Downloaded from YTS.MX
[Alaize in het Frans] Het is grappig...
Official YIFY movies site: YTS.MX
...als je de laatste Avengers van Marvel kijkt.
Dat is een team van...
...superhelden.
Ze willen het beste...
...voor de mensheid.
Ze redden...
...mensen...
...vechten...
...voor succes.
Daarin lijken we op elkaar.
[energieke muziek]
[Alaize] We zijn allen superhelden...
...omdat we tegenslag hebben doorstaan.
We hebben allen...
...iets meegemaakt wat ons weerhield van succes.
En daarin ligt onze kracht.
Het leven is een gevecht.
We willen de wereld beteren.
[Gonzalez in het Engels] Op de Olympische Spelen worden helden geboren.
Op de Paralympics komen helden.
[energieke muziek]
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRE
[Bebe Vio] Toen ik 12 jaar was, zat ik op scouting.
Je krijgt daar een bijnaam.
Mijn naam was de Rising Phoenix.
Een feniks kan leven, sterven, verbranden en weer leven.
Mijn scoutinggroep zag me bij elke stap...
...leven, branden, doodgaan en weer leven.
Toen ik nog heel jong was, zei mijn coach tegen me:
'Er bestaat een paradijs...
...en dat heet de Olympische Spelen.'
Als je maar hard genoeg werkt, elke dag, zo goed als je kunt...
...dan zul je daar komen.
Ik droomde van de Olympische Spelen.
Het werd de Paralympics, maar het is bijna hetzelfde.
[onduidelijk gepraat]
Als 14-jarige was ik fakkeldrager...
...voor de toekomstige paralympiërs.
[publiek klapt en juicht]
[Gonzalez] In de geschiedenis van de Paralympics...
...waren er pieken en dalen.
De ene goed, de andere minder.
Als je een plaats mocht kiezen waar we zouden slagen...
...dan zou dat Londen zijn.
LONDEN
Onze bakermat, het land waar de paralympische beweging begon.
Evenementen organiseren, creatief zijn en stereotypen doorbreken.
En Londen is de hoofdstad van de wereld.
[verslaggever 1] De organisatie van Londen 2012 bereidt de Paralympics voor.
[verslaggever 2] Volgens de organisatie Mencap...
...is het geweld tegen mensen met een beperking op recordhoogte...
...en alles wat daar verandering in brengt, is van belang.
[Gonzalez] Toen ik m'n collega's vertelde...
...dat ik ging solliciteren bij de Paralympische Spelen...
...zeiden de meesten: 'Doe dat niet.
Dat is sport voor anderen met een beperking.
Dat is te ingewikkeld. Het is niet echt sport.'
[verslaggever] Alle ogen zijn gericht op de paralympiërs...
...als hun symbool de vijf ringen vervangt.
Tijdens de Olympische Spelen, vier of vijf dagen voor het einde...
...zag je plots overal zwarte billboards verschijnen...
...met 'Bedankt voor de warming-up.'
Zo werden de Paralympics op tv aangekondigd.
'Dat was de warming-up.'
De Olympische Spelen waren vast niet blij...
...maar ik werd erdoor geraakt.
Philip wil niet tweede worden, hij wil eerste zijn.
[commentator] Craven houdt de bal.
[Gonzalez] Hij was sporter...
...en wilde dat andere sporters nog betere kansen zouden krijgen dan hij.
[commentator] Twee erbij door Phil Craven.
Xavi Gonzalez, goede vent.
Botert het niet tussen de voorzitter en de CEO, laat dan maar.
We wilden veranderen hoe de wereld mensen met een beperking zag.
[publiek juicht]
[Alaize in het Frans] Het was een thuis voor...
...alle naties.
Het is een teamsport, geen individuele.
We blijven bij elkaar. Als we naar een toernooi gaan...
...zijn we er altijd om elkaar toe te juichen.
[Matt Stutzman in het Engels] De hele sfeer daar...
...dat je onderdeel bent van iets groters, was ongelooflijk.
[Ellie Cole] De stille missie die we hebben.
Elke paralympiër heeft te horen gekregen...
...keer op keer, dat het leven te moeilijk voor hen wordt.
[publiek zingt]
[Stutzman] Het Iraakse team zat om de hoek...
...en mensen in ons team waren gewond geraakt in Irak.
Dat moet je vaker zien.
[vrolijke muziek]
We gaan naar de openingsceremonie.
[gejuich]
[Stephen Hawking] De Paralympische Spelen...
...moeten ook veranderen hoe we de wereld zien.
We zijn allemaal anders.
Er bestaat geen standaard mens.
[Craven] We moesten podiums bieden waarop ze konden presteren...
...en het de wereld laten zien en de wereld inspireren.
De Spelen zijn de etalage van de beweging.
De Spelen zijn het belangrijkste om de beweging vooruit te brengen.
Ik verklaar de Paralympische Spelen van Londen 2012 voor geopend.
[verslaggever] Daar is de Agitos...
...het paralympische logo aan de Tower Bridge in Londen.
Mijn eerste Paralympics. Ik ben nog maar 19 jaar oud.
Goedemorgen.
[Jonnie Peacock] Je bent bezorgd over de horrorverhalen...
...over de Paralympics, zoals stille stadions.
Je weet nooit hoe het zal zijn, tot je er bent.
[Tatyana McFadden] Het is nooit hetzelfde.
Dus ik was bezorgd en nerveus.
[Peacock] Je komt onder het stadion...
...naar een baan waar iedereen zijn laatste voorbereidingen doet.
Alle sporters bij elkaar. Heel serieus.
[de hertog van Sussex] Veel mensen dachten...
...dat het zou floppen door een slechte kaartverkoop.
[luid gejuich en applaus]
De stadions zaten vol.
De sport was ongelooflijk.
[publiek juicht] -[commentator] Wat een geweldige slag.
Dat moet de slag van het kampioenschap zijn.
Maar wat ze zagen, was duidelijk beter dan de Olympische Spelen.
[man] Klaar.
[energieke muziek] -[publiek juicht]
[commentator] De sfeer is echt fantastisch.
Zhang aan de binnenkant. Dave Weir gaat breed.
Dave Weir spreekt al z'n reserves van vertrouwen...
...en kracht aan, want dit scheelt zo weinig. Zhang.
Dave Weir neemt nu de leiding. Dave Weir doet het weer.
We hebben vanavond iets heel bijzonders gezien.
[Sussex] Voor mij en vele anderen, en zeker voor kinderen...
...om deze mensen te zien...
...met wat ze bereiken...
Geen boek dat je zult lezen...
...of les die je ooit zult krijgen...
...zal je dezelfde inspiratie geven...
...als iets te zien waarvan men zei dat onmogelijk was.
[omroeper] Dames en heren, de finale...
...van de vrouwen 100 meter vrije slag S9...
...Australië, Ellie Cole.
[gejuich]
[fluit klinkt drie keer]
[Cole] Iedereen is zo verschillend op de Paralympics.
Op de Olympische Spelen is elk lichaam hetzelfde.
Op de Paralympics is er geen hetzelfde.
[fluit]
Het is doodeng net voordat je wedstrijd begint.
[omroeper] Op uw plaatsen. -[startsein]
[Cole] Je raakt het koude water en je denkt: dit is het.
De volgende minuut wordt de belangrijkste minuut van mijn leven.
Ik wil dat zo veel mogelijk mensen de Paralympics zien...
...want als mijn ouders ervan hadden geweten...
...toen ik drie jaar oud was, hadden ze meer vertrouwen gehad...
...in wat je met een beperking kunt.
[Coles moeder] De eerste dag dat Ellie loopt.
Kom op, Ellie.
[Cole] Ik ben gezond geboren...
...maar op een dag verschoonde mijn moeder me...
...en zag ze een bult achter mijn rechterknie.
De dokter vertelde...
...dat ik een zeldzame kankervorm had, een zenuwsarcoom.
[Coles vader] Ellie? -Wat?
[Coles vader] Ik hou van jou. -Ik hou van jou.
Ik onderging behoorlijk wat chemotherapie.
Maar daarvan...
...werd ik zieker dan van de kanker...
...en de tumor werd niet kleiner.
Mijn ouders moesten besluiten om mijn been te amputeren...
...toen ik net drie jaar oud was.
[Coles moeder] Ze zei: 'Ik wil mijn voet terug.'
[grinnikt] -[vrouw] Geweldig.
Dit is jouw voet, toch, Ellie?
Hij blijft waar hij is.
[Cole] Ik vroeg mijn moeder waarom ze zo bang was...
...voor de amputatie.
Ze was bang dat ik compleet zou veranderen.
Mijn ouders kenden niemand met een beperking.
Ze waren zo bang dat alle kansen die ik zou krijgen...
...van me werden afgenomen...
...op die ene dag.
Als je in Australië woont, dan moet je leren zwemmen.
[Coles moeder] Ellie, gestrekte armen.
Ik zwom een tijdje rondjes. [grinnikt]
Zwemmen is een van de weinige sporten...
...waar ik mijn beperking niet voelde.
Dus ik was gek op zwemmen.
Ik zei dat ik ballerina wilde worden.
Ik had Het Zwanenmeer gezien.
'Ze zijn zo sierlijk en dat wil ik ook zijn.'
En nu heb ik de sierlijkste zwemtechniek...
...van het Australische zwemteam, vast omdat ik daar zo van geniet.
[commentator] De 20-jarige Ellie Cole uit Australië...
...zwemt op haar best.
[Coles moeder] Vooruit, Ellie.
[vrouw] Kom op, Ellie.
[Cole] Toen ik jong was, hield ik er niet van om te verliezen.
[vrouw] Vooruit.
[Cole] Ik besloot de snelste in mijn team te worden...
...ook al had ik één been.
[commentator] Cole aan kop.
Wat een vorm. Cole, in baan zes.
[gejuich]
[commentator] Ellie Cole, echt fenomenaal.
[Cole] Dat ik mijn moeder zo blij kan maken...
...is de positieve kant van mijn ziekte.
[Vio] Ik deed niet mee, dus ik kon blijven...
...de hele Spelen lang.
[in het Italiaans] Hoi, ik ben Bebe. Vandaag geef ik voor het eerst commentaar.
[in het Engels] Ik heb zoveel paralympiërs ontmoet en werd op allen verliefd...
...want als je iemand tegenkomt, dan wil je hun verhaal horen.
Waarom de rolstoel? Waarom geen armen en benen?
Je hebt leuke verhalen en minder leuke verhalen.
'Vertel gewoon wat je hebt gedaan.' [lacht]
[commentator in het Frans] De finale van het verspringen...
[in het Frans] Het was voor het eerst...
...dat ik zo'n vol stadion zag.
[schreeuwt]
[commentator] Jean-Baptiste Alaize is een van de favorieten.
[schreeuwt] -[luid gejuich]
[gejuich vervaagt]
[Alaize] Ik koos voor verspringen...
...omdat ik ergens voor wilde vluchten.
Het gevoel...
...dat je vertrekt en niet meer terugkomt.
Dat je vliegt...
...of ontsnapt...
Ik zag zo veel in een korte tijd toen ik opgroeide.
Ik heb het ergste meegemaakt als kind.
Die nachtmerrie bleef me achtervolgen.
Ik worstelde om verder te gaan, om te vergeten.
Ik ben een overlevende van de burgeroorlog in Burundi in 1993.
Ik herinner me alles alsof het gisteren was.
De Hutu's wilden alle Tutsi-gezinnen uitroeien...
...elke moeder en kind.
Ik was drie jaar oud.
Ik begreep niet wat er gebeurde, waarom ze dit deden.
Mijn moeder en ik gingen op de vlucht...
...maar...
...niet snel genoeg.
Ik werd vier keer geslagen met een machete. Zo verloor ik mijn been.
En nog een klap op mijn arm.
En hier op mijn hoofd en één op mijn rug.
En daarna werd ik gedwongen om te kijken...
...hoe mijn moeder werd vermoord.
Ja.
Ik ontwaakte in een ziekenhuis. Was ik dood geweest?
Ik had uitwendige en inwendige bloedingen.
Buitengewoon. Drie jaar oud en ik overleefde...
...dit bloedbad.
Toen moest ik mijn leven oppakken in een weeshuis. Alleen, verlaten.
[hijgt]
Waarom hou ik van rennen en verspringen?
Alsof ik probeer te ontsnappen aan wat is gebeurd.
[hijgt]
Ik ren om te ontsnappen.
Vallen en weer opstaan. Zo is het leven.
Dat is voor veel mensen zo. En ik wist het al vroeg.
De sport heeft me gered.
[schreeuwt]
Op mijn eerste Spelen leerde ik niks over winnen...
...maar veel over de mensheid.
[Gonzalez in het Engels] In deze sport heeft iedereen een verhaal.
De obstakels die ze hebben weggeruimd...
...om te kunnen bereiken wat ze wilden...
...om door te gaan en te leven al zegt men dat je dat niet kunt.
[publiek juicht]
Als kind had ik veel dromen.
Ik wilde een BMX-racer worden en backflips doen en zo.
Ik zei dat ik de volgende Michael Jordan werd...
...toen hij nog de allerbeste was.
[commentator 1] Een steal. Hij houdt hem binnen. Daar is hij weer.
[fluit] -[beide commentators] O.
Maar dat was onmogelijk.
Onmogelijk.
Vanwege mijn lengte, toch?
Wat mij het meest interesseerde, waren auto's.
Ik stuur met mijn voeten en ben sneller dan 90 procent van de mensen.
Het maakt de auto niet uit wie er stuurt.
Of je wel of geen armen hebt.
Hij wil bestuurd worden.
Daarom werd ik verliefd op boogschieten.
Een boog wil geschoten worden.
Volgens de dokters is er geen medische reden...
...waarom ik zonder armen geboren ben.
Zo ben ik. Vrolijk kerstfeest. [grinnikt]
Mijn ouders vertellen vaak waarom ze mij geadopteerd hebben.
Ze waren niet op zoek naar iemand met een lichamelijke of mentale beperking.
Iemand belde ze op:
'We hebben een kind, kom eens kijken.'
'O ja, hij heeft geen armen.'
'Dan moeten we even nadenken.'
Ze namen me uit eten en ik stopte mijn gezicht in het eten.
Zoals een... [grinnikt]
Ik at als een dier.
Mijn twee zussen en broer waren erbij en mijn ouders zeiden:
'Kijk hoe iedereen in het restaurant naar hem kijkt.
Willen jullie dit?'
En ze zeiden: 'We gaan niet zonder hem.'
Ze gingen de uitdaging aan om me te leren aanpassen aan de wereld...
...in plaats van de wereld aan mij.
Dus vanaf jonge leeftijd...
...zeiden ze: 'Je kunt het.'
En ik zei: 'Ik heb geen armen. Help me.'
Ze zeiden dan: 'Nee, het lukt je wel.'
[grinnikt]
En binnen een jaar...
...begon ik het leuk te vinden om nieuwe dingen te proberen.
Toen ik jong was, zag ik mijn broer in 'n boom klimmen...
...en dat wilde ik ook.
En mijn vader zei: 'Goed, klim er maar in.
Maar als je in de boom klimt...
...moet je er ook zelf uitklimmen.'
Ik zat daar wel 40 minuten.
Ze hielpen me niet, ik kwam eruit en leerde een waardevolle les.
Ook al heb ik geen armen...
...ik kan toch alles doen wat een ander kan.
Ik moet 't alleen proberen.
En zonder dat...
...was ik nooit op een stier geklommen.
Dat was mijn eerste hersenschudding.
Waren ze strenger geweest, dan had ik dat niet gedaan.
[omroeper] Uitkomend voor de Verenigde Staten, Matt Stutzman.
[gejuich en applaus]
[Stutzman] We lieten een scan van mijn hersenen maken.
Normaal gesproken is het gedeelte van de hersenen...
...dat de voeten bestuurt zo groot als een erwt.
Bij mij is het zo groot als een honkbal.
Dat is mijn gave.
Ik kan mijn voeten gebruiken als handen.
[publiek juicht en klapt]
Het olympisch dorp zou op een feesteiland lijken.
[lacht]
Hoe was het paralympisch dorp?
Vaak de koffer in gedoken?
[publiek lacht]
Dat kan ik niet zeggen.
Nee. -Heb je daar met niemand geneukt?
[publiek lacht]
[publiek klapt]
[verslaggever] Jonathan Peacock uit Shepreth in Cambridgeshire...
...werd een paar weken geleden opnieuw geopereerd.
[Peacock] In 2011 werd bij elk interview...
...gevraagd hoe ik mijn been had verloren.
De maanden voor Londen en zeker na Londen...
...ging het alleen over de sport...
...en verschoof het van verhalen naar sport.
Dat vond ik heel bijzonder.
Ik zou nooit iets anders dan de 100 doen.
Vast te lui om verder te rennen, meer was het niet.
Ja, de 100 meter is perfect voor mij.
[commentator] Nu de wereldberoemde superster...
...Oscar Pistorius, de bekendste paralympiër aller tijden...
...tegen de wereldrecordhouder uit Groot-Brittannië, Jonnie Peacock.
[publiek juicht]
[Peacock] Grote namen in deze wedstrijd. Ik ben blij met een medaille.
[commentator] Daar is Pistorius.
[Peacock] Voor de wedstrijd kwam Oscar naar me toe en zei:
'Mag ik een gebed voor je zeggen?'
Hij pakte mijn hand...
...en bad tot God dat ik het goed zou doen.
Dat deze voor mij was.
Ik keek tegen hem op voor alles wat hij gedaan had.
Hij was toen natuurlijk mijn idool.
Oscar was het gezicht van de Spelen.
[commentator] Het applaus voor Pistorius.
[luid gejuich]
Als de mensen ook een beetje juichen voor mij, ben ik al blij.
[commentator] En hier is Peacock.
[gejuich wordt luider]
Ik kon het niet geloven.
Mijn naam werd gescandeerd. Gewoon absurd.
[publiek] Peacock.
[Peacock] Dat gebeurt niet in de atletiek. Het hoort doodstil te zijn.
Dus ik vroeg om stilte.
[commentator 1] Peacock vraagt om stilte.
Hij vraagt om stilte en het publiek moet luisteren.
We staan in de startblokken.
[omroeper] Nogmaals, stilte voor de start.
[commentator 2] Je voelt de spanning in het stadion.
[omroeper] Klaar.
[startschot]
[publiek juicht]
[intense muziek]
[Peacock] Van de eerste 60 meter weet ik niks meer.
Daar trainen we voor.
Als het startschot klinkt, ga je zonder te denken.
Op dat moment lag ik aan kop.
Maar ik begon de focus te verliezen.
Ik dacht: Oscar gaat me zo voorbij...
...want elke voorgaande finale...
...won Oscar met één been voorsprong...
...met de kleinst mogelijke marge.
Ik deed het haast in mijn broek. [grinnikt]
Ik werd zo gespannen...
...en probeerde maar de finish te halen.
[commentator] Peacock heeft een goede start. Hij ligt voor Pistorius.
Browne probeert mee te gaan. Peacock aan kop.
Pistorius komt dichterbij.
Peacock wint goud.
[publiek juicht]
[man schreeuwt en juicht]
[Peacock] Ik ging over de finishlijn en dacht: ik heb gewonnen.
[onverstaanbaar] -[triomfantelijke muziek]
Ik zie mijn naam bovenaan staan en kon het niet geloven.
[verslaggever] Het is omschreven...
...als de grootste sportavond in de paralympische geschiedenis.
Klopt dat, Oscar? -Zonder twijfel.
Een teken van hoe de sport is gegroeid.
[publiek juicht]
[Eva Loeffler] Jonnie Peacock liep...
...en er waren 80.000 mensen in het olympisch stadion.
En ze schreeuwden, klapten en juichten niet...
...omdat ze mensen met een beperking zagen.
Maar omdat ze een geweldig sportevenement zagen.
Toen begreep ik echt wat de Paralympics betekenen.
Mijn vader heeft iets geweldigs opgestart...
...en ik ben erg trots op hem.
Hij was neurochirurg en neuroloog...
...en hij zou tot de top van Duitsland gaan behoren.
Hij was in de 30, bezig met zijn carrière...
...had twee kinderen...
...en plots werd alles van hem afgenomen.
[kinderen schreeuwen]
[verslaggever] Een grote dag voor Berlijn met de komst van de olympische vlam...
...na een reis van 3000 kilometer uit Griekenland.
OLYMPISCHE SPELEN VAN BERLIJN
[spreekt Duits]
[Loeffler in het Engels] Hitler kwam aan de macht...
...en bepaalde meteen dat alle Joodse academici...
...en leraren, wetenschappers en dokters...
...niet meer konden werken in normale ziekenhuizen of universiteiten.
[publiek juicht]
[Loeffler in het Engels] Hij verloor zomaar zijn baan, omdat hij een Jood was.
Hij ging naar Wrocław en werd hoofd van het Joodse ziekenhuis...
...omdat hij daar wel mocht werken.
[Guttmann] Op 9 november reed ik met mijn auto naar de synagoge.
Hij was omringd door honderden mensen en stond in brand.
SS-mannen voetbalden met gebedsboeken.
Ik keek toe en besefte dat ik in tranen was.
Maar ik werd vastbesloten om vervolgde mensen te helpen.
[Loeffler] Met Kristallnacht, toen vele Joden werden aangevallen...
...kwamen zo'n 60 man naar het ziekenhuis...
...en mijn vader had gezegd dat iedereen opgenomen moest worden.
[Guttmann] In mijn positie kon ik mensen helpen.
Christen of jood, geen verschil.
Ze helpen te verdwijnen onder de neus van de Gestapo.
[Loeffler] De volgende dag belde de Gestapo en zei:
'Kom meteen naar het ziekenhuis.'
Mijn moeder zei tegen mijn vader: 'Doe je laarzen en overjas aan.'
Ze dacht dat hij meegenomen zou worden naar het concentratiekamp.
[Guttmann] Ik ging naar het ziekenhuis...
...en daar zaten drie SS-officieren.
'Er zijn 64 mensen opgenomen. Hoe kan dat?'
Ik besprak elk geval...
...en verzon allerlei diagnoses.
Van de 64 mensen heb ik er 60 gered.
[Loeffler] We kwamen in Frankrijk aan en mijn moeder huilde.
Dat maakte grote indruk.
Ze liet haar familie achter en wist wat er kon gebeuren.
Het regende toen we in Engeland kwamen.
Het was allemaal nieuw, een andere taal. Ik was best bang.
Er was een lange rij vluchtelingen, we waren vluchtelingen.
[Guttmann] Een immigratieambtenaar kwam en vroeg:
'Van wie zijn de kinderen daarachter?'
Mijn vrouw zei: 'Van ons.'
'Komt u maar eerst. Kinderen horen niet op de tocht te staan.'
Daar waren we stomverbaasd over.
Na alles wat we in Duitsland hadden meegemaakt...
...dat die man zei: 'Kinderen horen niet op de tocht te staan.'
Ik kreeg vertrouwen in de mensheid... [vingerknip]
...en heb dat gehouden.
[publiek klapt]
[verslaggever] We horen in welke stad...
...de Spelen van 2016 worden gehouden.
Ik dank de vier kandidaat-steden voor hun mooie voorstellen.
[man] Madrid.
Rio de Janeiro. -Brazilië.
Er kan er maar één winnen.
Daar gaan we.
Ik heb de eer om aan te kondigen...
...dat de 31e Olympische Spelen worden toegekend aan...
...Rio de Janeiro.
[publiek juicht]
[publiek kreunt]
[verslaggever] Wacht even.
Niet Chicago?
[publiek juicht]
Het was magisch. Alsof je in de hemel was.
We schreeuwden, omhelsden elkaar en huilden.
Je beseft dat je Pele omhelst.
We waren in een andere dimensie.
Toen we ons kandidaat stelden voor de Spelen...
...was er enthousiasme over de Paralympische Spelen.
Wij waren de troef van het bod.
Ik ben geboren in Rio, voor mij kwam een droom uit.
Andrew maakte van Brazilië een grote paralympische natie.
[Parsons] Ik wilde het Braziliaanse paralympisch comité...
...een van de belangrijkste sportorganisaties maken.
[verslaggever] Rio de Janeiro wordt de eerste Latijns-Amerikaanse stad...
...die de Olympische Spelen organiseert.
Na Londen waren de verwachtingen van de wereld, de media...
...en de sponsors torenhoog.
We mochten niet falen.
[koormuziek]
[Vio] Rio de Janeiro. Ik droomde erover.
Ik besefte dat mijn droom kon uitkomen.
Ik werd verliefd op schermen toen ik vijf jaar oud was.
Ik stond zes jaar op de nationale ranglijst.
Ik was best goed.
Ik was 11 jaar oud en aan het sporten, schermen natuurlijk.
Ik had een enorme hoofdpijn.
Ik ging naar huis en had een blauwe plek op mijn hoofd.
Mijn moeder vroeg: 'Heb je zonder masker geschermd?'
En ik zei: 'Natuurlijk niet.'
Ik was best wild op die leeftijd.
Ik had veel geluk, want 97 procent sterft in de eerste twee uur.
De ziekte heet meningitis.
Meningitis?
[dramatische muziek]
Vanaf toen weet ik niks meer, omdat ik in coma lag.
Alsof je van binnenuit implodeert.
Een deel van me wilde me vermoorden.
Het was een wedstrijd.
Ik scherm om te winnen van mijn ziekte.
Mijn familie had het er moeilijker mee dan ik.
Ze moesten me elke avond in het ziekenhuis achterlaten.
Ze zeiden dan: 'Dag.'
Je weet niet of het arrivederci is, 'tot snel'...
...of een definitief afscheid.
Een paar dagen later amputeerden ze mijn armen.
Ze zeiden dat met de amputatie de ziekte weg was.
Alles is goed, maak je geen zorgen.
Maar de ziekte kwam terug.
'Wat doen we? We kunnen haar benen amputeren.'
Mijn ouders waren zo bang, dat ik de beslissing nam.
Als er één procent kans op overleven is, moeten we amputeren.
Maar kun je leven zonder benen en armen?
Voor mijn ziekte kenden we niemand zonder benen.
Een rolstoel was voor oude mensen.
Ik was 11 jaar oud, goed op school. Een sporter.
Waarom overkomt mij deze ziekte?
Al die schurken in de gevangenis. Geef het aan hen.
Ik heb nooit iemand kwaad gedaan. Waarom ik?
Maar als je dat altijd blijft denken, dan kom je nergens.
Er is geen antwoord. Er is geen reden, niets.
Het gebeurt gewoon. Shit happens.
[lacht]
[Vio en de man lachen]
[Vio] Je verbrandt en komt terug.
Je moet alles stap voor stap opnieuw leren.
Lopen, eten, tandenpoetsen, alles is nieuw...
...omdat je alles bent vergeten.
[man spreekt Italiaans en lacht]
[Vio] Het belangrijkste was om weer te gaan schermen.
Ik wilde de geur van de sportzaal weer ruiken.
Ik ben dol op die geur.
Net parfum en je bent er gewoon gek op, ook al stinkt het.
Ik ging ernaartoe en zag daar rolstoelschermen.
'Wat is dit? Dit is geen schermen.
Dat is voor mensen met een beperking. Dat wil ik niet doen.'
Mijn vader tapete de floret aan mijn hand.
Ik begon te schermen en werd weer verliefd.
Je geest moet helder en overal op voorbereid zijn.
Wat ik te gek vind, is dat je niet bang kunt zijn...
...als je wilt winnen en ik win graag.
Je ziet de wereld anders met het masker op.
[sopraanzang]
Het is mijn favoriete wereld.
[sopraanzang zet zich voort]
Ik mocht mijn favoriete moment twee keer meemaken.
Toen ik jong was, droomde ik van de Olympische Spelen...
...maar door de ziekte had ik dat opgegeven.
Maar toen ik weer ging schermen...
...besefte ik dat mijn droom niet vervlogen was.
[Loeffler] Mijn vaders droom was...
...dat mensen met een beperking deelnemen aan de Olympische Spelen.
Dat vond iedereen een absurd idee.
[machinegeweer]
In 1944 maakte je met een dwarslaesie niet veel kans.
[Craven] Ze kwamen terug naar Groot-Brittannië in een open doodskist.
De medische wereld zag er geen heil in.
Ze konden niet meer vechten, werden volgespoten met morfine...
...en stierven algauw aan 'n infectie.
[Loeffler] Er kwam een centrum voor ruggengraatbeschadiging...
...in Stoke Mandeville, maar niemand wilde het doen...
...omdat de patiënten stierven.
Toen ze mijn vader de baan aanboden, had hij allerlei ideeën om te helpen.
Hij hapte meteen.
Hij deed iets bijzonders. Hij liet de patiënten elke twee uur draaien.
Dat voorkwam het doorliggen en ze bleven leven.
Omdat hij geen personeel had...
...bleef hij in het ziekenhuis en hielp met het draaien.
Hij was nooit thuis. [grinnikt]
Ik wist dat hij een goede dokter was...
...en iets heel speciaals deed.
Ik zou dood zijn geweest zonder hem.
[Guttmann] Paraplegie is niet het einde...
...maar het begin van een nieuw leven.
Sir Ludwigs doelstelling was simpel...
...zorgen dat deze mensen belastingbetalers werden.
[Parsons] Dus een burger zijn.
Het gaat niet alleen om overleven.
Het gaat erom een nuttig mens te zijn, een vriend, een gezinslid...
...een man, een vrouw, gewoon iemand net als iedereen.
[Guttmann] Ik bedacht me dat het een grove fout zou zijn...
...om sport niet te gebruiken in de revalidatie van gehandicapten.
Een van de beste ideeën die ik had als medicus.
[Sussex] Sport trekt je aan. Niets op de wereld...
...weet je zo terug te halen als sport.
Toen ik zag hoe sport werd omarmd door verlamde mensen...
...was het logisch om een sportbeweging te starten.
De eerste wedstrijd was tussen verlamde oorlogsveteranen, maar 16...
STOKE MANDEVILLE SPELEN 29 JULI 1948
...op de dag, 29 juli 1948...
...dat de Olympische Spelen in Londen begonnen.
OLYMPISCHE SPELEN IN LONDEN 29 JULI 1948
[fluit]
[Loeffler] Ze trainden voortdurend...
...om fitter, beter en sneller te worden.
De beweging nam een vlucht.
[verslaggever 1] Met 18 landen neemt een recordaantal deel aan de...
[verslaggever 2] Dit jaar nemen 22 landen deel...
[verslaggever 3] Zesentwintig landen namen deel aan de Spelen.
Het groeide als kool.
EERSTE PARALYMPICS
In Rome waren de eerste Paralympische Spelen.
Mensen dachten dat de naam te maken had met paralyse...
...maar paralympisch was parallel aan olympisch.
[Parsons] Guttmann was slim dat hij besefte dat de sportbeweging...
...een middel zou worden om wereldwijd het beeld te veranderen.
[triomfantelijke orkestmuziek] -[publiek klapt ritmisch]
PARALYMPICS IN PEKING
[Loeffler] Toen het naar China ging...
...daar zag men ook geen mensen met een beperking.
Ze werden weggestopt.
[Cui Zhe in het Mandarijn] Ik kreeg al op jonge leeftijd mijn beperking.
Mijn familie had nooit hoge verwachtingen voor mij.
Ze vroegen zich alleen af wat ik later zou doen.
Hoe ik voor mezelf kon zorgen.
[trainer spreekt Mandarijn]
[Zhe gromt] -[trainer spreekt Mandarijn]
[geklap]
[omroeper spreekt Mandarijn]
De Chinese gehandicaptenorganisatie zocht sporters...
...voor de Paralympics van 2008 in Peking.
Ze kwamen bij me thuis en vroegen of ik interesse had.
Mijn familie is niet rijk.
Ze hebben een deur voor me geopend.
[in het Engels] Peking ligt in het grootste land ter wereld.
[omroeper] De Volksrepubliek China.
[luid gejuich]
[Gonzalez] Ze gingen zich inzetten om van de Paralympics...
...het allerbeste te maken...
...en zo het leven van mensen met een beperking te verbeteren.
[omroeper 1 spreekt Mandarijn]
[omroeper 2 in het Engels] Dames en heren, de wedstrijd om de gouden medaille.
Nummer drie, Ryley Batt.
[omroeper 1 spreekt Mandarijn]
China verraste iedereen. Ze hebben het fantastisch georganiseerd.
We speelden de finale tegen de Verenigde Staten...
...en er waren meer dan 8000 toeschouwers.
[omroeper spreekt Mandarijn]
[Batt] Toen ik van de Paralympics hoorde...
...wilde ik niet kijken naar mensen in een rolstoel.
Niks voor mij.
Ik wilde niet in een rolstoel en er niks van weten.
[publiek zingt] USA. -[omroeper spreekt Mandarijn]
[gebrabbel]
[Batt] Toen mijn moeder zwanger was, kreeg ze 'n echo.
Er was niks te zien. Geen beperkingen.
Dus toen ik geboren werd, schrok mijn familie...
...omdat ik benen en aan beide handen vingers miste.
Mijn oma, een allerliefste vrouw, wist niet...
...hoe ze me moest vasthouden.
Ze wist niet hoe ze me moest accepteren. Mijn moeder en oma huilden wekenlang...
...niet wetende wat er van me zou worden.
Zeg maar dag tegen de camera. -Fiets.
Hij zei: 'Fiets'. -[vrouw] Fiets.
[Batt] Maar mijn opa deed wat anders.
Hij nam er geen genoegen mee.
Zwaai naar mama.
Hij kocht een brommer voor me toen ik nog maar vier jaar oud was.
Mijn ouders vroegen hem: 'Waarom heb je dit gekocht?
Hoe gaat hij erop rijden?'
[Batts vader] Dat is een mooie brommer, Ryley. Rij maar.
De eerste keer op die quad was de mooiste dag van m'n leven...
...en ik kan me die dag nog herinneren.
Door hem voelde ik me een normale jongen.
[Batts vader] Kijk hem gaan.
[Batt] Ik heb nooit gedacht: wat zielig, ik heb een beperking.
Ik zag mezelf niet als gehandicapt, als iemand met 'n beperking.
[Batts vader] Net een aap.
[Batt] Ik reed rond op een skateboard.
Ik wilde erbij horen en cool zijn.
Op school was ik weg toen we konden kiezen...
...welke sport we wilden doen. Ik kreeg rolstoelrugby.
Ik wilde het wel, maar schaamde me.
Een week later ging ik zwemmen.
Toen ik terug wilde, bleek m'n skateboard gestolen.
Iets klikte in mijn hoofd en ik dacht:
ik doe dat rolstoelrugby gewoon.
Ik kick op adrenaline.
Als je botst, is het net een auto-ongeluk.
[verslaggever] Het is hard, snel en niet voor bangeriken.
Vandaar dat rolstoelrugby ook wel murderball wordt genoemd.
[toeschouwers] O.
Rolstoelrugby is perfect voor mij, maar toch...
...mijn tienerjaren waren zwaar voor mij.
Ik had een negatief zelfbeeld.
Ik wilde me niet in het openbaar vertonen...
...en was bang voor wat mensen van me dachten.
Ik at te veel en werd dikker.
[interviewer] Heb je een vriendin? -Nu even niet.
Ik ga naar feestjes en scoor wat meisjes...
[interviewer] Ja? -Niet vaak.
[lacht] Ryley, overdrijf je nu? -Nee.
[beiden lachen]
Op Peking 2008 putte ik uit natuurlijk talent.
Ik was niet zo fit als zou moeten.
We verloren de finale, ik had het team laten zitten.
Mijn beperking frustreerde me, het was een moeilijke tijd.
[omroeper] Paralympisch kampioen, de Verenigde Staten.
[publiek juicht]
[Zhe in het Mandarijn] Na de Paralympics van Peking in 2008...
...veranderde de houding ten opzichte van mensen met een beperking in het land.
[trainer spreekt Mandarijn] -[publiek juicht]
Mijn leven en dat van mijn familie...
...is er sterk op vooruitgegaan.
[Craven in het Engels] Voor de Paralympics...
...had China een lage dunk van mensen met een beperking.
Maar zo is het gegaan in elk land.
Zelfs hier in het Verenigd Koninkrijk...
...misschien iets subtieler.
[Alaize in het Frans] Ik werd geadopteerd in Frankrijk.
Het was alsof ik op een nieuwe planeet kwam.
Ik hoorde vaak dat ik nergens goed voor was.
Een smerige kreupele...
...een neger...
Het is...
[huilt]
Het is...
Ik was klein. Ik begreep er niks van.
Maar toen ik het mijn ouders vertelde...
Ik begrijp niet waarom mensen...
...zo gemeen zijn vanwege verschillen met anderen.
[Cole in het Engels] Als kind...
...was ik de perfecte kandidaat om gepest te worden.
Een jongen...
...zag dat ik één been had en noemde me 'piraat'.
Ik dacht maar...
[grinnikt]
De volgende keer had ik er genoeg van.
Ik pakte mijn prothese en gooide die als een speer...
...en raakte hem.
Mijn eerste dag op school. Ik werd niet meer gepest.
[Craven] Mijn hart doet het nog. Mijn hersens doen het nog.
Ik besta, hou me niet tegen, dat sta ik niet toe.
Geef ons een kans, dan laten we zien wat we kunnen.
Zo niet, dan creëren we onze eigen kansen.
ZUID-AFRIKA
[Ntando Mahlangu] Ik kom van het platteland...
...ik begrijp het als iets wordt verborgen.
Het was iets vreemds.
Op het platteland...
...stopten ze de kinderen weg.
Het zou een vloek zijn dat ze een kind met een beperking hadden.
Sommigen willen ze niet zien.
[cheeta spint]
Van mijn eerste tot tiende jaar zat ik in een rolstoel.
Je ziet niet wat anderen wel zien.
Je ziet je toekomst niet.
Een non-profit organisatie...
...hielp me met mijn benen.
[de jonge Mahlangu] Hou hier vast. Deze of die?
[man] Draai maar aan.
Ik kreeg mijn eerste blades, de Cheetah-blade.
Het veranderde m'n leven op zo veel manieren.
Ik kan naar mensen lopen...
...ze in de ogen kijken en begroeten...
...en niet naar hun buik staren.
Je staat op gelijke voet.
Vanaf dat ik rondbewoog, hield ik van dat gevoel.
[vrouw] Goed zo.
[Mahlangu] Mensen vragen me waarom ik niet stilsta.
Ik wil niet stilstaan. Ik wil altijd bewegen.
Als ik kan rennen, krijg ik een glimlach op mijn gezicht.
Niets brengt me van de wijs.
Ik hoor alleen de wind die langs mijn oren suist.
[triomfantelijke muziek]
Ik begon te denken: ik wil dingen doen.
Ik wil beter worden. Ik wil de wereld veranderen.
Mijn coach zei: 'Je hebt talent.
We gaan naar Rio.'
RIO
ÉÉN JAAR VOOR DE SPELEN
[Gonzalez] Voor het eerst hadden we twee succesvolle Spelen gehad.
Peking en Londen.
De verwachtingen voor Rio waren torenhoog.
[Parsons] Met de organisatie zijn we met de laatste punten bezig.
De bouw ligt op schema.
We dachten: dit gaat geweldig worden.
We gaan iets heel speciaals neerzetten.
Maar toen kregen we een paar tegenslagen.
[in het Portugees] Het worden...
VOORZITTER ORGANISATIECOMITÉ
...de beste Paralympische Spelen ooit...
...niet qua organisatie, maar qua menselijke warmte.
[Parsons in het Engels] De naam van het organiserend comité werd aangekondigd.
De officiële naam...
...was organisatiecomité van de Olympische Spelen van Rio 2016...
...niet van de Paralympische.
Dat vond ik vreemd.
Waarom zat 'Paralympische' niet in de officiële naam?
Enkele van de hoogste bazen kon het gewoon niks schelen.
In de geschiedenis van de paralympische beweging...
...werden de sporters niet altijd waardig behandeld...
...of met respect.
In Atlanta was het gewoon een ramp.
[startschot]
[Gonzalez] Het olympisch organisatiecomité deed de organisatie niet.
[Parsons] In Athene, als je de foto's ziet...
...waren de tribunes niet vol.
De promotie was niet goed.
Ik zeg altijd: 'Als het makkelijk is, is het niet paralympisch.'
[verslaggever 1] Rusland wil niet de Spelen voor gehandicapten organiseren.
OLYMPISCHE SPELEN IN MOSKOU
[verslaggever 2] Professor Sir Ludwig Guttmann is boos...
...dat de Russen mensen met 'n beperking weghouden.
[Guttmann] Ik voelde me bitter.
[presentator] Ik begrijp dat de Sovjets beweren geen gehandicapten te hebben...
...en dat dat een van de redenen was.
Ze liggen minimaal 20 jaar op ons achter.
[verslaggever] Toen de Sovjet-Unie niet
...ook de Spelen voor gehandicapten organiseerde...
...werd met een traditie gebroken die was begonnen in Rome in 1960.
Maar Nederland zorgde ervoor dat de Spelen konden plaatsvinden.
PARALYMPICS IN ARNHEM
Toen ik in Arnhem kwam, wist ik nog niet...
...dat Sir Ludwig eerder dat jaar overleden was.
[Loeffler] Hij bleef knokken tot het eind.
Hard aan het werk.
Hij deed 's avonds de lichten uit...
...omdat hij als laatste ging.
Hij was volop bezig met zijn werk.
Dus het was een mooi moment om te gaan.
Ik ging naar Arnhem en het was aangrijpend.
Als eerste was er een minuut stilte voor hem.
Het horen van de stilte van al die mensen die denken aan...
...mijn vader, dat raakte me diep.
De man naast me had een ernstige hersenverlamming.
Hij kon niet praten, maar hij had een bord voor zich...
...en door te wijzen naar de letters vroeg hij: 'Waarom ben je hier?'
Ik zei dat Ludwig Guttmann mijn vader is.
En moeizaam spelde hij: 'Hij is een groot man.'
Maar de Spelen waren een groot succes.
Ze waren daar, omdat de Russen zeiden dat ze geen mensen met 'n beperking hadden.
Maar nu hebben ze er heel wat. [grinnikt]
Je hebt 17 paralympische medailles gewonnen, waarvan zeven gouden.
Je hebt het wereldrecord op elk baanonderdeel:
100 meter, 400 meter, 800 meter, 1500 meter, 5000 meter.
Je won als eerste de vier grootste marathons van de wereld...
...in één jaar en dat heb je drie jaar op een rij gedaan.
[publiek juicht en klapt]
Geweldig. -Dank je.
Vertel iedereen waar je vandaan komt en je verhaal...
...want dat is ongelooflijk. Waar ben je geboren?
In Sint-Petersburg in Rusland.
Geboren worden met een beperking in Rusland in de jaren 80...
...dat was moeilijk.
Mijn biologische moeder kon niet voor me zorgen.
Ik werd in weeshuis nummer 13 geplaatst.
Geen mooie naam. Alleen weeshuis nummer 13.
Het was een sober leven.
Ik had geen rolstoel.
Ik kon alleen over de vloer schuifelen...
...met mijn handen als benen.
Ik was een rebel, een heel koppig kind.
Ik werd niet geadopteerd tot ik zes jaar was en mijn moeder binnenliep.
Ik heb haar mijn leven te danken.
Voor ik het wist, vloog ik naar Amerika.
Ik kende de buitenwereld niet.
Mijn moeder zei dat ik schreeuwde, het was het onbekende.
Ik liet achter wat ik zo lang kende en...
...ging naar een nieuwe, onbekende wereld waar ik de taal niet sprak.
[baby huilt] -[jonge McFadden giechelt]
Hallo.
[vrouw] Hoe oud ben je? -Zes jaar oud.
[giechelt]
[McFadden] Mijn benen waren geatrofieerd achter mijn rug.
Ik had wel tien operaties om mijn benen te strekken.
De dokters verwachtten geen normaal leven voor me.
Ik zou niet lang leven, geen baan krijgen.
Ze waren erg kortzichtig.
Vanaf het moment dat ik in de racestoel zat...
...wist ik dat het bij me paste. -Doei.
[McFadden] Het gaf me een nieuw gevoel...
[vrouw] Tatyana.
[McFadden] ...vrijheid en dat ik erg snel kon.
Ik was zo gefocust, niks anders kon me schelen.
Er was niets mis in de wereld.
Het voelde gewoon eindeloos. Ik kon blijven doorgaan.
Ik train 200 kilometer per week.
Armtraining lijkt op wat een hardloper doet.
Let op.
[McFadden] Men denkt dat doordat ik op mijn armen liep...
...ik de spiermassa in mijn armen en rug heb gekregen.
Aan het begin van het schooljaar...
...schreven we onze doelen op.
Het laatste wat ik opschreef, was:
'Naar de Olympische Spelen in Athene in 2004.'
[publiek klapt]
[omroeper] Tatyana McFadden.
[gejuich]
[startschot]
[McFaddens moeder] Kom op, Tatyana.
[publiek juicht]
[McFadden] Niemand dacht dat ik het team zou halen. Dat ik een medaille zou winnen.
Toen ik terugkwam van de Spelen...
...wist men niets van de Paralympics.
Ik wilde op school bij het atletiekteam...
...maar ik mocht niet meedoen met de andere hardlopers...
...terwijl ik de enige vrouwelijke rolstoelracer was.
Ik begreep niet waarom ik werd gediscrimineerd.
Zelfs coaches zeiden dat ik mijn eigen club moest zoeken...
...en dat ik er niet hoorde. Het was kwetsend.
Ik wilde het aanvechten.
We klaagden ze aan, niet voor het geld.
Maar zodat mensen met een beperking...
...deel konden nemen aan schoolsport.
[verslaggever 1] Gehandicapten krijgen...
...gelijke toegang tot schoolsportprogramma's.
Dat heeft de regering-Obama beslist.
[McFadden] Ik mocht meedoen met andere hardlopers.
[verslaggever 2] Voor het eerst kunnen leerlingen met een beperking...
...meedoen met sportteams op hun school.
[McFadden] Het was knokken, maar de wet werd nationaal ingevoerd...
...de Sport- en fitnessgelijkheidswet.
Sommigen noemen het Tatyana's wet.
Ik hoorde dat de Spelen eindelijk in Rusland zouden komen.
Hoe gaaf zou het zijn om mee te doen?
[Parsons] Het verbaast mensen dat de Paralympische Winterspelen bestaan.
SOTSJI WINTER PARALYMPICS
Blinde sporters gaan met 100 kilometer per uur de berg af...
[vrouw] Je kunt gaan.
...met een gids die via een radio zegt:
'Links, rechts.'
[commentator] De Super G, visueel beperkt, is bezig.
[McFadden] Ik ga niet graag snel een berg af...
...dus alpineskiën viel af.
Maar langlaufen, perfect.
De training was wel het zwaarste wat ik ooit heb gedaan.
Andere coaches zeiden dat ik terug moest naar mijn zomersport...
...en me moest richten op Rio.
[commentator] Tatyana McFadden, wat heeft zij een interessant verhaal.
[McFadden] Er is niets mooiers dan je familie te zien...
...met een Amerikaanse vlag en een Russische vlag.
Alles viel samen op dat moment.
[commentator] McFadden probeert ze op afstand te houden.
Marthinsen komt via de binnenkant, het dichtst bij de fans.
McFadden probeert voor te blijven.
Marthinsen gooit de schouders in de stokken.
Wat een finish, elke afzet.
Marthinsen is net iets sneller dan McFadden.
Wat een finish.
Een zilveren medaille en mijn biologische moeder erbij...
...maakte het helemaal mooi.
Dat weerzien maakte me zo blij.
Ze was duidelijk opgelucht.
Ze had een zwaar leven, maakte zich altijd zorgen over mij.
Toen ze me zag, viel er een last van haar schouders.
ZEVEN WEKEN VOOR DE SPELEN
[verslaggever] De Olympische Spelen van Rio beginnen snel.
[Mahlangu] Ik beloof niets. Ik ben zo jong, er is geen nadeel.
Als je je best doet, komt alles goed.
Als 14-jarige ga ik naar Rio.
[Stutzman] Ik was zo blij dat ik erbij zat.
Ik heb vier jaar getraind voor Rio.
[vrouw] Ja.
Vier jaar. [grinnikt]
[Batt] Je moet veel dingen laten gaan:
vrijgezellenfeesten, bruiloften, verjaardagen, dat soort dingen.
[Vio] Misschien wordt dit wel mijn enige Paralympische Spelen.
In vijf jaar kan alles veranderen.
[Parsons] Een paar weken voor de Olympische Spelen...
...werd ik gebeld door het organisatiecomité.
Ik vroeg waarover, maar dat wilden ze nog niet zeggen.
Toen dacht ik al...
Die 18 juli was een belangrijke datum.
Onze groep was met z'n drieën.
Ze zeiden: 'Het is een geldkwestie.
De Paralympics worden hard getroffen.
We weten niet wat voor niveau...
...we kunnen aanbieden.
Misschien lukt het niet eens.'
Dat waren de vijf langste minuten van mijn leven.
Verdomme. Er was geen geld.
Wat gebeurt hier?
Je weet dat je geld nodig hebt voor de Spelen.
Ze zeggen niet: 'We kunnen dit doen, of dat.'
Ze zeggen: 'Het gaat niet door.'
We waren verbijsterd.
Ik kende Xavi al meer dan tien jaar.
Voor het eerst zag ik hem niet reageren.
Ik zag op dat moment geen oplossing...
...en dat was eng.
En toen liepen ze weg.
We zaten daar wel vijf of tien minuten...
...stil, niet wetend wat te zeggen en waar te beginnen.
VIJF WEKEN VOOR DE SPELEN BEGINNEN
[verslaggever] De kansen dat sporters naar de Paralympics reizen...
...zijn onzeker...
...zegt de voorzitter van het Internationaal Paralympisch Comité.
Nog nooit in de 56-jarige geschiedenis van de Paralympische Spelen...
...hebben we zoiets meegemaakt.
De bezorgdheid over de Paralympics neemt toe.
De Paralympics zouden niet doorgaan wegens geldgebrek.
[verslaggever] De wereld zou dit niet toestaan met het WK in Rio...
...of de Olympische Spelen in Rio. Dit is een schandaal.
De hele maand voor Rio was ik aan het huilen.
Wat gaat er gebeuren?
Ik wist niet wat ik moest denken. Het was overweldigend.
Het begon met zorgen, maar het begint een crisis te worden.
[verslaggever 1] Hoe erg is de geldcrisis? Hij zei: 'In één woord, rampzalig.'
[verslaggever 2] Er werd onthuld dat geld...
...dat bedoeld was voor de Paralympics in Rio...
...werd gebruikt voor de Olympische Spelen.
MIJN ANGST IS DAT ONZE SPORTERS ALS TWEEDERANGSBURGERS WORDEN BEHANDELD
Ik zeg het eerlijk, ik werd echt boos.
Ik vond 't belachelijk.
Er zijn twee aparte budgetten.
Waarom grijp je in onze pot?
Die mensen zien de Paralympics niet voor vol aan.
Alle nationale paralympische comités vroegen:
'Wat gebeurt er? Gaan de Spelen door of niet?'
NOG VIER WEKEN TE GAAN
Paralympiërs kijken niet naar wat niet werkt.
Ze gebruiken wat wel werkt.
En ik verzeker u dat we dat hier ook gaan doen.
[Parsons] Vergeet hen, het bestuur, zij gaan ons niet helpen.
We konden de sporters niet laten vallen.
Wij drieën gingen aan de slag.
Xavi keek naar de middelen die er wel waren.
We pakten een whiteboard. Kunnen we dit doen?
Nee, het contract is getekend. Alles is betaald, weg.
Kunnen we dit doen? Ja, maar dit is nodig. Vooruit, doen.
[Parsons] Philip was Philip, met de media en op politiek vlak.
[Gonzalez] Andrew Parsons werkte met de Braziliaanse autoriteiten.
We vroegen geld aan de regering.
[verslaggever] De president van Brazilië, Dilma Rousseff, is geschorst.
De president werd op dat moment afgezet.
[gezang]
Het recept voor een ramp.
[geschreeuw] -[luid gerommel]
[Gonzalez] We hebben veel dingen aangepast...
...maar uiteindelijk bleef het een geldkwestie.
En het geld, het komt volgende week.
We praten en sturen berichtjes over de stand van zaken.
NOG NIEUWS OVER BETALINGEN VAN NIEUWE SPONSORS?
HET MOET SNEL, ANDERS IS HET TE LAAT.
IK DOE M'N BEST, MAAR IEDEREEN IS OP DE SPELEN.
[Craven] We moesten de Spelen redden tijdens de Olympische Spelen.
Tijdens de Olympische Spelen was ik op oefenkamp in Alabama...
...ter voorbereiding op onze Spelen.
Ik ging door met mijn voorbereiding en duimde maar...
...dat het goed zou komen.
NOG DRIE WEKEN TE GAAN
[Alaize in het Frans] Lastig om je te concentreren.
Veel stress, veel mentale voorbereiding.
[Stutzman in het Engels] Ik keek niet naar het nieuws.
Ik wilde het niet weten. Ik richtte me op de wedstrijd.
DE REGERING REGELT 100 MILJOEN REAL SPONSORGELD.
GEWELDIG NIEUWS.
HOE SNEL IS HET BESCHIKBAAR?
[Craven] We vonden wat geld.
De federale rechtbank verbood de regering...
...om het geld te verstrekken dat ze toegezegd had...
...tenzij het organiserende comité de boeken liet zien.
Maar dat wilden ze niet.
[donder]
[verslaggever] Met nog maar drie weken te gaan, hangt Rio aan een zijden draadje.
IK BEN ONDERWEG NAAR DE RECHTER.
GEEF HEM ERVAN LANGS.
[Parsons] Ik zal het nooit vergeten...
...de regering...
...en ik gingen praten met een rechter in Rio...
...samen met de procureur-generaal van de stad.
Ik zei hem: 'Luister...
...zonder het geld gaan de Paralympics niet door.'
En in een land met 24 miljoen mensen met een beperking...
...wat zeggen we dan tegen die mensen?
'Luister...
Je bent niet belangrijk. Je bent de moeite niet waard.'
[spannende muziek]
NOG NIEUWS? -HOE GING HET?
WE WETEN HET MORGEN
Ik was doodsbang. Als de Spelen niet doorgaan...
...is het voorbij. Voor de beweging en de organisatie.
[Craven] Het zou de cyclus verbreken.
Het vertrouwen in de toekomst zou weg zijn.
De paralympische vlam zou uitdoven.
Xavi zei: 'We zijn dood.'
Hij was heel emotioneel.
[snuift] Hoe leg je dat uit?
We geloven dat we deel van een groter geheel zijn.
Een beweging ten goede.
[Cole] Ik werd gebeld door de baas van de Australische zwembond.
Ik ben nog nooit zo opgelucht geweest.
We hoorden dat de Spelen zouden doorgaan.
We waren natuurlijk blij...
...en ik probeerde mijn emoties in te houden.
Ik deed heel beleefd.
'Mooi. Ik ga nu trainen.'
Maar ik ging een potje janken.
Het goede nieuws, we hebben het geld.
Godzijdank.
We zijn van nul begonnen en kunnen iets opbouwen.
Deze Spelen gaan door, wat er ook gebeurt.
[verslaggever] Jaren van voorbereiding voor deze ene reis.
[applaus]
[McFadden] De Paralympics, als het dan gebeurt om de vier jaar...
...zijn bijna magisch.
[gezang]
Het is een gemeenschap die elkaar steunt.
[vrolijke muziek] -[gejuich]
[Stutzman] De wereld ziet dat ook tijdens de Spelen.
[gejuich]
Dat maakt indruk...
...al die mensen die geknokt hebben om er te komen.
[in het Portugees] Je droom is uitgekomen.
Je bent op de Paralympische Spelen van Rio 2016.
[man in het Engels] In de verte ligt het olympisch park.
[omroeper 1] De Paralympische Spelen van Rio 2016 beginnen bijna.
[onduidelijk gepraat]
[omroeper 2] We gaan naar een belangrijke wedstrijd...
...de mannen 800 meter T54 finale.
[umpire] Dertig-vijftien.
[omroeper in het Engels en Portugees] Tien.
Het leek wel een spookstad.
[Alaize in het Frans] Het was schokkend.
[Craven in het Engels] Verdomme.
Het organisatiecomité had ons geld verloren...
...of uitgegeven, maar geen kaartjes verkocht.
Er waren heel weinig kaartjes verkocht, minder dan in eerdere Spelen.
Dat schepte een slechte sfeer.
Door geldproblemen, maar ook...
...waarom doe je dit als niemand komt kijken?
Duizenden zitplaatsen die levens kunnen veranderen.
Op de baan worden levens veranderd...
...maar op de tribune net zo goed.
[publiek klapt en juicht]
[commentator] De finale van de mannen 200 meter, T42.
Het eerste grote toernooi voor Ntando Mahlangu.
[Mahlangu] Vergeet of de stadions vol zitten.
Het speelt een grote rol. Je wilt dat men je komt steunen.
Maar ik vertegenwoordig een miljard mensen, fantastisch.
Het is belangrijk dat ik vertegenwoordig waar ik vandaan kom...
...want ik zal mijn wortels nooit vergeten.
[gong echoot] -[dramatische muziek]
[commentator] Daar gaan ze. Mahlangu is traag uit de startblokken.
Ik vertegenwoordig mijn volk, mijn stam.
Ik vertegenwoordig de andere stammen.
Je rent voor de taxichauffeurs die me wegbrachten...
...voor mensen die zorgden voor eten op het platteland.
Ik ren voor hen die een rol spelen in mijn leven.
[commentator] Hier komt Mahlangu voor Zuid-Afrika.
[orkestmuziek zwelt aan]
Whitehead krijgt het goud. Mahlangu het zilver.
Mahlangu is tweede met een nieuw Afrikaans record.
Elke sporter droomt van de gouden medaille.
[omroeper] Ntando Mahlangu.
Maar toen ik het zilver kreeg, was ik overmand.
[Parsons] Sommigen klaagden over de slechte kaartverkoop.
Maar ik zei: 'Geduld.
Ze komen wel.
Het Braziliaanse volk steunt de Spelen. Ze laten ons niet zitten.'
[startsein]
[Gonzalez] Maar plots verscheen de paralympische geest.
De sporters stonden in het middelpunt.
[commentator 1] Ellie Cole wint het goud in een paralympische recordtijd.
[commentator 2] Het is nu een Amerikaanse wedstrijd.
En Tatyana McFadden wint haar eerste goud in Rio.
[commentator 3] Een schitterende race van Peacock.
[Parsons] De kaartverkoop begon te lopen.
[blaast herhaaldelijk]
[Craven] Men wist er niks van...
...maar wel toen het bekend werd.
[commentator] Het zal weinig schelen. En daar komt Van Rhijn.
Van Rhijn kan hem hebben en dat is ook zo.
[Peacock] De meeste mensen waren in het olympisch park...
...met de Paralympische Spelen, niet de Olympische.
[geroep en gejuich]
De sport, de para-sport, heeft de boel gered.
En de toeschouwers, de mensen uit Rio...
...de Carioca's, kwamen kijken en ontwikkelden een band ermee.
[publiek juicht]
[Parsons] Er was een moment met boccia...
Deze sporters hebben een ernstige beperking.
Het kan storen als het te warm is of te koud is...
...met lawaai of getoeter...
...en het publiek was als in een voetbalstadion.
[luid gejuich]
En de officials maakten zich zorgen.
'Moeten we het publiek vragen minder luidruchtig te zijn?'
Maar de sporters zeiden: 'Welnee, dit vinden we juist fantastisch.'
[commentator] Alle inspanningen worden beloond.
Dit zullen het team en aanvoerder Antonio Leme nooit vergeten.
[Batt] De sfeer in Rio was gewoon opwindend.
De fans genoten.
In de finale hadden we het geluk...
...dat ze liever Australiërs zagen dan Amerikanen...
...en ze voor ons juichten.
[commentator] De beste speler ter wereld, Ryley Batt.
[publiek juicht]
[Batt] We wilden van één team winnen...
...de VS.
De foto's van Peking zorgden voor de omkeer.
De zilveren medaille naast m'n bed. Ik keek er elke ochtend naar.
Dat moest goud worden.
Uit bed en wees een sporter.
[commentator] Iedereen staat klaar.
[fluit] -De tip-off.
We zijn begonnen.
Hij barst van de kracht. Hij stormt erdoorheen.
Toen ik was afgevallen, begon ik mijn beperking te accepteren.
[commentator] Dat haalt hij niet.
Ik was trotser op wie ik was.
[commentator 1] We staan weer gelijk.
Batt maakt een opening aan de rechterkant.
Daar komt hij weer, de stormram.
[commentator 2] Ryley Batt heeft er 58-57 van gemaakt.
[commentator 1] Dat kon de bal voor de gouden medaille zijn.
[commentator 2] Ze vragen om een time-out.
[Batt] Mijn opa had een grote invloed op me.
Hij zei altijd: 'Geef het goede voorbeeld.'
Kijk niet zo, praat tegen je opa.
[Batt] Ik wilde voor hem winnen.
Ik wilde zo goed mogelijk spelen voor mijn opa.
[ademt diep uit]
[stem breekt] Helaas is hij vorig jaar overleden... [lacht]
Ik word er emotioneel van.
Maar hij zou trots op me zijn.
Dag. -Dag.
[vrouw] Doei.
[commentator] Australië met de inworp en nog 3,6 seconden. Het is aan Batt.
[publiek juicht]
Batt neemt hem over de lijn en het is voorbij.
Ze winnen goud.
Wat een moment. Dit gebeurt in de blessuretijd.
[Batt] Geweldig, omdat je wint met 11 goede vrienden.
[iedereen juicht]
[Parsons] Rio was misschien nog wel belangrijker...
...dan Londen...
...omdat we zo kwetsbaar waren in Rio.
We waren nog nooit zo rauw. Het was pure sport.
[commentator spreekt Portugees]
Goal. -[publiek juicht]
[Vio in het Engels] Een paralympische sporter...
...wil iets nieuws bereiken door de sport.
Je traint je hele leven voor dat moment.
Rio was zwaar, vanwege mijn armblessure.
De week ervoor kon ik niet schermen, ik zat in de put.
Iedereen schermde, werd beter...
...en ik kon alleen zitten.
In Rio schoot ik beter dan ooit.
Ik ging winnen.
[omroeper] Tien.
[gejuich]
[startsein] -[commentator spreekt Portugees]
[Stutzman] Ik moest mijn laatste pijl schieten.
Met tien had ik gewonnen, negen was gelijk en met acht verloor ik.
[commentator spreekt Portugees]
[Stutzman in het Engels] Ik had materiaalpech en verloor.
Daar was ik kapot van.
Rio en ik zijn geen vrienden.
Dat duurde even om daar van te herstellen...
...vanwege de toewijding...
...en de inzet tijdens vier zware jaren.
[commentator] Welkom terug bij Carioca 3 en het paralympische rolstoelschermen.
[Vio] Twee dagen van tevoren ging ik weer schermen...
...maar het was niet best omdat ik zo gestrest was.
Mijn coach zei: 'Het gaat prima.'
Zeg niet dat het prima gaat als dat niet zo is.
Rot op. Ga weg.'
Het was moeilijk.
Prima als niemand in me gelooft...
...maar als ik dat zelf niet doe, is het een probleem.
[Vio] De Chinezen domineerden al jaren bij elke wedstrijd.
Ze zijn zo sterk. Ongelooflijk.
[commentator 1] Zo dadelijk hebben we een nieuwe paralympische kampioen.
De scheidsrechter vraagt de schermers om stelling te nemen.
[coach] Hé.
Bebe.
[commentator 1] Als ze zo juicht bij één punt...
...hoe juicht ze dan als ze de 15 maakt?
[Vio] Het ging perfect met eerst één punt en toen nog een.
[official] Allez. -[coach] Hé.
Wat ben ik aan het doen?
[official] Allez.
[Zhou schreeuwt]
[commentator 2] Ze neemt het hier op...
...tegen de degenkampioen.
[official] Allez.
[commentator 2] Een snelle, ze bracht het terug tot één punt.
[Vio] Fysiek is ze beter dan ik, ze heeft handen...
...en benen, ze is veel beter dan ik.
[official] Allez.
[coach] Hé.
[schreeuwt]
[spreekt Italiaans]
[commentator 2 in het Engels] Ze wil het zo graag.
Toch een punt weg.
[schreeuwt] -[commentator 1] Ze is zo energiek.
Weer vijf punten voorsprong voor Vio.
[official] Prêtes. Allez.
[coach] Hé.
[commentator 1] De Italiaanse heeft pijn.
Een tik achter haar masker op de achterkant van haar hoofd.
Je ziet dat de punt van Zhou...
...over het masker heengaat en de schedel raakt.
[man] Ze wil ijs.
[Vio] Toen ik jong was en nu nog...
...als ik pijn heb, geef ik geen krimp.
'Het geeft niet, trekt wel bij.'
Als ik wel iets zeg, is het echt pijnlijk.
[commentator 1] Ze lacht, maar dat moet pijn hebben gedaan.
[dramatische muziek]
[publiek juicht en klapt]
[commentator 2] Beatrice Vio wil het zo graag...
...en de Paralympische Spelen maken helden.
[official] Prêtes. Allez. -[de coach schreeuwt]
[schreeuwt]
[commentator 1] Slechts één punt verwijderd van de gouden medaille.
[Vio] Als je aan het winnen bent en je bent bij het 14e punt...
...dan besef je dat het de laatste is.
Als deze goed gaat, dan win je.
Dat besef je je hele leven lang.
[onduidelijk geschreeuw]
[schreeuwt in het Italiaans]
Maar als je het niet haalt, dan huil je je hele leven.
[publiek klapt ritmisch en zingt]
[man juicht voor Bebe in het Italiaans]
[commentator 1] Iedereen zit op het puntje van zijn stoel.
[official] Prêtes. Allez. -[Vio schreeuwt]
[commentator 1] De 19-jarige uit Venetië...
...weet zich geen raad met zichzelf.
De emotie is zo puur.
[onverstaanbaar]
[Vio] Toen ik weer wilde schermen, zei ik: 'Ik ben Bebe.
Ik heb geen armen en benen, ik wil gewoon schermen.'
'Dat is onmogelijk. Je schermt met drie vingers...
...en de pols, dat heb je nodig...
...dat is schermen.
Dat heb je niet, dus je kunt niet schermen.'
Het leek onmogelijk, maar dat is alles in het begin.
Geloof in jezelf. Doe het gewoon, doe wat je wilt.
[iedereen zingt] Brazilië.
[publiek juicht]
De slotceremonie van de Paralympics. Kijk.
Met Rio hebben we bewezen dat we één beweging zijn.
[publiek zingt]
Als de pleuris uitbreekt...
...staan we op en zeggen:
'Dit doe je ons niet aan. We hebben onze Spelen...
...en we verkondigen onze boodschap.
We helpen de maatschappij veranderen...
...en maken de wereld beter.'
Het gaat om meer dan medailles winnen.
[publiek juicht]
[piloot in het Italiaans] Bebe Vio. Bedankt voor alle emoties.
Vandaag laat je ons vliegen.
[in het Engels] Passagiers, vandaag...
...verwelkomen we een goudenmedaillewinnaar...
...van de Paralympische Spelen van 2016.
[de menigte zingt] Bebe.
[omroeper] Jullie olympische en paralympische medaillewinnaars.
We willen een belangrijke rol spelen bij mensenrechten.
We gaan terug naar waar we begonnen.
[Sussex] Sir Ludwigs droom is nog niet voltooid...
...omdat mensen met een beperking nog steeds...
...niet aangemoedigd...
...of geaccepteerd worden in de samenleving.
Wat Sir Ludwig toen voorstond, is nu meer dan ooit nodig.
[opwekkende muziek]
[Peacock] Mensen hebben medelijden met me. Waarom? Vanwege een perceptie.
'Hij heeft geen been. Arme man.'
[Alaize in het Frans] Mijn beperking is mijn kracht.
Ik zal zo sterven.
Mijn been groeit niet terug.
Ik ben geen hagedis.
[Stutzman in het Engels] Iedereen heeft een superkracht...
...die je een keer ontdekt.
[Vio] Als je maar je situatie accepteert.
En ontdekt hoe mooi die is.
[triomfantelijke muziek]
['Rising Phoenix' speelt]
Ondertiteld door: R. Bonte