Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
‪नेटफ्लिक्स प्रेझेण्टस
‪[शास्त्रीय संगीताची धून वाजत आहे]
‪[विनायक आलाप घेत आहे]
‪♪ ‪छननन बिछुवा बाजे‪ ♪
‪♪ ‪मोरी ♪
‪♪ ‪छननन बिछुवा बाजे मोरी‪ ♪
‪♪ ‪याते मैं जानू पीके आगम भई‪ ♪
‪♪ ‪छुम छननन छुम छननन ♪
‪♪ ‪बिछुवा बाजे मोरी‪ ♪
‪♪ ‪चार दिनांके गम भयि बा ♪
‪♪ ‪मेरेतेमे जागो सब दुख गाइया‪ ♪
‪♪ ‪छुम छनन छुम छनन बिछुवा बाजे‪ ♪
‪[आलाप]
‪♪ ‪छननन बिछुवा बाजे‪ ♪
‪[विनायकचा आलाप]
‪[आलाप]
‪[विनायकचा आलाप]
‪[आलाप]
‪[रेडिओ वरती जुनं गाणं वाजत आहे]
‪-उगाचच खर्च नाही करायचा. ‪-[इंग्रजी मध्ये] ओके.
‪-[मराठी मध्ये] भाऊ, कुर्ते पायजमे आहेत का? ‪-आहेत ना! कुठल्या टाईपचे हवे?
‪जास्त डिझाईन मध्ये नको, ‪पण एकदम साधे पण नको.
‪सिम्पल डिझाईन मध्ये दाखवा.
‪हा कितीचा आहे?
‪तो ७५०.
‪[तेजस] भाऊ, तो पांढरा दाखवा ना.
‪तो वरचा वाला.
‪हा कसा वाटतोय रे?
‪हम्म. हा चांगला आहे.
‪पायजम्याचं फिटिंग बघून घे हं एकदा.
‪स्टेजवर बसता आलं पाहिजे नीट.
‪हो हं काकूबाई, ‪मी पहिल्यांदाच कपडे विकत घेतो आहे ना आयुष्यात.
‪जरा पायजमा घालून बसून बघू का एकदा?
‪असं कसं घालू देणार, साहेब? कपडे खराब होतात ना!
‪ती शाल पण ट्राय करू का रे?
‪शाल? अरे शाल कशाला?
‪त्यापेक्षा सोन्याची चेन, अंगठी सगळंच घालून बस तिथे.
‪अरे, जजेस काय तुझे कपडे बघून मार्क देणार का तुला?
‪बाबा नेहमी म्हणायचे "एकदा स्टेजवर आल्यावर"
‪[इंग्रजी मध्ये] ‪"एव्हरीथिंग इज पार्ट ऑफ द परफॉर्मन्स."
‪[शरद दीर्घ श्वास घेतो]
‪[शरद मराठी मध्ये] ‪आपले पुढचे स्पर्धक आहेत शरद नेरुळकर.
‪राग बागेश्री प्रस्तुत करतोय, द्रुत तीन तालमध्ये
‪पारंपारिक बंदिश.
‪[तानपुरा वाजतोय]
‪[आलाप]
‪[आजी] काही कामात आहेस का रे?
‪[तोंडाने चक आवाज करतो] आजी, काय चाललंय, ‪तुला दिसत नाहीये का?
‪अरे, आईचा फोन आलाय. जरा बोलून घे.
‪-[संगीत थांबते] ‪-तिला सांग, मी करतो नंतर.
‪"करतो, करतो", म्हणून किती दिवस झाले आता?
‪आजी, काय चाललंय, जा ना! ‪मी बोललो ना करतो म्हणून.
‪अरे, ती म्हणतेय गेले तीन दिवस झाले ‪तू तिचा फोन उचलत नाही आहेस.
‪उचलत नाही वगैरे काही नाही, ‪माझा फोन खराब झाला होता.
‪विजूची तब्येत बरी नाही आहे गेले कित्येक दिवस.
‪अगं, मग मी इथे बसून काय करू शकणार आहे? ‪तिलाच बघावं लागणार आहे ना ते.
‪अरे, मग जाऊन ये न एकदा.
‪आजी,‪ माझा परवा कार्यक्रम आहे.
‪मला प्लीज रियाज करू दे. ‪मी तिच्याशी बोलतो नंतर.
‪तूच काय ते सांग तिला आता. ‪मला नका ह्याच्यात मध्ये पाडू.
‪दोन्हीकडून मला ऐकावं लागत.
‪वैताग नुसता.
‪अरे, हे काय कारण आहे का आता रडायला?
‪[इअरफोनवर तानपुऱ्याचा आवाज]
‪[इअरफोन वरती माईंचा आवाज] ‪ऋषीमुनींनी शेकडो वर्ष साधना करून
‪प्राप्त केलेलं हे संगीत
‪असं सहज शिकता येणारं नाही.
‪दहा जन्म कमी पडतील.
‪शास्त्रांमध्ये
‪"फक्त ह्या रागात पंचम लागतो,"
‪"ह्या रागात धैवत नाही लागत." ‪एव्हढेच सांगितले आहे का?
‪रागाच्या माध्यमातून
‪परमेश्वरापर्यंत पोहचण्याची वाट दाखवली आहे.
‪भारतीय शास्त्रीय संगीताला
‪"मार्गी संगीत" उगीच नाही म्हणत.
‪आणि तो मार्ग प्राप्त करण्यासाठी
‪त्याग हा करावाच लागणार.
‪जर पैसा कमवायचा असेल,
‪घरदार सांभाळायचं असेल,
‪तर भावगीतं गा, फिल्मची गाणी गा.
‪ह्या वाटेवर चालू नका.
‪ह्या वाटेवर चालायचं असेल,
‪तर एकटं आणि उपाशी रहायला शिका.
‪[आलाप]
‪♪ ‪खबर मोरी ना लिनी रे ♪
‪♪ ‪बहुत दिन बीते ♪
‪[मागून गाण्याचा हलका आवाज]
‪हे घे.
‪अजून काही लागलं तर सांग मला.
‪नाही, नको.
‪तो नागपूरचा सुमीत खाडे, ‪त्याचीपण एन्ट्री आहे.
‪कडक तयारी आहे त्याची.
‪जाऊ दे ना! त्याच्यासमोर कुठे सांगतोस?
‪आणि आत्ता मला ऋषी आणि कृती दोघेपण बाहेर भेटले.
‪किती शहाणे आहेत बघ.
‪मी त्यांना सहजच विचारलं, ‪की आज कुठला राग गाताय?
‪त्यावर दोघेही काहीच बोलले नाहीत. ‪विषयच टाळला त्यांनी.
‪-सोड ना! ‪-शरद नेरुळकर?
‪शरद?
‪-[संगीत थांबते] ‪-[टाळ्या]
‪-[इंग्रजी मध्ये] ऑल द बेस्ट. ‪-हो.
‪[मराठी मध्ये] अं…राग बागेश्री प्रस्तुत करतो आहे.
‪द्रुत तीन ताल मध्ये पारंपारिक बंदीश.
‪[आलाप]
‪♪ ‪आज मयुरीया नाद मोरें मन ♪
‪♪ ‪मंगल गावो सारी सखियां ♪
‪♪ ‪आज मयुरीया ना ♪
‪♪ ‪आज मयुरीया नाद मोरे मन ♪
‪♪ ‪आज मयुरीया नाद मोरें मन ♪
‪♪ ‪आज मयुरीया ♪
‪♪ ‪आलाप ♪
‪♪ ‪आज मयुरीया नाद मोरे मन ♪
‪♪ ‪मनमोहन माधव मुकुंद पर ♪
‪♪ ‪तन मन वारू मोतीयन कि दरिया ♪
‪♪ ‪जब मयुरीया नाद ♪
‪♪ ‪मयुरीया नाद ♪
‪धन्यवाद.
‪वा! फारच छान झालं हे गाणं.
‪आपले पुढील स्पर्धक आहेत नितीन अवस्थी.
‪चांगलं झालं.
‪-खरंच? ‪-खूप मस्त झालं.
‪रिव्हर्ब् जास्त होता का? ‪स्टेजवर काही कळत नव्हतं.
‪नाही, व्यवस्थित वाटलं.
‪आपण एकदा टाळ्या वाजवून त्यांना प्रोत्साहन देऊ या.
‪[टाळ्या]
‪आणि आता ती वेळ आलेली आहे
‪ज्याची आपण सगळेच आतुरतेने वाट पाहत आहात.
‪परीक्षकांनी निकाल लावलेला आहे.
‪ह्यावर्षीचे गुप्ते बिल्डर्स प्रस्तुत
‪युवा कलाकार २००६ चे पुरस्कार देण्याकरिता,
‪मी रंगमंचावर आमंत्रित करतो श्री. दत्तात्रयभाऊ किर्लोस्कर यांना.
‪त्यांच्यासाठी जोरदार टाळ्या.
‪हे पंडित बाळकृष्ण किर्लोस्कर ह्यांचे सुपुत्र.
‪त्यांना इथे यायला थोडा उशीर झाला, तरी आपल्यासाठी खास ‪आज ते मुलुंडवरून इकडे आले आहेत.
‪मी दत्तात्रयभाऊंना निवेदन करतो, की त्यांनी ‪आपल्या आजच्या विजेत्यांचा ट्रॉफी देऊन सत्कार करावा.
‪तृतीय पारितोषिक विजेती आहे नमिता साटम.
‪द्वितीय पारितोषिक विजेता आहे सुमित खाडे.
‪आणि आजचा शेवटचा ‪आणि सर्वात महत्वाचा पुरस्कार म्हणजे,
‪युवा कलाकार २००६ ची प्रथम पारितोषिक विजेती
‪-चिन्मयी वढावकर! ‪-[स्त्री आनंदाने ओरडते]
‪पुन्हा एकदा गुप्ते बिल्डर्सतर्फे आपण ‪सर्व विजेत्यांचे अभिनंदन करू या.
‪जोरदार टाळ्या.
‪[प्रेक्षकांची कुजबुज]
‪[वर्गात ओमचं उच्चारण]
‪[शिक्षक] श्वास घेताना सकारात्मक विचार करा.
‪श्वास सोडताना, जे काही
‪नकारात्मक विचार येत असतील त्यांना बाहेर फेका.
‪आता आपण ध्यान करू.
‪कुठलाही विचार थांबवू नका.
‪हळूहळू भस्त्रिका प्राणायाम सुरु करुया.
‪[सर्व दीर्घ श्वास घेतात]
‪[सर्व दीर्घ श्वास बाहेर सोडतात]
‪[इअरफोन वरती माईंचा आवाज] ‪ज्याचं मन स्थिर नाही
‪ती व्यक्ती ख्याल संगीत
‪सखोलतेने गाऊ शकत नाही.
‪प्रत्येक स्वराची, प्रत्येक श्रुतीची
‪पूजा जर का तुम्हाला करायची असेल,
‪तर त्यासाठी मन निर्मळ आणि स्वच्छ पाहिजे.
‪ख्याल म्हणजे काय?
‪ख्याल म्हणजे कलाकाराची
‪त्यावेळची, त्या क्षणाची मनोवस्था.
‪ती मनोवस्था तो रागाच्या स्वरूपात मांडत असतो.
‪गात असताना, पुढच्या क्षणाात
‪रागाचं कुठलं नवीन रूप
‪आपल्याला उमजणार आहे हे आपल्यालाच माहित नसतं.
‪रागाचं सत्य जर का उत्स्फूर्तपणेे शोधायचं असेल,
‪तर मनात असत्य,
‪लोभ आणि अपवित्रता यांना जागा नाही.
‪[स्पीकर वरून आवाज] ‪त्यासाठी लागणारा संयम आणि निष्ठा
‪प्रत्येकाजवळ उपजत असेलच असं नाही…
‪तुझं अजून हेच चालू आहे का?
‪पुरे झालं हे माई पुराण.
‪पुराण काय? कामच करतोय नं?
‪एक-एक तासाच्या टेप्स आहेत, ‪वेळ तर लागणारच ना?
‪नंतर कर त्या. मला सांग,
‪सदरंग कॉन्फरन्सच्या झाल्या का भरून?
‪हो, ७२ आणि ७४ च्या झाल्या.
‪७३ ची सापडत नाहीये.
‪असं कसं?
‪इथेच होती. परवा मी स्वतः पाहिलेली.
‪मला नाही सापडली.
‪त्यात रामभाऊ आरोळकरांचा वसंत-बहार आहे.
‪काय गायले आहेत माहिती आहे!
‪दोन रागांचा मास्टर होता तो माणूस.
‪शोध शोध, ती टेप.
‪ऑर्डर आली आहे, ७२ ते ७५, ‪सगळ्यांची सीडी करायची आहे.
‪किती पीस?
‪तू एक मास्टर बनव. ‪मग ३०-४० सेट छापू या.
‪माईची भाषणे
‪शंकर भटांच्या सीडी आहेत का तुमच्याकडे?
‪नाही, सर.
‪मग सुलतान साहेबांच्या?
‪नाही सर, स्टॉक संपलाय.
‪तुमच्या कलेक्शन मधून काय घ्यावं?
‪सर, आम्ही खास करून ‪दुर्मिळ आणि कमी लोकप्रिय सीडीज छापतो.
‪ह्या सगळ्या सीडीज जुन्या कॅसेट्स आणि ‪एलपीजपासून कन्व्हर्ट केल्या आहेत.
‪पण ही नावं कधीच ऐकलेली नाहीत.
‪हो, सर. पण ही नावं प्रसिद्ध कलाकारांइतकीच चांगली आहेत.
‪जसं की हे उस्ताद निसार अस्लम शेख
‪हे आग्रा घराण्याचे आहेत.
‪आणि हे सुलतान साहेबांचेच गुरुभाई आहेत.
‪पण त्यांना तेव्हढं रेकग्निशन नाही मिळालं.
‪-किती ह्याचे? ‪-१५०.
‪नाही, नको.
‪सर, आमच्याकडे एक ऑफर आहे.
‪हा ऑल इंडिया रेडिओचा ‪पूर्ण १२ सीडीजचा पॅक आहे.
‪आणि ह्या बॉक्ससेटची किंमत दिड हजार आहे. ‪पण आज सवलतीत ते हजारला मिळतील.
‪नाही, नको. धन्यवाद.
‪अभंग वगैरे नाही का रे?
‪अभंग नाहीत ना?
‪नाही, फक्त शास्त्रीय संगीत.
‪चल, मग मी इंटर्वलला येते.
‪-अभंगच ऐकायचे असतात सगळ्यांना. ‪-[हसतो]
‪चल आत जाऊन ऐकू या का रे?
‪वेड लागलंय का?
‪कानातून रक्त येईल.
‪[प्रेक्षकांमधून वाहवा आणि टाळ्या]
‪हा मूर्खपणा आहे यार!
‪किती तुम्ही ते सिल्क साडी आणि डिझायनर कुर्ता ‪क्राऊडसाठी खाली वाकणार आहात?
‪काय वाजवत होते ते आज?
‪आणि लोकं आपले टाळ्या वाजवताहेत.
‪हे सगळे ना ते "वार्षिक मेम्बरशिप" वाले आहेत…
‪कुणीही असो, काहीही करोे टाळ्या मारतात.
‪आणि आर्टिस्ट लोकांचा काही दृष्टिकोनच नाहीये संगीताचा.
‪व्हेज थाळीसारखी संगीत प्रस्तुती आहे.
‪२० मिनिटं हेवी राग, १५ मिनिटं लाईट राग, ‪मग एक ठुमरी, अभंग.
‪झालं.
‪स्पॉन्सर लोकांना आवडतं हे सगळं.
‪काय आहेत स्पॉन्सर्स?
‪तीच ती चार-पाच नावं घेऊन येतात.
‪मग सगळीकडे त्यांचेच शोज आणि सगळं तेच.
‪अरे, कुठलाही राग असो, एकच गोष्ट करतात. ‪सेम मांडणी सेम गिमिक्स
‪सगळं प्रेडिक्टेबल.
‪[हिंदी मध्ये] चावल लाना.
‪[मराठी मध्ये] ‪पण मला एक गोष्ट कळत नाही की
‪हे शाकीर भाई पूर्वी इतकं सुंदर वाजवायचे.
‪मी त्यांच्या ८० पासूनच्या रेकॉर्डिंग्ज ऐकल्या आहेत.
‪इतका स्वच्छ स्वर, इतका छान ठेहराव
‪नि एव्हढं कसं काय बदलू शकतं?
‪पैसा, दुसरं काय?
‪म्हणूनच ना, गुरुजी, माई,
‪कधी ह्या फंद्यातच पडली नाहीत.
‪[शरदचे आलाप]
‪[तोंडाने चक करतो]
‪[विनायक] काय?
‪काय झालं?
‪माहित नाही.
‪म्हणजे?
‪सुचत नाही आहे काही.
‪तेच तेच होतं आहे ना?
‪का तेच तेच होतंय?
‪माहित नाही.
‪रियाज केला होतास ना?
‪हो.
‪मग का होत नाहीये?
‪पुन्हा प्रयत्न कर.
‪[आलाप]
‪[तोंडाने चक करतो]
‪नवीन नाही सुचत आहे.
‪[विनायक तेजसला] तू गा.
‪[आलाप]
‪[विनायकचे आलाप]
‪[आलाप]
‪[विनायक] वा! छान.
‪[आलाप]
‪[हार्मोनिअमवर आनंदी सूर]
‪[गातात]
‪शाबास.
‪[दोघे गातात]
‪अहो.
‪अहो, जाऊ दे न त्याला!
‪मित्र केव्हाचे हाक मारताहेत.
‪काय रे, तुला जायचं आहे?
‪हो, मग काय.
‪नाहीतर काय. ‪रविवारचं ही गायला बसवलं आहे घरात.
‪अरे…
‪त्याला काय झालं? असंच तर असतं.
‪उस्तादसाहेब तर आपल्या मुलांना अक्षरशः मारून शिकवायचे.
‪-हो, शंभरवेळा ऐकली आहे ही गोष्ट. ‪-मग बरोबरच आहे.
‪खिळ्याला केस बांधून रियाज करायला लावायचे.
‪आम्ही तर एन्जॉय करतोय, हो की नाही?
‪मी ह्याच रागातली एक पारंपारिक बंदिश सांगतो तुला. ‪घे, सूर दे.
‪वा!
‪♪ ‪तुम हम संग जिन बोलो पिहरवा‪ ♪
‪शरद्या.
‪चल ना. सगळे बाहेर थांबले आहेत.
‪ये रे, आत ये.
‪नको. राहू दे.
‪आत ये. ये इथे बस.
‪मी आहे ना त्याला बंदिश शिकवतो आहे.
‪-बंदिश, हं? ‪-काका, मला ह्यातलं काही कळत नाही.
‪मी शरदयाला घेऊन जाऊ?
‪बंदिश ही अतिशय मौल्यवान गोष्ट आहे.
‪दोन गवयांची लग्न झाली नं,
‪तर हुंड्यात बंदिश द्यायचे.
‪त्याकाळी जीवापाड जपायचे बंदिशला.
‪अहो, का छळताय मुलांना?
‪जाऊ दे बरं त्यांना खेळायला खाली.
‪♪ जा जा रे अपने मंदिरवा ♪
‪♪ जा जा रे अपने मंदिरवा‪… ‪♪
‪[इंग्रजी मध्ये] ‪फाईव्ह, फोर, थ्री, टू , वन
‪[कॅमेऱ्याची बीप]
‪[मराठी मध्ये] ब्रेकनंतर घराणा ह्या शृंखलेत ‪आपल्या सगळ्यांचे स्वागत.
‪ब्रेकला जायच्या आधी,
‪मुकुंदजीनी अलवार घराण्याच्या ‪इतिहासाबद्दल आपल्याला माहिती दिली होती.
‪मुकुंदजी स्वतः अलवार घराण्याची ‪तालीम घेतलेले संगीतकार तर आहेतच,
‪पण त्यांनी ह्या घराण्याच्या इतिहासावर ‪ज्योत अजूनही तेवत आहे
‪अशा नावाचं पुस्तकही‪ ‪प्रकाशित केलेलं आहे.
‪मुकुंदजी, जरा वेगळ्या विषयाकडे वळू
‪बरं.
‪तुमच्या पुस्तकात, ‪उस्ताद साहेबांचं हे संगीत काळानुसार कसं बदलत गेलं
‪आणि त्याच सार आज हरवलं आहे असंही तुम्ही लिहिलेलं आहे.
‪खरं आहे ते.
‪आणि मी जे काही लिहिलं आहे ‪ते लोकांना आवडलं नाही.
‪माझ्यावर खूप टीकाही झाली हे ही मी तुम्हाला सांगतो.
‪पण आजच्या आपल्या प्रेक्षकांना जर हे संगीत ऐकायचं असेल ‪तर ते त्यांनी कुठे शोधावं?
‪नाही मिळणार.
‪म्हणजे आजच्या तारखेला ‪ते संगीत, ती पवित्रता
‪हे मिळणं फार कठीण आहे.
‪म्हणजे माझे गुरुजी, पंडित विनायक प्रधान ‪असं म्हणतात की
‪आजच्या तारखेला उस्ताद साहेबांचं जर खरं संगीत ‪ऐकायचं असेल तर
‪त्यासाठी एकच व्यक्ती होत्या त्या म्हणजे विदुषी सिंधूबाई जाधव.
‪ज्यांना आम्ही प्रेमाने "माई" असं संबोधन करतो.
‪आमचे गुरुजी असं म्हणतात की माझं संगीत
‪हे माईंच्या नखाची सावली देखील नाही.
‪असं काय होतं त्यांच्या संगीतात?
‪[हसतो]
‪हा प्रश्न मी गुरुजींना बऱ्याचदा विचारला.
‪पण ते म्हणायचे, माईंच्या रागदारीचे वर्णन ‪शब्दात करता येणं फार कठीण आहे.
‪-पण त्यांच्या काही रेकॉर्डिंग्स? ‪-नाही.
‪माईंनी त्यांचं गाणं कधीच रेकॉर्ड करू दिलं नाही.
‪त्यांची मुलाखत वगैरे सोडाच, ‪पण एखादा फोटो सोडता काहीही मिळायचं नाही‪.
‪त्या वेगळ्याच होत्या. साध्वी होत्या त्या.
‪कसला चिमुकला होतास रे तू!
‪गोड दिसायचास.
‪का, आता नाही दिसत?
‪आधी का नाही दाखवलास हा व्हिडीओ?
‪तुझ्या बाबांबद्दल इतकं ऐकलं होतं ‪पहिल्यांदा पाहिलं त्यांना.
‪अगं, विएचएस वर होतं हे.
‪परवाच ट्रान्सफर केलंय.
‪ए बाबांचं गाणं ऐकव ना कधीतरी.
‪अगं, त्यांच्या गोष्टीच जास्त मजेदार असायच्या.
‪गाणं ठीक होतं.
‪-तुला एक विचारू का? ‪-हो, विचार ना.
‪तेजस मला सांगत होता, तुझ्या बाबांकडे ‪माईंच्या जुन्या काही टेप्स होत्या.
‪कुठल्या टेप्स?
‪बेळगावला त्यांनी त्यांच्या ‪वरिष्ठ शिष्यांना दिलेल्या लेक्चर्सच्या.
‪पण त्याच्या टेप्स कुठून असणार आहेत?
‪करीमसाहेबांनी बहुतेक त्यांना न सांगता ‪रेकॉर्ड केल्या होत्या.
‪हं, बाबांनी सांगितली होती मला अशी एक गोष्ट.
‪पण मी कधी पाहिल्या नाहीत असल्या टेप्स.
‪सोड. ‪आईला पाठवलंस हे?
‪पाठव ना रे. आवडेल त्यांना.
‪अगं, तुला माहित आहे ना ‪ती किती सेंटी आहे बाबांबद्दल ते.
‪हे बघून अजूनच व्हायची.
‪चल निघते मी. उशीर होतोय.
‪[दरवाजा बंद होतो]
‪स्नेहा
‪मी ५ मिनिटात तिथे येतो
‪माफ कर
‪मेसेज सेंट
‪[लॅपटॉपवर सुखाने विव्हळणारी स्त्री]
‪[वर्गात ओमचं उच्चारण]
‪मनात येणाऱ्या कुठल्याही विचारांना ‪थांबवू नका.
‪त्यांचं फक्त निरीक्षण करा.
‪ज्या काही भावना आत दडलेल्या आहेत
‪त्यांना समोर येऊ द्या.
‪चांगल्या, वाईट, कश्याही.
‪त्या आहेतच. त्यांना फक्त पहा.
‪तुमच्या मनासारखंच तुमचं शरीरही ‪तुमच्याशी संवाद साधत असतं.
‪त्याला ऐकण्याचा प्रयत्न करा.
‪मला ना तुला काहीतरी एक सांगायचं होतं.
‪काय ते गेलं पार डोक्यातून आता.
‪लाईटच्या बिलाबद्दल असेल तर आज भरणार आहे मी ते.
‪नाही. नाही. लाईटचे बिल नाही रे.
‪दुसरंच काहीतरी होतं.
‪तुझ्या औषधांबद्दल का?
‪नाही, औषधांबद्दल पण नाही.
‪जाऊ दे. काही आठवत नाही आता.
‪-आईशी बोललास? ‪-[तोंडाने चक करतो]
‪कालच तर बोललो तुझ्या समोर.
‪काय म्हणाली?
‪काही नाही, सगळं ठीक आहे म्हणाली.
‪मला तुझ्या आईचं काही कळतच नाही.
‪मला एक बोलते, तुला दुसरंच बोलते आणि
‪तिच्या मनात काहीतरी तिसरंच असतं.
‪काय झालं आता?
‪अरे, काल माझ्याकडे रडत होती.
‪मला म्हणाली, शरदला तुम्हीच समजवा म्हणून.
‪कशाबद्दल?
‪नोकरी करायला.
‪आता करतोय ना काम किशोरदादाकडे.
‪मी पण तिला तेच म्हटलं.
‪तर म्हणाली, "ती काय नोकरी झाली का"?
‪"आपलं काहीतरी नावापुरते पैसे देतो आहे किशोर," असं तसं.
‪ती हे म्हणाली, की तू म्हणते आहेस हे सगळं?
‪मी कशाला म्हणू?
‪तिला काय माहिती, मी किती कमावतो ते?
‪मी नाही सांगितलंय तिला अजून.
‪अरे, पण घरातला खर्च निघत नाही ‪हे तर माहित आहे ना तिला.
‪त्या घराचं भाडं, विजूची फी…
‪ती तरी कुठे कुठे पुरी पडणार रे?
‪हे बघ, तू आईच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून माझ्याशी बोलू नकोस.
‪तुला नाही परवडत आहे का माझा खर्च, ‪तर सरळ सांग ना तसं.
‪हवं तर निघून जातो घरातून मी.
‪अरे बाळा, असं काय बोलतो आहेस?
‪आम्ही तुझ्या भल्यासाठीच सांगतोय ना.
‪हे बघ आजी, मी एकतर रियाज करू शकतो ‪किंवा नोकरी करू शकतो.
‪हे दोन्ही दोन्ही नाही जमणार मला.
‪का नाही जमणार?
‪तुझ्या वयाची अशी कुठली मुलं आहेत, ‪जी नोकरी नाही करत?
‪तेजस नाही करत? ती स्नेहा नाही करत?
‪मला नाही करायची आहे नोकरी.
‪मी हवं तर घरातून निघून जातो.
‪हे काय बोलणं झालं का?
‪तुझा बाबा पण असाच हट्टी होता.
‪-नंतर किती त्रास झाला त्याला. ‪-[दरवाजा आपटतो]
‪माझी बाबांबरोबर बरोबरी करू नकोस हं तू.
‪माझं काही झालं नाही, ‪तर जगाला शिव्या देत बसणार नाही आहे मी.
‪काय बोलावं ह्या पोराशी ‪काही कळतच नाही बाबा.
‪[प्रेक्षकांमधून बोलण्याचा आवाज]
‪[रीना] गुरुजी, आपण सुरवात करूया?
‪[इंग्रजी मध्ये] ओके, आपण कार्यक्रम सुरु करूया.
‪मला माहित आहे बरेचजण येथे आहेत ‪गेल्या आठवड्यातल्या माझ्या लेखामुळे.
‪हा माणूस अलौकिक प्रतिभाशाली आहे असे जेव्हा मी म्हटले ‪तेव्हा मी खरोखरच अतिशयोक्ती करत नव्हते.
‪मुंबईतील एक छुपं रत्न.
‪गुरुजी, आमच्यासाठी कार्यक्रम करण्याचे ‪मान्य केल्याबद्दल
‪सर्वांच्या वतीने मी आपले आभार मानते.
‪मी आता माझे बोलणे थांबवते आणि ‪गुरुजींना त्यांची जादू पसरवू दे.
‪[विनायक खोकतो]
‪[हिंदी मध्ये] रिनाने जे काही इंग्लिश मध्ये सांगितलं
‪मला त्यातलं बरेचसे समजले नाही.
‪[प्रेक्षक हसतात]
‪पण आपल्यासाठी काहीतरी ‪छानसं गाणं प्रस्तुत करतो.
‪[तानपुऱ्याचा आवाज]
‪[आलाप]
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश ‪♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ शास्त्रीय बंदिश ♪
‪♪‪ शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪[आलाप]
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪[मराठी मध्ये] ऎक आधी, ऐकून गा.
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪मोकळ्या आवाजात गा.
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪उठा.
‪ब्लड प्रेशर लो झालंय, एवढंच.
‪किती आहे?
‪आता ६० आहे. ‪गेल्या वेळेला ८० तरी होतं.
‪अरे बापरे!
‪आणखीन काही त्रास होतोय का तुम्हाला?
‪कंबर खूप दुखते इथे, ‪खालच्या बाजूने.
‪लघवीला, स्टूल्स वगैरे? सगळं नॉर्मल?
‪हो, बाकी सगळं बरोबर आहे. ‪हे कंबरेचं सांगितलं तेव्हढंच.
‪खोकल्याचं पण म्हणत होतात ना मध्ये?
‪अं, हो.
‪रात्री कधीकधी खूप खोकला येतो.
‪आणि आला की, थांबतच नाही.
‪थंडी भरते? ताप आल्यासारखं वाटतं का?
‪अं, नाही, फक्त खोकला.
‪हम्म.
‪ठीक आहे.
‪ही औषधं लिहून दिली आहेत ती घ्या
‪आणि महिन्याभराने परत एकदा दाखवून जा.
‪हो.
‪कंबरेेसाठी ‪एक पेनकिलर दिली आहे.
‪अगदी दुखलं तरच ती घ्या नाहीतर घेऊ नका.
‪पाणी भरपूर प्या, सतत पाणी प्या.
‪-व्यायाम वगैरे करता का? ‪-नाही.
‪त्यांना जरा वॉकला घेऊन जात जा, ‪आठवड्यातून दोन-तीन दिवस तरी.
‪ठीक आहे, डॉक्टर.
‪किती झाले?
‪मागचे आणि ह्यावेळेचे मिळून ४५० रुपये झाले.
‪मी पुढच्या आठवड्यात देऊन जातो, चालेल ना?
‪-ठीक आहे. ‪-नाही, नाही.माझ्याकडे आहेत, देतो.
‪-नंतर दिलेस तरी चालतील. ‪-नाही, देतो.
‪काय रे, काय झालं?
‪कुठे काय?
‪नाराज आहेस?
‪नाही. तुम्ही तब्येतीची काळजी घ्या.
‪त्याच्याविषयी बोलत नाही आहे मी.
‪परवा रात्री विषयी बोलतो आहे.
‪त्याचं काय?
‪तुला वाईट वाटलं का?
‪नाही, राग आला स्वतःचा, बाकी काही नाही.
‪त्यात राग काय यायचा?
‪नाही जमलं त्यादिवशी, त्यात काय झालं?
‪-तुला कुणी काही बोललं का? ‪-नाही.
‪इतका बेचैन का आहेस?
‪कुठे पोहचायची घाई आहे?
‪रियाजचं वय आहे, ‪रियाज करायचा.
‪रियाज सोडून दुसरं काहीच करत नाही मी.
‪तरी असं होतंय सारखं.
‪मग राग येतो स्वतःचाच.
‪तर? इतक्यात राग यायला लागला?
‪किती वय आहे रे तुझं?
‪चोवीस.
‪आम्ही चाळिशीपर्यंत कसला ‪विचारच केला नाही कधी.
‪माईंसमोर तोंडातून ‪एक शब्दसुद्धा फुटायचा नाही.
‪मान खाली करून नुसते गात राहायचो.
‪मग सगळं काही लवकर लवकर हवं आहे का?
‪नाही.
‪किशोरने त्या गुरुपौर्णिमेच्या कार्यक्रमाविषयी ‪सांगितलं का तुला?
‪हो. तेजस आणि स्नेहा गाणार आहेत.
‪आणि तू नाही का गाणार आहेस?
‪म्हणजे, मला तसं काही ‪म्हणाला नाही किशोरदादा.
‪-अर्थातच, तुला पण गायचं आहे. ‪-हो.
‪-मग तयारीला लागा. ‪-हो.
‪[स्पीकर वरती तानपुऱ्याचा आवाज]
‪[शरदचे आलाप]
‪च्यायला, जामच थंडी भरली आहे रे.
‪सकाळी सकाळी जामच कुडकुडणार आहे.
‪हो.
‪थंडीत त्या रामदासचे गरमगरम वडे
‪आणि तिथे शेजारच्या टपरीवरचा ‪मस्त चहा प्यायचा.
‪हा खरं तर रामदासचे वडे ‪खायलाच जातो इतक्या लांब.
‪त्याला त्या सरोद वादनात काहीही इंटरेस्ट नाहीये.
‪बरोबर आहे.
‪पंडितजींना किती वेळा ऐकलंय.
‪मजा खरी तर त्या वड्यातच आहे.
‪त्यांच्याकडचे पोहे ही चांगले असतात शेंगदाणे घातलेले.
‪मीच मूर्ख आहे.
‪मला असं वाटतंय की आपण तीन तास ‪असं रात्रीचा प्रवास करून
‪पंडितजींना ऐकायला जातोय,
‪तुम्ही मेजवानीच झोडायला चालला आहात.
‪हे बघ, सरळ आहे. पंडितजींचं 50-50 आहे.
‪जेव्हा चांगलं असतं, तेव्हा खूप चांगलं असतं.
‪जेव्हा वाईट असतं, तेव्हा फारच वाईट असतं रे.
‪पंडितजींचं 50-50 आहे, ‪कारण तो माणूस जिनिअस आहे.
‪तो दरवेळेला काही ना काही प्रयोग करत असतो, ‪नवनवीन प्रयोग.
‪ज्यावेळेला चांगलं असतं, तेव्हा जॅकपॉट आहे.
‪हो, म्हणूनच दहा वेळेला जाऊन ऐकावं लागत.
‪त्यातले चार वेळेचेच पैसे वसूल होतात.
‪आज छान वाजवणार आहेत.
‪बघ, सगळीकडे असं मस्त वातावरण आहे, ‪निसर्ग आहे.
‪निसर्ग वगैरे काही नाही,
‪त्यांना लागते रम.
‪त्याची सोय झाली असेल तर होईल चांगलं.
‪चल रे. पहाटे पहाटे रम.
‪कधीही असो, दिवस असो, रात्र असो.
‪दोन पेग आत गेले
‪की मग हात चालतात त्यांचे.
‪बाबा, ते उद्या कुठला राग वाजवणार आहेत?
‪तू अजून जागाच आहेस?
‪अजून तासभर आहे पोहोचायला. झोप.
‪नाहीतर तिकडे जाऊन डुलक्या काढशील.
‪आणि तू सांग की, सकाळचे कुठले राग?
‪-‪तोडी… ‪-आणखी?
‪-‪भैरव‪… ‪-आणखी ?
‪चल, तू जर अजून दोन राग सांगितलेस ना,
‪तर उद्या माझ्यातर्फे तुला चॉकलेट.
‪ललित?
‪वा! अजून एक.
‪-‪मारवा‪? ‪-हे! मारवा काय सकाळचा राग आहे?
‪नाही.
‪अजून नाही येत.
‪तू भैरव म्हणालास ना, तसाच अजून एक.
‪अहिर भैरव.
‪[इंग्रजी मध्ये] करेक्ट.
‪[मराठी मध्ये] आता काकांकडून ‪चॉकलेट घे सकाळी.
‪आता झोप.
‪तुम्हीच तर उठवलं.
‪अरे हो, चल झोप.
‪ललित‪ चा पण असाच एक किस्सा आहे पंडितजींचा.
‪तो कलकत्याचा शुभो आहे ना तो सांगत होता.
‪त्याला डोवर लेन ला पहाटे पाचचा स्लॉट होता.
‪आणि पंडितजींनी अनाऊन्स केलं ‪"ललित‪ बजा रहा हूं" म्हणून.
‪ऑडियन्समधून कुणीतरी सांगितलं,
‪[हिंदी मध्ये] "पंडितजी, मागच्या आठवड्यात ‪आपण दिल्लीत वाजवलं होतं."
‪"दुसरं काहीतरी ऐकवा."
‪[मराठी मध्ये] पंडितजी म्हणाले,
‪[हिंदी मध्ये] "अरे, मागचा आठवडा काय
‪मागच्या दोन महिन्यांपासून ‪ललित‪ च वाजवतोय."
‪"तो राग माझ्यावर रुसला आहे."
‪"त्याला मनवण्याचा प्रयत्न करतो आहे."
‪[मराठी मध्ये] आणि म्हणे त्यादिवशी ‪ललित ‪असा वाजवला आहे त्यांनी,
‪जवळजवळ हजार एक लोकं होते, अक्षरशः थक्क झाले.
‪[हिंदी मध्ये] क्या बात है!
‪[मराठी मध्ये] येडाच आहे तो!
‪[खोकतो]
‪[जड श्वासाचा आवाज]
‪[आलाप]
‪[दरवाजा उघडतो]
‪[आजी] काय रे? काय होतंय तुला?
‪काही नाही. बरा आहे मी.
‪हे घे, हे थोडं पाणी घे गरम.
‪-तू थांब बाहेर, मी आलो. ‪-हो.
‪[वरच्या पट्टीतील आलाप]
‪[खालच्या पट्टीतील आलाप]
‪[खर्जातील आलाप]
‪[नाराजीचा स्वर]
‪हे घे, कंठील घे.
‪नाही. नको आहे मला.
‪हे काय, कुर्ता नाही घातलास?
‪नाही आजी, तिकडे जाऊन घालीन.
‪-इस्त्री मोडेल जाईपर्यंत. ‪-बरं, चल.
‪नमस्कार करतो.
‪इकडेच काय पाया पडतोय? ‪अजून वेळ आहे ना?
‪आजी मी बाईकने जातोय. तू ये मागनं.
‪का, मी तयार आहे.
‪आजी, मला थोडी शांतता हवी आहे.
‪अरे, मी काय बोलणार आहे?
‪तू ये ना मागनं.
‪[मराठी मध्ये] बरं, कुर्ता?
‪[इंग्रजी मध्ये] सॉरी.
‪-[मराठी मध्ये] मी आणायचा आहे का? ‪-नाही.
‪हं, हा घे.
‪थांब, मी तुला दही साखर आणते.
‪अगं, आता मी दही थोडीच खाणार आहे ‪गाण्याच्या आधी?
‪अरे, साखर तरी खाऊन जा.
‪बरं, मी भेटतो तुला तिकडे.
‪[इअरफोन वरती माईंचा आवाज] ‪माझं संगीत जर का शिकायचं असेल,
‪तर प्रेक्षक वगैरे ह्या संकल्पना विसरून जा.
‪मी प्रेक्षकांसाठी, आयोजकांसाठी गाणं गात नाही.
‪मला किती कठीण राग येतात,
‪मी किती रियाज केलाय
‪हे दाखवायची मला काहीही गरज नाही.
‪मी गाते ते फक्त माझ्या गुरूजींसाठी
‪आणि परमेश्वरासाठी.
‪मला कुणीतरी विचारलं,
‪"माई, पण आपल्यासमोर जसे प्रेक्षक आहेत,
‪त्या हिशोबाने राग निवडायला नको का?"
‪मी ‪म्हटलं ‪"एका खोलीत २०० लोकं आहेत."
‪"आणि २०० लोकांची २०० डोकी आहेत."
‪"कोणा कॊणाला खुश करणार तू?"
‪"सर्कशीतलं माकड आहेस का तू?"
‪शास्त्रीय संगीताच्या नावाखाली स्वरांशी कुस्ती करणारे
‪बरेचसे पहेलवान आहेत आपल्याकडे.
‪सुदैवाने, मला तसली तालीम माझ्या गुरुजींकडून मिळाली नाही.
‪बाबा नेहमी म्हणायचे,
‪"डोळे बंद करून सा लावल्यावर,
‪रागाला सोडून दुसरा कुठलाच विचार ‪मनात येता कामा नये."
‪"मग तुम्हाला त्यादिवशी अपयश लाभले ‪तरी हरकत नाही…
‪कारण निदान तुम्ही इमानदारीने ‪प्रयत्न तरी केलात."
‪नमस्कार.
‪आजच्या या गुरुपौर्णिमा सोहळ्यात ‪आपल्या सर्वांचे मनःपूर्वक स्वागत आहे.
‪हजारो वर्षांपासून चालत आलेली
‪गुरु-शिष्य परंपरा साजरी करायचा ‪आज शुभ दिन आहे.
‪अलवार घराण्याचे पंडित विनायक प्रधान
‪यांनी गेल्या चाळीस वर्षांत ‪अनेक शिष्याना संगीताची तालीम दिली.
‪आज, आपल्या समोर त्यांचे पाच युवा शिष्य
‪आपले गायन सादर करणार आहेत.
‪कार्यक्रमाची सुरुवात करत आहेत शरद नेरुळकर.
‪तबल्यावर साथ देत आहेत अमर मोघे.
‪आणि संवादिनीवर संगत करत आहेत तुषार मोडक.
‪गुरुजींची आज्ञा असेल तर आपण सुरु करू या.
‪[आलाप]
‪♪ ‪आलाप‪ ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪‪ शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ शास्त्रीय बंदिश ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ ‪आलापी‪ ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪[प्रेक्षकांच्या टाळ्या]
‪[इअरफोन वरती माईंचा आवाज]‪ ‪सरस्वतीवर ज्याची श्रद्धा असेल
‪त्याला ती लाभणारच.
‪रियाज फक्त संगीताचा नव्हे;
‪तर तुमच्या सहनशीलतेचा आणि चिकाटीचाही आहे.
‪कारण हा प्रवास ‪खूप दूरचा आणि खडतर आहे.
‪भल्याभल्यांना अर्ध्या वाटेत
‪थकून जाताना मी बघितलंय.
‪हार मानायचे हजार प्रसंग येतील.
‪पण आपण मानायची नाही.
‪ज्याचं आपल्या मनावर नियंत्रण असेल…
‪त्याचा निश्चय कुठलीही परिस्थिती ‪भंग करू शकणार नाही.
‪[कॅमेरा फ्लॅश, बीपचा आवाज]
‪[कॅमेरा बीपचा आवाज]
‪[फोटोग्राफर] ‪डायरेक्ट्ली लेन्स कडे बघू नका.
‪-अजून एक लाईटवाला करायचा का? ‪-हो.
‪तुम्ही एन्जॉय करताय आता?
‪की तुम्हाला सिरिअस लुकच हवा आहे?
‪नाही, करूया ना.
‪हा करून घ्या, नंतर तुमच्याकडे ऑप्शन राहतील.
‪चालेल. काय करू?
‪थोडं इकडे वळा.
‪नाही, इतकं नाही, थोडं कमी. हं.
‪[इंग्रजी मध्ये] परफेक्ट.
‪[मराठी मध्ये] इथे बघून स्माईल करा.
‪नाही, नुसतं स्माईल नाही, गाताना स्माईल करा.
‪तुम्ही गाणं एन्जॉय करताय असं.
‪शरद नेरुळकर - चरित्र
‪[स्पीकर वरून हिंदुस्तानी संगीत]
‪[संगीत थांबते]
‪वा! चांगली बनवलीये. कुणी केली?
‪माझा एक मित्र आहे, त्याने.
‪हं हं. मला जरा नंबर देऊन ठेव.
‪आम्हांला पण आमची बनवायची आहे.
‪म्हणजे आमची आहे तशी,
‪पण दोन वर्षात अपडेटच केलेली नाही.
‪हो, मी देतो ना त्याचा नंबर तुम्हाला.
‪मी इकडून जात होतो, ‪तर म्हटलं तुम्हाला भेटून जावं.
‪बरं केलंस. येत जा असा मध्येमध्ये.
‪हो. म्हटलं तुम्हाला पर्सनली इन्व्हिटेशन द्यावं.
‪वा! कसलं?
‪-माझा प्रोग्रॅम आहे ना पुढच्या रविवारी कल्याणला. ‪-छान.
‪-म्हटलं तुम्हाला बोलावलं पाहिजे. ‪-हम्म.
‪येईन. मला जरा पत्ता वगैरे SMS कर.
‪हो. मी पास आणला आहे ना.
‪वा!
‪-तुम्ही आलात तर खरंच आवडेल मला. ‪-हं.
‪आपण पण तुझा एक शो करूया लवकरच.
‪[इंग्रजी मध्ये] ओह! थँक यु.
‪[मराठी मध्ये] आजकाल लोकं येतात नवीन कलाकारांसाठी पण.
‪हो.
‪-मागे तो आपण "वूमन पॉवर" वाला एक शो केला होता. ‪-अच्छा.
‪त्याला चांगला क्राउड आला होता.
‪-अच्छा. नाही, त्याला नाही येऊ शकलो मी. ‪-हं.
‪आपल्या शहाना आणि गायत्री होत्या.
‪-अच्छा. ‪-चांगलं झालं ते.
‪आता एक "दिवाळी पहाट" चा शो करायचाा विचार आहे.
‪-त्यात तुझं गाणं ठेऊ. ‪-हो. अहो, माझं सौभाग्य असेल ते.
‪तू, आदित्य, शिवानी…
‪असा दोन तीन नवीन कलाकारांचा शो करायचाा विचार आहे.
‪हो, चालेल ना.
‪-स्पॉन्सर्स मिळत नाही रे, हल्ली. ‪-हं.
‪-नवीन नाव म्हटली ना की… ‪-हो,बरोबर.
‪[घसा खाकरतो]
‪-पण कळवतो तुला. ‪-हो, चालेल.
‪आणि प्रोग्रॅमला नक्की या.
‪हो, येतो.
‪♪ ‪सखी ऐ री आली‪ ♪
‪♪ ‪पिया बिन‪ ♪
‪♪ ‪सखी ऐ री आली ♪
‪♪ ‪पिया बिन ♪
‪♪ ‪सखी ऐ री आली ♪
‪♪ पिया बिन ♪
‪♪ ‪सखी कल न परत मोहे ♪
‪[सेल फोन वाजतो]
‪♪ ‪सखी कल न परत मोहे ♪
‪[रिंग थांबते]
‪♪ ‪घडी पलछिन-छिन ♪
‪[सेल फोन वाजतो]
‪♪ ‪घडी पलछिन-छिन ♪
‪♪ ‪कल न परत मोहे ♪
‪[सेल फोन वाजतो]
‪♪ ‪सखी कल न परत मोहे ♪
‪♪ ‪घडी पलछिन-छिन ♪
‪हं बोल, मी क्लासमध्ये आहे.
‪काय झालं?
‪जास्त खराब झाली आहे का?
‪[हॉर्नचे मोठ्याने आवाज]
‪काय ग? काय झालं?
‪सांधे खूप दुखताहेत त्यांचे.
‪अच्छा.
‪-गुरुजी? ‪-हं?
‪ताप वगैरे येतोय का?
‪नाही, ताप वगैरे नाहीये.
‪[इंग्रजी मध्ये] ओके.
‪[मराठी मध्ये] काही औषधं वगैरे दिली आहेत?
‪हो. पेनकिलर दिली आहे.
‪पेनकिलरने काय होणार आहे नुसतं?
‪-पाय वगैरे चेपले? ‪-नाही.
‪मग केलंत काय तुम्ही दोघांनी इतका वेळ?
‪नुसते बसून राहिलात?
‪[इंग्रजी मध्ये] सॉरी, दादा.
‪[मराठी मध्ये] बरं. तुम्ही निघा आता.
‪नाही, थांबतो ना.
‪म्हणजे खालून काही आणायचं असेल तर सांगा.
‪नाही, ठीक आहे तुम्ही गेलात तरी चालेल.
‪-गुरुजी, तुम्ही पडता थोडा वेळ? ‪-हो.
‪खूपच दुखतंय का?
‪डॉक्टरकडे जाऊ या नाहीतर.
‪कसला तो डॉक्टर…
‪नुसत्या गोळ्या लिहून देतो ‪आणि वाटेल तेवढे पैसे घेतो.
‪कुठे वाटेल तेवढे?
‪आपल्याकडून कमी घेतात ते उलट.
‪गेल्या महिन्यात, हजार रुपयांची औषधं सांगितली त्यांनी.
‪मला त्या मुकुंदकडून उसने घ्यावे लागले.
‪मी करीन त्याला परत.
‪आणि त्याच्याकडून नका घेत जाऊ पैसे.
‪मला सांगत जा ना.
‪खूप शहाणा आहे तो.
‪तुम्हाला पैसे देतो ‪आणि नंतर लगेच मला फोन करतो
‪की गुरुजी गातील का? प्रोग्रॅम आलाय म्हणून.
‪मग, तू काय म्हणालास?
‪काय म्हणणार?
‪मी सांगितलं, त्यांना नाही जमत आजकाल. ‪नको घेऊ प्रोग्रॅम्स.
‪केला असता मी.
‪काही गरज नाहीये.
‪नंतर किती त्रास होतो तुम्हाला.
‪[इंग्रजी मध्ये] ‪कालच आपल्याकडे झारखंडमध्ये
‪अजून एक घटना घडली आहे.
‪गोवंश जनावरांची चोरी केली म्हणून ‪आरोपानुसार दोन जणांचा खून करण्यात आला.
‪ह्याच्यामध्ये तुम्हाला साम्य आढळतंय का
‪ज्याप्रकारे या मृत्यूच्या किंवा लिंचिंगच्या घटना ‪समोर येत आहेत?
‪की त्या सर्व अगदी वेगळ्या घटना आहेत?
‪[अँकर हिंदी मध्ये] फेम इंडिया पोहोचले आहे ‪सिटी ऑफ जॉय: कलकत्ता‪ शहरात.
‪ऑडिशन्स
‪[हिंदी मध्ये] ‪इथे हजारो स्पर्धक हृदयात आशा ‪आणि डोळ्यात स्वप्न घेऊन आले आहेत.
‪गोल्डन तिकिटाच्या शोधात. ‪ चला बघू या कोणी जिंकले आमच्या जजेस चे हृदय.
‪द फेम इंडिया
‪[बेसूर आवाजात] ♪ ‪केसरीया बालम‪ ♪
‪[बेसूर आवाजात] ♪‪ ठुमका ठुमका हाय तेरा झुमका‪ ♪
‪[बेसूर आवाजात] ♪‪ ओये होये होये ओये होये ओये ♪
‪[होस्ट हिंदी मध्ये] ‪जेव्हा जजेस ने सोडल्या होत्या सर्व आशा…
‪[इंग्रजी मध्ये] नाही.
‪[हिंदी मध्ये] ‪…तेव्हा आली एक घाबरलेली, लाजाळू मुलगी.
‪-हाय. ‪-हॅलो.
‪[हिंदी मध्ये] ‪आपलं नाव काय?
‪[हिंदी मध्ये] ‪मी शाश्वती घोष, मी झारग्रामहुन आले आहे.
‪अच्छा. आणि आज तुम्ही काय ऐकवणार आहात?
‪मी उस्ताद अब्दुल रशीद खानजींचेे एक गीत
‪"‪आये आये सजना मेरे‪" ‪गाण्याचा प्रयत्न करेन.
‪खूप शुभेच्छा! सुरु करा.
‪[आलाप]
‪♪ ‪आये आये सजना मेरे ♪
‪♪ ‪मैं झुमू नाचूं गाऊं ♪
‪♪ ‪पवनसी लहराऊँ ♪
‪♪ ‪मैं झुमू नाचूं गाऊं ♪
‪♪ ‪पवनसी लहराऊँ ♪
‪ओके. बस बस.
‪[परीक्षक हिंदी मध्ये] ‪शाश्वती, तुम्ही आता जे गायला आहात…
‪ते काय होतं?
‪का, सर? चांगलं नव्हतं का?
‪नाही, चांगलं नव्हतं.
‪खूपच चांगलं होत! अप्रतिम!
‪[इंग्रजी मध्ये] ‪मी सहमत आहे. तुमचा आवाज विलक्षण आहे. विलक्षण!
‪आम्ही तुम्हाला भेटणार आहोत ‪मुंबईत! अभिनंदन!
‪[हिंदी मध्ये] ‪इकडे या.
‪-[इंग्रजी मध्ये] ‪अभिनंदन‪. ‪-‪आभारी आहे.
‪-‪फार छान. ‪-‪आभारी आहे.
‪-‪मुंबईत भेटू.
‪-‪अभिनंदन‪. ‪-‪आभारी आहे.
‪["आशाएँ " वाजतेय]
‪ऑडिशनस -कोलकाता
‪[हिंदी मध्ये] ‪मी खूप खूश आहे.
‪ह्या शोमध्ये गाणं गाण्याचं तिचं स्वप्न
‪आज पूर्ण झालं. मी खूप खुश आहे.
‪[शरदचे आलाप]
‪[मराठी मध्ये] थोडा मॉनिटर पाहिजे अजून.
‪♪ ‪चमेली फूली चंपा‪ ♪
‪♪ ‪फूली चंपा‪ ♪
‪♪ ‪चंपा‪ ♪
‪तानपुरे पाहिजेत अजून ‪मॉनिटर मध्ये. [घसा साफ करतो]
‪♪ ‪चमेली फूली चंपा‪ ♪
‪♪ ‪गुलाब गूँद लावोरी‪ ♪
‪♪ ‪चमेली फूली चंपा‪ ♪
‪[अस्पष्ट आवाज]
‪♪ ‪चमेली फूली चंपा‪ ♪
‪♪ ‪गुलाब गूँद लावोरी‪ ♪
‪♪ ‪चमेली फूली चंपा‪ ♪
‪[घसा साफ करतो]
‪♪ ‪चमेली फूली चंपा‪ ♪
‪-[प्रेक्षकाची दाद] ‪-[प्रेक्षकांच्या टाळ्या]
‪ह्या संधीसाठी सुदर्शन कलामंचचा आभारी आहे.
‪सन्मान केल्याबद्दल कृतज्ञता वाटत आहे.
‪या कार्यक्रमास उपस्थित राहिल्याबद्दल मनोज राणे यांचे आभार.
‪मित्रांना टॅग करा - रामदास गायकवाड
‪श्यामल बॅनर्जी
‪सुजय कामत
‪मनोज राणे
‪मनोज राणे यांच्याबरोबर आहेत ‪स्नेहा केतकर गोडबोले, गौरी लिमये.
‪उगवत्या ताऱ्यांसह ‪दिवाळी पहाट
‪स्नेहा केतकर गोडबोले
‪माझ्या पहिल्या ‪यूएस कॉन्सर्टची क्लिप
‪राजूभाई रेकॉर्डिंगसाठी आभार. ‪प्रतिक्रिया कळवाव्यात.
‪यु ट्युब डॉट कॉम
‪स्नेहा केतकर गोडबोले - मुद्रा फाईन आर्टस् सेंटर
‪[आलाप]
‪♪‪ शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪तारा उगवतो आहे! ‪छान कामगिरी.
‪मी दुबईचा आहे. तुझा आवाज अप्रतिम आहे! ‪खूप सुंदर!
‪कृपया आणखी गाणी शेअर करा.
‪[इंग्रजी मध्ये] ‪मला नक्कीच या वेळी माझे लिखाण आणि भाष्य
‪संगीतापुरतेच मर्यादित ठेवायचे आहे.
‪माझ्या मते आपण असमर्थ आहोत
‪इतिहासाकडे तर्कसंगत दृष्टीने पाहण्यासाठी
‪आणि आपण जे काही करतो त्याच्यापासून वेगळे करण्यासाठी.
‪आपण कोण आहोत आणि आपल्या समकालीन सांस्कृतिक संदर्भात
‪आपण कसे फिट आहोत याचे स्पष्टीकरण ‪आपण नेहमी शोधत असतो.
‪शरद नेरुळकर
‪शरद नेरुळकर - ललिता गौरी ‪(जून 2017) - अलंकार
‪शरद नेरुळकर: राग छायानट ‪राग गौड मल्हार: शरद नेरुळकर
‪[आलाप]
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪‪ शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪चांगला प्रयत्न
‪कंटाळवाणे
‪मी सहमत आहे. खान साहेबांनी अमर केलेली
‪बंदिश घेण्यात आणि ती हरकतींशिवाय ‪प्रस्तुत करण्यात काय अर्थ आहे?
‪हे संगीत समजतंय का ‪याबाबत मला खरोखर शंका आहे
‪आणि बंदिश कशी…
‪[संगीत थांबते]
‪[इअरफोन वरती माईंचा आवाज मराठी मध्ये] ‪तांत्रिक गुंतागुंतीत अडकून राहू नका.
‪तुम्ही वर्षानुवर्षे १५ तास, २० तास रियाज करून
‪ तांत्रिक प्रभुत्व जरी मिळवलं
‪तरी तुम्हाला त्याने सत्याचा शोध लागणार नाही.
‪तंत्र हे भाव व्यक्त करण्याचं फक्त साधन आहे.
‪तंत्र शिकवलं जाऊ शकतं.
‪भाव शिकवला जाऊ शकत नाही.
‪त्यासाठी, स्वतः च्या अंतर्मनात
‪प्रामाणिकपणे डोकावण्याची क्षमता पाहिजे.
‪हे करणं अतिशय अवघड आहे.
‪ह्यात आयुष्य जातं.
‪म्हणूनच तर आपण त्याला तपस्या म्हणतो.
‪आणि तिकडे सापडलेल्या सत्याला सामोरं जायला
‪खूप धाडस लागतं.
‪कारण सत्य हे बरेचदा कुरूप असतं.
‪हे सत्य जोपर्यंत तुमच्या संगीतात
‪वाईब
‪[फोनवर स्त्रीचे सुखाने विव्हळण्याचे आवाज]
‪[फोनवरती मेसेज आल्याचे बीप्स]
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश ‪♪
‪♪ ‪शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪♪‪ शास्त्रीय बंदिश‪ ♪
‪ह्या जागा ह्याच्यापेक्षा जास्ती चांगल्या येऊ शकल्या असत्या.
‪विचार संपला की त्याला उगाचच ताणू नकोस.
‪नाहीतर ते आवर्तन भरण्यासाठी भरतो आहे असं होतं.
‪आणि त्या आयोजकांनीसुद्धा ‪खूप मूड खराब केला माझा प्रोग्रॅमच्या आधी.
‪नाही, प्रश्न आयोजकांचा नाहीये शरद.
‪उपज कमी पडते आहे.
‪कुठे कुठे खूप मुरक्या घेतो आहेस,
‪कुठे अजिबात मुरकीच नाही आहे.
‪अस्थिर आहे सगळं.
‪आणि एक काही नवं सुरु करतोस,
‪मग दुसरीकडे जातोस.
‪मग तिसराच विचार येतो.
‪अडकून पडलं आहे सगळं काही.
‪जीव नाहीये संगीतात.
‪मागच्या वेळीपण हेच झालं होतं.
‪विचारपूर्वक मेहनत कर.
‪होईल हळूहळू.
‪[स्पीकर वरती माईंचा आवाज]‪अशी किती वर्ष ‪वाया घालवणार आहेस तू?
‪अजून किती उशीर करणार आहेस?
‪आपल्या वडिलांसारखी अवस्था करून घ्यायची आहे का तुला?
‪तुझा बाप माझा सर्वात निष्ठावान
‪पण सर्वात कमकुवत शिष्य होता.
‪त्याला कुणी सांगितलंच नाही
‪की प्रतिभावान कलाकारांच्या संगतीत राहून
‪आणि त्यांच्याविषयी पुस्तकं छापून
‪आपण प्रतिभावान बनत नाही.
‪शेवटपर्यंत
‪त्याने बरेच भ्रम बाळगले.
‪पण तू वेगळा आहेस ना रे?
‪तुला कळतं ना?
‪गुरुजी सरळसरळ सांगू शकत नाहीत.
‪त्यांचे तुझ्यावर प्रेम आहे.
‪ते तुझ्यावर अवलंबून आहेत.
‪पण तुला…
‪बसू का?
‪[स्त्री] हो, बसा ना.
‪बोला.
‪मॅडम, ह्या टेप्स डोनेट करायच्या होत्या सेन्टरला.
‪वर्किंग आहेत का?
‪हो, वर्किंग आहेत.
‪-कुणाच्या आहेत? ‪-माईंच्या.
‪-माई? ‪-सॉरी, विदुषी सिंधूबाई जाधव.
‪सिंधूबाईचे स्पेलिंग सांगा ना.
‪-[इंग्रजी मध्ये] S-I-N ‪-हूंम.
‪-D-H-U ‪-हम्म.
‪B-A-I.
‪[मराठी मध्ये] काय गायच्या ह्या?
‪शास्त्रीय संगीत.
‪ह्यांना कुठला पुरस्कार मिळालेला का?
‪हो. संगीत नाटक अकादमी, १९७३.
‪पण लिस्ट मध्ये तर नाव नाही आहे, ‪ह्याचा रेट वेगळा लागेल.
‪मला पैसे नको आहेत. ‪मला फक्त डोनेट करायच्या आहेत.
‪किती टेप्स आहेत?
‪साधारण आठ आहेत.
‪पण मॅडम यात त्यांचं गाणं नाहीये.
‪मग?
‪ह्याच्यात त्यांचे संगीतावर दिलेले लेक्चर्स आहेत, ‪१९७२ सालचे.
‪तुम्ही एक काम करा, एक सॅम्पल ठेवून जा.
‪मला आमच्या स्टाफला विचारावं लागेल की हे घेऊ शकतो की नाही ?
‪अहो, अमूल्य ऐतिहासिक वस्तू आहे ही.
‪इतकी वर्ष कुणाकडेच नव्हती.
‪अच्छा.
‪तुम्ही कलेक्टर आहात का?
‪नाही, माझ्या वडिलांना कुणीतरी या रेकॉर्डिंग्स दिल्या होत्या.
‪बरं.
‪मी तुम्हाला एक फॉर्म देते, ‪तो भरून घ्या.
‪हे घ्या.
‪फक्त लेबलिंगसाठी पुन्हा यावं लागेल.
‪नाही. लेबलिंग वगैरे सगळं व्यवस्थित केलेलं आहे.
‪ठीक आहे मग.
‪मॅडम, ह्या कुठे लायब्ररीत जमा होणार का?
‪हो. अप्रूव्ह झाल्या की,
‪ऑन-साईट आणि डिजिटल दोन्ही लायब्ररीत जमा होतील.
‪किती कॉपीज आहेत ह्याच्या?
‪ही एकमेव उरली आहे आता.
‪लक्ष्मीताई, हे घेऊन जा.
‪[टीव्ही वर प्रेक्षकांच्या टाळ्या]
‪[इंग्रजी मध्ये] फेम इंडिया ‪सीझन 2 मध्ये आपले स्वागत आहे!
‪[हिंदी मध्ये] ‪टॉप 12 मधील आपली पुढची स्पर्धक आहे
‪झारग्रामची शाश्वती बोस.
‪जजेसना प्रभावित करून मुंबईपर्यंतचा प्रवास त्यांनी कसा केला
‪चला बघू या त्यांचा प्रवास.
‪[शास्वती इंग्रजी मध्ये] ‪संगीत माझं सगळं काही आहे.
‪[हिंदी मध्ये] ‪मी दुःखी झाले तरी गाणं गाते, ‪मी सुखी झाले तरी गाणं गाते.
‪मला संगीतात माझं करिअर बनवायचं आहे, ‪आणि खूप मोठं व्हायचंय.
‪[बंगाली मध्ये] ‪ती लहान असल्यापासून ‪तिने गाणं शिकावं अशी माझी इच्छा होती.
‪मी नेहमीच तिची साथ दिली आहे आणि पुढेही देत राहीन.
‪[शास्वती हिंदी मध्ये] फेम ‪माझ्यासाठी खूप मोठा मंच आहे.
‪खूप प्रेम मिळालं मला. मी खूप खुश आहे.
‪मला माहित आहे हा प्लॅटफॉर्म मला ‪माझ्या आई वडिलांचे स्वप्न पूर्ण करण्यास मदत करेल.
‪मी विचारही केला नव्हता, ‪इतकं सगळं होऊ शकतं.
‪♪ ‪चुपके से चुपके से‪ ♪
‪♪ ‪रात की चादर तले‪ ♪
‪♪ ‪चांद की भी आहट न हो ♪
‪♪ ‪बादल के पिछे चले ♪
‪♪ ‪जले कतरा कतरा‪ ♪
‪♪ ‪गले कतरा कतरा‪ ♪
‪♪ ‪तुम हम संग जिन ♪
‪♪ ‪बोलो पिहरवा ♪
‪♪ ‪तुम हम संग जिन ♪
‪♪ ‪बोलो पिहरवा ♪
‪♪ ‪औरन सो नेहा मिलावत हो‪ ♪
‪♪ और हम से करत तुम रार ♪
‪♪ ‪आलापी ♪
‪♪ ‪तुम हम संग जिन ♪
‪♪ ‪बोलो पिहरवा ♪
‪[मराठी मध्ये] चला, एक पाच मिनिटं ब्रेक.
‪[हिंदी मध्ये] आईये, मॅडम.
‪[हिंदी मध्ये] करण, चेअर घेऊन ये.
‪-कसे आहात, सर? ‪-मी ठीक आहे. आपण?
‪ठीक.
‪सॉरी, तुम्हांला वाट पहावी लागली.
‪एव्हढं काही नाही.
‪-तुम्ही काही घेणार चहा, कॉफी? ‪-नको.
‪बोला.
‪करणने काही सांगितलं का तुम्हाला?
‪नाही, त्याने काही सांगितलं नाही. ‪तो फक्त म्हणाला की तुम्ही येणार आहात.
‪सर, त्याला एका बँडची ऑफर आलेली आहे.
‪पण तो म्हणतो आहे, सरांनी हो म्हटलं तरच करेन.
‪तर त्याला तुमची परवानगी हवी आहे, सर.
‪कोणता बँड?
‪[गुजराती मध्ये] कोणता?
‪सर, कॉलजमध्ये आहे हे.
‪एक फ्युजन बँड बनवत आहेत सिनिअर्स.
‪तर मला शास्त्रीय गायनासाठी विचारलंय.
‪अच्छा. म्हणजे हा कुठला अल्बम आहे का?
‪नाही सर. ते कॉलेज फेस्टिवल्स होतात ना
‪मल्हार, मूड इंडिगो त्यांच्यासाठी.
‪त्यानंतर, युनिव्हर्सिटीचा युथ फेस्टिवल त्याच्यासाठी.
‪अच्छा.
‪मी म्हटलं त्याला तू केलं पाहिजेस.
‪एक स्टेजचा अनुभव पण मिळेल ‪आणि एक्सपोजर पण मिळेल.
‪पण तो म्हणतोय, सर हो म्हणाले तरच करेन.
‪मग, हे फ्युजन म्हणजे वेस्टर्नच आहे ‪की क्लासिकल पण आहे?
‪हो. मिक्स आहे सर.
‪एक इंग्लिश गायक आणि मी क्लासिकलसाठी.
‪अच्छा.
‪करू दे ना. काही प्रॉब्लेम नाही.
‪पण मग ह्याला परत इथे येण्याची गरज नाही.
‪का, सर?
‪इथे येऊन काय करेल?
‪त्याचाच वेळ वाया जाईल.
‪बँडमध्ये गाण्यायोग्य तो गातो आहेच.
‪सूर पक्के आहेत, थोडी तयारी पण आहे. ‪चालून जाईल.
‪सर, तुम्हाला वाईट वाटलं का?
‪खरंच, त्याला फ्युजनच करू दे. ‪क्लासिकलमध्ये परत आणू नका.
‪परत आला तर शाळेचे नाव खराब करेल आणि माझेही.
‪असं का म्हणताय सर तुम्ही?
‪बघा, हा खयाल‪ ‪गाण्यापासून खूप दूर आहे.
‪पण आतापासून हे सगळं करायला लागेल, ‪तर गाऊही शकणार नाही.
‪मग वेळ आणि पैसा कशाला बरबाद करायचे? ‪एवढंच मी म्हणतोय.
‪सर, तुमचा गैरसमज होतोय.
‪पण तुम्हीही गोष्ट समजून घ्या ना.
‪तुम्हाला त्याला चालण्याआधी ‪धावायला पाठवायचं असेल तर पाठवा.
‪मला विचारू नका मग.
‪अरे करण, वाईट वाटलं का?
‪सॉरी मॅडम, मी जास्तच बोललो.
‪[गुजराती मध्ये] तू का वाईट वाटून घेतोस?
‪त्याच्या बापाचं खातोस का तू? ‪तू पैसे भरतोस.
‪तो फुकट नाही शिकवतं.
‪तो कोण नाही म्हणणारा?
‪चल, प्रिन्सिपॉलकडे जाऊन कंप्लेंट करू.
‪ह्याला बरोबर करू.
‪तू बँड पण जॉईन करशील ‪आणि गायला पण शिकशील.
‪वाईट वाटून घ्यायची गरज नाही, समजलं?
‪लहान मुलासारखा रडू नकोस.
‪[धापा टाकतोय]
‪[मराठी मध्ये] हॅलो, आई? ऐकू येतंय का?
‪हो मला येतंय.
‪कशी आहेस?
‪मी ठीक आहे.
‪हो अगं, सॉरी. डोक्यातून निघून गेलं ते.
‪हो, विजूला सांग, ‪मी बघून घेईन ते.
‪पुढच्या महिन्यात नक्की पाठवतो, टेन्शन घेऊ नको.
‪हो.
‪बरं, मी काय म्हणतोय, ‪मी तिकडे राहायला येऊ का काही दिवस?
‪हो.
‪पुढच्या महिन्यात प्रयत्न करतो.
‪चालेल.
‪नको, तो विषय काढणार असशील ‪तर नाही येत मी.
‪अजून चार वर्ष ग फक्त.
‪एकदा चाळीशी लागली ना,
‪की लगेच मुली बघायला सुरुवात करू.
‪मग डिव्होर्सी, विधवा सगळ्या चालतील.
‪अगं खरंच.
‪काय?
‪आवाज कट होतोय.
‪[इंग्रजी मध्ये] हॅलो?
‪[इंग्रजी मध्ये] हां, बरं बरं. ठीक आहे.
‪[निःश्वास]
‪एक बॉल खेळू द्या ना रे.
‪ए राजा.
‪एक बॉल.
‪एक बॉल. फक्त एक बॉल.
‪[मुलगा] एक बॉल टाक.
‪[दुसरा मुलगा] ए मला दे.
‪[इंग्रजी मध्ये] मस्त बॉल.
‪[जोशपूर्ण संगीत]
‪[प्रेक्षकांमध्ये कुजबुज]
‪[मराठी मध्ये] आज माईंची ३५ वी पुण्यतिथी आहे.
‪आणि मी जर आज चांगला गायलो नाही,
‪तर त्या एकदम अश्या समोर येतील
‪आणि सगळ्यांच्या समोर मला ओरडतील
‪अशी मनामध्ये भीती दडलेली आहे.
‪जमेल तितकं गाण्याचा प्रयत्न करेन मी.
‪एक पाच-दहा मिनिटं…
‪गळा तापायला वेळ द्या मला.
‪मग आवाज लागेल अशी आशा आहे.
‪[आलाप]
‪[कुजबूज]
‪[सेल फोनची रिंग वाजतेय]
‪हां सर, आम्ही आत आहोत सर.
‪[इंग्रजी मध्ये] मला माफ करा, मला उशीर झाला.
‪-[मराठी मध्ये] फार वेळ थांबावं लागलं का तुम्हाला? ‪-नाही. काहीच प्रॉब्लेम नाही.
‪-नमस्कार. मी राजन जोशी. ‪-शरद.
‪बसा ना.
‪[श्वास सोडतो]
‪हे काय? ह्याच्यासमोर ग्लासही नाहीये?
‪नाही, मी नाही घेत.
‪अरे घे रे. मी दिसायला जरा मोठा वगैरे आहे.
‪पण घे, काही हरकत नाही. लाजू नकोस.
‪हा गायक पण आहे, म्हणून.
‪-अरे वा! शास्त्रीय? ‪-हो.
‪[हिंदी मध्ये] एक व्हिस्की आणि थोडं पाणी.
‪[मराठी मध्ये] तुला रे?
‪-[इंग्रजी मध्ये] रिपीट? ‪-रिपीट.
‪-[मराठी मध्ये] तुला? ‪-खरंच काही नको.
‪अरे घे रे काहीतरी, कोल्ड ड्रिंक वगैरे?
‪[हिंदी मध्ये] ठीक आहे, लिंबू पाणी ‪घेऊन या आणि साधं पाणी, थंड नको.
‪-[मराठी मध्ये] तू मुंबईचाच का? ‪-हो.
‪-हा तुमचा खूप मोठा फॅन आहे, सर. ‪-हम्म?
‪-संचारिका मधली तुमची सगळी समीक्षणं ह्याने वाचली आहेत. ‪-[हसतो]
‪त्यामुळेच तर मुंबईतल्या सगळ्या ‪म्युझिशियन्सशी माझा ३६ चा आकडा होता.
‪-त्यांची नीट धुलाई करायचो ना मी त्याच्यात. ‪-[अवघडून हसतो]
‪नाही, तुमचं लिखाण खूप आवडतं मला.
‪[इंग्रजी मध्ये] थँक यु.
‪[मराठी मध्ये] तिथे अमेरिकेत बसून
‪आपल्या संगीताच्या इतिहासावर ‪तुम्ही एवढं संशोधन करताय.
‪-खरंच कमाल आहे. ‪-हं.
‪-[इंग्रजी मध्ये] ग्रेट ग्रेट. ‪-थँक यू.
‪[मराठी मध्ये] मलाही बरं वाटतंय की इथल्याही ‪नवीन पिढीतल्या मुलांना
‪इंटरेस्ट आहे यात.
‪आजकाल सर्व सोपंही झालंय ना, ‪वेबसाईटमुळे
‪लवकर सर्वांपर्यंत पोहोचतं ते.
‪मी खरं सांगू का, माझ्याकडे एवढं मटेरियल आहे ना
‪की ते सगळं मी पुढची सलग दहा वर्ष दिलं ना ‪तरीही कमी पडतील.
‪-बाप रे. ‪-आणि हे मी फक्त पार्क सिटी च्या घरातलं सांगतोय.
‪मुंबईच्या घरातलं कलेक्शन आहे ते निराळं.
‪वा!
‪किशोरला माहितीये ना मला काय म्हणायचे.
‪-यांना "म्युझिक चोर" म्हणायचे. ‪-काय?
‪अप्रकाशित रेकॉर्डिंग्ज आणि पुस्तकं ‪कुठून कुठून आणायचे देव जाणे.
‪फैयाज खान, इम्रत हुसैन, केसरबाई. ‪तू फक्त नाव घे, हजर.
‪[हिंदीमध्ये] क्या बात है.
‪[मराठी मध्ये] त्यामुळेच मी आज तुम्हाला घरी बोलावलं नाही.
‪इतके लोक येऊन इतक्या गोष्टी मारून गेलेत ना ‪की त्याचा काही हिशोबच नाही.
‪-म्हणजे ? ‪-अरे…
‪म्हणजे मी चहा करायला, पाणी आणायला किचनमध्ये गेलो ‪की लोक चक्क हात मारायचे.
‪आणि मोठमोठे आर्टिस्ट बरं का!
‪-अरे, जळकुडे होते सारे. ‪-ओह!
‪हं.
‪आता किशोर बघ ना. ‪एव्हढी वर्ष माझ्या मागे लागलाय.
‪पण इमानदारीने.
‪तरी बरं ह्याला सगळ फुकट हवं आहे.
‪लोकं लाखो रुपये घेऊन तयार होते.
‪मी स्पष्ट सांगितलं, "कुलाब्याला तीन फ्लॅट ‪जरी घेऊन दिले ना मला,
‪तरी काही गोष्टी मी कुणालाही देणार नाही."
‪हं.
‪एनीवे, सांग, काय काम होतं?
‪सर, मी फोनवर बोललो तेच. ‪मला रेकॉर्डिंग्ज हव्या होत्या…
‪शांतीदेवीच्या?
‪हो, सर. त्यांचं गाणं खूप कमी लोकांनी ऐकलं आहे.
‪म्हणून त्याची सीडी काढायची होती.
‪अच्छा. बघतो मी माझ्याकडे काय आहे ते, हं? ‪देतो.
‪[इंग्रजी मध्ये] थँक यु सर, थँक्स.
‪[मराठी मध्ये] मधे त्या ऑल इंडिया रेडिओच्या शर्माकडे ‪कुणीतरी गेलं होतं
‪शांतीदेवीच्या टेप्स मागायला.
‪मग?
‪मग काय? तो डायरेक्ट बोलला, [हिंदी मध्ये] ‪"रंडी लोकांच्याा टेप्स आम्ही ठेवत नाही."
‪[मराठी मध्ये] काय?
‪हो, ती वेश्या होती ना अगोदर, त्यामुळे. ‪आणि माहिती आहे सगळ्यांना ते.
‪-काय बोलताय तुम्ही? ‪-हो.
‪तिचे चक्क बिकिनी घातलेले वगैरे फोटो आहेत.
‪जुनी गोष्ट सांगतो आहे मी, चाळीशीची वगैरे, ‪ती प्रसिद्ध व्हायच्या आधी.
‪कुठल्यातरी मॅगझीन साठी पोझ केलेला.
‪तुम्ही मस्करी करताय.
‪नाही रे बाबा.
‪तिला नंतर एका गुजराथी ‪व्यापाऱ्याने ठेवलं होतं.
‪तो तिला पैसे द्यायचा संगीत शिकायला.
‪म्हणून तर ते नंतर नावाच्या पुढे देवी वगैरे जोडलं.
‪-सगळं कॉम्पेन्सेट करायला. ‪-ओह!
‪-हवे आहेत ना रेकॉर्डिंग्स की नको आहेत आता? ‪-नाही, नाही. मला हवीयेत, सर.
‪-तुमच्याकडे माईंच्या रेकॉर्डिंग्ज आहेत? ‪-माई?
‪-सिंधूबाईंच्या. ‪-हं.
‪असतील एक दोन. बघायला लागेल.
‪आहेत तुमच्याकडे?
‪पण त्यांच्या रेकॉर्डिंग्जचं नाही आहेत.
‪कारण त्या लोकांसमोर गायच्याच नाहीत.
‪-नाही, तसं नाही. त्या लोकांसमोर गायच्या नाहीेत असं नाहीये… ‪-जाऊ दे.
‪मी काही फार बोलत नाही, ‪तू उगाच त्यांचा भक्त वगैरे असशील.
‪-नाही, हा अलवर-- ‪-नाही, एक मिनिट. बोला ना तुम्ही.
‪जाऊ दे रे.
‪नाही. अहो, खरंच बोला.
‪हे बघ, माझा ह्या गोष्टीवर कधीच विश्वास बसला नाही की ‪त्यांना परफॉर्म करण्यात इंटरेस्ट नव्हता.
‪त्यांना रियाजात तल्लीन राहायला आवडायचं वगैरे.
‪परफॉर्म करण्यात इंटरेस्ट नाही असा कुणी कलावंत असतो का?
‪-पण त्या वेगळ्या होत्या. ‪-हो, जरा जास्तच वेगळ्या होत्या.
‪ती बाई साफ वेडी होती.
‪-जोशी, प्लीज, आपण कामाबद्दल… ‪-म्हणजे, काय म्हणायचं आहे तुम्हाला?
‪चल सोड.
‪बोला ना. मला खरंच जाणून घ्यायचं आहे.
‪मी त्यांचं गाणं प्रत्यक्ष ऐकलं आहे, ‪त्यांच्या घरात बसून.
‪-माईंचं? ‪-हं.
‪३० वर्षांपूर्वी, तुझ्या एवढाच असताना.
‪पण कसं?
‪ते नको विचारू.
‪मी आयुष्यात अशा अनेक गोष्टी केल्या आहेत.
‪आणि त्या अप्रतिम गायच्या,
‪पण व्यक्ती म्हणून त्या अतिशय आक्षेपार्ह होत्या.
‪त्यांच्या काय एकेक गोष्टी ऐकशील तू…
‪"त्या मुघल लोकांनी आपलं संगीत खराब केलं,
‪मुस्लिम लोकांच्या बंदिशी मी गाणार नाही" असं न तसं.
‪स्वतःच्या मुलीला सुद्धा त्यांनी कधी वर येऊ दिलं नाही तर.
‪अहो, पण त्यांनी कित्येक नामी शिष्य तयार केले.
‪एक नाव सांग मला.
‪-सतीश रायचंद? ‪-[तोंडाने चक करतो]
‪तो माईंकडे गायच्या आधीच प्रसिद्ध होता.
‪त्याला खान साहेबानी शिकवलं.
‪देवेंद्र भिसे?
‪मला तो अजिबात आवडत नाही, ओव्हर रेटेड आहे.
‪-शरद, सोड ना. ‪-एक मिनिट, इंटरेस्टिंग आहे हे.
‪पंडित विनायक प्रधान?
‪हं?
‪ते पण माईंचे शिष्य आहेत.
‪-कोण? ते दादरवाले? ‪-हो.
‪[उपहासाने हसतो] ती ही अशीच एक घडवलेली स्टोरी आहे.
‪त्यांना कॉन्सर्ट करायच्या नाहीत, ते गुरु आहेत,
‪त्यांना अलवार घराण्याचा वारसा पुढे न्यायचा आहे वगैरे.
‪खरी गोष्ट अशी आहे ना की ‪त्याला कधी स्टेजचे प्रेशर झेपलेच नाही.
‪जोशीजी, प्लीज. ते ह्याचे गुरु आहेत.
‪ओह…
‪[इंग्रजी मध्ये] आय एम सॉरी.
‪[मराठी मध्ये] मला माहित नव्हतं.
‪[निःश्वास]
‪-जाऊ दे. आपण आटपू या आता. ‪-हो. प्लीज.
‪पण कसं आहे ना, किशोर?
‪ह्या नवीन पिढीच्या मुलांनासुद्धा ‪कळायला पाहिजे खरं काय खोटं काय.
‪तो काळ आता गेला जेव्हा लोक ‪कुणाचा तरी हव्वा बनवून ठेवायचे.
‪त्यामुळे तर एवढं शोषण झालं ना ह्या फिल्डमध्ये.
‪बोला ना मग तुम्ही. थांबलाय कशासाठी?
‪हे बघ.
‪रसिक लोकांना किस्से आवडतात.
‪माईंच्या शिष्यांनी सुद्धा त्यांचा ‪असाच हव्वा बनवून ठेवला होता.
‪[हसतो] म्हणे, "माईंनी झिरो ब्लड प्रेशर मध्ये ‪गाणं गाऊन दाखवलं."
‪कसं शक्य आहे? [इंग्रजी मध्ये] व्हॉट इज झिरो ब्लड प्रेशर?
‪[हिंदी मध्ये] "माईंकडे खान साहबांचे २३ अप्रचलित राग आहेत."
‪[मराठी मध्ये] कुणी पाहिलं आहे २२ आहेत कि २३ आहेत. हं?
‪मध्ये कुणीतरी सांगत होतं की, ‪त्यांची भाषणं कुणीतरी चोरून रेकॉर्ड केली आहेत म्हणे.
‪मी ऐकली नाहीत अजून,
‪पण माझी खात्री आहे…
‪ते ही असलंच ढोंगीपणाचं बढाईखोर अवडंबर असणारे.
‪[किशोर ओरडतो]
‪बसा.
‪-चहा घेणार? ‪-हो.
‪गुरुजी, इतक्या लांबचे प्रोग्रॅम ‪का घेता तुम्ही आता?
‪काल प्रवासाचा पण त्रास झाला तुम्हाला.
‪मग काय करणार?
‪आता जे येईल ते घ्यावं लागणार.
‪मला काय दर महिन्याचं पेन्शन मिळतंय?
‪का तुझ्याकडे लाखो रुपये पडले आहेत, ‪मला सारखे सारखे द्यायला?
‪काही कमी पडतं आहे का तुम्हाला?
‪ह्या वयात असले त्रास का करून घेताय?
‪बरं, केला तो केला,
‪पण हे साले आयोजक पैसे पण वेळेवर देत नाहीत.
‪मागे तो साताऱ्याला सत्कार केला होता,
‪त्याचे मानधन ही अजून दिलेलं नाहीये.
‪लोकांच्या समोर एक खोटा चेक दिला.
‪खरा चेक अजून पाठवलाच नाहीये.
‪मी बोलतो त्यांच्याशी.
‪मग त्या गोखल्यांच्याकडे बैठक झाली.
‪त्यांनी तर विचारलं पण नाही.
‪नुसता चहा पाजला आणि फरसाणची प्लेट दिली.
‪त्यांना म्हणावं, काही नाही तर निदान ‪आमच्या येण्याजाण्याचा खर्च तरी दया.
‪टॅक्सी भाडं दिलं नाही का त्यांनी?
‪हं?
‪गुरुजी?
‪हं?
‪[जॅझ संगीत]
‪♪ ‪रात में ही जागते है‪ ♪
‪♪ ‪ये गुनाहों के घर ‪ ♪
‪♪ ‪इनकी राहें ♪
‪♪ ‪खोले बाहें ♪
‪♪ ‪जो भी आये इधर ♪
‪♪ ‪आ हाँ आ हाँ आ‪ ♪
‪♪ ‪ये है गुमराहों का रास्ता ♪
‪♪ ‪मुस्कानें झूठी है‪ ♪
‪♪ ‪पहचानें झूठी है‪ ♪
‪♪ ‪रंगीनी है छाई‪ ♪
‪♪ ‪फिर भी है तन्हाई‪ ♪
‪♪ ‪मुस्कानें झूठी है‪ ♪
‪♪ ‪पहचानें झूठी है‪ ♪
‪[तानपुऱ्याचा आवाज]
‪[आलाप]
‪-[तानपुरा थांबतो] ‪-[प्रेक्षकांत कुजबूज]
‪[लहान मुलगी हसतेय]
‪आता इथे पकड.
‪आता त्या उंच उंच बिल्डिंग्ज बघ.
‪लेगसी ऑफ अलवर
‪सुरु करायचं?
‪[हिंदी मध्ये] हो, एक मिनिट हं.
‪[मराठी मध्ये] सर, अनहद साऊंड्स बद्दल काय सांगाल?
‪अनहद साऊंड्स ही एक नवीन कंपनी ‪आम्ही सुरु केली आहे.
‪या कंपनीमागचा उद्देश उत्तर भारतीय शास्त्रीय संगीताचा ‪प्रचार करणं
‪आणि जास्तीतजास्त लॊकांपर्यंत पोहोचवणं हा आहे.
‪लीगसी ऑफ अलवर ‪ही आमची रसिकांसाठी पहिली भेट आहे.
‪ह्या संग्रहामध्ये अलवर घराण्याच्या ‪३०० हुन अधिक अप्रचलित बंदिशी
‪आम्ही पहिल्यांदाच श्रोत्यांसाठी उपलब्ध करतोय.
‪अलवर‪ चा गेल्या २०० वर्षाचा जो संगीत वारसा आहे,
‪तो काळाच्या ओघात हरवून जाणार का ‪अशी एक चिंता होती.
‪म्हणूनच, हे डॉक्युमेंटेशन करणं खूप गरजेचं आहे ‪असं मला वाटलं.
‪जवळजवळ चार वर्षाच्या संशॊधनानंतर ‪आज हा प्रोजेक्ट घडतोय.
‪पंडित विलास भट, पंडित मनोहरभाऊ माने, ‪विदुषी अर्चना भावे
‪अश्या अनेक दिगज्जांचे योगदान ह्या संग्रहाला लाभलंय.
‪सर, हे कलेक्शन तुम्ही श्रोत्यांपर्यंत ‪कसे पोहोचवणार आहात?
‪हे संपूर्ण कलेक्शन एका यूएसबी मध्ये रसिकांसाठी उपलब्ध आहे.
‪जे ते अनहद साउंडच्या वेब साईवरून विकत घेऊ शकतात.
‪ह्यापुढे आपल्या कंपनीचे अजून काय प्लॅन्स आहेत?
‪अं, ह्यापुढे आम्ही अजूनही काही कलेक्शन्स रिलीज करणार आहोत,
‪ज्यावर आमचं काम सुरु आहे.
‪आणि भविष्यामध्ये संगीताशी निगडित पुस्तकांचे प्रकाशन, ‪ऑनलाईन म्युझिक क्लासेस…
‪अश्या अनेक गोष्टी डोक्यात आहेत, ते कसं होतंय ते बघू या.
‪[इंग्रजी मध्ये] ओके.
‪-[मराठी मध्ये] झालं? ‪-हो, थँक यु, सर.
‪चहा, कॉफी, नाश्ता सगळ्याची सोय आहे,
‪तर सगळ्यांनी प्लीज खाऊन घ्या.
‪[इंग्रजी मध्ये] हो, थँक यु.
‪[भिकारी बेसूर वाजवतोय]
‪♪ अवधू ♪
‪♪ कुँए रे किनारे अवधू ♪
‪♪ इमली सी बोई रे ♪
‪♪ कुँए रे किनारे अवधू ♪
‪♪ इमलीसी बोई रे ♪
‪♪ जारो पेड़ मछलियां छायो ♪
‪♪ पेड़ मछलियां छायो जारो ♪
‪♪ कुँए रे किनारे अवधू ♪
‪♪ हिरनी सी ब्यायी रे ♪
‪♪ कुँए रे किनारे अवधू ♪
‪♪ हिरनी सी ब्यायी ♪
‪♪ हो जी पांच मिरगला लाई ♪
‪♪ हो जी पांच मिरगला लाई हे लो ♪
‪♪ कुँए रे किनारे अवधू ♪
‪♪ ससईयो शिकारी अवधू ♪
‪♪ बन खंड चाल्यो रे ♪
‪♪ ससईयो शिकारी अवधू ♪
‪♪ बन खंड चाल्यो रे ♪
‪♪ ममता मिरगली ने ‪ ‪♪
‪♪ मारी हे लो ♪
‪♪ ममता मिरगली ने ‪ ‪♪
‪♪ मारी हे लो ♪
‪♪ कुँए रे किनारे अवधू ♪
‪[संगीत]