Downloaded from YTS.MX
NETFLIX SUNAR
Official YIFY movies site: YTS.MX
Evet Ma!
Evet yavrum!
VADEDİLMİŞ TOPRAKLARA YOLCULUK
CHICAGO DEFENDER GAZETESİ HERKESİ KUZEYE DAVET EDER
MUHTELİF İŞLERDE ÇALIŞACAK KADIN VE ERKEKLER ARANIYOR!
KÂHYALAR, HAMALLAR, GARSONLAR VE AŞÇILAR.
BU AKŞAM MA RAINEY - "BLUES'UN ANNESİ"
Deneme, bir, iki, üç.
-Deneme, bir, iki... -Listeyi aldın mı?
Bende. Merak etme.
Onu hizaya sokmaktan sen sorumlusun.
Saçmalığa müsamaha etmem. Duydun mu Irv? Irv?
Irv?
Irv!
Blues'un Kraliçesi falan anlamam.
Blues'un Annesi, Mel. Blues'un Annesi.
Dün gece kulüpte Levee'yi duymalıydın Toledo.
Ma'nın yanındaki hatuna asıldı.
Bana anlatmana gerek yok. Levee'yi bilirim.
Levee onunla konuşmaya çalıştı ve rencide oldu.
Onu buraya getir,
şarkıları kaydet ve onu postala.
-Tıkır tıkır. -Tıkır tıkır Mel.
Bana o şarkıları veren trompetçi,
bugün o da gelecek mi?
-Onu dinlemek isterim. -Nasılsınız beyler?
İyiyiz Bay Irvin.
-Ma nerede? Sizinle mi? -Bilmem.
Saat birde gelin, dedi. O kadar.
Trompetçi nerede?
Levee de gelecekti. Eli kulağındadır.
Günaydın Chicago.
O buralı değil.
İçeri gelin. Karnınızı doyurup sizi kayda hazırlayayım.
Koridorun sonunda.
Ma neden orkestrayla değil?
Her şey kontrol altında Mel. Her şey kontrolümde.
Kaydedeceğimiz şarkıların listesi.
Neden gelmedi? Ya o trompetçi nerede?
Listede neler var Toledo?
Listede...
"Prove It on Me," "Hear Me Talking to You,"
"Ma Rainey's Black Bottom," "Moonshine Blues."
Ma'nın dedikleri farklıydı.
Dert etme, Ma bir yolunu bulur.
"Moonshine Blues."
Bessie Smith'in söylediği bir şarkı sanırım.
Slow Drag haklı. Dert etme.
Levee geleceği saati biliyor muydu?
Otelden ayrılırken pabuç alacağını söyledi.
Seni barbutta ilk kez yenmiş.
-Dört dolar bana koymaz. -Levee için mühim.
Bir yudum versene.
O dört dolar cebinde durmaz.
Saat birde gelecekti.
-Güzel bir Chicago burbonu. -Buraya bak Cutler!
Kendime pabuç aldım.
Dostum, seni kâle almıyorum.
Ona ne kadar bayıldın?
On bir dolar. Dört doları Cutler'dan.
Yani Cutler olmasa Levee yeni pabuç alamazmış.
Levee veya pabuçları umurumda değil.
Provaya hazırlanalım.
Haklısın Cutler, geceyi burada geçirmek istemem.
Listede dört şarkı var.
-Geçen sefer altı şarkı vardı. -Evet. Şimdi hazırım.
Artık güzel müzik yapabilirim.
Kahretsin! Burası değişmiş. Düzgün çalışan şeyi bozmuşlar.
Her şey sürekli değişiyor.
Soluduğun hava bile değişiyor.
Evet, monoksit, hidrojen, sürekli değişiyor.
Ten değişiyor. Farklı moleküller. Her şey.
Ne diyorsun sen?
Odadan bahsediyorum, tenden ve havadan değil.
Gözle görülen şeylerden, moleküllerden değil.
Ben seni anlıyorum. Sen beni anlamıyorsun.
Şu kapıyı görüyor musun? İşte onu diyorum.
O kapı önceden yoktu.
Sen sağını solunu ayırt edemezsin. O kapı önceden vardı.
Farklı oda diyorsan haklısın
ama kapı yoktu, deme.
Kapıyı boş verin, hadi. Gitmek istiyorum.
Kapı konusunu Toledo açtı. Değişimden bahsediyordum.
Ben neden bahsediyordum? Değişim. Hava, her şey değişiyor.
Şimdi onu da kendine mal edeceksin.
İki önermeyi aynı raya koyup
onları birbirleriyle çarpıştırınca
o ikisi aynı tren mi oluyor?
Şimdi de trenlerden bahsediyor.
Havadan başlayıp ten, kapı, şimdi de tren konusuna atladık.
Toledo, keşke beş dakikalığına kafana girip nasıl düşündüğünü
görebilsem.
O kadar gereksiz bilgi kafanın içinde
karman çorman olmuş.
Fazla kitap okumuşsun.
Ne kadar okuduğumdan sana ne?
Kâle almıyorum çünkü cahilsin.
Hadi provaya başlayalım.
Provaya gerek yok. Eski teneke bandosu müziği işte.
Teneke bandosu tutmalılardı.
Cebe para girsin de gerisi boş.
Yok dostum, ben sanattan söz ediyorum.
Resmin konuyla ne alakası var?
Bu adamı nereden buldun Cutler?
Alabamalı siyahiler gibi konuşuyor.
Slow Drag öyledir. Sen parçayı çal.
O virtüözlerden falan olmak istiyorsan
yanlış yerdesin.
Bir King Oliver veya Buddy Bolden değilsin.
Alelade bir trompetçisin.
Sanatmış!
Sen nesin? Işıklı tabelalarda adın yazmıyor.
Ne isterlerse çalıyorum. Başkalarının müziğini eleştirmiyorum.
Senin gibi değilim. Yeteneğim var.
Vay be.
Trompetimle aramızdan su sızmaz.
Babam böyle olacağımı bilseydi ismimi Cebrail koyardı.
Bir orkestra kurup plak çıkaracağım.
Bay Sturdyvant'a birkaç şarkımı verdim,
orkestramı kurunca kaydedebilirmişim.
Sadece son kısmını yazacağım.
Ben gerçek müzik çalıyorum, bu tenekeci saçmalığını değil.
Tarzım var.
Herkesin tarzı var.
Bir fikri baştan sona sürdürmeye tarz denir.
Herkeste vardır.
Herkes benim gibi çalamaz. Herkesin kendi orkestrası yok.
Orkestranı kurup istediğini çalana dek
şu parçayı çal ve dırdırı kes.
Geldiğinde söylemiştim, bu bir doğaçlama işi değil.
Sadece eşlik edeceğiz. Burada Ma'nın müziğini çalacaksın.
Onu biliyoruz herhâlde.
Ne çalacağımız sıfatınızdan belli.
Toledo'ya bakmak bile yetiyor.
Ben sana sataşmadım. Başlatma şimdi.
Prova yapacak mıyız acaba?
O şarkıları kaç kez çaldın?
-Prova neye yarayacak? -Bu bir kayıt seansı.
Tek seferde bitirip gitmek isterim.
O hâlde siz provanızı yapın.
Ben de Bay Sturdyvant için şu şarkıyı bitireyim.
Hadi Levee. Herkes gibi prova yapacaksın.
Sen de orkestradasın.
Bay Sturdyvant beklesin. Mesai bizim.
Prova istiyorsanız ben hazırım. Sadece gerek yok.
Ma yok. Ne anlamı var?
"Ma Rainey's Black Bottom." Bir, iki, bilirsin işini.
Hayır, yok. O şekilde olmaz.
Benim versiyonu çalacağız. Bay Irvin dedi.
Listede yazıyormuş.
Listeyi bana bırak.
Niye yanlış versiyonu prova edelim?
Ne çalacaksak onu prova edelim.
-Ben öyle gördüm. -Onu diyorum.
Ne çalıp çalmayacağımız
seni alakadar etmez.
-Senin işin dediğimi çalmak. -Şimdi anladım.
Kıskandın çünkü Bay Irvin benim versiyonu istedi.
Seni niye kıskanayım?
Seni kıskanacağıma ölürüm daha iyi.
Prova zoruna gittiği için öyle diyor.
Kâğıt nerede? Ne yazdığına bir bak.
Prova zoruma gitmiş!
Kâğıttan bahsetmiyoruz.
Senin haddini bilmenden bahsediyoruz.
-Dediğimi çalacaksın. -Ne çalarsanız çalın.
Bay Irvin icabına bakar. Ne çalarsanız çalın.
Ma neden gecikti beyler?
Bilmiyoruz Bay Irvin. Birazdan gelir herhâlde.
Siz devam edin.
Bay Irvin, şarkılarla ilgili...
Listede yazıyor.
"Black Bottom" konusu.
-Listede var. -Evet efendim, biliyorum.
İki versiyon var. Acaba hangisi çalınacak?
Levee'nin versiyonu. Onun aranjmanı.
Anlaşıldı. Bir de "Moonshine Blues" var.
Evet, Ma'yla karar veririz Cutler.
Listedekileri prova edebilirsiniz.
Gördün mü, söylemiştim!
Benim sözümün değeri yok. İlla Bay Irvin söyleyecek.
Size söylemiştim.
Senin veya Bay Irvin'in değil,
Ma'nın sözünün geçtiğini er geç anlayacaksın.
Ne çalarsanız çalın. Umurumda değil.
Bay Irvin halleder. İstediğinizi çalın.
Sağ ol. "Black Bottom" konusu netleşene dek
"Hear Me Talking to You" çalalım.
Bir, iki, bilirsin işini.
Ma kimseyi dinlemez. Bildiğini okur.
Plağı çıkaran Bay Irvin.
Ma ne isterse onu çıkarır.
Levee'nin aklı karışık. Bilmiyor ki patron Ma.
New York'ta kaç plak sattı?
New York'ta neresi var? Harlem. New York'ta Harlem var.
Orada satmamış olabilir.
Memphis, Birmingham, Atlanta'da...
Burası Memphis değil. Chicago. Kayıt seansındayız.
Bay Sturdyvant ve Bay Irvin'in sözü geçer.
Adamın dediğini duydun.
"Ma Rainey's Black Bottom." Levee'nin aranjmanı.
Adam öyle dedi.
Niye karşı çıkıyorsunuz, bilmiyorum.
Slow Drag haklı. Onu prova edelim.
Peki, "Ma Rainey's Black Bottom," Levee versiyonu.
İlk kısım nasıldı Lev?
Şöyle.
İnsanların ilgisini çekecek.
Siz Slow Drag'le birlikte ritme gireceksiniz,
Cutler'la eslerde çalacağız.
Adam sadece ilk kısmı sormuştu.
"Ma Rainey's Black Bottom."
Bir, iki, bilirsin işini.
Durun. Ayak uydurmalısınız. Yanlış tempoda çalıyorsunuz.
Biz bu şarkıyı çalarken sen daha doğmamıştın.
Bize mi öğreteceksin?
Pekâlâ. Baştan alalım.
Durun. Şunu düzelteyim.
Tel gevşemiş,
Levee'nin müziğini yanlış çalmak istemem.
İyi bir müzisyen olsaydın çalgına bakardın.
Kusursuz olurdu.
İyi bir müzisyen olsaydın seni orkestrama alırdım.
-Vay be. -Amanın!
Slow Drag, koca pabuçlarına hâkim ol.
Bir şey yaptığım yok.
-Ayağıma bastın. -Çekil o zaman.
Benim önüme sen çıktın.
Açıkça söyleyeyim, bir haftalık yevmiyesini
yere basmak için giydiği
pabuca bayılan adam ahmaktır.
Yüzüne söylüyorum.
Seni niye ilgilendiriyor?
Güzel pabuç giymek yanlış değil.
Toledo'ya bakın.
Ne?
Toledo'nun nesi varmış?
Adamın pabucu nal gibi.
Eski kaba kunduralardan. Maraba tarzı.
Baksana Slow Drag.
Benim için bir şey çal.
Böyle dans edebilmek için düzgün pabuç gerekir.
Toledo'nun nallarıyla böyle dans edilmez.
Siyahilerin sorunu bu, akılları fikirleri eğlencede.
Eğlenirken öldürülen siyahiler
saymakla bitmez.
Eğlenmenin manası ne? Merak ediyorum.
Hayat eğlenmekten ibaret olamaz.
Hayata sırf bunun için geldiysek
o hayat beş para etmez demektir.
Siyahiler sen doğmadan önce de eğlenirdi,
sen öldükten sonra da eğlenecek.
Kimse Amerika'daki siyahilerin imkânlarını iyileştirmekten bahsetmiyor.
Kimse gençlere nasıl bir dünya bırakacağını düşünmüyor.
Tek düşündükleri, "Beni eğlendir. Tek isteğim bu."
Midemi bulandırıyor.
Hayatı yaşanılır kılan şey eğlenmektir.
Ben de herkes kadar eğlenmesini bilirim.
Evet.
Ama hayatta eğlenmekten fazlası olmalı.
Siyahiler eğlence peşinde koşmaktan
çok daha fazlasını yapmalı.
Ne diyorsun sen?
Siyahilerin dünyası
daha iyi olmalı diye atıp tutuyorsun.
Sen bu konuda ne yapıyorsun?
Müziğini çalıp hepimiz gibi sıradaki hatunu düşürmeyi bekliyorsun.
Ne yapıyorsun?
Sırf kendimi kastetmedim. Herkes için söylüyorum.
Ne yani? Siyahilerin sorununu ben mi çözeceğim?
"Biz" dedim. Anladın mı?
Biz. Yani siyah ırka mensup her şahıs
üzerine düşen görevi yapmalı.
Senden, benden, Cutler'dan,
Slow Drag ve diğerlerinden söz etmiyorum.
Hep birlikte yapacaklarımızdan söz ediyorum.
İşte bundan söz ediyorum.
Niye baştan söylemedin?
Bu ahmakla vaktini boşa harcama.
Bu ahmak uzun kalmayacak.
Kimse seni kâle almıyor.
-Herkese benzemem. Sen bakma. -Şeytanın ta kendisi.
İşte ben buyum. Şeytanın ta kendisi.
Ruhunu şeytana satan birini tanıyorum.
Adı Eliza Cotter. Alabama'nın Tuscaloosa ilçesinden.
Şeytan geldi, o da kalkıp ruhunu sattı.
Bu adamın ruhunu sattığını nereden biliyorsun?
Kocakarılar gibi konuştun.
Herkes biliyor. Sır değil.
Şeytanın emrinde çalıştı, herkes biliyor.
Çantası vardı. Şu heybe gibi olanlardan.
İçinde şeytanın belgeleri varmış.
Şu kanla parmak basılan kâğıtlardan.
Şimdi nerede? Merak ettiğim o.
İsterse el izimi bile alsın.
Günün birinde
bir siyahide görülebilecek en şık kıyafetle çıkageldi.
Cepleri para doluydu, zengin hayatı sürüyordu.
Yanında gezen bir sürü kadın vardı,
parasını saçıyorlardı.
Hatunlardan birinin beyi yamuk yapınca
Eliza onu öldürdü.
Arkasından da güldü.
Şerif onu tutukladı, sonra salıverdi.
Dava başladı. Hâkim serbest bıraktı.
Serbest bıraktı ve bir şişe viski verdi.
İnsanlar neden değiştiğini sorunca
açıkça ruhunu şeytana sattığını söyleyip
onlara da aynısını önerdi
çünkü bunu ayarlayabilirdi.
Bu adama ne oldu? Asıl onu merak ediyorum.
Son duyduğuma göre heybesiyle kuzeye gitmiş,
şeytanla anlaşmak isteyenlere yüzer dolar dağıtıyormuş.
Keşke yerini bilsem.
Beni kolay ikna ederdi.
Yeni üye bile toplardım.
Dine saygısızlık ettiğin için Tanrı seni çarpacak.
Hadi be. Tanrı benim için anlamsız.
Bırak çarpsın. Tam buradayım.
Çarparmış da. Bırak çarpsın. Korkmuyorum.
Tamam. Pişman olacaksın.
Başına uğursuzluk gelecek.
Her işin ters gidecek.
-Uğursuzluk mu? -Evet.
Uğursuzluktan bana ne?
Cahilce konuşuyorsun.
Hayatım boyunca uğursuzdum.
Daha kötüsü olamaz. Uğursuzluk bana koymaz.
Günlük yaşamımın parçası.
Sandığımdan da aptalmışsın, uğursuzlukmuş!
Peki dostum.
Görürsün.
Cahile laf anlatılmaz.
Görürsün.
İşte orası.
Orada.
Ne yapıyorsun?
Cutler, sandviçleriniz geldi.
-Cutler? -Hanımefendi...
Bu araba yepyeni. Çizik bile yoktu.
-Peki hanımefendi... -Ne yaparsın?
-Ma! -Ben...
İkimizde de göz var. Ne yaparsın?
Ne oldu?
Bu adama kim olduğumu söyle.
Kiminle uğraştığını söyle.
Memur Bey, sorun nedir?
Geldiğimde bu hanımefendi...
-Sylvester, Ma'nın arabasını çarptı. -O bana çarptı.
Özet geçeyim mi?
Saldırı suçu işledi.
-Saldırı mı? -Sylvester direksiyonda...
Ne olduğunu söyleyeyim.
Yeğenim o. Benim arabamı sürüyordu...
-Araba kimin, bilmiyoruz. -Ma'nın.
Parasını ben ödedim.
İddianız bu. Kontrol etmeliyiz.
Sorun ne?
Araç çağırıyordum,
onları merkeze götürüp bu işi çözecektik.
-Öbür şoföre saldırdı. -Ters davrandı.
-Yalan söylüyorsun. -Bırak anlatayım.
Anlatacaksan düzgün anlat.
Dediğim gibi, polis aracını bekliyordum,
karşı tarafı dinlemek istedim.
Adamı konuşturmadı.
Adam onun önüne geçip anlatmaya başlayınca
onu yere itti.
Vurmadı. Adam düştü.
Hayret! Ona el sürmedim.
Dur Ma. Memur Bey, biraz konuşabilir miyiz?
İşlerim var.
Bana çarpıp yere düştü. Bez bebek gibi yerlerde yuvarlandı.
Elimi bile sürmedim.
Pekâlâ Ma.
Hadi. Herkes dağılsın.
Hallettim.
Dağılın hadi. Yürüyün.
Ne oluyor? Ne yaptın?
Bana ilişme, şu anda seni çekemem.
-Herkes işine. -Sırası değil.
Buyur Ma.
Eşyalarını alayım.
-Tanışmadık sanırım. -Merhaba.
Yeğenim Sylvester, o da Dussie Mae.
-Merhaba. -Herkes geldi mi?
Orkestra odasındalar.
-Ma, sen otur ve rahatına bak. -Oturmam.
-Lavabo nerede? -Koridorun sonunda.
Arayıp arabamı sorar mısın? Bugün tamir etsinler.
Neden bu kadar sıcak?
Plak yapmak istiyorsanız vantilatör alın.
Hallederim Ma. Hepsini hallederim.
Hem geç kaldı hem...
Dün gece onunla konuştum. Anlaştık.
Sen karışma. Ben halledeceğim.
Geçen sefer çok güzel hallettin.
Mekânın sahibiymiş gibi geldi, soğuktan şikâyet etti,
kabloya takıldı ve beni davayla tehdit etti.
Hiç kayıt stüdyosuna gelmemiştim.
Orkestra nerede?
Bir yerlerde prova yapıyorlar.
Gel de elbisene bakayım.
Elbise güzelmiş.
Seni Memphis'e götürmeden önce
yarın alışverişe çıkarayım.
Buradaki elbiseleri Memphis'te bulamazsın.
Benim için süslenmeni istiyorum.
Turneye katılacaksan güzel görünmelisin.
Yeni ayakkabı lazım. Bunlar ayağımı acıtıyor.
Ayak konusu şakaya gelmez.
Ma ayak ağrısını iyi bilir.
Tamam.
Şu çantadan terliklerimi getiriver.
Sarı olanlardan istiyorum.
Yarım numara büyük olmalı.
Ne istersen alırız. Sylvester'a da.
Sylvester, belini toparla.
Üstünü başını düzelt. Beyefendiye benze.
Şapkası da pek güzel.
O şapkayı içeride takma. Gel, bırak o piyanoyu.
Piyanoya bir zararım yok. Sadece bakıyorum.
Tatlım, gel de otur.
Bay Irvin gelir gelmez
seni orkestrayla tanışmaya göndereceğim.
Cutler nasıl okuyacağını gösterir.
Paranı alınca bir kısmını annene gönder.
-Her şeyin yolunda gittiğini görsün. -Tamam.
Ma, tamirciyi arayıp arabanı sordum.
Sadece bir çizik varmış, öğleden sonraya hazır edecekler.
Adamlarından biriyle gönderecekler.
Umarım düzgün yaparlar.
Araba yepyeni. Gıcır gıcır yapmaları lazım.
Irvin, bu müzik ne?
Levee'nin versiyonu değildir umarım.
Yanlış duydum herhâlde.
Ben de onu konuşacaktım.
Levee'nin versiyonu çok hareketli.
Levee umurumda değil. Şarkıyı ne hâle getirdiğini gördüm.
Sevmedim. Eski usul söyleyeceğim.
Girişteki takdim için yeğenimi getirdim.
Artık insanlar dans edebilecekleri şarkılar istiyor.
Levee'nin aranjmanı tam sevdikleri gibi.
Heyecanlandırıyor, onlara dertlerini unutturuyor.
Ne dersen de hayatım, Levee şarkımı mahvetmeyecek.
Madem seviliyor, başka kapıya gitsin.
Kendi şarkımı söylerim, Levee'ninkini değil.
Bu kadar basit.
Yeğenimi aşağıya götür, orkestrayla tanıştır.
Ona göz kulak olacağıma söz vermiştim,
benim istediğim gibi, şarkımı takdim edecek.
Biz düşündük...
"Biz" mi? "Biz" derken kimi kastediyorsun? "Biz" deyip duruyorsun.
-Ben ve Sturdyvant. Karar verdik... -Karar mı? Ensesine vur
lokmasını al tarzı biri miyim?
Sturdyvant'la öyle mi dediniz?
-Yok. Dedik ki... -Akılsız biriyim.
Zaten müzikten de anlamam, iyi şarkı nedir, bilmem.
Hayranlarımı daha iyi tanırsınız.
Öyle değil Ma. Mesele insanların ne istediği.
Bir şey diyeceğim, istersen gidip Sturdyvant'a da ilet.
Dedikleriniz umurumda değil, tamam mı?
Ma yüreğini, içinden gelen sesi dinler.
Ma için önemli olan budur.
Yeğenimi aşağıya götürüver.
Cutler'a de ki, "Black Bottom"ı takdim edecek.
Levee şarkımı mahvetmeyecek.
Sturdyvant'la ikinize uymazsa
pılımı pırtımı toplar Güney'e turneye çıkarım
çünkü burayı sevmiyorum.
Peki Ma.
Bana uyar.
-Düşündüm de... -Düşüncen batsın!
Kim oluyorsun da bana ders veriyorsun?
Levee ve Sturdyvant zırvalarını kabul etmem.
Sylvester, gidip kendini tanıt. Irvin'le işim bitti.
Nereye gideyim? Ne taraftalar?
Gel, ben seni götüreyim.
Gitsem mi? Ben de göreyim.
Olmaz. Gel Sylvester.
Tamam Ma. Dediğin gibi olsun
ama 15 dakika sonra başlayalım.
Ben dediğim zaman başlarız. Burada işler böyle yürür.
Şahane.
Cutler, yeğenim Sylvester bu.
"Black Bottom"ın eski versiyonunu takdim edecek.
Ne? Bay Irvin benim versiyonu istedi.
Umurumda değilsiniz.
Cutler, nasıl söyleyeceğini öğret.
Levee zırvalıyor.
Yanlış kişiye çattılar.
Cutler senin kısmını gösterecek. İyice öğren.
Başkalarına kulak asma.
Gel evlat. Ben Cutler.
Bunlar Toledo, Levee, şuradaki de Slow Drag.
-Sylvester, ha? -Sylvester Brown.
O şarkının
gönüllerde taht kuracak bir versiyonunu yazdım
ama geldi ve taş koydu.
O sirk saçmalığını boş ver. Ben işimi biliyorum.
Şarkıyı mahvedeceksin Cutler.
-Hiçbir şeyi mahvetmeyeceğim. Ma... -Ma ne derse desin!
O giriş şarkıyı mahvedecek.
Kuzeyliler o eski sirk şarkılarını sevmez.
-Gerçek müzik isterler. -Dostum,
defalarca söyledim. Şarkılara Ma karar verir.
Yaratıcılığa yer yok. Ma'nın dediğini çalacaksın.
Çalmayabilirim. Çekip gidebilirim.
Gidersen git, kimin umurunda olur?
Levee gitmez. Pabuç cilası için para lazım.
Beni tanımıyorsunuz. Ne yapacağımı bilemezsiniz.
Kimsenin umurunda değil. Sylvester, bak.
Orkestra girişi çalacak ve şöyle diyeceksin,
"Pekâlâ beyler, diğerlerini gördünüz."
"Şimdi sıra en iyisinde."
"Ma Rainey size Black Bottom'ını gösterecek."
Anladın mı? Tekrar et bakalım.
Pekâlâ beyler...
Diğerlerini gördünüz.
Şimdi sıra en iyisinde.
Ma Rainey size Black Bottom'ını...
...gösterecek.
Pekâlâ Cutler. Bunu düzelt de görelim.
Düzelt hadi.
Slow Drag, duydun mu?
Konuşamayan çocuk nasıl takdim edecek?
Ne yapacağımı sen mi söyleyeceksin?
Bu senin orkestran değil. Ma ne dediyse onu yaparım.
Cehenneme kadar yolun var.
Seni kâle alan yok. Cutler, hadi bunu düzelt.
Sen bunu düzelt, pabuçlarını parlatayım.
Hadi göster kendini.
Ma'nın yeğeni miydin?
Evet, ne olmuş?
Bir şey olduğu yok. Sadece sordum.
Prova edelim de çocuk öğrensin.
Prova falan etmem.
Hele bir orkestramı kurayım.
Şarkının nasıl çalınacağını göstereceğim.
Levee olmayıversin. Sylvester, ezberledin mi?
Evet, gayet iyi ezberledim.
O hâlde çalalım.
Levee.
Güzel, demek prova yapıyorsunuz.
Evet efendim, çalışıyoruz. Şarkıları çok iyi biliyoruz.
Güzel. Levee, o şarkıyı bitirdin mi?
Evet Bay Sturdyvant. Yanımda.
Öbür kısmı dediğiniz gibi yazdım. Şöyle...
Dans ettiren kısmı da yazdım,
dertlerini unuttursun diye.
Güzel. İlk fırsatta inceleyeceğim.
-Bende kalsın. -Tabii Bay Sturdyvant.
Ne zaman fırsat bulursanız.
Duydun mu? "Evet efendim, çalışıyoruz patron."
Duydum. Gördüm de. Ayakları birbirine dolandı.
Levee'nin elinde değil.
Beyaz adamdan korkuyor. Onları tanımaya fırsat bulamamış.
Beyazları gayet iyi tanırım.
Birisi bana yamuk yapsın, ne kadar tanıdığımı görürsünüz.
Beyazlardan korkarmışım da!
Biri bana sataşsın, korkuyor muyum, görürsünüz.
Adam geldi, sana "evlat" diye hitap etti,
kalkıp prova yapmanı söyledi,
sen ise "Evet efendim!" diyebildin.
İstediğime "Evet efendim" diyebilirim. Sana ne?
Beyazlarla 32 senedir muhatap oluyorum.
Sizden mi öğreneceğim?
"Evet efendim" demem korktuğumu göstermez.
Ben onu yola sokmayı bilirim.
Gidip sok o hâlde.
Toledo, sürekli sataşıyorsun.
Eski felsefe zırvalarıyla birilerini celallendiriyorsun.
Dediklerime ve yaptıklarıma karışma.
Ben bir bireyim. Beni rahat bırak.
Peki, tamam. Haklısın Levee. Özür dilerim.
Beyaz adamdan korkman beni ilgilendirmez.
İşte bundan bahsediyorum.
Beni rahat bırakın.
Yapma Levee, eğleniyoruz işte.
Sana dediklerinin hepsini bana da dedi.
Yanlış anlıyorsun.
Kötü bir niyetim yok.
Levee boşuna Levee olmadı!
Beyaz adamla ilgili kimse benimle dalga geçemez!
Çünkü beni tanımıyorsunuz. Levee'yi bilmiyorsunuz.
Huyumu suyumu bilmiyorsunuz!
Nasıl bir yüreğim olduğunu bilmiyorsunuz!
Sekiz yaşındayken
bir beyaz adam çetesi babamın evine geldi
ve anneme dilediklerini yaptılar.
Natchez'e 12 kilometre mesafedeki Jefferson ilçesinde oturuyorduk.
Babamın adı Memphis'ti. Memphis Lee Green.
Yaklaşık 20 hektarlık tarım arazisi vardı. Bereketli topraklar.
Ne istersen yetişir.
Neyi varsa satıp
Bay Hallie'nin dul eşinden o araziyi aldı.
Herkes ona hadsiz zenci diyordu çünkü arazi alıp
özgür olabilmek için para biriktirip borç almıştı.
Ekim vakti yaklaşıyordu,
babam Natchez'e tohum ve gübre almaya gitti.
Beni arayıp "Levee, artık evin erkeği sensin." dedi.
"Ben yokken annene iyi bak."
Küçücük bir çocuktum,
sekiz yaşındaydım.
Annem,
eve geldiklerinde tavuk kızartıyordu.
Sekiz dokuz kişiydiler.
Onu tıpkı gem vurup istediklerini yaptırdıkları
bir katırmış gibi tuttuklarında, tavuk kızartıyordu o.
Annem oradaydı,
beyaz adamların arasında.
Karşı koymaya çalıştı
ama işe yaramayacağını görebiliyordum.
Ona ne yaptıklarını anlamıyordum
ama aynı şeyi bana da yapacaklarını düşünmüştüm.
Babamın av, iş, vesaire için sakladığı bir bıçak vardı.
Sakladığı yeri biliyordum. Gidip onu aldım.
Beyaz adamdan ne kadar korktuğumu size göstereyim.
Birinin boğazını kesmek için elimden geleni yaptım.
Omzuna sapladım.
Bıçağı eline geçirdi ve göğsümü boydan boya kesti.
İşte onları bu durdurdu.
Kan kaybından ölmemden korktular.
Annem beni battaniyeye sardı,
üç kilometre ötedeki Furlow'ların evine taşıdı,
onlar da Doktor Albans'a götürdüler.
Buzağısının doğmasını bekliyormuş, beni görecek vakti yokmuş.
Ebe Bayan Etta'ya götürdüler
ve beni o iyileştirdi.
Babam eve döndü
ve olanları kabullenmiş gibi davrandı
ama annemden adamların isimlerini öğrendi.
Kim olduklarını öğrendi
ve oradan taşınacağımızı duyurduk.
Tüm komşulara veda ettik.
Babam, annemle birlikte olan o beyaz heriflerden
birinin yüzüne gülümsedi.
Yüzüne gülümsedi
ve ona arazimizi sattı.
Caldwell'deki akrabaların yanına taşındık.
Bizi yerleştirdi
ve günün birinde çıkıp gitti. O günden beri görmedim.
Gizlice dönmüş.
Ormanda saklanmış,
o sekiz dokuz kişiyi haklamayı beklemiş.
Yakalanmadan önce dördünü indirebilmiş.
Ormanda peşine düşmüşler.
Yakalamışlar, asmışlar,
ateşe vermişler.
Babam beyaz adamdan korkmazdı. Hayır efendim.
Ve onlara nasıl davranacağımı öğretti.
Babamın, o beyaz herifin yüzüne sırıtışını gördüm.
Yüzüne sırıtıp ona arazisini sattı.
Bu arada öcünü nasıl alacağını
ve ona ne yapacağını planladı.
Bu bana nasıl davranacağımı öğretti.
O yüzden beyaz adam konusunda Levee'nin yakasından düşün.
İstediğim kişiye gülümseyip "Evet efendim" diyebilirim.
Benim zamanım geliyor.
Beyaz adam konusunda Levee'yi rahat bırakın.
Herkes
Herkes Afrika'nın farklı yerlerinden geliyor, değil mi?
Farklı kabilelerden falan.
Sonra koca bir yahni yapıyorlar.
Bir tarafta havuçlar, bezelyeler
ve patatesler duruyor.
Orada etler, kuruyemişler
bamya ve mısır var.
Hepsini karıştırıp güzelce pişiriyorsun, aromalar birbirine karışıyor.
Sonra bir şey elde ediyorsun.
Bir yahnin oluyor.
Sonra o yahniyi yiyorsun.
O yahniyle tarihini oluşturuyorsun.
Sonra etrafına bakıp orada birkaç havuç,
burada birkaç bezelye görüyorsun.
Yahni ise hâlâ duruyor.
Sen tarihini yazdın ama yahni hâlâ duruyor.
Hepsini yiyemiyorsun.
Peki elinde ne var?
Artıklar var. Aynen öyle.
İşte biz o artıklarız. Siyahiler birer yemek artığı.
Bu siyahilerin hâli ne olacak?
Bunun cevabını arıyoruz.
Ama önce bir artık olduğunu anlamalı.
Bay Irvin.
Benimle alakası yok...
...ama oğlan bu işi yapamaz.
Her seferinde kekeliyor.
Bu, şarkının farklı versiyonu, bambaşka bir tarz.
Sakin ol, her şey yoluna girecek.
Ben işareti vereceğim...
Dördün yerini biliyorum. Söylemene gerek yok.
Sen gülümse ve repliğini söyle. Gerisini biz hallederiz.
-Cutler. -Hanımefendi.
Dördüncü ölçüde, biliyorum...
Levee'nin gözü yanlış yerlerde. Onu yola sok.
Hadi Levee. Hazırlanalım. İşine odaklan.
Pekâlâ çocuklar. Başlıyoruz.
Önce "Moonshine Blues" söyleyelim Ma.
Moonshine falan yok. Önce "Black Bottom".
Sylvester'ın mikrofonu nerede? Irvin, mikrofon getir.
Ma, beyler yapamadığını söyledi.
Kim? Kim demiş? Hangi beyler?
Orkestra Ma. Orkestradaki beyler.
Hangi orkestra?
Onlar bana çalışıyor.
Kekeliyormuş Ma. Öyle dediler.
Kekelerse kekelesin.
Çocuğa söz verdim, o yüzden yapacak.
Bu kadar basit. Her zaman kekelemiyor.
Ona mikrofon verin.
Vaktimiz yok Ma. Biz...
Plak isteyen vakit ayırır.
Şaka yapmıyorum. Çıkar giderim.
Turneme dönerim. Buna ihtiyacım yok.
Derhâl çocuğa mikrofon getirin.
Kesin senin başının altından çıktı. Dikkat et.
Cutler'dı.
Sendin. Buradaki tek...
Oğlan kekeme. Yapamıyor.
Yapar, yapamaz, bu iş onun.
-Seni ilgilendirmez. -Bana ne?
-İsterse tüm şarkıyı söylesin. -Tamam. Sağ ol.
Tek şansı var. Bunun maliyeti...
Bırak maliyeti. Dilinden düşmüyor.
Bu müesseseye herkesten fazla kazandırıyorum.
Hata yaparsa doğrusunu yapana dek deneyecek.
Gel hayatım. Hadi.
Şurada dur. Ellerini dediğim gibi tut.
Hata yapmaktan korkma.
Sen doğrusunu yapana dek deneriz.
Tamam. Çal bakalım Cutler.
Pekâlâ.
Bir, iki, bilirsin işini.
Pekâlâ beyler,
en iyisini gördünüz.
Şimdi sıra diğerlerinde.
Ma Rainey size Black...
Black Bottom'ını gösterecek.
Çok güzel hayatım. Acele etme. Başaracaksın.
Tamam Ma. Kayda hazırız.
-Kolam nerede? -"Ma Rainey's Black Bottom" beyler.
Kolam nerede? Kolaya ihtiyacım var. Hava çok sıcak.
-Ne oldu Ma? -Kolam nerede? Soğuk bir kola istiyorum.
Ma, dinle...
Kolayı unuttum.
İdare edelim. Sadece bir şarkı. Ne dersiniz beyler?
Ne dediklerini boş ver. Kolamı almalıydın. Biliyordun.
Kolasız kılımı kıpırdatmam.
-Kahretsin. -Dur Ma.
Bir saat gecikiyorsun...
Yaklaşma. Irvin, uzak tutmanı söylemiştim.
Zırvalarından bıktım. Yeter artık.
Bana bırak. Ma, dinle.
Bakkalı arayıp kola söylerim ama başlayalım.
Sylvester hazır, orkestra hazır.
Hadi şu şarkıyı çalalım.
Madem bu kadar pintisin, ben alırım.
Slow Drag, Sylvester. Hadi hayatım.
Bana buz gibi üç şişe kola alıverin. Kendinize de bir şeyler alın.
Üstü kalsın.
Irvin, uzak dur. Kahretsin.
Kola gelinceye dek bekleyiver, ölmezsin.
Tamam Ma. Kolanı al.
Beyler, orkestra odasına.
Tanrı aşkına, kolanı al.
Cutler.
Gel, seninle konuşmalıyım.
BAKKAL VE ŞARKÜTERİ
Bu, "Orkestradakiler dedi." saçmalığı da ne?
Ne yapacağınızı ben söylerim.
Orkestrada kimin ne yapıp yapmayacağını ben söylerim.
Oğlan kekeledi diye söyledik.
Kekeliyor, biliyorum. Bilmez miyim?
-Bu, ona faydalı olacak. -En kolayı...
O yapacak. Orkestradakilerin
görüşlerini bir daha duymayayım.
Memphis'e varınca Levee'nin yerine birini bulmanı istiyorum.
-Adam tam bir bela. -Levee iyidir.
Kendini verince güzel çalıyor.
-Besteci yönü de var. -Bana ne?
Başa bela o.
Başka birini bul. Elebaşı o.
Kimin ne yapacağını o söyledi, biliyorum.
Dussie Mae! Kıçını bir yere koy ve kırıtmayı kes.
-Bir şey yaptığım yok. -Ayak altından çekil.
Merhaba. Nasıl bir yermiş, merak ettim.
Buyursana.
Isırmam.
Beste yaptığını bilmiyordum.
Geçen gece kulüpte hava attığını sanmıştım.
Hayır tatlım. Beste yapmayı bilirim.
Bay Sturdyvant'a birkaç şarkı verdim.
Bana plak yapacakmış.
Kendi orkestram olacak.
Toledo. Bay Sturdyvant'a şarkılarımı vermedim mi?
Beni bu işe bulaştırma.
Gerçekten orkestran olacak mı?
Levee Green ve Ayakla Tempo Tutanlar.
Orkestra kuracak bir adama senin gibi bir kadın lazım.
Benim gibi bir kadına elime para koyacak adam lazım.
Beş kuruş kazanamayıp
beni aç bırakacak birini istemem.
Tarzım değil şekerim. Kadına nasıl davranılacağını bilirim.
Ona hediyeler alırım. İstediği gibi davranırım.
Hediye almaya sıra gelinceye dek hepsi öyle söyler.
Memphis'e varınca seni dışarı çıkarırım,
gülüp eğleniriz,
kadınlara nasıl davrandığımı gösteririm.
Ma.
Sanırım "Moonshine Blues" Bessie Smith'in söylediği bir şarkı.
Bessie kim? Bessie beni alakadar etmez.
Bessie'nin hocası benim. Beni taklit ediyor.
İsterse milyon tane plak satsın, umurumda değil.
Onun kitlesi ayrı, benimki ayrı. Başkasından bana ne?
İlk çıkan Ma. Sakın unutma.
Ondan bahsetmiyorum.
-Şarkı bu. -Bu işi yıllardır yapıyorum.
Küçüklüğümden beri. Başkaları umurumda değil.
Irvin'e kızmamın nedeni de buydu.
Beyazlar sürekli canımı sıkar.
Pinti adam bir kola bile almamış.
Ama ben hadlerini bildiriyorum. Ma'nın saçmalığa tahammülü yoktur.
Sesini alıp o düğmeli, afili kutulara hapsediyorlar
ama iş kola almaya gelince pintilik ediyorlar.
Şişesi beş sent yahu!
Umurlarında bile değilim.
Tek istedikleri sesim.
Ama bunu öğrendim.
Ne kadar zorlarına gitse de
bana istediğim gibi davranacaklar.
Şu anda arkada, hakkımda atıp tutuyorlar.
Tanrı'nın bu kuluna isimler takıyorlar.
Ama hiçbir şey yapamazlar çünkü henüz istediklerini almadılar.
Sesimi o cihazlara kaydeder kaydetmez
sanki bir fahişeymişim gibi toparlanıp pantolonlarını giyecekler.
Benimle işleri kalmayacak.
Ben lafımı bilirim. İzle de gör.
Irvin'e gelince, o da onlardan farksız.
O da beni umursamıyor.
Altı senedir menajerim ve beni evine tek bir kez,
-beyaz dostlarına dinletmeye çağırdı. -İyi bilirim.
Siyahiysen ve onlara para kazandırıyorsan
eyvallah derler, aksi takdirde bir paçavrasın.
Diğer sanatçılardan
katbekat fazlasını kazandırmama rağmen
onlar seansın maliyetinden şikâyet ediyorlar.
Dedikleri kadar pahalı olmasa gerek.
Değil tabii. O sözlere kulak asmıyorum bile.
Ekibi seçtim bile.
İyi müzisyenlerle çalışacağım. Güzel müzikten anlayacaklar.
Önce orkestranı kur da, sözlerin ne kadar ciddi, görelim.
Sadece kadınları tanıdığımı göstermek istiyorum.
Bana boşuna Tatlı Limonata demiyorlar.
-Kes şunu, biri giriverecek. -Kimse girmez.
Bana bak şekerim.
Merak ediyorum da,
al horozumu esmer tavuğunla tanıştırabilir miyim?
Sen orkestranı kur, horozun ötebiliyor mu, göreceğiz.
Vay be.
Ninem çamaşırları asarken
dedem niye terasta usturayla otururdu, şimdi anlaşıldı.
Delisin!
Eminim Alabama'ya giden gece treninin Mason-Dixon Hattı'nı geçerken
çıkardığı gibi ses çıkarıyorsundur.
Sen nasıl bu kadar delirdin?
Senin gibi kadınlar delirtti...
Amanın!
Mabadın da maşallahı var!
Burası iyice sessizleşti.
Sessizliğe hiç gelemem.
Kafamda hep müzik çalmalı.
Dengeyi sağlar. Müzik bunu yapar. Boşlukları doldurur.
Ne kadar çok müzik olursa dünya o kadar dolu olur.
Hemfikirim. Ben de müziksiz yapamam.
Beyazlar blues'u anlamıyor.
Dinliyorlar ama nasıl çıktığını bilmiyorlar.
Onun, hayatın dili olduğunu anlamıyorlar.
İyi hissetmek için söylemezsin.
Hayatı anlamanın bir yolu olduğu için söylersin.
Blues sabah yataktan kalkmanı sağlar.
Kalkınca yalnız olmadığını bilirsin.
Dünyada başka bir şey daha vardır.
O şarkının dünyaya kattığı bir şey.
Blues'suz bir dünya boş olurdu.
Evet.
O boşluğu alıp bir şeyle doldurmaya çalışıyorum.
Blues tarzı okumayı ben keşfetmedim. O her zaman vardı.
Bana Blues'un Annesi desinler,
bana uyar. Kimseye zararı yok.
Bayağı uzun sürdü. Sylvester, Irvin'i çağır.
-Hazır olduğumuzu söyle. -Levee'yi bulayım.
Ma'nın kolası geldi Levee. Biz hazırız.
-Şunu çeksene. -Tamam.
Tamam, gitmeliyim.
Yürü hadi!
Pekâlâ beyler, "Ma Rainey's Black Bottom," kayıt bir.
İki, bilirsin işini.
Pekâlâ beyler...
Kayıt iki.
Pekâlâ beyler,
diğerlerini gördünüz. Şimdi sıra en iyisinde.
Ma Rainey size...
Kayıt...
Ma, o olmadan yapamaz mıyız...
Kayıt altı.
Kayıt yedi.
Pekâlâ beyler,
diğerlerini gördünüz. Şimdi sıra en iyisinde.
Ma Rainey size Black Bottom'ını gösterecek.
Tamam, güzeldi Ma. Harikaydı. Bravo beyler.
Gördün mü? Yaparsın, demiştim. Tek gereken, kafaya koymak.
Beklediğimden daha iyiydi.
-Benim bebeğim o. -Beyler, Ma.
-Evet! -Şimdi "Moonshine Blues"u çalalım.
"Moonshine Blues."
Irv? Kayıtta bir sorun var. Mikrofonu kontrol etsene.
Bir, iki, deneme, bir...
Hayır. Oğlanın mikrofonu.
Tanrı aşkına!
-Ma, kaydedememişiz. -Siktir!
Nasıl yani? İkiniz orada ne yapıyordunuz?
Levee kabloya takılmıştır.
Takılmadım.
Levee'nin aklı başka yerdeydi.
Hep sorun çıkarıyorsun. Kendine çekidüzen ver.
-Hiçbir şey yapmadım. -Sorun kabloda Mel.
Dağılmış. Yeni bir tane lazım.
-Böyle düzensizlik... -Ma?
-Vaktim boşa gitti. -Nereye?
-Kahretsin. -Ma?
Ma?
O kapıdan çıkarsan bitersin. Esamen okunmaz.
Yeter artık Mel! Ma!
Ma, geri gel! Ma, lütfen!
Dinle Ma.
Bu kayıtlar liste başı olacak.
Peynir ekmek gibi satacak.
Sylvester bile yıldız olacak.
15 dakika.
Tek ricam bu. Sadece 15 dakika.
15 dakika. Duydun mu? 15.
Sonra kara kıçımı alıp Georgia'ya giderim.
15 dakika.
Siz biraz mola verin. 15 dakikaya hazır oluruz.
Giderse gitsin, bana fark etmez. Ben de çıkar giderim.
Bay Irvin olsam
o kabloları falan doğru düzgün bağlardım.
Levee aklını işine verseydi çoktan bitirmiştik.
Bakalım oğlan düzgün okuyabilecek mi.
Levee'nin bir gözü trompette, diğeri hatunda.
Dostum, o kız Ma'ya ait.
Ona bir şey yapmadım, sadece konuştum.
Onunla oynaşmaya devam edersen işsiz kalacaksın.
Bir şey yapmadım, sadece adını sordum.
Onu da yapamayacaksam Ma'nın canı cehenneme.
Benden bu kadar. Bu ahmakla sen konuş.
Bazı erkekler daha fenadır. Bazı erkekler ahmaklıktan zevk alır.
İyi bilirim. O zevk bambaşkadır.
Ben de yaşadım. Ahmaklık iyi gelir.
Ama uzun sürmez.
Bir bakmışsın, sonuçlarıyla yüzleşmişsin.
Nihayet doğru bir şey söyledin, ahmaklıkla ilgili olan.
Ahmak olduğunu kabullenerek nihayet doğru konuştun.
Kabullenirim tabii. Yanlış değil ki.
Ben her şeyden biraz tattım.
Bu dünyadan göçmeden biraz daha tadacağım.
Ama aynı ahmaklığı iki kez yapmam. İşte orada ayrılıyoruz.
Ama ahmaklık ettin. Önemli olan o.
Kızın adını sordum diye ahmak dediniz ama sen de ahmaksın işte.
İyi bir kadınla evlendim.
Hâlâ hakkında tek kötü söz söyleyemem.
Hayatımın geri kalanında beraber olmak niyetiyle
onunla evlendim.
Mezara kadar yanımda olacaktı ama gitti ve kiliseye katıldı.
Oraya gidip dini bütün Hristiyan erkekleri gördü,
neden öyle olmadığımı merak etti.
Çok geçmeden bir kâfirle evlendiğini anladı.
Öyle yaşayamazdı.
O yüzden gitti.
İhtiyaç duyduğu şeyi sağlayamadığım için
oturup bir ahmak olduğumu düşündüm,
aksi takdirde kiliseye gitmezdi.
Yani evet,
Toledo kadın konusunda ahmaklık etti.
Hayatın bir parçası.
Toledo, senin ahmaklık tanımınla benimki farklı.
Ahmak, başına gelenden sorumludur.
Ahmak, kendi başına iş açar. Levee gibi.
Ma'nın hatununa bulaşmaya devam ederse sokağı boylayacak. Ahmak budur.
Bir şey olmaz. Levee buna izin vermez.
Ma ona yanaştığını görmesin. Adam onu diyor.
Kimse bana bir şey diyemez.
Demek istediğim, görünen o ki
hayat sana adil davranmamış.
Hayat adildir.
Hayat bir bok değil.
Kese kâğıdına koy, yanında taşı. Mertliği yoktur.
Ya ölüm? Ölüm fiyakalıdır.
Ölüm sana tekmeyi basar, doğduğuna pişman eder.
İşte ölüm öyle kötüdür.
Hayata sözün geçer. Hayat bir hiç.
Hayat adil diyen adamın dikili ağacı yok.
Şimdi ben sana bir şey diyeyim.
Siyah adam asla tatmin olmaz.
Tatmin olmamak hakkı.
Onlar koca domuzu yerken sana kemik atsalar
sen tatmin olur muydun?
Müzisyen olabildiğin için şanslısın. Farkında bile değilsin.
Sana atılan kemikle tatmin olmaktan bahsediyorum.
Sorununuz bu, aynı şeyleri yaparak tatmin oluyorsunuz.
Orkestramı kurup Bay Sturdyvant'ın istediği şarkıları kaydedeyim,
tıpkı Ma gibi beyaz adama söz geçirebileceğim.
Ma, Bay Irvin'e gittiğini söyledi. Adam resmen diz çöküp yalvardı.
Beyaz adamın saygısını ben de öyle kazanacağım.
Ma, beyaz adamın umurunda değil. Ma'yı yıldız yapan siyahiler.
Onun kim olduğu ve ne tür müzik yaptığı beyazların umurunda değil.
Beyaz otellerinden birine git de büyüklüğünü gör.
Kuzeyde taksiye bile binemiyor.
Bir şey diyeyim. Peder Gates. Kimden söz ettiğimi biliyorsun.
Peder Gates, Tallahassee'den Atlanta'ya,
vereme yakalanan kız kardeşini ziyarete geliyormuş.
Tren Thomasville'den, Moultrie'den geçmiş,
-Sigsbee isimli ufak bir kasabada durmuş. -Orada dur.
Tallahassee'den kuzeye, Atlanta'ya giden tek bir tren var.
Sigsbee'de durmaz.
Sigsbee'de duran tek tren Santa Fe'dir,
Moultrie'den aktarmalı.
Öyle yapmıştır. Bilmiyorum.
Diyorum ki, adam Sigsbee'de inmiş.
Bildiğin gibi anlat. Uydur gitsin.
-Bırak da adam anlatsın. -Hadi, bildiğin gibi anlat.
Peder Gates, Sigsbee'de trenden inmiş.
Tren saatlerine bakmış,
biri karşılasın diye vaktinde varacağından emin olmak istemiş.
Oradayken lavabo ihtiyacı doğmuş.
Siyahilere ayrılan tek yer
istasyondan 200 metre ötedeki bir helaymış.
Adam heladayken tren kalkıvermiş.
Hiç tanımadığı bir kasabada kalakalmış.
Daha önce ismini bile duymamış.
Ben duydum ve Tallahassee treninden
Sigsbee'de inmediği kesin.
Adam orada durmuş, trenden indiği bu yabancı kasabada
ne yapacağını düşünüyormuş.
Hava kararmaya başlamış.
Güneşin batmaya başladığını görüp
ne yapacağını düşünürken
yolun karşısındaki birkaç beyaz adama gözü takılmış.
Orada durmuş, onu izliyorlarmış.
Onlara birkaç kişi daha katılmış.
İstasyon çevresine bir göz atmış. Hiç siyahi yokmuş.
Adamların aklından geçeni
bilmediği için yürümeye başlamış.
Nereye gittiğini bilmeden raylardan yürümeye başlamış ki
bir ses duymuş, "Hey, zenci."
Aynen böyle.
"Hey, zenci."
Yürümeye devam etmiş.
Biraz daha seslenmişler. Yürümeye devam etmiş.
Sonra bir silah sesi duymuş. İşte o zaman durmuş.
Etrafını sarmışlar.
Orada,
boynunda istavrozu
ve hep yanında taşıdığı ufak İncil'iyle duruyormuş.
Kim olduğunu sormuşlar. Peder Gates, demiş.
Hasta kız kardeşini
ziyarete giderken treni kaçırdığını söylemiş.
"Öyle mi zenci?" demişler.
"Dans edebilir misin peki?"
Onlara bir bakış atmış
ve dans etmeye başlamış.
İçlerinden biri uzanıp boynundan istavrozu sökmüş,
istavroz ve İncil'le dans etmenin küfür olduğunu söylemiş.
İncil'ini alıp yırtmışlar,
izlemekten sıkılana dek onu dans ettirmişler.
-O adamın tek... -Merak ettiğim şu, o bir din adamı.
Tüm bunlar olurken Tanrı neredeymiş?
Neden Tanrı o şerefsizlerin tepesine bahsettiğin yıldırımı indirmemiş?
Levee, cehennemde yanacaksın.
Tanrı neden onları çarpmamış?
Asıl soru bu. Cehennemde yanma mavalı okuma bana.
O bir din adamı,
neden Tanrı o şerefsizleri çarpmamış?
Nedenini söyleyeyim. Gerçeği söyleyeyim.
Tanrı asla siyahilerin duasını dinlemez.
Tanrı, siyahilerin duasını çöpe atar.
Tanrı, siyahilere aldırmaz. Hatta Tanrı, siyahilerden nefret eder.
Onlardan tüm gazabıyla nefret eder.
İsa seni sevmiyor, kara teninden iğreniyor.
Bir de cehennemde yanmaktan bahsediyorsun.
Tanrı, kıçımı yesin.
Tanrı'ma nasıl küfredersin? O benim Tanrı'm! Seni iki paralık...
Bırak onu!
-İki paralık! -Bırak!
-Benim Tanrı'ma küfrettin! -Bırak! Önemi yok!
Önemi yok!
Demek senin Tanrı'n. Öyle mi?
Tanrı'na bir şans vereceğim.
Seni kurtarması için bir şans.
-Kaldır o bıçağı! -Sen karışma.
Bu bir çözüm değil.
Cutler'ın Tanrı'sına sesleniyorum! Duyuyor musun?
Cutler'ın Tanrı'sı! Sana sesleniyorum!
Gel de bu kulunu kurtar.
Ben boğazını kesmeden beni çarp.
-Cehennemde yanacaksın. -Tanrı'nı çağırıyorum.
Seni kurtarması için bir şans veriyorum. Tanrı'na sesleniyorum!
Cutler'ın Tanrı'sı?
Gel ve bu adamı kurtar.
Annemi kurtardığın gibi onu da kurtar.
Annemi kurtardığın gibi kurtar!
Sana seslendiğini duydum.
"Rabb'im, insaf eyle. İsa, yardım et." diyordu.
"Lütfen Rabb'im, insaf eyle. İsa, yardım et."
Bize sırt mı çevirdin?
Bize sırt mı çevirdin şerefsiz?
Sırt mı çevirdin?
Hadi.
Hadi bana sırt çevir.
Bana sırt çevir!
Hadi. Neredesin?
Gel de bana sırt çevir!
Sırt çevirsene şerefsiz! Kalbini deşerim senin!
Hadi. Ne oldu? Neredesin?
Gel de bana sırt çevir.
Hadi, neden korkuyorsun?
Bana sırt çevir! Hadi!
Ödlek şerefsiz!
Tanrı'n bir bok değil Cutler.
Tanrı'n bir bok değil.
Şahane. Kaydettik beyler.
Güzel seanstı, başardınız!
Kontrbası öyle çalmayı nereden öğrendin? Resmen şarkı söylettin.
-Zıplatıp durdun. -Toledo'yu takip ettim.
O uzun parmakları tuşlarda uçuyordu.
-Yetişmeye çalıştım. -Bu iş böyle yapılır.
Slow Drag'in bebek poposu pataklar gibi bas çalışını duydun mu?
Levee, neden bir sürü nota çaldın?
Bir nota çalman gerekirken on nota çaldın. Gereksizdi.
Biraz doğaçlama varyasyon kattım. Hepsi o.
Söyleme tarzıma uyacaktın.
Diğer herkes gibi.
Hissettiğim gibi çaldım.
Şarkı söylemeye çalışırken kulağımı mahvettin.
-Buna müzik mi diyorsun? -Ne yaptığımı biliyorum.
Müziğime karışmayın.
Demiştim, önemli olan Ma'nın müziği.
-Sorun değil. Yapman gerekeni söyledim. -Umurumda değil.
-İstersen kov. Kendi orkestramı kurarım. -Canımı sıkarsan...
-Seni kâle alan yok. -Pekâlâ. Kovuldun.
Kovulmak umurumda mı sanıyorsun? Değil.
-İyilik sayılır. -Cutler, Levee atıldı.
-Artık müzisyenim değil. -Kovuldum mu? Güzel.
Başıma gelen en güzel şey.
Bu saçmalığa ihtiyacım yok.
Peki.
-Mel birazdan paranı hazır eder. -Nakit olsun, çek istemem.
Bakalım, söz veremem.
Çek olmasın da.
Dinle Ma. Sturdyvant'la konuştum, dedi ki...
Vazgeçirmeye çalıştım
ama elinden gelenin en iyisi, senin parandan 25 dolar kesip
Sylvester'a vermekmiş.
Neyi kesip ne yapacakmış?
25 dolarım oğlana gitsin isteseydim ona kendim verirdim.
Kendi parası olmalı. Herkes gibi ödeme almalı.
Gidip Sturdyvant'a söyle, çocuğa parasını versin.
-Konuştum... -Bir daha konuş.
Söyle ona, oğlana parasını ödemezse bir daha plağımı kaydedemez.
Menajerimsin. Hep destek olmaktan bahsedersin.
Destek ol.
-Oğlana parasını öde! -Tamam.
Halletmeye çalışırım.
Merhaba Ma.
Bir terslik mi var? Sorun mu var?
-Oğlana parasını ödemeni istiyorum. -Tabii Ma. Para yanımda.
200 dolar sana, 25 çocuğa, değil mi?
Irvin beni yanlış anlamış. Hata yapmış.
-Hata mı? -Evet Ma. Hata yaptım.
Parasını aldı, değil mi?
Asıl hatayı
sözleşmeyi imzalamadığımı anlayınca görürsünüz.
Asıl hata oydu.
Hadi ama. Belgeleri imzala.
-Dussie Mae, Sylvester, gelin. -Ma, imzala.
Irvin, arabam nerede?
Hemen önde. Anahtar burada. Hadi, şu belgeleri imzala.
Irvin, anahtarımı ver.
Tabii Ma. Şunları... imzalayıver.
Evime postala. Bir ara bakarım.
Hadi Ma. Her şeyi hallettim, değil mi?
Her şeyi yoluna koydum.
Ma?
Lütfen.
Sturdyvant'a söyle,
bir hata daha olursa plaklarımı başka yerde yaparım.
Kabul etmem.
Çek mek getirmesin.
En son çek vermişti. Ne oldu?
Bozdurmak için Chicago'yu turladık.
Siyahiyi çekle görünce hemen çaldığını düşünürler.
-Benimkini hemen bozdular. -Ben kerhaneye gitmiyorum.
Bir şey bilmeden sataşıyorsun.
Canımı yeterince sıktın. Boğazına yapışmama ramak kaldı.
-Başlamayın. -Canın sıkıldıysa bana ne?
Sana değil, ona söyledim.
Beyler, ödemelerinizi getirdim.
Bay Irvin nakit tercih ettiğinizi söyledi, ben de öyle getirdim.
Bugün iyi performans gösterdiniz. 25 sana.
İşinizi iyi biliyorsunuz. 25 sana.
Sizi en kısa zamanda tekrar ağırlayacağız. 25.
Bir seans daha yaparız, daha çok kazanırsınız.
Şu 25 de sana.
Bay Sturdyvant, efendim.
Verdiğim şarkılar ne oldu?
Doğru ya. Levee. Düşündüm. Pek satacağını sanmıyorum.
O tür şarkılarla ilgilenmiyoruz.
Bay Sturdyvant, efendim. Orkestramı bile seçtim.
Çok iyi müzisyenler topladım. İyi müzikten anlıyorlar.
İnsanlara dinletirsek kesin satın alırlar.
Açıkçası şarkılar pek uygun değil.
Bay Sturdyvant, insanlar tenekeci müziğinden bıktı.
Şehirliler hareketli şarkılar istiyorlar.
Harlem, Detroit, DC.
Tamam Levee. Tanesine beş papel veririm.
Beş papel istemiyorum Bay Sturdyvant. Şarkıları kaydetmek istiyorum.
Aradığımız türde şarkılar değil.
Bay Sturdyvant, onları yazmamı siz istediniz.
Size ilk verdiğimde neden söylemediniz?
Kaydedeceğinizi söylemiştiniz.
Ne değişti?
-Zahmetinin bedelini öderim. -Ne değişti?
-Merak ettiğim bu. -Bizimkilere şarkılarını çaldırdım.
Dinlediğimde, aradığım tarza uygun gelmediler.
Benden dinlemeniz lazım.
Benden dinlemediniz. O zaman beğenirsiniz.
Levee, eminim haklısın.
Ama Ma'nın plakları gibi satmazlar.
Yine de onları senden alayım.
Bay Sturdyvant.
O şarkıları kimlere çaldırdınız, bilmem
ama ben çalabilseydim insanların gönlünü fethederdim.
Şarkıları kaydedebileceğimi söylemiştiniz.
O konuda yardımcı olamam.
Dediğim gibi, tanesi beş papel. Ne eksik ne fazla.
Sana iyilik yapıyorum.
Başka şarkı yazarsan da sana yardımcı olur, satın alırım.
Tanesine beş papel veririm. Şimdiki gibi.
Önüne bak.
-Siktir. Pabucuma bastın. -Affedersin Levee.
Şuna bak.
Pabucuma bastın.
-Bunu neden yaptın? -Özür diledim.
Pabucuma bastın. Onu mahvettin.
Pabucuma ne yaptığına bir bak.
Ben seninkine basmadım. Niye basıyorsun?
Özür diledi ya.
Pabucumu mahvettikten sonra özür dilese ne yazar?
Özür dilemiş!
Pabucuma bastın, farkında mısın?
-Bak ne yaptın. -"Affedersin" dedim. Konu kapansın.
-Daha ne yapayım? -Pabucumu mahvettin.
Ben seninkine basmadım. Şuna bak.
-Tamam, yapma. -Hayır, yaptığına bak.
Şuna bak. Benim pabucum.
Bunu sen yaptın!
Pabucumun içine ettin.
O eski püskü, koca nallarınla benim pabucuma bastın.
Sen de pabucun da kimsenin umurunda değil.
Özür diledim.
Bunu kabul edemiyorsan canın cehenneme.
Ne yapayım?
Pabucuma bastın.
Pabucuma bastı. Evet.
Yeminle. Cutler, pabucuma bastı.
Bunu neden yaptı? Toledo, neden yaptın?
Cutler, yardım et.
Pabucuma bastı.
Cutler!
Merak etme. Ben yardım ederim.
Gel Toledo.
Hayır.
Yapma...
Bana öyle bakma.
AUGUST WILSON'IN YAZDIĞI TİYATRO OYUNUNDAN UYARLANMIŞTIR
CHADWICK BOSEMAN'IN SANATINA VE KİŞİLİĞİNE İTHAF EDİLMİŞTİR
Alt yazı çevirmeni: Cem Arıkan