Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Een zwart gat is vreemder dan alles wat sciencefictionschrijvers hebben bedacht.
Een deel van de ruimte waar de zwaartekracht zo sterk is…
…dat niets kan ontsnappen.
Als je eenmaal over de rand bent…
…is er geen weg meer terug.
SERDAN, MEXICO JANUARI 2017
Wauw.
Ik sta elke keer versteld als ik deze twee bergen zie.
Het is misleidend.
Je lijkt er zo naar boven te kunnen wandelen.
Maar het ligt een stuk hoger dan waar we nu zijn.
Ik was als kind geen astronoom. Ik had geen telescoop…
…maar ik wist wel wat een zwart gat was.
Ik dacht dat er interessante dingen in het heelal te ontdekken waren.
De Event Horizon Telescope is een nieuw instrument…
…dat door een mondiaal team wordt gemaakt.
Het heeft de vergrotende kracht om het gebied rond een zwart gat te zien.
Dit is nooit eerder gebeurd.
We jagen op iets wat al zijn kracht gebruikt…
…om onzichtbaar te blijven.
En wij zeggen: 'We gaan je vangen.'
Op ongeveer 4500 meter zit je boven een groot deel van de atmosfeer.
Je moet echt boven de atmosfeer zijn om de leegte van de ruimte te zien.
Het doel van de Event Horizon Telescope is simpel:
we gaan de eerste foto van een zwart gat maken.
HOOGTE: 4640 METER
Ik zag gistermiddag…
…dat de frontend van het systeem werkte…
We zijn in januari naar de LMT gekomen om te gaan proefdraaien.
En we kwamen problemen tegen.
Toen we de Gunn wilden vervangen, viel de stroom uit.
Dat gaan we nu oplossen.
Vandaag wil ik de oude Gunn weer aan de praat krijgen.
Maar als we teruggaan naar de oude Gunn, dan zijn we nog geschikt voor de EHT.
Voor een verdubbelde conversie. Ja. -In januari en april.
In april hebben we alle telescopen over de hele wereld…
…de hele EHT werkt. Onze beste kans om een zwart gat in beeld te brengen.
Maar we moeten eerst zeker weten dat alles werkt.
We moeten eerst de 232,1 gigahertz weer laten werken met de oude Gunn.
Dat klopt. -En als dat niet werkt?
Mijn plan B is dat…
Hoe groter de telescoop, des te beter hij kleine objecten kan zien.
Om het zwarte gat in het midden van de Melkweg te zien…
…of het grotere zwarte gat in M87…
…moet de telescoop bijna zo groot zijn als de aarde.
Dat is onmogelijk. Dus we kiezen voor het beste alternatief.
We nemen telescopen verspreid over de wereld…
…en laten ze allemaal tegelijk naar het zwarte gat kijken.
Stel je voor dat je een spiegel met een hamer kapot slaat…
…en deze scherven over de hele wereld verspreidt.
Dan leg je vast wat er op die scherven gebeurt…
…je brengt ze samen en reconstrueert die spiegel in een supercomputer.
Dat doet de Event Horizon Telescope.
Dus op elke locatie moet alles perfect werken.
Dit heeft een klap gekregen.
Tijdens transport?
Als het gaat roken, is er vast iets mis. -Ja.
We moeten nog wat testen doen.
Morgen beginnen we met de observatie.
En dat betekent dat de Zuidpool, Spanje, Chili en hopelijk de LMT meedoen.
De tijd dringt.
Ik weet het. Speel het Mission Impossible-deuntje.
TESTOBSERVATIEDAG 27 JANUARI 2017
Kijk, daaronder zit de telescoop verborgen.
Shit, als ik dat mag zeggen. -Maar wat is hier gebeurd?
Wat is er? -Het komt door het weer.
Wacht, dit meen je toch niet? De afgelopen 16 uur was het mooi weer…
…en als wij beginnen, doen de weergoden dit?
Verdorie.
Met dit weer kunnen we de telescoop niet richten.
Volgens de planning…
Beginnen we over 40 minuten.
Nu over 35 minuten.
Als we nog in de wolken zitten en het echt koud wordt, dan krijgen we ijs.
Ja. Dat is een mogelijkheid.
Daar maak ik me zorgen over. -Ja, daar ben ik echt bang voor.
Doe allemaal je favoriete schietgebedje en dan lossen we dit wel op.
We stellen de waarden in en dan zijn we klaar.
Ik moet het vermogen iets aanpassen.
Je weet toch wel dat we over 14 minuten en 15 seconden beginnen?
Ik weet het, maar…
Jeetje.
Zei je 65-73?
Dus RCP en LCP hoog, toch? -We hebben één minuut.
Daar gaan we, houd je goed vast.
Oké, we zijn klaar.
Vier, drie, twee, één, nul.
Lancering.
O jee.
Wat is een zwart gat?
Het is zo diep.
Het is lastig om te begrijpen wat daar natuurkundig plaatsvindt.
Je kunt het je hele leven bestuderen.
Stel je een voorwerp voor waar de zwaartekracht zo sterk is geworden…
…dat het alles waarmee het begon, heeft samengeperst op één punt.
Dit object ontwikkelt een waarnemingshorizon.
En deze heeft de geweldige eigenschap dat het eenrichtingsverkeer is.
Je kunt van buiten naar binnen gaan, maar er komt nooit iets uit.
De zwaartekracht is er zo sterk…
…dat alles wat er dichtbij komt naar binnen verdwijnt.
Als er iets verdwijnt over de horizon is het weg.
En we weten er niets meer van.
Het is niet meer detecteerbaar.
Het bestaat misschien nog, maar dat weten we niet.
We hebben contact met een fenomeen dat we niet helemaal begrijpen.
Het is een soort draaikolk in het universum in de tijd en ruimte.
Het donkerste object dat we ons wiskundig kunnen voorstellen.
Het straalt geen licht uit.
Maar het wordt de motor…
…van de krachtigste gebeurtenissen in het heelal.
Ze hebben iets…
…wat je verstand prikkelt.
Kunt u me horen?
Ja.
De werkelijkheid is soms vreemder dan fictie…
…maar dat geldt zeker voor zwarte gaten.
Op dit moment werk ik met mijn collega van Cambridge, Malcolm Perry…
…en Andy Strominger van Harvard aan een theorie om te verklaren…
…hoe informatie uit het zwarte gat terugkeert.
Kijk naar de ruimte…
Ik ontmoette Stephen in 1982.
Door de jaren heen onderzochten we veel dezelfde onderwerpen.
Maar niks was zo intens als wat er de laatste drie jaar is ontstaan.
Drie jaar toch? -Ja.
Dit was iets op een heel nieuw, geweldig niveau.
En iets heel anders. -Inderdaad.
Het was een fantastische warme dag.
Ongewoon in april in Engeland, dus we hadden een lezing buiten.
We waren in Great Brampton House.
De afgelopen tien jaar organiseerden Stephen en zijn vrienden een retraite.
Ik had ideeën over de structuur van de randen van het oneindige…
…over hoe ze informatie konden opslaan.
Ik luisterde naar deze lezing en ik voelde dat het fenomeen dat hij beschreef…
…op het oppervlak van het gat kon gebeuren.
Stephen zag dat meteen.
Hij zei dat dit het stuk was dat we nog misten.
Hij wil graag de paradox ontrafelen die hij in 1975 op de wereld losliet.
De zogenoemde informatieparadox…
…die zegt dat zwarte gaten informatie vernietigen…
…wat niet mogelijk moet zijn. Dat is de paradox.
Er is een een storing van natuurwetten in de aanwezigheid van zwarte gaten.
Daarom willen we dit oplossen.
Als er informatie verloren gaat, is dat in tegenspraak met de natuurwetten.
Wij begrijpen niet goed hoe zwarte gaten werken.
Van buitenaf zie je niet wat er in een zwart gat zit.
Als je naar een zwart gat kijkt, kun je iets zeggen…
…over de massa, de lading en de rotatie.
En dat geldt voor elk zwart gat van elke materie.
Dit betekent dat een zwart gat veel informatie bevat…
…die verborgen is voor de buitenwereld.
Dat was iets heel raars om grip op te krijgen.
Stephen ontdekte iets groots:
Hawkingstraling, dat er iets uit een zwart gat komt.
En daar begon het probleem.
Ze zijn niet zwart, ze geven straling af.
Als ze dat doen, verliezen ze massa en verdwijnen ze uiteindelijk.
Een massa olifanten kan een zwart gat vormen…
…en een massa encyclopedieën kan een zwart gat vormen.
Het zwarte gat verdampt en een zee van Hawkingstraling blijft over.
De informatie over wat erin viel, lijkt verloren te zijn gegaan.
De deeltjes die uit een zwart gat komen, lijken compleet willekeurig te zijn…
…en geen verband te houden met wat erin viel.
Als wat Hawking zei klopt, kan het alles uitspugen.
Het kan een piano uitspugen, of een trombone.
Er kan eigenlijk alles uitkomen.
Dat betekent dat de basis van het universum…
…gewoon willekeurig is.
Er zijn geen natuurwetten die het hele universum beheersen.
Dit is de nachtmerrie van elke natuurkundige.
Veel van onze kennis van het universum is gebaseerd…
…op ons geloof dat we iets kunnen voorspellen met de natuurwetten.
We hebben een fysische theorie en voorspellen daarmee.
We experimenteren of observeren om te zien of die voorspellingen kloppen.
We begrijpen het vroege heelal door de natuurwetten toe te passen…
…en voorspellen zo hoe de wereld geweest moet zijn.
Als die wetten wegvallen…
…gaat het om de grenzen van onze kennis.
Wat kunnen we nog over de wereld weten?
Als de voorspelbaarheid van het heelal wegvalt bij zwarte gaten…
…kan het ook in andere situaties wegvallen.
Erger nog, als er informatie verloren gaat…
…kunnen we niet zeker zijn van onze geschiedenis.
Geschiedenisboeken en onze herinneringen kunnen illusies zijn.
Het verleden vertelt ons wie we zijn.
Zonder dat verliezen we onze identiteit.
Sinds ik afgestudeerd ben, staat bij mij de informatieparadox centraal.
Ik ben er de hele dag mee bezig.
Ik sta op, maak een kop koffie en ga zitten met een kladblok.
Ik denk erover na als ik mijn tanden poets.
Ik droom erover.
Het is de interessantste, meest unieke vraag…
…in de moderne natuurkunde.
Zo interessant…
…dat ik mijn leven wilde wijden aan het proberen te begrijpen ervan.
In de 40 jaar na Hawkings betoog…
Trouwens, nu Malcolm het bord schoonveegt…
…zijn er zeker duizenden papers geweest…
…over hoe de paradox vermeden kan worden.
Geen van hen is universeel aanvaard…
…en ze zijn allemaal op de een of andere manier problematisch.
Dus de magische formule kan ik heel gedetailleerd opschrijven.
Dus terwijl Malcolm schrijft…
…hebben wij eerst alles uitgewerkt.
Maar nu hebben Stephen, Malcolm en ik een mechanisme gevonden…
…waardoor de informatieparadox wellicht kan worden opgelost.
Wauw. Dat lijkt me spannend.
Het is het begin van iets diepzinnigs, onbekends…
Het onderzoek is nu gaande.
Maar sommige termen…
Wat is de superrotatie?
Zo logisch als superrotatie is voor de BMS-groep…
Natuurkunde gaat over het vinden van de waarheid over het universum.
Misschien vinden we niet alles.
Dit is een wet van behoud…
Maar de kans is groot dat we dit nog in mijn leven gaan ontdekken.
En dus dat is het behoud van de superrotatielading.
Ik ga dit nu wegvegen…
Zien is geloven.
Dat is het meest geloofwaardige en krachtige zintuig dat we hebben.
We willen dingen zien.
We moeten dingen zien.
We weten al tien jaar zeker dat er een zwart gat bestaat.
Het moet kunnen. Ik wil die stomme foto zien.
Ik wil het zien.
We hebben nog nooit het teken van het zwarte gat gezien…
…dat virtuele gebied, de horizon, waar zelfs licht niet kan ontsnappen.
Met de Event Horizon Telescope gaan we inzoomen op de horizon…
…om te zien of hij een schaduw werpt.
De Event Horizon Telescope is het resultaat van tientallen jaren werk.
Toen we eenmaal beseften dat we een foto konden maken…
…werd dat fascinerend.
De afgelopen jaren zochten we nieuwe locaties…
…en hebben ze overtuigd dat de wetenschap het waard is.
Daarvoor moesten we speciale en kostbare apparatuur installeren…
…op al die extreme plekken.
CHILI
We beginnen met onze eerste observatie met de kans om een foto te maken.
Dat is nog steeds een vraagteken…
…maar lokaal kan het doorgaan.
SPT, weer is goed, no-go voor richten.
Richtproblemen.
SMT technisch gereed. Weersvoorspelling: mogelijk harde wind, maar geen probleem.
Dus de nacht ziet er goed uit, toch? -Ja.
We zetten de telescopen klaar die kunnen communiceren.
Ze verzamelen parallel gegevens…
…dus dan kunnen we de gegevens combineren…
…en doen alsof het één telescoop is.
Nu is de Event Horizon Telescope een serie van acht schotels over de hele wereld.
Van de Zuidpool tot de woestijn van Arizona tot Hawaï tot Chili.
Om zo een telescoop zo groot als de aarde te creëren.
Het weer is goed voor Pico.
Het ziet er heel goed uit.
Inderdaad. -Ik wijzig dit naar .2.
Ik wil de LMT-waterdampkaart zien.
Als je één faciliteit hebt…
…moet het weer boven die ene telescoop perfect voor een nacht zijn.
Stel je voor dat je perfect weer op elke locatie moet hebben.
Tegen de tijd dat we gaan observeren, is het voorbij…
…maar we weten niet wat er nog komt.
Het gaat sneller.
Oké. -Dus SMT wordt steeds erger.
Wat zijn de knelpunten?
Het gaat om LMT en SMT.
We moeten een beslissing nemen gebaseerd op de Zuidpool.
Ze kunnen daar problemen hebben met richten.
LMT, hoe bezorgd ben je over de maser?
Ik maak me zorgen over de maser omdat we geen tests hebben gedaan…
…om te zien hoe goed hij is.
Het is half vier, we hebben een half uur.
Ja. -Moeten we het doen?
Ik denk dat we het vanavond moeten doen.
Beter weer krijgen we niet. De techniek werkt mee.
Van alle onzekere nachten op de Zuidpool moeten we deze hebben.
Ja.
We krijgen hopelijk wat goede M87-scans, toch?
Laat het maar gebeuren.
Ik zal de beslissing nemen en het versturen.
Nacht vijf, spoor D gaat door.
Mogen alle nachten zo goed zijn als deze.
En over de hele wereld…
…draaien de telescopen tegelijkertijd…
…en we gaan fotonen uit het zwarte gat vastleggen.
Hoe groot een zwart gat lijkt, is een combinatie van zijn massa…
…en hoe ver weg het is.
Het zwarte gat in het centrum van ons sterrenstelsel, Sgr A*…
…heeft de grootste hoekgrootte aan de hemel, gevolgd door M87.
Het zwarte gat van de M87 is duizend keer groter…
…maar is ongeveer duizend keer verder weg.
Ze hebben vergelijkbare afmetingen in de lucht.
NACHT 3 VAN HET WAARNEMINGSVENSTER
Dit is het centrale commando, het is altijd bemand.
Mensen melden dat er een probleem is…
…met een van de recorders of de ontvanger of zo.
We hopen ons te vervelen.
We hopen dat er niets te doen is en dat er niets misgaat.
Maar we zijn hier voor het geval dat.
We zijn net klaar met dag drie van de EHT-observaties.
Het is ongekend.
We hebben drie nachten achter elkaar kunnen observeren…
…omdat het weer fenomenaal was.
En het team is best moe…
…omdat we drie dagen lang hebben doorgewerkt.
Iedereen zit op hoogte, houdt alles nauwkeurig in de gaten…
…heeft veel stress en probeert problemen op te lossen.
Iedereen moet nu tot het uiterste gaan.
EINDE VAN NACHT VIJF EHT-OBSERVATIE
Laatste scan van Sgr A* begint.
Dus dit is het. De laatste scan…
…van de observaties in 2017 van Sagittarius A*.
ergens boven de regenboog
vliegen bluebirds
Heb je 'woehoe' genoteerd? -Ja.
dromen waar je van droomt
dromen komen echt uit
op een dag wil ik een wens doen
wakker worden waar de wolken ver achter me liggen
waar…
Dit nummer beschrijft perfect hoe goed het is om iets te bereiken…
…waar je al jaren aan werkt.
Hoelang al?
Ik werk hier al ongeveer 20 jaar aan.
Nu gaat iedereen op elke EHT-locatie de harde schijven inpakken.
Heel voorzichtig. En ze terugsturen naar de centrale verwerkingsfaciliteit.
Wacht. We zijn klaar.
Zijn we overal klaar mee?
We zijn klaar. Het is voorbij.
We hebben de hele scan afgemaakt…
…het hele schema en de hele campagne…
…en alle Event Horizon Telescope…
…observaties voor dit jaar.
De grote uitdaging voor de EHT komt…
…wanneer alle data terugkomt. Dan weet je pas echt dat alles werkte.
En dat duurt meer dan een maand.
Tot die tijd is er altijd spanning en onzekerheid dat je iets hebt gemist.
Dus mei, lente, wedergeboorte, zwarte gaten in beeld brengen.
Het wordt me de zomer wel.
Het is de eeuwige vraag in de wetenschapsfilosofie.
We zijn vooral geïnteresseerd in fenomenen…
…die door experimenten kunnen worden vastgesteld.
Hoe kunnen wij dan kennis verkrijgen over niet-waarneembare entiteiten?
Ik voel me altijd al aangetrokken tot het onzichtbare en het mysterieuze.
Ik ben van nature aangetrokken tot zwarte gaten.
Maar een zwart gat is heel moeilijk te begrijpen met alleen de formules.
Als je echt iets wilt weten op elk detailniveau…
…dan doe je dat niet alleen met pure wiskunde.
Dat lukt niet. Je moet het simuleren op een computer.
Je hebt een zogenaamde accretieschijf die rond het zwarte gat draait.
Het is chaotisch.
Het is geïoniseerd gas, het heeft magnetische velden.
Het hele ding draait rond.
Het gas wordt heet en straalt uit.
Dat is te ingewikkeld voor een theoreticus om met potlood en papier uit te rekenen.
Simulaties helpen ons om iets wat onzichtbaar is…
…wat je niet kunt zien, zichtbaar te maken.
10 SEPTEMBER 2017
BRINSOP COURT ENGELAND
Dat is vast Andy. -Hoi.
We hebben bijna ongelooflijk goed nieuws. -Wat?
Maar nog niet.
Er is een ontbrekende schakel.
Rustig, het juiste antwoord komt wel.
Ik maak me nooit zorgen, dus…
Eén keer per jaar gaan Hawking en zijn vrienden…
…ergens samen in een huis zitten.
We kunnen ideeën uitwisselen, plezier maken en in de bergen wandelen.
Stephen is er.
Als je daarheen gaat, kun je hem gedag zeggen.
Stephen, Sasha, Malcolm en ik vonden een zwakke plek…
…of eigenlijk nog meer dan dat…
…een enorm gat in de informatieparadox.
Waarom gebruiken we het bord niet? -Oké.
We dachten eerder…
…dat een zwart gat geen informatie kon opslaan.
Het was een gat in de ruimte.
We hebben ontdekt dat de horizon delen heeft die informatie coderen.
En wel de supertranslatie en de superrotatie vrijheidsgraden…
…die we 'zacht haar' noemen.
Oké. -Maak maar rond.
Het haar is verspreid over de horizon van het zwarte gat.
Als je iets in het zwarte gat gooit, verander je het kapsel.
Dus je gooit iets erin en dan gaat het zo.
We ontdekten dat er informatie was van wat er in het zwarte gat viel.
Sommige informatie is zeker doorgegeven.
We weten nog niet of dat alles is.
En we doen nu ons best om dat te onderzoeken.
Zoiets. -Ja.
Het blijft alleen met twee afgeleiden van epsilon, dus dat verdwijnt.
We moeten zien of dit zachte haar en deze deeltjes…
…alle info in een zwart gat coderen.
Die term is oké.
Ja. -Heb je die term bekeken?
Er is een formule…
…van Bekenstein en Hawking uit het begin van de jaren 70…
…waarmee je kunt berekenen hoeveel…
…gigabytes aan informatie in een zwart gat wordt opgeslagen.
Dus in de eerste test, die we nog niet hebben afgerond…
…tellen we de informatie met behulp van het zachte haar.
Er moet blijken dat we op precies het juiste antwoord uitkomen.
Als we de centrale lading op 12J kunnen krijgen…
…gaat er geen informatie verloren.
We kunnen die informatie traceren door naar de horizon te kijken.
En we zaten drie maanden op nul, en toen drie maanden op oneindig…
…en daarna dacht Malcolm op 12 te zitten, maar dat was weer fout.
Vanaf vandaag hebben we 12…
…maar met een twijfelachtige stap.
Is er partiële integratie toegepast om deze laatste formule te krijgen?
Ik heb een voorgevoel.
Ja, want er zijn geen termen met de tweede afgeleide van zeta.
We moesten juist van die termen van zeta af.
Maar misschien zijn ze er echt.
Eens kijken.
We moeten hier wat meer over nadenken.
Stephen is er. Onze redder.
Zullen we Stephen de samenvatting geven?
Als alles klopt.
Nog te bevestigen. -Nee, denkt nooit dat alles klopt.
Alles moet worden gecontroleerd. -Ja.
Het is de gebruikelijke achtbaan, net waren we nog heel enthousiast…
…omdat de centrale term naar voren kwam…
…precies wat het moet zijn om aan de oppervlaktewet te voldoen.
En toen beseften we dat we wat termen hadden gemist.
Er lijkt iets goeds te gebeuren.
Maar er is werk aan de winkel.
Wellicht zijn we nog iets vergeten. -Wat?
Er was sprake van een F-plusminus-term.
Ja, dat stoorde me.
Dus het kan de F-plusminus-term zijn die dit wegneemt.
Wat gaan we daaraan doen, want…
Ik dacht dat ik niets had geproduceerd met drie afgeleiden van epsilon, maar…
Dat moeten we checken.
We willen een getal hebben.
Twaalf keer het impulsmoment.
Dus ik denk dat…
Of een afgeleide van…
Het is zo moeilijk om op dat getal uit te komen.
Als je het getal kunt krijgen…
Hier.
…dat aantoont dat zwarte gaten iets op kunnen slaan…
…alle informatie die verdwenen is.
Hier is ergens een pad.
Een flinke stap richting het oplossen van de informatieparadox.
En Malcolm kwam daarop door partiële integratie.
Onorthodox. -Ja.
Maar door de afgeleide van drie vormen…
Kun je hetzelfde doen. -Tot deze formule komen.
En je hebt de ruimte…
Hoeveel hoekgetrouwe Killing-vectoren zijn er in de twee gebieden?
Drie. -Een oneindig aantal?
Zes.
Stephen is interessant om mee te werken…
…want hij zegt weinig, maar wat hij zegt, is belangrijk.
Wereldwijd duidelijk bepaalde, strikte Killing-vectoren.
Er zijn er drie. Wereldwijd duidelijk bepaald.
Je denkt in eerste instantie dat hij een toelichting wil…
…maar vervolgens blijkt dat hij een heel ander idee heeft…
…of geeft hij wat eigen inzicht.
Dat kan iedereen in de war brengen en dan blijkt het heel belangrijk te zijn.
Dus we zijn…
We houden ons aan jouw instructies…
…om oneindig te vergeten.
Ik heb eerst een basis gelegd, ik was nog zoekende.
Ik zocht de juiste weg naar de top.
En Stephen zei: 'Oké, we nemen nu deze weg.'
Hij is moedig.
Hij wil niet veel tijd besteden…
…aan alle subcases en verschillende mogelijkheden.
Hij gaat recht op zijn doel af.
Zou diffeomorfisme zorgen voor entropie?
Welke zorgt voor entropie?
Wat zijn de diffeomorfismes…
Dit probleem los je niet alleen op…
…maar iedereen denkt anders over dingen.
En iedereen heeft zo zijn eigen inbreng.
Het is van E tot i-n-phi rondom…
Het is in feite…
E tot i-n-phi, maar ergens…
Ik ben geneigd om snel naar het eind te gaan en dan de hiaten op te vullen.
Echt waar?
Dat is een methode die vatbaar is voor fouten…
…want je al hebt besloten welk antwoord je wilt.
Terwijl Malcolm eerder geneigd is…
…om bij het begin te beginnen en er systematisch doorheen te werken.
Dat geeft een ander probleem, als je de verkeerde kant opgaat…
…kom je er nooit.
Dus ik denk dat we elkaar goed aanvullen.
Sasha is een fantastische toevoeging.
Ze begon als Malcolms promovendus…
…maar ze heeft zich heel snel en spectaculair ontwikkeld.
We hadden het even en toen was het weg en tien dagen geleden weer…
…maar het is weer weg.
We zijn op de goede weg…
…maar het blijkt enorm ingewikkeld te zijn.
Hierheen, denk ik. -Die kant op.
Een helikopter was handig geweest. -Wil je die kant op?
Deze, bedoel je? -Nee.
12 MEI 2017
MIT HAYSTACK OBSERVATORIUM GEGEVENSVERWERKINGSCENTRUM EHT
Dit was een lastige internationale zending door wat er in Chili gebeurde.
Je weet dat deze data belangrijk is. -Ja.
Ik wil het woord 'lastig' niet horen in deze context.
Het werktuig van vernietiging.
Dit zijn nieuwe gegevens.
Helemaal uit Chili, recorder drie, slot twee, set twee.
Mooi gelabeld. -Vincent?
Fotonen uit Chili. Bevroren.
Als we de data van al deze telescopen ontvangen…
…is de hoeveelheid data enorm.
We moeten elke golf meten.
Elke trog en top van de golf zoals ze bij de telescoop komen.
We moeten dit correct vastleggen en dan elk golffront matchen…
…met die van een vergelijkbare telescoop aan de andere kant van de wereld.
Oké, de nieuwste aanvulling van ALMA. Wat hebben we nog meer?
We genereren anderhalve petabyte aan data per observatienacht.
Als we dit hebben opgelost…
Veruit de grootste hoeveelheid data per observatienacht…
…uit de geschiedenis van de wetenschap.
Ik wil zien…
Oké, hier is een hele ALMA-set.
We brengen alle data terug…
…alle harde schijven naar een supercomputer.
Een in het MIT Haystack Observatorium…
…en een in het Max Planck Instituut voor Radioastronomie in Bonn.
Tussen beide plekken verwerken en bewerken we alle data.
Zo maak je een telescoop zo groot als de aarde.
Dit is een soort wereldkaart.
Hier hebben we modules die in Mexico zijn opgenomen.
Deze komen ook uit Mexico, dit komt uit Arizona.
Dit komt uit Spanje.
Dit komt uit Hawaï.
We kunnen niets van de Zuidpool verwerken. Het station daar is nu gesloten.
Niets kan landen of opstijgen.
Alle gegevens liggen tot oktober in de vriezer.
Hier komen alle data samen en komen we tot de eindproducten.
Het gaat gebeuren. Het is moeilijk te geloven na zo'n tijd.
Laat maar zitten. We zetten eerst de basis erin.
Als je de manuele phase cals corrigeert, dan verdwijnt dit…
…en zelfs de signaal-ruisverhouding en de amplitude zal stijgen.
Dat is echt geweldig.
We krijgen de sensitiviteit…
…en de resolutie waar we al tien jaar naar op zoek zijn.
Voor mij persoonlijk…
…is dit een moment van grote angst.
We hebben lang voor dit resultaat gewerkt.
En we weten nu niet eens wat we hebben.
NATUURKUNDEGEBOUW
ZWARTE GAT-LABORATORIUM
Zwarte gaten zijn buiten bereik.
We weten niet of de formules die we gebruiken…
…een zwart gat beschrijven.
We kunnen dit niet direct testen, dat is ons dilemma.
In mijn laboratorium heb ik een model dat kenmerken van zwarte gaten nabootst.
Het is geen echt zwart gat. Dat zou gevaarlijk zijn.
We hebben een enorme plas water.
Je krijgt deze mooie draaikolk in het midden.
Voor kleine schommelingen op het oppervlak moet het lijken op een roterend zwart gat.
Er is natuurkunde aan de horizon verbonden:
Diffractie, Hawkingstraling, superstraling.
En dit soort effecten kunnen we simuleren.
Alle effecten buiten de waarnemingshorizon.
En uiteindelijk zie je een effect dat al jaren voorspeld wordt…
…zonder experimentele bevestiging.
Dat is echte natuurkunde. Het is vastgesteld.
Er zijn grenzen aan wat we nu weten over zwarte gaten…
…maar ik ben een wetenschapper en dit is de best mogelijke situatie.
We hebben dit universum in een petrischaal.
En het heeft fantastische nieuwe inzichten in zich die we nog moeten ontdekken.
VIER MAANDEN NA DE HAWKING-RETRAITE 25 JANUARI 2018
Dus zeta min zeta-tilda-Y.
Deze bevat een epsilon dubbel priemgetal, die een epsilon priemgetal bevat.
Dus dit is één op W+.
Dit dit is één op W+.
Dus bereken je dit naar W+. Maar is er niks anders?
Nee hoor.
Nee, want alleen de W+ term kan bijdragen.
Juist. -We hebben één op W+ nodig.
Dus dit moet je berekenen voor W+? -Nee.
Nee, want je wilt één op W+ in de integrand.
Juist. -Omdat het bereik van W+ nul is.
Dus als we geen één op W+ hebben, krijgen we nul.
Dit begrepen we niet in Brinsop. -Nee, dat begrepen we niet.
Daar dachten we dat het vrij simpel was, dat we niet zo veel hoefden na te denken.
Maar sindsdien hebben we andere dingen ontdekt…
…die bijdragen en het ingewikkeld maken.
In Brinsop dachten we dat we het met de hand konden doen.
Je weet wel, op tien pagina's.
Het blijkt uiteindelijk toch…
…een van de langste berekeningen te zijn die we ooit hebben gemaakt.
Dat klopt helemaal.
Duizendvijftig termen.
Zo veel? Je kunt geen 1050 termen toevoegen…
…zonder één fout te maken.
Of ik kan het niet.
Zelfs Malcom niet.
Ik denk dat ik ongeveer de helft kan, maar…
Een maand geleden…
…beseften we dat we computers moesten gebruiken.
Eigenlijk moeten duizenden termen kloppen…
…en uiteindelijk op 12J uitkomen.
Dat betekent dat het haar op het zwarte gat…
…iets kan herstellen naar de oorspronkelijke vorm.
Een stap naar de oplossing van de informatieparadox.
Dat hebben we nog niet zien gebeuren.
Wat betekent dat er een fout zit in ons computerprogramma…
…een fout in onze input…
…of een fout in onze conceptuele analyse van het probleem.
Soms zijn we optimistisch en dan weer niet.
We moeten geloven dat het goed gaat uitpakken om de simpele reden…
…dat we anders niet zoveel moeite zouden doen.
We doen ons best. -Ja.
En dat doen we omdat we erin geloven.
Als we er niet in zouden geloven…
Hadden we het opgegeven. -Van moedeloosheid.
Ik ben optimistisch.
Maar we missen iets belangrijks.
We missen een term.
Of een idee.
Of een idee of zo. We hebben het niet goed bij elkaar opgeteld.
De informatieparadox zegt dat vanwege zwarte gaten…
…het universum niet te beschrijven is volgens de natuurwetten.
Ik durf te wedden dat er natuurwetten zijn en dat we die kunnen achterhalen.
Maar het is nog niet voorbij.
Ik vind het interessant als observaties niet voldoen…
…aan ons standaardbeeld van hoe dingen zich gedragen.
En dan gaan mensen op zoek naar meer exotische verklaringen.
En dat gebeurde ook met zwarte gaten.
Zwarte gaten waren aanvankelijk erg esoterisch…
…wiskundig en moeilijk te aanvaarden.
En toch waren er gaandeweg steeds meer observaties die niet klopten.
Zwarte gaten waren de beste verklaring voor die observaties.
De supermassieve zwarte gaten waren wel controversieel.
Gaten tot een miljard keer groter dan de zon.
Wellicht zitten ze in de kern van alle sterrenstelsels.
Zelfs in dat van ons.
Dat was nogal controversieel…
…en dat is het idee waarin ik erg geïnteresseerd ben.
En ik werkte aan een techniek met mijn groep en de groep in Duitsland…
…dat dit in principe uit kon zoeken.
Toen werd net het Keck Observatorium in Hawaï geopend.
Het is geweldig dat een grote telescoop ons met alle apparatuur liet spelen.
En toch werkte het.
Je zag het centrum van de Melkweg, alle sterren daar.
Als er een zwart gat is dat veel groter is dan de zon…
…dan gaan deze dingen heel snel.
in 1995 hadden we onze eerste meeting.
In 1996 zagen we een tweede foto en o mijn hemel.
Die dingen lagen absoluut niet op dezelfde plek.
Die dingen waren verplaatst.
In 1998 en 1999 was het duidelijk dat degenen dichtbij, begonnen te krommen.
De kromming wijst naar het zwarte gat.
En we hadden drie sterren, dus het waren net drie pijlen…
…die elkaar kruisten op dezelfde plek.
Je hebt iets enorms nodig om te zorgen voor zo'n korte omlooptijd.
Het is moeilijk om iets anders voor te stellen in het centrum…
…iets anders dan een supermassief zwart gat.
Wij zijn op weg naar binnen.
Het gaat gebeuren.
EHT-FOTOHACKATHON 12 OKTOBER 2017
345.
Nee, Kazu vertelde me…
Ik moest gisteren van Kazu naar 120 kijken en daarom doen we dat nu.
Dus dit is 3C345?
Ja. -Oké.
De lat ligt zo hoog met de EHT.
We willen iets zien wat niemand heeft gezien.
Daarom moeten we nieuwe tools ontwikkelen.
Je kunt beter starten met een groot gezichtsveld…
We moeten beelden reconstrueren zodat we vertrouwen wat we zien.
…dat geeft een rare structuur.
Ik heb ze niet op dezelfde lineaire schaal geladen…
Als we een foto maken met onze camera…
…dan denk je dat die foto de realiteit is, toch?
Je zag dat met je eigen ogen en je ziet dat het overeenkomt.
Als we een foto van een zwart gat maken met de EHT…
…dan zien we dat niet.
We weten niet of het zwarte gat er zo uitziet als op die foto.
Hoe weten we wat waarheidsgetrouw is?
Dus welke is juist? Ik vraag dus eigenlijk:
'Welke is juist?' Jullie weten dat er gepubliceerd…
We proberen het op te lossen door in teams te werken die geen contact hebben.
We genereren data van veel verschillende beelden.
Realistische data zoals we die zouden krijgen van de EHT.
Dan geven we deze data vrij zonder het echte beeld…
…en moeten ze het beste beeld uit deze data halen.
Wat er in de kamer van Team Eén gebeurt, blijft in deze kamer, toch?
Als ik de foto van een ander team zie…
…stuur ik mijn algoritmes wellicht al die kant op…
…ook al zou dat onbewust zijn.
Kijk naar die amplitudefouten.
We willen veel imaging-rondes en het beeldproces verfijnen…
…voordat we de beelden vergelijken
Je kijkt naar die verschillende dingen uit dezelfde data.
Een liefdevol gevecht.
We gaan de verschillende algoritmes tussen de teams vergelijken.
Als er sprake is van convergentie…
…dan kunnen we hetzelfde doen voor Sag-A* en M87.
En hier is de lage sluitingsamplitude.
Er is een groot verschil.
Er zit drie dagen tussen. -Maar de bron is niet veel veranderd.
De lichtsnelheid verandert niet.
Maar weet je, oranje en blauw, dat is hetzelfde tijdstip op dezelfde dag.
In Team Twee hebben we het lastig.
Ik denk dat de data nog niet klaar zijn…
…nog niet goed gekalibreerd voor imaging.
Dus er is nog werk aan de winkel.
Ik keek toevallig op de site van The Guardian…
…rond middernacht in de nacht van de 13e…
…en daar stond het.
Dat was het.
DE GROOTSTE STER VAN DE MODERNE KOSMOLOGIE
We hadden het erover om bij hem op bezoek te gaan.
STERFT OP ZIJN 76E
Omdat we ons zorgen maakten…
…en omdat we wisten dat het werk hem zou opvrolijken.
Als we iets zouden ontdekken, zouden we direct naar Engeland vliegen…
…om de volgende stap met hem te bespreken.
Hij zou zo blij zijn geweest dat we met dit project iets hadden bereikt.
En helaas waren we er niet op tijd.
We denken allemaal anders. -Ja.
En hij heeft zijn eigen unieke manier van denken…
…en we krijgen geen toegang meer tot zijn geest.
Dat is een groot verlies.
Een bijzondere soort vriendschap…
…ontstaat uit wetenschappelijke samenwerking.
Die kun je nergens mee vergelijken.
En om…
…een productieve, wetenschappelijke interactie…
…met iemand te hebben voor tientallen jaren…
…en dan te verliezen…
…is heel verdrietig.
Op een andere manier verdrietig dan bij het verliezen van familie.
Het is…
Het is bijzonder en heel triest om te verliezen.
Beeld je in dat je zweeft bij twee zwarte gaten die op elkaar botsen.
Doordat ze om elkaar heen draaien, begint de ruimtetijd te galmen.
Het zijn net drumstokken op een trommel. Het trommelvlies is de ruimtetijd.
Die begint te galmen.
Gravitatiegolven duwen en trekken aan de ruimte.
Ze zouden ook op je trommelvlies kunnen tokkelen.
Je zou ze kunnen horen, ook al zit je in een vacuüm.
Gravitatiegolven kun je vergelijken met geluidsgolven in het ruimtetijdmedium.
En dat was de grootste ontdekking van 2015.
Het experiment LIGO legde de botsing vast tussen twee volledig donkere zwarte gaten.
De laatste een vijfde seconde voordat de gaten samenvloeiden…
…en stil werden als een groter gat.
Dat is verbluffend.
Het enige bewijs voor zwarte gaten was wat ze met hun omgeving doen.
Dit was direct bewijs. Het eerste directe bewijs…
…van niet alleen het bestaan van zwarte gaten…
…maar het bestaan van een paar zwarte gaten.
Dit signaal heeft meer dan een miljard jaar gereisd…
…en ze hebben het opgenomen. Echt een spectaculaire ontdekking.
Mijn werk was vooral theoretisch over hoe zwarte gaten botsen.
We simuleerden het geluid…
…en we wilden de banen van zwarte gaten begrijpen.
Gravitatiegolven zijn zo stil als ze de aarde bereiken…
…dat onze experimenten alleen de laatste banen oppikken.
Om dieper te graven en de aanloop te horen…
…heeft mijn groep de laatste minuten proberen te benaderen.
Als je naar de aanloop luistert…
…weten we of de zwarte gaten een interessantere dynamiek hadden…
…een ingewikkeldere beweging.
In dit geval verschillen de zwarte gaten in massa…
…hebben ze een gecompliceerde baan, en draaien ze ook nog.
Het stelsel begint in de ruimte te draaien…
…en je hoort het stiller worden als de gravitatiegolven worden weggestraald…
…en luider als ze naar je toe worden gestraald.
Deze details kunnen we uit het geluid van de gravitatiegolven halen.
En dan worden ze luider, sneller, vlak voor ze samensmelten.
Dan wordt het stil als één groot zwart gat.
Het is een genot…
…om zo'n opname te kunnen ervaren.
In zekere zin maken ze zwarte gaten echter.
Wat een opmerkelijke tijd om te leven…
…om op dat keerpunt te staan van niet weten en het dan te ontdekken.
DATA ZWART GAT M87 KLAAR VOOR IMAGING 5 JUNI 2018
Oké jongens, we gaan de data vrijgeven.
Belangrijk moment, we doen het.
Oké, ik neem iedereen mee uit het hele samenwerkingsverband.
We willen een snapshot van de realiteit: hoe een zwart gat eruitziet.
Zwarte gaten in het centrum van sterrenstelsels baden in heet plasma…
…en daardoor komt er licht van achter het gat, en van voren en rondom.
Ze krommen de ruimtetijd zo erg dat zelfs licht vanachter het zwarte gat…
…om het gat heen buigt en zo de waarnemer bereikt.
Zo kunnen fotonen die ver weg zijn jou toch bereiken.
Andere zijn dicht bij de horizon en worden naar binnen afgebogen…
…en sommige zijn te dichtbij en vallen in het zwarte gat.
De schaduw van het zwarte gat is dit ronde gebied…
…dat minder helder is met een schitterende ring eromheen.
Deze concrete voorstelling is bijzonder voor iets wat niemand ooit heeft gezien.
Als je een beeld maakt, ga dan naar de andere kamer.
We beginnen allemaal tegelijk. -Team Eén imagers.
Welke dag heeft de beste data? -Ik kies 3601.
Ik wilde 3601 doen. -Idem.
Oké, zijn we klaar? -Het duizelt me.
Moet de deur niet dicht? Kunnen we beginnen?
Wacht, wat gebeurt er?
We proberen een beeld te maken. -Kunnen we even rustig aan doen?
Nou nee, om mee te beginnen.
Shep, doe de deur dicht. -O, mijn God.
Beginnen we? Jij hoeft niet te…
We wachten op Michael.
Kunnen we met onze trajecten beginnen en over 20 minuten weer afspreken?
Nee. -Dit is een belangrijk moment.
En ik denk dat het leuk zou zijn…
…als we de eerste samen doen…
…om de shit te zien en het dan verder zelf op te lossen.
Dit is zo spannend. Willen jullie het alleen doen?
Ik wil alles samen zien zodat we een beeld krijgen van de data.
Zijn we er klaar voor? -Ja.
Het werkt helemaal niet.
Verscherpen.
Klaar? -Voor de start.
Af -Af.
O, mijn God. We zijn begonnen.
Het is gewoon een wafel.
Dit ziet er heel interessant uit.
Hoe gaat het met de wafel?
Die van Andrew ziet er mooi uit en er is nog niks getweakt.
Ik heb de compactheid hoog gezet.
Daniel en ik kregen allebei zoiets, met…
Dit is met alleen sluiting.
Alleen sluiting? -Kijk naar de chikwadraten.
Dat is goed. -En een betere dekking.
En dit is na nog een paar iteraties.
Het is gladgestreken en de rommel is verwijderd.
Alles op de lage-band? -Ja.
Is dit maar één dag? -Ja.
Dat is nogal suggestief.
Heb je al die uitschieters verwijderd? -Ik heb niets aangeraakt.
Dat is heel cool, jongens.
Van wie is die? -Van Katie.
Het ziet er toch anders uit…
…want jullie hebben meer licht aan deze kant.
Oké, serieus?
Kijk, we krijgen allemaal een soort halvemaan van die grootte…
Hoe groot is hij dan daarop? -Ongeveer 40.
We krijgen het wel.
Dat verwacht je als M87 zes miljard zonnemassa's heeft.
Dat is veel massa.
Dit is een schaal om zwarte gaten te wegen.
Als alle dagen maar een beetje op deze dag lijken…
Je komt deze kamer alleen uit als je daar gaat staan voor de foto.
Het had erg kunnen zijn. -Ben ik klein genoeg om hier zo te staan?
En pak dat ding mee.
We zijn nu op een punt waarop dingen per ongeluk fout kunnen gaan.
Oké, ik nam een foto op mijn telefoon van iets op het scherm.
Morgen bewerken we meer beelden.
Als je van deze beelden een foto naar de verkeerde persoon stuurt…
…zullen mensen kijken en het opmeten van het scherm.
Ik weet zeker dat ze direct een paper schrijven.
Er geldt een absoluut embargo.
Niemand buiten de EHT-samenwerking mag iets zien.
Alles wat hier gebeurt…
…blijft binnen Team Eén.
Dit is best heftig.
Het is vast allemaal fout, maar als het goed uitpakt…
…is het geweldig.
Het gaat goed.
We denken dat dit deel van het project is gelukt.
BRINSOP COURT, ENGELAND 16 SEPTEMBER 2018
We hebben de gewenste uitkomst van 12J gekregen.
Er is nog wat te doen.
Het enige wat telt is 3,5.
3,5? -Ja.
Goed je te zien.
Hé, Sasha. -Je bent er al.
Ja, we hebben al vijf pagina's doorgerekend.
Je bent te laat.
Zet je spullen weg en ga naar de wc.
Dat komt wel, jullie hebben me nodig.
Daar is geen tijd voor. -Nee.
Dus hoe ver zijn we nu? Wat staat ons nog te doen?
Het enige wat ik nu zie…
…is dit begrijpen: G plus minus tot de Pde.
Ja. -Ja. En de horizon uit het verleden.
Ja. Ziet iemand nog iets? -Nee, dat was het.
Een jaar later, terug in Brinsop. Vorig jaar dachten we dat het simpel was.
We dachten binnen een paar weken het antwoord te krijgen dat we zochten.
En in de loop van vorig jaar beseften we dat het veel ingewikkelder is.
T-links op T-rechts plus T-links.
Er waren miljoenen termen en dat lukt niet in twee weken.
We gebruikten computers, maar dat werkte ook niet.
Eén op Y.
We beseften dat we deze formule konden opsplitsen.
In een integreerbaar deel en een niet-integreerbaar deel.
Dat was de doorbraak.
We moesten realiseerden ons dat we bijna alles hadden…
…maar er waren ergens een paar termen verloren gegaan.
N, D, hier.
We ontdekten dat de vergelijking de som is van de verandering in lading…
…en de verandering van de draaiimpuls van de waarnemingshorizon.
Als je die in rekening brengt, krijg je 12J.
We hadden maar een paar termen over de draaiimpuls van de horizon.
En zonder de hele reeks was het niet integreerbaar.
Nu hebben we een leuk fysisch plaatje en een goede manier om aan 12J te komen.
Nu nog de laatste details, zodat we het echt geloven.
Ik ben heel verdrietig dat Stephen dit niet meer kan meemaken.
Hij was heel enthousiast geweest.
Het is apart hoe persoonlijk…
…natuurkunde kan worden.
Het is treurig dat Stephen tijdens dit proces is gestorven.
Hij weet niet als het ons lukt.
Eén fles erbij…
Op Stephen.
Een van de indrukwekkende en geweldige dingen van Stephen…
…was hoeveel hij echt…
…om deze vragen gaf.
We weten dat het in een zwart gat heel anders is.
En dus is de prijs erg groot als je erachter komt.
De aard van ruimtetijd.
Dat klopt.
Hawking gaf ons de grootste aanwijzing die we hebben.
Als dit project nu lukt…
…is het net een enorme wegwijzer: 'voor goud, deze kant op'.
Je kijkt naar de nachtelijke hemel…
…en je ziet ze natuurlijk niet.
Maar je weet dat ze daar zijn.
Bijna spottend:
'Probeer ons maar te vinden.'
NEROC HAYSTACK OBSERVATORIUM
TWEE WEKEN TOT VERGELIJKING FOTO'S
Ik wil m'n geluid controleren.
Kun je me horen?
Ja, ik hoor je.
Hoor je ons? -Ja. Hallo.
Oké, ik wil beginnen.
De eerste call waarbij de eerste foto's van de M87 worden getoond.
Alle foto's zijn heel consistent.
Er is een soort schaduw.
Echt bemoedigende resultaten.
Wauw, het is echt gelukt.
We zien de ring…
…en dan moet je heel sceptisch zijn.
Ik zou dat ding graag zien en dat maakt me erg achterdochtig…
…over mezelf en wat ik zie.
Ik vind het prima om dat in het midden een soort schaduw te noemen.
Maar we moeten voorzichtig zijn met wat we denken te zien.
Gaan we de foto's van andere teams zien? -Nee.
Toen we elkaar zagen om elkaars beelden te inspecteren…
Ik kon vannacht niet slapen omdat ik zo opgewonden was.
Ik heb acht jaar op deze data en deze foto gewacht.
Ik ben blij dat we consistente resultaten krijgen…
…en ik ben benieuwd wat de andere teams doen.
We hebben het allemaal goed geheim gehouden.
Imaging-team Drie heeft vooral de standaardtechniek toegepast…
…waarbij we het algoritme Clean gebruiken.
We hebben zes mensen in het team die de beelden maken.
Over het centrale deel van het beeld zijn we het wel eens.
Wat zou de rest met maximale entropie of andere methodes doen?
Wat hebben ze volgende week?
We hopen dat ze consistent zijn.
We willen heel voorzichtig zijn.
Het zou erg zijn om te zeggen dat we de schaduw van het gat zien…
…en dat later blijkt dat het bewerkt was.
We hebben nu binnen Team Eén vertrouwen in de verkregen structuren.
We zijn blij met de consistente beelden…
…maar we hebben niets van de andere teams gezien…
…dus het kan nog een zooitje worden als we alle teams gaan vergelijken.
En ik ben een beetje bang voor wat ons plan wordt…
…als we verschillende foto's krijgen?
Goedemorgen.
Hoe gaat het? -Goed.
Oké, ik ben benieuwd.
Leuk je te ontmoeten. -Insgelijks.
Ik ben Katie. -Aangenaam.
Bedankt voor je komst.
Dit is een spannend moment.
We gaan kijken of alle teams dezelfde basisstructuur hebben.
Ik heb nog niks anders gezien.
Dus dit is echt een soort kerstmoment, toch?
Dit is het moment waarop je de cadeaus mag uitpakken.
Krijg je een pony? Geen idee.
Dit heb ik gekalibreerd en toen amplitude plus sluitingsfase.
Oké.
Ik had een beetje kippenvel.
Ik wacht al ongeveer tien jaar op dit moment.
Ik modelleer al tien jaar zwarte gaten…
…en nu wordt het eindelijk echt.
Wat kunnen we doen als we hetzelfde script zouden gebruiken?
Wat zal er gebeuren zonder aanpassingen en zonder finetuning?
Dat zou heel interessant zijn.
Ik ben benieuwd of we met één script kunnen komen…
…dat consistent is op de microboogseconde.
Er lijkt wel een soort opvulling in het vacuüm te zitten.
Dus we hebben twee opties voor een nulmeting.
In beide gevallen hebben we toch bijna hetzelfde beeld?
Het heeft geen zin om dat hier te gebruiken.
Jawel, het brengt extra informatie met zich mee.
Maar die informatie kan irrelevant zijn.
Ik heb nog geen foto van Team Drie, moet ik ze lastigvallen?
Dan wordt het veel erger. -Oké.
Oké, heel snel. Hoelang duurt het nog voordat jullie klaar zijn?
Ik weet het niet. -Een kwartier?
Oké, als alles goed gaat.
Hoelang heeft Team Drie nodig? -Een paar minuten als het werkt.
Je kunt de cijfers zien en als je ze goed…
Hé. -Ik ben klaar, ja.
We hebben eerst een genormaliseerde kruiscorrelatie gemaakt…
…tussen alle foto's.
Een waarde van één is een perfecte consistentie tussen foto's.
Nul is slecht.
Dit is het moment van de waarheid.
Ik zal naar beneden scrollen.
O, mijn God.
Moet je zien.
Wauw.
Het is M87.
We hebben de foto's pixel voor pixel vergeleken.
Er was geen contact tussen de teams, maar deze cijfers geven ondanks dat aan…
…dat we allemaal dezelfde structuur zien. Dat is veelbelovend.
Het was verrassend emotioneel.
Je weet het vanuit wiskundig oogpunt…
…en we zagen foto's die lijken op onze modellen.
Maar als je het ziet en beseft dat het echte data zijn…
…dat je geen simulatie ziet, maar een zwart gat.
Ik heb urenlang naar mijn mobieltje gestaard.
Nu moet iedereen van de samenwerking bij elkaar komen en het eens worden.
Het is dezelfde latitude als ALMA.
Dit is een zeer cruciale fase van het project.
We moeten mensen met verschillende achtergronden…
…samenbrengen om het eens te worden…
…over het werk van 200 à 250 mensen.
Dat is een goede vraag. Het zou het beste zijn…
Je bent zo je geloofwaardigheid kwijt.
En met de jaren werd de EHT steeds geloofwaardiger.
We moeten dit goed doen.
Hoe bepaal je wat de essentie is?
Waar zijn we het over eens?
Dit was een discussie en het was omstreden.
En we zijn er nog niet helemaal uit.
SPLINTERSESSIE: PAPER 2 + 4
Ja, we willen één foto, maar we willen ook de variaties laten zien.
Er moet een compromis komen.
Iets wat werkt.
Het gaat niet om wat we willen laten zien, maar we moeten voor de beste data kiezen.
En het beste beeld hiervan moet makkelijk te reproduceren zijn voor anderen.
De gewone foto is mooi, maar omdat die niet consistent is met de data…
…gaan we deze foto gebruiken voor bijvoorbeeld een parameterschatting?
Iedereen kwam met zijn eigen subsidie, zijn eigen verwachtingen.
We moeten elkaar overtuigen en samen vooruitgang boeken.
Zit er niet-gemodelleerde systematiek in de synthetische data…
Het is heel democratisch, maar het is niet makkelijk.
Ik zal niet liegen.
Elke natuurkundige die zwarte gaten bestudeert…
…wil door de horizon naar de andere kant gaan
Als ik deze reis kon maken…
…en had besloten dat ik genoeg had van deze wereld…
…wat zou ik dan zien?
Net als ontdekkingsreizigers de zee op wilden…
…willen wij naar de horizon.
We worden altijd tot het uiterste aangetrokken.
De horizon van een zwart gat…
…is de grens van onze kennis…
…van ons begrip van het universum.
En het is een grote uitdaging om over die grens te gaan.
Dat is het ultieme.
Dat is de plek waar je niet meer verder kunt.
Het is iets wat niet bestaat…
…als een fysiek, meetbaar deel van het universum.
Maar je kunt er persoonlijk heen gaan en het ervaren.
Maar je kunt het niet navertellen.
Je bestaat niet meer voor de buitenwereld.
Mensen leggen altijd intuïtief de link met de dood.
5 OKTOBER 2018
Daar zijn ze. Lachend.
Leuk jullie weer te zien. Ik mis jullie, jongens.
Dus we zijn vrij.
We zijn klaar met onze paper.
Daarom lacht iedereen.
Ik voel me goed.
Ik moet zeggen dat ik me geweldig voel.
Simpelweg omdat het ontzettend lang heeft geduurd om het te doen.
Het is een grote opluchting.
Het is fijn om over het grotere geheel na te kunnen denken.
Ik ben veel tijd verloren aan het vastlopen…
Je voelt je bevrijd.
Ja, ik voel me bevrijd om meer te weten te komen…
…en het resultaat dat we hebben, is heel overtuigend.
We hebben laten zien dat het zachte haar verantwoordelijk is…
…voor alle informatie die in een zwart gat is opgeslagen.
Maar we moeten goed nadenken over wat we nu gaan doen.
Je hebt gelijk.
De grote uitdaging is om niet alleen te laten zien…
…dat dit kan gebeuren…
…maar dat het gebeurt. Dat er een mechanisme is…
…voor de stroom van informatie in en uit het zwarte gat.
Dat is een veel ingewikkelder probleem.
Dat zou Stephen willen dat we doen.
Kom je naar de persconferentie op de 15e?
Ik twijfel nog.
Goedemiddag.
Welkom bij de perslancering van het laatste boek van Stephen Hawking.
Tot zijn dood bleef hij zoeken naar antwoorden in zijn laatste paper.
Een project met zijn trouwe collega's…
…professoren Malcolm Perry en Andy Strominger…
…over een van de meest raadselachtige problemen van de hedendaagse wetenschap.
…de informatieparadox.
Dus Malcolm, Andy, geef ons een samenvatting van jullie paper.
Het is een groot probleem, waar Stephen ons mee opzadelde.
Het duurde 50 jaar om te begrijpen…
…wat een zwart gat was voordat we ons druk maakten over…
Het duurt tien jaar voor we weten of dit pad ons brengt waar we heen willen.
Misschien brengt het ons nergens.
En ik moet ook bekennen, niet erg wetenschappelijk van mij…
…dat het goed voelt.
Ik ben heel blij dat ik deel uitmaak van dit grote avontuur.
Op Stephen. -Op Stephen.
Op zacht haar. -Op zacht haar.
En op de ondergang van de informatieparadox.
En op de volgende paper.
Het leven is geweldig.
Hier draait het leven om.
10 APRIL 2019
LOGAN LUCHTHAVEN
NATIONAAL PERSGEBOUW
ALLEEN VOOR PERS
Ik had precies hetzelfde.
Welkom bij de persconferentie.
Mogelijk gemaakt door de National Science Foundation en de EHT…
Goedemiddag.
We hebben maar weinig tijd voor de aankondiging…
…live gaat over de hele wereld in zes persconferenties, dus ik…
Buenos dias a todos. Vandaag is een speciale dag voor de astronomie.
TOKIO, JAPAN
Wat u hier ziet, is het resultaat van een groot samenwerkingsverband.
Bedankt, gasten, zwarte gat-liefhebbers.
Zwarte gaten zijn de mysterieuste objecten in het heelal.
We hebben een groot samenwerkingsverband.
We hebben 200 leden, we hebben 60 instituten…
…in meer dan 20 landen en regio's.
Na meer dan tien jaar werk…
…hebben we een onzichtbaar deel van het heelal blootgelegd.
En we zijn verheugd om vandaag te kunnen melden…
…dat we hebben gezien wat onzichtbaar leek.
We hebben een zwart gat gezien en gefotografeerd.
Dit is het.
We hebben nu visueel bewijs voor het bestaan van een zwart gat.
Dit zwarte gat is 6,5 miljard keer zwaarder dan onze zon…
…en bestaat in het centrum van M87.
En dit is pas het begin.
EERSTE FOTO VAN EEN ZWART GAT
ZWART GAT WORDT ONTHULD
EEN MYSTERIE MINDER IN ONS UITGESTREKTE UNIVERSUM
Ondertiteld door: Miel Cuppen