.
Naprawdę ogromną.
Pomyślałam sobie: „Zagramy w kręgle w Jurassic Park?”.
Wysiadamy,
idziemy do drzwi.
Zgadnijcie, kto otworzył.
Powiedziałam: „Zgadnijcie”.
Eddie Murphy otworzył drzwi!
Czujecie? Eddie Murphy!
Byliśmy u Eddiego Murphy'ego!
Myślę sobie...
Dave mówi: „Uspokój się, bo nas wyrzucą”.
„Boże, nie wierzę.
Axel Foley ma kręgielnię!”.
Śmialiśmy się i gadaliśmy bez końca.
I taki jest Dave. Jest spontaniczny.
Jest magiczny i fatalnie gra w kręgle.
- Paul Pelosi. Witaj. - Tiffany Haddish.
Miło mi.
Moja żona, Nancy.
- Cześć, Nancy. - Cześć!
- Byłaś świetna. - Dziękuję.
Bujaliśmy się z tobą.
- Miałem tu swój pierwszy występ. - Co?
To było w 1992 r.
Jak ten czas leci.
Nic nie poradzisz.
Dobry wieczór, panie i panowie.
witamy na Waszyngtońskich Improwizacjach!
Tu się nie pali, skurwielu.
Cześć, stary!
Dziś wieczór Dave'a, to jego weekend.
No dobra.
Dave, ściągnąłeś tu wszystkich.
Dave Chappelle. Dostał nagrodę Marka Twaina.
Brawa dla niego.
Nagroda Marka Twaina.
Nieźle na tym zarobi.
Za tą nagrodą idzie spora kasa.
A ja ledwo wiem, kim był Mark Twain.
Nie macie pojęcia,
jak to jest zdobyć ten zaszczyt w mieście,
w którym zaczynałem.
Mam dla was...
mały quiz.
Pierwszy występ w tej sali,
byłem pierwszym komikiem na scenie.
Ja, Brian Regan
i jakaś lesba Ellen DeGeneres.
Nie wiedzieliśmy, że jest homo.
Chcieliśmy zaliczyć.
Och! Przepraszam.
Myślałam, że to klub komediowy.
Panie i panowie,
to może być ostatnie bezpieczne miejsce w Ameryce,
by powiedzieć to, co chcesz powiedzieć,
i śmiać się z tego, z czego chcesz.
To święta ziemia.
Występy na żywo to dla mnie coś niesamowitego.
Stoisz tam jak gladiator.
Może tylko wtedy czuję się sobą.
Ma 19 lat i jest najmłodszym komikiem w historii Star Search.
Przed wami Dave z Waszyngtonu...
Hej!
Nie wiem, czy Ed wspomniał,
że byłem ostatnio w Black Entertainment Television.
Coś mi się wydaje, że nie widzieliście.
Nie wiem dlaczego.
Kiedyś myślałem, że wszyscy biali
są szczęśliwi.
Bo są biali.
„Zajebiście, jestem biały!
Wspaniałe uczucie.
Taxi!
Tylko sprawdzam”.
Byłem w mojej dawnej szkole i powiedziałem dzieciakom:
„Jeśli naprawdę chcecie się stąd wyrwać,
musicie się skupić.
Przestać obwiniać białych za swoje problemy.
Musicie się nauczyć...
rapować, grać w kosza czy coś w tym stylu.
Innego wyjścia nie ma.
Albo to, albo handlujesz crackiem.
To jedyne opcje.
Zabawiaj białych, potańcz trochę”.
Kiedyś oglądałem zabawną kreskówkę...
Troskliwe Misie.
Trochę jak misie, ale jak ludzie.
Łaziły w kółko i się troszczyły.
Dbały o siebie nawzajem
i wszystko inne.
A kiedy robił się problem, zwierały szyki.
Miś dowódca mówił: „Kochani, a teraz...
Troskliwe Misie łączą siły!”.
Pamiętacie?
Małe misie trzymały się za ręce
i gapiły się na problem.
Mówię serio.
Prawdziwa miłość strzelała im z piersi.
Kiedy dorastaliśmy, chcieliśmy być jak te misie.
Potem przyszło rozczarowanie.
Dowiedzieliśmy się, że życie nam na to nie pozwoli.
To niemożliwe,
by strzelać miłością z klaty.
Chociaż...
strzelałem miłością na czyjąś pierś.
Listopad 2003.
Jestem w college'u w Nowym Jorku,
zajmuję się stand-upem od jakichś dwóch lat.
Mama dzwoni i pyta:
„Aziz, wracasz do domu na Święto Dziękczynienia?”.
A ja na to: „Pamiętasz tę kasę, którą odłożyłem na przyjazd?
Zmiana planów.
Dave Chappelle występuje w San Francisco
w Punch Line i muszę to zobaczyć”.
„Kim jest Dave Chappelle?”
Powiedziałem, że to najlepszy komik na świecie.
A ona pyta, czy to ten koleś od „jestem Rick James, suko”.
„Tak!”
„Jest świetny. Baw się dobrze”.
Poszedłem na te występy.
Widziałem wszystko. Sześć występów na Punch Line.
A to były te występy Dave'a,
gdzie robił długie sety.
Trwały do czwartej lub piątej rano,
były przezabawne,
prowokowały do myślenia. I to było niesamowite.
Potem poznałem Dave'a prywatnie,
występowaliśmy razem.
Jest niesamowitym artystą,
ale i niesamowitym człowiekiem.
Kiedyś byliśmy na imprezie.
Ktoś poprosił go o zdjęcie.
Powiedział:
„Nie będziemy robić zdjęć. Jesteśmy tu, by tworzyć wspomnienia”.
To piękne.
I tak właśnie żyje.
Traktuje każdą chwilę, jakby miała potencjał,
by być wspaniałym wspomnieniem.
Na początku tego roku występowaliśmy
razem z Dave'em w Austin w Teksasie.
Kończymy, idziemy do garderoby.
Dave pyta: „Jaki wieczór chciałbyś dziś mieć, Aziz?”.
Ja na to: „Dziś na spokojnie,
wczoraj zabalowaliśmy, jutro mamy występy”.
A Dave mówi: „Chcesz grzybki halucynogenne?
Podobno są świetne”.
Przepraszam, rodzino Dave'a.
Mówię mu: „No nie wiem,
chyba spasuję
i odpocznę przed jutrem”.
Powiedział: „Aziz, nikt tego nie wie,
ale jutro ogłoszą, że jestem zwycięzcą
nagrody Marka Twaina za amerykański humor”.
A potem dodał:
„Co powiesz dzieciom za 20 lat, Aziz?
Powiesz im, że byłeś z Davem Chappelle, kiedy wygrał nagrodę Twaina,
że zjedliśmy razem grzybki
i spędziliśmy niezapomniany wieczór,
czy powiesz im, że się wyspałeś?”.
„Dave, masz rację.
Zjedzmy te grzyby.
Za Twaina!”
A teraz serio.
Gdyby psy mogły mówić, zaniedbane psy,
brzmiałyby jak Dave Chappelle.
Jeśli zostawisz go na podwórku,
będzie narzekał.
„Niech ktoś po mnie wróci, stary.
Nikt mnie nie karmi!”
Marynarka jest prima sort.
Hej, Ron. Jak się masz?
Wyglądasz, jakbyś spuścił komuś wpierdol.
Pierwszy raz na scenę wpuścił mnie
JT Newton.
Nawet nie wiem, czy on żyje.
Serio?
- Mieszka na Long Island. - Dobra wiadomość.
Myślisz, że czarnuch nie żyje, a on mieszka na Long Island!
Poszedłem do klubu komediowego z moim przyjacielem.
Wciąż się przyjaźnimy.
Byliśmy wcześnie, o piątej.
Wtedy, żeby być komikiem, wystarczyło przyjść wcześniej
i wpisać się na listę. Było 20 miejsc.
Byłem prosto po szkole.
Wybrałem siódemkę.
Mój kumpel piątkę.
To była bomba.
Nie przeżył.
JT mnie przedstawił.
Powiedział, że każdy musi gdzieś zacząć, a dziś
ten młodziak zaczyna tutaj. Pamiętam, jakby to było wczoraj.
Powiedział: „Może jesteście świadkami narodzin gwiazdy.
Powitajcie Dave'a Chapela”.
Poszedłem sam, ale kiedy byłem na scenie,
moja mama, która dziś tu jest,
i jej matka, której nie ma już z nami,
pojawiły się w klubie.
Błagałem, żebyście nie przychodziły.
Ale musiałem się z tym zmierzyć.
Poszedłem do babci i mówię: „Buniu,
powiem dziś kilka rzeczy, których...
nigdy ode mnie słyszałaś”.
Mamo, docenisz to. Pamiętasz, co powiedziała twoja matka?
Że słyszała gorsze?
Nie.
„Wnusiu, nakurwiaj”.
No i się zaczęło.
Mamo, chcę ci podziękować, ale też powiedzieć:
„A nie mówiłem?”.
Kocham cię, bracie.
O tak.
Jesteś najlepszy, Dave!
Kochamy cię.
Najlepszy, bracie.
Promień światła.
Panie i panowie,
niezrównany John Legend.
Dziękuję!
Cześć!
Nie tylko jestem fanem Dave'a,
ale dorastałem w Springfield w Ohio.
Jakieś 15 minut drogi od miejsca, gdzie Dave mieszka
i gdzie spędził dzieciństwo.
Jesteśmy w Waszyngtonie
i tu też spędził sporo czasu.
Ale Dave jest z Ohio.
Jest nasz.
Większość wybitnych,
odważnych osobistości z Ohio staje się sławna po opuszczeniu Ohio.
Można powiedzieć, że muszą wyjechać, by odnieść sukces.
Ale, o dziwo,
Dave wciąż mieszka w Buckeye State.
Wciąż mieszka w mieście, w którym ludzie zastanawiają się,
dlaczego Dave Chappelle tam mieszka.
Mieszka w tak zwanej „zapomnianej Ameryce”.
Dave nie zapomniał.
Sprowadził świat do Ohio.
Jego doroczne jam sessions
na miejscowej farmie są legendarne.
Sprowadził największe talenty na świecie, by celebrować tamtejsze życie.
A ostatnio, po masowej strzelaninie w Dayton,
by wesprzeć ludzi po tej tragedii.
I, oczywiście,
najbardziej niezapomniane jam session, które zapisze się w historii,
miało miejsce w 2005 roku.
Zabrał grupę z rodzinnego miasta w Ohio, w tym studentów
z naszego czarnego uniwersytetu, Central State,
autobusem do Brooklynu.
Tak!
Gdy dotarli na Brooklyn,
Dave stworzył niesamowity moment w popkulturze.
Zaprosił największe gwiazdy
hip-hopu i neo solu na świecie.
Ten epicki koncert połączył stand-up Dave'a
i jego znakomity gust muzyczny.
Komicy i muzycy byli jednym.
Każdy komik chce być muzykiem.
Każdy muzyk
myśli, że jest zabawny.
Mama ma trzy cycki. Na mleko, na wodę,
a trzeci nie działa. Teraz!
To nawet nie jest zabawne. Ale muza...
ciągnie ten tekst.
Nikt nie ma trzech cycków.
Wszyscy artyści na tym koncercie
to moi idole.
Praca z nimi w takich okolicznościach to spełnienie marzeń.
Zawsze chciałem pójść na taki koncert.
Wstrząsnęliśmy światem.
Wstrząsnęliśmy światem!
Jak się macie?
Nazywam się Q-Tip. Jestem...
dumny, że pełnię funkcję
dyrektora artystycznego hip-hopu
w Centrum Kennedy'ego.
Chcę pogadać z moim przyjacielem.
Jesteś moim bratem.
Kocham cię.
Znam tego gościa od zawsze.
Był rok 1992 albo 1993.
Dave wsiadł do autobusu i mówi:
„Jestem Dave Chappelle”. A ja na to:
„Znam cię! Widziałem Facetów w Rajtuzach”.
Jestem pewnie jedynym raperem,
który oglądał wtedy Mela Brooksa.
Kupiłem Dave'owi jego pierwszy garnitur
w 1995 roku.
Może w 1994. Zabrałem go z kuzynem do Barney's.
Wciąż nosił Cross Colors.
Luzik. Nie myślcie, że jestem wściekłym czarnym.
To znaczy jestem, ale...
Czaicie? Mam do tego prawo. U mnie było inaczej.
Nie wiem, czy wierzycie w reinkarnację,
ale jestem czarny już czwarte życie z rzędu.
Potrzebuję przerwy.
Powitajcie brawami
współtwórcę Chapelle's Show,
wspaniałego Neala Brennana!
Cześć, Dave.
Nie wiem, jak to się stało, że tu jesteśmy.
Dave nie lubi formalnych eventów.
Zwykle ubiera się jak czyściciel okien.
Pewnie jego żona zapytała:
„Co zrobić, żebyś nie palił przez dwie godziny?”.
A Dave, zakładając, że to się nigdy nie uda, odparł:
„Niech Jon Stewart, Sarah Silverman, Neal,
Q-Tip, Tiffany Haddish,
Warren Michaels, John Legend, Bradley Cooper
i, powiedzmy, Morgan Freeman...
przylecą do Waszyngtonu uczcić mój talent”.
Elaine na to: „Super. 27 października”.
A Dave: „Kurwa!”.
Zawdzięczam Dave'owi karierę.
Poznaliśmy się w 1992 roku w klubie komediowym w Nowym Jorku.
Przez lata napisaliśmy kilka żartów,
ale zawsze liczyłem na coś większego.
W 1997 Dave dzwoni i mówi:
„Jeśli Universal się do ciebie odezwie,
powiedz, że piszemy razem film o ziole”.
„Jaki film o ziole?”
A Dave na to: „Nie przejmuj się nim”.
Potem zadzwonił ktoś z Universal i pyta:
„Piszesz film o ziole z Davem Chappelle?”.
„Tak!”
„Kiedy nam go podrzucicie?”
„Za 30 dni”.
Mieliśmy miesiąc, żeby to ogarnąć,
więc dzwonię do Dave'a po 29 dniach i mówię:
„Stary, co z tym filmem?”.
A on na to: „Z jakim filmem?”.
Dzień przed terminem wymyśliliśmy Żółtodziobów.
Zajęło nam to 16 godzin.
Tę dbałość o szczegóły widać na ekranie.
Nie wiem jak ty, ale nie mogę się ruszyć.
ŻÓŁTODZIOBY
Jakbym był przyspawany.
W styczniu 1998 Żółtodzioby zadebiutowały wraz z Buntownikiem z wyboru,
filmem Fakty i akty,
Lepiej być nie może
i, tak, z Titanikiem.
Tak było.
Artystyczna i komercyjna klapa. Szczerze? To nie był dobry film.
Kilka lat później, kiedy niesmak trochę zelżał,
Dave i ja znów się zdzwoniliśmy. Ludzie kiedyś tak robili.
Dave mówi: „Hej, stary.
Zróbmy program w stylu Playboy After Dark”.
Jeśli pamiętacie ten program,
załatwcie swoje sprawy, bo śmierć jest za rogiem.
Dla tych, którzy nie pamiętają:
w latach 70. był to turbowyluzowany program
prowadzony przez Hugh Hefnera, wydawcę i handlarza kobietami.
Taki Jeffrey Epstein z jaskinią.
Tak czy siak, wymyśliliśmy format, który znacie jako Chappelle's Show.
Poszliśmy z tym do kilku stacji.
W HBO nie poszło dobrze.
Powiedzieli Dave'owi:
„Po co nam ty, skoro mamy Chrisa Rocka?”.
Wtedy mógł być tylko jeden popularny czarny komik.
Nie to co dzisiaj. W końcu mamy trzech.
Później wylądowaliśmy w Comedy Central, kupili to.
Zrobiliśmy pilot,
potem kręciliśmy dalej.
Program się podobał.
Wręcz absurdalnie.
Tak bardzo, że musiałeś pojechać do Afryki.
Wiadomość dnia.
Jak wiemy, Kongres zgodził się zapłacić bilion dolarów
dla Afroamerykanów jako zadośćuczynienie za niewolnictwo.
Teraz mam tyle papierosów, że wystarczy do końca życia!
Jestem bogaty, dziwko!
Kiedy zaczynaliśmy, Dave był najzabawniejszą osobą, jaką znałem.
Pod koniec wiedziałem, że nie ma zabawniejszego człowieka na Ziemi.
Bywało, że improwizował coś,
o czym nigdy nie rozmawialiśmy,
o czym nawet nie myśleliśmy.
Monologi Claytona Bigsby'ego o oddychaniu powietrzem białego człowieka,
Will & Grace, czysta improwizacja.
Nie lubisz Willa & Grace? To nie z tobą jest coś nie tak.
To z Willem jest coś nie tak.
To gej.
Tyrone Biggums przemawia do dzieci o ćpaniu z Myszką Miki.
Zmyślone na poczekaniu.
Ej, wy!
Wiecie, jak smakuje psie żarcie?
Smakuje tak, jak pachnie!
Jest pycha.
Rick James, który dobrze się bawi
i rżnie kanapę.
Kup nową, bogaty skurwielu!
Rżnij kanapę!
Co pięć palców mówi do twarzy?
A masz!
To jego dzieło.
Pisanie i reżyserowanie polegało na tym,
że stałem na planie ze szczęką na podłodze.
Cięcie?
Chappelle's Show pozwalał Dave'owi
całkowicie być sobą.
Mógł pokazać swój intelekt, złość, moralność,
głupotę, hipokryzję, smutek i talent.
Taki program to rzadkość.
Wieloaspektowy obraz człowieka,
który mieszka w USA,
i ma to surrealistyczne doświadczenie bycia czarnym.
Czyli...
Playboy After Dark.
Ten program był też osobisty.
Zawsze czułem, że Dave obwinia mnie o porażkę Żółtodziobów.
Nagrywaliśmy skecz,
w którym Dave odchodzi, bo Oprah jest z nim w ciąży.
No i...
robimy scenę,
w której Dave rozwala całe biuro
i wyrzuca mi śmieci na głowę.
Dlatego myślę, że obwinia mnie o Żółtodziobów.
Bo kiedy to robił, powiedział: „To za Żółtodzioby”.
Jak widzicie, twierdzi,
że napisałem tę kwestię, i kazałem mu ją powiedzieć.
Bo tak było!
To jedyny raz dzisiejszego wieczoru,
kiedy ktoś uzna mój wkład w Chappelle's Show.
Dave i ja mieszkaliśmy w Waszyngtonie,
więc na stand-upy musieliśmy dymać pociągami.
Dave Chappelle to najstarszy młody komik w tej branży.
Mam 44 lata i od 43 lat jestem komikiem!
Tylko się urodził i już:
„Puk, puk, skurwielu!”.
Z papierosem w ręku.
The Dave Chappelle Show
zmienił moje życie.
Zwłaszcza jedna postać, Ashy Larry.
Wiele osób go pamięta.
Dave zapytał mnie:
„Donnell, co zrobisz, by przygotować się do roli?”.
„Wezmę prysznic.
i wyschnę. Będę największym skurwielem w Hollywood”.
Jestem z Waszyngtonu.
Czekoladowe Miasto.
U nas „czarnuch” to zaimek.
Mamy grubą skórę.
Nie boimy się ostrzejszych żartów.
Humor był naszym sposobem na przetrwanie.
Nigdy nie dostałem wpierdolu na ulicy,
bo czarnuchy wiedziały...
że jestem zabawny.
Właśnie zaczynałem liceum.
Nasz dyrektor Ralph Neal
obejrzał Wesprzyj się na mnie
i wszędzie chodził z megafonem.
Chodziłem do gimnazjum w Ohio.
Nie było mnie przez trzy lata. W tym czasie
pojawił się crack.
Wracam do Waszyngtonu.
Pamiętacie crack, no nie?
Pamiętacie, co zrobił temu miastu.
Dlatego to dziwne, że tylu białych
biega i pcha wózki.
Najbardziej oberwały czarnuchy w Waszyngtonie.
Odwaliliśmy brudną robotę.
To czarne miasto.
Nazywają je czekoladowym, ale nie ma nic wspólnego z czekoladą.
To czarnuchy.
Poznałem Dave'a w Waszyngtonie.
Tak.
Miałam 19 lat.
On miał 17.
Występowaliśmy klubie Garvin's.
Pamiętam, że poszliśmy do McDonalda
i rozmawialiśmy stand-upie,
o jego przyszłości, planach. Powiedziałam:
„Przyjedź do Nowego Jorku!”.
Po ukończeniu liceum
przyjechał.
Pracowaliśmy w tym samym klubie komediowym,
The Boston Comedy Club.
No tak.
To trochę mylące.
Klub w Nowym Jorku miał Boston w nazwie.
Ja nie wymyślam nazw jak kokainiści.
W Nowym Jorku
społeczność stand-upowa od razu pokochała Dave'a.
Dostał rolę w filmie Mela Brooksa, Robin Hood: Faceci w rajtuzach.
Wiedzieliśmy, że mu się udało.
ROBIN HOOD: FACECI W RAJTUZACH
- I kto wymiata? - Idź.
Właśnie wrócił z LA,
wyszedł na scenę i opowiadał o Zachodnim Wybrzeżu.
W końcu pojechał do Compton,
wcześniej wiele o nim słyszał.
Był...
zdumiony, że ludzie tam mają ogródki.
Takie niesamowite miasto,
a ludzie koszą trawniki.
I tak właśnie było.
Taki jest Dave. Skupia się na detalach.
Daje się zaskoczyć tym, czego się dowiaduje.
Pozwala nam sobie towarzyszyć,
kiedy przygląda się temu z wielu stron.
My tych stron często nawet nie zauważamy.
Czy to nie dziwne, że ta choroba zaczęła się w latach 80.
i zabija tylko czarnuchów, gejów i ćpunów?
Czy to nie jest zbieg okoliczności,
że ta choroba nienawidzi tych, których nienawidzą biali starcy?
Albo Bóg jest biały,
albo rząd ukrył to gówno na dyskotekach.
Dave analizuje różne rzeczy.
Wchodzi...
do swojego świata.
Wiedziałem, że to kiepska dzielnica.
Jest trzecia nad ranem.
Trzecia nad ranem.
Wyglądam przez okno...
A na ulicy stoi dziecko.
Nawet nie wyglądało na wystraszone.
Bardzo mnie to zasmuciło.
Chciałem pomóc temu dziecku.
Ale stwierdziłem, że jemu też nie ufam.
Byliśmy kiedyś razem w Vancouver,
Dave wpadł zapalić skręta.
I właśnie to zrobił.
Przyszedł...
i wypalił skręta.
Całego.
Sam.
Wygłaszając tyradę o problemach świata.
Wiesz, jaki świat ma problem? Ludzie się nie dzielą.
Ma być:
„puf, puf, podaj dalej”,
a nie „puf, puf, puf, puf”.
Dave, dasz wiarę?
Dostałeś nagrodę Marka Twaina.
Nie wierzę.
Zasługujesz na to.
Tak powinno być.
Super, że dostaniesz nagrodę Marka Twaina,
bo obaj uwielbiacie używać słowa na „C” w swoich dziełach.
Dlaczego
mogę bezkarnie powiedzieć „czarnuch”...
ale nie
„pedał”?
„Ponieważ, Davidzie,
nie jesteś gejem”.
„Cóż, Renee...
czarnuchem też nie”.
Liczy się tylko to, że tu jesteś.
Kocham Dave'a Chappelle bezwarunkowo.
Poznałem Dave'a
w latach 90.
Miał 17 lat, kiedy przyjechał do Nowego Jorku.
Prosto po liceum trafił na najtrudniejsze kluby komediowe
w kraju.
A on był...
niesamowicie ukształtowany
jak na siedemnastolatka.
Starzy wyjadacze stand-upu
mogliby być wściekli
na ten młody talent,
młodego Mozarta.
A jednak go uwielbialiśmy,
ponieważ był dobrym człowiekiem.
Już wtedy wiedziałem, jaki był zabawny
i wnikliwy. Pamiętam, że...
Pracowaliśmy potem w Comedy Central. Ja w The Daily Show,
Dave w Chappelle's Show.
Ten program
to rakieta, którą stworzył.
Stał się zjawiskiem kulturowym.
Comedy Central zrobiłby wszystko, by go utrzymać.
Zaproponowali Dave'owi
pięćdziesiąt milionów,
żeby dalej go tworzył.
Ale Dave miał wtedy wątpliwości
ze względu na trudności w produkcji.
Zastanawiał się, jaki ma wpływ
na widownię, na której mu zależało.
I odszedł.
W tym momencie
pomyślałem:
„Comedy Central ma 50 milionów dolarów?”.
Ci skurwiele nie pozwalali nam nawet na przekąski w The Daily Show.
Mają 50 milionów dolarów.
Wtedy Dave...
odszedł.
Skończył. Ale wiedziałem,
że tę kasę trzeba przejąć.
Dave, chcę...
Przepraszam.
Chcę, żebyś wiedział,
że zgarnąłem te pieniądze jak własne.
Gość jest niewiarygodny. Nie mówię tylko o stand-upie.
Jak wchodzi w interakcję z przypadkowymi ludźmi.
Byliśmy w Minneapolis w Minnesocie.
Jakiś biały dzieciak drze się: „O Boże!
Dave Chappelle”.
Totalnie podjarany.
Mówię mu: „Wyluzuj”.
Jestem duży, mógłbym robić za ochroniarza.
Uspokajam go, a on krzyczy:
„O Boże! Dave Chappelle.
Zapraszam do siebie,
mam trochę zioła”.
Spojrzeliśmy na siebie z Davem
i mówię mu: „Stary, skończyło mi się...
Może obczajmy, co i jak, zobaczymy, dokąd nas to zaprowadzi”.
No nie?
Idziemy do tego mieszkania. Wchodzę
i widzę wielki słoik zioła typowy dla białych.
Biorę jedną bryłkę, dziękuję kolesiowi
i już mamy wychodzić.
A ten chłopak cały czas wali w drzwi współlokatora.
„Obudź się, stary!
Mamy w mieszkaniu Dave'a Chappelle'”
Ale nawet pożar by go nie obudził.
Wychodzimy, a młody mówi:
„Zróbmy zdjęcie.
Zrób sobie ze mną zdjęcie”.
Dave na to: „Wybacz, stary, ale idziemy w miasto
i ze względów bezpieczeństwa...
nie możemy”.
Schodzimy po schodach,
a on jest na górze i drze się:
„Nikt mi nie uwierzy!”.
Pozamiatałeś, stary.
Totalnie.
Brawa dla burmistrz Waszyngtonu, Muriel Bowser.
Muszę ci powiedzieć,
że jesteś dla mnie kimś wyjątkowym.
Dzieli nas tylko rok,
a ty rządzisz miastem.
I to świetnie.
Byłem ostatnio w moim liceum.
Burmistrz Muriel zapewniła
150 milionów dolarów na remont
w Duke Ellington School of the Arts.
Zazdrościłem uczniom.
Wiele dla mnie znaczysz,
a dla miasta jesteś błogosławieństwem.
I dziękuję ci za to. Szczerze.
Nigdy nie głosowałem w Waszyngtonie, ale gdybym głosował...
głosowałbym na ciebie. I wiesz co?
Gdybyś paliła crack, i tak bym zagłosował!
Wiem, że nie palisz.
Ale gdybyś chciała,
śmiało. Ja ci pozwalam.
Dowiedziałem się o Davie
tuż przed pierwszym Grubym i chudszym.
Miałem grać rolę, którą on zagrał.
A potem go zobaczyłem i pomyślałem,
że ten chłopak
byłby w tej roli zabawny.
Próbowałem być spokojny.
Ale przyszła pora, żeby Reggie skopał ci tyłek.
Dave jest mądrzejszy od wszystkich.
Dave jest...
być może najinteligentniejszym komikiem w historii.
Zajęło nam 400 lat, żeby zrozumieć,
że słabością białych
było klęczenie w czasie hymnu.
To jest słabość ducha.
Tak jest.
Co robicie, czarnuchy? Wstawać!
Rozszerzył formy sztuki
i wpłynął na kulturę.
Jest głosem swojego pokolenia.
Nikt mu nie dorównuje.
No dobra.
Moja córka jest tu ze mną i cieszę się,
że poznałem cię, zanim się urodziła.
To akurat dobrze.
Nauczyłeś mnie, jak być lepszym człowiekiem.
Właśnie to zrozumiałem.
To on? Twój syn?
NARODZINY GWIAZDY
Jay.
Byłeś w jego wieku,
gdy cię poznałem.
Widziałem cię YouTubie.
Ten filmik z dziewczyną.
Tak.
Podobał mi się.
Byłeś sobą.
Robiłeś to, co kochasz.
Nie żartuję, to chyba najlepsza scena,
jaką grałem z innym aktorem.
Naprawdę.
Pisałem ją dla ciebie.
Zajęło mi to dwa lata, ale dałeś wtedy z siebie wszystko.
Zdecydowałeś się na to, nie mogłem uwierzyć,
że wyświadczyłeś mi tę przysługę.
Nigdy tego nie zapomnę.
Ta scena zostanie z nami na zawsze,
jest piękna.
Cały plan był pod wrażeniem tego, co dzieje się, gdy jesteś w pobliżu.
Dave to bardzo wyjątkowa osoba.
Nie wiem, dlaczego taki jest.
Może to geny,
dorastanie w Waszyngtonie, szkoła,
pierwszy stand-up w wieku ośmiu lat. Nie wiem, co sprawiło,
że jesteś tym, kim jesteś,
ale mam szczęście żyć w tym samym czasie co ty.
Ciągle nazywamy kogoś... geniuszem.
Geniusz kojarzy mi się z kimś aspołecznym, na uboczu.
Ty jesteś geniuszem wyjątkowym, bo masz w sobie pewną cechę.
Empatię.
Traktujesz wszystkich tak samo.
To w tobie uwielbiam.
Dzięki, przyjacielu.
Wciąż jestem zły za SNL.
W monologu mówiłeś, że byłeś w Białym Domu...
I była impreza.
Wszyscy byli czarni
z wyjątkiem Bradleya Coopera.
Widziałeś morze twarzy i jedna białą. Moją.
Przecież poszliśmy tam razem, skurwielu.
Kocham cię, stary.
Większość moich przyjaciół była u dołu drabiny społecznej,
ale wspięła się wyżej.
Długa droga za nami.
Uwielbiam powroty.
Byłem tu wiele razy, ale nie po to, żeby świętować mój sukces.
Kocham cię, Dave.
To dla ciebie.
Jestem przy tobie, bo ty zawsze byłeś przy nas.
Kocham cię, bracie.
Richard Pryor był pierwszym laureatem nagrody Twaina.
Gdy zacząłem SNL, był pierwszym prowadzącym.
Latem 2016 roku, przed wyborami prezydenckimi,
była jeszcze jedna osoba, którą bardzo chciałem mieć w programie.
Wiedziałem, że 12 listopada,
po wyborach,
to musi być Dave.
Dziękuję!
Wiedziałem, że potrzebuję kogoś, kto wyjaśni, co się właśnie stało.
Musiałam mieć Dave'a z tego samego powodu co Richarda.
Mówi prawdę
i jest najśmieszniejszy.
To miała być ważna chwila dla SNL i dla niego.
Wiedziałem, że Dave będzie na to gotowy.
Ameryka to zrobiła.
Wybraliśmy i strollowaliśmy prezydenta
Biali są wściekli.
Nie widziałem takiej furii od czasu wyroku O.J. Simpsona.
Ekran podzielony na pół i oboje biali...
Nie mówię, że mi się to podoba, ale nigdy tego nie widziałem.
Oglądałem w telewizji białe zamieszki w Portland w Oregonie.
W środę, dzień po wyborach,
mieliśmy próbę przed programem.
Nastroje były ponure.
Ludzie czuli się spięci i bezbronni.
Masakra.
Dave usiadł obok mnie,
spojrzał na wszystkich i wyczuł te emocje.
Spytał, czy może zacytować Toni Morrison.
Cytat brzmiał:
„To czas na wytężoną pracę artystów.
Nie czas na rozpacz, na użalanie się nad sobą.
Nie można milczeć, nie ma miejsca na strach.
Mówimy, piszemy, władamy językami.
Tak uzdrawia się cywilizacje”.
Wiedziałem, że przetrwamy.
Kate McKinnon zaśpiewała „Hallelujah” jako Hillary Clinton,
a potem wyszedł Dave.
Nie miałem pojęcia, co zrobi.
Mam nadzieję, że on wiedział...
ale nie jestem pewny.
Był oszałamiający. Świetny.
To był przełomowy program.
Życzę Trumpowi powodzenia.
Dam mu szansę.
My, kiedyś pozbawieni praw obywatelskich,
także żądamy takiej szansy.
Dziękuję bardzo.
Twoja zdolność mówienia tego, co myślisz,
bez względu na to, co myślą inni...
Ta odwaga,
by bawić ludzi tak, jak chcesz,
wpłynęła na mnie,
do tego stopnia, że wczoraj grałem choreografa wilkołaka.
I byłem z tego dumny.
Nauczyłem się tego od ciebie.
Wiesz,
Dwa pierwsze sezony Chapelle's Show
to najlepsza skecze w historii.
Są genialne.
DRAFT RASOWY
Witamy na pierwszym, i być może jedynym, drafcie rasowym w Nowym Jorku.
Ciekawe, kogo wybiorą ze względu na rasę.
Czarni prowadzą po pierwszej serii.
Już dawno czarny nie wygrał żadnej loterii.
I tak pewnie nadal będą narzekać.
Pierdol się.
Czarna delegacja...
wybiera Tigera Woodsa.
Najbogatszy i najbardziej wpływowy sportowiec świata
jest już oficjalnie czarny.
Żegnaj, smażony ryżu.
Witaj, smażony kurczaku.
Kocham cię, tato!
Nie wiedziałem, że masz tylu starych białych fanów.
Co?
Czuję się, jakbym umarł i trafił do Brooks Brothers.
Dużo się mówi o szczerości.
Ludzie mówią o szczerości w stand-upie,
ale wielu świetnych komików nie zawsze mówi prawdę.
Rodney Dangerfield
był bardzo szanowany.
Ciągle kłamał.
Szczerość polega na tym,
by nie bać się mówić ludziom prawdy o naszych uczuciach,
bo to podstawa relacji,
jaką komicy mają z ludźmi.
Nikt nie robi tego lepiej niż ty.
Uczymy się tego,
bo wiemy, że jesteśmy częścią żartu.
Dave sprawia...
Jest gotów żartować z każdego.
Z białych i gejów. To wszystko.
Wszyscy mnie kochają. Z wzajemnością.
Mam przyjaciół L, mam przyjaciół B,
i mam przyjaciół G. Ale...
Ale ci na literę T nienawidzą mnie jak cholera.
Nie winię ich.
To nie ich wina, tylko moja.
Nie mogę przestać żartować z tych niewiadomoco.
Nie chcę pisać o nich żartów, ale nie mogę przestać!
To dziwne w ogóle o tym z tobą gadać, bo to ty znasz się na tym fachu najlepiej.
Ale jednego nigdy się nie dowiesz.
Jak to jest być komikiem,
kiedy twoim mistrzem jest Dave Chapelle.
Dzięki ci za to. Dziękuję.
Prawda.
Ja przyszedłem uczcić Marka Twaina.
Dla mnie to dopiero komedia.
Jeśli nie wierzycie że Twain był zabawny,
chciałbym przeczytać krótki fragment Huckleberry Finna.
Okej.
Dawaj.
„Huck…
zwrócił się do swojego przyjaciela, Jima,
lub, jak go nazywaliśmy...”
Nie muszę czytać całego fragmentu.
Bardzo się cieszę.
Widzicie to?
Będziemy się dziś kochać?
Jako przyjaciele.
Pięknie pachniesz.
Bo kocham go tak bardzo, że robię się emocjonalna.
Dla ciebie też będę płakać.
Nigdy nie widziałam czystszej formy sztuki
niż stand-up.
Nie wiem, czemu ludzie w ogóle zastanawiają się, czy to sztuka.
Gadanie pierdół to sztuka.
Prawda, Muriel?
Drodzy komicy,
chcę wam przypomnieć,
zawsze to powtarzam
nasz gatunek jest najlepszy.
Musimy wiedzieć tylko to, co wiemy.
A wszystko, co wiemy, jest cenne dzięki temu, co z tym robimy.
Bądźcie wierni sobie.
Pieprzyć układy.
Kasa i tak przyjdzie.
Większość nie da rady.
Będę szczery.
Słyszałem wywiad z Pattonem Oswaltem, znanym komikiem.
Zaczął tydzień po mnie.
Patton rozmawiał Terrym Grossem.
Wiecie, jak to Terry...
Patton mówi do Grossa:
„Terry, nikomu stand-up nie wychodzi od razu”.
Akurat prowadziłem samochód,
słuchając wywiadu.
„Dave Chappelle dał radę
na swoim pierwszym stand-upie”.
Uśmiechnąłem się szeroko.
Patton nie powiedział,
że kolejne siedem, osiem występów
było fatalnych.
Ale pierwszy raz...
był przezajebisty.
Trochę jak pierwszy seks.
Za drugim razem
ktoś uderzył cię w głowę młotem.
Drugi raz nie umywa się do pierwszego.
Ale może nie oberwę młotem
za dziewiątym czy dziesiątym razem.
Nie wierzę w politykę.
Ale uważam, że zaufanie do polityki
jest krajowi bardzo potrzebne.
Prezydent Bush nadal opowiada się za inwazją na Irak.
Po dokładnej analizie regionu ja i mój gabinet sądzimy,
że ten obszar jest gotowy do zmiany reżimu.
Właśnie.
Ten czarnuch próbował zabić mi ojca!
Stary, Lincoln daje dupy.
Cholera.
Truman daje dupy.
Carter daje dupy.
George Washington był najgorszy.
Powiedziałam to.
Uznajemy te prawdy za oczywiste.
„Wszyscy ludzie są równi”.
„Kanapka, czarnuchu, albo zginiesz”.
„Wolność i sprawiedliwość dla wszystkich”.
Widziałem Donalda Trumpa na konferencji prasowej.
„Przywrócę znaczenie węgla”.
Węgla?!
Mówię serio.
Nigdy
w życiu nie widziałem nawet kawałka węgla!
Jeśli już ktoś ma ryć w ziemi i czegoś szukać,
to niech znajdzie mi trufle. Chętnie przyjmę.
To pieprzone wybory.
Musimy się spiąć.
Każdy sprawny Afroamerykanin musi się zarejestrować,
żeby dostać legalnie broń.
Tylko wtedy zmienią prawo.
Ameryka to najwspanialszy naród świata,
lecz wciąż boryka się z problemami.
Opieka zdrowotna to klapa.
Medicaid nie działa.
Nasi sąsiedzi w Kanadzie mają darmową opiekę zdrowotną.
Co proponuję?
Fałszywe kanadyjskie dowody dla wszystkich.
Nazywam się Dave Chappelle. I chcę cię reprezentować.
Ludzie pytają:
„Fajnie się robiło Chappelle's Show?”.
Nie.
Nie było fajnie, było ciężko.
Musieliśmy pracować przez 48 godzin, żeby dotrzymać terminów.
Byliśmy totalnie wyczerpani.
Mieliśmy problemy z erekcją.
Powiedziałem o tym Dave'owi,
a on na to: „To przez te laptopy.
No i nie jesteśmy już tacy młodzi”.
Tymczasem nie ma związku między
używaniem laptopa a zaburzeniami erekcji.
Mieliśmy po 29 lat.
Dave Chappelle całkowicie odmienił moje życie.
Pożyczył mi tysiąc dolarów na przeprowadzkę do LA.
Chciał napisać ze mną film a byłem totalnie zielony.
Dave Chappelle wierzył we mnie, kiedy nikt we mnie nie wierzył.
Każdy ma kumpla, który czasem napisze coś śmiesznego.
Wyobraźcie sobie jego wiadomości i telefony.
Kiedyś zadzwonił do mnie we wtorek i mówi:
„Właśnie skończyłem oglądać Zniewolonego.
Myślisz, że niewolnicy chłostali swoje dzieci?”.
Wtorkowe popołudnie.
Na koniec,
jeśli macie zapamiętać tylko jedno z mojej mowy:
Chappelle's Show nie był fajny.
Ale był świetny i nie da się go przebić.
I to przez tego gościa.
To...
jest arcyzajebiste.
Nie wiem, co powiedzieć.
Niech ten wieczór trwa wiecznie.
Przysięgam,
nie mam wszystkiego gdzieś.
Wręcz przeciwnie.
Wiem, co mam,
bo wszystko straciłem.
Coś wam powiem.
Rzadko o tym mówię.
Zdarzyło wam się pracować na coś
i ponieść klęskę?
Też tak miałem.
Było ciężko.
Pomyślcie tylko:
Zniknąłem na 12 lat.
To nie krótka chwila.
To było piekło.
Widziałem, jak moi znajomi stają się sławni.
Jak świat toczy się beze mnie.
Opłakiwałem tę stratę,
a po jakimś czasie
miałem to gdzieś.
Powrót był przerażający.
Rozumiem, kim jestem.
Bardziej niż ktokolwiek inny.
Jak kiedyś będę o mnie pisać,
zza grobu powiem: „Wiedziałem, że tak powiedzą”.
Mówią, że człowiek nie może marzyć o twarzy,
której nie zna.
Nie wierzę w to.
To zapewne prawda.
Znam tych twarzy sporo.
Po 32 latach
zamykam oczy i wspominam różne wieczory,
tak wiele twarzy.
Co wieczór,
prawie co wieczór, patrzyły na mnie z uśmiechem.
Nie mają pojęcia, jak wygląda świat ze sceny.
Różne rasy, kolory, przekonania.
Patrzyli na mnie przez 32 lata z uśmiechem na twarzy.
Żaden komik nie bierze tego za pewnik.
Przysięgam,
że to najszlachetniejszy zawód.
Robin Williams powiedział kiedyś:
że „bycie komikiem to praca, w której wykorzystujesz wszystko, co wiesz”.
To prawda.
Nawet więcej, niż wiesz.
Mówisz, co myślisz.
Wykorzystaj to.
Nie bój się,
nie pozwól, żeby te mendy zamknęły ci usta.
Mów, co chcesz.
Jeśli oglądacie to w domu
i nie wiecie, co myśleć,
bo jeszcze nie sprawdziliście, co piszą na Twitterze,
możecie...
Spoko, ja już sprawdziłam.
Uważacie, że to cudownie niebanalne.
To nie jest tak,
że Dave nagle stał się zabawny.
Zawsze taki był.
Ciągle pozostaje w czołówce,
ponieważ nie przestaje się rozwijać i wzrastać.
Czasem trochę wszerz, ale...
zawsze z jakąś nową perspektywą.
Jego krytyczne myślenie
to jego sztuka.
Jego stand-up rozwala mnie na kawałki.
Zmienia moje myślenie.
Czasem się z nim nie zgadzam,
za to właśnie go kocham.
Za to kocham sztukę.
Wiesz, gdzie jest granica, gdy ją przekraczasz.
Czym byłoby życie, gdyby nikt nie przekraczał granic?
Panie i panowie, ogarnijcie się, bo nie wytrzymacie do końca.
Ogarnijcie się, kurwa.
To , że tak się ubieram...
nie...
czyni ze mnie dziwki”.
To tak jakbym ja,
Dave Chappelle, komik,
chodził po ulicy w mundurze policjanta.
Ktoś może podbiec.
„Proszę nam pomóc, panie władzo.
Są tutaj. Pomocy!”
Odpowiedziałbym:
„To, że tak się ubieram,
nie czyni mnie policjantem”.
Mówią,
że obwiniam ofiary.
Cholera! Michael Jackson molestował dzieci.
A co miały wtedy na sobie te dzieciaki?
Tak dużo mówi się teraz o transach,
bo chcą tego biali mężczyźni.
Tak jest.
Powiedziałem to.
Gdyby kobiety chciały byś transami,
albo czarni czy Meksykanie...
„W środku czuję się kobietą”.
„Morda, czarnuchu. Nikt nie pytał, co czujesz.
Musimy zebrać truskawki”.
Cuchnie przywilejem białych.
Ciekawe, dlaczego Bruce'owi Jennerowi łatwiej było zmienić płeć,
niż Cassiusowi Clayowi zmienić imię.
Wszyscy się wściekają za moje żarty.
Ale to najlepszy moment, by je opowiedzieć.
Tym bardziej teraz.
Macie obowiązek mówić nierozważne rzeczy.
Inaczej moje dzieci nie dowiedzą się, jak one brzmią.
Jak miło jest się mylić.
Nie jestem tu, by mieć rację. Przyszedłem się wygłupiać.
Odwaga,
jaką mu mieć artysta,
by walczyć o to, kim się jest,
żeby zaryzykować...
to kolejny powód, dla którego wszyscy kochamy, szanujemy
i podziwiamy Dave'a.
Dopiero kiedy zaczęliśmy występować razem parę lat temu,
miałem szansę
patrzeć, jak kroczy przez życie.
Wyobrażałem sobie go na traktorze w Ohio, słuchającego Prince'a.
Ale ponieważ to Dave, Prince pewnie był tam z nim,
bo tak właśnie wygląda
życie Dave'a.
W świecie Dave'a dzieją się rzeczy, które nie zdarzają się nigdzie indziej.
Ostatnim razem… To było
w 2008 roku i byłem w Waszyngtonie.
Na tyłach...
restauracji siedział pewien dżentelmen. Dave Chapelle.
Pomyślałam…
co on tu robi?
Dawno go nie widziałem, więc pytam: „Dave, co słychać?”.
Pogadaliśmy chwilę,
spieszyłem się do instytutu Waltera Reeda.
To było w czasie wojny w Iraku, miałem tam jechać
ze stertą płyt DVD z Chappelle's Show, które chciałem im zawieźć.
Uwielbiali ten program. A The Daily Show...
Miałem te płyty i mówię do Dave'a:
„Spotkam się zaraz z rannymi żołnierzami
i mam twoje płyty.
Jesteś zajęty?”.
Jest spontaniczny.
„Chodźmy, będą zachwyceni”.
Spojrzał na mnie i mówi:
„Nie, dzięki”.
Ale mi wtedy zaimponował.
Nie znam nikogo, komu zależy
tak bardzo,
i nikogo, kto ma tak wyjebane.
Dave jest jak papierek lakmusowy,
bo szuka wiedzy.
To człowiek, który szuka ludzi,
doświadczeń i wiedzy.
Chce tego dotknąć, poczuć to, pobyć z tym,
żeby mógł to wykorzystać w swojej sztuce,
i przekierować do widzów
jako coś zupełnie nowego i innego.
Powiem tylko tyle.
Tylko jedna osoba może powiedzieć:
„Stary, potrzebuję cię”.
A ja przyjadę, choćby nie wiem co
i gdziekolwiek będę.
Niedawno zadzwonił i powiedział, że mnie potrzebuje.
Tydzień później stałem z nim na scenie w Dayton w Ohio.
Trzydzieści metrów
od miejsca jednej z najgorszych strzelanin w historii Ameryki.
Patrzyłem, jak ten człowiek
pomaga miastu...
uleczyć ranę zrodzoną z przemocy
i bólu.
Kiedy Stevie Wonder śpiewał „My Cherie Amour”,
ludzie szaleli, odzyskiwali swoje miasto,
Dave powiedział mi:
„To wspomnienie należy już do nich”.
Mówię to za każdym razem, gdy przyjeżdżam do Ellington.
Jesteście bardzo potrzebni.
To czas dla artystów.
W tajemnicy buduję armię artystów.
Chcę, żebyście wszyscy w niej walczyli.
To nie brutalna,
a odkrywcza walka.
Ludzie muszą siebie odkryć dzięki tobie i twojej sztuce.
Wasz widok mnie inspiruje.
Byłem taki jak wy.
Gdybym mógł cofnąć czas,
Powiedziałabym sobie to, co mówię wam.
„Bądź miły i nie bój się”.
Dziękuję!
Nagrodę Marka Twaina stworzono na cześć wielkiego satyryka
i śmiałego obserwatora świata, w którym żył.
Wręczając Dave'owi Chappelle nagrodę Marka Twaina,
honorujemy komika, który jest w tym fachu mistrzem.
Kogoś, kto ma za sobą wspaniałą karierę,
ale obiecuje dalszą pracę w nadchodzących dekadach.
Z tych powodów Centrum Kennedy'ego z dumą wręcza Dave'owi Chappelle
najwyższą nagrodę komediową,
nagrodę Marka Twaina.
Dziękuję!
Lubię nie wiedzieć, co się stanie.
Tworzyć wspomnienia.
Czasem wydurniam się przy kolegach po fachu
tylko po to, żeby mogli o tym opowiedzieć.
Ale zamiast mówić o sobie,
chcę porozmawiać o moim gatunku.
Stand-up
to niezwykle amerykański gatunek.
W żadnym innym kraju
nie ma tylu komików.
Może o tym nie wiecie,
ale nie ma w tym kraju opinii,
o której nie mówi się w jakimś klubie komediowym.
Każdy z was
ma swojego mistrza.
Oglądamy waszą walkę.
Ale kiedy jesteśmy razem, gadamy o tym.
Znam bardzo rasistowskich komików.
Oglądam ich na scenie, wszyscy się śmieją,
a ja na to: „Skurwiel naprawdę tak myśli”.
Nie złość się, nie hejtuj.
Idziemy na piwo
i czasem nawet doceniam kunszt,
z jakim głoszą rasistowskie poglądy.
To nic poważnego.
Pierwsza poprawka jest pierwsza nie bez powodu.
Druga poprawka
jest na wypadek, gdyby pierwsza nie wypaliła.
Musimy trochę wyluzować.
Kraj jest spięty. Za mojego życia nigdy nie było tak jak teraz.
Dziś wieczorem
jestem zaszczycony,
że są tu moi koledzy.
Komicy
i muzycy.
Niech cała Ameryka na mnie spojrzy.
Palę w pomieszczeniu.
Nikogo nie spytałem. I co mi zrobią?
Wyrzucą mnie?
Nie! To się nazywa mieć wpływy.
Bardzo się cieszę,
że zobaczyłem tu ludzi z różnych etapów mojego życia.
Przyjaciół, z którymi dorastałem
dawnych i obecnych przyjaciół z Ohio,
przyjaciół z klubów,
muzyków, którzy rozwalili system.
Nie macie pojęcia,
jak mnie inspirujecie.
Specjalne pozdro dla mojego kumpla, Tony'ego Woodsa.
Miles Davis powiedział kiedyś...
Miles Davis powiedział tyle fajnych rzeczy.
Jedna zawsze mi się podobała:
„Minęły lata, zanim nauczyłem się
grać po swojemu”.
Oglądał innych muzyków,
potem starał się grać jak jego mistrzowie.
Tony Woods to mój mistrz.
Chciałem być jak ty.
Ty pierwszy
zrobiłeś to idealnie.
Nie bałeś się i mówiłeś prawdę.
W tej pracy, jeśli dobrze się ją wykonuje, jest coś bardzo prawdziwego.
Będę walczył jak lew z każdym,
kto przeszkodzi artyście w tej formie sztuki,
bo wiem, że się myli.
To jest prawda,
a ty ją zasłaniasz.
Nie mówię o treści.
Mówię o formie sztuki.
Jasne?
Rozumiemy się?
I cieszę się, że mam dziś okazję powiedzieć,
że jestem gejem.
Jestem gejem i...
nie mogę się doczekać, jak to wpłynie na moją karierę.
Tyle wyjątkowych osób.
Jeden z głównych architektów powrotu stulecia,
mój brat i mentor,
wspaniały Stan Lathan.
Nie marzyłem,
że będę pracował z kimś takim jak ty.
Pięć ostatnich programów –
ogień.
Już nigdy nie chcę ich robić bez ciebie.
Więc jedz grzecznie warzywa
i żyj jak najdłużej,
bo zrobimy ich jeszcze trochę.
Neal Brennan, przez twoją mowę płakałam,
bo przypomniała mi
dni ciężkiej pracy
i kasy, której za nią nie dostałam.
Kolejna osoba, którą muszę wspomnieć,
bo bez niej nic nie byłoby możliwe,
to moja matka.
Mamo.
Moja matka.
Mamo.
Nie wiecie, co przeze mnie przeszła.
Gdybyś tylko mnie urodziła,
to już by wystarczyło.
Ale to, że mnie wychowałaś i to dobrze...
Przekazałaś mi tradycję oralną.
Kiedy byłem mały, znałem słowo „griot”.
Griot to osoba w Afryce,
której powierzono przekazywanie historii wioski.
Ludzie opowiadali griotowi historie, a on je zapamiętywał
i przekazywał dalej.
Gdy się zestarzał, opowiadał je komuś innemu.
W Afryce mówi się,
że śmierć griota to w pewnym sensie pożar biblioteki.
Zanim jeszcze pomyślałem o stand-upie, mama mówiła,
że powinienem być griotem.
Opowiadała mi o życiu czarnych.
Zdobyła wykształcenie w tym zakresie.
Pozwoliła mi zrozumieć kontekst, w jakim mnie wychowano.
Że wychowuję się w nieprzyjaznym środowisku,
które muszę oswoić.
Gdy miałem 14 lat, chodziłem do nocnych klubów,
ucząc się życia dorosłych. Byłem przerażony.
Trwała epidemia cracku,
ilekroć mama słyszała strzały, potwornie się bała.
„Może to mój syn”.
Ale na początku mojej kariery, chodziłaś do tych klubów ze mną.
Cały dzień pracowałaś,
wracałaś zmęczona i jechałaś na mój stand-up.
Co wieczór oglądała mój występ.
Wiecie, jak daleko trzeba było jechać?
Ilu z was mama powiedziała:
„Z tymi żartami z cipką to trochę przegiąłeś”.
Byłem delikatnym dzieckiem.
Byłem wrażliwy, często płakałem
i bałem się bić.
Mama mówiła mi...
Nie wiem, czy pamiętasz, słyszałem to kilka razy.
„Synu, czasem trzeba być lwem,
by być jagnięciem, którym naprawdę jesteś”.
Mówię to jak lew.
Nikogo się nie boję.
W gębie
czuję się mocny.
Gadam, żeby się wyluzować i być sobą,
i dlatego kocham mój gatunek, rozumiem w nim każdego artystę.
Mogę się z nimi nie zgadzać ale wiem, skąd przyszli.
Chcą być wysłuchani,
coś zauważyli.
Chcą, żeby ktoś ich zrozumiał.
Uwielbiam ten gatunek.
Uratował mi życie.
Mamo, chcę cię uhonorować
w wyjątkowy sposób. Sam nie mogę tego zrobić,
ale skoro jestem człowiekiem z wpływowymi przyjaciółmi,
chciałbym zaprosić na scenę Thundercata.
Wspaniały Mos Def.
Dziękuję, Waszyngtonie,
za dom i miejsce, gdzie mogłem zacząć.
Dziś jest Dzień Dave'a Chappelle w Waszyngtonie.
Burmistrz to ogłosił.
Więc w przyszłości.
jeśli ktoś będzie chciał świętować ten dzień,
niech stworzy dla siebie cudowne wspomnienie.
Lub dla kogoś innego.
Dziękuję bardzo.
Dobranoc.
Nie jestem ideałem
Poświęć moje serce i duszę tej pieśni
Dziękuję, bracie.
Matka moich dzieci,
który pomaga mi i daje mi siłę
we wszystkim, co robię.
Elaine...
Dzięki Bogu, że jesteś.
Napisy: Paulina Korzeniewska