Downloaded from YTS.MX
Thưa quý vị, một vĩ nhân kiệt xuất nhất mọi thời đại,
anh Dave Chappelle.
SÂN KHẤU HÀI KỊCH ỨNG TÁC DC
Official YIFY movies site: YTS.MX
...ĐÊM TRƯỚC NGÀY DAVE CHAPPELLE NHẬN GIẢI THƯỞNG MARK TWAIN.
Xin cảm ơn.
Cảm ơn quý vị.
Cảm ơn rất nhiều.
Xin mời quý vị ngồi và thư giãn.
Đêm mai sẽ là một đêm rất quan trọng của giới hài kịch.
Tôi rất bất ngờ vì được nhận giải thưởng này khi còn trẻ như vậy,
nhưng tôi dám hứa là mình xứng đáng.
Trời ạ, các bạn không biết công việc này thế nào đâu.
Từ nhỏ tôi đã theo dõi những thánh xàm le giỏi nhất thế giới.
Mọi quan điểm xuất hiện trên đất nước này
đều phải đối mặt với một danh hài đập tan luận điệu của ta.
Nhưng mẹ kiếp, tôi không muốn sống ở một đất nước nhu nhược.
Tôi muốn sống giữa các chiến binh.
NGÀY HÔM SAU, TRUNG TÂM KENNEDY TRAO TẶNG DAVE CHAPPELLE
GIẢI THƯỞNG HÀI KỊCH DANH GIÁ NHẤT QUỐC GIA.
GIẢI THƯỞNG MARK TWAIN DAVE CHAPPELLE
Sao trẻ thế mà đã nhận giải rồi?
Tôi... Tôi phải đợi 32 năm đấy, anh bạn ạ.
- Rồi, nào. - Dave...
- Chúc sức khỏe.
Ôi! Ghê thế.
Không nhớ đánh thế nào nữa.
Chào.
Hiếm khi ta được ngồi lại với tất cả mọi người,
và tất cả đều ổn.
Tôi thực sự cảm kích khía cạnh đó.
Anh hồi hộp chứ?
Vì nhận giải ư? Không.
Đêm nay tôi sẽ được ngồi giữa các thiên tài nghệ thuật,
và một nhóm khán giả có khả năng thấu hiểu nghệ thuật
sâu sắc hơn đại chúng, ở Trung tâm Kennedy.
Việc đó làm sao gây áp lực được.
Nhiều người xứng đáng có khoảnh khắc này.
Hân hạnh được gặp anh. Cảm ơn.
- Khá lắm, Dave. - Cảm ơn.
Nhưng quá ít người chạm tới nó.
PHÒNG NGHỈ
Bất kể lý do gì cho chúng ta gặp nhau tôi đều chấp nhận.
Tôi có nên bọc răng hay...
Các bạn thân mến...
ta tụ họp ở đây hôm nay để chứng kiến
một giải thưởng trọn đời mang tên Twain,
và chúc mừng một huyền thoại mang tên Dave.
Một từ hoành tráng, "huyền thoại".
Tức là bạn sẽ được ghi nhớ mãi, và đó là khoảng thời gian rất dài.
Nhưng để tôi nói với quý vị,
đêm nay không chỉ là đêm chúc mừng thành tựu của huyền thoại này.
Mà là để chung vui với những gì anh ấy đang làm.
Và để thừa nhận một điều với Dave, rằng chuyện hay còn ở phía sau.
Nào, các cô các cậu...
thưa quý ông quý bà...
hãy nghe lời danh ngôn bất hủ của Mark Twain,
"Quẩy mạnh lên nào!"
Từ ngôi trường Dave từng theo học,
xin mời ban nhạc trường Nghệ thuật Duke Ellington!
BAN NHẠC CỦA DUKE ELLINGTON À?
Đúng vậy. Đúng vậy.
Yo
Nếu bạn không thích
Thế giới bạn đang sống
Hãy nhìn quanh mà xem
Ít ra bạn còn có bạn bè
Bạn thấy đấy, tôi gọi bà già tôi
Với biệt danh thân thiện
Bà nhấc điện thoại lên Và ném bịch xuống sàn
"Ừ, ừ", tôi chỉ nghe có thế
Ta định để thang máy Đưa ta xuống dưới sao?
Ôi không! Đi thôi!
Đi thôi!
Quẩy mạnh lên nào!
Đi thôi! Đi thôi!
Tiến sĩ Biết Tuốt sẽ ổn mà Đi thôi!
Và bây giờ,
người thứ 22
nhận Giải thưởng Mark Twain về hài kịch Mỹ của Trung tâm Kennedy...
Dave Chappelle!
Chào mọi người!
Xin chào! Tên tôi là Tiffany Haddish.
Đây là lúc các bạn nên hoan hô và reo hò.
Tôi sẽ đứng đợi.
Dave, tôi hiểu vì sao anh hay mặc bộ này. Mặc thoải mái cực kỳ.
- Tôi biết. - Nhìn đi.
Mọi người hãy nhìn khán phòng này.
Nhìn những người ngồi đây trong bữa tiệc này.
Tuyệt vời!
Danh hài, diễn viên, nhạc sĩ
đều góp mặt ở đây vì một người.
Ta đều ngồi đây vì Dave đưa mọi người đến với nhau
theo cái cách mà không ai trên thế giới này làm được.
Tôi gặp Dave hơn 20 năm trước,
và chúng tôi thân nhau từ hồi đó.
Dave, anh luôn là người thầy và người anh cả của tôi.
Và mỗi lần tôi bước lên sân khấu,
mỗi lần như thế, tôi nghĩ đến anh vì...
tôi luôn muốn làm anh hãnh diện, vì anh là vĩ nhân kiệt xuất nhất mọi thời đại.
Anh biết chứ? Kiệt xuất nhất.
Điều tôi thích ở Dave là khả năng ngẫu hứng.
Câu chuyện yêu thích giữa tôi và Dave xảy ra vào Giáng Sinh.
Một năm nọ, sau khi phát đồ ăn cho người vô gia cư ở Laugh Factory...
thông lệ hằng năm vì tôi không bao giờ quên xuất thân của mình.
Không phải Laugh Factory. Mà là vô gia cư.
Dave gọi điện
hẹn gặp tôi uống nước.
Và khi tôi đến,
tôi thấy anh ấy ở đó với Marlon Wayans,
và tôi hỏi,
"Mấy bố làm gì ở đây vào Giáng Sinh thế này?
Không phải nên ở nhà với vợ à?
Và Dave nói,
"Cô là ai, Scrooge? Làm một ly đi".
Chúng tôi bật cười rồi pha trò đến tầm 1 giờ sáng.
Dave hỏi, "Đi chơi bowling không?"
Tụi tôi bảo,
"Làm gì có sàn bowling nào mở cửa muộn thế này vào Giáng Sinh.
Anh đang nói cái gì đấy?"
Anh bật cười rồi bảo, "Biết tôi là Dave Chappelle chứ?"
Anh ấy gọi một cú điện thoại,
rồi tụi tôi nhảy lên xe thể thao,
bắt đầu đi lên ngọn đồi này,
và đỗ lại trước cánh cổng lớn đó.
Ý tôi là rất lớn ấy.
Tôi nói, "Ta định chơi bowling ở Công viên kỷ Jura à?"
Chúng tôi xuống xe,
đi tới trước cửa,
và đoán xem ai mở cửa nào? Là ai nào?
Tôi bảo, "Đoán đi", quý vị. Đoán đi.
Eddie Murphy ra mở cửa!
Rõ chưa? Eddie Murphy ấy!
Tụi tôi đang ở nhà Eddie Murphy!
Và tôi kiểu...
Dave bảo, "Bình tĩnh. Bình tĩnh, sẽ vui lắm đấy".
Tôi tự nhủ, "Trời, không thể tin được.
Axel Foley có sàn bowling!"
Tụi tôi hẳn đã nói chuyện, cười đùa và kể lể hàng giờ liền.
Và Dave là người như thế đó. Rất ngẫu hứng.
Rất kỳ diệu, và là một tay chơi bowling thảm hại.
- Chào. Tôi là Paul Pelosi. Cô thế nào? - Tiffany Haddish.
- Hân hạnh. - Tụi tôi biết cô.
Vợ tôi đây, Nancy.
- Chào Nancy! - Chào!
- Cô giỏi lắm. Rất giỏi. - Cảm ơn cô nhiều.
Chúng tôi nhún nhảy theo cô đấy.
- Lần đầu tôi diễn là ở câu lạc bộ này. - Gì cơ?
Đó là vào năm 92.
- Thời gian trôi nhanh mà. - Phải. Thời gian không phải trò đùa.
Chào buổi tối, thưa quý vị và các bạn,
chào mừng đến với Sân khấu Hài ứng tác D.C.!
Ở đây cấm thuốc nhé anh bạn.
Này. Phong cách của chúng ta mà.
Đây là đêm của Dave,
cuối tuần của Dave.
Được rồi.
Dave, chính là anh. Anh giúp mọi người tự tin hơn.
Dave Chappelle. Anh đã giành được giải thưởng Mark Twain.
Hoan hô Dave nào.
Giải thưởng Mark Twain.
Tự biến mình thành nhân vật ưu tú tuyệt vời.
Anh biết mình sẽ kiếm được khối tiền, được nhận giải thưởng Mark Twain.
Còn tôi... Tôi còn chả biết cái ông Mark Twain là ai.
Tôi không biết nói sao với các bạn
cảm giác khi có được vinh dự này
ở chính thành phố tôi khởi nghiệp.
Thật ra...
Bí mật nhé.
Buổi diễn đầu tiên của tôi ở trong khán phòng này,
tôi là diễn viên hài đầu tiên biểu diễn.
Có tôi, một anh chàng tên là Brian Regan,
và 1 chị gái đồng tính gì đó tên Ellen DeGeneres.
Hồi đó chưa biết chị ấy đồng tính.
Tụi tôi chỉ muốn chăn rau thôi.
Ôi! Tôi xin lỗi.
Cứ tưởng đây là câu lạc bộ hài kịch.
Thưa quý vị,
có lẽ đây là nơi an toàn cuối cùng còn sót lại tại nước Mỹ
để nói điều quý vị muốn nói
và cười những gì quý vị muốn cười.
Đây chính là thánh địa.
Hài kịch sống là điều tuyệt vời nhất với tôi trên thế gian này.
Ta sẽ đứng trên đó như một đấu sĩ.
Và có lẽ đó là lúc duy nhất tôi cảm thấy là chính mình.
Ở tuổi 19, anh là diễn viên hài trẻ nhất của lịch sử Tìm Kiếm Ngôi Sao.
TÌM KIẾM NGÔI SAO (1993)
Từ Washington D.C., xin mời Dave...
Chào!
Không biết Ed đã nói cái này chưa.
Tôi vừa tham gia Truyền hình Giải trí Da màu. Tôi...
có cảm giác là hầu hết các bạn chưa xem. Tôi...
Tôi không biết vì sao.
Tôi từng nghĩ tất cả người da trắng...
đều rất hạnh phúc.
Chỉ vì da màu da trắng.
Tôi nghĩ các bạn sẽ ngồi buôn, "Mẹ nó, tôi da trắng".
Cảm giác thật tuyệt.
Taxi!
Kiểm tra thôi mà.
Tôi đang ở trường cấp ba cũ, và tôi nói thẳng với lũ nhóc,
"Nếu thực sự muốn thoát khỏi khu ổ chuột này,
mấy đứa phải tập trung.
Đừng đổ thừa cho người da trắng vì các vấn đề mình gặp,
và mấy đứa... Mấy đứa phải học cách...
hát rap, chơi bóng rổ gì đó, phải khác biệt!
Mấy đứa cần khác biệt.
Một là thế, hai là đi bán ma túy. Hai lựa chọn duy nhất.
Đó là cách duy nhất anh thấy hiệu quả.
Mấy đứa nên chọc cười người da trắng. Học nhảy đi".
Hồi bé tôi từng xem một bộ phim hoạt hình rất hay
...có tên Care Bears.
Chúng vừa giống gấu bông, lại vừa giống người.
Và chúng chỉ đi loanh quanh chăm sóc nhau.
Chúng quan tâm đến nhau,
và tất cả mọi thứ.
Và khi có chuyện,
chúng quyết tâm.
Và con đầu đàn sẽ nói, "Nào anh em. Đã đến lúc
Care Bear bắn tia sáng rồi!"
Nhớ câu đó không?
Và các chú gấu bông nhỏ khoác tay nhau,
nhìn thẳng vào vấn đề,
và tôi không bịa đâu,
tình yêu thật sự sẽ bắn ra từ ngực chúng.
Và khi ta lớn lên,
ta muốn giống như những chú gấu đó.
Rồi trái tim ta tan vỡ.
Vì ta phát hiện ra cuộc sống không cho phép ta làm thế.
Và bắn tình yêu ra từ ngực
là một điều bất khả thi.
Cơ mà...
Tôi từng bắn tình yêu lên ngực người khác rồi đấy.
Tháng 11...năm 2003.
Tôi là sinh viên năm ba Đại học New York,
Tôi diễn hài độc thoại có lẽ được hai năm rồi.
Mẹ tôi gọi cho tôi hỏi,
"Aziz, con có về nhà nghỉ Lễ Tạ Ơn không?"
Tôi bảo, "Mẹ biết đấy, số tiền con dành dụm để về nhà nghỉ Lễ Tạ Ơn ấy?
Kế hoạch thay đổi rồi.
Dave Chappelle sắp biểu diễn ở San Francisco
ở câu lạc bộ Punch Line, và con nhất định phải đi xem".
Mẹ tôi hỏi, "Dave Chappelle là ai?"
Tôi bảo, "Anh ấy có lẽ là danh hài vĩ đại nhất còn sống".
Mẹ hỏi, "Có phải anh chàng nói câu, 'Tôi là Rick James, quý vị ạ' không?"
"Vâng", tôi đáp.
Mẹ nói, "Anh này hài mà. Đi chơi vui nhé".
Và tôi đã đến buổi diễn.
Tôi xem hết... Chắc là cả sáu buổi diễn của anh ấy ở Punch Line.
Có những buổi diễn câu lạc bộ của Dave,
mà anh ấy diễn các tiết mục rất dài
đến tận bốn năm giờ sáng,
tiết mục thực sự hài hước,
khiến người ta phải động não,
và rất tuyệt vời.
Và kể từ đó,
tôi được làm bạn và quen biết Dave.
Bọn tôi biểu diễn cùng nhau.
Không chỉ là một nghệ sĩ xuất sắc,
anh ấy còn là một con người phi thường.
Tôi nhớ có lần chúng tôi đi dự tiệc.
Có người đến gặp anh ấy xin kiểu ảnh.
Anh ấy bảo, "Này.
Ta không tới đây...
để chụp ảnh.
Mà để tạo ra kỉ niệm".
Đó là cách nhìn nhận tuyệt vời.
Và anh ấy đã sống như vậy đấy.
Anh ấy coi trọng từng khoảnh khắc như thể nó mang trong mình tiềm năng
trở thành một kỷ niệm đẹp đẽ.
Các bạn biết không? Đầu năm nay, Dave và tôi,
chúng tôi đã cùng nhau biểu diễn vài lần ở Austin, Texas.
Diễn xong, tụi tôi ngồi cùng nhau trong phòng nghỉ,
và Dave hỏi, "Cậu muốn đêm nay là đêm thế nào, Aziz?"
Tôi đáp, "Chắc chỉ thư giãn thôi.
Hôm qua vất vả rồi. Mai lại diễn nữa".
Rồi anh hỏi, "Cậu có muốn ăn nấm ảo giác của tôi không?
Sẽ ngon lắm đấy".
Xin lỗi, gia đình Dave.
Tôi bảo, "Không biết nữa, Dave.
Có lẽ tôi sẽ thư giãn
và nghỉ ngơi chuẩn bị cho ngày mai".
Anh bảo, "Aziz à, bí mật nhé,
nhưng ngày mai người ta sẽ công bố tôi là người giành được
giải thưởng Mark Twain về Hài kịch Mỹ".
Rồi anh bảo,
"Cậu định nói gì với con mình 20 năm sau hả Aziz?
Cậu có kể chúng nghe rằng, "Bố đã ở đó vào cái ngày Dave Chappelle biết rằng
mình sẽ giành giải Mark Twain, và tụi bố đã cùng nhau ăn nấm
rồi có một đêm cháy hết mình'?
Hay cậu định kể là cậu đi ngủ?"
Tôi nói, "Dave, anh có lý.
Đi ăn nấm nào.
Vì Twain!"
Đây là thật này.
Tôi nghĩ nếu chó, chó hoang ấy, có thể nói chuyện,
chúng sẽ nói như Dave Chappelle.
Đại loại như...
Nếu ta để nó ngoài sân sau quá lâu,
nó sẽ phàn nàn, bảo,
"Mẹ nó. Ai đó quay lại đây đi.
Chả ai cho tôi ăn cả!"
Ừ, cái áo khoác mới toanh.
- Ôi! - Chào Ron. Anh thế nào?
Trông như anh vừa đi đánh lộn về vậy.
Lần đầu tiên có người đưa tôi lên sân khấu,
một người tên JT Newton.
Tôi còn không biết, JT còn sống hay không?
Thật sao?
- Anh ấy sống ở Long Island. - Tin tốt đó.
Có ai từng tưởng một gã đã chết nhưng hắn lại sống ở Long Island?
Tôi đến câu lạc bộ hài kịch với cậu bạn thân của mình.
Đến giờ vẫn là bạn.
Chúng tôi đến sớm, lúc năm giờ.
Hồi đó, muốn trở thành một diễn viên hài, ta chỉ cần có mặt đủ sớm để đăng ký.
Có 20 suất diễn.
Tôi đến ngay sau giờ học.
Tôi chọn số bảy.
Bạn thân của tôi lúc đó chọn số năm.
Nát bét.
Cậu ấy thất bại.
JT giới thiệu tôi.
Anh ấy nói, "Mọi người, ai cũng có một điểm bắt đầu, và đêm nay,
cậu trai trẻ này bắt đầu từ đây".
Tôi nhớ rõ như mới hôm qua.
Anh bảo, "Có thể các bạn đang chứng kiến sự ra đời của một ngôi sao.
Hãy nồng nhiệt chào đón Dave Chapel".
Tôi đi một mình, nhưng lúc lên sân khấu,
mẹ tôi, người ở đây đêm nay,
và mẹ của mẹ, người đã rời xa chúng tôi,
xuất hiện.
Cháu đã xin bà đừng đến rồi.
Tôi xin họ đừng có đến.
Tôi nghĩ, "Cách xử lí duy nhất là đối mặt".
Nên tôi đến trước mặt bà tôi và nói, "Bà ơi, nghe này.
Đêm nay cháu sẽ nói những thứ mà bà...
chưa từng nghe cháu nói".
Mẹ sẽ phải cảm ơn điều này đấy.
Mẹ nhớ bà nói gì với con chứ?
Bà bảo, "Bà nghe lắm thứ tệ hơn cơ".
Không. Bà bảo rằng,
"Cháu ngoan cứ làm đi".
Thế là bắt đầu.
Chắc điều con đang muốn nói với mẹ, không chỉ là cảm ơn, mà là con đã bảo mà.
Có những lúc
Khi bạn cần ai đó
Vâng, Dave.
Yêu anh, người anh em.
Phải.
- Một tia sáng, đang chiếu rọi - Vâng.
Chỉ riêng cho bạn và tôi
Anh chưa bao giờ biết tình, tình tình Một tình yêu như vậy
Sẽ là cảm hứng để anh viết khúc ca
Nữ hoàng, một phút không gặp em
Anh đành viết thư Rồi cuối cùng quyết định gửi đi
Ký tên, dán phong bao rồi gửi Để ta cùng nhau già đi
Yêu là không giới hạn, Hãy cứ từ từ mà tận hưởng dài lâu
Anh biết trái tim em hao mòn Vì những tổn thương đám trai đểu để lại
Anh sẽ không đánh họ đâu Anh cũng từng thế mà
Vì em, anh không dám xốc nổi
Các anh em nhìn ra ánh sáng Nhưng không chịu nổi hào quang
Anh không phải kiểu mặc áo đôi Cùng em đi dạo
Nếu yêu đương là nỗ lực Anh sẽ kết đôi với công việc của em
Là người khiến em hạnh phúc nhất Sẽ làm em đau lòng nhất
Kết thúc rất gần rồi Lại gần đây
- Gần đâu cơ? - Nơi đỉnh cao nhất
Bất luận thế nào, Hãy dựa vào Người
- Có những lúc - Yeah, yo
Khi bạn cần ai đó
- Gì cơ? Nói đi. - Tôi sẽ đến bên bạn
Phải. Cho họ biết về ánh sáng ấy, Nào
Một tia sáng, chiếu rọi
Chiếu rọi,
- Chỉ riêng bạn và tôi - Yeah, yeah.
Digga-da, digga-da, digga-digga-da-da
Yo, chừng nào gặp em anh kể nốt nhé Thân
Dave, anh tuyệt nhất. Chúng tôi yêu anh.
Người tuyệt vời nhất.
Một ngọn hải đăng.
Thưa quý vị,
John Legend độc nhất vô nhị.
- Được rồi. - Cảm ơn.
Xin chào!
Tôi không chỉ là fan cuồng của Dave,
mà còn lớn lên ở Springfield, Ohio,... Phải.
Cách nơi Dave đang ở và dành cả tuổi thơ ở đó
khoảng 15 phút đi đường.
Tôi biết ta đang ở D.C.,
và anh ấy cũng dành nhiều thời gian ở đây.
Nhưng Dave đến từ Ohio, được chứ?
Chúng tôi khẳng định chủ quyền.
Hầu hết những cái tên
nổi bật, sáng giá đến từ Ohio đều trở nên nổi tiếng sau khi rời Ohio.
Người ta có thể bảo họ phải rời Ohio để thành công.
Nhưng ngạc nhiên là,
Dave vẫn sống ở tiểu bang của Cây Dẻ Ngựa.
Anh ấy vẫn sống
ở một thị trấn khiến người ta tự hỏi,
"Sao Dave Chappelle lại sống ở thị trấn đó?"
Anh ấy sống ở nơi được gọi là "Nước Mỹ Bị Bỏ Quên".
Dave vẫn nhớ điều đó.
Anh ấy đã đưa cả thế giới đến Ohio.
Buổi nhạc ứng tấu thường niên của anh
ở trang trại địa phương đã trở thành huyền thoại.
Anh ấy đưa những tài năng vĩ đại nhất thế giới đến với nhau
để ăn mừng cuộc đời ở đó.
Và gần đây, để an ủi mất mát sau thảm kịch,
sau vụ nổ súng hàng loạt ở Dayton.
Và, tất nhiên,
buổi ứng tấu biểu tượng nhất và khó quên nhất trong lịch sử
được tổ chức năm 2005.
Anh ấy đưa một nhóm sinh viên từ quê nhà ở Ohio,
từ trường đại học da màu truyền thống ở địa phương, Central State,
lên xe buýt đến Brooklyn.
Đúng thế!
Và khi họ đến Brooklyn,
khoảnh khắc văn hóa pop mà Dave tạo ra thật tuyệt vời.
Anh ấy đã tập hợp các nghệ sĩ hip hop
và soul đương đại quan trọng nhất thế giới,
để tổ chức một đêm nhạc hoành tráng kết hợp hài kịch của Dave
và gu âm nhạc hoàn hảo của anh ấy.
Diễn viên hài và nhạc sĩ từng như thế này.
Diễn viên hài nào cũng muốn trở thành nhạc sĩ.
Nhạc sĩ nào cũng nghĩ mình hài hước.
Mẹ có ba cái vếu. Một chứa sữa, một chứa nước,
và một cái thì hỏng. Đập tay phát!
Chuyện còn chẳng hài. Nhưng nút thắt...
Đã đẩy chuyện lên cao trào.
Chẳng ai có ba cái vếu cả. Buồn cười mà.
Tất cả những người đến dự đêm nhạc trước khi tôi gặp họ,
tôi từng là fan của họ.
Nên được làm việc với họ
ở bối cảnh này, chính là mơ hóa thực.
Đây là đêm nhạc tôi luôn mong chờ.
Nếu nó chặn vòng quay của tôi
Rồi có thể chặn đường tôi về quê hương Thì mong nó sẽ giảm nhẹ tội lỗi của tôi
Và mang đến cái ngày tôi hằng mơ ước
Lần sau khi tôi đến câu lạc bộ Tất cả đều reo hò
Chúa Giêsu đi bộ
Chúa chỉ đường cho tôi Vì quỷ dữ đang muốn hủy hoại tôi...
Ta làm khuynh đảo thế giới.
Ta làm khuynh đảo thế giới!
Mọi người sao rồi?
Tên tôi là Q-Tip. Tôi...
Tôi rất vinh dự được là
giám đốc sáng tạo nghệ thuật cho hip hop,
ở Trung tâm Kennedy này.
Tôi muốn nói với người anh em, người bạn của tôi.
Anh là anh em.
Tôi rất mến anh.
Tôi quen anh ấy từ khi anh ấy mới vào nghề.
Đó là vào 1992 hoặc 1993,
anh ấy lên xe buýt và nói, "Chào,
tôi là Dave Chappelle". Tôi nói, "Này, anh là Dave Chappelle!
Tôi biết anh. Tôi xem Chàng Robin Hood rồi.
Có lẽ tôi là rapper duy nhất
xem Mel Brooks hồi đó.
Tôi mua tặng Dave bộ com lê đầu tiên khi anh quay Letterman
- năm 1995. - Chà.
Có thể là 1994.
- Tôi và em họ đưa anh ấy đến Barney's. - Ồ.
Anh ấy vẫn mặc đồ của Cross Colors.
Bình tĩnh. Tôi không muốn các bạn nghĩ tôi là anh da đen cau có.
Tôi là anh da đen cau có, nhưng...
Hiểu ý chứ? Tôi có quyền
được làm một anh da đen cau có. Một trải nghiệm khác.
Tôi không biết các bạn có tin vào luân hồi hay không,
nhưng da tôi đen suốt bốn kiếp liên tiếp rồi.
Tôi cần nghỉ ngơi.
Hãy giúp tôi nồng nhiệt chào đón
đồng sáng lập Chapelle's Show,
Neal Brennan độc nhất vô nhị!
Chào Dave.
Nói thật, tôi không biết đêm nay sẽ thế nào.
Dave vốn không thích các sự kiện trang trọng.
Bình thường anh ấy ăn mặc như thợ lau kính.
Tôi chỉ có thể hình dung vợ anh ấy, Elaine, bảo,
"Anh à, làm sao để em ép anh cai thuốc hai giờ được đây?"
Cho rằng điều đó là bất khả thi, Dave bảo...
"Em phải mời Jon Stewart, Sarah Silverman, Neal,
Q-Tip, Tiffany Haddish,
Warren Michaels, John Legend, Bradley Cooper,
và Morgan Freeman...
bay đến D.C. để tri ân tài năng của anh nhé".
Elaine đáp, "Tốt. 27 tháng 10 nhé".
Dave giật mình, "Mẹ nó!"
Dave đã cho tôi một sự nghiệp.
Chúng tôi gặp nhau năm 1992
ở một câu lạc bộ hài kịch tại New York.
Hợp tác viết vài kịch bản hài suốt nhiều năm,
nhưng tôi luôn mong có thể làm gì đó to lớn hơn.
Rồi năm 1997, Dave gọi cho tôi bảo,
"Này. Nếu Universal liên lạc với anh,
bảo họ ta đang hợp tác viết kịch bản phim hút cần nhé".
Tôi hỏi, "Phim hút cần nào?"
Và Dave nói, "Đừng lo".
Rồi tôi chỉ còn biết, có người ở Universal gọi cho tôi hỏi,
"Anh đang viết kịch bản phim hút cần với Dave Chapelle à?"
Tôi đáp, "Vâng".
Họ hỏi, "Khi nào thuyết trình được?"
Tôi đành bảo, "30 ngày nữa".
Nên tụi tôi có 1 tháng để nghĩ phần thuyết trình,
và cuối cùng hôm 29, tôi gọi Dave bảo,
"Anh à, phải lên ý tưởng cho cái phim hút cần này đi".
Anh ấy hỏi, "Phim hút cần nào?"
Dù sao, trước hôm thuyết trình, tụi tôi đã phác thảo Half Baked.
Mất cả một ngày, khoảng 16 tiếng.
Và sự trau chuốt đến từng chi tiết ấy xuất hiện trên màn ảnh thật.
Không biết bọn mày thế nào, chứ tao cứng đơ rồi.
PHIM HALF BAKED (1998)
Cứ như thể tao bị kẹt ở đây vậy.
Chuyển qua tháng 1 năm 1998,
Half Baked ra mắt cùng lúc với Chàng Will Tốt Bụng,
Wag the Dog,
Không Thể Tốt Hơn,
và, phải rồi, Titanic.
Phải.
Một thất bại cả về thương mại lẫn phê bình,
và thú thực, không tốt lắm.
Vài năm sau, sau khi tiếng xấu nguôi ngoai,
về cả công việc và đời tư,
Dave và tôi lại gọi điện cho nhau,
việc mà người ta vẫn làm.
Anh bảo tôi, "Này anh bạn.
Làm chương trình truyền hình đi, như Playboy After Dark".
Giờ, nếu quý vị còn nhớ Playboy After Dark là gì,
hãy lo hậu sự của mình đi vì quý vị đang đứng trước cửa tử rồi.
Nếu quý vị không nhớ Playboy After Dark,
thì đó là một chương trình truyền hình siêu nhẹ nhàng ở thập niên 70,
do Hugh Hefner dẫn chương trình, hiện đang là nhà xuất bản tạp chí
và bán dâm qua đường.
Thử tưởng tượng Jeffrey Epstein với một cái hang.
Dù sao, Dave và tôi đã tìm ra một định dạng khó nhằn
cho Chappelle's Show sau này.
Đi khắp nơi tìm các hãng chào hàng.
HBO không ổn lắm.
Chị gái đó đã bảo Dave, tôi xin trích y nguyên,
"Bọn tôi cần anh làm gì khi có Chris Rock rồi?"
Đó, hồi đó, mỗi giai đoạn
chỉ có thể có một danh hài da màu thôi.
Không như ngày nay, có thể là ba.
Nên vài phút sau, chúng tôi đến Comedy Central, và họ đã mua kịch bản đó.
Tụi tôi làm tập mở đầu cho Chappelle's Show.
Tụi tôi được chọn làm sê-ri,
và chương trình diễn ra rất suôn sẻ.
Suôn sẻ đến ngớ ngẩn.
Suôn sẻ kiểu, "Suôn sẻ quá, đến mức đến thẳng được châu Phi".
Tin nóng nhất.
Ta đã biết, Quốc hội gần đây đã chấp thuận trả hơn một nghìn tỷ đô
cho người Mỹ gốc Phi để bồi thường cho chế độ nô lệ.
Giờ tôi đã đủ xì gà nuôi tôi và gia đình
đến hết nửa đời còn lại rồi!
Anh đây giàu nhé, mấy cưng!
Khi bắt đầu chạy chương trình,
tôi biết Dave là người hài hước nhất tôi từng gặp.
Khi chương trình kết thúc,
tôi biết Dave là một trong những người hài hước nhất mọi thời đại.
Có lúc anh ấy sẽ ngẫu hứng gì đó
mà chúng tôi chưa nói tới bao giờ,
có lẽ còn chưa từng nghĩ đến.
Toàn bộ bài phát biểu của Clayton Bigsby về hít thở không khí của người da trắng,
và Will & Grace, tất cả đều là ngẫu hứng.
Nếu bạn không ưa Will & Grace,
không có nghĩa là bạn có vấn đề.
Mà có nghĩa là Will có vấn đề.
Anh ấy là đồng tính.
Phát biểu của Tyrone Biggums với trẻ em về việc dùng ma túy với Chuột Mickey.
Là bịa ra hết.
Em!
Em biết thức ăn cho chó có vị gì không? Biết không?
Có vị y như mùi của nó vậy!
Ngon bá cháy.
Rick James nói đó là lễ kỷ niệm, và kệ mẹ cái ghế bành đi.
Mua cái khác đi, đồ giàu có!
Kệ mẹ cái ghế!
Năm ngón tay nói gì với khuôn mặt nhỉ?
Ăn tát!
Anh ấy tự bịa hết.
Viết và đạo diễn cho Dave đôi khi chỉ đơn giản
như khi tôi đứng ở trường quay há hốc mồm hô...
Cắt.
Điều tôi thích ở Chappelle's Show
là nó cho phép Dave được là chính mình.
Được thể hiện trí tuệ, sự tức giận, đạo đức,
sự ngốc nghếch, đạo đức giả, nỗi buồn, tài năng tỏa sáng của mình.
Chappelle's Show thật hiếm có.
Đó là một tài liệu bao quát mọi mặt
về một con người sống giữa Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ,
nhưng vẫn có trải nghiệm siêu thực khi được sinh ra với làn da màu.
Quý vị biết đấy...
Playboy After Dark.
Còn nữa, buổi diễn là chuyện riêng.
Tôi vẫn cảm thấy Dave trách tôi vì sự thất bại của Half Baked.
Một hôm khi đang quay cảnh hài
đoạn Dave bỏ chương trình vì làm Oprah có thai.
Và...
Và chúng tôi quay cảnh
anh ấy hằm hằm đi qua dãy văn phòng đến chỗ tôi
và đổ rác lên đầu tôi.
Và đó là lý do tôi nghi anh ấy trách tôi vụ Half Baked.
Khi đổ rác lên đầu tôi,
anh bảo, "Đây là cho Half Baked".
Rồi, quý vị thấy đấy,
anh ấy bảo tôi đã viết lời thoại đó
rồi bắt anh ấy đọc.
Đúng mà!
Cũng là lúc duy nhất trong cả tối nay
tôi nhận được lời khen ngợi nhờ Chappelle's Show.
Tôi và Dave đều đến từ D.C.,
tức là chúng tôi khởi nghiệp bằng cách đi tàu đến các buổi hài kịch.
Dave Chappelle là diễn viên hài trẻ nhất trong ngành.
Tôi 44 tuổi, mà diễn hài kịch tận 43 năm rồi!
Anh chàng này ra đời,
xuất hiện…
"Cốc cốc, thằng kia!"
Trên tay cầm sẵn điếu thuốc rồi.
Chương trình Dave Chappelle.
Tham dự chương trình đó là bước ngoặt đời tôi.
Nhưng một nhân vật đặc biệt, Ashy Larry
Rất nhiều người nhớ tôi là Ashy Larry.
Khi thực hiện, Dave hỏi,
"Donnell, anh sẽ làm gì để chuẩn bị cho vai diễn Ashy Larry?"
Tôi nói, "Tôi sẽ đi tắm,
rồi nằm ráo nước. Tôi sẽ là người da khô nhất Hollywood.
Tôi đến từ Washington, D.C.
Thành phố Sô-cô-la.
Với chúng tôi, "nigga" là đại từ.
Chúng tôi có làn da rất dày.
Chúng tôi không tránh né những lời cợt nhả.
Thực ra, hài hước là cách chúng tôi tồn tại.
Lý do duy nhất tôi chưa bao giờ bị ăn đòn trên đường phố nơi này
là vì người ta biết...
tôi rất hài hước.
Tôi đang chuẩn bị vào cấp ba.
Thầy hiệu trưởng tên là Ralph Neal.
Thầy vừa xem Dựa Vào Tôi,
và cầm loa đi đi lại lại như thể mình là nhân vật trong phim.
Tôi vừa học xong cấp hai ở Ohio.
Tôi học ba năm. Và trong ba năm tôi đi học,
ma túy bột xuất hiện.
Tôi quay lại Washington.
Quý vị nhớ ma túy bột không?
Quý vị nhớ nó đã làm gì với thành phố này rồi đó.
Vậy nên lạ ở chỗ là có quá nhiều người da trắng
chạy bộ và đẩy xe đẩy hay gì đó.
Còn tất cả người da màu ở D.C. đều làm mang vác nặng.
Chúng tôi lo việc gian khổ.
Đây là thành phố Da Màu.
Họ gọi là Thành phố Sô-cô-la,...
Nó cóc liên quan gì đến sô-cô-la nhé.
Mà là người da màu.
Tôi đã gặp Dave ở đây, tại Washington, D.C. này.
Phải.
Lúc đó...tôi 19 tuổi.
Anh ấy 17 tuổi.
Tụi tôi đang biểu diễn một tiết mục ở câu lạc bộ tên Garvin's.
Và tôi nhớ Dave và tôi đã đến McDonald's
khi nghỉ giữa các buổi diễn, và tụi tôi nói về hài kịch,
và tương lai, dự định của anh ấy sẽ thế nào, và tôi bảo,
"Đến Thành phố New York đi".
Và sau khi tốt nghiệp cấp ba,
anh ấy đến thật.
Anh ấy đến New York
và tụi tôi làm cùng câu lạc bộ hài kịch, Câu lạc bộ Hài kịch Boston.
Và…
Được rồi.
Tôi biết hơi khó hiểu.
Đó là câu lạc bộ ở New York có tên Câu lạc bộ Hài kịch Boston.
Này, tên không phải tôi nghĩ đâu. Mấy ông ngáo đá đặt đấy.
Nhưng ở New York,
Dave ngay lập tức giành được sự mến mộ
của cộng đồng hài độc thoại, và tôi nhớ
anh ấy được nhận vai trong phim của Mel Brooks,
Chàng Robin Hood, và bọn tôi vui mừng,
"Dave thành công rồi!"
CHÀNG ROBIN HOOD (1993)
- Ai thế? Ai thế? - Đi đi.
Sau khi trở về từ L.A.,
anh ấy lên sân khấu ngay để kể về chuyến đi tới miền Tây,
và cách anh ấy đến được Compton sau tất cả,
sau khi nghe quá nhiều về nó.
Và anh ấy, kiểu...
ngạc nhiên khi thấy dân ở đó có sân vườn.
Tất cả sự quyến rũ của của Compton,
và người ta đang cắt cỏ nhà mình.
Tất nhiên là thế rồi.
Nhưng chi tiết nhỏ này có một điểm đáng lưu ý
và đó là điều anh ấy làm. Anh ấy...
Anh để mình ngạc nhiên trước những gì vừa học được,
và rồi anh ấy...đưa chúng tôi đi cùng
trong khi quan sát nó từ mọi góc độ.
Những góc độ mà đa số chúng ta không thấy.
Có kỳ lạ không khi căn bệnh này xuất hiện năm 1980
và chỉ giết mỗi dân da màu, người đồng tính và dân nghiện hút?
Không phải đây là một sự trùng hợp ngỡ ngàng sao
khi căn bệnh này ghét bỏ tất cả những người bị người da trắng ghét?
Tôi nghĩ Chúa là người da trắng,
hoặc chính phủ đã bưng bít sự thật đó ở các vũ trường disco.
Anh ấy suy nghĩ liên tục,
anh ấy nghiên cứu mọi thứ.
Và anh ấy thật sự...
Đắm chìm vào thế giới của mình.
Đây là lúc tôi rõ khu mình sống thật tệ.
Bạn chỉ thấy điều này ở nơi tệ nhất.
Hãy nhớ, giờ là 3 giờ sáng.
Đang là 3 giờ sáng.
Tôi nhìn ra cửa sổ...
Có một em bé đang đứng ở góc phố.
Em bé còn không sợ hãi chút nào. Nó chỉ đứng đó...
Ý là, khiến tôi thấy buồn. Thật đấy.
Vì tôi muốn giúp em.
Tôi tự nhủ, "Anh cũng không tin em. Xin lỗi". Sập.
Kéo sập một phát.
Còn nhớ khi chúng tôi cùng ở Vancouver,
và anh ấy ghé chơi để hút một điếu.
Và...
Chính xác là anh ấy làm thế.
Anh ấy ghé chơi...
và làm một điếu cần.
Hết một điếu.
Tự hút cả đấy.
Trong lúc đá đểu mọi thứ sai trái trên thế giới này.
Tôi sẽ nói cho quý vị nghe thế giới này có vấn đề gì: sự ích kỷ.
Đó là...
Tôi nghĩ là "hút, hút, mời bạn",
không phải "hút, hút, hút, hút".
Dave, anh tin được không?
Anh sắp giành giải thưởng Mark Twain rồi.
Không thể tin được.
Anh rất xứng đáng.
Thật đúng đắn. Anh...
Thật trọn vẹn khi anh được nhận giải Mark Twain,
vì cả hai đều thích dùng từ "mọi đen" trong tuyệt tác của mình.
Tại sao
tôi có thể nói từ "mọi đen" mà không sợ bị phạt...
CŨNG CHỈ LÀ CÂU ĐÙA (2019)
...nhưng lại không thể nói
từ "đồng dâm"?
Và cô ấy bảo, "Vì, David ạ,
anh không phải người đồng tính".
Tôi nói, "Renee à...
tôi cũng không phải thằng da đen".
Tôi chỉ cần có anh ở đây thôi.
Tôi yêu mến Dave Chappelle vô điều kiện.
Tôi đã gặp Dave vào...
thập niên 90, đầu thập niên 90.
Cậu bé mười bảy tuổi,
đến Thành phố New York,
vừa tốt nghiệp cấp ba, chân ướt chân ráo
tới các khán phòng hài kịch khó tính nhất
ở đất nước này.
Và cậu ấy
đã định hình một cách đáng sợ
ở cái tuổi 17, và quý vị sẽ...
Mấy cựu danh hài già nua tóc bạc ở đó,
quý vị sẽ nghĩ chúng tôi chỉ biết mỗi tức giận
trước thần đồng trẻ tuổi này, trước...
chàng Mozart trẻ tuổi.
Vậy mà, ta lại yêu mến cậu ấy...
vì lòng tốt và tinh thần của cậu ấy, và...
Ngay từ lúc đó, tôi đã biết cậu ấy hài hước
và sâu sắc thế nào. Tôi nhớ chúng tôi
từng hợp tác vào những năm 2000.
Chúng tôi đều ở Comedy Central. Tôi làm The Daily Show.
Dave làm Chappelle's Show.
Và Chappelle's Show
là chiếc tàu con thoi mà cậu ấy tạo ra.
Và nó trở thành một hiện tượng...
văn hóa.
Và Comedy Central sẽ làm bất cứ điều gì
để duy trì điều đó.
Và họ đề nghị trả cho Dave
số tiền 50 triệu đô...
để làm giúp họ một chương trình nữa. "Một thôi".
Nhưng Dave, lúc đó, rất mâu thuẫn,
vì sự khó khăn khi làm chương trình đó,
vì anh ấy thắc mắc về ảnh hưởng của nó
đến khán giả mà anh ấy nhắm tới.
Và anh ấy bước đi.
Và đó là khoảnh khắc...
mà tôi nhớ mình đã tự hỏi...
"Comedy Central có 50 triệu đô la sao?"
Mấy thằng cha đó còn không cho chúng tôi ăn vặt trong The Daily Show.
Mà họ có tận 50 triệu đô la.
Vào thời điểm đó, Dave,
anh ấy đã bỏ đi.
Anh ấy xong việc rồi. Nhưng tôi biết…
số tiền đó cần có một ngôi nhà.
Dave, tôi muốn anh...
Tôi xin lỗi.
Đêm nay tôi muốn anh biết rằng
tôi đã gây quỹ được số tiền đó như thể tiền của tôi vậy.
Anh ấy thật tuyệt vời. Không chỉ mỗi chuyện diễn hài độc thoại.
Cách anh ấy giao lưu với mọi người. Người hay fan tình cờ gặp.
Hồi ở Minneapolis, Minnesota.
Có một cậu bé da trắng đã quá khích,
"Ôi, Chúa ơi!
Dave Chappelle!"
Cậu bé phát rồ lên.
Và tôi bảo, "Này. Bình tĩnh nào cu".
Người ta nghĩ vì tôi cao lớn, nên chắc là vệ sĩ của anh ấy.
Tôi bảo, "Bình tĩnh". Cậu bé bảo, "Nào.
Ôi, Chúa ơi! Dave Chappelle!
Đến căn hộ nhà cháu đi.
Cháu có cần đấy".
Rồi Dave nhìn tôi, tôi nhìn anh.
Tôi bảo, "Tôi hết cần rồi. Hay là...
ít ra cũng nên đi xem tình hình thế nào,
để xem rốt cuộc sẽ có gì".
Hiểu ý tôi chứ?
Vậy là tụi tôi đến căn hộ của cậu ấy. Tôi đi vào,
tôi thấy cái lọ to đùng đầy cỏ như thế này, giống cái của người da trắng.
Rồi tôi lấy một nắm và bảo, "Cảm ơn nhiều".
Rồi chúng tôi định đi ra.
Và suốt thời gian đó, cậu ấy liên tục đập cửa phòng bạn cùng nhà.
"Dậy đi bạn ơi! Dậy đi!
Dave Chappelle đến nhà mình kìa!"
Nhưng cậu này không dậy được dù đã cố hết sức.
Và tụi tôi rời đi. Cậu ấy bảo,
"Chụp kiểu ảnh nhé.
Chụp với cháu một kiểu".
Dave bảo, "Nhóc à. Bọn chú phải di chuyển ngay trong đêm.
Vì mục đích an ninh…
bọn chú không làm thế được".
Chúng tôi bắt đầu đi xuống cầu thang nhà cậu ấy,
cậu ấy đứng ở đầu trên của cầu thang. Gào lên,
"Sẽ không ai tin cháu mất!"
Anh tệ quá.
Tệ thật đấy.
Xin chào đón Thị trưởng Washington D.C., Muriel Bowser.
Tôi phải nói với chị,
chị là một người rất đặc biệt với tôi.
Ta chỉ mới không gặp một năm,
mà chị đã lãnh đạo thành phố chúng ta...
- Tuyệt vời! - rất xuất sắc.
Tôi đi bộ đến trường học hồi xưa.
Thị trưởng Muriel đã lên dự định
một dự án cải tạo 150 triệu đô la
cho trường Nghệ thuật Duke Ellington.
Tôi rất ghen tị với các sinh viên ở đó.
Chị là tất cả với tôi,
và chị thực sự đã đem phước lành đến với thành phố này.
Tôi xin cảm ơn chị. Thật lòng đấy.
Tôi chưa từng đi bầu cử ở Washington,
nhưng mẹ nó, nếu có đi...
tôi sẽ bầu cho chị. Và chị biết sao không?
Nếu chị có chơi thuốc, tôi vẫn bầu cho chị.
Tôi biết chị sẽ không làm thế.
Nhưng nếu chị muốn,
hãy nuông chiều mình nhé. Với tôi chị sẽ được tự do như thế.
Lần đầu tiên tôi biết đến Dave Chappelle
ngay trước bộ phim Tiến sĩ điên đầu tiên,
vì lẽ ra tôi phải đóng cái vai anh ấy sẽ đóng.
Rồi, tôi nhác thấy bóng anh, liền bảo,
"Này, cậu nhóc đằng kia, đó đó.
Cậu ấy mà diễn vai này thì hài lắm đây".
Tôi đã muốn yên ổn rồi.
Nhưng giờ là lúc
Reggie phải cho anh dính chường karate rồi.
Dave thông minh hơn tất cả mọi người.
Dave là...
có lẽ là một trong những danh hài có đầu óc nhất.
Dân tộc chúng tôi mất 400 năm để hiểu ra,
điểm yếu của người da trắng từ đó đến giờ...
là quỳ gối khi hát quốc ca.
Đó là sự nhu nhược.
Phải đấy, các bạn.
Và những hỏa tiễn đỏ chói...
Các bạn đang làm gì vậy? Đứng dậy đi!
Anh ấy phác họa loại hình nghệ thuật,
và ảnh hưởng của mình lên bức tranh văn hóa.
Rõ ràng anh ấy đại diện cho tiếng nói thế hệ mình.
Không ai có thể sánh bằng anh ấy.
Chà.
Được rồi. Được rồi.
Con gái tôi ở đó, và tôi rất biết ơn, Dave,
vì tôi đã được gặp anh trước khi có con gái.
Không, thế mới tốt.
Vì anh đã dạy tôi cách làm người tốt hơn.
Anh dạy tôi làm một người tốt hơn.
Tôi vừa mới nhận ra thôi.
Là nó à? Con anh à?
VÌ SAO VỤT SÁNG (2018)
Jay.
Hồi tôi biết anh...
anh cũng bằng tuổi nó đấy.
Thấy anh trên YouTube.
Đoạn phim có cô gái đó.
Phải.
Nó làm tôi hạnh phúc.
Anh hồi đó trông giống anh lắm. Anh...
là chính anh, anh bạn ạ.
Phải nói, nghiêm túc nhé, có lẽ đó là cảnh hay nhất
tôi đóng chung với diễn viên khác.
Thật đấy.
Tôi viết tặng riêng anh.
Phải mất hai năm,
nhưng hôm đó anh đã trao linh hồn cho tôi.
Và chuyện anh xuất hiện... Tôi không dám tin.
Tôi không dám tin anh đã giúp tôi.
Và...tôi sẽ mãi ghi nhớ điều đó.
Cái đó... Tôi rất muốn nó được ghim mãi mãi trên màn hình kia,
vì nó quá đẹp.
Toàn bộ bối cảnh này thể hiện sinh động những gì xảy ra
khi ta ở cạnh Dave Chappelle.
Đây là một cá nhân rất, rất độc đáo.
Điều nữa tôi muốn nói là tôi không biết chuyện xảy ra ra sao.
Tôi không biết gì về di truyền,
và lớn lên ở D.C., ở trường Duke Ellington,
diễn hài độc thoại lần đầu năm 8 tuổi. Tôi không biết tổ hợp nào đã ra tay
để tạo nên con người anh hôm nay,
nhưng tôi thật may mắn được sống cùng thời với anh,
để được dõi theo anh như một con người và một nghệ sĩ.
Và...
Và ta lạm dụng...
Ta lạm dụng thuật ngữ này. "Thiên tài".
Khi tôi nghĩ đến thiên tài, nghĩ mà xem, kiểu xa cách, thiếu kỹ năng xã hội.
Anh còn là thiên tài độc nhất vô nhị vì anh có một đức tính
đó là... Là đồng cảm.
Anh đối xử công bằng với mọi người. Đó là điều tôi thích nhất ở anh.
Cảm ơn anh bạn.
Tôi vẫn còn giận vụ SNL.
Trong phần độc thoại, anh có nói, anh đang ở Nhà Trắng...
Có một bữa tiệc lớn.
Mọi người ở đó đều là da màu,
trừ Bradley Cooper, không rõ vì sao.
Anh thấy một biển người.
Anh thấy tôi da trắng, liền nói:
"Có Bradley Cooper này". Tụi tôi đi cùng nhau mà, mẹ nó. Anh nói gì vậy?
Tôi rất quý anh.
Rất quý anh.
Em có thực sự
Muốn chàng trai của em
Đa số bạn bè tôi đều xuất thân từ nấc thang thấp nhất của kinh tế-xã hội,
rồi vươn lên đến tầm trung và đỉnh cao.
Phải làm gì
Một chặng đường dài.
Em biết anh phải thật khẩn trương
Nên em cầu nguyện
Và đôi khi, em cũng hiểu trò chơi đấy
Em yêu anh rất nhiều
Tôi thích quay về.
Tôi đã quay về đây nhiều lần, nhưng không phải…
để ăn mừng cho mình.
Một mình tôi
Mùa hè đến và muôn hoa khoe sắc
Anh ấy trở thành mặt trời Tôi trở thành mặt trăng
Những món quà quý giá mà hai ta nhận được
Dave, yêu anh.
Chúng tôi ở đây vì anh.
Vẫn luôn ở bên anh vì anh luôn ở bên chúng tôi.
Tôi rất yêu anh, người anh em.
Richard Pryor là người đầu tiên nhận giải thưởng Twain.
Khi bắt đầu làm SNL, đó là người đầu tiên tôi mời làm dẫn chương trình.
Mùa hè năm 2016, khi người ta rục rịch bầu cử,
có một người nữa mà tôi muốn có bằng được.
Tôi biết chắc một điều là sau chương trình hôm 12 tháng 11, sau cuộc bầu cử,
đó phải là Dave Chappelle.
Cảm ơn quý vị.
Tôi biết tôi cần ai đó giải thích
chuyện vừa xảy ra.
Tôi phải có được Dave cũng như lý do như tôi phải có Richard.
Anh ấy là người thẳng thắn,
và hài hước nhất còn cống hiến tới nay.
Đây sẽ là thời khắc quan trọng với SNL và với anh ấy.
Tôi biết khi thời khắc ấy đến, Dave đã sẵn sàng rồi.
Nước Mỹ đã làm được. Ta đã...
Ta đã bầu ra và chơi đểu Tổng thống trên mạng.
Người da trắng rất tức giận.
Tôi chưa từng thấy thế.
Chưa thấy họ giận như vậy từ sau phán quyết của O.J.
Màn hình chia đôi và bên nào cũng là người da trắng.
Tôi không nói là tôi thích.
Tôi chỉ nói đó là thứ tôi chưa thấy bao giờ.
Tôi đã xem bạo loạn trắng ở Portland, Oregon, trên truyền hình đêm hôm trước.
Hôm thứ Tư, hôm sau cuộc bầu cử,
chúng tôi đọc phân vai cho chương trình.
Tâm trạng khá ảm đạm.
Mọi người cảm thấy căng thẳng và dễ bị tổn thương.
Hỗn loạn lắm.
Dave ngồi xuống cạnh tôi,
nhìn mọi người, và cảm nhận cảm xúc trong phòng.
XIn phép được đọc trích dẫn của Toni Morrison.
Trích dẫn viết,
"Đây chính xác là lúc các nghệ sĩ phải đi làm.
Không có thời gian mà tuyệt vọng,
không có chỗ cho lòng thương hại.
Không cần phải im lặng, không có chỗ cho nỗi sợ hãi.
Ta nói, ta viết, ta dùng ngôn ngữ.
Đó là cách các nền văn minh hàn gắn vết thương".
Lúc đó tôi biết ta sẽ ổn thôi.
Chương trình mở đầu với Kate McKinnon
hát "Hallelujah" trong vai Hillary Clinton,
và rồi Dave bước ra.
Tôi không biết anh ấy định làm gì.
Tôi muốn nghĩ là anh ấy biết, nhưng...
tôi còn không chắc.
Anh ấy thật xuất sắc. Thật ưu tú.
Đó là một chương trình trọng đại.
Tôi muốn chúc Donald Trump may mắn.
Và tôi sẽ cho ông ấy cơ hội...
và chúng ta, những người bị tước quyền bầu cử từ xa xưa,
cũng yêu cầu ông ấy cho chúng ta cơ hội.
Cảm ơn rất nhiều.
Khả năng nói ra suy nghĩ của mình,
mặc kệ người khác nghĩ gì...
Sự gan dạ
để làm giải trí theo cách mình muốn,
chắc chắn đã xuyên suốt cuộc đời tôi,
đến mức tôi đã đóng vai
biên đạo múa người sói đêm qua.
Và tôi rất tự hào được làm điều đó.
Và tôi đã học được tất cả điều đó từ anh.
Anh biết đấy...
tôi hỗ trợ hai mùa đầu tiên cho Chappelle's Show của anh
nhiều hơn bất kỳ chương trình hài kịch phác thảo nào trong lịch sử.
Nó quá tuyệt vời.
BẢN PHÁC HỌA MÀU DA
Chào buổi tối, chào mừng đến với bản phác họa màu da
đầu tiên và có lẽ là duy nhất ở New York.
Tôi rất háo hức muốn xem ai sẽ được phác họa với màu da nào.
Và người Mỹ gốc Phi được chọn đầu tiên.
Đó là giải xổ số đầu tiên mà lâu lắm mới có người da màu thắng, Billy.
Ừ, và có lẽ họ vẫn phàn nàn thôi.
Trời, chết tiệt.
Phái đoàn da màu...
chọn Tiger Woods.
Vận động viên giàu nhất và có ảnh hưởng nhất thế giới,
giờ đã chính thức là người da màu.
Vĩnh biệt cơm chiên.
Xin chào gà rán.
Con yêu bố!
Tôi không biết anh có nhiều fan hâm mộ da trắng thế.
Cái gì?
Tôi cảm thấy như chết rồi và đến cửa hàng Brooks Brothers, nhưng...
tôi nghĩ sự trung thực bị bỏ qua rất nhiều.
Mọi người nói về trung thực và hài kịch,
nhưng rất nhiều diễn viên hài không phải lúc nào cũng nói thật.
Rodney Dangerfield, tôi điều tra rồi, thực ra rất được tôn trọng.
Ông ấy toàn nói dối thôi.
Nói về trung thực, là nói về
việc mạnh dạn nói thật với mọi người về cảm xúc của chúng ta,
vì đó là sự kết nối mà diễn viên hài tạo dựng với mọi người.
Và tôi nghĩ chưa ai làm điều đó giỏi hơn anh.
Và đó là thứ chúng tôi học hỏi được,
vì chúng tôi đều biết mình là một phần của trò đùa.
Dave thành công…
Anh sẵn sàng trêu chọc mọi người,
Dù ta có là... Da trắng hay đồng tính. Chấm hết. Anh ấy...
Mọi người yêu tôi và tôi yêu mọi người.
Tôi có bạn bè là đồng tính nữ, lưỡng tính,
và đồng tính nam. Nhưng...
người chuyển giới khinh thường tôi.
Và tôi không trách họ. Không phải lỗi của họ. Mà là của tôi.
Tôi không thể ngừng pha trò về những chuyện này.
Tôi không muốn viết kịch bản hài nhảm này, nhưng tôi không thể dừng lại!
Tôi nói chuyện hài kịch với anh đúng là kỳ thật,
vì anh có thể nói với tất cả trong phòng này
mọi thứ cần biết về hài kịch, nhưng có một điều
anh không bao giờ biết được.
Và đó là làm hài kịch
với một Dave Chappelle đáng ngưỡng mộ.
Tôi cảm ơn anh vì điều đó. Cảm ơn nhiều.
Chuẩn.
Và tôi ở đây để chúc mừng cho Mark Twain.
Với tôi, đó là hài kịch.
Nếu quý vị không tin là Mark Twain rất vui tính,
tôi xin phép đọc một đoạn văn ngắn
trong quyển Huckleberry Finn.
Vâng.
Được rồi.
Chú ý nhé.
"Huck...
Huck Finn quay sang phía bạn mình, Jim.
Hay ta nên gọi cậu ấy..."
Tôi không cần đọc hết cả đoạn nữa.
Ừ, tôi rất vui.
Thấy không?
Tối nay ta sẽ gần gũi nhau à?
Như hai người bạn!
Mùi cô ngon quá.
Vì tôi rất yêu anh ấy, tôi... là người rất dễ xúc động.
Cô biết mà. Tôi sẽ khóc vì cô đấy.
Thề có Chúa, tôi chưa từng thấy loại hình nghệ thuật nào
thuần khiết hơn hài độc thoại.
Làm tôi tự hỏi liệu mọi người có thắc mắc xem đây có phải nghệ thuật không.
Trời, nói nhảm là nghệ thuật đấy.
Nói nhảm là nghệ thuật.
Đúng không, Muriel?
Các nghệ sĩ hài độc thoại trong phòng này,
tôi chỉ muốn nhắc nhở một điều, tôi xin hứa và vẫn nói đi nói lại,
đó là thể loại tuyệt nhất.
Ta không cần biết gì ngoài những gì ta biết.
Và mọi thứ ta biết đều có giá trị
nhờ những gì ta làm với nó.
Hãy sống đúng với bản thân.
Kệ mẹ cuộc chơi.
Tiền sẽ tự đến.
Đa số sẽ không thành công.
Tôi nói thật đấy.
Tôi nghe một cuộc phỏng vấn của Patton Oswalt, nghệ sĩ hài nổi tiếng.
Anh ấy bắt đầu trước tôi một tuần.
Patton đã nói trong buổi phỏng vấn với Terry Gross.
Quý vị biết Terry nói thế nào mà, "Và, vâng..."
Patton bảo Terry Gross rằng,
"Terry, đâu có ai diễn tốt ngay lần diễn hài độc thoại đầu tiên đâu".
Họ ngừng nói. Tôi đang vừa lái xe,
vừa nghe phỏng vấn. Rồi anh ấy nói...
"Ấy. Dave Chappelle đã biểu diễn rất tốt
ngay lần diễn hài độc thoại đầu tiên đấy".
Tôi ngoác miệng cười đến tận mang tai.
Điều Patton không nói với Terry,
là bảy hay tám lần diễn sau đó
đều nát khủng khiếp.
Nhưng lần đầu tiên...
thì xuất con mẹ nó sắc.
Gần giống lần đầu ta làm chuyện ấy.
Và đến lần thứ hai làm chuyện ấy,
có người lấy búa tạ đánh vào đầu anh.
Không, lần này không suôn sẻ như lần đầu.
Nhưng quý vị biết không? Có lẽ không có ai lấy búa
đập vào đầu tôi vào lần thứ chín hay mười đâu.
Tôi không nhất thiết phải tin vào chính trị.
Nhưng tôi nghĩ niềm tin vào chính trị
là điều mà đất nước tôi đang rất cần.
Tổng thống Bush vẫn tiếp tục viện lý do về chuyện xâm lược Iraq.
Sau khi kiểm tra kỹ lưỡng khu vực ấy, tôi và nội các của tôi đồng ý
rằng nơi đó đã đến lúc cần thay đổi chế độ.
Phải.
Tên khốn đó đã cố giết bố tôi!
Trời, Lincoln xong đời rồi.
Chết tiệt.
Truman xong đời rồi.
Trời, Carter xong đời rồi.
George Washington là tệ nhất trong những kẻ tệ nhất.
Ừ, tôi nói thế đấy.
Chúng tôi khẳng định một chân lý hiển nhiên.
"Mọi người sinh ra đều bình đẳng".
"Mua bánh kẹp cho tao đi da đen, không tao giết".
"Tự do và công lý cho tất cả".
Tôi đã xem Donald Trump phát biểu ở một cuộc họp báo.
"Tôi sẽ mang than về".
Than ư?!
Tôi không nói quá đâu.
Tôi chưa bao giờ,
nhìn thấy một đống than nào, trong đời mình!
Nếu các ông có người đào đất tìm cái khỉ gió gì đó,
tìm cho tôi ít nấm cục đi. Tôi muốn nói thế đấy.
Một cuộc bầu cử vớ vẩn.
Ta phải nghiêm túc.
Mọi người Mỹ gốc Phi khỏe mạnh phải đăng ký
để được nhận súng hợp pháp.
Đó là cách duy nhất để họ thay đổi luật pháp.
Dù Mỹ là quốc gia vĩ đại nhất thế giới,
ta vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề hiện đại.
Y tế đang khủng hoảng.
Hỗ trợ y tế không hiệu quả.
Trong khi đó, hàng xóm chúng tôi ở Canada
có dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí cho mọi công dân.
Vậy tôi có ý tưởng gì?
Phát thẻ căn cước Canada giả cho tất cả dân Mỹ.
Tôi là Dave Chappelle.
Và tôi muốn đại diện cho các bạn.
Người ta vẫn bảo tôi,
"Trời, Chappelle's Show nổi như cồn vậy. Vui lắm à?"
Không hề.
Không vui chút nào. Rất vất vả.
Chúng tôi phải thức 48 giờ liên tục, để bắt kịp tiến độ.
Chúng tôi vật vã và kiệt sức. Bị giã cho tơi tả.
Chúng tôi đều bị rối loạn cương dương.
Tôi kể với Dave về bệnh tình của mình
và anh bảo, "Vì dùng máy tính xách tay nhiều quá mà".
Anh nói tiếp, "Vả lại, còn trẻ trung gì đâu".
Trong khi đó, làm gì có mối tương quan nào
giữa việc sử dụng laptop và rối loạn cương dương.
Mà hồi đó chúng tôi 29 tuổi.
Dave Chappelle đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời tôi.
Anh cho tôi vay 1.000 đô để tôi có thể chuyển đến Los Angeles.
Anh ấy mời tôi viết phim cùng khi tôi chưa có kinh nghiệm gì.
Dave Chappelle đã tin tưởng tôi giữa cái lúc chẳng ai tin tôi.
Ai cũng có một người bạn tự dưng gọi điện cho mình vì có chuyện buồn cười.
Thử hình dung tin nhắn và cuộc gọi của anh ấy thế nào nhé.
Có lần, anh ấy gọi tôi vào chiều thứ Ba, và nói,
"Này anh bạn. Tôi vừa xem xong 12 Năm Nô Lệ.
Đại khái là, anh có nghĩ nô lệ đánh con mình không?"
Vào một chiều thứ Ba.
Cuối cùng,
nếu quý vị có điều gì muốn nhớ trong bài nói của tôi đêm nay,
tôi mong đó là Chappelle's Show không vui chút nào.
Nhưng nó rất tuyệt và bất khả chiến bại.
Và tất cả là nhờ anh chàng kia kìa.
Điều này...
đúng là tuyệt con mẹ nó vời.
Tôi không biết phải nói gì nữa.
Tôi không muốn đêm nay kết thúc.
Tôi hứa với các bạn,
so với những người quan tâm nhiều nhất,
ít nhất tôi phải quan tâm được như họ.
Tôi biết mình có gì,
vì tôi đã mất tất cả.
Tôi phải nói với các bạn một điều.
Và tôi chả mấy khi nói.
Các bạn đã bao giờ dành cả đời làm gì đó, mà không thành công chưa?
Tôi thì có đấy.
Khó khăn lắm.
Nghĩ mà xem.
Tôi đã đi xa 12 năm.
Một khoảng thời gian không ngắn.
Đó là địa ngục.
Tôi chứng kiến những người tôi biết trở nên cực kỳ nổi tiếng.
Tôi chứng kiến cả thế giới tiến bộ mà không có tôi.
Tôi khóc thương cho sự mất mát của nó,
và sau một thời gian,
tôi không quan tâm nữa.
Trở lại thật đáng sợ.
Tôi hiểu mình là ai.
Thực sự đấy, hơn ai hết.
Khi họ viết về tôi trong lịch sử,
linh hồn tôi sẽ đọc được rằng, "Ừ, biết ngay họ sẽ nói thế mà".
Người ta bảo một người không thể nằm mơ thấy một gương mặt
họ chưa từng gặp.
Tôi không tin đó là thật.
Có lẽ đó là thật.
Trời, tôi có đủ các thể loại mặt.
Ba mươi hai năm,
nhắm mắt lại, tôi có thể nghĩ tới bất kỳ đêm nào,
quá nhiều gương mặt.
Mỗi đêm… Hầu hết
Hầu như đêm nào, họ cũng ngước mắt lên mỉm cười.
Họ không biết thế giới từ trên đó nhìn xuống trông ra sao.
Tất cả các chủng tộc, màu da, tín ngưỡng khác nhau.
Đang nhìn tôi cười suốt 32 năm, hết đêm này qua đêm khác.
Không nghệ sĩ hài nào nhắm mắt làm ngơ được.
Tôi thề có Chúa,
đây có lẽ là nghề cao quý nhất.
Robin Williams từng nói một câu cực phũ mà tôi rất thích. Ông bảo,
"Hài kịch là công việc duy nhất ta có thể làm
bằng cách dùng mọi thứ ta biết."
Và đó là sự thật.
Ta có thể dùng nhiều hơn những gì ta biết. Dùng những gì ta nghĩ.
Hãy dùng đi.
Đừng sợ,
đừng để mấy tên khốn này khóa miệng ta lại.
Cứ nói đi.
Nếu quý vị đang ở nhà ngồi xem,
không biết phải làm gì
vì chưa lên Twitter, xem mình cảm thấy thế nào...
quý vị có thể...
Không. Không sao, tin tôi đi.
Tôi đã xem rồi. Quý vị nghĩ nó sẽ rất thú vị đấy.
Rồi, một bí mật về Dave này.
Dave không trở nên hài hước.
Anh ấy lúc nào cũng hài hước.
Và anh ấy luôn là người đứng đầu.
Vì sao? Vì anh ấy không ngừng đi lên, anh ấy trưởng thành.
Hoặc đôi khi có rẽ ngang một chút, nhưng...
lúc nào cũng đi kèm góc nhìn mới, quý vị biết không?
Khả năng tư duy phản biện
là nghệ thuật của anh ấy.
Hài độc thoại của anh ấy làm tôi bất ngờ.
Nó thay đổi cách nghĩ của tôi.
Và đôi khi, tôi hoàn toàn không đồng ý với anh ấy,
nhưng đó là điều tôi thích ở Dave.
Điều tôi thích ở nghệ thuật.
Cách duy nhất để biết ranh giới ở đâu là bước qua nó.
Và thiết nghĩ cuộc sống là gì, nếu không ai bước qua ranh giới?
Thưa quý vị,
mạnh mẽ lên thì mới xem hết chương trình được.
Mạnh mẽ lên nào.
"Chỉ vì tôi ăn mặc thế này...
TRẬT TỰ GIANG HỒ (2000)
...không có nghĩa...
tôi là gái bao".
Cũng giống như tôi,
diễn viên hài Dave Chappelle,
đang mặc cảnh phục đi bộ trên đường.
Có người nhảy ra trước mặt.
Ơn Chúa! Anh cảnh sát, giúp chúng tôi với.
Đi nào, họ ở đây. Giúp chúng tôi với!
Tôi sẽ thốt lên, "Trời!
Chỉ vì tôi ăn mặc thế này...
đâu có nghĩa tôi là cảnh sát".
Tôi vốn nổi danh đường phố với cái tên "kẻ đổ lỗi cho nạn nhân".
CŨNG CHỈ LÀ CÂU ĐÙA (2019)
Trời ơi! Michael Jackson quấy rối trẻ em kìa!
Những đứa trẻ ấy lúc đó đang mặc gì?
Lý do duy nhất
mà mọi người nói về người chuyển giới,
là vì người da trắng muốn làm thế.
Đúng vậy.
Tôi vừa nói thế đấy.
Nếu chỉ có phụ nữ cảm thấy như vậy,
hoặc dân da màu hay dân Mễ bảo,
"Này. Cảm giác bên trong tôi như con gái vậy".
Họ sẽ bảo, "Im đi. Có ai hỏi mày cảm thấy thế nào đâu.
Nào mọi người. Ta còn phải hái dâu tây nữa".
Đầy mùi đặc quyền cho dân da trắng.
Bạn chả bao giờ tự hỏi tại sao Bruce Jenner dễ thay đổi giới tính,
hơn cả Cassius Clay thay đổi họ tên.
Ai cũng khó chịu khi tôi nói đùa như vậy.
Nhưng mọi người phải hiểu nói bây giờ là tốt nhất.
Hơn bao giờ hết.
Các bạn có nhiệm vụ phải nói liều.
Nếu không, các con tôi sẽ không bao giờ biết nói liều là thế nào.
Niềm vui khi nói sai.
Tôi không đến đây để cãi thành đúng.
Tôi đến đây chơi thôi.
Sự dũng cảm
cần có của người biểu diễn và nghệ sĩ,
là đứng lên vì người ta biết là ai,
là chớp lấy cơ hội...
Chỉ là thêm một lý do tại sao chúng ta mến mộ, tôn trọng
và ngưỡng mộ anh ấy.
Và, quý vị biết đấy,
đến khi chúng tôi bắt đầu lưu diễn vài năm trước,
tôi mới thực sự có cơ hội được thấy anh ấy ngoài đời.
Tôi vẫn hình dung anh ấy ngồi máy kéo,
ở Ohio, nghe nhạc Prince hát.
Nhưng vì đó là Dave, nên rõ ràng tôi hình dung ra có Prince ở đó,
vì đó là...
cuộc sống...của Dave.
Chuyện xảy ra ở Thế giới của Dave không xảy ra...
ở bất kỳ đâu khác.
Thật ra, lần cuối cùng… Là vào...
năm 2008, chắc vậy, tôi đang ở D.C.
Phía sau...
một nhà hàng nhỏ, là một quý ông mà tôi biết ngay là Dave Chappelle.
Và tôi nghĩ…
"Sao Dave Chappelle lại ở đây?"
Tôi hỏi, "Dave, sao..."
Lâu rồi chưa gặp. "Anh thế nào? Làm gì rồi?"
Chúng tôi hỏi thăm nhau, tôi bảo,
"Dave, tôi ở ngay đây, tôi định chạy đến Walter Reed".
Đó là lúc Chiến tranh Iraq đến hồi cam go, và tôi định chạy đến Walter Reed,
và tôi đem theo bên mình một chồng đĩa của Chappelle's Show.
Vì họ thích nó, và The Daily Show...
Tôi có đĩa của Chappelle's Show, và tôi bảo Dave,
"Dave, tôi sắp đi gặp bọn họ,
các binh lính bị thương, và mang theo đĩa của anh ấy.
Anh đang làm gì? Anh nói sao?" Anh ấy ngẫu hứng mà.
"Đi nào. Cho họ bất ngờ nhé".
Anh ấy nhìn tôi, và tôi nhớ mãi...
Anh ngước lên và bảo, "Không, tôi ổn".
Tôi rất kính nể điều đó.
Tôi không biết có ai dành sự quan tâm
sâu sắc hơn,
và có ai ít quan tâm hơn anh ta không.
Dave là người ưa mạo hiểm,
vì anh ấy luôn tìm tòi học hỏi.
Anh ấy là người tìm kiếm con người,
kinh nghiệm, và tri thức,
và anh muốn chạm vào, cảm nhận và tận hưởng nó ngoài thực tế,
để anh có thể truyền tải nó qua nghệ thuật của mình,
và mang về cho bạn
một thứ hoàn toàn khác biệt và mới mẻ.
Để tôi nói với các bạn.
Chỉ có một người có thể nói,
"Này anh bạn. Tôi cần anh.
Và tôi sẽ có mặt ngay
bất luận thế nào,
bất luận ở đâu".
Và mới đây, khi anh ấy gọi cho tôi và bảo, "Tôi cần anh",
một tuần sau, tôi đã đứng cùng Dave
trên sân khấu ở Dayton, Ohio,
ba mươi mét
từ tâm điểm của vụ xả súng hàng loạt kinh khủng nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Và tôi đã chứng kiến anh
giúp đỡ một thành phố...
hàn gắn vết thương do bạo lực,
và nỗi đau.
Nhưng khi chúng tôi ngồi xem Stevie Wonder hát "My Cherie Amour",
và dân chúng phát điên muốn khiếu nại thành phố,
anh ấy quay sang tôi trên sân khấu và nói,
"Giờ đây là ký ức của họ.
Đây là ký ức của họ".
Thức dậy nào, mọi người ơi Đừng ngủ vùi trên giường nữa
Đừng ăn mày quá khứ nữa Giờ là lúc phải nghĩ về tương lai
Thế giới đã thay đổi rất nhiều
Từ thế giới xưa cũ
Có quá nhiều thù hận Nghèo đói và chiến tranh
Lần nào đến Ellington tôi cũng nói điều này, mong các bạn còn nhớ.
Các bạn rất cần thiết.
Đây là mùa của nghệ sĩ.
Bí mật nhé, tôi đang gây dựng một đội quân nghệ sĩ.
Tôi muốn tất cả ra ngoài và chiến đấu trong quân ngũ.
Không phải trận chiến bạo lực,
mà là trận chiến tìm bản ngã.
Ta phải cho họ biết họ là ai
bằng cách bộc lộ bản thân qua nghệ thuật của mình.
Thế giới sẽ chẳng tốt đẹp hơn
Nếu ta không đoái hoài gì nó
Thế giới sẽ chẳng tốt đẹp hơn
Ta phải thay đổi thế giới Chỉ bạn và tôi
Thú thực, nhìn gương mặt các bạn làm tôi có cảm hứng.
Tôi cảm thấy mình cũng như các bạn.
Nếu tôi có thể quay trở lại và nói với chính mình,
tôi sẽ nói điều mình sắp nói với các bạn ngay đây.
"Hãy tốt bụng, và đừng run sợ".
Cảm ơn!
Giải Mark Twain được tạo ra để vinh danh một nhà châm biếm vĩ đại
và một người quan sát thế giới nơi ông sống một cách khiếm nhã.
Vinh danh Dave Chappelle đêm nay với giải Mark Twain,
chính là vinh danh một nghệ sĩ hài đang ở đỉnh cao sự nghiệp.
Một người đã sở hữu vô số các thành tựu sau lưng,
nhưng hứa hẹn sẽ có thêm vô số như thế trong các thập kỷ tới.
Và vì những lý do này, Trung tâm Kennedy xin tự hào trao tặng Dave Chappelle
giải thưởng hài kịch danh giá nhất quốc gia,
giải Mark Twain của Trung tâm Kennedy.
Xin cảm ơn!
Cảm ơn quý vị!
Tôi thích không biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Tôi thích tạo nên kỷ niệm.
Đôi khi tôi toàn làm mấy trò điên rồ với đồng nghiệp
để họ có thể kể cho bạn bè là tôi đã làm thế.
Nhưng thay vì nói về bản thân,
ngắn gọn thôi, tôi muốn nói về thể loại tôi theo đuổi.
Hài độc thoại
là một thể loại đậm chất Mỹ.
Tôi không nghĩ có đất nước nào có thể sản sinh ra nhiều nghệ sĩ hài như thế này.
Và nhiều người trong khán giả ngồi đây không biết,
tôi nghĩ không có quan điểm nào tồn tại trên đất nước này
không được tái hiện trong các câu lạc bộ hài kịch
bởi người nào đó.
Mỗi một người trong số các bạn
đều có một nhà vô địch trong khán phòng này.
Chúng tôi thấy các bạn đánh nhau.
Nhưng khi ta ở bên nhau,
ta hãy nói ra.
Tôi biết nhiều nghệ sĩ hài rất phân biệt chủng tộc.
Và khi xem họ trên sân khấu, tất cả đều cười,
tôi nghĩ, "Chà, tên này nghiêm túc đấy".
Đừng giận họ, đừng ghét họ.
Ta hãy lên gác làm cốc bia,
và đôi khi tôi còn đánh giá cao tính nghệ thuật
mà họ dùng để phác họa quan điểm phân biệt chủng tộc.
Trời, không nghiêm trọng thế đâu.
Tu chính án đầu tiên là lý do thứ nhất.
Tu chính án thứ hai
là để phòng khi tu chính án thứ nhất thất bại.
Ta phải giải tỏa căng thẳng đi nào.
Đất nước làm căng hơn rồi. Một cảm giác chưa từng có trong đời tôi.
Vậy nên, đêm nay,
tôi rất vinh dự
rằng đồng nghiệp của tôi trong giới hài kịch,
và giới âm nhạc, đều ngồi đây.
Tôi muốn tất cả mọi người hiện đang ở Mỹ nhìn tôi đây.
Nhìn tôi hút thuốc trong nhà nhé.
Tôi chẳng hỏi ai cả. Tôi cứ làm thôi. Họ định làm gì?
Tống cổ tôi ra trước khi nhận giải?
Không, đây gọi là lực đòn bẩy.
Điều tôi thích nhất trong đêm nay
là được thấy rất nhiều người ở các mảnh ghép khác nhau trong đời tôi.
Như bạn bè thời thơ ấu, ở D.C. này,
bạn bè từ Ohio, trước đây và bây giờ,
bạn bè ở câu lạc bộ hài kịch,
tất cả các nhạc sĩ đã ảnh hưởng sâu sắc tới tôi.
Mọi người không biết mình truyền cảm hứng cho tôi ra sao đâu.
Tôi muốn gửi lời cảm ơn đặc biệt đến găng tơ chính hiệu, Tony Woods.
Miles Davis có một câu nói.
Một trong các câu tôi thích nhất. Miles Davis nói quá nhiều câu hay.
Nhưng một điều ông ấy nói, mà vẫn rất thích.
Ông ấy nói, "Tôi mất nhiều năm
để học cách chơi nhạc cho giống mình".
Ông ấy có xem các nghệ sĩ khác,
rồi bắt chước cách chơi của Dizzy hay Bird,
tất cả những người vĩ đại ấy.
Tony Woods là Dizzy và Bird của tôi, nếu tôi là một Miles.
Tôi cố chơi được như anh.
Anh là người đầu tiên tôi gặp
làm theo rất chính xác.
Anh không biết sợ, và anh nói thật.
Có một điều khá đúng với thể loại này,
khi được thực hiện đúng đắn,
là tôi sẽ chiến đấu với bất kỳ ai
dám cản đường một nghệ sĩ thực thụ của loại hình nghệ thuật này,
vì tôi biết bạn đã sai.
Đây là sự thật,
và bạn đang ngáng đường nó.
Tôi không nói về nội dung.
Mà nói về loại hình nghệ thuật.
Quý vị hiểu chưa?
Thỏa thuận thế nhé?
Và điều tôi rất muốn nói đêm nay, tôi rất vui vì được nói trên sân khấu,
là tôi đồng tính.
Tôi đồng tính và…
tôi rất muốn xem đồng tính thế này sẽ ảnh hưởng gì đến sự nghiệp của tôi.
Rất nhiều lời cảm ơn đặc biệt.
Một trong các kiến trúc sư hàng đầu tái xuất ở thế kỷ này,
người anh và người thầy của tôi,
Stan Lathan phi thường.
Tôi chưa từng mơ
được làm việc với một người vĩ đại như ông.
Năm tập đặc biệt cuối cùng,
hết sảy.
Tôi không muốn hợp tác làm tập đặc biệt với ai, ngoại trừ ông.
Nên hãy ăn đống rau củ của ông đi
và sống càng thọ càng tốt,
vì ta sẽ làm thêm vài tập như thế nữa.
Neal Brennan, bài phát biểu của anh làm tôi bật khóc
vì nó làm tôi nhớ đến
những ngày làm việc vất vả,
và số tiền công tôi chưa hề được nhận.
Còn một lời cảm ơn đặc biệt tôi phải nói,
vì không gì trở thành hiện thực dù ít hay nhiều
nếu không có bà, chính là mẹ tôi.
Mẹ.
Mẹ tôi.
Mẹ.
Quý vị không biết tôi đã làm mẹ chịu khổ thế nào đâu.
Nếu mẹ chỉ sinh ra con,
thế đã là quá đủ rồi.
Nhưng mẹ đã nuôi con lớn và nuôi dạy con rất tốt...
Nhà chúng tôi có một truyền thống truyền miệng.
Tôi biết từ "người hát rong" từ tấm bé.
Người hát rong là một người ở châu Phi
có trọng trách lưu giữ các câu chuyện về ngôi làng.
Tất cả sẽ kể chuyện cho người hát rong để họ ghi nhớ hết,
rồi họ sẽ kể cho các thế hệ sau.
Khi già yếu, họ sẽ kể những câu chuyện đó với người khác.
Và người ta bảo, ở châu Phi,
khi một người hát rong qua đời, cũng giống như một thư viện bị thiêu rụi.
Trước khi tôi nghĩ đến diễn hài, mẹ tôi từng bảo tôi rằng,
"Con phải là một người hát rong".
Và mẹ kể cho tôi nghe mọi câu chuyện về cuộc sống da màu.
Vì mẹ theo học ngành nghiên cứu người Mỹ gốc Phi mà.
Và mẹ sẽ giúp tôi hiểu bối cảnh xã hội nơi tôi lớn lên.
Rằng tôi được nuôi dưỡng trong một môi trường thù địch
mà tôi phải làm quen.
Năm 14 tuổi, tôi ở hộp đêm,
làm chủ một thế giới người lớn. Tôi đã rất sợ.
Đại dịch ma túy đang hoành hành,
mẹ tôi nghe tiếng súng bên ngoài và sợ gần chết.
"Chỉ sợ là con mình".
Nhưng khi con mới khởi nghiệp,
nếu mẹ còn nhớ, mẹ từng ngồi ở câu lạc bộ với con.
Mẹ đã đi làm cả ngày dài.
Mẹ sẽ ngồi ở đó gật gù, đợi con diễn tiếp.
Mẹ sẽ xem tôi diễn mỗi tối.
Các bạn có biết chuyến xe về nhà đó đi mất bao lâu không?
Bao nhiêu người từng nghe mẹ mình nói,
"Đêm nay hơi nhiều hài bậy rồi con nhỉ"?
Tôi là cậu nhóc yếu đuối.
Tôi nhạy cảm, tôi dễ khóc
và tôi sợ chơi vật tay.
Và mẹ từng nói với tôi thế này.
Không biết mẹ có còn nhớ, nhưng mẹ nói với con nhiều lần lắm.
Mẹ bảo, "Con à, đôi khi con phải làm sư tử,
để có thể trở thành con cừu đúng với bản thân con".
Tôi nói chuyện này như một con sư tử.
Tôi không sợ ai cả.
Khi nói từng từ một,
tôi sẽ nói liên tục những từ hay nhất,
để tôi bình tĩnh và là chính mình,
và đó là lý do tôi yêu nghệ thuật của tôi.
Vì tôi hiểu rõ từng nghệ sĩ của môn này.
Dù tôi có đồng ý với họ,
tôi biết họ đến từ đâu.
Họ muốn được lắng nghe, họ có điều muốn nói,
có điều họ để ý.
Họ chỉ muốn được thấu hiểu.
Tôi thích thể loại này.
Nó đã cứu rỗi cuộc đời tôi.
Nên đêm nay, mẹ à, con muốn tri ân mẹ
theo một cách rất đặc biệt mà con không tự làm được.
Nhưng vì giờ con đã là người đàn ông có các bạn bè tốt và có tiếng nói,
con muốn mời anh bạn Thundercat lên sân khấu. Thundercat.
Mos Def cao to.
Washington D.C., cảm ơn nhiều
vì đã cho tôi một ngôi nhà và một nơi để bắt đầu.
Hôm nay chính thức là ngày Dave Chappelle ở Washington D.C.
Thị trưởng tuyên bố đêm qua rồi.
Nên, trong tương lai,
vào ngày Dave Chappelle, tôi yêu cầu những ai muốn ăn mừng ngày đó,
hãy tạo ra một kỉ niệm tuyệt vời cho chính mình,
và - hoặc với một ai khác. Cảm ơn rất nhiều.
Chúc ngủ ngon.
Ngày mai có thể sẽ không đến
Với bạn và tôi
Cuộc sống không hứa trước điều gì
Ngày mai có thể sẽ không xuất hiện
Trước mắt bạn và tôi Cuộc sống này không hứa trước điều gì
Tôi không phải người hoàn hảo
Tôi chỉ cố gắng Nỗ lực nhất có thể
Với những gì trong tay
Tôi không phải người hoàn hảo
Tôi chỉ cố gắng Nỗ lực nhất có thể
Với những gì trong tay
Đặt trái tim và tâm hồn vào bài hát này
Cảm ơn, anh Dave.
Umi của tôi bảo hãy đem ánh sáng của mình soi sáng cho thế gian
Soi sáng cho cả thế gian thấy
Abi của tôi bảo hãy đem ánh sáng của mình soi sáng cho thế gian
Soi sáng cho cả thế gian thấy
Tôi muốn người da màu được tự do, được tự do
Mẹ của các con tôi,
người giúp tôi và tiếp sức cho tôi
làm những việc tôi đang làm đây,
Elaine...
Ơn Chúa anh có em.
Biên dịch: Chau Pham