Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Lỗ đen kỳ lạ hơn bất cứ thứ gì các nhà văn khoa học viễn tưởng đã từng mơ tới.
Đó là một vùng không gian, nơi mà trường hấp dẫn mạnh đến nỗi
không gì có thể thoát ra.
Một khi vượt quá giới hạn đó
sẽ chẳng có đường quay lại.
THÁNG MỘT NĂM 2017
Chà.
Tôi chưa bao giờ thôi ngạc nhiên khi thấy hai ngọn núi đó.
Nó hơi đánh lừa ấy. Nhìn như anh có thể leo lên đó chỉ trong vài giờ.
Nhưng chênh lệch độ cao ở đó so với nơi ta đang ở là lớn đấy.
Tôi không phải cậu bé mê thiên văn, hồi bé tôi không có kính thiên văn…
nhưng tôi nhớ rằng đã thấy lỗ đen là gì.
Tôi đã nghĩ rằng vũ trụ có vô số thứ rất đáng chú ý để khám phá.
Kính thiên văn Chân trời Sự kiện là một công cụ mới
được một đội ngũ toàn cầu tập hợp lại…
Đó là thứ có khả năng phóng đại để phân giải
ngay lập tức một vùng bao quanh lỗ đen.
Việc đó là chưa từng có.
Chúng tôi đang theo đuổi một thứ đang vật lộn
với chính sức mạnh của nó để vô hình.
Và chúng tôi nói: "Bọn ta sẽ tóm được ngươi".
Khi lên độ cao 4,572 mét, anh ở trên bầu khí quyển kha khá.
Anh thực sự cần ở trên bầu khí quyển để nhìn rõ được
sự trống rỗng của không gian.
Thật dễ để nói mục tiêu của Kính thiên văn Chân trời Sự kiện,
chúng tôi sẽ chụp bức ảnh đầu tiên của một lỗ đen.
Cái tôi có được vào buổi trưa hôm qua,
là từng bộ phận của hệ thống phía trước đang hoạt động…
Chúng tôi đến LMT này vào tháng Một,
cụ thể là để làm một việc gọi là chạy thử.
Và chúng tôi phát hiện ra vấn đề.
Rồi chúng tôi thử thay diode Gunn,
giờ ta mất điện, nên chúng tôi đang xử lý trên lầu.
Hôm nay tôi sẽ cố làm cái Gunn cũ đó hoạt động lại…
- Mà nếu dùng lại cái Gunn cũ này thì… - Ừ.
…ta vẫn tương thích với EHT…
- Nhờ làm biến đổi trộn hai tần. Ừ. - …cho tháng Một và tháng Tư.
Tháng Tư là thời điểm mà chúng tôi có mọi kính thiên văn trên thế giới,
toàn bộ EHT hoạt động,
và đó là cơ hội tốt nhất để chụp ảnh lỗ đen.
Nhưng trước hết, phải đảm bảo mọi thứ đều hoạt động.
Vậy mục tiêu đầu tiên là cố để mức 232,1 Ghz hoạt động lại với cái Gunn cũ.
- Ừ. Kế hoạch B của tôi… - Nếu thất bại… thì sao?
Kế hoạch B của tôi là vấn đề với…
Kính thiên văn càng lớn, càng có thể nhìn rõ các vật thể tí hon.
Để phân giải lỗ đen ở trung tâm thiên hà của chúng ta
hay lỗ đen lớn hơn ở M87, ta cần một kính thiên văn kích cỡ gần bằng Trái Đất.
Chà, điều đó hẳn là không thể. Nên chúng tôi làm điều khả thi nhất tiếp theo.
Chúng tôi rải rác kính thiên văn khắp thế giới
và điều khiển chúng đồng thời quan sát lỗ đen.
Hãy tưởng tượng bạn lấy một tấm gương
và đập nó bằng búa
rồi rải rác những mảnh vỡ này khắp thế giới.
Rồi ghi lại những gì xảy ra trên mỗi mảnh vỡ đó,
ghép chúng lại và tái tạo tấm gương này qua một siêu máy tính.
Đó là Kính thiên văn Chân trời Sự kiện.
Nên ở mọi trạm quan sát, tất cả đều phải hoạt động hoàn hảo.
Chắc nó hỏng nặng rồi.
Lúc vận chuyển?
- Nếu nó bật lên và bốc khói là hỏng đó. - Ừ.
Chúng tôi vẫn phải làm vài phép thử. Mai chúng tôi sẽ bắt đầu quan sát thực sự.
Và nó sẽ bao gồm Nam Cực, Tây Ban Nha, Chile, và ý Chúa, LMT.
Thời gian có hạn đấy.
Tôi biết. Nổi nhạc nền Nhiệm vụ Bất khả thi đi.
NGÀY QUAN SÁT THỬ NGÀY 27 THÁNG MỘT NĂM 2017
Nhìn kìa… Đó là kính thiên văn, nó bị vùi dưới thứ quỷ đó, nếu tôi được nói thế.
Mà khoan, có chuyện gì vậy?
- Sao thế? - Thời tiết chơi chúng ta.
Khoan, đùa tôi đấy à. 16 tiếng trước thời tiết rất đẹp
và ngay khi ta bắt đầu thì Chúa trêu ngươi à?
Tệ quá.
Chà, giờ chẳng hướng và hội tụ xuyên qua thời tiết này được.
Lẽ ra lịch trình bắt đầu…
Trong 40 phút nữa…
Trong, giờ là 35 phút.
Nếu mây vẫn che phủ, và trời trở nên rất lạnh, thì sẽ có đóng băng.
Ừ. Đó là một khả năng.
- Ừ, đó là điều tôi lo lắng. - Ừ, tôi thực sự lo lắng về điều đó.
Tất cả hãy cầu nguyện và dùng câu thần chú yêu thích,
và ta sẽ vượt qua nó.
Rồi, ta sẽ chỉnh mức ở phòng khác và sẵn sàng.
Tôi cần chỉnh mức năng lượng ở lầu trên một tí.
Anh biết ta sẽ khởi động nó trong chính xác là 14 phút 15 giây nữa chứ?
Ừ, tôi biết nhưng…
Trời ạ.
Anh mới nói là 65-73 à?
- Vậy là RCP và LCP cao nhỉ? - Ta có một phút.
Nào, mọi người, sẵn sàng đón nhận đi.
Rồi, sẵn sàng.
Bốn, ba, hai, một, không!
Bắt đầu.
Ôi trời.
Lỗ đen là gì nhỉ?
Nó quá sâu,
và quá khó để hiểu một cách trọn vẹn mọi hiện tượng vật lý đang diễn ra.
Bạn có thể mất cả đời để nghiên cứu nó.
Hãy tưởng tượng một vật thể mà trường hấp dẫn của nó mạnh đến nỗi…
VẬT LÝ HỌC THIÊN THỂ TÍNH TOÁN/EHT
…nó đã nén mọi vật chất cấu thành chính nó thành một điểm.
Vật thể này phát triển thành chân trời sự kiện.
Và chân trời sự kiện này có một đặc tính tuyệt vời, nó là đường một chiều.
Bạn có thể đi từ ngoài vào trong, nhưng sẽ chẳng có gì thoát ra được.
Lực hấp dẫn mạnh đến nỗi…
TRIẾT HỌC KHOA HỌC
…bất cứ thứ gì đến đủ gần với nó sẽ bị mất hút vào bên trong.
Nếu một thứ mất dạng sau chân trời sự kiện, nó sẽ biến mất.
Và ta sẽ không hề hay biết về nó nữa.
Không thể tìm thấy nó hoặc biết đến nó nữa.
Nó có thể vẫn tồn tại hoặc không, ta chẳng thể nào biết.
Ta có một mối liên hệ với một loại hiện tượng mà ta không hiểu hết.
Nó như một cơn lốc trong vũ trụ giữa không gian và thời gian.
Vật thể tối nhất mà ta có thể hình dung về mặt toán học
về cơ bản không phát ra và phản chiếu ánh sáng.
Nhưng nó trở thành bộ máy của các sự kiện mạnh mẽ nhất mà ta quan sát thấy ở vũ trụ.
Có một điều gì đó về chúng
thực sự thúc đẩy tâm trí.
Mọi người nghe được chứ?
Được.
Người ta nói rằng thực tế đôi khi còn kỳ lạ hơn cả viễn tưởng,
nhưng không có gì đúng hơn trường hợp của lỗ đen.
Hiện tại tôi đang làm việc với đồng sự Malcolm Perry đến từ Cambridge,
và Andy Strominger đến từ Harvard,
về một lý thuyết mới nhằm giải thích cơ chế
của loại thông tin được trả lỗ đen trả về.
Hãy nhìn không gian này…
Tôi gặp Stephen năm 1982.
Qua nhiều năm, chúng tôi hợp nhau về một số lượng các đề tài,
một con số đáng kinh ngạc,
nhưng đề tài đau đáu nhất đã phát triển trong… bao lâu rồi nhỉ, ba năm à?
- Ba năm. Ừ. - Ừ.
Là một nấc thang hoàn toàn mới và tuyệt vời.
- Và rất khác. - Hoàn toàn khác, ừ.
Đó là một ngày tràn ngập nắng ấm,
khá lạ ở Anh vào tháng Tư, nên chúng tôi đã thuyết trình ngoài trời.
Nó ở một nơi gọi là Great Brampton House.
Suốt mười năm qua, Stephen và bạn bè đã tổ chức một nơi trú ẩn nhỏ.
Tôi đã có những ý tưởng này về
cấu trúc các giới hạn của vô cực và…
VẬT LÝ LÝ THUYẾT
…cách để chúng lưu trữ thông tin.
Tôi chỉ đơn giản là lắng nghe bài nói này và cảm thấy
hiện tượng anh ấy mô tả có thể xảy ra trên bề mặt lỗ đen.
Stephen đồng tình với điều đó ngay lập tức.
Anh ấy nói, chính là nó, đây là mảnh ghép ta còn thiếu.
Anh ấy rất háo hức tháo gỡ cái nghịch lý chính mình công bố ra thế giới năm 1975.
Một thứ gọi là nghịch lý thông tin,
về cơ bản nói rằng các lỗ đen đã tiêu diệt thông tin,
điều đáng lẽ không thể xảy ra. Đó chính là nghịch lý.
Nó ám chỉ rằng có một sự thất bại
của các định luật vật lý ở nơi lỗ đen hiện diện.
SỰ THẤT BẠI
Nên chúng tôi theo đuổi vấn đề này vì nếu thông tin bị mất, nó mâu thuẫn
với hầu hết thứ ta biết về vật lý.
Đã có sai lệch trong việc hiểu cách lỗ đen hoạt động.
Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, bạn không thể biết bên trong lỗ đen là gì.
Khi nhìn vào một lỗ đen, bạn chỉ có thể thấy được
khối lượng, điện tích và trạng thái xoay của nó.
Và bất kể lỗ đen nào cũng vậy, dù nó được làm từ gì.
Điều này có nghĩa là một lỗ đen chứa rất nhiều thông tin
được ẩn giấu khỏi thế giới bên ngoài.
Đó là một điều rất kỳ lạ để hiểu và Stephen Hawking tìm ra một thứ tuyệt vời,
Bức Xạ Hawking, nói rằng có những thứ thoát ra từ lỗ đen,
và vấn đề thực sự nảy sinh từ đó.
HẠT TẠO RA BỞI LỖ ĐEN
Hóa ra nó không phải màu đen mà nó bức xạ.
Và khi bức xạ, nó mất đi khối lượng và rồi biến mất.
Một số voi tương đương có thể tạo ra lỗ đen,
hay số Bách khoa toàn thư Britannica có thể tạo lỗ đen.
Lỗ đen tan biến và thứ còn lại tương đương với Bức xạ Hawking.
Có vẻ như thông tin về những thứ rơi vào lỗ đen đã bị mất.
Các hạt thoát ra từ một lỗ đen dường như hoàn toàn ngẫu nhiên
và không liên quan gì đến thứ đã rơi vào.
Nếu những gì Hawking nói là chính xác, nó có thể bắn ra bất cứ thứ gì.
Nó có thể bắn ra đàn piano, bắn ra kèn trombone, nó…
Nó có thể… Mọi thứ đều có thể bắn ra.
Điều đó có nghĩa là bản chất cơ bản của vũ trụ
chỉ là ngẫu nhiên.
Không thực sự có định luật vật lý nào chi phối toàn bộ vũ trụ.
Đây là cơn ác mộng của mọi nhà vật lý.
Phần lớn kiến thức của ta về vũ trụ
dựa trên niềm tin
là ta có thể dùng định luật tự nhiên để dự đoán một cách tin cậy.
Ta có một lý thuyết vật lý và dùng nó để dự đoán,
ta làm thí nghiệm hoặc quan sát để xem liệu dự đoán đó có chính xác.
Ta hiểu về vũ trụ sơ khai nhờ sử dụng các định luật vật lý
để dự đoán ngược và nói thế giới hẳn phải thế nào.
Nếu những định luật đó bị phá vỡ,
thì đó là về giới hạn của kiến thức.
Chúng ta có thể biết những gì về thế giới?
Nếu khả năng dự đoán về vũ trụ
bị phá vỡ bởi các lỗ đen,
nó có thể bị phá vỡ trong các tình huống khác.
Tệ hơn nữa, nếu thông tin bị mất,
ta cũng không thể chắc chắn về lịch sử của mình.
Sách lịch sử và ký ức của chúng ta có thể chỉ là ảo tưởng.
Quá khứ là thứ cho chúng ta biết chúng ta là ai.
Đánh mất nó, ta sẽ đánh mất danh tính.
TRUNG TÂM KHOA HỌC LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU CƠ BẢN
Từ khi tôi còn là sinh viên sau đại học, nghịch lý thông tin
đã luôn là tâm điểm trong suy nghĩ của tôi.
Kiểu tôi nghĩ về nó 24/7 ấy.
Tôi ngủ dậy, pha một tách cà phê, ngồi xuống với một tập giấy.
Tôi nghĩ về nó khi đánh răng,
ngủ mơ về nó.
Đó là câu hỏi giả định đúng thú vị nhất
trong vật lý hiện đại.
Nó thú vị đến nỗi
tôi sẵn sàng cống hiến cả đời để cố hiểu được nó.
Trong 40 năm kể từ lý luận của Hawking…
Nhân tiện, trong khi Malcolm đang xóa…
Dĩ nhiên là có hàng ngàn nghiên cứu
về cách có thể tránh được nghịch lý.
Không gì trong số chúng được toàn cầu chấp nhận
và tất cả đều rất mơ hồ, không cách này thì cách khác.
Công thức thần kỳ mà tôi nghĩ tôi có thể viết ra rất chi tiết.
Vậy trong khi Malcolm viết…
cái chúng tôi đã làm là, trước hết là tìm ra…
Nhưng giờ, Stephen, Malcolm và tôi đã tìm ra một cơ chế,
thứ có khả năng giải quyết được nghịch lý thông tin.
Chà. Có vẻ rất thú vị đấy.
Nó là khởi đầu của một thứ sâu xa, chưa rõ…
Việc nghiên cứu điều này đang được tiến hành mạnh mẽ.
- Nhưng về các số hạng chính của… - Siêu xoay là gì?
Chà, các siêu xoay, các nhóm BMS thông thường…
Vật lý là để tìm ra sự thật
về vũ trụ.
Ta có thể không bao giờ hiểu hết về nó…
Nó cho ta luật bảo toàn…
Nhưng tôi nghĩ có một cơ hội khả thi rằng,
trong cuộc đời tôi, chúng tôi sẽ giải quyết được nó.
Và đó là sự bảo toàn điện tích siêu xoay.
Giờ, để tôi xóa chỗ này đi…
Mắt thấy sẽ tin.
Đó là giác quan đáng tin cậy và mạnh mẽ nhất mà chúng ta có.
Ta cần thấy mọi thứ.
Ta muốn thấy mọi thứ.
Trong tâm trí tôi, suốt mười năm, lỗ đen rõ ràng là tồn tại
và rõ ràng là vậy. Tôi vẫn muốn thấy hình ảnh ngu ngốc đó.
Tôi muốn thấy nó.
Ta chưa bao giờ thực sự thấy được dấu hiệu phát lộ của lỗ đen,
đó là một vùng ảo, một đường chân trời mà kể cả ánh sáng cũng không thoát ra được.
Với Kính thiên văn Chân trời Sự kiện, ta sẽ phóng to hết cỡ chân trời,
và xem nó có rọi bóng hay đổ bóng không.
Kính thiên văn Chân trời Sự kiện là đỉnh cao của nhiều thập kỷ nghiên cứu.
Khi chúng tôi bắt đầu biết mình có thể tạo ra hình ảnh,
việc đó trở nên hấp dẫn.
Nên nhiều năm qua, chúng tôi đến các trạm mới,
và phải thuyết phục các trạm ấy rằng khoa học xứng đáng.
IRAM, TÂY BAN NHA
Chúng tôi phải phát triển và lắp đặt các thiết bị rất chuyên dụng và đắt đỏ ở đó,
ở tất cả các nơi khắc nghiệt này.
Giờ là thời điểm chúng tôi sẽ lần đầu quan sát với cơ hội tạo ra một hình ảnh.
Vẫn chưa chắc chắn nhưng kiến thức thu được từ địa phương đã đủ.
Ừ. Đội Hoạch định Chiến lược: Thời tiết tốt, không chỉnh hướng được.
Vấn đề chỉnh hướng.
Công nghệ dán bề mặt: kỹ thuật sẵn sàng. Dự báo thời tiết có thể có gió to
nhưng có vẻ không sao.
- Tình hình ban đêm ổn nhỉ? - Ừ.
Phải.
Chúng tôi thiết lập các kính thiên văn quanh Trái Đất có thể kết nối với nhau
và có thể song song ghi lại dữ liệu,
để sau đó, chúng tôi có thể kết hợp các dữ liệu này
và khiến nó hoạt động như thể chúng thực chất là một kính thiên văn.
Giờ, Kính thiên văn Chân trời Sự kiện là một mạng lưới
của tám chảo vệ tinh trên toàn cầu
từ Nam Cực cho tới sa mạc Arizona, cho đến Hawaii, đến Chile,
cùng tạo ra một kính thiên văn kích cỡ Trái Đất một cách hiệu quả.
- Dự báo thời tiết tốt ở Pico. - Ý tôi là, họ nói nó rất tốt, nên…
- Tôi thấy khá ổn. - Tôi sẽ đổi nó thành .2…
Tôi muốn xem bản đồ hơi nước của LMT.
Khi chỉ có một cơ sở
thì thời tiết ở kính thiên văn đó phải hoàn hảo cho một đêm quan sát.
Giờ thử nghĩ bạn cần thời tiết tốt ở mọi trạm trong mạng lưới.
Vào lúc ta bắt đầu quan sát, nó sẽ đi qua, nhưng ta chả biết thứ gì khác sẽ tới.
- Có vẻ đang tăng tốc. - Phải.
Vậy là SMT ngày càng tệ hơn.
Vậy điểm hạn chế là gì? Nó thực sự chỉ là LMT và SMT,
và ta sẽ phải đưa ra quyết định dựa trên… ở Nam Cực,
dựa trên cái ta biết là chúng có vấn đề chỉnh hướng.
LMT, anh lo lắng về maser nhiều không?
Tôi hơi lo về maser chỉ vì ta chưa làm vài thử nghiệm cho ta…
thấy nó tốt như thế nào.
- Shep, ba rưỡi rồi, ta còn nửa giờ nữa. - Ừ.
Ta làm chứ nhỉ?
Ừ…
Về cơ bản tôi nghĩ ta nên kích hoạt nó tối nay.
Chắc đây là thời tiết tốt nhất ta có, các sự cố kỹ thuật đang cản đường ta.
Ý là, trong mọi đêm còn chưa rõ ở Nam Cực, thì nay là đêm đó.
Ừ.
Ta sẽ có một vài bản quét M87 khá tốt, một tia hy vọng, nhỉ?
Vậy làm nó đi, thực hiện đi.
Tôi sẽ quyết định, tôi sẽ cho phát đi.
Đêm thứ năm, đường D sẵn sàng!
Mong các đêm sau đều tốt như vậy.
Và sau đó, trên khắp thế giới,
các kính thiên văn đều quay cùng lúc
và chúng tôi sẽ bắt đầu ghi lại các photon từ lỗ đen.
Độ lớn của lỗ đen trên bầu trời là sự kết hợp giữa khối lượng và độ xa của nó.
Lỗ đen ở trung tâm thiên hà của chúng ta, Sagittarius A*,
có kích thước góc lớn nhất trên bầu trời, sau đó là M87.
Lỗ đen của M87 lớn hơn gấp hàng ngàn lần nhưng xa hơn cỡ hàng ngàn lần.
Hóa ra chúng có kích thước khá tương đương trên bầu trời.
ĐÊM THỨ BA CỦA THỜI KỲ QUAN TRẮC
Đây là trung tâm chỉ huy, luôn có người trực 24/7.
Họ viết ra và nói họ đang gặp tình huống khẩn cấp với
một trong các máy ghi, hoặc máy thu hay gì đó.
Chúng tôi mong là sẽ chán.
Mong là không có gì để làm
và mọi thứ đều suôn sẻ và không có vấn đề gì cả.
Nhưng bạn biết đó, chúng tôi ở đây để đề phòng.
Chúng tôi vừa kết thúc ngày thứ ba của thời kỳ quan trắc EHT.
Chưa từng có tiền lệ.
Chúng tôi đã thực hiện ba đêm quan trắc liên tục
và đó là vì thời tiết rất tuyệt vời.
Và cả đội khá mệt vì chúng tôi đã làm việc cả ngày lẫn đêm suốt ba ngày liền.
Họ đang ở các trạm quan sát trên cao, họ rất chú ý đến chi tiết,
họ chịu nhiều áp lực, họ đang cố giải quyết vấn đề,
và chúng tôi đang đẩy họ đến giới hạn ở thời điểm này.
KẾT THÚC ĐÊM QUAN TRẮC EHT THỨ 5
Quét Sagittarius A* lần cuối đi.
Vậy đó, ồ phải rồi, là vậy. Lần quét cuối cùng
của thời kỳ quan trắc năm 2017
trên Sagittarius A*.
Đâu đó phía trên cầu vồng
Chim sơn ca bay lượn
- Cậu viết "hú hú" đấy à? - Ừ.
Những giấc mơ mà bạn ao ước
Những giấc mơ có thể thành sự thực
Một ngày tôi sẽ ước có một ngôi sao
Thức dậy ở một nơi Những áng mây đã trôi xa sau lưng
Nơi những rắc rối
Tôi nghĩ bài hát này thực sự thể hiện được sự tuyệt vời của việc làm được một thứ
mà cậu đã làm từ rất lâu.
Bao lâu rồi?
Tôi đã làm việc này được… Chả biết nữa, 20 năm rồi.
Tiếp theo ở mọi trạm quan sát của EHT, mọi người sẽ đóng gói các ổ cứng
một cách cẩn thận, vô cùng cẩn thận,
chuyển chúng trở lại trung tâm xử lý.
Khoan. Xong rồi mọi người!
- Ta vừa xong… Xong hết rồi à? - Ừ.
Xong rồi, hoàn thành rồi!
Ta vừa hoàn thành toàn bộ lượt quét,
và toàn bộ lịch trình, và toàn bộ chiến dịch,
và toàn bộ kỳ quan trắc Kính thiên văn Chân trời Sự kiện
cho năm nay.
Thử thách lớn cho EHT
là khi đưa tất cả dữ liệu về cơ sở tương quan trung tâm,
bạn mới biết nó có hoạt động không.
Và việc đó sẽ mất hơn một tháng.
Cho đến lúc đó luôn có sự căng thẳng,
luôn có sự mơ hồ nhẹ là chúng tôi đã bỏ qua gì đó.
Vậy là tháng Năm, mùa xuân, sự tái sinh, chụp ảnh các lỗ đen
mùa hè sẽ tuyệt vời đấy, nói cậu nghe.
TỪ MILKY WAY TỚI M87 4,8 TRIỆU NĂM ÁNH SÁNG
Một câu hỏi bất diệt trong triết học khoa học,
đó là liệu thứ ta chủ yếu quan tâm có phải là hiện tượng
vì chúng có thể được phát hiện qua thí nghiệm,
và thực ra ta biết về các thực thể không quan sát được bằng cách nào?
Tôi luôn luôn bị thu hút bởi những thứ vô hình
và những bí ẩn.
Kiểu tôi bị hút vào lỗ đen một cách tự nhiên ấy.
Nhưng chỉ với các phương trình thì rất khó để hiểu được lỗ đen.
Nếu bạn thực sự muốn biết bất kỳ điều gì ở mọi mức độ chi tiết,
bạn sẽ không thể làm được nó chỉ với Toán học thuần túy,
không có chuyện đó đâu. Bạn cần mô phỏng nó trên máy tính.
Ta có một thứ gọi là đĩa bồi tụ quay xung quanh lỗ đen.
Nó rất hỗn loạn.
Đó là khí ion hóa, nó có từ trường,
mọi thứ đều khuấy động.
Khí nóng lên và nó bức xạ.
Việc đó hơi phức tạp đối với một nhà lý luận để tính toán bằng bút chì và giấy.
Mô phỏng thực sự giúp ta biến những thứ vô hình,
hay những thứ không nhìn thấy được… được nhìn thấy.
NGÀY MƯỜI THÁNG CHÍN NĂM 2017
ANH
- Chắc là Andy đấy. - Chào.
- Chúng tôi có tin gần như cực kỳ tốt đây. - Gì vậy?
Nhưng không hẳn.
Thiếu một mắt xích ở đâu đó.
Không lo về nó thì có câu trả lời đúng.
Ồ chà, tôi chả bao giờ lo, nên…
Mỗi năm một lần, Stephen Hawking và bạn bè
tiếp quản một ngôi nhà bất kỳ ở đâu đó,
nơi chúng tôi có thể trao đổi ý tưởng, vui vẻ, nơi để lên núi và leo núi.
Stephen đã tới.
- Stephen đến rồi, tuyệt. - Đi hết lối đó là có thể chào anh ấy.
Được rồi.
Stephen, Sasha, Malcolm và tôi đã tìm thấy một kẽ nứt trên áo giáp,
của, hơn cả một kẽ nứt, một lỗ hổng lớn trên lớp áo giáp của nghịch lý thông tin.
- Ta dùng bảng đen trong đó đi. - Được.
Câu chuyện cũ là…
lỗ đen chả thể nào lưu trữ được thông tin, nó chỉ là một lỗ hổng trong không gian.
Chúng tôi phát hiện đường chân trời có một số thuộc tính mã hóa thông tin.
Cụ thể là sự siêu tịnh tiến và siêu xoay của khả năng chuyển động,
cái giờ ta gọi là "tóc mềm".
- Rồi. - Xoay nó vòng quanh.
Tóc được trải ra xung quanh đường chân trời của lỗ đen.
Khi bạn ném thứ gì đó vào lỗ đen, bạn sẽ thay đổi kiểu tóc của nó.
Nên bắt đầu thế này, bạn ném một thứ vào, nó sẽ thế này.
Chúng tôi đã phát hiện ra có một bản ghi về thứ rơi vào lỗ đen.
Một số thông tin chắc chắn đã được truyền đi.
Chúng tôi chưa rõ có phải tất cả không.
Và đó thực sự là điều chúng tôi đang cố gắng nghiên cứu.
- Trông vậy. - Ừ.
- Nó chỉ chứa hai đạo hàm trong ép-xi-lon. - Được rồi.
Nên nó sẽ biến mất.
Chúng tôi cần xem liệu tóc mềm và hạt mềm có mã hóa được mọi thông tin trong lỗ đen.
Ừ, có thể bỏ qua số hạng đó.
- Ừ. - Anh cũng xem số hạng đó?
Có một công thức,
bởi Bekenstein và Hawking vào đầu những năm 70
tính toán được chính xác là bao nhiêu
gigabyte thông tin có thể lưu trữ được trong một lỗ đen.
Và lần kiểm tra đầu tiên, cái mà chúng tôi vẫn chưa làm được,
là đếm thông tin bằng cách sử dụng tóc mềm
và cho thấy được nó đưa ra kết quả chính xác.
Nếu ta có điện tích trung tâm là 12J,
thông tin sẽ không bị mất, thông tin được bảo toàn,
và ta có thể lần ra thông tin này nhờ nhìn vào chân trời.
Và chúng tôi đã mất cỡ ba tháng để ra không, và ba tháng nữa để ra vô cực,
và vài tuần trước, Malcolm nghĩ anh ấy ra 12 và giờ chúng tôi nghĩ nó lại sai.
Cho đến hôm nay, chúng tôi ra 12, nhưng với một bước đi mơ hồ.
Ý anh là đã thực hiện tích phân từng phần để có công thức cuối cùng này?
Tôi cảm giác vậy.
Phải, vì không có số hạng nào với hai đạo hàm của zeta.
Vấn đề là loại bỏ hai số hạng đạo hàm của zeta.
Mà có lẽ chúng thực sự ở đó.
Xem nào, được rồi.
Nên tôi nghĩ ta cần suy nghĩ thêm về việc này.
Stephen đến kìa. Được cứu rồi!
Xin chào, Stephen.
- Chào, Stephen. - Chào, Stephen.
Sao ta không đưa Stephen bản tóm tắt chung nhỉ.
Giả sử mọi thứ đúng.
- Để xác nhận. - Không, đừng có nghĩ tất cả đều đúng.
- Để kiểm tra, cần kiểm tra. - Ừ. Cần thế.
Ừm, nó lên xuống như thường, vài phút trước chúng tôi rất hào hứng
vì số hạng trung tâm mới cho ra tức thì
chính xác những gì nó cần để có được luật bề mặt,
và rồi chúng tôi nhận ra chúng tôi… có thể đã thiếu vài số hạng.
Có vẻ ta sắp có kết quả tốt rồi.
Nhưng vẫn còn phải vượt khó.
- Có lẽ ta đã bỏ quên một cái khác. - Là gì?
Có một nghi vấn về F cộng trừ số hạng.
Ừ, tôi cũng thắc mắc về nó.
Nên có thể là do F cộng trừ số hạng khiến nó mất đi.
Chà, ta sẽ làm gì với nó vì…
Chà, tôi nghĩ tôi không ra kết quả gì với ba đạo hàm của ép-xi-lon…
- Mà chịu. - Nên kiểm tra lại.
Có một con số mà ta muốn.
Mười hai lần động lượng góc.
- Vậy tôi nghĩ đó là… - Hoặc phân kỳ của…
Rất khó để có được số đó, cực khó để có được số đó.
Nếu bạn thực sự ra được số đó…
Trên này.
Nó sẽ cho bạn biết rằng các lỗ đen có khả năng lưu trữ…
mọi thông tin có thể đã đánh mất…
Chắc có đường nào đó đâu đây.
Một bước tiến lớn để giải quyết nghịch lý thông tin.
Và Malcolm đã dùng tích phân từng phần để ra nó.
- Trái quy luật. - Ừ.
Nhưng, bằng cách dùng chuỗi phân kỳ của ba dạng…
- Làm giống được. - Sẽ có phương trình chính xác.
Và luôn có chỗ cho…
Có bao nhiêu trường vectơ Killing bảo giác trên hai mặt cầu?
- Ba! - Một số vô hạn?
Sáu!
Stephen là người rất thú vị để làm việc cùng vì…
Chắc ông ấy ít nói, nên mọi thứ ông ấy nói đều quan trọng.
Các trường vec-tơ Killing chính xác được định nghĩa toàn cầu,
có ba cái như vậy. Trường vec-tơ Killing được định nghĩa toàn cầu…
Ông ấy hay hỏi một câu mà thoạt tiên
tưởng như ông ấy chỉ đang làm rõ vấn đề nhưng thực chất hóa ra lại là
ông ấy có một ý tưởng hơi khác, hoặc là… đang đưa ra chút trực giác hoặc hiểu biết.
Sau đó, nó có thể khiến tất cả có phần bị bối rối
rồi mới biết là nó rất quan trọng.
Ừm, chúng tôi đã…
chúng tôi đang một mực tuân thủ chỉ thị của anh về việc
quên đi sự vô cực.
Ban đầu tôi đã đặt nền móng, có thể nói là đi vòng quanh ngọn núi
để cố tìm ra con đường tốt nhất leo lên tới đỉnh.
Thế rồi Stephen bảo: "Được rồi, giờ ta sẽ đi đường này".
Anh ấy táo bạo lắm.
Anh ấy không muốn mất quá nhiều thì giờ
để khám phá hết mọi trường hợp phụ và những khả năng khác nhau.
Anh ấy muốn đi thẳng vào trọng điểm.
Liệu vi đồng phôi có cho ra hết các en-trô-pi?
Vi đồng phôi nào cho ra en-trô-pi?
Vậy câu hỏi là vi đồng phôi nào…
Vấn đề này có lẽ quá khó để tự giải quyết
nhưng mỗi người có một cách tư duy về vạn vật
nên, ừm, mỗi người lại phần nào có quan điểm khác nhau
để cùng tranh luận.
Về cơ bản nó là E mũ i-n-phi quanh cái…
- Về cơ bản nó là… - E mũ i-n-phi nhưng làm sao đó…
Tôi có xu hướng đi thẳng đến kết luận cuối rồi mới tìm cách điền vào chỗ trống…
Thật sao?
Đó là một phương pháp luận đặc biệt khiến bạn dễ mắc phải sai sót
vì bạn đã quyết định sẵn câu trả lời bạn muốn là gì rồi.
Còn Malcolm thì thường sẽ, kiểu,
bắt đầu từ đầu rồi đi dần lên một cách hệ thống, nhưng cách đó lại có một vấn đề
là nếu bạn đi sai hướng, bạn sẽ không tới được đích.
Nên chắc chúng tôi bù trừ cho nhau.
Sasha là một sự bổ sung tuyệt vời.
Cô ấy khởi đầu là học viên cao học của Malcolm,
rồi cô ấy tiến bộ một cách tương đối ngoạn mục.
Chúng tôi đã tìm ra rồi nó biến mất, và độ mười ngày trước lại tìm ra
mà nó lại biến mất.
Chúng tôi đang đi đúng hướng,
nhưng hóa ra nó lại quá đỗi phức tạp.
- Tôi nghĩ đi lối này. - Lối này.
- Lẽ ra phải đem cái trực thăng. - Cô muốn xuống lối đó?
- Ý anh là đây hả? - Không.
NGÀY 12 THÁNG NĂM NĂM 2017
ĐÀI THIÊN VĂN HAYSTACK, MIT TRUNG TÂM XỬ LÝ DỮ LIỆU EHT
Đây là một lô hàng quốc tế thực sự phức tạp vì những gì diễn ra ở Chile.
- Biết đây là dữ liệu quan trọng chứ? - Ừ.
Tôi không thích nghe từ "phúc tạp" và "dữ liệu của anh" trong cùng một câu.
Mầm mống của sự hủy diệt đấy. Đây là dữ liệu mới được đưa tới.
Từ tận Chile, ba máy ghi, hai khe cắm, hai bộ.
- Dán nhãn đẹp đấy. - Vincent?
Photon từ Chile này. Kết đông.
Khi chúng tôi có được dữ liệu từ các kính thiên văn,
lượng dữ liệu là cực kỳ lớn.
Chúng tôi thực sự phải đo lường từng sóng,
từng chỗ hõm và ngọn của các sóng khi chúng tới kính thiên văn.
Chúng tôi phải ghi lại nó một cách chính xác rồi sau đó ghép từng mặt sóng
với mặt sóng tương ứng từ kính thiên văn khác cách nửa vòng trái đất.
Được rồi, bổ sung mới nhất từ ALMA. Ở đây còn gì nữa nào?
Chúng tôi đang tạo ra khoảng 1,5 petabyte dữ liệu
qua mỗi đêm quan sát.
- Được rồi. - Ừ, sau khi ta dọn…
Đó là lượng dữ liệu qua mỗi đêm quan sát lớn nhất, vượt trội
so với mọi thí nghiệm vật lý trong lịch sử khoa học.
Tôi muốn xem…
Rồi, vậy đây là nguyên bộ ALMA…
Chúng tôi đem hết dữ liệu về,
đem hết các ổ đĩa về một siêu máy tính,
một cái nằm ở Đài thiên văn Haystack của MIT,
cái kia ở Viện Thiên văn học Vô tuyến Max Planck
ở Bonn, Đức. Rồi giữa hai địa điểm đó, chúng tôi xử lý, nghiên cứu mọi dữ liệu.
Đây là cách làm ra kính thiên văn kích cỡ trái đất.
Nó như một bản đồ toàn cầu vậy.
Rồi, ở trên này ta có các mô-đun được ghi lại ở Mexico,
mấy cái này cũng từ Mexico, cái này từ Arizona,
cái này thì từ Tây Ban Nha,
cái này thì từ Hawaii.
Chúng tôi không xử lý được chút nào ở Nam Cực. Trạm Nam Cực giờ đóng cửa rồi.
Không gì đáp hay bay được.
Toàn bộ dữ liệu đều đang kết đông sâu cho tới tháng Mười.
Đây là nơi tập hợp toàn bộ các dữ liệu để thu được các kết quả dữ liệu cuối.
Tức nó đang diễn ra. Khó tin vì đã rất lâu rồi nhưng đúng vậy.
Tạm bỏ nó đi và cứ thử đưa đường nền vào xem.
Khi anh chỉnh lại các tính toán pha thủ công, phần này sẽ rõ hơn…
và thậm chí cả tỉ số tín hiệu trên nhiễu và độ biên cũng sẽ tăng.
Thật sự tuyệt vời.
Chúng tôi đang thu được những độ nhạy
và độ phân giải mà chúng tôi đã tìm kiếm khoảng một thập kỷ.
Đối với cá nhân tôi,
đây là thời khắc đầy lo lắng.
Chúng tôi đã làm việc rất lâu vì kết quả này.
Mà thậm chí giờ chúng tôi vẫn chưa biết chúng tôi đang có những gì.
ĐẠI HỌC NOTTINGHAM NOTTINGHAM, ANH
TÒA NHÀ VẬT LÝ
PHÒNG THÍ NGHIỆM LỖ ĐEN
Lỗ đen là thứ nằm ngoài tầm với.
Chúng tôi không biết những phương trình mình đang dùng
có thực sự mô tả một lỗ đen không.
Đó là điều không thể trực tiếp thử, là vấn đề nan giải chúng tôi đang gặp.
Trong phòng thí nghiệm của tôi,
tôi có một mô hình bắt chước một số đặc điểm của lỗ đen.
Dĩ nhiên nó chả phải lỗ đen thật, thế hơi nguy hiểm.
Thứ chúng tôi thực sự có là một bể nước khổng lồ.
Có cái vòng xoáy này hình thành ngay chính giữa bể.
Với những dao động nhỏ trên bề mặt, trông nó sẽ giống như một lỗ đen xoay.
Có những yếu tố vật lý học liên quan tới đường chân trời:
Sự bẻ cong của ánh sáng, bức xạ Hawking,
siêu bức xạ.
Đều là những kiểu hiệu ứng mô phỏng được.
Mọi hiệu ứng xảy ra ngoài chân trời sự kiện.
Sau cùng, bạn sẽ thấy một hiệu ứng đã được dự đoán nhiều năm
nhưng chưa hề có xác nhận thực nghiệm nào.
Đó là vật lý học thực sự. Nó đã được phát hiện ra.
Hiện giờ, những gì ta biết về lỗ đen là có giới hạn,
nhưng tôi là nhà khoa học nên đây là môi trường không thể tốt hơn cho tôi.
Chúng tôi đang có vũ trụ trên một đĩa Petri.
Và nó chứa đựng những hiểu biết sâu xa mới mẻ tuyệt diệu,
đang chờ được khám phá.
BỐN THÁNG SAU KHI TỚI NƠI TRÚ ẨN CỦA HAWKING - 25 THÁNG MỘT NĂM 2018
Vậy là zê-ta trừ zê-ta ngã Y,
và cái này bao hàm một ép-xi-lon hai phẩy, cái kia bao hàm một ép-xi-lon một phẩy.
- Vậy nó sẽ là, kiểu, một trên W dương. - Nó sẽ là một trên W dương…
Tức là ta phải tính nó với W dương,
anh chắc là không còn gì chứ?
Không còn gì đâu.
Không hề, vì chỉ cái số hạng một trên W dương đóng góp được thôi.
- Ừ. - Ta cần cái một trên W dương đó.
Tức phải tính được nó để cấp lệnh W dương.
Không.
Không, vì ta cần một trên W dương trong hàm bị tích.
- À ừ. - Vì khoảng của W dương là bằng không.
Nên nếu ta không có một trên W dương ta sẽ ra bằng không.
- Ta không hiểu cái này ở Brinsop đây. - Ừ, chắc thế thật.
Ở Brinsop, ta tưởng mọi thứ khá đơn giản, ta không phải nghĩ gì nhiều.
Nhưng từ sau đó, ta đã phát hiện ra đủ thứ khác
góp phần và làm vấn đề phức tạp hơn.
Ở Brinsop, ta đã tưởng là ta tính được bằng tay.
Anh biết đấy, mười trang giấy.
Hóa ra đây lại là một trong những
phép tính dài nhất mà mỗi người chúng ta từng làm.
Chính xác đấy.
Có 1,050 số hạng.
Một ngàn không trăm năm mươi số hạng? Ta không thể thêm 1,050 số hạng
mà không nhầm chỗ nào được.
Hoặc tôi không thể. Có khi Malcolm cũng thế.
Chắc tôi làm được nửa chỗ đó, nhưng…
Chả là, một tháng trước,
chúng tôi đã nhận ra là chúng tôi sẽ phải dùng máy tính.
Về cơ bản là để bổ sung hàng ngàn số hạng;
nếu tất cả cộng lại đúng bằng 12-J,
thì nghĩa là tóc trên lỗ đen
là đủ để tái thiết hoàn toàn theo cách nó đã được tạo ra.
Nó sẽ giúp nhiều để giải mã nghịch lý thông tin.
Nhưng chúng tôi chưa thấy điều đó.
Tức là hoặc chương trình máy tính của chúng tôi bị lỗi,
đầu vào bị lỗi, hoặc việc phân tích khái niệm vấn đề này của chúng tôi có lỗi.
Và mức độ lạc quan của chúng tôi cứ trồi sụt liên tục.
Chúng tôi phải tin rồi sẽ tìm ra lời giải đáp thích đáng
vì lý do rất đơn giản
là nếu chúng tôi không tin thì đã không bỏ nhiều công đến thế.
- Chúng tôi đang nỗ lực. - Ừ, ta đang nỗ lực.
Và chúng tôi nỗ lực là vì chúng tôi tin.
Nếu không tin, có khi chúng tôi đã…
- Bỏ được mấy tháng. - …đã nản hơn.
Tôi là người lạc quan.
Nhưng tôi nghĩ ta đang thiếu một thứ khá… ta đang thiếu một số hạng hoặc gì đó.
Hoặc ý tưởng.
Hoặc một ý tưởng hay gì đó. Chỉ là chưa thêm mọi thứ vào đúng cách.
Nghịch lý thông tin nói rằng vì các lỗ đen
nên vũ trụ
không thể được mô tả
chính xác theo các định luật vật lý.
Tôi thì đặt cược vào ý tưởng là
có các định luật vật lý và chúng tôi sẽ tìm ra chúng là gì.
Nhưng việc của chúng tôi chưa xong.
Theo tôi, thật thú vị khi các quan sát
không đi theo sự hình dung thông thường của ta về cách mọi thứ vận hành.
NHÀ THIÊN VĂN HỌC
Và đó là khi người ta sẽ bắt đầu tìm kiếm
những lời lý giải kỳ lạ hơn.
Và đó là điều đã xảy ra với câu chuyện về lỗ đen.
Lỗ đen ban đầu là thứ cực kỳ
chuyên môn, thuộc về toán học, cực kỳ khó chấp nhận,
nhưng dần dà theo thời gian,
có những sự quan sát hết sức phi lý.
Lỗ đen là lời giải thích hợp lý nhất cho thứ quan sát được.
Thứ còn khá gây tranh cãi là lỗ đen siêu khối lượng,
nặng gấp một triệu tới một tỷ lần mặt trời.
Có thể trung tâm mọi thiên hà đều có lỗ đen siêu khối lượng.
Kể cả thiên hà của ta.
Điều đó khá là gây tranh cãi,
và đó chắc chắn là cái ý tưởng khiến tôi vô cùng quan tâm.
Và tôi đang nghiên cứu một công nghệ, nhóm của tôi cùng nhóm ở Đức,
mà về nguyên tắc sẽ tìm ra được câu trả lời.
Đó là hồi Đài thiên văn Keck vừa khai trương ở Hawaii.
Khá tuyệt khi một kính thiên văn cỡ lớn
lại cho ta tí toáy với các dụng cụ của nó.
Thế mà lại được. Đột nhiên chúng tôi thấy trung tâm thiên hà,
những vì sao ở trung tâm thiên hà.
Nếu ở đó có một lỗ đen nặng gấp vài triệu lần mặt trời
thì những vì sao đó sẽ di chuyển cực nhanh.
Chín mươi lăm là số đo đầu tiên.
Rồi chín mươi sáu, chúng tôi thấy bức ảnh thứ hai, và ôi Chúa ơi!
Những vì sao đó hoàn toàn không ở đúng một chỗ.
Những vì sao đó dịch chuyển!
Rồi chín mươi tám, 99, khi đó đã rõ
là các vì sao ở rất gần nhau bắt đầu vẽ đường cong.
Đường cong đó hướng ta tới lỗ đen.
Chúng tôi thấy ba vì sao vẽ đường cong, tức là như ba mũi tên
và chúng đều giao ở cùng một điểm.
Phải cần một thứ khổng lồ
mới điều hướng được quỹ đạo với chu kỳ ngắn kiểu đó.
Khó mà nghĩ ra được thứ gì khác nằm ở trung tâm của thiên hà
ngoài một lỗ đen siêu khối lượng.
Chúng tôi sắp khám phá ra nó rồi.
Bạn cảm nhận được nó.
THI LẬP TRÌNH ẢNH EHT NGÀY 12 THÁNG MƯỜI NĂM 2017
- Ba bốn năm. - Không, tôi nghĩ là Kazu bảo…
Ừ, nhưng hôm qua Kazu bảo tôi xem tấm 120
nên ta mới đang xem tấm đó.
Vậy đây là tấm 3C345 à?
- Ừ. - Rồi.
Việc chúng tôi đang hướng EHT lên cao
để thấy thứ, ừm, chưa ai từng thấy nghĩa là
cần phát triển một bộ công cụ hoàn toàn mới.
Sẽ dễ hơn nhiều nếu bắt đầu với tầm nhìn rộng…
Chúng tôi phải dựng lại một ảnh với đủ độ chính xác
để tin được thứ đang thấy.
…nhỏ rồi sẽ thấy những kết cấu lạ.
Ừ, nói chung tôi không có ảnh tải trên thước quang học với tất cả cùng…
Thế này, khi ta chụp ảnh bằng máy ảnh,
bạn sẽ tin nó phản ánh chính xác hiện thực, đúng không?
Chính mắt bạn trông thấy cảnh đó nên bạn nghĩ: "Ừ, trông giống nhau đấy".
Nhưng khi chúng tôi chụp ảnh lỗ đen bằng EHT,
chúng tôi không thấy được nó, không biết tấm ảnh mình thu được
có đúng hình dạng của lỗ đen không.
Làm sao để đánh giá hình ảnh đúng là thế nào?
Vậy cái nào mới đúng? Ý tôi là, nói chung,
cái nào mới đúng? Mọi người biết đấy, người ta đăng…
Cách chúng tôi tiếp cận vấn đề là chia các đội ra
thành nhiều nhóm và cấm bàn nhau.
Chúng tôi tạo dữ liệu từ nhiều kiểu hình ảnh khác nhau,
dữ liệu thực tế như thứ chúng tôi thu được từ EHT,
rồi đưa ra cho các nhóm mà không công bố ảnh thực
rồi bảo: "Cố hết sức đi, tìm ảnh tốt nhất từ dữ liệu này đi".
Chuyện diễn ra trong phòng Đội Một sẽ ở lại trong phòng Đội Một, đúng không?
Nếu tôi thấy hình của một đội khác,
tôi có thể sẽ tìm cách đẩy các thuật toán hình ảnh,
thậm chí theo tiềm thức, theo hướng nghiêng về phía hình ảnh đó.
Nhìn mấy thanh sai số biên độ kìa.
Chúng tôi muốn có thật là nhiều vòng ảnh hóa và lọc quá trình ảnh hóa đó
trước khi thực sự so sánh các ảnh.
Ta nhìn đủ những hình ảnh khác nhau với cùng một dữ liệu,
một trận quyết đấu của tình yêu…
Chúng tôi có thể so sánh chéo các thuật toán khác nhau giữa các đội.
Để nếu bắt đầu có được sự hội tụ,
khi đó chúng tôi sẽ biết nên làm tương tự với Sag-A* và M87.
Còn đây là biên độ cuối thấp.
- Có một sự khác biệt rất lớn. - Đây là cách nhau ba hôm.
Ừ, nhưng nguồn không thay đổi nhiều và ta không đổi tốc độ ánh sáng được.
Nhưng mọi người biết đấy, màu xanh và cam là từ cùng một ngày, cùng một thời điểm…
Với Đội Hai, theo tôi là chúng tôi đã gặp khó khăn.
Tôi cảm thấy nguồn dữ liệu chưa sẵn sàng,
chưa được hiệu chỉnh tốt để thực hiện việc ảnh hóa.
Nên vẫn còn nhiều việc phải làm.
Tôi chỉ tình cờ đang xem trang web Guardian khoảng lúc nửa đêm, đêm ngày 13,
thì thấy họ ra thông báo.
Chỉ vậy thôi.
Chúng tôi đang bàn nhau tới gặp anh ấy.
QUA ĐỜI Ở TUỔI 76
Vì chúng tôi thấy lo, và vì
chúng tôi biết là việc nghiên cứu sẽ giúp anh ấy thấy phấn khởi hơn.
Chúng tôi cứ bảo nhau là ngay khi có tiến triển,
chúng tôi sẽ bay thẳng về Anh để bảo ông ấy và bàn bước tiếp theo với ông ấy.
Ông ấy sẽ mừng lắm khi biết là chúng tôi đã có tiến triển với dự án này.
Nhưng thật không may là chúng tôi đã không tới kịp.
- Mỗi người tư duy một kiểu… - Ừ.
…và anh ấy có cách tư duy về mọi thứ rất riêng
nhưng chúng tôi sẽ không có cơ hội tiếp cận tâm trí anh ấy nữa.
Đó là một mất mát to lớn.
Có một kiểu tình bạn đặc biệt
bắt nguồn từ sự hợp tác và khám phá khoa học
mà theo kinh nghiệm của tôi là không giống kiểu tình bạn nào khác.
Và… khi có một, bạn biết đấy,
về mặt khoa học,
một sự tương tác về mặt khoa học hữu ích
với một người trong suốt nhiều thập kỷ
rồi phải mất đi người ấy,
cảm giác đó rất buồn.
Nó không giống kiểu buồn khi mất đi một người thân hoặc… nhưng nó…
nó…
nó là điều đặc biệt nên khi mất đi nó, ta thấy rất buồn.
Bạn thử tưởng tượng bạn đang trôi lơ lửng gần hai lỗ đen đã va chạm.
Khi chúng đi theo quỹ đạo, không-thời gian bắt đầu rung lên để đáp lại.
Chúng như mấy cái dùi trên mặt trống. Mặt trống chính là không-thời gian.
Nó bắt đầu rung lên.
Sóng hấp dẫn, ép chặt rồi kéo giãn không gian.
Về nguyên lý, chúng sẽ bật vào màng nhĩ của bạn,
bạn sẽ nghe được chúng mặc dù nó là khoảng không.
Sóng hấp dẫn thực chất giống như một âm thanh ở môi trường không-thời gian.
Và đó là phát hiện vĩ đại nhất năm 2015.
Thí nghiệm LIGO đã ghi lại sự va chạm giữa hai lỗ đen tối hoàn toàn.
Một phần năm giây cuối cùng
trước khi hai lỗ đen hợp nhất rồi chìm vào yên lặng thành một lỗ đen lớn hơn.
Điều đó thật kinh ngạc. Trước đó, bằng chứng duy nhất chúng tôi có về lỗ đen
là điều chúng làm với môi trường của chúng. Thứ này trực diện hơn.
Bằng chứng hoàn toàn trực diện đầu tiên,
không chỉ về sự tồn tại của các lỗ đen
mà là về sự tồn tại của một cặp lỗ đen.
Tín hiệu này xuất hiện sau khi di chuyển hơn một tỉ năm và họ đã ghi lại được.
Thực sự là một phát hiện quá đỗi phi thường.
Tôi chủ yếu nghiên cứu lý thuyết về cách các lỗ đen va chạm,
âm thanh của việc đó, mô phỏng âm thanh đó và tìm hiểu động lực của quỹ đạo lỗ đen.
Sóng hấp dẫn đã lắng xuống nhiều, đến mức khi chạm tới trái đất,
thí nghiệm chỉ còn thu được vài quỹ đạo cuối cùng.
Để hiểu sâu hơn và nghe được sự tiếp cận,
nhóm tôi đã thực hiện phép xấp xỉ của vài phút cuối cùng đó.
Lắng nghe khoảng tiếp cận dài hơn
sẽ biết các lỗ đen có động lực đáng chú ý hơn không,
có chuyển động phức tạp hơn không.
Trường hợp này, hai lỗ đen không chỉ khác về khối lượng,
chúng không chỉ nằm trên một quỹ đạo phức tạp hơn
mà chúng còn đang xoay tròn.
Hệ thống này bắt đầu xoay trong không gian
và bạn nghe thấy nó trầm dần xuống khi sóng hấp dẫn tỏa đi xa khỏi bạn,
và ồn hơn khi chúng tỏa về phía bạn.
Và đó là toàn bộ chi tiết chúng tôi rút ra được
từ âm thanh sóng hấp dẫn chỉ nhờ nghe.
Rồi chúng ồn dần lên, nhanh lên, ngay trước khi chúng hợp nhất.
Rồi nó yên lặng, thành một lỗ đen lớn.
Có một niềm hạnh phúc rất "người", thấu tận tim gan, khi được trải nghiệm
một đoạn ghi âm như thế.
Về mặt nào đó, nó làm lỗ đen trở nên thật hơn.
Thật tuyệt khi sống ở thời này:
Khi thực sự đang ở đỉnh điểm của việc "không biết", thế rồi khám phá ra.
DỮ LIỆU LỖ ĐEN M87 SẴN SÀNG ẢNH HÓA NGÀY NĂM THÁNG SÁU NĂM 2018
Được rồi, mọi người, ta sẽ công bố dữ liệu nhé.
Thời khắc quan trọng này, làm thôi.
Rồi, tôi sẽ nêu tên tất cả những ai trong nhóm hợp tác tại phần chú thích này.
Mục tiêu cuối là thu được hình chụp nhanh về thực tế: Lỗ đen thực sự trông ra sao.
Lỗ đen ở trung tâm thiên hà bao bọc bởi lớp plasma rực nóng này,
nên sẽ có ánh sáng phát ra từ sau lỗ đen, từ đằng trước nó và từ mọi hướng.
Chúng bẻ cong không-thời gian đến nỗi cả luồng sáng từ đằng sau lỗ đen
cũng bị bẻ cong quanh nó để tới mắt người quan sát.
Hãy tưởng tượng một số photon sẽ ở đủ xa để chúng tới mắt bạn,
một số thì ở gần đường chân trời nên sẽ bị bẻ cong vào trong,
và một số sẽ ở quá gần nên chúng sẽ rơi vào bên trong lỗ đen.
Nên phần bóng của lỗ đen sẽ là một vùng hình tròn
có độ sáng giảm dần với một vòng ánh sáng bao quanh.
Thực sự đặc biệt khi có thể kết luận đanh thép như vậy về một thứ chưa ai thấy.
Ừm, nếu anh sắp tạo ảnh, anh phải vào phòng khác đi…
- Ừ. - …để ta bắt đầu cùng lúc.
Đội Ảnh Một!
Rồi, mà ngày nào có độ phủ tốt nhất thế? Tôi đang làm ảnh 3601.
- Tôi cũng định làm 3601. - Tôi nữa.
- Rồi, ta sẵn sàng chưa? - Tôi choáng quá.
Chúa ơi, từ từ, nên đóng cửa chứ, sẵn sàng chưa?
Khoan, đang có chuyện gì thế?
Ta đang chuẩn bị tạo ảnh!
Ta có thể từ từ một chút được không?
Ờ, trước hết là không.
Shep, đóng cửa đi!
Ôi, Chúa ơi!
- Michael, bắt đầu nhé?! Anh không cần… - Đợi Michael đi.
Mỗi người cứ bám theo quỹ đạo riêng
rồi, ừm, 20 phút nữa tụ lại được không?
- Không. - Tôi chỉ nghĩ đây là lúc trọng đại
nên tôi nghĩ là với tôi, ý tôi chỉ là, kiểu,
tôi nghĩ sẽ vui nếu ta cùng làm tấm đầu, thấy nó rồi từng người quay ra tự sửa sau.
Ý là, nó quá hấp dẫn để… Anh muốn làm một mình hả?
Tôi muốn tất cả cùng thấy để ta, kiểu, hiểu được dữ liệu đó.
- Sẵn sàng chưa? - Sẵn sàng.
Sẽ không được đâu!
Làm rõ hình nào!
Sẵn sàng chưa?
Chuẩn bị.
- Đăng! - Đăng!
Ôi, Chúa ơi! Ta bấm "đăng" rồi!
Nó như cái bánh quế ấy.
Trông hay ho ra phết đấy chứ.
Cái bánh quế sao rồi?
Cái của Andrew đẹp đó nhưng…
không có chỉnh sửa gì cả.
Tôi để độ nén cao quá.
Daniel và tôi đều có tấm hình kiểu này, với…
Tôi thu được khi chỉ dùng biên độ cuối.
- Chỉ thế á? - Chúa ơi, chi-bình phương kìa!
- Khá đấy chứ! - Độ phủ cũng hơn.
Rồi tấm này, sau vài lần lặp lại nữa
trông sẽ mịn hơn và khử được vài cái mở rộng vớ vẩn.
- Dải tần thấp hết à? - Ừ.
- Chỉ một hôm thôi à? - Chỉ một hôm thôi.
- Biết gì không… - Khá là gợi nhớ đấy.
Ừm, có vẻ là…
- Khử hết ngoại lệ trong biên độ chưa? - Tôi không đụng vào gì cả.
Được đấy, mọi người. Được của nó đấy.
- Từ từ, tấm nào? - Đây là của Katie.
Đó, trông nó có phần khác
vì mấy anh có điểm sáng nghiêng hơn về phía này.
Rồi, nói thật nhé?
Đây, ta đều thu được, kiểu, một hình lưỡi liềm kích cỡ có vẻ chuẩn…
- Thế kích cỡ của nó là bao nhiêu, kiểu… - Tấm này là cỡ 40.
- Ừ. - Ta chốt vậy đi.
Đó là khi ta dự tính M87 có khối lượng lớn gấp sáu tỉ lần mặt trời.
Khi khối lượng lớn.
Biết đây là gì không? Đây là thước đo khối lượng lỗ đen.
Rồi, nói thật, nếu thu được thứ gần giống thứ này với mọi ngày…
Ê, mọi người chỉ được rời phòng này nếu tất cả lại đó chụp một tấm.
Có thể đã tệ hơn mà!
Tôi đủ thấp để đứng đây chứ?
Phải chụp thứ này đấy!
Ta đang ở thời điểm
mà mọi thứ có thể vô tình xấu đi.
Hiểu chứ, nên tôi đã chụp một tấm bằng máy tôi, chụp thứ có trên màn hình.
Mai gặp nhé, mai ta làm ảnh hóa thêm.
Chỉ cần một trong các tấm ảnh này
bị gửi cho nhầm người thôi
là họ sẽ xem nó, họ sẽ đo nó qua màn hình
rồi họ sẽ viết báo cáo luôn. Tôi đảm bảo đấy.
Phải thực hiện lệnh cấm vận toàn diện, 100%.
Không ai ngoài nhóm hợp tác EHT được xem cái gì hết,
mọi thứ xảy ra ở đây
không được ra khỏi Đội Một.
Điên thật đấy.
Sai hết, tôi chắc là sai hết rồi, nhưng nếu thành công được
thì sẽ rất tuyệt.
Mọi thứ đang suôn sẻ.
Chúng tôi nghĩ là chúng tôi đã thực hiện được phần này của dự án.
BRINSOP COURT, ANH NGÀY 16 THÁNG CHÍN NĂM 2018
Chúng tôi đã thu được đáp án chúng tôi nhắm tới là 12J.
Chỉ còn chút việc phải làm.
Tôi nghĩ cái quan trọng duy nhất là 3,5.
- Là 3,5 à? - Ừ.
Gặp cô vui quá.
- Sasha à! - A, chào, anh đã tới rồi à!
Ừ, chúng tôi tính chắc được năm trang rồi,
cô đến trễ đấy!
Cho cô đi cất đồ rồi vào phòng vệ sinh.
Không sao, các anh cần tôi mà.
- Không có thời gian đâu. - Ừ.
Rồi…
Thế ta làm tới đâu rồi? Kiểu, còn cần làm gì nữa?
Theo tôi thì chỉ còn mấy việc
là hiểu phép G dương trừ P này.
- Rồi. - Ừ. Và đường chân trời trước đó.
- Và nó. Còn ai nghĩ ra gì không? - Không, thế thôi.
Quay lại Brinsop, sau một năm.
Năm ngoái chúng tôi tưởng sẽ khá nhẹ nhàng, sẽ làm thêm vài tuần rồi chỉ
cộng hết các số hạng để có đáp án mình muốn. Nhưng qua một năm ngoái,
chúng tôi nhận ra nó phức tạp hơn nhiều.
T-trái trên T-phải cộng T-trái…
Chúng tôi nhận ra có cả triệu số hạng nên hai tuần là không đủ
và chúng tôi mới dùng máy tính lần đầu nên không hiệu quả.
Một trên Y.
Rồi chúng tôi nhận ra có thể chia nhỏ phương trình,
có thể chia nhỏ nó làm một phần khả tích và một phần không.
Có lẽ đó là bước đột phá.
Chúng tôi phải nhận ra là đã có gần đủ mọi thứ mình cần
nhưng vì sao đó vẫn còn một vài số hạng bị thiếu, chắc vậy.
N, D ở đây…
Chúng tôi phát hiện ra là phương trình này là tổng các biến số điện tích quán tính
và các biến số vận tốc góc của đường chân trời.
Và, khi tính ra, sẽ ra được 12J.
Trước chúng tôi chỉ có vài số hạng vận tốc góc đường chân trời.
Và không có đủ thì nó không khả tích.
Giờ chúng tôi đã tìm ra một bức tranh vật lý đầy đủ
và một cách hay để thu được 12J
nên giờ sẽ là, ừm, những bước cuối,
khâu hoàn thiện để đảm bảo tin được nó.
Tôi chỉ rất buồn là Stephen không thể theo được đến tận cùng.
Hẳn ông ấy sẽ phấn khởi lắm.
Lạ lắm, vật lý có thể trở nên rất đỗi cá nhân.
Một trong những điều buồn nhất khi Stephen qua đời giữa quá trình này là
nếu được, chả thể báo anh ấy.
Một chai lên trước…
Vì Stephen.
Một trong những điều ấn tượng và tuyệt vời nhất về Stephen
là cách anh ấy thực sự…
quan tâm… đến những câu hỏi này.
Chúng tôi biết theo cách nào đó, bên trong lỗ đen rất khác.
Nên phần thưởng sẽ thực sự to lớn nếu bạn tìm ra được.
Bản chất không-thời gian.
Chuẩn rồi đấy.
Hawking đã để lại cho chúng tôi manh mối lớn nhất mà chúng tôi có.
Nếu cái dự án chúng tôi đang làm đây
thành công, việc đó sẽ như dựng một bảng hiệu khổng lồ đề chữ:
"Đi hướng này có vàng".
Bạn nhìn lên bầu trời đêm
và dĩ nhiên bạn không thấy chúng.
Nhưng bạn biết chúng ở trên đó. Gần như chế giễu ta:
"Tìm hiểu tôi đi xem nào".
ĐÀI THIÊN VĂN NEROC HAYSTACK
- Tôi muốn kiểm tra âm thanh. - Anh nghe thấy chứ?
Có, tôi nghe được.
- Monica, nghe được chứ? - Ừ. Chào!
Rồi, tôi chỉ muốn bắt đầu
cuộc họp trực tuyến đầu tiên bằng việc công bố những hình ảnh đầu tiên về M87.
Tất cả các tấm hình đều rất nhất quán, đều có chi tiết giống phần bóng.
Kết quả rất đáng khích lệ.
Chà, thành công rồi. Ý là, chắc chắn thành công rồi.
Chúng tôi thấy vòng đó,
nhưng sau đó thực ra bạn phải rất hoài nghi.
Ừm, tôi rất muốn thấy nó nên đó là điều khiến tôi cực kỳ hồ nghi
về mình và thứ tôi trông thấy.
Theo tôi gọi cái đó là phần bóng được, xin phép nói vậy, cái ta thấy ở giữa ấy,
nhưng ta phải thực sự cẩn trọng về thứ ta nghĩ ta đang thấy.
- Ta sẽ xem hình của các đội khác chứ? - Không.
Phải đợi lúc chúng tôi gặp nhau ở hội thảo ảnh hóa để xem xét kỹ ảnh của từng đội…
Đêm qua tôi không ngủ nổi vì tôi háo hức quá.
Ý tôi là, tôi đã đợi tập dữ liệu và tấm ảnh này tám năm trời rồi.
Rất mừng vì chúng tôi thu được kết quả khá nhất quán,
và tôi háo hức xem các đội khác đang làm gì.
Chúng tôi đều giữ bí mật khá giỏi.
Đội Ảnh hóa Ba đã chủ yếu áp dụng một kỹ thuật tiêu chuẩn,
đó là dùng một thuật toán gọi là Clean.
Đội đang tạo ảnh của chúng tôi gồm khoảng sáu người.
Chúng tôi nhìn chung đều nhất trí về phần trung tâm của tấm ảnh.
Sẽ thú vị khi thấy các đội khác dùng "en-trô-pi cực đại"
và một số phương pháp khác đem gì đến vào tuần tới.
Chúng tôi mong là chúng sẽ nhất quán. Chúng tôi đang cố cẩn trọng hết mức.
Việc tệ nhất sẽ là tuyên bố chúng tôi đã thấy phần bóng của lỗ đen
rồi mới biết đó là ảnh giả.
Hiện trong nội bộ Đội Một,
chúng tôi khá tự tin về những kết cấu thu được.
Chúng tôi thấy khá ổn về sự nhất quán giữa các tấm ảnh
nhưng chúng tôi chưa thấy gì từ các đội khác, nên
có khả năng mọi thứ sẽ là… một đại… đại thảm họa khi các đội đem ảnh ra so.
Tôi còn hơi lo về kế hoạch tiếp theo của ta nữa, nếu có toàn ảnh khác nhau ấy?
Ừ.
HỘI THẢO SO SÁNH ẢNH EHT NGÀY 23 THÁNG BẢY NĂM 2018
Chào buổi sáng!
- Khỏe chứ? - Cũng ổn.
Chào, hân hạnh.
Rất vui được gặp anh.
Rồi, tôi mong chờ quá.
- Chào! - Chào.
- Vui vì đã gặp anh. - Tôi cũng thế.
Tôi là Katie.
- Hân hạnh! - Hân hạnh!
Cảm ơn đã đến tận đây!
Giây phút vô cùng háo hức. Lần đầu tiên, chúng tôi sẽ thấy liệu
các đội có thấy cùng một cấu trúc cơ bản. Tôi chưa thấy kết quả của đội khác.
Nên đây là khoảnh khắc rất Giáng sinh, rất Hanukkah, phải không?
Ý là, bạn biết đấy, đây là lúc bạn được mở quà, bạn được bóc quà.
Có ngựa pony chứ? Chịu.
Sau đó tôi tự hiệu chỉnh rồi đến biên độ cộng pha cuối.
Ừ.
Tôi hơi bị nổi da gà một chút.
Tôi đợi giây phút này chắc phải mười năm rồi.
VẬT LÝ HỌC THIÊN THỂ/EHT
Tôi tạo mô hình hố đen đã mười năm rồi,
ừm, và giờ rốt cuộc nó đã thành sự thực.
Thử xem ta sẽ làm được gì nếu ta chỉ dùng đúng một kịch bản đó
mà không thay đổi, không hiệu chỉnh gì cả, xem kết quả sẽ ra sao.
Ừ. Chắc sẽ hay lắm đấy.
Do tò mò thôi. Để xem ta có thể dựng được một kịch bản có thể mãi…
…tất cả theo cỡ một phần triệu cung giây.
Nên thực sự nó có vẻ, kiểu như, lấp đầy phần chân không hơn.
Tôi đoán ta có hai phương án phản hồi lại đường nền số không.
Và cả hai đều cho ra cùng một hình ảnh, đúng không?
Dùng nó trong đó phi lý lắm.
Thật ra là có đấy, chúng cho thêm thông tin mà.
Mà nó có thể hoàn toàn chả liên quan…
Michael, tôi vẫn chưa nhận được ảnh của Đội Ba, có cần nhắn họ không?
Được rồi.
- Khi đó sẽ tệ hơn nhiều… - Ừ.
Xin lỗi, hỏi nhanh chút. Cô cần bao lâu nữa mới sẵn sàng?
- Tôi chả biết nữa… - Tầm 15 phút hả?
- Ừ, nếu ở đây mọi thứ suôn sẻ. - Đội Ba thì cần bao lâu?
Vài phút thôi nếu suôn sẻ.
Cứ làm vậy đi, anh có thể xem số, nếu trông ổn…
Được rồi.
- Chào, tôi… - Tôi sẵn sàng rồi, ừ.
Được rồi, trước tiên là chúng tôi đã làm so sánh chuẩn hóa tương quan chéo
giữa tất cả các hình ảnh.
Giá trị một sẽ là sự nhất quán hoàn hảo giữa hai tấm ảnh,
không thì khá tệ. Sẵn sàng cho khoảnh khắc sự thật chưa?
Được rồi, để tôi kéo xuống nhé.
Ôi, Chúa ơi.
Trông kìa.
Chà!
Là M87 đấy!
Chúng tôi đã so sánh, về cơ bản là từng điểm ảnh, xem các hình giống tới đâu.
Các đội chưa hề bàn luận với nhau
nhưng những con số này cho thấy dù vậy,
chúng tôi rõ ràng đều đang thấy cùng một cấu trúc, nên thật sự hứa hẹn.
Giây phút đó xúc động bất ngờ.
Bạn biết nó từ góc độ toán học
và chúng tôi đã xem những tấm ảnh khá giống mô hình của mình.
Nhưng khi bạn nhìn nó và bạn phải tự nhủ rằng nó là dữ liệu thực,
rằng thứ bạn đang thấy không phải một mô hình mà thực sự là một lỗ đen,
tôi cứ đứng đó, cầm điện thoại, chăm chăm nhìn nó hàng giờ.
Bây giờ, điều phải xảy ra là
cả nhóm hợp tác này phải họp lại và thống nhất.
Đây là vĩ độ tương tự như ALMA…
Đây là bước cực kỳ quan trọng của dự án.
Chúng tôi phải họp những con người với nền tảng rất khác lại để nhất trí một thứ
sẽ đại diện cho việc nghiên cứu của 200, 250 con người.
Câu hỏi đó rất hay. Theo tôi điều tốt nhất sẽ là…
Bạn rất dễ bị mất sự tín nhiệm.
Mà EHT đã mất hàng năm để tạo dựng sự tín nhiệm. Chúng tôi phải làm cho đúng.
Làm sao để quyết được bản chất mấu chốt là gì? Chúng tôi đều thống nhất về cái gì?
Đó là một cuộc tranh luận có thể gây tranh cãi.
Và nó có lẽ chưa hoàn toàn ngã ngũ.
15:30 - 17:00 PHIÊN HỘI THẢO: TỜ II VÀ IV
Vâng, chúng tôi muốn thấy một… hình ảnh duy nhất
nhưng cũng muốn trưng ra các biến thể.
- Vâng, một sự thỏa hiệp ta phải đưa ra. - Một thứ dùng được. Thứ mà dùng được.
Theo tôi không phải thứ ta muốn trưng ra mà ta nên chọn tập dữ liệu tốt nhất
và tấm ảnh đẹp nhất của nó
để ai muốn thực hiện lại cũng dễ dàng tái tạo được.
Tôi khá ưng tấm ảnh lấy trung bình nhưng vì nó chả nhất quán với dữ liệu nào
nên liệu ta có dùng ảnh này để thực hiện, ví dụ để ước lượng thông số không?
Tất cả đều tới với mức độ đầu tư riêng, những kỳ vọng riêng,
nên quan trọng là phải thuyết phục nhau và thúc đẩy nhau tìm ra hướng đi tiếp.
Anh nghĩ có các cách phân loại chưa được mô hình hóa… trong dữ liệu tổng hợp…
Điều đó khiến buổi họp rất dân chủ, nhưng không dễ dàng,
tôi phải nói thật là như vậy.
Tôi nghĩ giấc mơ của mọi nhà vật lý nghiên cứu về lỗ đen
là được đi qua đường chân trời để bước sang phía bên kia.
Nếu tôi được đi chuyến đi đó…
vì quyết định ở thế giới này, tôi thấy đủ rồi…
ở đó tôi sẽ thấy gì?
Cũng như giới thám hiểm cổ đại bị đại dương thu hút,
đường chân trời thu hút chúng tôi.
Chúng tôi luôn bị thu hút bởi những giới hạn.
Đường chân trời của một lỗ đen
là giới hạn kiến thức của chúng ta,
hiểu biết của chúng ta về vũ trụ.
Và vấn đề nan giải mà thú vị ở đây là bước qua giới hạn đó.
Đó là nơi tối thượng.
Đó là nơi không còn "kiếp sau" nữa.
Đó là nơi không tồn tại
như một phần vật chất và đo lường được của vũ trụ.
Nhưng bản thân bạn vẫn tới và trải nghiệm được nơi đó.
Nhưng bạn không thể cho ai biết.
Bạn đâu còn tồn tại với thế giới bên ngoài.
Người ta luôn liên hệ nơi đó với cõi chết bằng trực giác.
NGÀY NĂM THÁNG MƯỜI NĂM 2018
Họ đây rồi! Đang mỉm cười!
Rất vui được gặp lại hai người. Tôi nhớ hai người lắm.
Vậy là ta tự do rồi nhỉ.
EN-TRÔ-PI VÀ TÓC MỀM CỦA LỖ ĐEN
Ta hoàn thành báo cáo rồi.
Nên ai cũng cười thế này.
- Tôi đang thấy khá ổn. - Tôi phải nói là tôi thấy rất sảng khoái.
Đơn giản là vì đã mất rất lâu mới hoàn thành trọn vẹn việc này được.
Quá là nhẹ nhõm.
Thật vui khi có thể… nghĩ nhiều hơn tới bức tranh tổng quát,
tôi thấy tôi đã mất quá nhiều thời gian sa lầy trong những…
Cô thấy được giải phóng.
Ừ, tôi thấy thế, để hiểu hơn những gì đang diễn ra,
và tôi thấy kết quả ta thu được hết sức thuyết phục.
Chúng tôi đã chứng minh được rằng tóc mềm có thể lý giải
toàn bộ những thông tin chứa đựng bên trong một lỗ đen.
Nhưng ta phải thật là sáng suốt về việc sẽ làm tiếp theo.
Ừ, anh nói rất đúng.
Thách thức lớn là tìm cách chứng minh
rằng việc này không chỉ diễn ra được mà nó có diễn ra. Và có một cơ chế
để dòng thông tin ra vào được lỗ đen.
Vấn đề đó phức tạp hơn nhiều.
Đó là việc Stephen sẽ muốn ta làm.
Anh có đến buổi họp báo hôm 15 không?
Tôi đang phân vân.
Ừm, xin chào.
Mừng đến buổi họp báo ra mắt tựa sách cuối của Giáo sư Stephen Hawking.
Tới trước lúc từ trần, ông vẫn tìm lời giải đáp với bản báo cáo cuối,
tác phẩm thực hiện cùng các cộng sự lâu năm,
giáo sư Malcolm Perry và giáo sư Andy Strominger,
về một trong những vấn đề nan giải nhất mà giới khoa học phải đối mặt ngày nay,
nghịch lý thông tin.
Malcolm, Andy, cho chúng tôi tóm tắt sơ lược về báo cáo đó đi.
Ừ, anh biết đấy, đó là một vấn đề rất lớn
mà Stephen đã giao cho chúng tôi.
Phải mất 50 năm mới hiểu được
lỗ đen là gì, trước khi bắt đầu quan tâm tới lượng tử…
Sẽ một thập kỷ nữa ta mới biết được
liệu con đường này có đưa ta tới nơi ta muốn tới không.
Cũng chưa biết nó có thất bại không.
Và, tôi phải thú nhận, một cách không được khoa học cho lắm,
là cảm giác nó có vẻ đúng.
Tôi rất háo hức được tham gia cuộc đại phiêu lưu này.
- Vì Stephen. - Vì Stephen.
- Vì tóc mềm. - Vì tóc mềm.
Và vì sự sụp đổ của nghịch lý thông tin.
Và vì báo cáo tiếp theo.
Cuộc sống ấy thật tuyệt vời. Đời là vậy.
NGÀY MƯỜI THÁNG TƯ NĂM 2019
SÂN BAY LOGAN
TÒA NHÀ BÁO CHÍ QUỐC GIA
CHỖ CHO BÁO GIỚI
Tôi cũng thấy thế đây.
Xin chào!
Chào mừng đến buổi họp báo ngày hôm nay.
Tổ chức bởi Quỹ Khoa học Quốc gia và Chân trời Sự kiện…
Xin chào. Ta có rất ít thời gian trước khi phiên công bố thật được truyền trực tiếp
trên toàn cầu, với sáu buổi họp báo đồng thời, nên tôi sẽ…
Chào buổi sáng, hôm nay là một ngày đặc biệt đối với ngành thiên văn học.
TOKYO, NHẬT BẢN
Thứ bạn sắp được thấy đây là thành quả lao động chung của rất nhiều con người.
Cảm ơn các vị khách, những người đam mê lỗ đen, đã tới.
Các lỗ đen là những vật thể bí ẩn nhất trong vũ trụ.
Chúng tôi là thành viên một nhóm hợp tác lớn.
Chúng tôi gồm 200 thành viên, chúng tôi đến từ 60 tổ chức,
đang làm việc trên 20 nước, vùng lãnh thổ. Chúng tôi đã làm việc hơn một thập kỷ
để khai mở phần vũ trụ trước nay là vô hình.
Và hôm nay, chúng tôi vui mừng được thông báo với quý vị
là đã thấy thứ chúng tôi tưởng là không thể thấy được.
Chúng tôi đã thấy, và chụp được một tấm ảnh, lỗ đen.
Nó đây.
Giờ đã có bằng chứng trực quan về sự tồn tại của một lỗ đen.
Giờ chúng tôi biết là một lỗ đen nặng hơn mặt trời của ta 6,5 tỉ lần
có tồn tại ở trung tâm của M87.
Và đây mới chỉ là khởi đầu mà thôi.
GIỚI KHOA HỌC LẦN ĐẦU CHỤP ẢNH LỖ ĐEN
LẦN ĐẦU TIÊN LỖ ĐEN ĐƯỢC BỘC LỘ
VŨ TRỤ BAO LA CỦA CHÚNG TA BỚT ĐI MỘT ĐIỀU BÍ ẨN
Biên dịch: Nathalie Nguyen