Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Πύρινη σφαίρα:Επισκέπτες από άλλους κόσμους
ΜΕΡΙΔΑ, ΜΕΞΙΚΟΗ ΜΕΡΑ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ
Μέριδα, στη χερσόνησο Γιουκατάν.
Σημείο μηδέν του μεγαλύτερου κατακλυσμούπου συνέβη στον πλανήτη μας.
Ένας ολόκληρος αστεροειδήςπροσέκρουσε εδώ.
Αυτό συνέβη εκατομμύρια χρόνιαπριν από την εμφάνιση του ανθρώπου,
κι όμως αυτό το τελετουργικότης πύρινης μπάλας είναι σαν αναπαράσταση.
Οι αρχαίοι Μάγια αποκλείεται να το ήξεραν.
Δεν γνωρίζουμετι μας επιφυλάσσει το μέλλον…
ΤΣΕΛΙΑΜΠΙΝΣΚ, ΣΙΒΗΡΙΑ
που θα μας καταστρέψει.
Αλλά θα είναι σαν αυτήν την πύρινη μπάλαπάνω από τη Σιβηρία,
απλώς πολύ μεγαλύτερη.
Αυτό που κατέγραψαναπλές κάμερες σε αυτοκίνητα
μοιάζει με επιστημονική φαντασία.
Επισκέπτες από άλλους κόσμους,
από τα βάθη του σύμπαντος, έχουν έρθει.
Κι αναρίθμητοι άλλοι έρχονται.
ΚΡΑΤΗΡΑΣ ΓΟΥΛΦ ΚΡΙΚΔΥΤΙΚΗ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
Αν είναι να συμβεί κάτι μεγάλο,
θα φωτίσει τον ουρανό,ακόμα κι αν είναι μέρα.
Αυτό, όμως,μπορεί να απέχει εκατομμύρια χρόνια.
Στον πλανήτη μας έχουν πέσειπολλές φορές μετεωρίτες.
Οι πιο μεγάλοι έχουν αλλάξειτη γεωμορφολογία σε ολόκληρες περιοχές.
Αλλά έχουν αφήσεικαι βαθύ το σημάδι τους στους πολιτισμούς.
Ένα καλό παράδειγμαείναι ο ισλαμικός πολιτισμός.
Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση,
ο Θεός έστειλε μια πέτρα από τον ουρανό,
ως οδηγό για να χτίσουνο Αδάμ κι η Εύα ένα ιερό.
Ο μετεωρίτης έπεσε
εκεί όπου χτίστηκε αργότερα η Μέκκα.
ΜΕΚΚΑ, ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ
Είμαστε εδώ, στον ιερότερο τόποτου μουσουλμανικού κόσμου.
Στο κέντρο του βρίσκεται η Κάαμπα.
Στην ανατολική της γωνία, η Μαύρη Λίθος.
Λατρευότανκαι πριν από την εποχή του Ισλάμ,
για τουλάχιστον χίλια χρόνιαπριν ο προφήτης Μωάμεθ ιδρύσει το Ισλάμ.
Η Μαύρη Λίθοςπεριβάλλεται αποκλειστικά από ασήμι
και δεν επιτρέπεταινα την εξετάσει κανείς,
αλλά είναι σχεδόν βέβαιοπως πρόκειται για μετεωρίτη.
Το Ισλάμ μετρά 1,9 δισεκατομμύρια πιστών.
Για τους προσκυνητές,
η Μαύρη Λίθος είναιαπό τα πιο λατρευτικά κειμήλια.
Προσελκύει αμέτρητα εκατομμύριααγγιγμάτων και ασπασμών.
Αν δεν είσαι μουσουλμάνος, δεν επιτρέπεταιούτε καν να μπεις στην ιερή πόλη.
Αναγκαστικά χρησιμοποιήσαμε το βίντεοαπό το κινητό ενός πιστού.
Ας επιστρέψουμε στη σιωπηλή απεραντοσύνητης ερήμου της Αυστραλίας.
Ο Κλάιβ Οπενχάιμεραπό το Πανεπιστήμιο του Cambridge,
που ξεκίνησε το ταξίδι αυτής της ταινίας,μου εξηγεί…
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αυτήντην τεράστια τρύπα στο έδαφος το 1947,
όταν εντοπίστηκε από αέρος.
Ο κρατήρας έχει διάμετροπερίπου ένα χιλιόμετρο.
ΚΛΑΪΒ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ
Σχηματίστηκε όταν ένας αστεροειδήςκράματος σιδήρου-νικελίου
σε μέγεθος θωρηκτούκαι με ταχύτητα 15 χλμ. το δευτερόλεπτο
προσέκρουσε στη γη.
Τα τοιχώματα του κρατήρα εδώ
είναι φτιαγμένα από τις πέτρες
που θρυμματίστηκαν και εκτινάχθηκανκατά την πρόσκρουση.
Ο μετεωρίτης σχεδόν εξατμίστηκε.
Ελάχιστα θραύσματα
έχουν βρεθεί διάσπαρτα στην έρημο τριγύρω.
Το μοτίβο των εκτιναγμάτων
υποδηλώνειότι ο μετεωρίτης ήρθε από εκεί.
Οι θερμοκρασίες ήταν τόσο υψηλές,
που δημιουργήθηκε μια θερμική στήλη
η οποία διαπέρασε την ατμόσφαιρακι έφτασε ως τη στρατόσφαιρα,
δημιουργώντας μια βροχήαπό λιωμένα θραύσματα σε μεγάλη έκταση.
Φυσικά, εκλύθηκεκαι μια κολοσσιαία σεισμική ενέργεια
από την ίδια την πρόσκρουση.
Τεράστιοι σεισμοί.
Είμαστε στη μέση της ερήμου,
αλλά, αν φανταστούμε αυτό το σενάριοσε αστικό περιβάλλον σήμερα,
θα ήταν απολύτως καταστροφικό.
Έχει χτυπηθεί ποτέ κανείςαπό μετεωρίτη;
Υπήρξε μια γυναίκα...που χτυπήθηκε από μετεωρίτη,
ο οποίος τρύπησε τη στέγη του σπιτιού της
ενώ εκείνη έβλεπε τηλεόρασηκαθισμένη σε μια πολυθρόνα.
Ο μετεωρίτης Σαϊλακάουγκα.
30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 195412:46 μ.μ.
Επέζησε, αλλά είχε έναν φρικτό μώλωπα.
ΑΝΝ ΧΟΤΖΙΣΣΑΪΛΑΚΑΟΥΓΚΑ, ΑΛΑΜΠΑΜΑ
Όσο ψυχρή κι αφιλόξενηκι αν φαίνεται η περιοχή του κρατήρα,
εδώ ζούσαν πάντα Αβορίγινες.
Πολλοί βγάζουν το ψωμί τουςως καλλιτέχνες.
ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ ΜΠΙΛΙΛΟΥΝΑ
Όπως αυτοί στην πλησιέστερη κοινότητα,την Μπιλιλούνα.
Δεν ήταν μάρτυρες της πρόσκρουσηςπου συνέβη πάνω από 100.000 χρόνια πριν,
αλλά υπάρχουν πιο πρόσφατα γεγονότα
που μπορεί να πυροδότησαντην πολιτιστική μνήμη.
Στους πίνακές τουςεμφανίζεται συχνά ως μοτίβο ο κρατήρας,
αλλά ο αντίκτυπος είναι βαθύτερος.
Συναντήσαμε την Κέιτι Ντάρκι,
μια από τις σπουδαιότερες καλλιτέχνιδεςτης κοινότητας.
Αυτός δεν είναι δικός σου πίνακας;
Ας δούμε αυτόν.
Πες μας, σε παρακαλώ, τι ακριβώς βλέπουμε.
Είναι πανέμορφος πίνακας.
Αυτός είναι ο αμμόλοφος…
κι εδώ είναι το γρασίδι.
Και δεν έχει καθόλου κάρντι.Καθόλου πατάτες.
Κ. ΝΤΑΡΚΙΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
Πολλά χρόνια πριν, οι γηραιότεροι έλεγαν…
ότι κάποιος πήγε κάποτενα κυνηγήσει πουλιά.
Διέσχισε το τούνελ κάτω από το ποτάμι,
αυτό που εμείς λέμε ρυάκι.
Βγήκε στην άλλη πλευρά του κρατήρα
και μετά επέστρεψε από εκεί που ήρθε
όσο κυνηγούσε.
Σε αυτήν την ιστορία,πώς σχηματίστηκε ο κρατήρας;
Ποια είναι η προέλευση;
Όσοι δεν είναι Αβορίγινες λένεότι εκεί έπεσε μετεωρίτης.
-Εμείς το λέμε αυτό, οι λευκοί.-Ιστορίες των λευκών.
Κάποιοι λένε πως έπεσε ένα αστέρι.
Αλλά οι πρόγονοί μαςκαι οι γηραιότεροι λένε
ότι εκεί έπεσε ο Πολύχρωμος Όφις.
Έτσι έχουμε τρεις διαφορετικές ιστορίεςγια τον κρατήρα.
Αλλά όλες ενώνονται σε μία.
Πηγαίνουμε πάντα τα παιδιά.
Κάθε σαββατοκύριακο κατασκηνώνουμε εκεί.
Ερχόμαστε σε επαφή με τους προγόνουςκαι την οικογένειά μας,
οι οποίοι μας προστατεύουνόταν είμαστε στον κρατήρα.
Είναι πολύ ιδιαίτερο μέρος για εμάς.
Και για τις οικογένειές μας.
Η πτώση μετεωριτών υπήρξε τυχαία.
Μία σημαντική συνέβη στη Γαλλία,στην περιοχή της Αλσατίας.
Εδώ, όμως, άλλαξε τη ζωή των ανθρώπων.Επηρέασε την Ιστορία.
Στο βάθος φαίνεται η πόλη Ένζισχαϊμ.
ΕΝΖΙΣΧΑΪΜΑΛΣΑΤΙΑ, ΓΑΛΛΙΑ
Τον 15ο αιώνα, εδώ γράφτηκε ιστορία,
επειδή η Αυτοκρατορία των Αψβούργωναπέκτησε νομιμότητα
λόγω της πτώσης ενός βράχου.
Μια επιγραφή σηματοδοτείτο σημείο όπου έπεσε.
Ο Κλάιβ πήγε εκείμε τον καθηγητή Σάιμον Σάφερ,
συνάδελφό τουστο Πανεπιστήμιο του Cambridge.
Σ. ΣΑΦΕΡΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ CAMBRIDGE
Είναι ιστορικός της επιστήμηςκι ένας από τους τελευταίους πολυμαθείς.
Τι συνέβη στις 7 Νοεμβρίου 1492;
Εκείνη την απίθανη μέρα,
εμφανίστηκε στον ουρανό,στα νοτιοανατολικά εκεί, μια πύρινη μπάλα,
η οποία κινούνταν απίστευτα γρήγορακαι σφύριζε καθώς πλησίαζε.
Προσέκρουσε σε αυτό το χωράφιγύρω στις 11:30 το πρωί.
Σύμφωνα με τις περισσότερες αναφορές,
στο χωράφι στεκόταν μόνο ένας άνθρωπος.
Ένας νεαρός βοσκός.
Θα είδε το πιο εντυπωσιακό θέαμα.
Θα είδε έναν βράχο 136 κιλώννα προσκρούει στο έδαφος
και να ανοίγει μια τρύπα.
Στις 7 Νοεμβρίου 1492,
τη στιγμή που έπεσε αυτός ο βράχος,
είχαν περάσει μόλις λίγες μέρεςαπό μια άλλη σημαντική άφιξη.
Ο Χριστόφορος Κολόμβοςκαι το πλήρωμά του είχαν φτάσει
στον Νέο Κόσμο, στην Καραϊβική.
Χάρη στον Κολόμβο, εντέλει,
φυτρώνει καλαμπόκι σε αυτό το χωράφι.
Είναι το αποτέλεσμα της ξαφνικής εμφάνισηςστην ευρωπαϊκή γεωργία
καλλιεργειών που ως τότεφύονταν μόνο στην Αμερική.
Η πτώση του βράχουήταν όντως τόσο σημαντική,
που κάποιες καταγραφές του έτους 1492
αναφέρουν την πέτρα του Ένζισχαϊμ
και αγνοούν τον Κολόμβο.
Η πτώση του βράχου ήταν θεϊκή παρέμβαση,όπως πίστευαν,
πολύ κοντάσε μια εξαιρετικά σημαντική πόλη,
στο Ένζισχαϊμ της Αλσατίας.
Το Ένζισχαϊμ τότε
ήταν η έδρα των αυστριακών δυνάμεων
σε αυτό το κομμάτι του κόσμου.
Μέσα σε δύο εβδομάδεςαπό την πτώση του βράχου,
ο Αυστριακός στρατιωτικός διοικητής,
ο αρχιστράτηγος Μαξιμιλιανός Α',έφτασε στην πόλη.
Μα, για όνομα του Θεού,γιατί έπεσε τότε εδώ ο βράχος;
Αυτό ήταν όντως θέλημα Θεού.
Για εκείνους τους ανθρώπους,
τα θαυμαστά υπερφυσικά σημάδιαστον ουρανό ήταν μηνύματα.
Αυτό ήταν ένα μέιλ σταλμένο από τον Θεό
στους υπηκόους του Μαξιμιλιανού,
για να τους πειότι η βασιλεία του ήταν έννομη
ότι θα νικούσε τους εχθρούς του
και ότι έπρεπε να υπακούνστις διαταγές του.
Από πού αντλείς το ενδιαφέρον σου;
Κάτι που με εντυπωσιάζειμε τους μετεωρίτες
είναι ότι οι ίδιοι φέρουν νόημα.
Φέρνουν μαζί τους κι άλλες συμφορές,όπως πίστευαν τότε.
Έφερναν... πτώματα,βατράχια και βροχή από αίμα.
Επιδημίες κι άλλες καταστροφές.
Ο μετεωρίτης είναι ένας οργανισμός,
ένα ζώο σχεδόν, που μας μιλά.
Αυτή είναι πολύ ισχυρήκαι εύγλωττη ιδέα.
Η ιδέα ότι οι μετεωρίτεςφέρουν κάποιο νόημα
και χρέος της ανθρωπότητας είναινα μεταφράσει το νόημα αυτό.
Ο Σάιμον Σάφερ θα συνέχιζε,
χωρίς να γίνεται βαρετός,ασταμάτητα, για άλλες οκτώ ώρες.
Θέλαμε, όμως, να δούμε τα απομεινάριατου βράχου στο τοπικό μουσείο.
Φαίνεται εξωπραγματικό,εξάπτει τη φαντασία.
Ο δήμαρχος της πόληςήθελε να μας χαιρετήσει,
συνοδευόμενος από φίλους του μετεωρίτη.
Αυτό το έμβλημα έχει κοπείαπό ένα ξυλόγλυπτο του μεσαίωνα.
Το βρίσκεις παντού.
Σήμερα, όμως, σημαίνει να αναπολείςκαι να προβλέπεις, σε διάστημα αιώνων.
Τα μέλη της αδελφότητας του βράχου
έχουν κατά νου κάποιο απώτερο μέλλον;
Τι σκέφτονται;
Τι μακροπρόθεσμα σχέδια έχουν;
Κι αν το ανθρώπινο είδος εξαφανιστεί;
Τι θα αφήσουμε να βρουν οι μελλοντικοίαστροναύτες ενός άγνωστου γαλαξία,
που να δηλώνει πως δεν εγκαταλείπουμεκανένα σύντροφο;
Ακριβώς δίπλα στον βράχο,ανακαλύψαμε μια εγκατάσταση.
"Γεια, με λένε Ζαν",
λέει το ολόγραμμα, ελπίζονταςοι εξωγήινοι να μιλούν γαλλικά.
"Είμαι ανθρακωρύχος.
Δείτε τι όμορφος που ήταν ο κόσμος μας".
"Όταν η απειλή για τον πλανήτηέγινε ορατή στον νυχτερινό ουρανό,
πήραμε προφυλάξεις.
Σκάψαμε τούνελκαι χτίσαμε υπόγεια καταφύγια.
Πιστεύουμε ότι μπορούμε να ζήσουμεγια μια ολόκληρη δεκαετία.
Αν έρθει ισχυρή πύρινη καταιγίδα,
πιστεύω ότι η ανθρώπινη φυλήθα το ξεπεράσει.
Αλλά δεν είμαι προφήτης.Ένας απλός ανθρακωρύχος είμαι".
"Σας εύχομαινα ολοκληρώσετε το ταξίδι σας καλά".
ΒΑΛΧΑΛ ΑΡΙΝΑ
ΟΣΛΟ, ΝΟΡΒΗΓΙΑ
Επόμενη στάση, το μεγάλο κλειστό γήπεδοστο Όσλο της Νορβηγίας.
Είναι τόσο μεγάλο,που στεγάζει ένα γήπεδο ποδοσφαίρου.
Εμείς, όμως,ενδιαφερόμαστε για τη στέγη του
και για αυτόν τον άντρα, τον Γιον Λάρσεν,
τον πιο διάσημο τζαζίστα της Νορβηγίας.
ΓΙΟΝ ΛΑΡΣΕΝ
Ως επιστήμονας από χόμπι
έχει κάθε δικαίωμα να βρίσκεταιπάνω σε αυτήν την οροφή.
Πώς ξεκίνησαν όλα αυτά;Πώς βρήκες αυτό το μέρος;
Έψαξα στο Google Earth
και βρήκα τη μεγαλύτερη στέγη που υπήρχε.
Αυτό το κλειστό γήπεδο είχε τότετη μεγαλύτερη στέγη στο Όσλο.
Και συνειδητοποίησα ότι…
ένα μικρό αντικείμενοθα κατρακυλούσε ως εδώ
και θα κατέληγε κοντά στη σχάρα.
Όπως βλέπετε, έχει πολύ χώμα εδώ,
αλλά εκεί θα βρούμεκοσμικά μικροσωματίδια.
Πώς ξεκίνησες;
Έχεις πίσω σου τέσσερις δεκαετίεςως επιτυχημένος μουσικός.
Γιατί κατέληξες στις στέγες;Για να γλιτώσεις από τους θαυμαστές;
Όχι. Μάζευα πάντοτε πέτρεςκαι με ενδιέφερε η Γεωλογία.
Ήταν το χόμπι μου όλη μου τη ζωή.
Πριν από δέκα χρόνια, καθώς έκανα πρωινόστο τραπέζι έξω,
ανακάλυψα ξαφνικάμια γυαλιστερή μαύρη κηλίδα
που λίγες στιγμές νωρίτερα δεν υπήρχε.
Την έπιασα με το δάχτυλο
και, λόγω της εμπειρίας μουως ερασιτέχνη ορυκτολόγου,
μπορούσα να δω… "Είναι μια μικρή πέτρα".
Και είπαμε
"Από πού ήρθε;Μήπως από το διάστημα; Δεν ξέρω".
Το έψαξα στο Google και βρήκα
ότι υπάρχουν κάποια παράξεναμικρά μικροσωματίδια στο σύμπαν
που λέγονται μικρομετεωρίτες.
Έτσι ξεκίνησαν όλα.
Πιστεύεις ότι υπάρχουν κι εδώ.
Με τι εξοπλισμό μαζεύεις αυτήν τη γλίτσα;
Βασικό όπλο μου είναι ο μαγνήτης.
Τον χρησιμοποιώ κυρίως επειδή…
οι μικρομετεωρίτες είναι μαγνητικοί.
Πρώτα βάζω τον μαγνήτη
μέσα σε ένα προστατευτικόπλαστικό σακουλάκι. Έτσι.
Μετά, το πιάσιμο είναι βολικό…
Είναι απίστευτοπου με τόσο πρωτόγονο εξοπλισμό
ο Γιον Λάρσεν ανακάλυψεένα νέο παρακλάδι της επιστήμης.
Από εδώ θα πάρουμε δείγμα τώρα.
Θα το σύρω στο έδαφος, έτσι.
Τα βαρύτερα σωματίδια θα κυλήσουνκαι θα κολλήσουν στο άνοιγμα.
Αυτά μπορεί να είναιμικροσκοπικά μαγνητικά σωματίδια.
Θα τα δω αργότερα με το μικροσκόπιο.
Πόσα τέτοια κοσμικά σωματίδιαεισέρχονται στην ατμόσφαιρα καθημερινά;
Γνωρίζουμε το νούμερο;
Ναι, περίπου 100 μετρικοί τόνοι.
Φαντάσου δύο μεγάλα φορτηγά άμμονα ρίχνουν κοσμική σκόνη στη Γη κάθε μέρα.
Αυτό αναλογεί σε ένα μικρό σωματίδιο
ανά έτος ανά τετραγωνικό μέτρο.
Τα σωματίδια αυτά είναι αγγελιοφόροι;
Φαίνεται να φέρνουνένα ιδιαίτερο μήνυμα για σένα.
Ναι, για μένα είναι.
Είναι και η παλιότερη μορφή ύληςπου υπάρχει.
Τίποτα δεν έχει ταξιδέψει μακρύτερα.
Όταν πιάνω έναν μικρομετεωρίτηκαι τον νιώθω στο δάχτυλό μου,
κανένας άνθρωπος δεν έχει αγγίξει ποτέκάτι παλαιότερο από αυτό.
Κοιτάς κατάματα την αιωνιότητα.
Είναι οι στάχτες μιας άλλης γενιάς,
μιας προηγούμενης γενιάς νεκρών άστρων.
Η ιστορία τους μας πηγαίνει πίσωστο Μπιγκ Μπανγκ.
Αυτός είναι ο Γιαν Μπρέιλι Κίλε,
ένας γεωλόγος που θα αναλύσειμε το μικροσκόπιο τα δείγματα του Γιον.
ΓΙΑΝ ΜΠΡΕΪΛΙ ΚΙΛΕ
Μας άρεσε πολύ το στυλ Γουάιατ Ερπ.
Γεννήθηκε στο Τέξας.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.
Έχει νικήσει τέσσερις φορές τον καρκίνο,
τις δύο φορές, όπως λέει,ενώ βρισκόταν σε τελικό στάδιο.
Θέλοντας να προσφέρειστην έρευνα για τον καρκίνο,
εμπλέκεται τώρα στην αναζήτησηνέων, πρωτοποριακών θεραπειών.
Εδώ είναι ο κάτω κόσμος.
Εδώ προσπαθούμε να κάνουμετη φωτογραφική καταγραφή.
-Από δω, ο Γιαν Κίλε, φίλος μου.-Γεια.
Δουλεύουμε χρόνια μαζί
για να φτιάξουμε έγχρωμες φωτογραφίεςυψηλής ανάλυσης των μικρομετεωριτών
σε τέτοια μεγέθυνση,που δεν έχει ξαναδεί κανείς.
Πόση μεγέθυνση χρειάζεστε;
Τα σωματίδια είναι τόσο μικρά,
που σχεδόν δεν φαίνονται.
Χρειαζόμαστε μεγέθυνση 2.000,ή καλύτερα 3.000 φορές.
Η αρχική φωτογραφίαθα έχει διάμετρο ενός μέτρου.
Αυτό χρειαζόμαστε.
Όταν όλοι λένε "Αυτό είναι αδύνατον",
εμείς φτιάχνουμεένα εντελώς νέο είδος επιστήμης.
Θυμάσαι τι μας είπαν οι συνάδελφοι.
-Ξεκαρδίστηκαν…-Ναι.
όταν μας ρώτησαν "Τι θα κάνετε; Τι;
Όλοι ξέρουν πως είναι αδύνατον.
Η αναλογία που θέλετεείναι 1 προς 1 δισεκατομμύριο.
Πλάκα έχετε".
Σε πλήγωσε τότε;
Όχι βέβαια.
Έτσι είναι η επιστήμη.
Τα συναισθήματα δεν έχουν καμία δουλειά.Μόνο η περιέργεια μετρά.
Αυτό είναι νωρίτερα σήμερα.
Όταν βλέπουμετέτοια ιδιαίτερη υφή, ξέρουμε.
"Εντάξει, είναι μικρομετεωρίτηςκαι όχι βιομηχανικό σωματίδιο".
Είναι πολύ θολό τώρα.
Μπορούμε…Μπορούμε να το φωτογραφίσουμε;
-Όχι.-Όχι.
Αν απλώς…
Ο σφυγμός ανεβαίνει όταν ενθουσιαζόμαστε,και τις βγάζουμε κουνημένες.
Δεν είναι δυνατό.
Πρέπει να φύγουμε από το δωμάτιοόταν τραβάμε φωτογραφίες.
Από πού ήρθαν αυτά τα σωματίδια;
Καλή ερώτηση, γιατί δεν έχουμε απάντηση.
Προφανώς έρχονται από το διάστημα.
Κάποια προέρχονταιαπό τη Ζώνη των Αστεροειδών.
Άλλα ίσως είναι από κομήτες.
Αλλά και πάλι, μπορεί να είναι σωματίδιααπό άλλο γαλαξία ή άλλο ηλιακό σύστημα.
Δεν γνωρίζουμε από τι έχει αποκοπείκάθε μικροσωματίδιο.
Είναι απίθανο.
Κάθε Τρίτη βράδυ,όταν φέρνει ο Γιον νέο υλικό,
μένουμε άναυδοι.
Είναι λες και ξαναγινόμαστε παιδιά.
Τα σωματίδια αυτά είναιμικρά και μοναχικά και στο διάστημα.
Ορισμένα δεν έχουν γίνει ποτέ
μέρος ενός…
Δεν άρχισαν ποτέ να χτίζουν έναν πλανήτηστην Ζώνη των Αστεροειδών.
Πρόκειται για κοσμική σκόνη.Είναι το νόμισμα του σύμπαντος.
Πάνω εδώ έχουμεαυτό το κράμα σιδήρου-νικελίου.
Και εδώ ξεκινά η κρυσταλλοποίηση.
Ξεκίνησε με σκέτο γυαλί.
Τώρα αρχίζει να δημιουργείται ολιβίνης.
Αυτό εδώ έξω είναι μια πολύ λεπτή στρώσηαπό σουλφίδιο σιδήρου.
Μοιάζει με παγωμένο εξωπλανήτη.
Μοιάζει με σωρούς. Ναι.
Μου θυμίζει παγόβουνα που σπάνε.
Αυτό ειδικά είναι πολύ ενδιαφέρον.
Έχει πολύ υψηλή θερμοκρασίακατά την είσοδο στην ατμόσφαιρα.
Το μπροστινό μέρος, το επάνω,
δείχνει την κατεύθυνση της κίνησηςστην ατμόσφαιρα της Γης.
Όταν επιβραδύνει, ο βαρύς πυρήναςωθείται προς τα εμπρός
από την αδράνεια
και καταλήγει να γίνειένας μεταλλικός σβώλος μπροστά.
Πάλι το κλασικό κράμα σιδήρου-νικελίου.
Παρόλο που έχουμε συλλέξει2.500 διαφορετικά δείγματα,
δεν υπάρχουν δύο ίδια μεταξύ τους.
Όταν αρχίζεις
να γνωρίζεις τους μικρομετεωρίτεςκαι την κοσμική σκόνη,
αντιλαμβάνεσαι ότι είναιεντελώς διαφορετικά από τη γήινη γεωλογία.
Έχουν μεταλλαχθεί μέσω της υπερταχύτητας,
που ισοδυναμεί με 50 φορέςτην ταχύτητα της σφαίρας,
και μέσω της ασύλληπτης θερμοκρασίας.
Και εντέλει γίνονται διαστημικοί θησαυροί.
Η ομορφιά και η παραδοξότηταόσων είδαμε μπορεί να γίνει μεγαλύτερη.
Έτσι είναι το μοτίβο.
Αν το κρατήσεις κάτω, θα πάω μπροστάκαι στον πίνακα και…
Το μοτίβο που δείχνει ο Κλάιβ
αποδεικνύει κάτι που φαινόταν αδιανόητο.
Έχει να κάνει με την ύλητης κρυσταλλικής δομής
που έμοιαζε εντελώς αδύνατη.
Οι λεγόμενοι οιονεί κρύσταλλοι.
ΠΟΛ ΣΤΑΪΝΧΑΡΝΤPRINCETON
Αυτός είναι ο άνθρωποςπου δεν δέχθηκε το απίθανο.
Ο παγκοσμίου φήμης κοσμολόγοςΠολ Στάινχαρντ του Παν/μίου Princeton.
Βρήκατε στοιχεία ύπαρξηςενός φυσικού οιονεί κρυστάλλου
από το διάστημα σε έναν μετεωρίτη.
Τι είναι ένας οιονεί κρύσταλλος;
Ο οιονεί κρύσταλλος είναι μια μορφή ύληςπου δεν θεωρούσαμε πιθανή.
Για εκατοντάδες χρόνια ήμασταν πεπεισμένοιότι το είχαμε αποδείξει αυτό.
Αλλά όπως ξέρουμε σήμερα,όχι μόνο είναι πιθανή,
μα φτιάχτηκε στο διάστημα πολύ παλιά,
πολύ πριν καν το φανταστούμε.
Ας ξεκινήσουμε με κάτι απλό.
Οι κρύσταλλοι ακολουθούνένα μοτίβο αλληλουχίας,
σαν τα πλακάκια του μπάνιου.
-Λοιπόν.-Απλά τετράγωνα.
Τα τετράγωνα ταιριάζουν ωραία.
Με τα πεντάγωνα, όμως,με τη συμμετρία σε πέντε πλευρές,
βρίσκεσαι γρήγορα μπλεγμένος.
Ας πάμε λίγο από δω.
Και…
Βλέπω ήδη από πού θα έρθει το πρόβλημα.
Ναι, βλέπεις τι γίνεται;
Κάναμε κενό. Τώρα πρέπει να επιλέξουμε.
Δεν θα χωρέσει αυτό εδώ.
Θα μπει εδώ ή εδώ.
-Αλλά με τίποτα δεν θα…-Ναι.
Τα άτομα δεν θέλουν κενά.
Όταν έχεις κενά σε πραγματικά άτομα,
θα μετακινηθούν για να τα ξεφορτωθούν.
Η συμμετρία με πέντε πλευρέςήταν απαγορευτική για την ύλη.
Οι οιονεί κρύσταλλοι είναιακόμα πιο περίπλοκοι και μυστηριώδεις.
Ας δούμε πρώτατο μοτίβο ενός οιονεί κρυστάλλου,
για να δούμε με τι μοιάζει.
Ένα καλό παράδειγμαείναι αυτό που βλέπεις στο τραπέζι.
Αν το μελετήσεις, θα δειςότι είναι φτιαγμένο από δύο σχήματα μόνο.
Κοτόπουλα.
Μοιάζει με παζλ για παιδιά,
αλλά πίσω του κρύβονταιπροχωρημένα μαθηματικά.
Αυτό το μοτίβο ανακαλύφθηκεαπό τον σερ Ρότζερ Πένροουζ το '70.
ΣΕΡ ΡΟΤΖΕΡ ΠΕΝΡΟΟΥΖ
Μαθηματικός και ενίοτε και κοσμολόγος.
Είναι εντυπωσιακόπου βρίσκουμε το μοτίβο…
ΝΑΟΣ ΝΤΑΡΜΠ-Ι-ΙΜΑΜΙΣΦΑΧΑΝ, ΙΡΑΝ
ενός οιονεί κρυστάλλου σε ναόστο Ισφαχάν του Ιράν.
Χωρίς γνώσητων υποκείμενων μαθηματικών αρχών,
καλλιτέχνεςπριν από 500 τουλάχιστον χρόνια
έλυσαν την αδύνατη γεωμετρίατης συμμετρίας πέντε πλευρών.
Ορίστε.
Να σε προειδοποιήσω…
Σωστή η προειδοποίηση.
Ναι, όντως, γίνεται τόσο περίπλοκο,
που δεν θα σας βασανίσουμεμε λεπτομέρειες.
Με ένα δείγμα μόνο.
Αντί για ένα εικοσάεδρο,έχουμε ένα εικοσάεδρο από εικοσάεδρα.
Και είπαμε "Να ένας τρόποςνα χτίσουμε προς τα έξω
διατηρώντας τη δομή".
Αλλά μπλέξαμε.
Αυτό το μοντέλο έλυσε το πρόβλημα.
Απεικονίζει έναν αληθινό οιονεί κρύσταλλο.
…μπορείς να φτιάξεις μόνο αυτό το επίπεδο…
Ο Στάινχαρντ ήθελενα βρει έναν στη φύση.
Και τελικά έκανες έρευνες στην Καμτσάτκα.
Θα σε ενέπνευσε η θεωρητική…
Ναι, αυτό το μοντέλο με ενέπνευσε.
Λέει το εξής:
"Αν τα άτομα έχουν δυνάμειςσαν αυτές τις συνδέσεις,
δεν μπορούνπαρά να φτιάξουν αυτήν τη δομή".
Αυτό με έβαλε σε σκέψεις.
"Είναι πιθανό να έφτιαξε η φύσηέναν οιονεί κρύσταλλο πριν από εμάς;"
Έτσι, για δεκαετίεςαναζητούσα έναν φυσικό οιονεί κρύσταλλο.
Βρήκαμε έναν ορυκτολόγο στη Φλωρεντία,τον Λούκα Μπίντι…
Λ. ΜΠΙΝΤΙΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ
που είχε στο μουσείο τουένα τόσο δα δείγμα…
έναν βράχο, έναν περίπλοκο βράχο,
που είχε μέσα τουένα μικρό ίχνος οιονεί κρυστάλλου.
Μελετώντας εκείνο το δείγμα,
είχαμε ενδείξεις πως κρατούσαμεστα χέρια μας ένα κομμάτι μετεωρίτη.
Για να το αποδείξουμε, έπρεπε να μάθουμεαπό πού είχε έρθει ο βράχος
και να συγκεντρώσουμεκι άλλα τέτοια δείγματα.
Ο Πολ Στάινχαρντ κι ο Λούκα Μπίντι
έφυγαν για μια αποστολήστην ανατολική Ρωσία,
κοντά στον Βερίγγειο Πορθμό.
Το κόκκινο σημάδι δείχνει σε ποιο σημείοβρέθηκαν θραύσματα μετεωρίτη.
Δίπλα στο ρυάκι Λιστβενίτοβι
που δεν το έχει ακούσει ποτέ κανείς.
Η αποστολή περιλάμβανε μέλητης αρχικής ομάδας Ρώσων γεωλόγων,
που είχαν βρει το πρώτο δείγμαπριν από δεκαετίες.
Έπρεπε να διασχίσουν αχαρτογράφητα εδάφη,
εντελώς καινούργια για τον Πολ Στάινχαρντ,
που η εμπειρία του με την εξοχήσταματούσε στο γρασίδι του πανεπιστημίου.
Τον βασάνισαν εκατομμύρια κουνούπια.
Εδώ τον βλέπουμεμε κουνουπιέρα στο πρόσωπο.
Ο ύπνος του ήταν άστατος.
Έβλεπε αρκούδες όχι μόνο σε εφιάλτες,αλλά και στην πραγματικότητα.
Η σκληρή δουλειά που έκαναν αναζητώνταςθραύσματα του μετεωρίτη απέδωσε.
Η πρώτη επιθεώρηση των ευρημάτωνφάνηκε να αφήνει υποσχέσεις.
Ο Μπίντι κι ο Στάινχαρντείχαν λόγους να πανηγυρίζουν,
αν και δεν ήξεραν ακόμααν θα υπήρχαν και οιονεί κρύσταλλοι.
Το μοτίβο περίθλασηςπου βρήκαν στο δείγμα με ακτίνες Χ
αποκάλυψε την απαγορευμένη συμμετρίαπέντε πλευρών,
που αποδείκνυε πως στον μετεωρίτηυπήρχαν οιονεί κρύσταλλοι.
Μας περιγράφειςπώς ένιωσες όταν το είδες;
Νομίζω πως όλα…Ήταν σαν να σταμάτησε ο χρόνος.
Σαν…
Και μόνο που είδα την εικόνα,κατάλαβα αμέσως
πως ό,τι προσπαθούσαμενα πετύχουμε επί δεκαετίες
το είχαμε πλέον επιτύχει.
Και είχαμε επαληθεύσειότι ο οιονεί κρύσταλλος
όχι μόνο υπήρχε στη φύση,αλλά είχε φτιαχτεί και στο διάστημα.
ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΤΕΩΡΙΤΩΝ
Αφήνουμε πίσω μαςτα απόκρυφα μυστήρια της ύλης
και στρέφουμε την προσοχή μαςσε πιο συνιθισμένους βράχους.
…έχουμε ένα κολλώδες πατάκι εδώ.
Το Πανεπιστήμιο της Αριζόναφιλοξενεί μια μεγάλη συλλογή.
Η σκόνη που φέρνουμε απέξωμπαίνει στον αποστειρωμένο θάλαμο.
Λ. ΓΚΑΡΒΙΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΡΙΖΟΝΑ
Μας περίμεναν τρελές ιστορίες.
Μόλις μπούμε,
να πατήσεις εκεί να φύγει η σκόνη.
Εντάξει.
Ο έφορος Λόρενς Γκάρβι μας ξενάγησε.
Εδώ έχουμε θετική πίεση,για να μπαίνει καθαρός αέρας.
-Έφυγε η σκόνη;-Ναι.
Όλη την ώρα μας παίρνει η κάμερα.Χαμογέλα, κάνε "γεια".
Αυτό που έχει σημασία εδώ,
όταν μπαίνουμεσε έναν τέτοιο χώρο μετεωριτών,
είναι να τους κρατάμεόσο πιο καθαρούς γίνεται.
Συνήθως φροντίζουμενα είμαστε εμείς καθαροί.
Εδώ φροντίζουμε να μη λερώσουμετα δείγματα με τα δάχτυλά μας.
Μπορείς να βάλεις γάντια; Θα βάλω κι εγώ.
Θέλω να σου δείξω
έναν εντυπωσιακό μετεωρίτη,που έπεσε πριν από μερικές εβδομάδες
στην Κόστα Ρίκα.
Είναι γεμάτος οργανικές ενώσεις.
Είναι σημαντικό αυτό. Μας δίνει στοιχείαγια το πρώιμο ηλιακό σύστημα
και για τη δημιουργία ζωήςστο ηλιακό μας σύστημα.
Έχω τα δείγματα εδώ,σε αυτούς τους θαλάμους.
Είναι θάλαμοι αζώτου.
Εντάξει; Έχουμε άζωτο… Ξηρό άζωτο.
Άκου το σημαντικό:Γεμίζουμε τους θαλάμους με ξηρό άζωτο.
Όταν τους ανοίγω,ακούς το άζωτο να γεμίζει τους θαλάμους.
Έτσι συντηρούμε τους μετεωρίτες.
Δεν τους βάζουμε σε νερό ούτε σε οξυγόνο.
Είναι η καλύτερη μέθοδος συντήρησηςπου έχουμε.
Ο συριγμός;
Ναι, αυτό είναι.
Για να σου δώσω ένα παράδειγμα,αυτός είναι…
ένας από τους πιο απίστευτους μετεωρίτες.
Βλέπεις πώς τον λένε;
"Σκυλόσπιτο".
Ας…
Λοιπόν…
μη σου πέσει.
-Θα προσπαθήσω. Ωραία.-Μη σου πέσει.
Αυτή η πέτρα έπεσεστην Κόστα Ρίκα πριν από λίγες εβδομάδες.
Έπεσε μέσα σε ένα σκυλόσπιτο
όπου κοιμόταν ένας σκύλος.
-Δεν έπαθε τίποτα ο σκύλος, ελπίζω.-Πέρασε ξυστά
και καρφώθηκε στο έδαφος,δίπλα στον σκύλο.
Αυτό που τον κάνει ξεχωριστό
είναι ότι έχει ακόμα τρίχες σκύλου.
Αποκλείεται.
Κι αυτό που τον κάνει απίστευτο
είναι πως, αν τον μυρίσεις…
μυρίζεις τις οργανικές ενώσειςπου κουβαλά.
Είναι οργανικές ενώσεις ηλικίας4,5 δισεκατομμυρίων ετών,
που σχηματίστηκαν σε έναν πλανήτη…
Ο πλανήτης αυτός δεν υπάρχει πια…
Οι ενώσεις εγκλωβίστηκαν εδώ
και στην ουσία έζησαν στον αστεροειδήγια 4 δισεκατομμύρια χρόνια,
μέχρι που, για άγνωστο λόγο, η πέτρα έφυγεκαι προσγειώθηκε στην Κόστα Ρίκα.
Και τώρα βρίσκεται στον θάλαμο μετεωριτών.
Τι μυρίζει έτσι; Κάπως σαν…
Δεν ξέρουμε, αλλά πιστεύουμε ότι…
Μοιάζει με ναφθαλίνη. Κάτι τέτοιο.
Κάτι σαν αυτήν την ένωση.
Σαν διαλυτικό ή κάτι τέτοιο;
Ναι, λίγο. Λιγάκι.
Θα τον βάλω πίσω, θες να τον ξαναπιάσεις;
-Όχι, εγώ…-Βασικά,
το κόκκινο είναιαπό τη σκεπή του σκυλόσπιτου.
Και το λευκόαπό το πάτωμα του σκυλόσπιτου.
Ο σκύλος κατάλαβε αμέσως
ότι είχε ουράνιες επισκέψεις;
Μπα, όχι. Αλλά έχει πλάκα,
γιατί οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σκυλιάστην αναζήτηση μετεωριτών, λόγω μυρωδιάς.
Εκπαιδεύονται να τους βρίσκουν.
Ας τον βάλουμε πίσω.
Αυτός είναι ο σίδηρος Τολούκααπό το Τζικιπίλκο.
Ορίστε, δες αυτόν.
Μη σου πέσει στο πόδι. Θα σπάσει.
Θεούλη μου.
Πρέπει να ζυγίζει,
δεν ξέρω, 30-40 κιλά αυτή η πέτρα.
Σιδηρομετάλλευμα;
Είναι σίδηρος.Αλλά κράμα σιδήρου-νικελίου.
-Μη μας πέσει. Έτοιμος.-Πάρ' τον.
Ένα από τα εντυπωσιακότερα φαινόμεναπου είδαμε ποτέ στη τηλεόραση
είναι αυτός ο μετεωρίτης. Τεκτίτες.
Έχουμε… Συνέβη μια πρόσκρουση
που στην ουσία έλιωσεμεγάλο κομμάτι του εδάφους.
Πιθανόταταχιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Έλιωσε σχεδόν ακαριαία.
Το ωστικό κύμα από την πρόσκρουση
εκτίναξε το υλικό στο ένα τρίτο της Γης.
Πότε συνέβη αυτό;
Πιστεύουμε… Το τοποθετούμεπερίπου 750.000 χρόνια πριν.
Ακούγεται πολύ μακριά,
αλλά για τη Γεωλογίαείναι στην ουσία χθες.
-Πολύ πρόσφατο φαινόμενο.-Γυαλί είναι;
Είναι… Αυτό εδώ… Άκου…
Είναι γυαλί, αλλά όχι εξωγήινο γυαλί.
Είναι η Γη με όλα τα λιωμένα υλικά
που μετατράπηκαν σε τήγμακαι εκτινάχθηκαν παντού.
Το βρίσκεις στην ανατολική Ασία,από τις Φιλιππίνες
μέχρι την Ινδονησία, την Αυστραλία
και την Ανταρκτική.
Ήταν τεράστιο γεγονός.
Δες τα σχήματα. Ξέρεις τι μας λένε;
Ότι αυτά τα υλικά εκτινάχθηκανκαι στερεοποιήθηκαν στον αέρα.
Αν ζούσαμε όταν έπεσε αυτό,
δηλαδή… Θα ήταν το τέλος μας.
Εννοώ των πάντων.
Φαντάσου… Μιλάμε για χιλιάδεςτετραγωνικά χιλιόμετρα…
Τα πάντα κάτω από αυτόέλιωσαν σχεδόν ακαριαία.
Ναι. Θα καθόσουνκαι θα έπινες το τσάι σου,
και θα γινόσουν γυαλί. Τα πάντα.
Κάθε πέτρα που έρχεταιαπό τους σκοτεινούς κόσμους του σύμπαντος
έχει τη δική της ιστορία.
Ιστορικά, οι μετεωρίτεςεξάπτουν τη φαντασία των ανθρώπων.
Ένα απλό εργαλείοόπως ο φακός του κινητού
εξυμνεί τη μυστηριώδη ομορφιάαυτών τον μακρινών ταξιδευτών.
Αυτό που έχουμε εδώ…
Στο ίδιο ΚέντροΈρευνας Μετεωριτών στο Τέμπε της Αριζόνα
συναντήσαμε τη δρα Μινάκσι Γουάντουα,
μια από τις σημαντικότερες επιστήμονεςπου ασχολείται με μετεωρίτες.
…40.000 διαφορετικοί μετεωρίτες.
ΜΙΝΑΚΣΙ ΓΟΥΑΝΤΟΥΑΠΛΑΝΗΤΟΛΟΓΟΣ
-Κι ένα έργο της Μπάρμπαρα Χέπγουορθ.-Ακριβώς.
Ναι, απίστευτη βοήθειαγια τη δουλειά που κάνουμε εδώ.
ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟΙ ΑΛΛΩΝ ΚΟΣΜΩΝ
Τι βλέπουμε εδώ;
Αυτό το στρογγυλό αντικείμενο που βλέπεις
είναι ένα μικροσκοπικό…
Φαντάσου το ως ένα μικροσκοπικό σταγονίδιο
που έζησε στα πρώτα χρόνιατου ηλιακού μας συστήματος.
Κάτι σαν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν.
Έγινε πριν αναπτυχθούν οι πλανήτες;
Ναι. Όταν ακόμα υπήρχανμόνο αέρια και σκόνη.
Τίποτα άλλο. Δεν υπήρχαν πλανήτες,δεν υπήρχε η Γη. Τίποτα.
Αυτά είναι…
Αυτά περιγράφονταιως σταγονίδια μιας πύρινης βροχής
που ήταν… που συμπυκνώθηκαν στο νεφέλωμα,
στο σύννεφο αερίων και σκόνης.
Πιθανόταταλόγω κάποιων ραγδαίων διεργασιών
που συνέβαιναν στα πρώτα χρόνιατου ηλιακού μας συστήματος.
Δεν ξέρουμε ακριβώς πώς προέκυψαν,
αλλά πιστεύουμεότι τέτοιες διεργασίες συνέβαιναν
σε άλλα ηλιακά συστήματαπου σχηματίζονται σήμερα.
Τι στοιχεία βρίσκουμε μέσα;
Ναι, λοιπόν, βλέπειςαυτό το πανέμορφο διάστικτο μοτίβο;
Είναι ένα ορυκτό που λέγεται ολιβίνης.
Κι αυτό το… Όταν το γυρνάω…
Βλέπεις κάπως το φως να διαπερνά το ορυκτό
και είσαι… Το φως είναι πολωμένο.
Το ίδιο το ορυκτό
εξαφανίζει το φωςπρος ορισμένες κατευθύνσεις.
Το βλέπεις να φωτίζεταικαι μετά να σκοτεινιάζει.
Είναι σαν όμορφο βιτρόστην πραγματικότητα.
-Είναι κάπως… Ναι.-Είναι πανέμορφο.
Αυτό είναι ένα λεπτό κομμάτι
από το δείγμα του Άρη που πρωτοκοίταξα
στο ξεκίνημα της καριέρας μου,όταν μελετούσα μετεωρίτες.
Το βρήκα συναρπαστικό, επειδή…
μου φαινόταν οικείο,αλλά ερχόταν από άλλο κόσμο.
Ξέρουμε ότι η πέτρα ήρθε από τον Άρη,επειδή έχει εγκλωβισμένα αέρια
που έχουν την ίδια σύστασημε την ατμόσφαιρα του Άρη.
Αν πάρεις ένα κομμάτι και το ζεστάνεις,
τα αέρια απελευθερώνονταικαι μπορείς να αναλύσεις τη σύστασή τους.
Έχουν ίδια σύσταση
με ό,τι μελετήσαμεμε το διαστημόπλοιο στον Άρη.
-Απίστευτο.-Ναι, απίστευτο.
Είχε δίκιο ο Καρλ Σέιγκανπου είπε ότι είμαστε από αστρόσκονη;
Είμαστε από αστρόσκονη, ακριβώς.
Δηλαδή, κάθε στοιχείο του σώματός μας
δημιουργήθηκε σε άλλα άστραπριν φτάσει εδώ.
Οπότε, ναι. Είμαστε όλοι αστρόσκονη.
-Εντέλει. Ναι.-Υπέροχη σκέψη.
Ναι.
Αυτή ήταν η μόνη φοράστη διάρκεια των γυρισμάτων
που δεν μπόρεσα να αντισταθώ.
Έπρεπε να παρέμβω πίσω από την κάμερα.
Εγώ δεν είμαι αστρόσκονη. Είμαι Βαυαρός.
Ναι, αυτοί φτιάχνονταιαπό ειδικά υλικά.
Ναι. Σωστά.
Το ταξίδι μας μας πήγε
σε μέρη όπου έχουν προσγειωθείπύρινες μπάλες.
ΚΡΑΤΗΡΑΣ ΡΑΜΓΚΑΡΡΑΤΖΑΣΤΑΝ, ΙΝΔΙΑ
Θέλαμε να μάθουμεαν είχε έρθει ζωή από το διάστημα.
Είναι ο κρατήρας Ράμγκαρ στο Ρατζαστάν,στη βόρεια Ινδία, με διάμετρο τέσσερα χλμ.
Από το διάστημα τον προσέχεις αμέσως,
αλλά όταν είσαι στο έδαφος, μετά βίαςκαταλαβαίνεις ότι βρίσκεσαι σε κρατήρα.
Ωστόσο, εδώ χτίστηκαν ινδουιστικοί ναοίαπό τον δέκατο αιώνα.
Ήμασταν περίεργοιαν η οργανική ύλη στους μετεωρίτες
θα μπορούσε να έχει φέρει τα στοιχείατης ζωής στον πλανήτη μας.
Αναζητήσαμετη γνώμη της ειδικού Νίτα Σαχάι,
που μελετά τη μετάβασηαπό τη Χημεία στη Βιολογία.
Είμαστε σ' αυτόν…Σ' αυτόν τον τεράστιο κρατήρα
που σχηματίστηκε από πρόσκρουση μετεωρίτη.
Δεν ξέρουμε αν περιείχε άνθρακα,
αλλά ξέρουμε ότι οι ανθρακώδεις μετεωρίτες
κουβαλούν κάθε είδους οργανικά μόρια.
Ποια είναι εκείνα που θα μπορούσαννα αποτελέσουν βάση για την ανάπτυξη ζωής;
Βασικά όλα στα στοιχείαανάπτυξης ζωής έχουν βρεθεί σε μετεωρίτες.
ΝΙΤΑ ΣΑΧΑΪΓΕΩΧΗΜΙΚΟΣ
Αμινοξέα, που φτιάχνουν πρωτεΐνη,
λιπίδια, που φτιάχνουν κυτταρική μεμβράνη,
μέχρι και ριβόζη, που είναι σάκχαρο.
Το βρίσκω καταπληκτικό
που βρίσκεις σε μετεωρίτη σάκχαρακαι στοιχεία που φτιάχνουν πρωτεΐνη.
Ακριβώς.
Φτιάχτηκαν γεωλογικά, όπως τα ορυκτά ή…
Δεν είναι σαν τα ορυκτά, δεδομένουότι πρόκειται για οργανικά μόρια,
ενώ τα ορυκτά είναι ανόργανα,
αλλά πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν
από την αλληλεπίδρασηοργανικών μορίων και ορυκτών στοιχείων.
Για παράδειγμα, στον διαστρικό χώρο
και στην επιφάνεια των μετεωριτών.
Υπάρχει ένα ακόμα σημαντικό βήμα
πριν αυτά τα υλικά δώσουν μια σπίθα ζωής.
-Σωστά.-Τι λείπει;
Λείπει ένα χωνευτήρι,όπου θα μπουν όλα αυτά,
και μια πηγή θερμότητας;
Ναι. Οπότε, πρέπει να βάλειςαυτά τα θεμέλια ζωής
και να δημιουργήσεις πολυμερικές αλυσίδες,
επειδή οι αλυσίδες μπορούν να διπλωθούνκαι να γίνουν λειτουργικές.
Τι πιστεύειςγια τη θεωρία της πανσπερμίας;
Ότι η ζωή διεσπάρη στο σύμπαν;
Δηλαδή…Είναι πιθανό οι ζωντανοί οργανισμοί
να αντέξουν τις υψηλές θερμοκρασίεςκαι την ακτινοβολία του διαστήματος;
Το DNA έχει αποδειχθείιδιαίτερα ανθεκτικό.
Είναι πιθανό να επιβιώσει στο διάστημα.
Και ένας ολόκληρος οργανισμόςενδεχομένως να επιβιώσει ως σπόρος.
Γιατί οι άνθρωποιέχουν σκάψει βαθιά στη Γη,
μέχρι και δύο χιλιόμετρα,
και βρήκαν βακτήριαπου ζουν εκεί εκατομμύρια χρόνια.
Επιβιώνουν σε μια κατάστασηαναστολής ζωής, θα λέγαμε.
Έχεις κάποια ιδέα γιατί οι ιερείςέχτισαν εδώ ναούς;
Αυτός εδώείναι αφιερωμένος στον Σίβα, σωστά;
Ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινόστον κρατήρα ενός μετεωρίτη.
Είναι ενδιαφέρον που αυτοί οι ναοίαφιερώθηκαν στον Σίβα και τον Παρβάτι.
Είναι ένας ταντρικός ναόςπου αντιπροσωπεύει τη δημιουργία.
Ο Σίβα είναι και ο θεός της καταστροφής.
Στην ινδουιστική μυθολογίαυπάρχει μια θεωρία
για τους κύκλους της δημιουργίαςκαι την καταστροφή του σύμπαντος.
Οπότε, είναι πολύ ταιριαστόπου βρίσκεται σε κρατήρα από μετεωρίτη,
η πρόσκρουση του οποίουμπορεί να εξαφανίσει τη ζωή,
αλλά και να προσφέρει οργανικά μόρια
για τη δημιουργία της ζωής εξαρχής.
Αυτό το επιβεβαίωσεκι ένας σάντου που ζει εκεί.
Αν η ανθρωπότητα και κάθε ίχνος ζωήςεξαφανιστεί από πόλεμο ή πτώση μετεωρίτη,
η ζωή θα ξαναρχίσει σε αυτόν τον κρατήρα.
Έπρεπε να πάμε εκείόπου έπεσε η μεγαλύτερη πύρινη σφαίρα.
Ένα μέροςπου δεν μπορείς καν να προφέρεις,
στην ακτή της χερσονήσου Γιουκατάνστο Μεξικό.
ΤΣΙΚΣΟΥΛΟΥΜΠ ΠΟΥΕΡΤΟΜΕΞΙΚΟ
Σε αυτό εδώ το μέρος ο πλανήτης μαςβίωσε μια αδιανόητη αποκάλυψη.
Αυτό που έπεσε από το διάστημα
είχε την ισχύ εκατοντάδων εκατομμυρίων,πιθανότατα χιλιάδων εκατομμυρίων
ατομικών βομβών σαν αυτέςπου έπεσαν στη Χιροσίμα.
Τίποτα δεν θυμίζει εκείνο το γεγονός.
Μόνο μια ασήκωτη πλήξη βαραίνει τα πάντα.
Το Τσικσουλούμπ είναι παραθαλάσσιο θέρετροτόσο ξεχασμένο, που θες να κλαις.
Τα σκυλιά εδώ,όπως όλα τα σκυλιά του κόσμου,
δεν έχουν την ευφυΐα για να καταλάβουν
ότι τα τρία τέταρταόλων των ειδών εξαφανίστηκαν
από αυτό που συνέβη εδώ ακριβώς.
Οι δεινόσαυροιζουν μόνο στο τοπικό μουσείο.
Τα μάτια τους τα έφτιαξαν άνθρωποι.Δεν αναγνωρίζουν τίποτα.
Μόνο οι πατημασιές είναι αυθεντικές,
αλλά φαίνεται ότι απλώς περπατούσαν,δεν έτρεχαν να ξεφύγουν.
Δεν είχαν επίγνωσητου ξαφνικού θανάτου των πάντων.
Αυτό το ξεχασμένο μέροςβρίσκεται στο κέντρο
ενός από τους μεγαλύτερουςγεωλογικούς κατακλυσμούς στη Γη.
Άλλαξε ριζικά τη ζωή του πλανήτη.
Πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια,
ένας αστεροειδήςδιαμέτρου δέκα χιλιομέτρων
όρμηξε στη Γη με ταχύτητα20 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.
Η ένταση της πρόσκρουσης ήταν τόσο μεγάλη,
που άνοιξε μια τρύπαβάθους 30 χιλιομέτρων.
Ο κρατήρας που δημιουργήθηκε…
εκτείνεται 100 χιλιόμετρα μέσα στη θάλασσακαι 100 χιλιόμετρα στη στεριά,
και οι θερμοκρασίες που δημιουργήθηκανστον φλοιό της Γης
έλιωσαν και εξαφάνισανκαι τον φλοιό και τον αστεροειδή.
Έγιναν σεισμοί μεγέθους 11 ρίχτερ.
Μιλάμε για 100 φορές πιο ισχυρούς σεισμούςαπό οποιονδήποτε σεισμό έχουμε ζήσει.
Τεράστιο τσουνάμιμε κύματα ύψους 100 μέτρων
διέλυσε τις ακτές των ωκεανών
κι ένα σύννεφο σκόνης,λιωμένων σωματιδίων και αερίων
ξεχύθηκε στην ατμόσφαιρα,
ενώ κάποια υλικά είχαν τέτοια ταχύτητα,που εκτινάχθηκαν στο διάστημα.
Τα λιωμένα σωματίδια απλώθηκανσε ακτίνα 3.000 χιλιομέτρων,
πυροδοτώνταςπύρινες καταιγίδες στη στεριά.
Τρελαίνομαι όπως το δείχνουν στις ταινίες.
Σε απόσταση 800 χλμ.
το φως είναι τόσο έντονο,
που κάνει διάφανη τη σάρκατου Αλαμόσαυρου…
και τυπώνει τη μορφή τους στο έδαφος.
Το εκτυφλωτικό φως τρυπάει τα μάτια τους.
Δεν βλέπουν πια τι έρχεται κατά πάνω τους.
Αλλά το νιώθουν.
Τα θηλαστικά επέζησαν
και εκμεταλλεύτηκαντις νέες ευκαιρίες του πλανήτη.
Πιθανότατα εμείς δεν θα υπήρχαμε,ο homo sapiens ως είδος,
αν δεν είχε συμβεί αυτή η σύγκρουση.
Κανείς δεν γνώριζεγια τον κρατήρα μέχρι τη δεκαετία του '70.
Οι ανωμαλίες της βαρύτητας και τα δεδομένατων γεωτρήσεων αποκάλυψαν το μέγεθός του.
ΤΣΙΚΣΟΥΛΟΥΜΠ ΠΟΥΕΡΤΟΜΕΡΙΔΑ
Η μόνη εκδήλωση στην επιφάνεια
είναι ένα αινιγματικό δαχτυλίδι από οπέςπου λέγονται δολίνες.
Αποτελούν τον γεωλογικό απόηχοτης πρόσκρουσης.
Καθώς δεν υπάρχουν ποτάμια και λίμνεςστη χερσόνησο Γιουκατάν,
οι οπές αυτές προσέλκυσαν τους Μάγια.
Χωρίς την παρουσία των δολίνων,
το πολιτιστικό κέντρο του Τσιτσέν Ιτζάδεν θα είχε χτιστεί ποτέ.
ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΚΟΥΚΟΥΛΚΑΝΤΣΙΤΣΕΝ ΙΤΖΑ
Ανέπτυξαν υψηλό πολιτισμό,με σύστημα γραφής,
αστρονομία και μνημειώδη αρχιτεκτονικήμε πυραμίδες και ναούς.
Έχτισαν μέχρι και αστεροσκοπείοπριν καν να υπάρξουν τηλεσκόπια.
Κατέγραφαν τις θέσειςτων ουράνιων σωμάτων.
Το ημερολόγιό τους ήταν πιο ακριβέςαπό οτιδήποτε άλλο στην εποχή τους.
Οι Μάγια έδειχναν μεγάλο ενδιαφέρονγια τον θάνατο και τη μετά θάνατον ζωή.
Πίστευαν ότι υπάρχουν9 κάτω κόσμοι και 13 παράδεισοι.
Θέλοντας να δούμε λίγο τον κάτω κόσμο,
κατεβήκαμε στο βάθος μιας δολίνης.
ΦΑΤΙΜΑ ΤΕΚ ΠΟΛΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΟΣ
Η Φάτιμα Τεκ Πολ,σπηλαιολόγος και αρχαιολόγος,
μας πήγε στην κατοικίατου θεού της βροχής.
Αυτή η δολίνηήταν ουσιαστικά άγνωστη μέχρι πρόσφατα.
Πες μου, Φάτιμα, ποια είναι η σχέσηανάμεσα στη δολίνη,
το σπήλαιο εδώκαι το τελετουργικό των Μάγια;
Το μέρος είναι ενδιαφέρον,επειδή βλέπεις
πώς συνδυάζεται το νερό με το σπήλαιο.
Και πώς οι Μάγιατα χρησιμοποίησαν για τελετές.
Μέσα βλέπετε τοιχώματαπου υποδηλώνουν ότι έκαναν προσκύνημα
για να πάνε πέρα από τα ιερά τοιχώματα.
-Μπορούμε να μπούμε;-Φυσικά, πάμε.
Καθώς τα σπήλαια θεωρούνταιείσοδοι στον κάτω κόσμο,
βλέπουμε εδώ πώς χρησιμοποιούσαντο φυσικό σχήμα των σπηλαίων
για να αποθέσουν την ανθρώπινη σορό
που ήταν πιθανότατα κάποιος συγγενής.
-Από ποια εποχή είναι;-Πιθανόν από την Προκλασική.
Βλέπουμε και την είσοδο εδώ.
Μας οδηγεί πιο βαθιά στον κάτω κόσμο.
Υπάρχει κάτι άλλο ενδιαφέρον…
Κόκκαλο από ανθρώπινο δάχτυλο.
Τοποθετήθηκε εδώ ως μέρος του τοιχώματος.
Αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα δεις στάχτες,μάλλον από κάποια μεταθανάτια τελετουργία,
πριν τοποθετηθεί στο τοίχωμα.
Είναι ασφαλέςνα μπαίνουν οι άνθρωποι στον κάτω κόσμο;
Στο βασίλειο των θεών;
Ναι, βέβαια!
Φροντίσαμε η επίσκεψή μαςνα συμπέσει με τη Μέρα των Νεκρών.
Για τους Μάγια, ο θάνατος ήταν εμμονή.
Υπάρχουν ολόκληρες ζωφόροιμόνο με κρανία.
Μέριδα, κεντρικό κοιμητήριο.
Όλα αυτά,γύρω από τον κρατήρα Τσικσουλούμπ.
Οι νεκροί αφήνουν τον τάφο τουςκαι ενώνονται με τους ζωντανούς.
ΠΑΡΚΟ ΤΟΥ ΚΑΣΤΕΛ ΓΚΑΝΤΟΛΦΟΘΕΡΙΝΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑ
Είμαστε στο γαλήνιο πάρκο
της θερινής κατοικίας του Πάπαστο Καστέλ Γκαντόλφο.
Ωστόσο, εδώ πραγματοποιείταισοβαρή επιστήμη.
Υπάρχει ένα αστεροσκοπείο που φημίζεταιγια τον φωτογραφικό ουράνιο χάρτη του.
Δίπλα στην κατοικία, στη λίμνη Αλμπάνο,υπάρχει ένας ηφαιστειακός κρατήρας.
Διευθυντής του αστεροσκοπείου είναιο ιησουίτης αδελφός Γκάι Κονσολμάγκνο.
ΑΔΕΡΦΟΣ ΓΚΑΪ ΚΟΝΣΟΛΜΑΓΚΝΟΠΛΑΝΗΤΟΛΟΓΟΣ
Είναι από τους σημαντικότερουςακαδημαϊκούς στον τομέα των μετεωριτών.
Αδελφέ Γκάι, στην καρδιάτου αστεροσκοπίου του Βατικανού
βρίσκεται αυτή η υπέροχησυλλογή μετεωριτών.
Ιδιαίτερα ιστορική συλλογή.
Έτσι νομίζω.
Πάνω σε αυτά δουλεύωεδώ και 30 χρόνια σχεδόν.
Γι' αυτό ήρθατε εδώ αρχικά;
Δεν το επέλεξα να έρθω εδώ.
Το έκανα σε ένδειξη υπακοής.
Ήμουν επιστήμοναςκαι στη συνέχεια έγινα ιησουίτης.
Σκεφτόμουν ότι μάλλον θα δίδασκασε κάποιο σχολείο στο Τζόρτζταουν.
Αλλά με διέταξαν να έρθω στη Ρώμη
για να τρώω το φρικτό φαγητό τουςκαι να βλέπω τα απαίσια τοπία τους.
Και, ναι, έχουμε μια συλλογήχιλιάδων μετεωριτών.
Δεν ήξεραν ότι υπήρχαν μετεωρίτες εδώ.
Δεν ήξερα ότι η εξειδίκευσή μουήταν στους μετεωρίτες.
Ήταν μια από αυτές τις περιπτώσειςθεϊκών συμπτώσεων.
Είναι απίστευτο που έχουμε μετεωρίτες,
που έχουμε κομμάτια του διαστήματοςπου μας επισκέφθηκαν στη Γη
και φαίνεται ότι δεν είναι από τη Γη,
ότι είναι φτιαγμένααπό εντελώς άλλα υλικά,
ότι δημιουργήθηκανπριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Το ότι έχουμε τη δυνατότητανα τα καταλάβουμε αυτά
είναι από μόνο του θαύμα.
Θα το θεωρούσατε απολύτως λογικόνα υπάρχει ζωή και κάπου αλλού στο σύμπαν;
Η ζωή στη Γη ξεκίνησε από κάπου αλλού;
Είναι πιθανό. Δεν ξέρω. Δεν έχω δεδομένα.
Οι άνθρωποι με ρωτούν καμιά φορά
αν πιστεύω ότι υπάρχει ζωή κι αλλού.
Αυτός είναι ο σωστός τρόποςνα το ρωτήσεις.
Είναι θέμα πεποίθησης. Δεν έχω δεδομένα.
Αλλά αν ερχόσασταν σ' εμένα ως επιστήμονας
και ζητούσατε εργαλείαγια να αναζητήσετε ζωή
και είχατε ένα σχέδιο,θα σας έλεγα "Κάντε το".
Αν λέγατε πως θέλετε να μελετήσετε
μικρά πράσινα ανθρωπάκιακαι ιπτάμενους δίσκους,
δεν είμαι σίγουρος ότι θα σας στήριζα.
Αν, όμως, έρχονταν πράσινα ανθρωπάκιαστη Γη, θα τα βαπτίζατε;
Μόνο αν το ζητούσαν.
Ο αδελφός Γκάι μας κάλεσενα δούμε το ιστορικό τηλεσκόπιο.
…που θα φωτογράφιζε τον ουρανό
και θα έφτιαχνε έναν άτλαντα.
Γιατί σε όλη την Ιστορίακαι σε όλον τον κόσμο
οι άνθρωποι πιστεύουνότι ο Παράδεισος είναι εκεί πάνω;
Δεν ξέρω, αλλά σίγουρα αληθεύει.
Υπάρχουν τόσες γλώσσες
όπου η λέξη "ουρανός"και η λέξη "παράδεισος" είναι ίδιες.
Το μόνο που σκέφτομαι,
και ίσως ένας επαγγελματίαςνα σκεφτόταν κάτι καλύτερο…
Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναιότι κοιτώντας τα άστρα
έχεις μια αίσθηση ότι αυτό σε υπερβαίνει,ότι πρέπει
να είσαι έτοιμος να συναντήσεις τον Θεό.
Όταν βλέπετε σήμερα έναν διάττοντα,
είναι για εσάς ένα ενδιαφέρονεπιστημονικό δεδομένο ή μένετε άναυδος;
Ναι. Και τα δύο.
Ειλικρινά, επειδή είμαι επιστήμονας,μένω ακόμα περισσότερο άναυδος.
Είναι άλλο να λες "Τι όμορφη ουρά φωτός"
κι άλλο να λες
"Ξέρω ποια στοιχεία το δημιουργούν.
Ξέρω γιατί έχει αυτό το χρώμα.
Ξέρω τι μπορώ να μάθω απ' αυτό.
Ελπίζω να το έπιασε κάποια κάμεραγια να το μετρήσω".
Όχι απλώς "Ήταν πανέμορφο",
αλλά και "Μου δίνει πληροφορίεςγια τη σκόνη κάποιου κομήτη".
Ένα σύννεφο σκόνης πίσω από έναν κομήτηστον οποίο κατευθύνεται η Γη,
και αυτά είναι σαν χιονονιφάδεςπου χτυπούν το παρμπρίζ.
Είναι σφαίρες φωτόςπου χτυπούν την ατμόσφαιρα.
Όλο αυτό προσθέτει στη χαρά.Δεν σου στερεί τίποτα.
Μου φέρνει στο μυαλό τη δυναμικήτων διαφόρων πηγών γνώσης,
της λογικής και της ποιητικής,της φαντασιακής και της πνευματικής.
Μου φαίνεται ότι και η δική σας σκέψηακολουθεί την ίδια διαδικασία
για να διαχειριστεί ζητήματατόσο αχανή όπως το σύμπαν,
αλλά και τόσο προσωπικά όπως η ψυχή.
Δεν γίνεται το ένα χωρίς το άλλο.
Δεν γίνεται επιστήμη…
Δεν θες να κάνεις επιστήμη
χωρίς να νιώθεις δέος,χωρίς την αίσθηση του θαύματος.
Δεν γίνεται να πιστεύειςσε έναν δημιουργό Θεό
χωρίς να βιώνεις τη δημιουργία.
Αλλιώς, ποιο το νόημα της πίστης;
Ξέρω ότι τη δεκαετία του '70περιγράψατε ως μεταπτυχιακός φοιτητής
το πέρασμα του Κομήτη Γουέστ.
Και είπατε "Ήταν εντυπωσιακό;Όχι, ήταν τρομακτικό".
Είπατε ότι σας συντάραξε. Γιατί;
Υπήρχε ένας κομήτης στον ουρανό
που έμοιαζε με όλες τις φωτογραφίεςκομητών που έχεις δει.
Πίστευες ότι αυτόυπάρχει μόνο σε φωτογραφία.
Και δεν ανήκε εκεί.
Και ήταν μεγάλος. Και τρομακτικός.
Δεν υπήρχε χθες. "Τι γίνεται;"
Καταλάβαινες γιατί οι αρχαίοικοιτούσαν τους κομήτες
ως οιωνό για κάτι πολύ πολύ τρομακτικόκαι διαφορετικό.
Πώς θα αντιδρούσε η εκκλησίααν τα τηλεσκόπια της NASA εντόπιζαν
ένα απειλητικό ιπτάμενο αντικείμενονα έρχεται κατά πάνω μας;
Θα είμαι ειλικρινής. Θα προσευχόμασταν.Τι άλλο να κάνεις;
ΟΛΕΘΡΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
Θέλω να σας δείξωτο απόσπασμα μιας ταινίας
όπου ο σωματικός και ο υπαρξιακός φόβος
είναι αυτό που αναζητά το κοινό.
Έγινε πολύ ωραία.
Πέρα από τις προσευχές του αδελφού Γκάι,
υπάρχουν πρακτικά μέτραπου έχουν ληφθεί ήδη.
Είμαστε στο Pan-STARRS…
ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ PAN-STARRSΧΑΛΕΑΚΑΛΑ, ΧΑΒΑΗ
το Σύστημα Πανοραμικής Επιτήρησηςκαι Άμεσης Επέμβασης,
στο νησί Μάουι της Χαβάης.
Ωραία, βγήκε το φρένο.
ΝΤΟΝΑ ΡΟΡΕΡΤΕΧΝΙΚΟΣ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟΥ
Μείνετε μακριά. Θα το κατεβάσω.
Εδώ, ένα τηλεσκόπιο υπό επισκευή.
Θα το κάνουμε, μάλλον.
-Ναι. Θα προσπαθήσω.-Ναι. Ωραία.
ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Στη δρα Μπάλτζερέχουν εμπιστευθεί…
ΤΖΟΑΝΑ ΜΠΑΛΤΖΕΡΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
την προστασία της ανθρωπότητας.
Όπως και στον συνάδελφό της,δρα Μαρκ Γουίλμαν.
Κοιτώντας τα πρόσωπά τουςνιώθουμε εμπιστοσύνη.
ΜΑΡΚ ΓΟΥΙΛΜΑΝΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
Μας επέτρεψαν να εισβάλουμεστη νυχτερινή βάρδιά τους.
-Καλησπέρα.-Κλάιβ, γεια.
-Σας βρήκα. Η νυχτερινή βάρδια.-Τι γίνεται;
-Έλα. Κάτσε.-Κάτσε.
Βοηθώ στην προστασία από διαστημικέςπέτρες με ενδεχόμενες εχθρικές προθέσεις.
Παρατηρούσαμε απλώς,αλλά έπρεπε να κλείσουμε
επειδή αυξήθηκε πολύ η υγρασία.
Είμαστε στο 90 τοις εκατό τώρα
και θα κλείσουμε στο 85για να προστατεύσουμε το κάτοπτρο.
Δεν θέλουμε υγρασία εκεί.
Πώς επικοινωνείτεμε τους χειριστές του τηλεσκοπίου;
Βασικά, εμείς είμαστε οι χειριστές.
Δεν υπάρχει κανείς στην κορφή.Όλα γίνονται εξ αποστάσεως.
Αυτό ήταν παλιά, έπρεπε να πας στην κορφή.
Είναι στα 10.000 πόδια.
Είμαστε πολύ πιο άνετα στα 2.000 πόδια.
Και τι έχουμε;
Δηλαδή, στην οθόνη, προφανώς, τον ουρανό.
Ναι, είναι ο χάρτης του ουρανού.
Εκεί βλέπεις το ζενίθ.
Ακριβώς από πάνω μας.Εδώ είναι το τηλεσκόπιο.
Αυτόν τον στόχο θα παρατηρούσαμε.
Παίρνουμε περίπου 60 φωτογραφίες
και τέσσεριςαπό το ίδιο σημείο του ουρανού.
Φτιάχνουμε μια μικρή ταινίαμε τέσσερις φωτογραφίες.
Και μπορούμε να διαλέξουμεκινούμενους στόχους.
Έχετε τις μεγαλύτερες κάμερες στη Γη.
-Σωστά;-Όντως.
Έχω μία 12 megapixel.
-Δώδεκα megapixel.-Η δική σας;
Η δική μας είναιπάνω από ένα δισεκατομμύριο pixel,
οπότε, είναι αρκετά μεγαλύτερη
από μια κάμερα του εμπορίου.
Τι γίνεται με αυτήν την εικόνα;
-Είναι η σειρά των pixel;-Ναι.
Αυτή είναι η ανεπεξέργαστη εικόνα.
Είναι με έκθεση 45 δευτερολέπτων.
Βλέπεις το μέγεθος της κάμερας.
Άρα είναι… Είμαστε…Έχουμε οπτική γωνία τριών μοιρών,
που καλύπτει περίπουεπτά τετραγωνικές μοίρες.
Η κάμερα αποτελείται
από μια συστοιχία οκτώ επί οκτώσυσκευών συζευγμένου φορτίου.
Αν, δηλαδή… Μπορούμε να κλικάρουμεμία από τις εικόνες.
-Αυτήν εκεί.-Τι είναι αυτό;
-Μετεωρίτης είναι;-Εδώ;
Όχι. Είναι δύο δορυφόροιπου μπήκαν στο οπτικό μας πεδίο.
Είναι ανταποδοτική δουλειά, επειδή…
δεν θέλουμε να πάθουμεό,τι οι δεινόσαυροι και…
Αξίζει να τα προσέχουμε αυτά.
Αν και υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητεςνα μας χτυπήσει κάτι στο άμεσο μέλλον.
Αλλά αργά ή γρήγορα, θα έρθει κάτι μεγάλο,
οπότε, το προσέχουμε.
Μπορώ να κοιμηθώ πιο ήσυχα το βράδυ
τώρα που ξέρω ότι υπάρχει πάντακάποιος σε νυχτερινή βάρδια
και κοιτάζει για εισερχόμενες βολίδες.Είναι υπέροχο.
Ναι, 365 μέρες τον χρόνο.Κάθε βράδυ.
Ευχαριστούμε. Σας ευχαριστούμε πολύ.
-Παρακαλούμε. Χαρά μας.-Ναι.
Οι φωτογραφίεςαναλύονται από τον δρα Ρομπ Γουέρικ…
ΡΟΜΠ ΓΟΥΕΡΙΚΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
ερευνητή της πλανητικής άμυναςαπό τον Καναδά.
Δεν το πιστεύω ότι έρχεσαιπρώτη φορά στα τηλεσκόπια.
Ναι, συνήθως επικεντρώνομαιστην ανάλυση δεδομένων και την αξιολόγηση.
Χαίρομαι που ήρθα στο τηλεσκόπιο.
Είναι σαν να συναντάς για πρώτη φοράέναν χαμένο αδερφό;
Ισχύει. Ναι.
Τελικά άνοιξαν για μιάμιση ώραστο τέλος της νύχτας.
Μπορέσαμε να δούμε τα δεδομένα το πρωί.
Βρήκα έξι νέους υποψήφιους.
Εσύ τους βρήκες.
Ναι. Είναι ομαδική προσπάθεια,
αλλά εγώ αξιολογώ, οπότε…
Το πιο συναρπαστικό αντικείμενοπου έχεις βρει;
Το πιο συναρπαστικό αντικείμενοέγινε γνωστό ως Ουμουαμούα.
Είναι ο πρώτος διαστρικός κομήτης.
Ήρθε έξω από το ηλιακό μας σύστημα.
Πρώτη φορά είδαμε κάτι τέτοιο. Ναι.
Ουμουαμούα;
Ουμουαμούα. Είναι χαβανέζικη λέξη.
Θα πει "πρώτο μήνυμα από μακριά". Ναι.
Μάλιστα.
Είναι μια διαδικασία δύο βημάτων.
Το πρόγραμμα του υπολογιστήδεν είναι τέλειο και χρειάζεται χειρισμό.
Εκεί μπαίνω εγώ.
Κύρια ευθύνη μου είναι να αξιολογώό,τι εντόπισαν τη νύχτα.
Πράγματα που είναι αληθινά
θα εμφανιστούν είτε ως σειρά από κουκκίδεςείτε ως ουρές.
Είσαι ο πρώτος που τα βλέπει;
Ναι. Οι παρατηρητές συλλέγουν δεδομένα
κι εγώ είμαι ο πρώτος στον πλανήτηπου τα αξιολογεί.
Η δική μου απόφαση θα σήμαινε συναγερμό
αν ένα αντικείμενοήταν επικίνδυνο για τη Γη.
Ο συναγερμός θα τραβούσε την προσοχή
του Γραφείου ΣυντονισμούΠλανητικής Άμυνας της NASA.
Ελάχιστοι γνωρίζουν την ύπαρξή του.
ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΑΜΥΝΑΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ
Υπεύθυνη είναι η δρ Κέλι Φαστ, αστρονόμος.
ΚΕΛΙ ΦΑΣΤΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ
Περιγράφεις τους αστεροειδείςως παράσιτα του ηλιακού συστήματος.
Γιατί τους λες έτσι;
Οι αστρονόμοι, που κοιτούν κι άλλαπέρα από τους αστεροειδείς,
ίσως κοιτούν τον στόχο τους
και οι αστεροειδείς τους κόβουν τη θέασε ό,τι είναι αυτό που κοιτούν.
Από μια άποψη, αν κοιτάς κάτι άλλο,
αυτοί είναι παράσιτα.
Έτσι όπως το βλέπει η NASA,
είναι θαυμάσιοι για την επιστήμη,για στόχοι διαστημοπλοίων.
Αλλά θέλουμε και να τους προσέχουμε,
γιατί δεν είναι ποτέ καλό δύο πράγματανα πιάνουν τον ίδιο χώρο την ίδια στιγμή.
Θέλουμε να ξέρουμε αν κάποιος από αυτούςμπαίνει στην τροχιά στης Γης
τη στιγμή που θα είναι εκεί η Γη.
Σκόνη χτυπά όλη την ώρατην ατμόσφαιρα της Γης.
Βλέπουμε διάττοντες αστέρες,
δηλαδή σκόνη που καίγεται στην ατμόσφαιρα.
Όταν κάτι είναι μεγαλύτερο,
όταν είναι σε μέγεθος αστεροειδούς…
Η ατμόσφαιρα της Γης είναι υπέροχηγια να καίει πράγματα,
αλλά υπάρχουν και μεγάλα αντικείμενα.
Στο Τσελιαμπίνσκ, 20 μέτρα.Ήταν καταστροφή.
Στο Τουνγκούσκα, στη Σιβηρία, το 1908.
Πιθανότατα αστεροειδής 40 μέτρων.
ΤΟΥΝΓΚΟΥΣΚΑ, ΣΙΒΗΡΙΑ, 1908
Οκτώ εκατομμύρια δέντραισοπεδώθηκαν από το χτύπημα.
Αλλά δεν βρέθηκε ποτέαπομεινάρι του αστεροειδούς.
Η άμυνα; Τι θα κάνουμεαν μας την πέσει κανένας βλάκας;
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Ναι, η καλύτερη άμυναείναι η προετοιμασία.
Οπότε, πρέπει πρώτα να βρούμε…
Δεν ξέρεις πώς να αμυνθείςαν δεν τους έχεις βρει.
Αυτή είναι η πρώτη προτεραιότητα.
Αυτό συμβαίνειμε την επίβλεψη από εδάφους.
Σκέψου το ως εξής:
Έχεις τον Ήλιο,
τη Γη και τους άλλους πλανήτεςγύρω από τη Γη, σαν σε πίστα αγώνων.
Έχεις και όλους τους αστεροειδείςγύρω από τον Ήλιο.
Πολλές φορές πλησιάζουν.
Βασικά, έχουμε συχνάμια "στενή προσέγγιση",
όπου ένας αστεροειδείςπλησιάζει τη Γη που…
Στενή θα πειπολλές σεληνιακές αποστάσεις μακριά.
Αλλά ας πούμε ότι είναι μεγάλος.
Είναι πολύ μεγάλος αστεροειδήςκαι δεν έχεις πολύ χρόνο.
Έχουμε δει σε ταινίες να τους ανατινάζουν.
ΟΛΕΘΡΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
Δεν είναι υποχρεωτικό να το κάνεις.Θα χρειαστείς μια καλή ώθηση.
Υπάρχουν και οι πυρηνικές συσκευέςπου έχουμε δει σε άλλες ταινίες.
Αλλά πρέπει να την πυροδοτήσειςκοντά στον αστεροειδή
και η ενέργεια της έκρηξηςθα ακτινοβολήσει στην επιφάνεια,
ενώ το υλικό που θα πεταχτείαπό τον αστεροειδή
θα τον σπρώξει στην αντίθετη κατεύθυνση.
Μια πιο ήπια προσέγγιση…
ΑΣΤΕΡΟΕΙΔΗΣ ΡΙΟΥΓΚΟΥ, ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ 1 ΧΛΜ.
χρησιμοποιήθηκε από ένα διαστημικό σκάφοςγια τον αστεροειδή Ριούγκου.
Το μέγεθος του αστεροειδούς
μπορούμε να το καταλάβουμε από τη σκιάτου σκάφους στην επιφάνειά του.
Η βαρύτητα είναι τόσο μικρή,που και η πιο μαλακή προσγείωση
εκτοξεύει μεγάλο όγκο από συντρίμμιαστο διάστημα.
Εδώ ακριβώς βλέπουμεπώς γεννιούνται οι μετεωρίτες.
Το διαστημικό σκάφος επιστρέφει στη Γη
και φέρνει ένα γραμμάριο υλικούαπό τον αστεροειδή.
Για μεγαλύτερα δείγματα,η Ανταρκτική είναι παράδεισος.
Δεν είναι ότι εδώ πέφτουνπιο πολλοί βράχοι.
Είναι ορατοί στους παγετώνεςπου καλύπτουν την ήπειρο,
η οποία είναι μεγαλύτερη από τις ΗΠΑ.
Μας κάλεσαν κι εμάς στο κυνήγιΝοτιοκορεάτες επιστήμονες.
Ο σταθμός τους, που λέγεται Τζανγκ Μπόγκο…
ΣΤΑΘΜΟΣ ΤΖΑΝΓΚ ΜΠΟΓΚΟΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ
στις ακτές της ανατολικής Ανταρκτικής,φιλοξενεί 50 ανθρώπους.
Το μεσημβρινό καλοκαίριδιαρκεί πέντε μήνες,
στη διάρκεια των οποίωνο ήλιος δεν δύει ποτέ.
Μέσα είναι πιο άνετο από όσο περιμέναμε.
Λίγα μίλια μακριά, έξι άντρεςτης τελευταίας ομάδας του Σκοτ
άντεξαν ολόκληρο χειμώναστριμωγμένοι σε μια σπηλιά τριών μέτρων.
Πεινούσαν και κρύωναν,ζούσαν μες στη βρόμα,
έτρωγαν κρέας φώκιαςκαι μοιράζονταν ένα μπισκότο την ημέρα.
Από τα ημερολόγιά τους
ξέρουμε ότι ονειρεύονταν μπουφέδεςπου εξαφανίζονταν πριν φάνε μια μπουκιά.
Μόνο ένας κατάφερε να φάει στον ύπνο του
και δικαίως έγινε μισητόςστους συντρόφους του.
Αλλά δεν ήρθαμε για αστακό και κίμτσι.
Λαχταρούσαμε να πετάξουμεστο Πολικό Οροπέδιο.
Ξέραμε πως πήγαινεκαι αποστολή με φορτηγά,
που είχε φύγει πριν από τρεις εβδομάδες
και πλησίαζε το σημείοαναζήτησης μετεωριτών στον μπλε πάγο.
Αλλά το ελικόπτερο πρέπει πρώτανα σκαρφαλώσει στα 2.000 μέτρα.
Από τον σταθμό στην ακτήμέχρι το παγωμένο οροπέδιο της ηπείρου,
πετάμε πάνω από τον παγετώναπου κατρακυλά προς τα κάτω.
Φανταστείτε να τον διασχίζεις με τα πόδια.
Κάθε ένας από αυτούςτους ατάκτως ερριμμένους όγκους
είναι μεγαλύτερος από μια πολυκατοικία.
Η μάζα κυλά ασταμάτητα προς τη θάλασσα.
Επιτέλους, φτάνουμε στο οροπέδιο.
Μένουν λίγα βουνά μόνοπου ξεχωρίζουν από τον πάγο σαν νησιά.
Ήταν σαν να μπαίνειςστον κόσμο ενός άλλου πλανήτη.
Από εδώ ξεκινά η ατελείωτη μοναξιά
μιας αχανούς ηπείρου που καλύπτεταιαπό πάγο πάχους τεσσάρων χιλιομέτρων.
Από τα δεδομένα του GPSγνωρίζαμε τη θέση του καραβανιού.
Μας περίμεναν.
Ανυπομονούσαμε να συναντήσουμετον Τζονγκ Ικ Λι,
επικεφαλής της αποστολής.
Αυτός μας κάλεσε στην Ανταρκτική
και νιώθαμεσαν να συναντάμε έναν παλιόφιλο.
ΤΖΟΝΓΚ ΙΚ ΛΙΚΟΡΕΑΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΟΛΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
-Δεν περίμενα να τα καταφέρετε.-Ναι.
Δεν ήξερα κι αν εμείς θα τα καταφέρναμε.
Το όνειρό μου…
Είχαμε δει υλικόπου τράβηξε εδώ κοντά λίγα χρόνια πριν.
Είχε βρει έναν μεγάλο μετεωρίτη
και τον ερωτευτήκαμε, βλέπονταςτον ενθουσιασμό του όταν τον ανακάλυψε.
Η επιστήμη στα καλύτερά της.
ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΤΟΥ ΚΟΡΕΑΤΙΚΟΥ ΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΟΛΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
Εντάξει, κάτω.
Κάτι άλλο που μου αρέσεισε αυτήν τη φορτισμένη σκηνή
είναι κάτι που οι σχολές κινηματογράφησηςδεν θα επέτρεπαν ποτέ.
Δείτε πίσω. Μπαίνει μια φιγούρα.
Δεν ξέρουμε το κίνητρό του.Είναι λάθος στιγμή,
από πίσω, και πλησιάζει.
Πίσω στο παρόν.
Μαζί μας ήρθε και η Μι Τζουνγκ,σύζυγος του Τζονγκ Ικ,
αναγνωρισμένη πολική γεωλόγος κι η ίδια.
Επανένωση συζύγων.
Λίγα λεπτά μετά την άφιξή μας,βρήκαμε τον πρώτο μετεωρίτη.
Ο καθαρός πάγος,που δεν έχει καλυφθεί από χιόνι,
είναι το ιδανικό έδαφος για να τους δεις.
Η γιγάντια μάζα πάγου κινείται αργά,σαν ιμάντας μεταφοράς,
και εκθέτει πέτρες, κάποιες από τις οποίεςέπεσαν πριν από χιλιάδες χρόνια.
Οι περισσότεροι μετεωρίτεςμεταφέρονται μέχρι τον ωκεανό.
Αλλά εκεί όπου ο παγετώνας εκτρέπεταιπρος τα πάνω από κάποια οροσειρά,
ο πάγος εξατμίζεται και αφήνειτο φορτίο του στην επιφάνεια.
Κάθε πέτρα εδώ είναι μετεωρίτης.
Δείτε τον άντρα στα δεξιά. Βρήκε κάτι.
Ο τυχερός ήταν τελικά ο Κλάιβ.
Μπορεί να φαίνεται στημένο,αλλά ήταν στ' αλήθεια αυτός.
Αυτό είναι! Να το δείγμα!
Συγχαρητήρια.
Είναι μεγάλος. Ο μεγαλύτερος σήμερα.
Βρήκα έναν εκεί. Έναν μικρό.
Και όταν ήμουν…
Τελικά, ήταν ο μεγαλύτερος μετεωρίτηςολόκληρης της σεζόν
και η πρώτη αξιολόγηση έδειξεπως επρόκειτο για σπάνιο δείγμα.
Συνεχίσαμε την έρευνά μας,αλλά σιγά σιγά το συνειδητοποιούσαμε.
Θα ήταν πέντε γεμάτοι μήνεςμέχρι να πέσει η νύχτα
και μπορεί να περπατούσαμε 5.000 χλμ.χωρίς να συναντήσουμε ψυχή.
Είναι η απόλυτη εμπειρίαανοιχτού χώρου για τους πεζούς.
Αλλά ξέραμε ένα μέροςόπου θα ταξίδευε κι η ψυχή μας,
ένα μέρος όπου υπερβαίνειςτην ανθρώπινη ύπαρξη.
Το τελευταίο μας ταξίδιμας έφερε στα πιο απομακρυσμένα νησιά
στο αρχιπέλαγος του Πορθμού Τόρες.
Βρίσκονται ανάμεσα στην Αυστραλίακαι τη Νέα Γουινέα.
Αυτό το νησάκι λέγεται Μερκαι έχει 400 κατοίκους.
Είχαμε ακούσει τι πίστευαν οι φυλέςγια τους διάττοντες αστέρες,
ότι κουβαλούν τις ψυχές των πεθαμένωνσε μια νέα ζωή κάπου αλλού.
Ο Νταγκ Πάσι,ένας από τους γέροντες της φυλής…
ΦΑΛΕΝ "ΝΤΑΓΚ" ΠΑΣΙ
ήξερε ιστορίες για τις ψυχές που πήγαινανμε τον μετεωρίτη στο επέκεινα.
Μια συγγενής μου εστάληαπό τα φαντάσματα σε ένα μαΐρ.
-Μαΐρ είναι ο μετεωρίτης;-Διάττων αστέρας. Ναι.
Ήταν πάνω σε αυτό το μαΐρ.
Κάηκε.
Έτσι άκουσα.
Είπαν ότι είναι αληθινή ιστορία.
Και ότι η κυρία, μια ηλικιωμένη,λεγόταν Γκιζού Σιμπόλο.
Ήταν ζωντανή ή πνεύμα;
Ζωντανή ήταν. Ναι.
Όταν η οικογένεια είναι έτοιμη να πεθάνει…
το μαΐρ μάς λέει μια ιστορία.
"Κάποιος θα χαθεί σε λίγες μέρες" ή…
Ή…
"Θα πάει κάπου αλλού".
Το αστέρι που πέφτει. Το μαΐρ.Άλλοτε κόκκινο, άλλοτε γαλάζιο.
Εδώ φαίνεται πως ο θάνατος…
Δεν είναι μεγάλο γεγονός.Είναι η αρχή ενός ταξιδιού.
Η αρχή ενός ταξιδιού για τη νέα ζωή. Ναι.
Έρχονται με διάφορες μορφές.
Ως πουλιά. Ως σκυλιά. Ως άνθρωποι.
Ως σκιές που βλέπεις στον τοίχο.
Ή ως ξύλα που επιπλέουν.
Ξύλα που επιπλέουν στον ωκεανό.
Επειδή φέραμε κάμερα,
οι νησιώτες αναβίωσανέναν σχεδόν ξεχασμένο χορό
που είχαν να χορέψουν μισό αιώνα.
Ο Άλο Τάπιμ, ένας γηραιότερος,μαθαίνει στους νέους τα βήματα.
ΑΛΟ ΤΑΠΙΜ
Ο χορός είναι για το μαΐρ, όπως είπατε.
Το μαΐρ είναι εκείνο το αστέρι, ο κομήτης.
Είναι ένα ξεχωριστό αστέρι.
Μόνο σε ξεχωριστές στιγμέςαυτό το αστέρι εμφανίζεται στον λαό μας.
Οι Μέριαμ παρατηρούν το αστέρι
όταν κάποιος αγαπημένος τουςφύγει για την άλλη ζωή.
Η μετάβαση γίνεται με το αστέρι.
Οι χορευτές κρατούν πυρσούς.
Τους λέμε νερ.
Τους κρατούν.
Και ορίζουν πότε το αστέρι…
Πότε το αστέρι που πέφτειθα ελευθερώσει τη φωτιά του.
Φαίνεται από τους πυρσούς που κρατούν.
Όταν έχουν δύο πυρσούς, τους χτυπούν…
τους χτυπούν μαζί,
χτυπούν και τους δύο πυρσούς, η φωτιά…
Κι έτσι το πιάνουν.
Αυτό λέει… Αυτό περιγράφει το αστέρι.
Ναι. Αυτή είναι η ιστορία μας.
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού