1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:28,278 --> 00:00:31,698
<i>Oceany są siłą napędową naszej planety.</i>

4
00:00:37,704 --> 00:00:41,208
<i>Mój dziadek, Jacques Cousteau,</i>
<i>zainspirował świat</i>

5
00:00:41,500 --> 00:00:44,753
<i>swoimi eksploracjami,</i>
<i>dzieląc się tajemnicami</i>

6
00:00:45,003 --> 00:00:47,631
<i>jednego z najważniejszych</i>
<i>ziemskich siedlisk.</i>

7
00:01:07,693 --> 00:01:11,238
<i>Idąc w jego ślady, grupa filmowców</i>
<i>z wytwórni Disneynature</i>

8
00:01:11,613 --> 00:01:15,450
<i>podjęła się zadania pogłębienia wiedzy</i>
<i>o tym ukrytym świecie…</i>

9
00:01:20,622 --> 00:01:23,875
<i>i o jednych</i>
<i>z jego najbardziej uroczych mieszkańców.</i>

10
00:01:27,296 --> 00:01:31,883
<i>Dla producentów filmów przyrodniczych</i>
<i>ocean jest największym wyzwaniem.</i>

11
00:01:32,342 --> 00:01:34,177
<i>Nie wybacza błędów.</i>

12
00:01:37,889 --> 00:01:40,684
<i>A chwile spędzone pod falami są ulotne.</i>

13
00:01:47,441 --> 00:01:51,862
<i>Ludzie wkraczają bowiem do świata,</i>
<i>w którym nie są panami.</i>

14
00:01:57,242 --> 00:01:59,620
<i>Muszą okazać szacunek jego mieszkańcom.</i>

15
00:02:00,537 --> 00:02:02,164
Nie!

16
00:02:05,292 --> 00:02:06,793
<i>Ich misją jest…</i>

17
00:02:07,628 --> 00:02:11,673
<i>ujawnienie, jak wygląda życie</i>
<i>w świecie delfinów.</i>

18
00:02:19,931 --> 00:02:23,935
<i>Operator filmowy Roger Horrocks</i>
<i>przygotowuje się</i>

19
00:02:24,144 --> 00:02:27,356
<i>na Morzu Czerwonym do uchwycenia</i>
<i>naszych głównych bohaterów.</i>

20
00:02:28,148 --> 00:02:29,650
<i>Butlonosów.</i>

21
00:02:30,567 --> 00:02:33,028
<i>Filmował on delfiny na całym świecie,</i>

22
00:02:33,195 --> 00:02:35,864
<i>ale tutaj będzie to robić po raz pierwszy.</i>

23
00:02:36,823 --> 00:02:40,661
<i>Kluczem do sukcesu</i>
<i>jest naukowiec Angela Ziltener.</i>

24
00:02:40,827 --> 00:02:42,162
DELFINOLOG

25
00:02:42,329 --> 00:02:44,331
<i>Prowadząc tu badania od ponad dekady,</i>

26
00:02:44,498 --> 00:02:47,584
<i>stała się wirtualnym strażnikiem delfinów</i>
<i>z Morza Czerwonego.</i>

27
00:02:47,751 --> 00:02:49,753
Z pewnością delfiny są jednymi z…

28
00:02:49,920 --> 00:02:50,921
OPERATOR KAMERY

29
00:02:51,088 --> 00:02:53,507
...najbardziej charyzmatycznych zwierząt
zamieszkujących ocean.

30
00:02:53,674 --> 00:02:55,467
Są ssakami, ludzie czują z nimi więź.

31
00:02:55,634 --> 00:02:58,303
Są bardzo… Posiadają świadomość
przynależną ssakom.

32
00:02:58,470 --> 00:03:01,348
Jest między nami pokrewieństwo.

33
00:03:03,725 --> 00:03:08,188
<i>Będąc bardzo doświadczonym nurkiem,</i>
<i>Roger z pewnością ma tężyznę fizyczną,</i>

34
00:03:08,355 --> 00:03:10,315
<i>by nadążyć pod wodą za delfinami.</i>

35
00:03:11,024 --> 00:03:12,984
<i>Filmowanie delfinów jest wyczerpujące,</i>

36
00:03:13,151 --> 00:03:15,779
<i>ponieważ są one w ciągłym ruchu.</i>

37
00:03:16,655 --> 00:03:19,700
<i>Największym wyzwaniem</i>
<i>jest nadążanie za nimi</i>

38
00:03:19,866 --> 00:03:24,246
<i>w pogoni za chwilami czystej,</i>
<i>pięknej interakcji.</i>

39
00:03:27,916 --> 00:03:29,876
<i>Obecność Angeli była nieoceniona,</i>

40
00:03:30,127 --> 00:03:33,964
<i>gdyż spędziła tu ona bardzo dużo czasu.</i>

41
00:03:34,339 --> 00:03:36,967
<i>Jej znajomość delfinów</i>
<i>ogromnie nam pomogła.</i>

42
00:03:38,343 --> 00:03:41,179
<i>Angela jest jednym</i>
<i>z nielicznych naukowców na świecie,</i>

43
00:03:41,346 --> 00:03:43,306
<i>którzy badają je, nurkując z butlą.</i>

44
00:03:45,392 --> 00:03:49,896
<i>Pozwoliło jej to poznać</i>
<i>ponad 200 osobników.</i>

45
00:03:50,063 --> 00:03:52,357
<i>A im pozwoliło to poznać ją.</i>

46
00:03:52,774 --> 00:03:57,279
<i>By zrozumieć zwierzęta,</i>
<i>trzeba stać się jednym z nich.</i>

47
00:03:57,529 --> 00:04:00,490
<i>Nie mówię o staniu się zwierzęciem,</i>

48
00:04:00,699 --> 00:04:03,452
<i>ale o byciu zaakceptowanym w grupie.</i>

49
00:04:04,077 --> 00:04:06,830
<i>Pozwoli to obserwować wszystkie osobniki</i>

50
00:04:06,997 --> 00:04:09,374
<i>i dostrzec, że każdy delfin jest inny.</i>

51
00:04:10,167 --> 00:04:13,712
<i>Każdy z nich ma własną osobowość.</i>
<i>Jak ludzie.</i>

52
00:04:14,504 --> 00:04:16,256
<i>Stado zna Angelę,</i>

53
00:04:16,840 --> 00:04:20,302
<i>ale czy delfiny zaakceptują</i>
<i>naszego dziwnego nowego operatora?</i>

54
00:04:20,802 --> 00:04:23,930
<i>Dosłownie od samego początku wiedziałem,</i>

55
00:04:24,097 --> 00:04:26,016
<i>że była to świetna okazja.</i>

56
00:04:26,683 --> 00:04:30,520
<i>Delfiny bardzo chciały wejść w interakcję,</i>

57
00:04:30,687 --> 00:04:33,106
<i>nie tylko ze sobą,</i>
<i>ale także ze mną, operatorem kamery.</i>

58
00:04:33,356 --> 00:04:35,776
<i>To była wielka radość.</i>

59
00:04:37,110 --> 00:04:39,738
<i>Dzikie zwierzęta chciały, bym je filmował.</i>

60
00:04:39,905 --> 00:04:40,947
<i>To było niesamowite.</i>

61
00:04:51,750 --> 00:04:55,337
<i>Im dłużej kręciliśmy, tym bardziej</i>
<i>rozumieliśmy, jak one działają jako grupa.</i>

62
00:04:56,213 --> 00:04:59,132
<i>Jedno, co było dla mnie bardzo wyraźne,</i>

63
00:04:59,508 --> 00:05:02,886
<i>to stopień interakcji pomiędzy delfinami.</i>

64
00:05:03,386 --> 00:05:06,973
<i>Zadziwiające, jak bardzo polegają</i>
<i>na zmyśle dotyku.</i>

65
00:05:08,725 --> 00:05:11,269
<i>Delfiny ocierają się płetwami,</i>

66
00:05:11,436 --> 00:05:13,730
<i>dotykają się, wzajemnie czyszczą.</i>

67
00:05:14,356 --> 00:05:17,067
<i>Na początku myślałem,</i>
<i>że jest to okazywanie uczuć,</i>

68
00:05:17,234 --> 00:05:19,569
<i>ale tak naprawdę</i>
<i>było to nawiązywanie relacji.</i>

69
00:05:20,111 --> 00:05:24,950
<i>Są emocjonalne, wysoce inteligentne,</i>
<i>bardzo podobne do nas.</i>

70
00:05:27,410 --> 00:05:30,747
<i>Roger nie musiał długo czekać,</i>
<i>by zaobserwować kolejny przykład</i>

71
00:05:30,914 --> 00:05:32,958
<i>ich figlarnej inteligencji.</i>

72
00:05:35,961 --> 00:05:40,465
<i>Nadpłynęła grupa podrostków,</i>
<i>które zaczęły się popisywać.</i>

73
00:05:40,799 --> 00:05:44,594
<i>Pamiętam to uczucie, gdy zrozumiałem,</i>
<i>że to unikalne zachowanie,</i>

74
00:05:44,761 --> 00:05:47,222
<i>którego mogę już więcej nie zobaczyć.</i>

75
00:05:48,306 --> 00:05:51,142
<i>Trzepią płetwą ogonową o piasek,</i>

76
00:05:51,476 --> 00:05:53,937
<i>odsłaniając kawałek koralowca.</i>

77
00:05:55,480 --> 00:05:58,733
<i>I proszę, nowa zabawka.</i>

78
00:06:09,369 --> 00:06:12,956
<i>Niewiele zwierząt</i>
<i>spędza tyle czasu na zabawie,</i>

79
00:06:13,498 --> 00:06:15,041
<i>ale to, co postrzegamy jako zabawę,</i>

80
00:06:15,208 --> 00:06:19,713
<i>może także być formą treningu</i>
<i>umiejętności polowania.</i>

81
00:06:25,594 --> 00:06:30,140
<i>Po nich dosłownie widać</i>
<i>tę ich inteligencję i figlarność.</i>

82
00:06:30,307 --> 00:06:35,729
<i>Jest to niesamowity wgląd w to,</i>
<i>jakimi są inteligentnymi zwierzętami.</i>

83
00:06:39,858 --> 00:06:42,611
<i>Sądzę, że one to robią, bo to uwielbiają,</i>

84
00:06:42,777 --> 00:06:44,863
<i>cieszą się umiejętnościami i wyzwaniem.</i>

85
00:06:49,826 --> 00:06:52,037
<i>Robią to dla czystej przyjemności.</i>

86
00:07:04,591 --> 00:07:08,470
<i>Badania Angeli ujawniły</i>
<i>kolejny aspekt życia delfinów,</i>

87
00:07:08,762 --> 00:07:10,597
<i>rzadko obserwowany na wolności:</i>

88
00:07:11,890 --> 00:07:12,974
<i>sen.</i>

89
00:07:15,936 --> 00:07:19,272
<i>Ta grupa jest tak odprężona</i>
<i>w jej obecności,</i>

90
00:07:19,898 --> 00:07:21,858
<i>że ucinają sobie drzemkę, gdy patrzy,</i>

91
00:07:24,569 --> 00:07:25,987
<i>a Roger filmuje.</i>

92
00:07:31,034 --> 00:07:34,079
<i>Delfiny śpią z aktywną tylko połową mózgu.</i>

93
00:07:35,497 --> 00:07:39,292
<i>Musi ona pamiętać o wynurzeniu</i>
<i>w celu nabrania powietrza</i>

94
00:07:39,960 --> 00:07:42,671
<i>i o wypatrywaniu</i>
<i>ewentualnego niebezpieczeństwa.</i>

95
00:07:44,506 --> 00:07:47,717
<i>W wyniku posiadania tak aktywnych mózgów,</i>

96
00:07:47,884 --> 00:07:50,428
<i>dziko żyjące delfiny, jak my,</i>

97
00:07:50,762 --> 00:07:52,472
<i>potrzebują wiele snu.</i>

98
00:07:54,599 --> 00:07:57,018
<i>Wykonują piękne, zsynchronizowane ruchy,</i>

99
00:07:57,477 --> 00:07:59,270
<i>gdy wypływają na powierzchnię i nurkują.</i>

100
00:08:00,480 --> 00:08:04,109
<i>To jest takie usypiające, takie wolne.</i>

101
00:08:05,026 --> 00:08:07,237
<i>Naprawdę przepiękny widok.</i>

102
00:08:09,656 --> 00:08:11,241
<i>Na swój sposób było to poetyckie.</i>

103
00:08:20,542 --> 00:08:23,211
<i>Dzięki Angeli, Roger i zespół</i>

104
00:08:23,420 --> 00:08:26,089
<i>zaczynają czuć, jak to jest</i>

105
00:08:26,256 --> 00:08:27,924
<i>być wolno żyjącym delfinem.</i>

106
00:08:29,009 --> 00:08:33,430
<i>Będą potrzebować tej wiedzy</i>
<i>w dalszej części swojej wyprawy.</i>

107
00:08:35,807 --> 00:08:38,476
Prawdziwym zaszczytem było

108
00:08:38,643 --> 00:08:40,228
mieć taki dostęp

109
00:08:40,395 --> 00:08:45,275
do tych zwierząt na ich warunkach,
ponieważ to one wybrały, że z tobą będą.

110
00:08:45,442 --> 00:08:47,902
Nie można ich do tego zmusić i sądzę,

111
00:08:48,153 --> 00:08:50,447
że ze wszystkich miejsc,
w jakich nurkowałem,

112
00:08:50,739 --> 00:08:52,490
te były najbardziej przyjazne.

113
00:08:52,991 --> 00:08:56,494
Było to coś, czego nigdy nie zapomnę.

114
00:08:58,580 --> 00:09:01,249
<i>Roger sprawił,</i>
<i>że filmowanie delfinów zdaje się łatwe,</i>

115
00:09:01,875 --> 00:09:06,129
<i>ale czy operator Didier Noirot będzie miał</i>
<i>tyle samo szczęścia na Hawajach,</i>

116
00:09:06,379 --> 00:09:09,257
<i>filmując kolejnych bohaterów</i>
<i>naszej opowieści?</i>

117
00:09:12,552 --> 00:09:14,012
<i>Długopłetwce oceaniczne.</i>

118
00:09:18,266 --> 00:09:21,644
Hawaje są dobrym miejscem
na filmowanie humbaków…

119
00:09:21,811 --> 00:09:23,063
OPERATOR KAMERY

120
00:09:23,229 --> 00:09:25,440
…z powodu populacji wielorybów.

121
00:09:25,774 --> 00:09:27,942
<i>Tam na pewno da się zobaczyć wieloryby.</i>

122
00:09:28,443 --> 00:09:32,781
<i>Krystalicznie czysta woda, idealne miejsce</i>
<i>do filmowania wielorybów.</i>

123
00:09:33,948 --> 00:09:38,661
<i>W tym także miejscu, każdego roku,</i>
<i>samice wydają na świat młode.</i>

124
00:09:41,039 --> 00:09:44,459
<i>Nakręcenie samicy z młodym</i>
<i>jest pierwszym zadaniem zespołu.</i>

125
00:09:46,669 --> 00:09:48,880
<i>Płyną na pokładzie statku</i> Luckey Strike…

126
00:09:49,672 --> 00:09:51,216
<i>którego szyper Tad Luckey…</i>

127
00:09:51,716 --> 00:09:54,928
<i>…i zespół naukowców pod wodzą</i>
<i>profesora Joego Mobleya…</i>

128
00:09:55,053 --> 00:09:56,262
BADACZ PŁETWALI

129
00:09:56,346 --> 00:09:58,556
<i>…niemal gwarantują</i>
<i>znalezienie takich rodzin.</i>

130
00:09:59,349 --> 00:10:01,226
To zawsze jest wielkie wyzwanie.

131
00:10:01,518 --> 00:10:04,229
<i>Nigdy nie wiadomo, co się trafi.</i>

132
00:10:04,395 --> 00:10:06,356
<i>Te wieloryby są tak trudne.</i>

133
00:10:06,856 --> 00:10:10,401
Dla producenta
jest to bardzo podchwytliwe.

134
00:10:11,903 --> 00:10:14,697
<i>Odnalezienie wieloryba na Hawajach</i>
<i>nie jest takie trudne,</i>

135
00:10:15,073 --> 00:10:17,909
<i>ale szyper Tad musi znaleźć</i>
<i>odpowiedniego wieloryba,</i>

136
00:10:18,368 --> 00:10:20,036
<i>co jest znacznie trudniejsze.</i>

137
00:10:20,453 --> 00:10:23,998
<i>By znaleźć odpowiedniego</i>
<i>do zdjęć wieloryba,</i>

138
00:10:24,207 --> 00:10:27,919
<i>w szczególności mamę z młodym,</i>
<i>niczego nie oczekuję.</i>

139
00:10:28,253 --> 00:10:32,590
<i>To znaczy, że nigdy nie wiem,</i>
<i>co uda mi się uchwycić.</i>

140
00:10:34,634 --> 00:10:38,304
<i>Jako członek</i>
<i>pierwotnej wyprawy Jacquesa Cousteau,</i>

141
00:10:38,805 --> 00:10:42,934
<i>Didier ma ponad 30-letnie doświadczenie</i>
<i>w filmowaniu wielorybów.</i>

142
00:10:43,601 --> 00:10:44,894
Mam 200.

143
00:10:45,603 --> 00:10:48,690
<i>Ale każda okazja</i>
<i>jest zawsze nieprzewidywalna.</i>

144
00:10:51,359 --> 00:10:53,653
No chodź.

145
00:10:55,405 --> 00:10:57,407
<i>To matka z młodym…</i>

146
00:10:58,241 --> 00:11:02,620
<i>ale czy zaakceptuje ona Didiera</i>
<i>równie łatwo jak delfiny Rogera?</i>

147
00:11:03,580 --> 00:11:04,914
Możesz spróbować.

148
00:11:05,748 --> 00:11:07,000
Płyń.

149
00:11:07,917 --> 00:11:10,670
<i>Trudność w filmowaniu matki z młodym</i>

150
00:11:10,837 --> 00:11:14,757
<i>polega na cichym podpłynięciu najbliżej,</i>
<i>jak się da.</i>

151
00:11:15,592 --> 00:11:21,181
<i>Używa aparatu oddechowego</i>
<i>bez bąbli powietrza, by cicho się zbliżyć.</i>

152
00:11:25,602 --> 00:11:29,480
<i>Wieloryby, które nie akceptują obecności</i>
<i>Didiera, są zostawiane w spokoju.</i>

153
00:11:33,776 --> 00:11:36,237
<i>Zespół musi znaleźć przyjaznego wieloryba,</i>

154
00:11:36,654 --> 00:11:38,615
<i>który czuje się komfortowo</i>
<i>w obecności nurka.</i>

155
00:11:43,995 --> 00:11:45,246
Właśnie odpłynęły.

156
00:11:45,788 --> 00:11:48,958
Byliśmy gotowi płynąć,
ale teraz są już daleko.

157
00:11:50,501 --> 00:11:53,379
<i>Próby zdobycia zdjęć</i>
<i>kolejnej mamy z młodym…</i>

158
00:11:53,963 --> 00:11:55,548
<i>kończą się tak samo.</i>

159
00:11:55,798 --> 00:11:59,594
<i>Gdy widzi się matkę z młodym,</i>
<i>jest ona zawsze bardzo czujna.</i>

160
00:11:59,802 --> 00:12:04,098
<i>Chroni swoje młode,</i>
<i>więc każda nieznana rzecz, jak ja,</i>

161
00:12:04,265 --> 00:12:06,559
<i>jest alarmująca.</i>

162
00:12:07,310 --> 00:12:08,853
Próba druga spełzła na niczym.

163
00:12:12,565 --> 00:12:14,317
<i>Kolejna para odpływa.</i>

164
00:12:15,818 --> 00:12:19,197
- Matka z młodym odpłynęli.
- Nie masz nic?

165
00:12:23,451 --> 00:12:24,452
Naprzód.

166
00:12:30,541 --> 00:12:33,294
<i>Didier zapoznaje się zbyt dobrze</i>

167
00:12:33,461 --> 00:12:35,797
<i>z tyłami wielorybich mam.</i>

168
00:12:41,594 --> 00:12:43,846
<i>Trzeba wciąż próbować</i>

169
00:12:44,222 --> 00:12:49,269
znaleźć nowego wieloryba,
który pozwoli ci się do siebie zbliżyć.

170
00:12:56,526 --> 00:12:59,529
<i>Po długim, nieudanym dniu,</i>

171
00:12:59,904 --> 00:13:02,240
<i>Didier podejmuje ostatnią próbę.</i>

172
00:13:02,615 --> 00:13:04,784
Tak przy okazji, to dziewiąte podejście.

173
00:13:07,912 --> 00:13:10,081
<i>Szczęśliwe zrządzenie losu.</i>

174
00:13:10,290 --> 00:13:14,294
<i>Didier znalazł figlarnego młodzieńca,</i>
<i>do którego może się zbliżyć.</i>

175
00:13:14,502 --> 00:13:18,589
<i>Nie można od razu płynąć do matki</i>
<i>z młodym pod brzuchem.</i>

176
00:13:18,756 --> 00:13:21,509
<i>Wpierw trzeba zaprzyjaźnić się z młodym.</i>

177
00:13:22,010 --> 00:13:25,596
<i>Jeśli młode jest koło ciebie</i>
<i>i się nie boi,</i>

178
00:13:25,888 --> 00:13:28,975
<i>wieloryb będzie wiedział,</i>
<i>nawet jeśli śpi tam na dole,</i>

179
00:13:29,225 --> 00:13:31,394
<i>że ktoś tam jest,</i>

180
00:13:31,644 --> 00:13:34,605
<i>ale wie, że młode</i>
<i>nie ma nic przeciwko temu,</i>

181
00:13:35,023 --> 00:13:37,066
<i>więc może to tolerować.</i>

182
00:13:41,404 --> 00:13:44,490
<i>Gdy młode nurkuje pod matkę, by odpocząć,</i>

183
00:13:44,991 --> 00:13:47,243
<i>Didier po cichu płynie za nim.</i>

184
00:13:48,578 --> 00:13:51,998
<i>Nadszedł właściwy czas,</i>
<i>bo wieloryb może odpłynąć</i>

185
00:13:52,206 --> 00:13:55,043
<i>i stracę ją na dobre.</i>

186
00:13:55,251 --> 00:13:58,713
<i>Postanowiłem płynąć bardzo wolno,</i>

187
00:13:58,963 --> 00:14:02,300
<i>nie wydając żadnych dźwięków.</i>

188
00:14:07,180 --> 00:14:09,098
<i>Matka bacznie go obserwuje,</i>

189
00:14:09,640 --> 00:14:12,310
<i>ale zdaje się być zadowolona</i>
<i>z jego obecności.</i>

190
00:14:15,063 --> 00:14:17,231
<i>W końcu sukces.</i>

191
00:14:19,150 --> 00:14:24,864
<i>Nurkowie jak Didier są jedynie skromnymi</i>
<i>gośćmi w tym ogromnym podmorskim świecie,</i>

192
00:14:26,491 --> 00:14:28,910
<i>ale nawet najpotężniejsze stworzenia</i>

193
00:14:29,077 --> 00:14:31,788
<i>czasem pozwolą się do siebie zbliżyć.</i>

194
00:14:34,957 --> 00:14:37,043
<i>Po tygodniach wytrwałości</i>

195
00:14:37,251 --> 00:14:41,172
<i>zespołowi w końcu</i>
<i>udało się nagrać matkę z młodym.</i>

196
00:14:42,548 --> 00:14:46,928
<i>Obowiązkiem matki jest ochrona młodego,</i>
<i>podczas gdy ono szybko rośnie,</i>

197
00:14:47,178 --> 00:14:50,890
<i>zanim nadejdzie czas</i>
<i>dalekiej migracji na wody Arktyki.</i>

198
00:14:51,307 --> 00:14:53,768
<i>Gdy podróżują pomiędzy</i>
<i>miejscami odpoczynku,</i>

199
00:14:53,935 --> 00:14:57,897
<i>matka zachęca swoje młode,</i>
<i>by wynurzało się raz za razem.</i>

200
00:15:04,987 --> 00:15:07,907
<i>To może wyglądać na zabawę</i>
<i>w rozpryskiwanie wody,</i>

201
00:15:08,199 --> 00:15:12,662
<i>ale jest to kluczowe zachowanie młodych</i>
<i>w budowaniu siły i rozwoju mięśni,</i>

202
00:15:13,079 --> 00:15:15,706
<i>które także rozwija ich zdolność</i>
<i>wstrzymywania powietrza.</i>

203
00:15:31,180 --> 00:15:34,308
<i>Bliska więź pomiędzy mamą wielorybem</i>
<i>a jej młodym</i>

204
00:15:34,475 --> 00:15:37,437
<i>pozwoliła naszym filmowcom</i>
<i>na pierwszy wgląd</i>

205
00:15:37,645 --> 00:15:39,772
<i>w społeczeństwo humbaków.</i>

206
00:15:41,983 --> 00:15:44,902
<i>Płytkie wody przybrzeżne</i>
<i>są idealnym schronieniem</i>

207
00:15:45,403 --> 00:15:48,281
<i>dla młodego, by urosło zdrowe i silne.</i>

208
00:15:49,073 --> 00:15:52,410
<i>Z dala od zagrożeń głębszych,</i>
<i>otwartych wód.</i>

209
00:15:56,414 --> 00:15:59,292
<i>Ale to także tutaj</i>
<i>zostanie ono wkrótce przedstawione</i>

210
00:15:59,459 --> 00:16:01,461
<i>większej społeczności wielorybów,</i>

211
00:16:02,086 --> 00:16:03,796
<i>złożonemu społeczeństwu,</i>

212
00:16:04,672 --> 00:16:08,426
<i>które nasz zespół</i>
<i>dopiero zaczyna rozumieć.</i>

213
00:16:13,639 --> 00:16:16,309
<i>By w pełni zrozumieć świat delfinów,</i>

214
00:16:16,976 --> 00:16:18,519
<i>filmowcy muszą udać się</i>

215
00:16:18,686 --> 00:16:21,063
<i>do samego serca ich oceanicznego domu.</i>

216
00:16:23,232 --> 00:16:25,651
<i>Do podwalin całej naszej historii.</i>

217
00:16:26,611 --> 00:16:29,071
<i>Delikatnie zrównoważony ekosystem,</i>

218
00:16:29,697 --> 00:16:33,826
<i>który jest schronieniem dla milionów</i>
<i>niesamowitych aktorów drugoplanowych.</i>

219
00:16:35,661 --> 00:16:37,121
<i>Chodzi o rafę koralową.</i>

220
00:16:38,789 --> 00:16:41,959
<i>Uchwycenie misterności</i>
<i>tego podwodnego świata</i>

221
00:16:42,210 --> 00:16:45,338
<i>wymaga niesamowitych umiejętności</i>
<i>w operowaniu kamerą</i>

222
00:16:45,546 --> 00:16:49,050
<i>i wyjątkowego oka</i>
<i>do precyzji i szczegółów.</i>

223
00:16:51,093 --> 00:16:52,887
<i>Operator kamery Doug Anderson…</i>

224
00:16:53,304 --> 00:16:55,973
<i>…jest do tego idealnym kandydatem.</i>

225
00:16:56,766 --> 00:16:59,310
<i>Chcieliśmy uczynić oglądanie</i>
<i>rafy doświadczeniem</i>

226
00:16:59,477 --> 00:17:00,937
<i>jak najbardziej wciągającym.</i>

227
00:17:01,229 --> 00:17:02,855
<i>Próbowaliśmy więc różnych technik,</i>

228
00:17:03,105 --> 00:17:05,149
<i>tyle, ile udało się nam wymyślić,</i>

229
00:17:05,316 --> 00:17:08,569
<i>by uzyskać</i>
<i>jak najbardziej czarujące zdjęcia.</i>

230
00:17:10,988 --> 00:17:12,406
<i>Użyliśmy podwodnego skutera</i>

231
00:17:12,573 --> 00:17:15,493
<i>wyglądającego jak torpeda</i>
<i>z dołączoną śrubą napędową,</i>

232
00:17:15,868 --> 00:17:19,664
<i>by uzyskać wrażenie</i>
<i>delfina prześlizgującego się nad rafą.</i>

233
00:17:26,212 --> 00:17:29,215
<i>Użyliśmy wysięgnika</i>
<i>z zamontowaną na jego końcu kamerą,</i>

234
00:17:29,382 --> 00:17:31,717
<i>co pozwoliło na robienie</i>
<i>bardzo stabilnych zdjęć</i>

235
00:17:31,884 --> 00:17:34,345
<i>nad rafą koralową i uchwycenie</i>

236
00:17:34,512 --> 00:17:38,933
<i>charakteru poszczególnych gatunków,</i>
<i>które chcieliśmy pokazać</i>

237
00:17:39,141 --> 00:17:40,101
<i>na ekranie.</i>

238
00:17:47,900 --> 00:17:50,278
<i>Ze wszystkich podwodnych środowisk</i>
<i>na naszej planecie</i>

239
00:17:51,112 --> 00:17:54,407
<i>to rafy koralowe</i>
<i>są najbardziej zróżnicowane.</i>

240
00:17:55,449 --> 00:18:00,913
<i>Jestem zachwycony kolorami, życiem</i>
<i>i pięknem, które mam przed sobą.</i>

241
00:18:02,081 --> 00:18:04,458
<i>Zapierające dech w piersi.</i>

242
00:18:07,044 --> 00:18:09,589
<i>Intensywne doświadczenie życiowe.</i>

243
00:18:18,764 --> 00:18:21,309
<i>Lubię myśleć o rafie jak o mieście.</i>

244
00:18:22,768 --> 00:18:25,021
<i>Koralowce są budynkami.</i>

245
00:18:27,356 --> 00:18:32,403
<i>Te budynki zapewniają domy</i>
<i>i siedliska dla niezliczonych zwierząt.</i>

246
00:18:34,530 --> 00:18:37,533
<i>Wszystkie żyjące tam zwierzęta są</i>
<i>dla siebie nawzajem</i>

247
00:18:37,700 --> 00:18:39,118
<i>równie istotne.</i>

248
00:18:40,453 --> 00:18:42,830
<i>Ale na rafie żyją też gatunki,</i>

249
00:18:43,164 --> 00:18:45,166
<i>które spełniają bardzo ważne funkcje.</i>

250
00:18:48,794 --> 00:18:51,547
<i>Doug chce znaleźć właśnie je,</i>

251
00:18:52,089 --> 00:18:54,800
<i>by ukazać istotne więzi</i>
<i>w tej społeczności.</i>

252
00:18:56,093 --> 00:18:59,305
<i>Te przystojne diabły</i>
<i>są tego idealnym przykładem.</i>

253
00:19:00,431 --> 00:19:02,183
<i>Papugoryby.</i>

254
00:19:04,644 --> 00:19:06,562
<i>Są tu miejscowymi ogrodnikami.</i>

255
00:19:06,854 --> 00:19:09,523
<i>Oczyszczają rafę z martwych koralowców</i>
<i>pokrytych algami.</i>

256
00:19:15,321 --> 00:19:18,324
<i>Ostatnimi czasy, gdy oceany się ociepliły,</i>

257
00:19:18,532 --> 00:19:21,160
<i>rafy koralowe zaczęły blednąć i umierać.</i>

258
00:19:21,994 --> 00:19:24,580
<i>Rafy zamieszkane przez papugoryby</i>
<i>są szybko czyszczone,</i>

259
00:19:24,830 --> 00:19:28,542
<i>a nowe koralowce mogą się rozrastać,</i>
<i>co utrzymuje rafę przy życiu.</i>

260
00:19:30,002 --> 00:19:33,756
<i>Rafy, które utraciły swoje papugoryby,</i>
<i>rzadko odżywają.</i>

261
00:19:38,427 --> 00:19:41,555
<i>Papugoryby w znacznym stopniu</i>
<i>utrzymują rafę w dobrym stanie,</i>

262
00:19:42,473 --> 00:19:45,601
<i>ale Doug odkrywa kolejną ważną rybę.</i>

263
00:19:46,102 --> 00:19:49,605
<i>Nieprawdopodobnego pracoholika,</i>
<i>wargatka sanitarnika.</i>

264
00:19:52,274 --> 00:19:55,403
<i>Na rafie czasem staje się to oczywiste,</i>

265
00:19:55,569 --> 00:19:57,738
<i>jak kontrolowane i złożone</i>

266
00:19:57,905 --> 00:20:00,616
<i>są relacje pomiędzy</i>
<i>poszczególnymi zwierzętami.</i>

267
00:20:00,908 --> 00:20:04,537
<i>Taką chwilą na pewno jest</i>
<i>obserwowanie wargatka przy pracy.</i>

268
00:20:06,288 --> 00:20:08,499
<i>Wykonują niezwykle ważną pracę,</i>

269
00:20:08,666 --> 00:20:11,210
<i>jaką jest oczyszczanie z pasożytów,</i>
<i>martwej skóry,</i>

270
00:20:11,377 --> 00:20:12,712
<i>łusek i wszystkiego innego.</i>

271
00:20:13,170 --> 00:20:16,590
<i>Wchodzą papugorybom</i>
<i>prosto do pysków i skrzeli.</i>

272
00:20:16,799 --> 00:20:18,384
<i>Wiecznie są bardzo zapracowane.</i>

273
00:20:19,093 --> 00:20:21,971
<i>Obserwowanie ich to świetna zabawa.</i>

274
00:20:23,180 --> 00:20:26,642
<i>Wykonują taki zabawny taniec,</i>
<i>by rozreklamować swój interes.</i>

275
00:20:29,186 --> 00:20:31,647
<i>Wszyscy przypływają</i>
<i>do ich stanowisk czyszczących.</i>

276
00:20:32,273 --> 00:20:33,816
<i>Słodkie małe rybki.</i>

277
00:20:34,984 --> 00:20:36,902
<i>A także duże drapieżniki.</i>

278
00:20:38,028 --> 00:20:41,157
<i>Zapiera to dech w piersi,</i>
<i>gdy obserwuje się wargatka</i>

279
00:20:41,323 --> 00:20:43,492
<i>wpływającego do paszczy</i>
<i>półmetrowego drapieżnika.</i>

280
00:20:44,285 --> 00:20:46,120
<i>To niepisane prawo rafy koralowej,</i>

281
00:20:46,287 --> 00:20:48,205
<i>że wargatka sanitarnika się nie rusza.</i>

282
00:20:48,372 --> 00:20:50,708
<i>To jeden z tych cudownych przykładów</i>

283
00:20:50,875 --> 00:20:54,879
<i>złożoności relacji między gatunkami</i>
<i>na rafie koralowej.</i>

284
00:20:58,758 --> 00:21:01,719
<i>Podczas gdy Doug kontynuuje badanie</i>
<i>wzajemnych połączeń</i>

285
00:21:01,886 --> 00:21:03,679
<i>pomiędzy rybami a rafą,</i>

286
00:21:04,972 --> 00:21:08,309
<i>Roger na Morzu Czerwonym zaraz odkryje,</i>

287
00:21:08,601 --> 00:21:11,353
<i>że delfiny mają podobne zależności.</i>

288
00:21:13,939 --> 00:21:16,817
<i>Angela odkryła niezwykłe połączenie,</i>

289
00:21:16,984 --> 00:21:19,320
<i>jakie delfiny mają z tutejszym koralowcem.</i>

290
00:21:19,528 --> 00:21:22,990
<i>Byłem bardzo podekscytowany</i>
<i>tym unikalnym zachowaniem,</i>

291
00:21:23,240 --> 00:21:24,700
<i>o którym opowiadała Angela,</i>

292
00:21:24,950 --> 00:21:27,870
<i>i bardzo chciałem je zarejestrować.</i>

293
00:21:35,544 --> 00:21:38,506
<i>Angela zabrała Rogera w wyjątkowe miejsce,</i>

294
00:21:38,672 --> 00:21:40,925
<i>które delfiny lubią codziennie odwiedzać…</i>

295
00:21:42,885 --> 00:21:45,513
<i>i z którego czerpią ogromne korzyści.</i>

296
00:21:46,222 --> 00:21:49,141
<i>Skupiłem się na odczuciu operatora,</i>

297
00:21:49,225 --> 00:21:51,227
<i>który wie o tym wyjątkowym zachowaniu,</i>

298
00:21:51,393 --> 00:21:55,356
<i>na uczuciu cudownej presji,</i>
<i>by je sfilmować.</i>

299
00:22:01,946 --> 00:22:04,949
<i>Ciężko wypracowana akceptacja</i>
<i>pozwoliła Angeli</i>

300
00:22:05,115 --> 00:22:09,829
<i>płynąć za nimi, co pozwoliło</i>
<i>dokonać tego niezwykłego odkrycia.</i>

301
00:22:11,413 --> 00:22:15,501
<i>Znajduje się tu</i>
<i>pewien rodzaj koralowca, gorgonie.</i>

302
00:22:16,043 --> 00:22:19,380
<i>Delfiny bardzo lubią</i>
<i>ocierać się o nie całym ciałem,</i>

303
00:22:20,047 --> 00:22:22,466
<i>gdyż ten koralowiec jest dość miękki.</i>

304
00:22:29,598 --> 00:22:31,559
<i>Takie ocieranie zdaje się być</i>

305
00:22:31,725 --> 00:22:35,271
<i>bardzo istotnym aspektem</i>
<i>ich dnia codziennego.</i>

306
00:22:40,442 --> 00:22:43,487
<i>Cudownie było zobaczyć,</i>
<i>jak ustawiają się w kolejkę.</i>

307
00:22:44,405 --> 00:22:47,074
<i>Są bardzo delikatne.</i>
<i>Nikt nie wpycha się na siłę.</i>

308
00:22:47,241 --> 00:22:50,661
<i>Są kurtuazyjne i pozwalają</i>
<i>na podpływanie jeden za drugim.</i>

309
00:22:51,412 --> 00:22:53,747
<i>Potem zawracają i robią to ponownie.</i>

310
00:23:00,546 --> 00:23:03,299
<i>To także wspaniały stadny rytuał.</i>

311
00:23:07,636 --> 00:23:10,055
<i>Wiemy, że rożne rodzaje koralowców</i>

312
00:23:10,222 --> 00:23:12,308
<i>zawierają substancje antybakteryjne.</i>

313
00:23:13,851 --> 00:23:17,938
<i>To możliwe, że delfiny używają koralowca</i>

314
00:23:18,022 --> 00:23:21,025
<i>jako lekarstwa, na przykład,</i>

315
00:23:21,567 --> 00:23:24,111
<i>w celu zapobiegania chorobom skóry.</i>

316
00:23:26,196 --> 00:23:28,115
<i>Ciężko jest to udowodnić,</i>

317
00:23:28,282 --> 00:23:31,702
<i>ponieważ mogą to robić dla przyjemności,</i>

318
00:23:32,328 --> 00:23:33,871
<i>ale musimy się dowiedzieć,</i>

319
00:23:34,038 --> 00:23:38,000
<i>czy jest to świadome</i>
<i>działanie samolecznicze.</i>

320
00:23:38,792 --> 00:23:41,378
<i>Przełomowe obserwacje Angeli</i>

321
00:23:41,587 --> 00:23:43,589
<i>poszerzyły nasze zrozumienie,</i>

322
00:23:43,756 --> 00:23:46,216
<i>lecz także postawiły ważne nowe pytania</i>

323
00:23:46,342 --> 00:23:47,968
<i>o zachowanie delfinów.</i>

324
00:23:49,678 --> 00:23:52,848
<i>Hipoteza, którą bada Angela…</i>

325
00:23:53,057 --> 00:23:55,476
<i>Jeśli zostanie udowodniona,</i>

326
00:23:55,768 --> 00:23:58,520
<i>podkreśli niesamowitą współzależność</i>

327
00:23:58,687 --> 00:24:01,023
<i>pomiędzy tymi ssakami a rafami koralowymi.</i>

328
00:24:02,483 --> 00:24:05,277
<i>Nie tylko przypływają tu</i>
<i>dla odpoczynku, zabawy</i>

329
00:24:05,486 --> 00:24:06,695
<i>i poczucia bezpieczeństwa,</i>

330
00:24:07,196 --> 00:24:10,658
<i>ale także po to, by się leczyć.</i>

331
00:24:13,786 --> 00:24:17,206
<i>Angela ma nadzieję</i>
<i>ujawnić więcej o życiu delfinów,</i>

332
00:24:17,623 --> 00:24:20,542
<i>byśmy mogli chronić je i ich dom na rafie</i>

333
00:24:20,709 --> 00:24:22,294
<i>przez bardzo długi czas.</i>

334
00:24:25,798 --> 00:24:28,092
<i>Jednakże rafa koralowa nie zawsze zapewnia</i>

335
00:24:28,258 --> 00:24:30,469
<i>bezpieczne schronienie</i>
<i>dla swych mieszkańców,</i>

336
00:24:30,844 --> 00:24:33,263
<i>o czym Doug za chwilę się przekona.</i>

337
00:24:34,306 --> 00:24:38,227
<i>Mamy oczywiście tę jaskrawość,</i>
<i>kolory, całe to piękno.</i>

338
00:24:38,394 --> 00:24:40,312
<i>Jest to jasna strona rafy,</i>

339
00:24:40,604 --> 00:24:43,899
<i>ale na rafie istnieją także zaułki.</i>

340
00:24:45,025 --> 00:24:46,819
<i>Ciemne miejsca.</i>

341
00:24:47,361 --> 00:24:49,154
<i>Miejsca, w których…</i>

342
00:24:49,321 --> 00:24:54,535
<i>wizualnie rzeczy nie są piękne i jaskrawe,</i>

343
00:24:54,743 --> 00:24:58,122
<i>ale jawią się trochę bardziej złowieszczo.</i>

344
00:25:00,290 --> 00:25:04,503
<i>Są to miejsca, w które większość nurków</i>
<i>nie odważy się popłynąć.</i>

345
00:25:06,714 --> 00:25:08,674
<i>Doug wraz z zespołem są w Malezji,</i>

346
00:25:09,299 --> 00:25:10,843
<i>w drodze na Sipadan,</i>

347
00:25:11,051 --> 00:25:15,139
<i>oceaniczną wyspę</i>
<i>skrywającą wyjątkową tajemnicę,</i>

348
00:25:15,305 --> 00:25:18,642
<i>która ujawnia zagrożenia,</i>
<i>na jakie narażeni są nasi bohaterowie</i>

349
00:25:18,892 --> 00:25:20,561
<i>na własnym podwórku.</i>

350
00:25:21,353 --> 00:25:24,523
Sipadan jest wyjątkową małą wyspą.

351
00:25:25,190 --> 00:25:29,028
To skała pośrodku setek metrów wody.

352
00:25:29,528 --> 00:25:31,488
<i>Jest to rezerwat morski</i>

353
00:25:31,655 --> 00:25:35,576
<i>i jest tu cała masa żółwi.</i>

354
00:25:39,872 --> 00:25:42,541
<i>Ta rafa jawi się jako idealne schronienie.</i>

355
00:25:44,293 --> 00:25:48,297
<i>Ale pod jej spokojną skorupą</i>
<i>na każdego samowolnego żółwia</i>

356
00:25:48,464 --> 00:25:50,215
<i>czyha potencjalna katastrofa.</i>

357
00:25:52,384 --> 00:25:55,929
<i>Wewnątrz struktury rafy</i>
<i>znajdują się katakumby.</i>

358
00:25:56,096 --> 00:25:58,348
<i>Zespół właśnie to</i>
<i>chce uchwycić na kamerze.</i>

359
00:25:59,141 --> 00:26:02,227
<i>Słyszałem o żółwiej jaskini</i>
<i>już 20 lat wcześniej.</i>

360
00:26:02,394 --> 00:26:04,313
<i>Jak trudno jest się do niej dostać.</i>

361
00:26:05,564 --> 00:26:09,526
<i>Samo sprowadzenie tam sprzętu</i>
<i>nie jest prostą operacją,</i>

362
00:26:09,693 --> 00:26:12,529
<i>nie mówiąc już o oświetlaniu jej</i>
<i>i robieniu zdjęć.</i>

363
00:26:13,781 --> 00:26:15,657
<i>Mamy wysięgnik, długie ramię</i>

364
00:26:15,824 --> 00:26:18,118
<i>z kamerą na jednym końcu</i>
<i>i obciążeniem na drugim.</i>

365
00:26:19,536 --> 00:26:21,371
<i>Mamy też podwodną łączność,</i>

366
00:26:21,538 --> 00:26:23,582
<i>co znaczy, że możemy ze sobą rozmawiać.</i>

367
00:26:25,292 --> 00:26:26,960
<i>Mamy łączność z łodzią,</i>

368
00:26:27,419 --> 00:26:30,172
<i>ale stracimy ją,</i>
<i>gdy tylko przekroczymy wejście jaskini.</i>

369
00:26:30,589 --> 00:26:32,466
<i>Powierzchnia, tu nurkowie.</i>

370
00:26:32,633 --> 00:26:34,676
<i>Zaraz wpłyniemy do jaskini.</i>

371
00:26:34,843 --> 00:26:36,178
<i>Do usłyszenia po drugiej stronie.</i>

372
00:26:36,428 --> 00:26:38,680
<i>Mogą być na dole przez dobre trzy godziny.</i>

373
00:26:39,723 --> 00:26:41,100
<i>Jeśli coś pójdzie nie tak,</i>

374
00:26:41,266 --> 00:26:44,019
<i>stąd nie będziemy mogli zrobić</i>
<i>dosłownie nic.</i>

375
00:26:44,269 --> 00:26:46,105
<i>Będziemy mogli tylko czekać.</i>

376
00:26:47,773 --> 00:26:48,732
PRODUCENT FILMOWY

377
00:26:48,899 --> 00:26:50,901
Oby wszystko poszło zgodnie z planem.

378
00:26:51,360 --> 00:26:53,112
<i>Och, nurkowie</i>

379
00:26:54,113 --> 00:26:57,199
<i>Nurkowie, nic wam nie jest?</i>

380
00:26:58,826 --> 00:27:00,619
<i>Jesteśmy w jaskini</i>

381
00:27:01,286 --> 00:27:04,665
<i>To takie straszne miejsce</i>

382
00:27:04,915 --> 00:27:07,126
<i>Upiorne</i>

383
00:27:07,376 --> 00:27:09,044
<i>Och, nurkowie</i>

384
00:27:10,796 --> 00:27:13,757
<i>Zobaczyliśmy, że w tym miejscu</i>
<i>będzie nam bardzo trudno pracować.</i>

385
00:27:14,091 --> 00:27:16,927
<i>Musimy rozciągać liny,</i>
<i>żebyśmy mogli wyczuć</i>

386
00:27:17,094 --> 00:27:18,262
<i>drogę wyjścia z jaskini.</i>

387
00:27:19,179 --> 00:27:21,807
<i>Tam nie ma światła. Wąski przesmyk.</i>

388
00:27:22,015 --> 00:27:24,059
<i>Oświetlaliśmy go latarką.</i>

389
00:27:25,602 --> 00:27:28,897
<i>Możecie dojrzeć,</i>
<i>jak niedostępne jest to miejsce,</i>

390
00:27:29,106 --> 00:27:32,109
<i>jak ciężko było wejść, a co za tym idzie,</i>

391
00:27:32,276 --> 00:27:33,485
<i>z niego wyjść.</i>

392
00:27:35,362 --> 00:27:37,823
<i>Nawet przez chwilę</i>
<i>nie byłem całkowicie spokojny.</i>

393
00:27:46,039 --> 00:27:48,750
<i>Zwykle, gdy nurkuje się</i>
<i>na otwartym oceanie,</i>

394
00:27:48,917 --> 00:27:52,212
<i>gdy pojawi się problem,</i>
<i>koniec powietrza albo awaria sprzętu,</i>

395
00:27:52,379 --> 00:27:53,380
<i>płyniemy w górę.</i>

396
00:27:53,547 --> 00:27:55,424
<i>W jaskini się tak nie da.</i>

397
00:27:55,591 --> 00:27:58,886
<i>Tam nie ma „góry”.</i>
<i>Trzeba stamtąd jakoś wyjść.</i>

398
00:28:01,096 --> 00:28:03,849
<i>Kolejną istotną sprawą jest to,</i>
<i>że jest tam ciemno,</i>

399
00:28:03,974 --> 00:28:06,643
<i>więc musimy ją oświetlić,</i>
<i>by kamery coś zobaczyły.</i>

400
00:28:07,102 --> 00:28:10,689
<i>Przez większość czasu myśleliśmy,</i>
<i>jak dostarczyć na miejsce sprzęt,</i>

401
00:28:10,856 --> 00:28:13,734
<i>a nie o widokach, jakie tam zastaniemy.</i>

402
00:28:13,901 --> 00:28:17,154
<i>Dopiero gdy włączyłem światła w jaskini,</i>

403
00:28:17,321 --> 00:28:20,032
<i>zrozumiałem, czym jest to miejsce.</i>

404
00:28:20,824 --> 00:28:23,243
<i>Zobaczyłem grobowiec.</i>

405
00:28:23,994 --> 00:28:26,079
<i>Na półkach skalnych</i>

406
00:28:26,288 --> 00:28:28,957
<i>leżały niemal idealne szkielety</i>
<i>żółwi zielonych,</i>

407
00:28:29,124 --> 00:28:31,376
<i>które przez lata tam umarły.</i>

408
00:28:37,883 --> 00:28:39,009
<i>Och, spójrz</i>

409
00:28:40,344 --> 00:28:42,846
<i>Za tobą jest żółw</i>

410
00:28:44,640 --> 00:28:48,018
<i>Dziwi się, dlaczego</i>

411
00:28:48,518 --> 00:28:50,687
<i>Filmujesz w jaskini</i>

412
00:28:51,730 --> 00:28:54,358
<i>On chce pójść z tobą</i>

413
00:28:54,900 --> 00:28:56,276
<i>Pójść z tobą</i>

414
00:28:56,693 --> 00:28:58,445
<i>Pójść z tobą</i>

415
00:28:58,820 --> 00:29:01,740
<i>Doug musi poruszać się</i>
<i>bardzo powoli i ostrożnie.</i>

416
00:29:02,282 --> 00:29:05,202
<i>Podłoże jaskini</i>
<i>pokryte jest drobnym osadem.</i>

417
00:29:09,539 --> 00:29:12,292
<i>Niektórzy wierzą,</i>
<i>że są to sproszkowane szczątki</i>

418
00:29:12,709 --> 00:29:18,548
<i>tysięcy żółwich szkieletów,</i>
<i>które rozpadły się na przestrzeni wieków.</i>

419
00:29:18,924 --> 00:29:22,386
<i>Jeden fałszywy ruch</i>
<i>może zaciemnić całą jaskinię,</i>

420
00:29:22,552 --> 00:29:26,056
<i>utrudniając tym samym</i>
<i>znalezienie drogi wyjścia.</i>

421
00:29:31,895 --> 00:29:34,481
<i>Po wielu godzinach starannych przygotowań,</i>

422
00:29:35,232 --> 00:29:38,151
<i>Doug rozpoczyna odsłaniać</i>
<i>upiorne tajemnice jaskini</i>

423
00:29:38,318 --> 00:29:43,031
<i>z perspektywy żółwia,</i>
<i>który zgubił drogę wyjścia.</i>

424
00:29:50,664 --> 00:29:52,582
<i>Czułem się, jakbym był w kościele.</i>

425
00:29:53,500 --> 00:29:55,585
<i>Czułem ogromny szacunek dla tego miejsca.</i>

426
00:29:56,211 --> 00:29:59,047
<i>Odczuwałem tam spokój, respekt.</i>

427
00:30:00,132 --> 00:30:03,885
<i>Pełne grozy połączenie z czymś.</i>

428
00:30:05,387 --> 00:30:06,680
<i>Wszyscy to czuliśmy.</i>

429
00:30:07,723 --> 00:30:11,143
<i>Rafa koralowa daje życie</i>
<i>na wiele sposobów,</i>

430
00:30:11,810 --> 00:30:13,270
<i>ale także je odbiera.</i>

431
00:30:15,731 --> 00:30:19,276
<i>Po kilku godzinach</i>
<i>rozpoczynają wynurzanie na powierzchnię,</i>

432
00:30:19,568 --> 00:30:21,361
<i>ku bezpiecznej łodzi.</i>

433
00:30:25,741 --> 00:30:27,617
<i>Dla ciebie</i>

434
00:30:40,172 --> 00:30:42,758
To było znacznie bardziej wyjątkowe,
niż myślałem, że będzie.

435
00:30:42,924 --> 00:30:44,176
PRODUCENT FILMOWY

436
00:30:44,343 --> 00:30:47,012
To było dość wzruszające,
zobaczenie tych szkieletów

437
00:30:47,179 --> 00:30:49,348
na dnie jaskini

438
00:30:49,514 --> 00:30:52,684
i wyobrażenie sobie,
jak bardzo te żółwie musiały się bać,

439
00:30:52,851 --> 00:30:55,187
gdy tam zabłądziły.

440
00:30:59,107 --> 00:31:02,110
<i>By przekazać szerszą historię</i>
<i>tego podwodnego świata,</i>

441
00:31:02,319 --> 00:31:05,614
<i>filmowcy chcieli zrównoważyć</i>
<i>tę twardą rzeczywistość</i>

442
00:31:06,156 --> 00:31:08,700
<i>scenami piękna i zachwytu.</i>

443
00:31:09,534 --> 00:31:11,078
<i>A na Hawajach</i>

444
00:31:11,286 --> 00:31:14,956
<i>Didier odnalazł coś</i>
<i>prawdziwie zachwycającego.</i>

445
00:31:17,084 --> 00:31:19,628
<i>Śpiewającego samca długopłetwca,</i>

446
00:31:20,087 --> 00:31:24,341
<i>z setkami innych z okolicznych wód,</i>
<i>które dołączyły do chóru.</i>

447
00:31:27,761 --> 00:31:31,014
<i>Jeszcze 50 lat temu wody te były ciche.</i>

448
00:31:33,183 --> 00:31:37,270
<i>Naukowiec Joe Mobley</i>
<i>obserwuje powrót ich populacji.</i>

449
00:31:39,439 --> 00:31:42,859
<i>Humbaki z Północnego Pacyfiku</i>
<i>niemal wyginęły przez polowania,</i>

450
00:31:43,110 --> 00:31:45,320
aż w 1966 roku objęto je ochroną.

451
00:31:45,737 --> 00:31:49,074
W tamtych czasach na Hawaje przypływało
poniżej tysiąca wielorybów.

452
00:31:49,574 --> 00:31:51,743
<i>Lecz teraz, 50 lat później,</i>

453
00:31:51,993 --> 00:31:56,164
<i>liczba odwiedzających Hawaje zwierząt</i>
<i>sięga niemal dziesięciu tysięcy.</i>

454
00:31:57,624 --> 00:31:59,501
Więc dzisiaj z pokładu <i>Luckey Strike</i>

455
00:31:59,709 --> 00:32:01,503
szukaliśmy śpiewaka.

456
00:32:01,670 --> 00:32:04,423
<i>By pokazać, że wieloryby</i>
<i>komunikują się ze sobą,</i>

457
00:32:04,589 --> 00:32:06,383
<i>że są częścią społeczności.</i>

458
00:32:06,550 --> 00:32:10,846
<i>Lecz nic nie przygotowało Didiera na to,</i>
<i>co miało go spotkać.</i>

459
00:32:10,971 --> 00:32:12,597
…tak głęboko, a widać płetwy.

460
00:32:12,848 --> 00:32:14,683
Pojawiło się tu sporo makreli, co znaczy…

461
00:32:15,058 --> 00:32:17,894
Ten czerwony znak to wieloryb.

462
00:32:18,645 --> 00:32:21,064
- Zanurzony na 100 stóp.
- Jest tutaj.

463
00:32:21,231 --> 00:32:24,151
- Śpiewał…
- Też to słyszałem.

464
00:32:24,317 --> 00:32:27,237
Dziewczyny mówiły,
że wyraźnie go słyszały na dziobie.

465
00:32:29,698 --> 00:32:33,076
Stojąc na pokładzie łodzi,
śpiew słyszy się bardzo wyraźnie,

466
00:32:33,243 --> 00:32:35,162
gdy jest się dokładnie nad śpiewakiem.

467
00:32:37,456 --> 00:32:39,458
- Nadal go słyszymy.
- Tak.

468
00:32:39,624 --> 00:32:40,959
Jesteśmy bardzo blisko.

469
00:32:42,294 --> 00:32:45,046
<i>Zeszliśmy więc delikatnie do wody.</i>

470
00:32:54,806 --> 00:32:58,268
<i>Zerknąłem w dół,</i>
<i>skąd nadpłynęły dwa wieloryby,</i>

471
00:32:58,518 --> 00:33:02,397
<i>zaczęły się</i>
<i>przede mną poruszać i zatrzymywać.</i>

472
00:33:02,814 --> 00:33:04,357
<i>Przed samym nosem.</i>

473
00:33:16,077 --> 00:33:20,207
<i>Wtedy przed oczami Didiera</i>
<i>zaczęło się dziać</i>

474
00:33:20,373 --> 00:33:22,000
<i>coś niewyobrażalnego.</i>

475
00:33:26,838 --> 00:33:31,635
<i>Wtedy przypłynął trzeci wieloryb</i>
<i>i wszystkie zaczęły ze sobą tańczyć.</i>

476
00:34:20,308 --> 00:34:22,978
<i>To był prawdziwy dar natury,</i>

477
00:34:23,144 --> 00:34:27,607
<i>że mogłem oglądać to z pierwszego rzędu.</i>

478
00:34:33,530 --> 00:34:35,240
<i>Gdy nurkuje się z tymi olbrzymami,</i>

479
00:34:35,782 --> 00:34:38,994
<i>człowiek uzmysławia sobie, jaki jest mały.</i>

480
00:34:51,131 --> 00:34:54,718
<i>To była jedna z najlepszych chwil</i>
<i>w moim życiu.</i>

481
00:34:55,010 --> 00:34:56,845
<i>To było wspaniałe.</i>

482
00:35:08,315 --> 00:35:10,150
Tego nie da się zapomnieć,

483
00:35:10,317 --> 00:35:13,903
gdy jest się samemu,
takim malutkim przy tych olbrzymach.

484
00:35:14,070 --> 00:35:16,823
To jest naprawdę coś, co…

485
00:35:16,990 --> 00:35:19,075
zachowam w pamięci na zawsze.

486
00:35:21,119 --> 00:35:25,123
<i>Didier zdołał zarejestrować</i>
<i>jedynie mały fragment</i>

487
00:35:25,332 --> 00:35:28,793
<i>złożonego zachowania stadnego humbaków.</i>

488
00:35:29,878 --> 00:35:32,672
<i>Jednakże musimy jeszcze pojąć</i>
<i>prawdziwe znaczenie</i>

489
00:35:32,839 --> 00:35:35,425
<i>tego wspaniałego wielorybiego baletu.</i>

490
00:35:40,513 --> 00:35:45,143
<i>Delfiny wynoszą swoją aktywność społeczną</i>
<i>na zupełnie inny poziom.</i>

491
00:35:47,062 --> 00:35:51,066
<i>A zespół chciał pokazać, co robią delfiny,</i>
<i>by poczuć dreszczyk emocji.</i>

492
00:35:52,233 --> 00:35:53,985
<i>Są one symbolem wolności.</i>

493
00:35:54,194 --> 00:35:56,529
<i>Przemierzają oceany.</i>
<i>Nie są niczym związane.</i>

494
00:35:56,821 --> 00:36:02,369
A wyrażają to chyba najpiękniej,
gdy surfują.

495
00:36:04,079 --> 00:36:08,416
<i>Surfujące delfiny nie są niczym nowym</i>
<i>na Dzikim Wybrzeżu w RPA,</i>

496
00:36:08,583 --> 00:36:09,918
<i>gdzie dorastał Roger.</i>

497
00:36:11,169 --> 00:36:13,713
<i>Teraz powraca do swych korzeni</i>

498
00:36:13,880 --> 00:36:16,341
<i>z zespołem specjalistów od wielkich fal,</i>

499
00:36:16,508 --> 00:36:19,511
<i>by spróbować zarejestrować</i>
<i>to niesamowite zachowanie delfinów.</i>

500
00:36:22,389 --> 00:36:25,684
<i>Wybraliśmy Dzikie Wybrzeże,</i>
<i>ponieważ wiemy, że tam są delfiny.</i>

501
00:36:25,850 --> 00:36:28,353
<i>Wiemy, że zimą,</i>
<i>gdy przechodzą tędy zimowe fale,</i>

502
00:36:28,520 --> 00:36:30,271
<i>potrafią one być niesamowite.</i>

503
00:36:31,356 --> 00:36:36,986
<i>Celem Rogera jest nakręcenie delfinów,</i>
<i>wpływając w sam środek fal.</i>

504
00:36:38,988 --> 00:36:41,157
<i>Kolega operator Jamie McPherson…</i>

505
00:36:41,574 --> 00:36:46,121
<i>…zainstalował stabilizowaną kamerę</i>
<i>na tyle motorówki,</i>

506
00:36:46,287 --> 00:36:47,622
<i>podczas gdy szyper Carl…</i>

507
00:36:47,747 --> 00:36:48,790
SZYPER ŁODZI

508
00:36:49,082 --> 00:36:51,418
<i>…ustawia łódź za łamiącymi się falami.</i>

509
00:36:52,919 --> 00:36:55,338
<i>Zawodowy surfer Paris</i>
<i>poprowadzi skuter wodny…</i>

510
00:36:55,505 --> 00:36:56,673
SZYPER SKUTERA

511
00:36:56,840 --> 00:36:59,300
<i>…by umieścić Rogera</i>
<i>zaraz przed załamaniem fali.</i>

512
00:37:00,927 --> 00:37:02,429
<i>Scena jest gotowa,</i>

513
00:37:02,762 --> 00:37:05,598
<i>a delfiny pojawiły się jakby na dany znak,</i>

514
00:37:05,765 --> 00:37:08,268
<i>podróżując wzdłuż wybrzeża</i>
<i>w dużych grupach.</i>

515
00:37:09,644 --> 00:37:12,897
<i>Zespół napotkał jednak</i>
<i>swą pierwszą przeszkodę.</i>

516
00:37:13,440 --> 00:37:19,446
<i>Jak na ironię, niesławne Dzikie Wybrzeże</i>
<i>zupełnie się uspokoiło.</i>

517
00:37:21,489 --> 00:37:25,034
Minęliśmy dosłownie jakieś dwieście
albo trzysta delfinów,

518
00:37:25,243 --> 00:37:28,246
<i>może w sześciu lub siedmiu</i>
<i>różnych stadach.</i>

519
00:37:28,455 --> 00:37:29,539
<i>Delfiny są,</i>

520
00:37:30,957 --> 00:37:32,625
ale nie ma najmniejszej fali.

521
00:37:33,084 --> 00:37:35,336
Mamy delfiny,
ale potrzebujemy przyzwoitej fali.

522
00:37:35,587 --> 00:37:37,547
<i>Aktualnie nie mamy żadnej, więc…</i>

523
00:37:38,465 --> 00:37:41,259
W ciągu kolejnych dwóch dni
powinny pojawić się lepsze fale.

524
00:37:41,384 --> 00:37:44,679
To kwestia zaczekania i liczenia na to,
że fale się wzmogą,

525
00:37:44,846 --> 00:37:48,183
a delfiny najdzie ochota na surfing.

526
00:37:52,645 --> 00:37:56,691
Ale mieliśmy
niesamowicie spokojną taflę wody,

527
00:37:56,858 --> 00:37:59,360
co tu, w Transkei,
jest wielce niespotykane.

528
00:38:00,111 --> 00:38:01,654
<i>Wykorzystaliśmy więc okazję,</i>

529
00:38:01,821 --> 00:38:04,949
<i>by spróbować uchwycić pod wodą</i>
<i>przepływające delfiny.</i>

530
00:38:05,533 --> 00:38:07,827
Trzymamy kciuki, dzioby, nozdrza…

531
00:38:07,952 --> 00:38:09,037
SZYPER BEZPIECZEŃSTWA

532
00:38:09,204 --> 00:38:10,872
…wszystkie płetwy, ręce i nogi.

533
00:38:11,122 --> 00:38:12,916
Trzymamy wszystko, co można.

534
00:38:14,501 --> 00:38:18,087
<i>Roger nurkuje</i>
<i>na przejrzystych płyciznach przy plaży.</i>

535
00:38:21,382 --> 00:38:25,220
<i>Wkrótce podpływa</i>
<i>entuzjastyczne stado delfinów.</i>

536
00:38:26,554 --> 00:38:29,390
<i>Gdy wszedłem do wody po raz pierwszy,</i>

537
00:38:29,641 --> 00:38:32,894
<i>zobaczyłem, że delfiny</i>
<i>w dziwny sposób się przepychają.</i>

538
00:38:33,061 --> 00:38:36,898
<i>Nie jestem pewien, czy był to objaw</i>
<i>jakichś stadnych interakcji.</i>

539
00:38:37,065 --> 00:38:39,818
<i>Nigdzie indziej</i>
<i>nie widziałem takiego zachowania.</i>

540
00:38:43,613 --> 00:38:47,033
<i>Szczęśliwie, podczas gdy Roger</i>
<i>był z delfinami,</i>

541
00:38:47,826 --> 00:38:50,161
<i>w końcu pojawiły się fale.</i>

542
00:38:51,371 --> 00:38:54,123
<i>A nasi główni aktorzy wzięli się do pracy.</i>

543
00:38:56,292 --> 00:38:58,670
<i>Przepłynęły obok z ogromną prędkością.</i>

544
00:38:59,462 --> 00:39:03,216
<i>Było widać sposób,</i>
<i>w jaki wykorzystywały energię fali,</i>

545
00:39:03,383 --> 00:39:05,927
<i>by nabrać rozpędu.</i>
<i>Wykorzystały ciśnienie,</i>

546
00:39:06,094 --> 00:39:08,513
<i>a potem skręciły,</i>
<i>by nabrać większej prędkości,</i>

547
00:39:08,680 --> 00:39:10,306
<i>następnie odbiły w lewo.</i>

548
00:39:10,640 --> 00:39:13,226
<i>I to właśnie to ciśnienie</i>
<i>wystrzeliwuje je z tyłu fali.</i>

549
00:39:13,393 --> 00:39:16,229
<i>Cudownie było być pośród tego wszystkiego.</i>

550
00:39:16,437 --> 00:39:18,690
<i>To była wspaniała nagroda.</i>

551
00:39:20,733 --> 00:39:21,609
<i>Lecz wkrótce</i>

552
00:39:21,776 --> 00:39:24,445
<i>fala zaczyna zagrażać Rogerowi.</i>

553
00:39:24,612 --> 00:39:25,905
<i>Czas wyjść z wody.</i>

554
00:39:28,491 --> 00:39:30,618
<i>W końcu nadszedł czas surfowania.</i>

555
00:39:30,869 --> 00:39:33,246
<i>A wraz z nim pojawia się więcej delfinów.</i>

556
00:39:33,746 --> 00:39:35,081
<i>Halo, słychać mnie?</i>

557
00:39:35,248 --> 00:39:38,293
<i>Całkiem sporo delfinów</i>
<i>zbliża się do strefy surfowania.</i>

558
00:39:38,585 --> 00:39:41,880
Fale wyglądają na silne.
Chyba coś z tego będzie.

559
00:39:42,171 --> 00:39:43,256
Chodźcie tu.

560
00:39:45,508 --> 00:39:49,345
<i>Zespół Jamiego</i>
<i>w końcu zajmuje swoje pozycje.</i>

561
00:39:53,600 --> 00:39:54,684
Delfiny na fali.

562
00:39:55,143 --> 00:39:58,730
<i>Carl musi ostrożnie manewrować łodzią</i>
<i>w strefie surfowania…</i>

563
00:39:59,898 --> 00:40:02,609
<i>by ustawić Jamiego</i>
<i>w najlepszej możliwej pozycji.</i>

564
00:40:04,652 --> 00:40:06,321
<i>Trzeba prześcignąć falę.</i>

565
00:40:06,821 --> 00:40:08,865
<i>Ale w pewnym momencie trzeba uciekać,</i>

566
00:40:08,948 --> 00:40:10,783
<i>co oznacza wpłynięcie</i>
<i>na pięciometrową falę,</i>

567
00:40:10,950 --> 00:40:12,535
<i>za którą jest pięciometrowy spad.</i>

568
00:40:12,702 --> 00:40:15,705
<i>Podczas gdy walczą z falami,</i>
<i>Carl musi ustawić Jamiego tam,</i>

569
00:40:16,205 --> 00:40:17,832
<i>gdzie delfiny mogą się wynurzyć.</i>

570
00:40:18,666 --> 00:40:19,792
Uwaga. Tam są.

571
00:40:22,003 --> 00:40:23,963
Dostaliśmy się przed tamtą falę.

572
00:40:26,382 --> 00:40:28,092
<i>Technicznie ciężko jest trzymać się</i>

573
00:40:28,259 --> 00:40:30,136
<i>delfina płynącego na fali,</i>

574
00:40:30,345 --> 00:40:32,889
<i>gdy my bardzo szybko płyniemy</i>
<i>w drugą stronę.</i>

575
00:40:35,642 --> 00:40:37,810
<i>Ale w końcu zaczyna się to opłacać,</i>

576
00:40:38,227 --> 00:40:42,148
<i>gdyż Jamie rejestruje falę za falą</i>
<i>pełną delfiniej magii.</i>

577
00:40:51,491 --> 00:40:53,618
<i>Najbardziej ekscytujące zdjęcia,</i>
<i>jakie robiłem.</i>

578
00:41:03,711 --> 00:41:07,215
<i>Ale Carl nie może dać się złapać</i>
<i>zbyt blisko fali.</i>

579
00:41:07,882 --> 00:41:11,344
<i>Jeśli zaczną się załamywać,</i>
<i>z łatwością mogą wywrócić łódź.</i>

580
00:41:12,512 --> 00:41:14,847
<i>Wtedy do akcji wkraczają Roger i Paris.</i>

581
00:41:15,765 --> 00:41:18,142
<i>- Czas odpalić skuter.</i>
- Tak. Jedziemy.

582
00:41:18,309 --> 00:41:20,186
<i>Po raz pierwszy w życiu próbowałem</i>

583
00:41:20,353 --> 00:41:22,146
<i>filmować delfiny, płynąc na skuterze.</i>

584
00:41:22,355 --> 00:41:24,315
<i>Ale liczyliśmy tylko</i>

585
00:41:24,482 --> 00:41:26,985
<i>na jedno bądź dwa</i>
<i>wyjątkowe ujęcia z przodu fali.</i>

586
00:41:27,151 --> 00:41:29,112
<i>Były one ogromne.</i>

587
00:41:29,445 --> 00:41:30,822
<i>To duża fala.</i>

588
00:41:31,614 --> 00:41:33,908
<i>Miałem świetnego pilota,</i>
<i>który próbował ustawić mnie</i>

589
00:41:34,075 --> 00:41:35,576
<i>w tych trudnych warunkach,</i>

590
00:41:35,743 --> 00:41:38,663
<i>gdzie każda fala</i>
<i>w każdej chwili mogła nas zatopić.</i>

591
00:41:39,205 --> 00:41:40,623
<i>Paris był niesamowity.</i>

592
00:41:40,832 --> 00:41:44,502
<i>Był w stanie przewidzieć,</i>
<i>jak fale będą się załamywać.</i>

593
00:41:45,169 --> 00:41:46,671
<i>Nigdy nie zapomnę tej chwili,</i>

594
00:41:46,879 --> 00:41:49,257
<i>gdy zbliżało się śliczne załamanie</i>

595
00:41:49,465 --> 00:41:51,092
<i>i całkiem spore stado delfinów.</i>

596
00:41:52,468 --> 00:41:54,429
<i>Zrobiliśmy podejście do fali…</i>

597
00:41:56,180 --> 00:41:59,726
<i>i pamiętam,</i>
<i>jak zobaczyłem delfiny na czole fali.</i>

598
00:42:01,394 --> 00:42:02,937
<i>Paris musiał czekać.</i>

599
00:42:03,271 --> 00:42:04,439
<i>Musiał ocenić falę.</i>

600
00:42:06,024 --> 00:42:09,736
<i>To był piękny widok,</i>
<i>gdy delfiny pruły po fali.</i>

601
00:42:09,902 --> 00:42:13,031
<i>A wtedy, gdy zaczęła się załamywać,</i>
<i>przyspieszył, by przed nią uciec.</i>

602
00:42:13,281 --> 00:42:14,866
<i>To się stało tak szybko.</i>

603
00:42:21,581 --> 00:42:24,125
<i>Było to ujęcie, jakie liczyłem zrobić.</i>

604
00:42:28,629 --> 00:42:31,299
To takie porywające.
Czekało się tak długo,

605
00:42:31,466 --> 00:42:33,634
siedziało się bezczynnie przez kilka dni.

606
00:42:33,801 --> 00:42:36,345
A nagle wszystko się doskonale zgrało.

607
00:42:36,471 --> 00:42:38,264
Chwilę później Stevie się zrywa,

608
00:42:38,431 --> 00:42:40,683
zbiera cały sprzęt i bum, działamy.

609
00:42:40,850 --> 00:42:45,229
Jak przewidywaliśmy, skaczemy przed czoło,
surfujemy razem na fali, skaczemy na tył.

610
00:42:45,605 --> 00:42:47,607
<i>To było fantastyczne.</i>

611
00:42:48,941 --> 00:42:52,779
<i>Nasi filmowcy zarejestrowali niesamowite,</i>
<i>dynamiczne sceny</i>

612
00:42:52,987 --> 00:42:54,864
<i>relaksujących się delfinów.</i>

613
00:42:56,741 --> 00:43:00,119
<i>Ale delfiny nie wypełniają</i>
<i>całego dnia wyłącznie zabawą.</i>

614
00:43:02,789 --> 00:43:04,707
<i>Muszą także znaleźć pożywienie,</i>

615
00:43:05,124 --> 00:43:07,376
<i>które nie zawsze znajduje się na rafie.</i>

616
00:43:12,340 --> 00:43:15,426
<i>Jedno z najwspanialszych żerowisk delfinów</i>

617
00:43:15,802 --> 00:43:17,261
<i>znajduje się na Bahamach.</i>

618
00:43:18,679 --> 00:43:20,389
<i>Na pokładzie statku</i> Dolphin Dream

619
00:43:20,598 --> 00:43:24,185
<i>nasz bahamski zespół</i>
<i>polega na szyprze Scotcie Smithie,</i>

620
00:43:24,393 --> 00:43:28,147
<i>doświadczonym poszukiwaczu delfinów,</i>
<i>by ten zabrał ich w sam środek akcji.</i>

621
00:43:30,691 --> 00:43:33,069
<i>Na tę część naszej historii</i>
<i>do zespołu dołącza</i>

622
00:43:33,486 --> 00:43:35,154
<i>operator Paul Atkins…</i>

623
00:43:35,905 --> 00:43:38,491
<i>…biolog morski i ekspert od delfinów,</i>

624
00:43:38,658 --> 00:43:40,660
<i>który filmował je na całym świecie.</i>

625
00:43:51,087 --> 00:43:53,965
<i>Filmuję delfiny i wieloryby</i>
<i>od ponad 30 lat.</i>

626
00:43:54,799 --> 00:43:57,635
<i>Filmowałem już butlonosy na Bahamach.</i>

627
00:43:58,344 --> 00:44:01,139
<i>Zawsze szukam okazji, by móc tu wrócić.</i>

628
00:44:02,181 --> 00:44:04,934
<i>To zawsze jest dreszczyk emocji,</i>
<i>gdy wchodzę do wody</i>

629
00:44:05,309 --> 00:44:07,311
<i>i oglądam znane mi zwierzęta.</i>

630
00:44:09,355 --> 00:44:12,024
<i>Czasem czuję się, jakby mnie pamiętały,</i>

631
00:44:12,233 --> 00:44:14,569
<i>jakby podpływały do mnie,</i>
<i>by się przywitać.</i>

632
00:44:15,653 --> 00:44:18,072
<i>Ostatecznie przestają się</i>
<i>tobą interesować</i>

633
00:44:18,239 --> 00:44:20,408
<i>i stajesz się członkiem ich stada.</i>

634
00:44:20,575 --> 00:44:23,870
<i>To niesamowite przeżycie,</i>
<i>gdy można z nimi podróżować</i>

635
00:44:24,036 --> 00:44:26,080
<i>i oglądać to, co robią.</i>

636
00:44:28,374 --> 00:44:32,587
<i>Paul przybył tu, by zarejestrować delfiny</i>
<i>polujące w niecodzienny sposób.</i>

637
00:44:35,631 --> 00:44:38,801
<i>Korzystają z pewnego rodzaju sonaru</i>
<i>zwanego echolokacją,</i>

638
00:44:39,552 --> 00:44:41,888
<i>który działaniem przypomina</i>
<i>prześwietlenie rentgenowskie.</i>

639
00:44:47,643 --> 00:44:52,148
<i>Emitują serie krótkich dźwięków,</i>
<i>które odbijają się od ukrytych obiektów,</i>

640
00:44:52,940 --> 00:44:55,818
<i>co pozwala im znaleźć pożywienie</i>
<i>ukryte pod piaskiem.</i>

641
00:44:59,363 --> 00:45:01,574
<i>Takie jak ryby z rodzaju Xyrichtys.</i>

642
00:45:06,704 --> 00:45:09,582
<i>Gdy przebywa się w towarzystwie delfinów,</i>

643
00:45:09,749 --> 00:45:13,169
<i>przywilejem jest obserwowanie ich kultury.</i>

644
00:45:15,588 --> 00:45:18,090
<i>Delfiny są jednymi z nielicznych zwierząt,</i>

645
00:45:18,257 --> 00:45:20,509
<i>poza ludźmi i małpami człekokształtnymi,</i>

646
00:45:20,760 --> 00:45:23,221
<i>które wykazały,</i>
<i>że takową kulturę posiadają.</i>

647
00:45:23,471 --> 00:45:26,682
<i>Bazuje ona na sposobie</i>
<i>znajdywania pożywienia.</i>

648
00:45:37,443 --> 00:45:41,822
<i>Na całym świecie</i>
<i>delfiny wypracowały różne strategie,</i>

649
00:45:42,031 --> 00:45:43,783
<i>w zależności od ich siedliska.</i>

650
00:45:45,117 --> 00:45:49,247
<i>Niektóre z nich wymagają</i>
<i>nadzwyczajnej pracy zespołowej.</i>

651
00:45:53,584 --> 00:45:56,295
<i>Te płytkie pływowe</i>
<i>równiny błotne na Florydzie</i>

652
00:45:56,462 --> 00:46:00,967
<i>są bogatym w pożywienie żerowiskiem</i>
<i>dla morskich i przybrzeżnych zwierząt.</i>

653
00:46:01,842 --> 00:46:04,053
<i>Dzięki wielkiej obfitości w ryby,</i>

654
00:46:04,262 --> 00:46:09,225
<i>tu narodziła się unikalna</i>
<i>i widowiskowa technika łowiecka</i>

655
00:46:09,725 --> 00:46:11,769
<i>znana jako mulisty krąg.</i>

656
00:46:17,525 --> 00:46:19,235
<i>Naukowiec Laura Engleby…</i>

657
00:46:19,360 --> 00:46:20,569
DELFINOLOG

658
00:46:20,736 --> 00:46:23,781
<i>…przywiodła operatora</i>
<i>Jamiego McPhersona na te pływowe równiny</i>

659
00:46:23,948 --> 00:46:26,617
<i>w poszukiwaniu tego niezwykłego zjawiska.</i>

660
00:46:29,787 --> 00:46:32,290
<i>Dla Jamiego może to</i>
<i>nie być równie zachwycające,</i>

661
00:46:32,456 --> 00:46:34,834
<i>jak filmowanie delfinów</i>
<i>surfujących na falach,</i>

662
00:46:35,459 --> 00:46:37,211
<i>ale jest równie trudne.</i>

663
00:46:41,716 --> 00:46:43,426
Cholera.

664
00:46:44,302 --> 00:46:46,971
<i>To trudne z pokładu łodzi,</i>
<i>bo trzeba rozgryźć, gdzie one są.</i>

665
00:46:47,221 --> 00:46:48,889
<i>Kamera jest na poziomie morza.</i>

666
00:46:49,598 --> 00:46:52,518
<i>Widać je tylko, gdy się wynurzą.</i>
<i>Czasami widzi się płetwy.</i>

667
00:46:52,643 --> 00:46:54,687
<i>Próbujemy przewidzieć, gdzie popłyną.</i>

668
00:46:54,854 --> 00:46:56,355
<i>Ciężko jest to skoordynować.</i>

669
00:46:56,856 --> 00:46:59,275
<i>Trudno być w odpowiednim miejscu</i>
<i>w odpowiednim czasie.</i>

670
00:47:02,403 --> 00:47:05,364
<i>Nagle wydaje się,</i>
<i>jakby delfiny się zbierały</i>

671
00:47:05,531 --> 00:47:07,241
<i>i koordynowały swoje działania.</i>

672
00:47:07,533 --> 00:47:08,617
Jamie, teraz są po prawej.

673
00:47:09,118 --> 00:47:10,369
- Po prawej.
- Gdzie?

674
00:47:10,536 --> 00:47:11,746
- Z prawej.
- Dobra.

675
00:47:12,330 --> 00:47:13,331
Widzisz je?

676
00:47:15,374 --> 00:47:16,876
<i>Rozpoczęły polowanie.</i>

677
00:47:21,005 --> 00:47:23,966
<i>Jamie robi zbliżenie na akcję.</i>

678
00:47:29,722 --> 00:47:31,432
<i>Widać dużo rozprysków.</i>

679
00:47:33,351 --> 00:47:35,227
<i>Nie wystawiają głów, by złapać rybę,</i>

680
00:47:35,394 --> 00:47:36,937
<i>do ostatniej chwili.</i>

681
00:47:37,313 --> 00:47:40,232
<i>Delfiny muszą złapać rybę,</i>
<i>która jest w powietrzu.</i>

682
00:47:40,399 --> 00:47:42,735
<i>Widok ich twarzy i szybkości reakcji</i>

683
00:47:42,902 --> 00:47:45,863
<i>na nadlatującą rybę</i>
<i>jest bardzo wciągający.</i>

684
00:47:46,989 --> 00:47:49,867
<i>Ale by zrozumieć to zachowanie</i>
<i>i zobaczyć, co się działo,</i>

685
00:47:49,950 --> 00:47:51,243
<i>musieliśmy się wznieść.</i>

686
00:48:03,005 --> 00:48:06,217
<i>Wypatrywanie stad delfinów</i>
<i>na tych błotnych równinach</i>

687
00:48:06,467 --> 00:48:08,844
<i>jest znacznie łatwiejsze ze śmigłowca.</i>

688
00:48:10,012 --> 00:48:11,722
Tam widzę jakieś delfiny.

689
00:48:11,889 --> 00:48:15,101
<i>Delfiny każdego dnia</i>
<i>podróżują tymi kanałami</i>

690
00:48:15,309 --> 00:48:17,269
<i>na niebezpiecznie płytkie wody,</i>

691
00:48:18,229 --> 00:48:21,399
<i>zwabione obfitością ryb.</i>

692
00:48:22,983 --> 00:48:24,902
Chyba są w naprawdę płytkiej wodzie.

693
00:48:26,987 --> 00:48:31,409
<i>Po odpływie jest tu tak płytko,</i>
<i>że często muszą płynąć na boku.</i>

694
00:48:36,664 --> 00:48:40,793
<i>Ten osobnik z pewnością dobrze się bawi,</i>
<i>polując w morskiej trawie.</i>

695
00:48:42,336 --> 00:48:43,587
<i>Co ty wyprawiasz?</i>

696
00:48:48,342 --> 00:48:51,637
<i>Ale nie takiego zachowania</i>
<i>poszukuje nasz zespół.</i>

697
00:48:52,388 --> 00:48:54,223
<i>Kontynuują zatem poszukiwania.</i>

698
00:48:54,473 --> 00:48:56,976
<i>- Zawracam.</i>
<i>- Dobra.</i>

699
00:48:57,143 --> 00:48:59,019
<i>…obracam dziób…</i>

700
00:48:59,270 --> 00:49:02,606
<i>Dobrze. Wrócimy do nich,</i>
<i>jeśli nie znajdziemy innych.</i>

701
00:49:03,065 --> 00:49:06,944
<i>W pobliżu inna grupa delfinów</i>
<i>ukazuje zagrożenia</i>

702
00:49:07,111 --> 00:49:09,280
<i>związane z polowaniem na płyciznach.</i>

703
00:49:10,281 --> 00:49:13,117
<i>- Na pewno są uwięzione.</i>
<i>- Tak, zgadza się.</i>

704
00:49:14,535 --> 00:49:16,912
<i>Niesamowite. Wykopały sobie</i>
<i>małą dziurę w błocie.</i>

705
00:49:17,872 --> 00:49:21,959
<i>Pływały w ciasnym kole</i>
<i>i zrobiły dziurę w błocie,</i>

706
00:49:22,126 --> 00:49:23,752
<i>w której przynajmniej mogą pływać,</i>

707
00:49:24,003 --> 00:49:26,755
<i>nie poparzą się i nie przewrócą na boki,</i>

708
00:49:26,922 --> 00:49:28,966
<i>bo najgorsze w takiej sytuacji byłoby,</i>

709
00:49:29,175 --> 00:49:32,678
<i>gdyby zmiażdżyły organy wewnętrzne</i>
<i>ciężarem własnych ciał i się przegrzały.</i>

710
00:49:33,929 --> 00:49:37,475
<i>Widać, że są zestresowane,</i>
<i>zmartwione, a my nic nie możemy zrobić.</i>

711
00:49:37,641 --> 00:49:40,311
<i>Latamy nad nimi w śmigłowcu</i>
<i>i nikt im nie może pomóc.</i>

712
00:49:43,481 --> 00:49:47,735
<i>Laura wie, że zbliża się przypływ,</i>
<i>więc delfiny wkrótce będą wolne.</i>

713
00:49:49,695 --> 00:49:52,406
<i>Chwilę później coś zauważają.</i>

714
00:49:53,032 --> 00:49:54,283
<i>Chmury błotne.</i>

715
00:49:56,994 --> 00:50:00,915
<i>Gdy się zbliżają, widzą,</i>
<i>że delfiny na pewno polują.</i>

716
00:50:01,499 --> 00:50:05,794
<i>Z powietrza można zobaczyć wszystko</i>
<i>z zupełnie innej perspektywy.</i>

717
00:50:06,128 --> 00:50:09,673
<i>Zdecydowanie gonią jakąś zdobycz,</i>
<i>ale jest to strategia</i>

718
00:50:09,840 --> 00:50:11,550
<i>nieudokumentowana w literaturze.</i>

719
00:50:11,717 --> 00:50:13,969
<i>Dopiero teraz, z powietrza,</i>

720
00:50:14,136 --> 00:50:16,472
<i>możemy zobaczyć, co one robią.</i>

721
00:50:17,848 --> 00:50:21,602
<i>Ale to wciąż nie jest zachowanie,</i>
<i>które zespół chciał zarejestrować.</i>

722
00:50:24,563 --> 00:50:26,106
<i>W pewnym momencie, w końcu</i>

723
00:50:26,607 --> 00:50:28,776
<i>Jamie zauważa to, czego szukali.</i>

724
00:50:29,360 --> 00:50:31,820
<i>Ten delfin uderza płetwą ogonową o błoto,</i>

725
00:50:31,987 --> 00:50:34,615
<i>tworząc idealny okrąg.</i>

726
00:50:36,075 --> 00:50:37,284
<i>Błotnisty krąg.</i>

727
00:50:38,619 --> 00:50:39,662
<i>Super.</i>

728
00:50:40,204 --> 00:50:41,705
<i>Ta technika sama w sobie</i>

729
00:50:42,456 --> 00:50:45,000
<i>pokazuje niezwykłą inteligencję delfinów,</i>

730
00:50:45,709 --> 00:50:50,172
<i>które wykorzystują błotniste podłoże</i>
<i>do stworzenia idealnej sieci na ryby.</i>

731
00:50:53,425 --> 00:50:55,678
<i>Widzę, że otoczyły ławicę ryb.</i>

732
00:50:55,844 --> 00:50:57,096
<i>Bardzo ładne.</i>

733
00:50:57,972 --> 00:51:01,100
<i>Inne delfiny</i>
<i>odgrodziły ławicę ryb w kręgu.</i>

734
00:51:02,268 --> 00:51:04,979
<i>A uwięzione ryby, próbując uciec,</i>

735
00:51:05,145 --> 00:51:07,606
<i>skaczą wprost do ich wyczekujących pysków.</i>

736
00:51:21,161 --> 00:51:23,581
<i>Idealnie, złapały całą ławicę.</i>

737
00:51:24,498 --> 00:51:26,500
<i>Widać delfiny próbujące je okrążyć.</i>

738
00:51:29,461 --> 00:51:31,005
<i>Spójrz na to.</i>

739
00:51:31,922 --> 00:51:34,091
<i>- Niesamowite.</i>
<i>- Nadzwyczajne.</i>

740
00:51:39,513 --> 00:51:42,016
<i>Nigdy nie widziałem takiej koordynacji.</i>

741
00:51:42,516 --> 00:51:44,727
<i>Na pewno pracują wspólnie</i>
<i>i się porozumiewają,</i>

742
00:51:45,019 --> 00:51:46,729
<i>by lepiej stworzyć krąg</i>

743
00:51:46,895 --> 00:51:49,273
<i>i zmusić ryby do skakania tam,</i>
<i>gdzie czekają delfiny.</i>

744
00:51:49,440 --> 00:51:51,692
<i>Tak, to niesamowity pokaz.</i>

745
00:52:17,676 --> 00:52:19,637
<i>Cierpliwość zespołu się opłaciła.</i>

746
00:52:20,638 --> 00:52:22,598
<i>W końcu udało im się zarejestrować</i>

747
00:52:22,973 --> 00:52:27,353
<i>tę niesamowitą kooperacyjną</i>
<i>strategię polowania butlonosów.</i>

748
00:52:32,149 --> 00:52:34,818
<i>W dużo głębszych wodach</i>
<i>u wybrzeży Hawajów</i>

749
00:52:35,903 --> 00:52:37,946
<i>nasz zespół od wielorybów</i>
<i>powrócił do filmowania</i>

750
00:52:38,113 --> 00:52:40,574
<i>wielkiego zebrania samców humbaków.</i>

751
00:52:42,910 --> 00:52:47,289
<i>Jednakże temu zebraniu nie przyświeca</i>
<i>ten sam duch współpracy jak u delfinów.</i>

752
00:52:48,457 --> 00:52:49,625
<i>Wręcz przeciwnie.</i>

753
00:52:50,959 --> 00:52:53,462
<i>Zanosi się na zażartą rywalizację.</i>

754
00:52:55,297 --> 00:52:57,633
<i>Zbierają się tu bardzo licznie,</i>

755
00:52:57,800 --> 00:53:01,804
<i>by uczestniczyć w najbardziej</i>
<i>widowiskowej bitwie w naturze.</i>

756
00:53:10,938 --> 00:53:13,524
<i>Na pokładzie łodzi </i>Luckey Strike
<i>Tad połączył siły</i>

757
00:53:13,816 --> 00:53:16,193
<i>z Paulem Atkinsem,</i>
<i>by nagrać ten wielki rytuał.</i>

758
00:53:17,152 --> 00:53:21,907
<i>Płyną za humbakiem,</i>
<i>którego ściga kilka innych wielorybów.</i>

759
00:53:23,367 --> 00:53:25,828
<i>W powietrzu daje się wyczuć</i>
<i>podniecenie i napięcie,</i>

760
00:53:26,245 --> 00:53:28,872
<i>gdy płynie się zarejestrować</i>
<i>jedną z tych bitew.</i>

761
00:53:29,039 --> 00:53:31,125
<i>Nigdy nie wiadomo, co się może wydarzyć.</i>

762
00:53:31,959 --> 00:53:34,878
Płyną bardzo szybko, na jedenastej.

763
00:53:39,758 --> 00:53:43,429
<i>Profesor Joe Mobley dokumentuje</i>
<i>cale zajście z dziobu statku.</i>

764
00:53:46,140 --> 00:53:48,100
<i>Gdy łódź dogania stado,</i>

765
00:53:48,684 --> 00:53:50,519
<i>sprawy zaczynają nabierać tempa.</i>

766
00:53:52,980 --> 00:53:55,399
<i>Bitwa za chwilę się zacznie.</i>

767
00:54:02,072 --> 00:54:04,116
<i>Samce zaczynają się nawzajem gonić.</i>

768
00:54:14,793 --> 00:54:16,545
To szybko poruszające się stado.

769
00:54:23,177 --> 00:54:26,847
<i>Gdy Paul filmuje spektakularne wynurzenia,</i>

770
00:54:27,347 --> 00:54:30,058
<i>coraz więcej wielorybów</i>
<i>przyłącza się do rywalizacji.</i>

771
00:54:33,353 --> 00:54:36,023
<i>Wszyscy ci rywale ścigają się, by dogonić</i>

772
00:54:36,190 --> 00:54:38,567
<i>i wyprzedzić obecnego lidera wyścigu.</i>

773
00:54:39,276 --> 00:54:42,738
<i>Każdy z nich chce zostać</i>
<i>niekwestionowanym mistrzem.</i>

774
00:54:52,289 --> 00:54:55,501
<i>Na czele samica ustala tempo.</i>

775
00:54:59,755 --> 00:55:02,966
<i>Ale ten obraz z powierzchni</i>
<i>nie pokazuje całej walki,</i>

776
00:55:03,467 --> 00:55:05,761
<i>tak jak Joe od wielu lat spekulował.</i>

777
00:55:06,845 --> 00:55:10,349
<i>Frustrujące jest to,</i>
<i>że jestem przykuty do powierzchni,</i>

778
00:55:10,599 --> 00:55:13,894
<i>gdzie możemy zaobserwować zapewne</i>
<i>mniej niż dziesięć procent ich zachowania.</i>

779
00:55:14,144 --> 00:55:16,480
<i>Większość istotnych spraw</i>
<i>ma miejsce na dole.</i>

780
00:55:19,650 --> 00:55:21,068
Może użyjemy wysięgnika?

781
00:55:21,276 --> 00:55:22,236
Śmiało.

782
00:55:22,486 --> 00:55:24,071
Spróbujemy.

783
00:55:25,280 --> 00:55:27,783
<i>Coraz częściej polegam na takich okazjach,</i>

784
00:55:27,950 --> 00:55:31,203
<i>by pracować z ekipami mającymi</i>
<i>zaawansowany technicznie sprzęt.</i>

785
00:55:31,286 --> 00:55:33,914
<i>Tego typu instrumenty dają nam obraz</i>
<i>z perspektywy wieloryba.</i>

786
00:55:34,456 --> 00:55:35,582
<i>Jakbyśmy byli u nich.</i>

787
00:55:35,749 --> 00:55:37,835
<i>Mamy większą szansę</i>
<i>znaleźć odpowiedzi na pytania,</i>

788
00:55:38,210 --> 00:55:40,254
<i>które nurtują nas od dziesięcioleci.</i>

789
00:55:41,839 --> 00:55:42,965
Dobra, masz to?

790
00:55:43,131 --> 00:55:45,884
<i>Zaprojektowaliśmy dziadka</i>
<i>wszystkich wysięgników.</i>

791
00:55:46,176 --> 00:55:47,803
<i>Tego jeszcze nikt nie próbował.</i>

792
00:55:48,428 --> 00:55:49,471
Tak, mam.

793
00:55:49,638 --> 00:55:53,308
<i>Cały system musi być solidny i mocny,</i>

794
00:55:53,642 --> 00:55:57,354
<i>by wytrzymać ruch w wodzie przy prędkości</i>
<i>czterech czy pięciu węzłów,</i>

795
00:55:57,521 --> 00:55:59,022
<i>czasem nawet sześciu.</i>

796
00:56:01,233 --> 00:56:04,194
<i>Paul liczy na to, że uchwyci</i>
<i>unikalną podwodną perspektywę</i>

797
00:56:04,361 --> 00:56:06,238
<i>tej wielkiej rywalizacji.</i>

798
00:56:08,407 --> 00:56:11,159
<i>Przygotowuje monitor na górnym pokładzie.</i>

799
00:56:12,703 --> 00:56:15,789
<i>Gdy łódź pędzi,</i>
<i>by dogonić szarżujące giganty,</i>

800
00:56:16,248 --> 00:56:19,626
<i>szyper Tad musi ją ustawić obok nich.</i>

801
00:56:28,343 --> 00:56:29,636
<i>Dobra, są dwa wieloryby.</i>

802
00:56:30,345 --> 00:56:32,431
<i>Teraz w kadrze są trzy.</i>

803
00:56:33,181 --> 00:56:35,434
Teraz mam jednego w samym środku.

804
00:56:36,018 --> 00:56:37,561
<i>Świetne miejsce, Tad.</i>

805
00:56:38,562 --> 00:56:42,065
<i>Płynie dokładnie tutaj, bardzo dobrze.</i>

806
00:56:43,901 --> 00:56:45,736
Zwolnij i pozwól tamtym nas dogonić.

807
00:56:47,112 --> 00:56:49,823
<i>Łącząc ujęcia podwodne i nawodne</i>

808
00:56:51,408 --> 00:56:53,493
<i>z ujęciami ze śmigłowca…</i>

809
00:56:54,786 --> 00:56:57,205
<i>To jest świetne, Tad. Tak trzymaj.</i>

810
00:56:57,331 --> 00:57:02,085
<i>…zaczyna ujawniać intensywność bitwy</i>
<i>jak nigdy przedtem.</i>

811
00:57:05,047 --> 00:57:07,966
Dobra, jeden nadpływa z dołu.
Świetne miejsce, Tad.

812
00:57:08,342 --> 00:57:12,137
<i>I płynie dokładnie tutaj, bardzo dobrze.</i>

813
00:57:16,767 --> 00:57:17,768
<i>Rany.</i>

814
00:57:22,981 --> 00:57:25,150
<i>Wszystkie wieloryby nurkują w głębiny.</i>

815
00:57:30,280 --> 00:57:31,490
<i>Nurkują.</i>

816
00:57:32,950 --> 00:57:34,409
<i>I popłynęły.</i>

817
00:57:34,993 --> 00:57:37,329
Widzimy, jak wszystkie nurkują
w stronę dna,

818
00:57:37,496 --> 00:57:38,830
schodzą na jakieś 200 stóp.

819
00:57:40,540 --> 00:57:42,125
Czasami jest… możemy je śledzić

820
00:57:42,292 --> 00:57:43,877
do samego dna, gdzie je widać.

821
00:57:44,044 --> 00:57:46,505
Chyba ocierają się o dno
na głębokości 200 stóp.

822
00:57:46,755 --> 00:57:48,256
Gdybyśmy mieli tam kamerę,

823
00:57:48,423 --> 00:57:50,592
dowiedzielibyśmy się, gdzie to się dzieje.

824
00:57:50,759 --> 00:57:54,054
Może właśnie tam odbywa się kopulacja.

825
00:57:54,763 --> 00:57:56,181
- Kto wie?
- Wypływają.

826
00:57:56,348 --> 00:57:57,641
Wciąż są obok nas.

827
00:57:57,975 --> 00:58:00,185
<i>Nagle, po gwałtownym wynurzeniu,</i>

828
00:58:00,727 --> 00:58:03,772
<i>konflikt zostaje wznowiony</i>
<i>z jeszcze większą siłą.</i>

829
00:58:04,982 --> 00:58:06,817
Tak, bo to jest…

830
00:58:07,359 --> 00:58:09,569
To wygląda naprawdę dobrze.

831
00:58:10,904 --> 00:58:14,199
<i>Ponad 25 samców mknie obok kamery,</i>

832
00:58:14,658 --> 00:58:16,702
<i>wypuszczając strugi agresywnych bąbelków.</i>

833
00:58:17,494 --> 00:58:19,037
<i>- Dużo bąbelków.</i>
<i>- Tak.</i>

834
00:58:19,413 --> 00:58:20,539
<i>Strasznie dużo.</i>

835
00:58:29,798 --> 00:58:33,051
<i>Osobniki z tyłu</i>
<i>próbują zepchnąć te z przodu w dół,</i>

836
00:58:33,969 --> 00:58:38,765
<i>bezwzględnie taranując je w celu</i>
<i>ich zwolnienia i zbliżenia się do samicy.</i>

837
00:58:42,978 --> 00:58:47,441
<i>To największa</i>
<i>oceaniczna rywalizacja w naturze.</i>

838
00:58:52,112 --> 00:58:54,448
<i>W końcu, gdy inne samce się męczą,</i>

839
00:58:54,656 --> 00:58:57,868
<i>dwóch najszybszych</i>
<i>i najsilniejszych zajmuje pozycje</i>

840
00:58:59,286 --> 00:59:01,121
<i>zaraz za samicą.</i>

841
00:59:13,884 --> 00:59:16,887
<i>W ostatnim momencie jeden z konkurentów</i>
<i>rzuca się do przodu</i>

842
00:59:17,095 --> 00:59:18,764
<i>i zmusza rywala do zanurzenia…</i>

843
00:59:21,558 --> 00:59:23,060
<i>wyrzucając go z wyścigu…</i>

844
00:59:24,936 --> 00:59:27,522
<i>i zajmuje miejsce zwycięzcy.</i>

845
00:59:34,821 --> 00:59:35,989
I zniknęły.

846
00:59:37,866 --> 00:59:39,159
Popłynęły.

847
00:59:43,622 --> 00:59:46,374
<i>Ta bitwa nareszcie się skończyła.</i>

848
00:59:48,919 --> 00:59:52,297
<i>Jeden potężny humbak wywalczył sobie prawo</i>

849
00:59:52,547 --> 00:59:55,383
<i>opiekowania się naszą samotną samicą.</i>

850
01:00:01,973 --> 01:00:05,018
<i>Filmowanie tego wspaniałego wydarzenia</i>
<i>było możliwe tylko dlatego,</i>

851
01:00:05,185 --> 01:00:08,980
<i>że ochrona pozwoliła</i>
<i>na odbudowanie społeczności wielorybów.</i>

852
01:00:12,317 --> 01:00:16,071
<i>Niestety takie szczęśliwe historie</i>
<i>są rzadko spotykane.</i>

853
01:00:17,030 --> 01:00:18,406
<i>W przeciwieństwie do humbaków,</i>

854
01:00:19,074 --> 01:00:23,662
<i>populacje największych oceanicznych</i>
<i>drapieżników bardzo się zmniejszyły.</i>

855
01:00:28,959 --> 01:00:32,671
<i>Każdego roku poławia się</i>
<i>ponad sto milionów rekinów,</i>

856
01:00:33,421 --> 01:00:36,466
<i>by zaspokoić zapotrzebowanie</i>
<i>na ich płetwy.</i>

857
01:00:38,468 --> 01:00:42,472
<i>Giganty jak ten żarłacz tygrysi</i>
<i>stają się coraz rzadsze.</i>

858
01:00:44,432 --> 01:00:48,270
<i>A ich rozdmuchana reputacja przerażających</i>
<i>i zabójczych drapieżników</i>

859
01:00:48,728 --> 01:00:50,105
<i>wcale im nie pomogła.</i>

860
01:00:58,405 --> 01:01:01,199
<i>Jednakże Paul,</i>
<i>filmując rekiny od wielu lat,</i>

861
01:01:01,366 --> 01:01:04,536
<i>wie, że ten kreskówkowy stereotyp</i>
<i>jest całkowicie błędny.</i>

862
01:01:06,997 --> 01:01:09,833
Gdy pierwszy raz zobaczyłem rekiny
pod wodą, byłem pod wrażeniem

863
01:01:10,000 --> 01:01:13,461
ich niezwykłego piękna i gracji,

864
01:01:13,795 --> 01:01:18,133
zwinności i pełnej adaptacji do pływania.

865
01:01:18,592 --> 01:01:21,178
Kolejną rzeczą, jaka wywiera wrażenie

866
01:01:21,344 --> 01:01:23,471
po latach dorastania w strachu przed nimi,

867
01:01:23,638 --> 01:01:25,807
jest to, że zdają się tobie nie zagrażać.

868
01:01:26,141 --> 01:01:27,809
<i>Wcale nie są takie straszne.</i>

869
01:01:33,523 --> 01:01:35,192
<i>Gdy pojawiają się żarłacze tygrysie,</i>

870
01:01:36,234 --> 01:01:38,403
<i>ich obecność jest dominująca.</i>

871
01:01:38,737 --> 01:01:43,158
<i>Trzeba cały czas obserwować żarłacza</i>
<i>i nigdy nie odwracać się do niego plecami,</i>

872
01:01:43,283 --> 01:01:46,494
<i>ponieważ zazwyczaj wiedzą,</i>
<i>w którą stronę patrzysz</i>

873
01:01:46,953 --> 01:01:49,206
<i>i chcą znaleźć się za tobą.</i>

874
01:01:54,294 --> 01:01:57,214
<i>Lubią badać, lubią sprawdzać, czym jesteś.</i>

875
01:01:57,422 --> 01:02:01,468
<i>Częścią tego badania</i>
<i>może być trącanie nosem.</i>

876
01:02:05,222 --> 01:02:07,807
Wtedy można po prostu
położyć dłoń na jego nosie

877
01:02:07,974 --> 01:02:09,809
i delikatnie go odepchnąć.

878
01:02:10,185 --> 01:02:13,188
<i>Z jakim innym lądowym drapieżnikiem</i>
<i>można by było tak zrobić?</i>

879
01:02:13,355 --> 01:02:16,816
<i>Zrobienie tego pożywiającym się</i>
<i>niedźwiedziom, lwom czy tygrysom</i>

880
01:02:17,317 --> 01:02:18,777
<i>oznaczałoby okaleczenie.</i>

881
01:02:19,361 --> 01:02:22,781
<i>A jednak tu, z jednym</i>
<i>z największych drapieżników na planecie,</i>

882
01:02:23,114 --> 01:02:25,116
<i>z punktu widzenia tego, co o nich myślimy,</i>

883
01:02:25,450 --> 01:02:27,744
<i>jest to najzupełniej bezpieczne, więc…</i>

884
01:02:39,881 --> 01:02:42,676
<i>Rekiny są nie tylko</i>
<i>nierozumiane przez ludzi,</i>

885
01:02:43,260 --> 01:02:47,514
<i>ale ich ważna rola w utrzymywaniu</i>
<i>zrównoważonego oceanicznego ekosystemu</i>

886
01:02:48,223 --> 01:02:49,683
<i>jest często niezauważana.</i>

887
01:02:55,563 --> 01:02:58,441
<i>Na zdrowej rafie koralowej</i>
<i>jest wiele rekinów,</i>

888
01:02:58,984 --> 01:03:03,405
<i>ale w dzisiejszych oceanach</i>
<i>coraz ciężej jest takie rafy znaleźć.</i>

889
01:03:06,992 --> 01:03:10,870
<i>Podwodny operator Denis Lagrange</i>
<i>od wielu lat wie</i>

890
01:03:10,996 --> 01:03:13,581
<i>o jednym z ostatnich bastionów na Ziemi,</i>

891
01:03:13,957 --> 01:03:16,793
<i>gdzie tłumnie gromadzą się</i>
<i>rekiny szare rafowe.</i>

892
01:03:17,460 --> 01:03:22,215
<i>Przygotowuje się w Polinezji Francuskiej</i>
<i>do zejścia do wody pełnej rekinów.</i>

893
01:03:30,223 --> 01:03:34,686
<i>Podczas przypływu pojawiają się tu</i>
<i>setki rekinów rafowych.</i>

894
01:03:44,446 --> 01:03:48,116
<i>Tak samo jak Paul, Denis nie obawia się</i>
<i>tych szczytowych drapieżników,</i>

895
01:03:48,533 --> 01:03:51,036
<i>gdyż wie, że nie figuruje</i>
<i>w ich karcie dań.</i>

896
01:03:52,746 --> 01:03:56,708
<i>Uważam rekiny za najbardziej</i>
<i>niesamowite stworzenia w oceanie</i>

897
01:03:56,875 --> 01:03:58,460
<i>i da się to poczuć.</i>

898
01:04:02,797 --> 01:04:05,884
<i>Gdy te wszystkie rekiny się zbiorą</i>

899
01:04:06,051 --> 01:04:08,011
<i>i są mocno zagęszczone,</i>

900
01:04:08,345 --> 01:04:10,263
<i>jest to niesamowity spektakl,</i>

901
01:04:10,430 --> 01:04:14,184
<i>a Polinezja Francuska jest chyba</i>
<i>ostatnim miejscem na świecie,</i>

902
01:04:14,726 --> 01:04:15,894
<i>gdzie można go obejrzeć.</i>

903
01:04:18,521 --> 01:04:22,150
<i>Próbujemy usprawiedliwić, dlaczego rekiny</i>
<i>powinno się ratować, a nie zabijać,</i>

904
01:04:22,317 --> 01:04:24,402
<i>próbujemy walczyć z połowem dla płetw,</i>

905
01:04:24,569 --> 01:04:26,821
<i>ale uważam, że to ważne, by to powtarzać,</i>

906
01:04:27,238 --> 01:04:29,407
<i>ponieważ są one na szczycie</i>
<i>łańcucha pokarmowego.</i>

907
01:04:29,866 --> 01:04:32,786
<i>Oczyszczają rafę ze wszystkich</i>
<i>naturalnych nieczystości.</i>

908
01:04:52,514 --> 01:04:56,935
<i>Jeśli zabraknie drapieżników,</i>
<i>rafa nie będzie w dobrym stanie.</i>

909
01:04:57,102 --> 01:04:58,311
<i>Taka jest rzeczywistość.</i>

910
01:04:59,521 --> 01:05:01,481
<i>Musimy bardzo się starać chronić rekiny.</i>

911
01:05:01,898 --> 01:05:04,901
Polinezja Francuska jako jedyny
kraj na świecie

912
01:05:05,151 --> 01:05:07,862
naprawdę je chroni.
Tak stanowi tutejsze prawo.

913
01:05:08,029 --> 01:05:11,116
Nie wolno zabijać ani łowić rekinów.

914
01:05:12,700 --> 01:05:14,994
<i>Ochrona rekinów w tych wodach</i>

915
01:05:15,161 --> 01:05:18,289
<i>pozwala im wypełnić swoją rolę</i>
<i>ważnych myśliwych.</i>

916
01:05:20,417 --> 01:05:22,961
<i>Jednakże większość rekinów</i>
<i>nie poluje w świetle dnia.</i>

917
01:05:23,336 --> 01:05:26,589
<i>Poważne łowy rozpoczynają się po zmroku.</i>

918
01:05:28,341 --> 01:05:31,386
<i>Kolejne nurkowanie Denisa</i>
<i>będzie trudniejszym wyzwaniem,</i>

919
01:05:32,178 --> 01:05:36,307
<i>sfilmuje rekiny polujące w nocy.</i>

920
01:05:39,894 --> 01:05:42,397
<i>Ekipa zakłada specjalne kolczugi</i>

921
01:05:42,772 --> 01:05:46,276
<i>zaprojektowane, by zatrzymywały</i>
<i>zęby rekinów przed przebiciem skóry.</i>

922
01:05:48,194 --> 01:05:50,989
<i>Rekiny zwykle nie gryzą ludzi celowo.</i>

923
01:05:51,698 --> 01:05:55,618
<i>Ale będąc w środku krwiożerczego szału,</i>
<i>lepiej się zabezpieczyć.</i>

924
01:05:57,036 --> 01:06:00,790
Spodziewamy się,
że dziś będzie dużo akcji.

925
01:06:02,333 --> 01:06:03,751
Mam nadzieję, że przeżyjemy.

926
01:06:04,294 --> 01:06:06,129
- Idziemy teraz?
- Idziemy.

927
01:06:06,463 --> 01:06:07,464
Tak.

928
01:06:09,424 --> 01:06:11,176
- W porządku?
- W porządku?

929
01:06:11,593 --> 01:06:12,677
Tak.

930
01:06:15,722 --> 01:06:18,391
<i>Przypomina to bardziej</i>
<i>akcję oddziałów specjalnych.</i>

931
01:06:19,350 --> 01:06:20,727
<i>I musi tak być.</i>

932
01:06:39,579 --> 01:06:41,831
<i>Kilka rekinów pojawiło się od razu.</i>

933
01:06:44,834 --> 01:06:46,586
<i>Rekinów zaczyna szybko przybywać.</i>

934
01:06:54,219 --> 01:06:56,137
<i>Gdy pierwszy raz nurkuje się na rafie</i>

935
01:06:56,513 --> 01:06:59,724
<i>i widzi się</i>
<i>tak ogromną liczbę rekinów razem,</i>

936
01:07:00,517 --> 01:07:01,935
<i>może to być trochę straszne.</i>

937
01:07:09,734 --> 01:07:11,361
<i>Zespół na powierzchni jest niespokojny.</i>

938
01:07:11,986 --> 01:07:14,656
<i>Widzą z góry gromadzące się rekiny.</i>

939
01:07:16,241 --> 01:07:17,951
<i>Nigdy tego nie widzieliśmy.</i>

940
01:07:18,117 --> 01:07:20,328
<i>W ciągu dnia rekiny są jakby leniwe,</i>

941
01:07:20,495 --> 01:07:22,872
<i>ale gdy nurkuje się z nimi w nocy,</i>

942
01:07:23,373 --> 01:07:26,000
<i>można dostrzec, jak potężne mogą one być.</i>

943
01:07:32,257 --> 01:07:35,009
<i>Dopóki ryby się ukrywają,</i>
<i>nurkowie są bezpieczni.</i>

944
01:07:41,266 --> 01:07:43,268
<i>Jednakże nerwowa ryba rafowa</i>
<i>wychodzi z ukrycia</i>

945
01:07:44,435 --> 01:07:46,145
<i>i rozpoczyna się krwiożerczy szał.</i>

946
01:07:47,313 --> 01:07:50,358
<i>Zjedzenie przez rekina to poważna sprawa.</i>

947
01:07:50,525 --> 01:07:54,028
<i>Gdy pływają przed tobą ich setki</i>
<i>albo płyną wprost na ciebie,</i>

948
01:07:54,195 --> 01:07:56,990
<i>ty ich nie obchodzisz.</i>
<i>One chcą tylko tej ryby.</i>

949
01:08:20,054 --> 01:08:21,764
Nie!

950
01:08:30,940 --> 01:08:33,526
Udało się!

951
01:08:37,113 --> 01:08:40,033
Wtedy trzeba uważać na rybki
przepływające pomiędzy nami.

952
01:08:40,199 --> 01:08:42,410
- <i>Oh là là,</i> tak.
- Uciekaj.

953
01:08:42,744 --> 01:08:45,580
Gdy są oszalałe i jest ich dużo,

954
01:08:45,830 --> 01:08:48,916
<i>jeśli płyną na ciebie, przytłaczają cię.</i>

955
01:08:49,083 --> 01:08:52,879
Poczułem to.
Mała ryba wypłynęła z koralowca,

956
01:08:53,046 --> 01:08:55,632
<i>a one zaatakowały,</i>
<i>tobą wcale się nie przejmując.</i>

957
01:08:55,798 --> 01:08:57,216
Po prostu chciały dopaść rybę.

958
01:08:57,550 --> 01:08:59,719
To było niczym rzeka, płynąca woda.

959
01:08:59,886 --> 01:09:01,638
A później kolejny obraz,

960
01:09:02,221 --> 01:09:05,308
on w centrum Los Angeles,
w godzinach szczytu.

961
01:09:05,475 --> 01:09:06,684
<i>Jak pokazują w filmach.</i>

962
01:09:08,645 --> 01:09:11,272
Wielkie zamieszanie
i wszechobecne samochody.

963
01:09:11,856 --> 01:09:15,735
<i>Autostrada zapełniona autami,</i>
<i>wielki korek,</i>

964
01:09:15,902 --> 01:09:17,612
a pośrodku tego wszystkiego Denis.

965
01:09:17,820 --> 01:09:20,114
- Byłem w Los…
- Jakby to płynęło,

966
01:09:20,740 --> 01:09:23,034
jak woda, rekiny go opływały.

967
01:09:26,037 --> 01:09:29,791
One są tu już od 400 milionów lat.

968
01:09:30,625 --> 01:09:33,711
To znaczy, ten gatunek jest…
Gdy widzi się, jak polują,

969
01:09:34,253 --> 01:09:37,674
to ewolucja uczyniła je takimi potężnymi.

970
01:09:37,840 --> 01:09:39,092
Najlepszymi.

971
01:09:39,884 --> 01:09:42,261
Rekiny podczas polowania to coś pięknego.

972
01:09:42,553 --> 01:09:43,554
<i>Pięknego.</i>

973
01:09:53,398 --> 01:09:55,858
<i>Podczas naszej filmowej wyprawy</i>
<i>mającej na celu</i>

974
01:09:56,025 --> 01:09:58,861
<i>pokazanie małego fragmentu</i>
<i>świata delfinów,</i>

975
01:09:59,779 --> 01:10:01,572
<i>zespół odwiedził wyjątkowe miejsca,</i>

976
01:10:02,281 --> 01:10:05,201
<i>z których wiele jest ostatnimi przykładami</i>

977
01:10:05,368 --> 01:10:07,495
<i>kwitnących oceanicznych społeczności.</i>

978
01:10:09,580 --> 01:10:12,041
<i>Zdrowe rafy koralowe, bogate w życie,</i>

979
01:10:12,375 --> 01:10:16,379
<i>kiedyś okalały każdą połać lądu</i>
<i>w tropikalnych oceanach,</i>

980
01:10:17,463 --> 01:10:20,174
<i>lecz do dziś przetrwało ich niewiele.</i>

981
01:10:21,259 --> 01:10:23,636
<i>To my je zabijamy.</i>

982
01:10:26,472 --> 01:10:28,850
<i>Zanieczyszczenie</i>
<i>i niezrównoważone rybołówstwo</i>

983
01:10:29,142 --> 01:10:33,229
<i>są jednymi z niszczycielskich praktyk</i>
<i>niosących im śmierć.</i>

984
01:10:44,490 --> 01:10:48,494
<i>Niestety, podczas trzech lat,</i>
<i>podczas których powstawał ten film,</i>

985
01:10:48,995 --> 01:10:52,415
<i>jedna trzecia powierzchni</i>
<i>Wielkiej Rafy Koralowej wyblakła i umarła.</i>

986
01:10:55,710 --> 01:10:59,464
<i>Jeśli nie podejmiemy natychmiastowych</i>
<i>działań, naukowcy przepowiadają,</i>

987
01:10:59,630 --> 01:11:04,719
<i>że prawie wszystkie rafy koralowe zostaną</i>
<i>zniszczone w ciągu najbliższych 50 lat.</i>

988
01:11:06,596 --> 01:11:09,098
<i>Niezliczone stworzenia przestaną istnieć.</i>

989
01:11:11,058 --> 01:11:14,353
<i>A nasze delfiny stracą ich ważny dom.</i>

990
01:11:18,900 --> 01:11:24,113
<i>Ale nadzieję niesie</i>
<i>jedno z najprostszych rozwiązań…</i>

991
01:11:25,740 --> 01:11:26,824
<i>ochrona.</i>

992
01:11:29,786 --> 01:11:34,999
<i>Najlepszym przykładem</i>
<i>jest wyspa Palau w Mikronezji.</i>

993
01:11:36,876 --> 01:11:40,254
<i>Didier przybył tu,</i>
<i>by zarejestrować wyjątkowe wydarzenie.</i>

994
01:11:41,380 --> 01:11:44,467
<i>Gdy dowiedziałem się, że będę na Palau,</i>

995
01:11:44,550 --> 01:11:47,011
<i>ucieszyłem się, bo nigdy tam nie byłem.</i>

996
01:11:48,346 --> 01:11:52,600
<i>Gdy zanurzyłem głowę w wodzie,</i>
<i>zrozumiałem, jak tam jest pięknie.</i>

997
01:11:54,435 --> 01:11:57,271
<i>Jest to miejsce, gdzie występują</i>
<i>silne wznoszenia wód,</i>

998
01:11:57,480 --> 01:11:59,774
<i>które pchają bogatą</i>
<i>w substancje odżywcze wodę</i>

999
01:12:00,900 --> 01:12:02,068
<i>z głębin ku górze.</i>

1000
01:12:02,360 --> 01:12:05,655
<i>Tworzy to pierwszorzędną rafę,</i>
<i>bardzo bogatą w życie.</i>

1001
01:12:06,155 --> 01:12:07,615
<i>Jest tam całe mnóstwo ryb.</i>

1002
01:12:08,825 --> 01:12:10,159
<i>I nie tylko tych małych.</i>

1003
01:12:10,910 --> 01:12:12,745
<i>Olbrzymy i inne drapieżniki…</i>

1004
01:12:15,248 --> 01:12:17,708
<i>Wszelkie ryby.</i>
<i>Mamy tu cały łańcuch pokarmowy.</i>

1005
01:12:19,669 --> 01:12:23,548
<i>Manty, setki rekinów, wszystkie tu są.</i>

1006
01:12:30,555 --> 01:12:35,768
<i>W 1998 roku wszyscy myśleli,</i>
<i>że ta rafa mogła przepaść na zawsze.</i>

1007
01:12:37,395 --> 01:12:40,690
<i>Zjawisko El Niño wybieliło</i>
<i>i zabiło koralowce.</i>

1008
01:12:42,692 --> 01:12:45,778
<i>Ale wiecie-kto wkroczyli do akcji:</i>

1009
01:12:47,280 --> 01:12:49,407
<i>nasze zaufane papugoryby.</i>

1010
01:12:51,117 --> 01:12:54,203
<i>A dzięki dodatkowej pomocy</i>
<i>rządowej ochrony</i>

1011
01:12:55,246 --> 01:12:57,582
<i>rafa jest teraz zupełnie jak nowa.</i>

1012
01:13:06,674 --> 01:13:11,596
<i>Nie jest zaskoczeniem, że Palau jest teraz</i>
<i>znana ze swych rybich zgromadzeń.</i>

1013
01:13:12,805 --> 01:13:17,518
<i>Każdej pełni księżyca papugoryby</i>
<i>zbierają się o świcie, by złożyć ikrę.</i>

1014
01:13:19,061 --> 01:13:23,482
<i>Didier przybył tu, by zarejestrować</i>
<i>właśnie to legendarne przedstawienie.</i>

1015
01:13:32,450 --> 01:13:35,620
<i>Filmowanie składania ikry przez papugoryby</i>
<i>jest wyjątkowym wydarzeniem,</i>

1016
01:13:35,786 --> 01:13:38,873
<i>ponieważ robię to po raz pierwszy.</i>

1017
01:13:40,458 --> 01:13:42,043
<i>Najpierw widzi się te wszystkie ryby.</i>

1018
01:13:43,920 --> 01:13:46,756
<i>Nie dziesięć, trzydzieści. Są ich setki.</i>

1019
01:13:48,549 --> 01:13:51,844
<i>Są to duże, ciężkie ryby</i>
<i>ważące jakieś 20, 30 kilogramów.</i>

1020
01:13:53,971 --> 01:13:56,724
<i>Dla operatora jest to coś wyjątkowego.</i>

1021
01:14:03,356 --> 01:14:06,359
<i>Didier musi być opanowany</i>
<i>i gotowy przez cały czas,</i>

1022
01:14:07,068 --> 01:14:10,821
<i>ponieważ złożenie ikry</i>
<i>może nastąpić w każdej chwili.</i>

1023
01:14:12,073 --> 01:14:14,200
<i>Gdy się gromadzą, a ty jesteś na rafie,</i>

1024
01:14:14,617 --> 01:14:17,411
<i>musisz czekać i czekać, aż tu nagle</i>

1025
01:14:17,578 --> 01:14:19,664
<i>one się zatrzymują</i>

1026
01:14:19,997 --> 01:14:22,375
<i>i wtedy zaczyna się całą zabawa.</i>

1027
01:14:23,084 --> 01:14:25,920
<i>Wtedy rzeczy się komplikują,</i>

1028
01:14:26,420 --> 01:14:28,089
<i>bo trzeba płynąć pod prąd,</i>

1029
01:14:28,422 --> 01:14:31,175
<i>a ludzie nie są w stanie</i>
<i>dorównać w tym rybom.</i>

1030
01:14:31,342 --> 01:14:33,052
<i>Są od nas znacznie szybsze.</i>

1031
01:14:33,970 --> 01:14:36,305
<i>Gdy pierwsza samica zamierza złożyć ikrę,</i>

1032
01:14:36,472 --> 01:14:38,182
<i>całą reszta się do niej dołączy.</i>

1033
01:14:38,349 --> 01:14:41,102
<i>Płyną w górę, a samce płyną za nimi.</i>

1034
01:14:41,268 --> 01:14:43,396
<i>Dwa, trzy, cztery, czasem nawet dziesięć.</i>

1035
01:14:43,562 --> 01:14:47,108
<i>Trzeba mieć dobry refleks,</i>
<i>bo dzieje się to bardzo szybko.</i>

1036
01:14:47,733 --> 01:14:49,694
<i>Żeby nic nie przegapić.</i>

1037
01:14:51,362 --> 01:14:55,741
<i>Miliony jajeczek papugoryb zostają</i>
<i>uwolnione do ciepłych prądów oceanicznych,</i>

1038
01:14:56,200 --> 01:14:59,829
<i>tworząc nowe pokolenie</i>
<i>obrońców raf koralowych.</i>

1039
01:15:05,334 --> 01:15:08,170
<i>Odkrywając te widowiska na całym świecie,</i>

1040
01:15:08,921 --> 01:15:13,092
<i>nasi filmowcy pozwolili nam</i>
<i>na cenny wgląd w to,</i>

1041
01:15:13,342 --> 01:15:16,554
<i>jak my możemy pomóc</i>
<i>naszym delikatnym oceanom.</i>

1042
01:15:21,058 --> 01:15:22,893
<i>Pod międzynarodową ochroną</i>

1043
01:15:23,561 --> 01:15:27,064
<i>więcej miejsc jak Palau</i>
<i>miałoby szansę powrócić do zdrowia,</i>

1044
01:15:31,485 --> 01:15:34,697
<i>tworząc zdrowszy</i>
<i>i bardziej produktywny ocean.</i>

1045
01:15:37,908 --> 01:15:40,619
<i>Pełen niezwykłych postaci,</i>

1046
01:15:42,288 --> 01:15:47,460
<i>który będzie się rozwijał</i>
<i>jeszcze przez długie lata.</i>

1047
01:17:41,657 --> 01:17:43,701
Napisy: Grzegorz Marczyk