1
00:00:01,240 --> 00:00:09,440
„Улогата на печатот е да бара одговорност
од власта“

2
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:12,440 --> 00:00:16,520
За господин Волас, кој е во еден англиски затвор,
осуден за убиство на десет години,

5
00:00:16,520 --> 00:00:19,160
се знае дека е поврзан со британската
разузнавачка служба.

6
00:00:22,080 --> 00:00:24,520
Волас тврдеше дека е разузнавачки агент.

7
00:00:24,800 --> 00:00:29,760
Тој тврди дека бил вмешан во црна кампања
на разузнавачките служби.

8
00:00:30,680 --> 00:00:34,040
Нема докази кои би го поддржале тврдењето на
г-дин Колин Волас.

9
00:00:34,120 --> 00:00:39,360
Сè додека некој не изнесе солиден
доказ, нема потреба од истрага.

10
00:00:43,240 --> 00:00:47,800
Колин Волас му го скршил черепот
на г-н Луис со карате удар

11
00:00:47,800 --> 00:00:51,200
откако го обвинил дека има љубовна врска
со сопругата на Луис.

12
00:00:51,920 --> 00:00:54,400
Го сокрил телото на пријателот во
багажникот од неговата кола

13
00:00:54,400 --> 00:00:56,400
и подоцна го фрлил во реката Арун.

14
00:00:56,720 --> 00:01:00,280
Вели дека е жртва на
валкани трикови на МИ6.

15
00:01:06,320 --> 00:01:10,960
„Човекот кој премногу знаеше“.

16
00:01:15,640 --> 00:01:21,600
Северна Ирска 1969: Насилства избувнаа меѓу католиците
и протестантите лојални на британската Круна.

17
00:01:21,980 --> 00:01:26,200
Политика за информирање: во штабот на
британската војска во Северна Ирска

18
00:01:26,200 --> 00:01:31,780
во Лизбурн е отворен Оддел за информативна војна,
составен од Армиско воено психолошко

19
00:01:31,780 --> 00:01:37,000
и информативно истражувачко одделение (ИРД), таен
оддел на британскиот Форин офис.

20
00:01:37,000 --> 00:01:43,720
ИРД како оддел на Министерството за надворешни
требаше да ја оправда нивната позиција

21
00:01:43,720 --> 00:01:47,840
во Северна Ирска, и тоа го направи со нагласување на

22
00:01:47,840 --> 00:01:53,120
меѓународните врски на ИРА. Тие велеа: ова е поврзано
со Ирска, ова има врска со комунистите,

23
00:01:53,360 --> 00:01:58,000
А, за чудо, ова има врска и со Ватикан, со тоа
потенцирајќи го католичкиот агол.

24
00:01:58,560 --> 00:02:02,080
ИРД обично делувал преку весниците.

25
00:02:02,080 --> 00:02:06,960
Ќе напишеле статии во Лондон,

26
00:02:07,200 --> 00:02:11,960
па ги дистрибуирале преку пријатели новинари
кои им ги подметнувале на странски весници.

27
00:02:11,960 --> 00:02:14,080
Делувале и преку издавачки куќи.

28
00:02:14,080 --> 00:02:18,000
Ќе напишеле некаква книга за комунизмот,

29
00:02:18,000 --> 00:02:23,600
која потоа ја објавувала приватна,
комерцијална компанија.

30
00:02:23,880 --> 00:02:28,960
Хју Муни од ИРД бил испратен за советник
во Информативната политика.

31
00:02:29,280 --> 00:02:33,240
Северна Ирска беше најконтролирана
земја на светот.

32
00:02:33,720 --> 00:02:36,320
Веројатно за секој човек имаа отворено досие.

33
00:02:37,080 --> 00:02:41,280
Секое домаќинство беше под надзор,
до најголемите ситници,

34
00:02:42,080 --> 00:02:43,320
на пример: дали купиле литар повеќе млеко,

35
00:02:44,760 --> 00:02:47,720
дали набавиле нов телевизор,
од каде пари и слично.

36
00:02:48,360 --> 00:02:55,120
27-годишен ПР-службеник на Армијата, Колин Волас,
е назначен како помош на Психолошкото воено одделение.

37
00:02:56,200 --> 00:03:02,160
Со оглед дека пораснав во Северна Ирска
и познавам многу работи таму, побараа од мене

38
00:03:02,160 --> 00:03:08,480
да им објаснам што значат
некои знаци, натписи итн.

39
00:03:09,000 --> 00:03:11,640
Јас им го објаснував на луѓето во Психолошки
Операции (СајОпс):

40
00:03:12,240 --> 00:03:16,920
ирскиот начин на гледање на историјата, ирските чувства,
симболи, звуци.

41
00:03:17,640 --> 00:03:21,160
Со одделот СајОпс раководеше Морис Тагвел,

42
00:03:21,160 --> 00:03:24,880
началник на Воената армиска психолошка школа

43
00:03:24,880 --> 00:03:27,040
и ветеран на колонијалното британско
контраразузнавање.

44
00:03:27,600 --> 00:03:31,760
Морис Тагвел сметаше дека сите разузнавачки
служби во Северна Ирска

45
00:03:31,760 --> 00:03:33,440
треба да се согласни во сè

46
00:03:33,720 --> 00:03:37,960
Секоја организација која што ја осудува
британската политика е параван за ИРА.

47
00:03:40,120 --> 00:03:44,240
Работата на одделот СајОпс
беше многу чувствителна активност,

48
00:03:44,760 --> 00:03:52,760
па затоа му требаше некаков параван, кој даде
можност да се допре до јавноста и до печатот.

49
00:03:53,120 --> 00:03:58,440
Информативниот оддел се наоѓаше во иста зграда
и во ист ходник со просторијата за новинари.

50
00:03:59,440 --> 00:04:03,640
Па така, на секој новинар што поминуваше низ
ходникот, тој целиот му изгледаше

51
00:04:03,960 --> 00:04:09,600
како дел од армиските односи со јавноста.

52
00:04:09,960 --> 00:04:15,480
А најважниот дел од тоа не беше
директно поврзан со односите со јавноста.

53
00:04:16,640 --> 00:04:23,680
На 9 август 1971, британската влада го одобри
затворањето на дисиденти без судење.

54
00:04:24,000 --> 00:04:30,200
Многумина од уапсените не беа терористи,
туку активисти за човекови права и ирски националисти.

55
00:04:31,440 --> 00:04:34,880
Ова беше лошо прифатено низ целиот свет.

56
00:04:35,240 --> 00:04:36,240
Се раз��ира,

57
00:04:36,280 --> 00:04:42,280
ИРА беше нешто многу добро од гледна точка
на СајОпс - ја користеа за Британија да изгледа лошо.

58
00:04:44,160 --> 00:04:47,240
Во ирскиот печат се појавија извештаи за мачења.

59
00:04:47,920 --> 00:04:50,600
Кајшто ќе се појавеа обвиненија за бруталност,

60
00:04:51,120 --> 00:04:56,680
Информативниот оддел им подметна
на избрани новинари

61
00:04:57,080 --> 00:05:02,960
дека техниките со коишто иследниците

62
00:05:03,160 --> 00:05:06,840
ги испитуваат затворениците, е всушност поблаг

63
00:05:06,840 --> 00:05:10,520
од начинот како се испитуваат нивните
сопствени војници,

64
00:05:10,520 --> 00:05:13,760
кога се обучуваат како да избегнат
заробување

65
00:05:13,760 --> 00:05:16,960
или како да се однесуваат
ако ги зароби непријателот.

66
00:05:18,280 --> 00:05:24,280
Измачувањата и самоволните апсења без судење
создадоа чувство на историска неправда.

67
00:05:25,120 --> 00:05:28,560
Тоа ѝ ја зголеми популарноста на ИРА.

68
00:05:29,000 --> 00:05:31,640
Насилствата ескалираа од обете страни.

69
00:05:32,120 --> 00:05:38,800
Во 1972 година убиени се 479, а ранети
речиси 5000 луѓе.

70
00:05:40,520 --> 00:05:44,680
Луѓето од СајОпс секојдневно
ги следеа

71
00:05:45,120 --> 00:05:47,720
насилствата во изминатите 24 часа.

72
00:05:48,040 --> 00:05:52,840
На некои дејствија мораше непосредно да се
одговори, дента да се направи нешто.

73
00:05:52,840 --> 00:05:57,120
Меѓутоа, понекогаш мораше,

74
00:05:57,400 --> 00:06:02,840
кога некоја терористичка активност
правеше проблем,

75
00:06:03,240 --> 00:06:07,000
тој да се разгледа постратешки.

76
00:06:07,880 --> 00:06:12,640
Информативниот оддел разликуваше „теми“,
широко дефинирани области на загриженост.

77
00:06:13,160 --> 00:06:18,040
Од поважните теми беше: дали јавноста
ги поддржува паравоените формации,

78
00:06:18,200 --> 00:06:20,920
кои беа прикажувани како
организирани криминални групи

79
00:06:20,920 --> 00:06:23,520
што ги засплашуваат и ги искористуваат луѓето.

80
00:06:26,000 --> 00:06:30,760
Информативникот оддел се обидуваше да шири несигурност
и немир во целните групи.

81
00:06:31,320 --> 00:06:35,240
Друга важна тема беше како меѓународната
јавност го гледа конфликтот.

82
00:06:35,680 --> 00:06:38,480
Важните прашања се користеа да им дадат привид
на случувањата

83
00:06:38,480 --> 00:06:42,880
за да се оправда долгорочното постоење на
работата на СајОпс на Информативниот оддел.

84
00:06:46,600 --> 00:06:50,120
Кога некој новинар ќе го посетеше армиското
прес-биро или ќе се јавеше на телефон,

85
00:06:50,120 --> 00:06:53,760
го испраќаа кај Колин Волас и неговите колеги.

86
00:06:54,320 --> 00:06:58,720
Тогаш, од гледна точка на PsyOps, го усогласувавме

87
00:06:59,320 --> 00:07:04,840
ставот по ова прашање, додавајќи разни теми
што сакавме да ги истакнеме.

88
00:07:05,240 --> 00:07:11,960
Освен тоа, во одредени случаи имавме група новинари
кои многу повеќе ја поддржуваа

89
00:07:12,080 --> 00:07:19,200
воената сила во Северна Ирска,
па нив лично ги повикувавме

90
00:07:19,320 --> 00:07:22,840
и им објаснувавме зошто нешто треба да се истакне.

91
00:07:25,160 --> 00:07:29,320
Пропагандата беше намерно замислена
да предизвика конфликт,

92
00:07:29,320 --> 00:07:35,960
да ја дезориентира ИРА, да ја вознемири
и да ја раздели од средината,

93
00:07:35,960 --> 00:07:43,600
чијашто поддршка ѝ беше потребна
за да опстане како цврста организација.

94
00:07:44,680 --> 00:07:47,240
Во некое време откривме дека тие користат

95
00:07:48,680 --> 00:07:53,920
нитробензен помешан со вештачко ѓубриво за подобрување
на ефикасноста на нивните бомби.

96
00:07:54,680 --> 00:07:59,480
Разбравме дека нитробензенот е карциноген,

97
00:08:00,000 --> 00:08:02,400
па затоа претставува вистинска опасност

98
00:08:02,400 --> 00:08:06,400
за луѓето кои ги прават овие експлозиви, освен ако
не се добро заштитени.

99
00:08:06,920 --> 00:08:10,480
Постои веројатност тие подоцна
во животот да добијат рак.

100
00:08:10,800 --> 00:08:12,880
Тоа е докажан факт.

101
00:08:13,400 --> 00:08:17,040
Но немавме поим колкава треба да биде
изложеноста итн.

102
00:08:17,520 --> 00:08:21,400
Арно ама, со оглед дека во врска со ова има
доста научни закачки,

103
00:08:22,040 --> 00:08:25,040
ние оваа информација им ја дадовме
на медиумите.

104
00:08:25,560 --> 00:08:31,040
Добра работа со ова беше тоа што
многу научни експерти

105
00:08:31,760 --> 00:08:37,920
се согласувааа со заклучокот дека нитробензенот има
карциногено дејство.

106
00:08:38,560 --> 00:08:43,480
Весниците ја прифатија приказната наведувајќи
анонимен извор од Армијата,

107
00:08:43,480 --> 00:08:45,800
а тоа беше, не некој друг, туку Колин Волас,

108
00:08:45,800 --> 00:08:50,360
којшто тврдеше дека е тешко да се забележат
знаците за труење со нитробензен.

109
00:08:50,360 --> 00:08:54,160
Кога ќе се забележат, веќе е доцна за лекување

110
00:08:54,160 --> 00:08:58,920
Се јавува повраќање и кома, а подоцна откажуваат
жлездите и црниот дроб.

111
00:09:00,880 --> 00:09:04,760
„Гардијан објави дека од отровот обично страдаат
деца ако го најдат во напуштени куќи,

112
00:09:04,760 --> 00:09:09,600
или луѓе кои с���� приморани од страна на некои
ограноци од ИРА да го чуваат дома.

113
00:09:11,560 --> 00:09:15,240
Кога бомбата ќе експлодира предвреме,

114
00:09:15,240 --> 00:09:19,000
често страдаат луѓето што ја транспортираат.

115
00:09:19,120 --> 00:09:24,680
При предвремено активирање, иако ние ја
знаеме причината за тоа,

116
00:09:25,720 --> 00:09:28,440
од подоцнежното испитување на направата,

117
00:09:28,800 --> 00:09:31,040
мошне често се обидуваме

118
00:09:31,040 --> 00:09:36,160
да ја префрлиме причината на нешто друго.

119
00:09:38,680 --> 00:09:44,920
Во кампањите од политичка природа, армискиот
СајОпс работеше со Хју Муни од ИРД.

120
00:09:45,280 --> 00:09:53,680
Една од темите во пропагандата на ИРД беа обидите
да се поврзе ИРА со Советскиот сојуз

121
00:09:53,840 --> 00:09:55,360
и со пошироката комунистичка

122
00:09:57,000 --> 00:09:58,000
закана.

123
00:09:58,440 --> 00:10:05,560
Па така, еден од нивните планови беше да се
пушти приказна

124
00:10:05,560 --> 00:10:08,080
дека советските подморници

125
00:10:08,080 --> 00:10:14,560
оставаат субверзивни агенти тренирани
во КГБ, на брегот од Ирска

126
00:10:15,240 --> 00:10:20,960
Едно време ИРД дојде до фотографии што ги беше
направила британската Кралска воена авијација

127
00:10:20,960 --> 00:10:24,640
од една советска подморница
близу брегот на Шкотска.

128
00:10:24,840 --> 00:10:32,160
Тогаш во ИРД беше направено досие со
уверлива приказна

129
00:10:32,560 --> 00:10:35,080
за оваа подморница, која потоа

130
00:10:35,080 --> 00:10:40,120
тргнала не од Шкотска туку од ирската
област Данигол,

131
00:10:40,520 --> 00:10:41,600
тоа било

132
00:10:41,600 --> 00:10:46,240
јасен доказ дека Советите се непосредно
поврзани со насилствата во Северна Ирска.

133
00:10:47,040 --> 00:10:52,040
Така ИРД стапи во контакт со таблоидот
News of the World во Лондон.

134
00:10:52,040 --> 00:10:55,240
Ние ги разгледавме фотографиите, разни други
документи и материјали,

135
00:10:55,240 --> 00:10:58,600
за да ја поткрепиме приказната

136
00:10:58,920 --> 00:11:04,000
Тоа му беше дадено на таблоидот којшто
го објави на насловната страна.

137
00:11:05,040 --> 00:11:10,960
Беше тоа голема приказна
насекаде низ светот.

138
00:11:12,960 --> 00:11:17,440
Хју Муни му се претставил на новинарот како
член на Форин Офис.

139
00:11:17,720 --> 00:11:21,840
Делувањето на IRD се криеше зад Форин Офис

140
00:11:21,840 --> 00:11:26,080
па така тој беше на списокот од Форин Офис
како постар член

141
00:11:26,080 --> 00:11:32,080
па оттаму знаат дека е вистински
владин службеник

142
00:11:35,920 --> 00:11:41,240
Се обидувавме да манипулираме со терористичка
организација, само со информации.

143
00:11:41,440 --> 00:11:46,280
Само да ги натераме да се посомневаат
во тоа што го прават.

144
00:11:46,280 --> 00:11:50,680
Од друга страна, се случуваше
технички да се интервенира,

145
00:11:50,960 --> 00:11:54,640
на пример да се направи обид некое оружје

146
00:11:54,640 --> 00:12:00,000
да откаже или да експлодира или нешто слично.

147
00:12:00,240 --> 00:12:07,440
Едно време во ИРА имаа проблеми со користењето
на потешкото оружје како што се минофрлачите.

148
00:12:07,440 --> 00:12:12,000
Се покажа дека тие ги користеле
без да им го отворат капакот.

149
00:12:12,000 --> 00:12:17,080
Во ИРД е одлучено да се сокрие ова
објаснение, а наместо тоа

150
00:12:18,320 --> 00:12:25,760
да се издаде лажна воена наредба за
електронско тестирање на гранатите.

151
00:12:26,000 --> 00:12:27,720
Поради ова, се надеваа во ИРД,

152
00:12:27,720 --> 00:12:33,360
гранатите ќе им експлодираат во
рацете на членовите на ИРА.

153
00:12:33,760 --> 00:12:39,840
Во Северна Ирска, тајната  единица за брзо
воено дејство, во цивилна облека,

154
00:12:39,840 --> 00:12:43,680
рани и уби многу католици пукајќи од возило.

155
00:12:44,680 --> 00:12:47,760
Информативниот оддел на новинарите им кажуваше

156
00:12:47,760 --> 00:12:51,640
дека употребеното оружје е истото што го користат
паравоените формации.

157
00:12:51,640 --> 00:12:56,280
Поради тоа печатот им ги припишуваше
нападите на овие групи.

158
00:12:56,920 --> 00:12:58,980
Во еден случај полицијата откри

159
00:12:58,980 --> 00:13:01,980
дека тајна воена единица ранила група луѓе

160
00:13:02,760 --> 00:13:06,680
со пукање од возило во движење на автобуската
постојка во улицата Глен Роуд во Белфаст.

161
00:13:06,680 --> 00:13:09,160
Полицијата сакаше да подигне обвинение.

162
00:13:09,560 --> 00:13:13,840
PsyOps ја разубеди, со закана дека
ќе објави дека полицијата ѝ ја дала

163
00:13:13,840 --> 00:13:16,520
користената муниција на војската.

164
00:13:20,120 --> 00:13:24,120
Информативниот оддел беше
тесно поврзан со новинарите

165
00:13:24,120 --> 00:13:25,840
и со нивните извештаи.

166
00:13:25,840 --> 00:13:28,990
Главниот трик беше да се знае
за која публика се работи,

167
00:13:28,990 --> 00:13:31,240
но исто така и за кои новинари се работи.

168
00:13:31,240 --> 00:13:33,500
Понекогаш знаев дека врската ми е

169
00:13:33,500 --> 00:13:36,640
мошне добра, дури беше и смешно.

170
00:13:37,040 --> 00:13:41,380
Новинарите ќе ми заѕвонеа: Слушај, Колин,
те цитирав дека си рекол тоа и тоа.

171
00:13:41,380 --> 00:13:43,160
А јас ќе речев: Ама јас не го реков тоа.

172
00:13:43,160 --> 00:13:45,600
А тие: Знаеме, но и знаеме дека би го рекол.

173
00:13:45,600 --> 00:13:47,560
Дотаму тоа одеше.

174
00:13:47,560 --> 00:13:51,720
И, ако цитираното навистина беше без врска,
јас бев задоволен.

175
00:13:53,040 --> 00:13:56,840
99% од мојата работа не можеше
да се припише никому.
.

176
00:13:56,840 --> 00:13:59,800
А после, имаше и неофицијални
информации кои, знаете,

177
00:13:59,800 --> 00:14:02,640
новинарите ги имаат, но всушност
за нив немаат на кого да се повикаат.

178
00:14:02,640 --> 00:14:08,200
Тоа само ќе го напишеа во нивните
стории,

179
00:14:08,200 --> 00:14:11,000
без да биде наведено
кој е изворот на тој податок.

180
00:14:11,000 --> 00:14:13,200
Професионалните новинари
се многу добри,

181
00:14:13,200 --> 00:14:14,400
зашто сфаќаат дека

182
00:14:14,400 --> 00:14:19,040
ако не се држат до тој, во основа
новинарски договор,

183
00:14:19,040 --> 00:14:23,080
најверојатно во иднина нема да
соработуваме со нив на ист начин.

184
00:14:23,760 --> 00:14:27,720
Колку беше важно за СајОпс
да ви веруваат?

185
00:14:28,760 --> 00:14:34,640
Медиумите често го обвинуваа
одделот СајОпс за пропаганда

186
00:14:34,960 --> 00:14:36,400
и користење на дезинформации.

187
00:14:36,400 --> 00:14:41,000
Но во најголемиот број од случаите,
работевме на вистинско разузнавање.

188
00:14:41,000 --> 00:14:45,160
Знаете, вистинското разузнавање
е многу помоќно, затоа што

189
00:14:45,360 --> 00:14:48,040
кога терористите ги проверуваат
нивните извори,

190
00:14:48,040 --> 00:14:51,280
тие мора да се веродостојни.

191
00:14:51,640 --> 00:14:54,760
Ако нешто се покаже како лажно, тоа, се разбира,
претставува губење на време

192
00:14:54,760 --> 00:14:56,800
и не води никаде.

193
00:14:56,800 --> 00:15:00,520
Па така, она што најчесто го
користевме, најефикасниот пристап

194
00:15:00,880 --> 00:15:03,640
беше класичното разузнавање.

195
00:15:03,760 --> 00:15:05,200
И тоа мораше да биде веродостојно

196
00:15:05,400 --> 00:15:10,800
не само од гледна точка на еден новинар,
туку и од гледиштето на терористот.

197
00:15:17,000 --> 00:15:19,800
На 5 август 1973 година,

198
00:15:20,000 --> 00:15:23,300
во текст во весникот the Belfast
Sunday News беше објавено дека

199
00:15:23,500 --> 00:15:26,400
се жртвуваат овци во ритуал на црна магија

200
00:15:26,500 --> 00:15:29,680
на брегот на островот Коупланд
североисточно од Белфаст.

201
00:15:30,160 --> 00:15:33,720
Објавено беше на насловната страна на
Sunday News, кој го читаа многу луѓе.

202
00:15:33,920 --> 00:15:38,680
Пишуваше дека овците ги колеле и ги сакателе,
така стои во приказната,

203
00:15:39,160 --> 00:15:43,120
а тоа било дело на сатанисти.

204
00:15:43,400 --> 00:15:46,640
Како божемен антрополог,
студент во тоа време,

205
00:15:46,640 --> 00:15:49,680
ме заинтересира тоа

206
00:15:50,080 --> 00:15:54,120
и почнав да обрнувам внимание, откако и други
приказни се објавуваа во локалните весници.

207
00:15:54,880 --> 00:15:58,260
Колку повеќе барав, толку повеќе наоѓав
приказни во локалните весници

208
00:15:58,400 --> 00:16:03,600
и навистина бев изненаден колку
тоа е жешка тема во Северна Ирска.

209
00:16:06,640 --> 00:16:08,720
Од август 1973,

210
00:16:09,120 --> 00:16:11,280
во многу локални весници

211
00:16:11,280 --> 00:16:14,400
почнаа да се појавуваат приказни за
вештерки и за црна магија.

212
00:16:14,800 --> 00:16:17,920
Прво што требаше да направам беше
да се обидам да сфатам

213
00:16:18,320 --> 00:16:21,640
како би можела да изгледа една магија.

214
00:16:21,640 --> 00:16:26,520
Немавме поим, па купив една книга на таа тема.

215
00:16:26,520 --> 00:16:28,200
Потоа за целата таа идеја

216
00:16:28,200 --> 00:16:31,480
за жртвување на животни или што веќе
тоа би можело да биде,

217
00:16:31,720 --> 00:16:36,360
зедовме крв од кујна во кујната

218
00:16:36,640 --> 00:16:38,760
и ја распрскавме по

219
00:16:39,200 --> 00:16:41,720
приправените олтари

220
00:16:42,040 --> 00:16:44,760
нешто од работите остававме

221
00:16:44,760 --> 00:16:49,720
за да го најдат мештаните, a потоа

222
00:16:50,420 --> 00:16:52,480
тоа да им го дојават на новинарите.

223
00:16:52,480 --> 00:16:56,800
Приказната растеше и растеше со месеци.

224
00:16:57,360 --> 00:17:00,320
Ова беше начин како

225
00:17:00,800 --> 00:17:04,640
да се заинтересира печатот, да се
рашири озборувањето,

226
00:17:05,200 --> 00:17:07,760
па така да прават како што ние сакаме.

227
00:17:10,360 --> 00:17:15,440
Ритуалите обично се изведуваа на стари
гробишта или во напуштени куќи.

228
00:17:15,720 --> 00:17:16,920
Треба да знаете

229
00:17:17,520 --> 00:17:22,520
дека тоа беше време кога во Северна Ирска
се случуваа разни необични работи

230
00:17:23,120 --> 00:17:28,000
Атентатите беа редовна работа, некои од нив
посебно крвави и брутални.

231
00:17:28,000 --> 00:17:33,560
Измачувања, сакатења, со нож и со жилет,
такви нешта.

232
00:17:33,800 --> 00:17:38,560
Се зборуваше за ритуални убиства
и разни други работи.

233
00:17:39,200 --> 00:17:41,760
Па така, одеднаш, се што знаевме
за моралот,

234
00:17:41,760 --> 00:17:43,960
ништо веќе не беше неспорно.

235
00:17:45,360 --> 00:17:49,160
Информативниот оддел испраќаше во локалните
весници лажни писма од читателите

236
00:17:49,360 --> 00:17:50,960
за да ги поттикне озборувањата.

237
00:17:52,320 --> 00:17:58,920
Доста често им испраќавме писма
на локалните весници за разни прашања,

238
00:18:00,600 --> 00:18:03,560
со укажување или со критика на нешто,

239
00:18:03,640 --> 00:18:07,360
па весниците тоа ќе го објавеа.

240
00:18:07,440 --> 00:18:11,240
Обично се работеше за нешто локално,
често правевме така.

241
00:18:11,520 --> 00:18:14,680
Писмата што беа објавени

242
00:18:14,680 --> 00:18:18,280
им ги препраќавме на националните весници,

243
00:18:19,040 --> 00:18:23,400
за да се види какви се сфаќањата
во внатрешноста.

244
00:18:26,960 --> 00:18:28,240
Не заборавајте дека

245
00:18:28,520 --> 00:18:33,240
не беше тоа само влијание врз медиумите.
Тој е еден од начините да се влијае врз јавноста.

246
00:18:33,360 --> 00:18:36,920
Моравме да бидеме способни да влијаеме
на секакви луѓе,

247
00:18:37,240 --> 00:18:43,360
особено на оние што имаа врска со јавноста.

248
00:18:43,920 --> 00:18:45,280
А црквата, во тоа време, во 70-те,

249
00:18:45,560 --> 00:18:49,200
имаше многу поголемо влијание
отколку денеска,

250
00:18:49,760 --> 00:18:53,960
па затоа вклучувањето на вештерството
беше многу важно.

251
00:18:54,360 --> 00:18:57,000
Најважното што сакавме протестантите,

252
00:18:57,160 --> 00:19:00,320
односно свештенството да го направи,
беше, мислам,

253
00:19:00,960 --> 00:19:08,160
да се повлече и да ги осуди насилствата

254
00:19:08,680 --> 00:19:13,640
и недоличното однесување. Дали беше
тоа дрога, магија или тероризам,

255
00:19:14,920 --> 00:19:18,440
требаше да се каже дека за вакви дејности
навистина

256
00:19:18,880 --> 00:19:22,040
нема место во општеството што
се обидуваме да изградиме.

257
00:19:22,480 --> 00:19:23,480
И поради фактот што

258
00:19:24,120 --> 00:19:28,280
во тоa време владееше страв од тероризам,

259
00:19:28,840 --> 00:19:34,800
ги поврзувавме сите овие работи во едно.

260
00:19:34,800 --> 00:19:38,360
Беше важно да се гледа на злото
и на тероризмот како на еден пакет.

261
00:19:39,280 --> 00:19:42,040
Посебно беа заинтересирани

262
00:19:42,720 --> 00:19:48,680
да влијаат на протестантите, да го натераат
протестантското население да верува во такви работи.

263
00:19:49,000 --> 00:19:52,330
Се обидуваа да го исплашат
локалното население

264
00:19:53,240 --> 00:19:59,400
и да го префрлат товарот на гнасните работи
што ги правеја паравоените формации.

265
00:20:00,560 --> 00:20:06,920
Тоа беше, според мое мислење, суштината на
тоа што тие го работеа.

266
00:20:06,920 --> 00:20:12,200
Се обидуваа да ја дискредитираат паравојската,
се обидуваа да ги поврзат

267
00:20:12,200 --> 00:20:18,080
со лоши работи, со растурање на дрога, матни
финансиски зделки. итн., итн.

268
00:20:18,280 --> 00:20:20,240
Ние само посочувавме на фактот

269
00:20:20,480 --> 00:20:25,920
дека општеството тоне во насилство,

270
00:20:26,120 --> 00:20:31,280
кое стануваат сè посадистичко, ако се имаат
на ум верските атентати,

271
00:20:31,840 --> 00:20:35,400
па каде ќе ја повлечете линијата,
како заедница?

272
00:20:35,400 --> 00:20:38,680
Мислам дека тоа помогна луѓето
да сфатат дека

273
00:20:39,640 --> 00:20:43,040
во заедницата навистина
се случува нешто

274
00:20:43,600 --> 00:20:46,120
што не е добро за неа како целина.

275
00:20:48,720 --> 00:20:50,280
Тоа е необичен начин на размислување,

276
00:20:50,760 --> 00:20:56,520
зашто, знаете, вие сте дел една војска
и идејата е дека водите една војна.

277
00:20:57,120 --> 00:21:00,480
Но, велите дека кампањата со магијата служеше

278
00:21:00,480 --> 00:21:03,160
за враќање на чувството на моралност
во заедницата.

279
00:21:03,680 --> 00:21:08,360
Не мислевте сериозно дека војската
ќе мисли на тоа?

280
00:21:08,880 --> 00:21:15,240
Веројатно не, но мислам оти гледате дека се води
војна, и тоа не обична војна.

281
00:21:15,240 --> 00:21:22,440
Тероризмот во основа е пропагандна војна
со вооружена поддршка.

282
00:21:22,440 --> 00:21:27,000
Па така, си мислев

283
00:21:27,720 --> 00:21:33,680
да им кажам на луѓето: и вие како и јас, сме израснале
во Северна Ирска со многу силна верба

284
00:21:33,680 --> 00:21:38,760
во заедницата и во нашата црква, без оглед на верата.

285
00:21:39,200 --> 00:21:42,080
Сигурно многу сме се оддалечиле од тие работи

286
00:21:42,200 --> 00:21:45,000
поради насилствата
во последниве пет-шест години.

287
00:21:54,720 --> 00:21:57,480
На 8 септември 1973 година,

288
00:21:57,760 --> 00:22:01,480
покрај реката Лаган во Белфаст,

289
00:22:01,640 --> 00:22:04,320
пронајдено е изгореното и осакатено тело
на 10-годишниот Брајан МекДермот.

290
00:22:07,120 --> 00:22:10,160
Се зборуваше дека тоа било убиство поврзано
со црната магија

291
00:22:10,160 --> 00:22:15,760
и сигурно придонесе таа есен да се шират
гласини и озборувања и страв,

292
00:22:16,080 --> 00:22:20,480
дека сатанистите бараат деца за грабнување.

293
00:22:21,280 --> 00:22:26,840
Во весниците излегоа гласини дека се жртвуваат
машки или женски деца под седум години.

294
00:22:28,480 --> 00:22:30,360
Дури и полицијата даде изјава

295
00:22:30,760 --> 00:22:35,640
дека веруваат оти во убиството
е замешана магија,

296
00:22:35,960 --> 00:22:40,880
што во тоа време беше од интерес за нас,
зашто сето тоа ние го измисливме.

297
00:22:41,600 --> 00:22:46,800
Тоа беше моментот кога престанавме да ја
користиме магијата како концепт.

298
00:22:46,800 --> 00:22:49,880
Но, тоа се случуваше во септември

299
00:22:50,400 --> 00:22:55,720
и, според Ричард Џенкинс,
стравот од магии траеше

300
00:22:56,320 --> 00:23:00,120
до почетокот на 1974?

301
00:23:00,440 --> 00:23:05,360
Мислам дека тоа е точно, а посебно пазевме
кога ќе пуштевме некоја приказна,

302
00:23:05,840 --> 00:23:12,120
тоа да биде во точно одредено време
и мислам дека иако престанавме со тоа,

303
00:23:12,120 --> 00:23:16,880
имаше наоколу доста други приказни и гласини.
Можеби имаше и луѓе,

304
00:23:17,000 --> 00:23:20,760
знаете, оние што прават
такви работи само од забава.

305
00:23:20,960 --> 00:23:25,520
А ние престанавме по смртта на
Брајан МакДермот. Без никакво сомнение.

306
00:23:25,520 --> 00:23:29,600
Сосема ми е јасно. Но можеби исто
така да останале последици

307
00:23:29,600 --> 00:23:33,400
за извесно време,  дури и до почетокот
на наредната година.

308
00:23:40,040 --> 00:23:43,320
Од почетокот на септември па до декември 1973,

309
00:23:43,520 --> 00:23:47,560
беа објавени повеќе од 70 статии
за магијата и вештерството.

310
00:23:48,440 --> 00:23:53,480
Во почетокот наредната година оваа
тема речиси сосема исчезна од весниците.

311
00:23:57,280 --> 00:24:03,240
Кога британскиот премиер Харолд Вилсон ја посетил
Северна Ирска, бил брифиран од Колин Волас.

312
00:24:05,280 --> 00:24:08,880
Знаеше ли премиерот дека

313
00:24:09,120 --> 00:24:12,800
вие всушност работите
за армиското разузнавање?

314
00:24:13,600 --> 00:24:20,640
е, не верувам дека знаеше. Сигурен сум дека
мислеше оти јас сум обичен ПР-службеник.

315
00:24:21,160 --> 00:24:25,160
Бевте ли подготвен кога разговаравте
со него?

316
00:24:25,520 --> 00:24:31,480
Да, постоеја неколку клучни работи за кои сметавме

317
00:24:32,560 --> 00:24:35,560
дека Премиерот треба да ги знае.

318
00:24:36,400 --> 00:24:40,000
И така, не сакавме да биде во ситуација
да не може да одговори

319
00:24:41,040 --> 00:24:43,920
за основните прашања околу
безбедноста во Северна Ирска.

320
00:24:45,800 --> 00:24:49,640
Психолошкото војување се потпираше врз влијание
на печатот, свештенството и на оние што носат одлуки,

321
00:24:49,640 --> 00:24:56,440
но влијаеше и непосредно
на луѓето од интерес.

322
00:24:57,640 --> 00:25:02,360
Мошне често се обидувавме да влијаеме
врз луѓе до кои немавме пристап.

323
00:25:03,040 --> 00:25:08,040
Па така, кога сакате некого да покренете
или да му го смените мислењето,

324
00:25:08,560 --> 00:25:15,120
морате понекогаш да одите преку
еден или повеќе посредници.

325
00:25:15,440 --> 00:25:18,300
Никогаш тоа не е непосредна комуникација.

326
00:25:18,300 --> 00:25:21,900
Многу од информациите што ги ширевме
не одеа преку медиумите,

327
00:25:21,900 --> 00:25:23,440
тие одеа преку луѓе.

328
00:25:23,440 --> 00:25:29,400
Мораше да се внимава, човекот со којшто
работевме не смееше

329
00:25:29,680 --> 00:25:32,040
да сфати од каде потекнуваaт работите.

330
00:25:32,040 --> 00:25:36,160
Беше поверодостојно кога некој познат
му ја пренесува информацијата

331
00:25:36,160 --> 00:25:38,160
на човекот кој ни беше цел.

332
00:25:38,800 --> 00:25:45,120
Информативниот оддел во своите општествени мрежи
правеше профили за лица од интерес и за други луѓе.

333
00:25:45,800 --> 00:25:47,320
Беше од клучно значење

334
00:25:47,320 --> 00:25:51,200
да знаеш многу за некого
и за луѓето што работат со него.

335
00:25:52,000 --> 00:25:53,800
Како и насекаде,

336
00:25:53,800 --> 00:25:56,320
имаше луѓе што не се трпат меѓу себе.

337
00:25:56,320 --> 00:25:58,900
Имаше луѓе што се љубоморни еден на друг.

338
00:25:58,900 --> 00:26:01,560
Разузнавањето беше успешно

339
00:26:02,400 --> 00:26:04,760
ако се користи на вистински начин.

340
00:26:05,000 --> 00:26:10,760
Ете на пример, ако некој поради нешто
се сомнева во некого,

341
00:26:10,960 --> 00:26:12,920
можеш да му го поттикнеш сомнежот

342
00:26:13,320 --> 00:26:17,820
ако му поттуриш информација што ќе му го
потврди ставот кон дадениот поединец.

343
00:26:18,000 --> 00:26:20,560
Ете, таква беше таа активност.

344
00:26:21,600 --> 00:26:23,200
Можете ли да дообјасните

345
00:26:23,200 --> 00:26:27,000
со каква техника се служевте за да
предизвикате психолошки конфликт?

346
00:26:28,800 --> 00:26:30,840
Морам да внимавам околу ова зашто

347
00:26:31,520 --> 00:26:36,640
не би сакал да ви ја открием техниката,
која уште се користи.

348
00:26:37,160 --> 00:26:39,800
Значи, тоа е сива зона.

349
00:26:40,000 --> 00:26:44,960
Основна работа сега е, на прво место,
да се утврди поврзаноста,

350
00:26:46,600 --> 00:26:51,720
да се види колку отровна може
или не може да биде таа поврзаност,

351
00:26:52,040 --> 00:26:57,560
и за да се постигне ефект, се направи обид
да се влијае со пуштање на информација.

352
00:27:00,120 --> 00:27:02,880
Се прави навистина сеопфатен профил

353
00:27:03,160 --> 00:27:05,320
на тој човек и на неговите пријатели.

354
00:27:06,600 --> 00:27:09,480
Се случува некој од овие пријатели

355
00:27:09,700 --> 00:27:13,160
да е сосема невин и да не е вмешан во
каков било тероризам.

356
00:27:13,160 --> 00:27:16,800
Тој е само добар пријател
од школски денови, итн., итн.

357
00:27:17,560 --> 00:27:19,200
Се создава навистина слика

358
00:27:19,400 --> 00:27:22,640
на тој човек, па речиси знаеш

359
00:27:22,800 --> 00:27:25,840
каков то�� ќе реагира
на нешто што ти му го правиш.

360
00:27:26,560 --> 00:27:29,200
Ова е сосема различна употреба на психологијат��

361
00:27:29,760 --> 00:27:35,080
и верувам дека многумина се свесни
дека такво знаење постои,

362
00:27:35,640 --> 00:27:40,440
и дека луѓеto студираат
психологија од тие причини?

363
00:27:42,600 --> 00:27:48,720
Мислам дека тоа е вистина, но треба да бидете
внимателни, зашто ние правевме разни работи

364
00:27:49,000 --> 00:27:52,160
кои имаа позитивен психолошки ефект.

365
00:27:52,520 --> 00:27:56,360
На пример отворавме младински клубови,
ги организиравме случувањата во заедницата.

366
00:27:56,680 --> 00:28:01,240
Јас бев армиски Дедо Мраз и одев по
училиштата и болниците за Божиќ.

367
00:28:01,520 --> 00:28:05,480
Ние дававме средства за одредени проекти.
Ги чувавме децата подалеку

368
00:28:05,800 --> 00:28:08,000
од озлогласените подрачја во Северна Ирска.

369
00:28:08,200 --> 00:28:10,040
Иако на различни страни по вера,

370
00:28:10,040 --> 00:28:14,160
ние водевме на планинско кампирање
католици и протестанти заедно.

371
00:28:16,720 --> 00:28:21,320
Колин Волас немаше одобрение
да цели со психолошки операции

372
00:28:21,480 --> 00:28:23,240
врз високорангираната
протестантска паравојска.

373
00:28:23,960 --> 00:28:29,120
Оние што повремено тајно соработуваа со британската
армија беа ставани на листа на изземени.

374
00:28:29,560 --> 00:28:34,680
Од друга страна, голем број на протестантски свештеници
и политичари беа легитимни цели.

375
00:28:36,120 --> 00:28:40,680
За СајОпс, цели беа поединци кои не
припаѓаа на терористички организации,

376
00:28:40,960 --> 00:28:44,440
туку оние за чиешто влијание во
заедниците се интересираше СајОпс.

377
00:28:46,680 --> 00:28:48,440
Во католичката заедница,

378
00:28:48,440 --> 00:28:52,960
личните конфликти беа најчестата
причина за некој да стане доушник.

379
00:28:53,760 --> 00:28:58,500
Не смеевме да признаеме што работиме, војската
не смееше да признае што работиме ние, итн. итн.

380
00:28:58,640 --> 00:29:04,720
Некој висок политичар или офицер ќе
побараше нешто од нас,

381
00:29:05,600 --> 00:29:08,640
обично од политички причини,

382
00:29:09,120 --> 00:29:13,640
ќе кажеше дека би било навистина добро
ако се направи тоа и тоа.

383
00:29:13,800 --> 00:29:15,880
Но често велеа: „ама, не сакам да знам“

384
00:29:16,320 --> 00:29:20,960
„како точно ќе го направите тоа,
зашто можеби ќе морам да го негирам тоа“

385
00:29:21,640 --> 00:29:27,080
Тоа беше класичен пример, со други зборови,
човекот не сакаше да лаже дека е вмешан.

386
00:29:28,280 --> 00:29:33,040
Намерно ги држевме високите функционери
во незнаење околу деталите од некоја кампања,

387
00:29:33,320 --> 00:29:37,520
за да можат да негираат дека се
замешани ако некој ги праша.

388
00:29:40,000 --> 00:29:45,400
На 29 години Колин Волас беше најмладиот
виш информативен офицер во МОД.

389
00:29:46,280 --> 00:29:48,400
Додека беше во Информативниот оддел,

390
00:29:48,680 --> 00:29:52,840
три пати беше унапреден
од страна на неговите надредени.

391
00:29:59,560 --> 00:30:03,840
Во 1973 ИРД се повлече од Северна Ирска.

392
00:30:04,160 --> 00:30:10,000
Задача на ИРД беше да мести конфликти, како дома
така и во странство, како дел од судирот меѓу идеологии,

393
00:30:10,200 --> 00:30:12,120
меѓу комунизмот и Западот.

394
00:30:12,300 --> 00:30:16,720
Армиското разузнавање сметаше дека ИРД учествува
во политичка пропаганда од помало значење

395
00:30:16,720 --> 00:30:21,120
за нивната антитерористичка и
контраразузнавачка кампања.

396
00:30:21,560 --> 00:30:24,400
Војската се плашеше дека

397
00:30:24,840 --> 00:30:29,760
постоењето на ИРД во Северна Ирска
ја подрива веродостојноста

398
00:30:30,080 --> 00:30:33,320
на нивната кампања
во односите со јавноста.

399
00:30:33,480 --> 00:30:38,720
А, Лизборн и армискиот штаб станаа
познати како Лизборнската машина за лаги.

400
00:30:40,800 --> 00:30:44,240
Кратко време откако Хју Муни и ИРД си заминаа,

401
00:30:44,440 --> 00:30:49,400
бил одржан состанок во дворецот Стормонт,
штабот на МИ5 во Северна Ирска.

402
00:30:50,080 --> 00:30:54,000
На овој состанок се отпочнало со
кампањата „Пеколниот портокал“.

403
00:30:54,280 --> 00:30:58,720
Колин Волас бил замолен да стапи
во врска со оперативец познат како Џон Шо.

404
00:30:59,680 --> 00:31:04,320
Никогаш, додека јас бев таму, тој не
дојде во армискиот штаб.

405
00:31:04,440 --> 00:31:08,400
Со него секогаш се среќавав
во хотелот „White Gables“.

406
00:31:08,760 --> 00:31:13,800
Мислам дека замислата беше дека
нема директна врска со војската,

407
00:31:13,800 --> 00:31:19,360
особено со оглед на информациите
што ги користевме.

408
00:31:20,120 --> 00:31:24,800
Колин Волас тврди дека од Џон Шо
добил материјал со податоци

409
00:31:24,800 --> 00:31:28,760
за политичари од три главни политички
партии во Велика Британија.

410
00:31:29,400 --> 00:31:34,680
Зошто ви ја дале таа информација
со оглед дека е толку чувствителна?

411
00:31:35,160 --> 00:31:38,880
Како што кажав, тоа беше само позадина.
Зашто, ако сакавме да најдеме

412
00:31:39,040 --> 00:31:41,840
пример за  зголемено насилство,

413
00:31:41,840 --> 00:31:43,440
тоа мораше да се стави во контекст.

414
00:31:43,440 --> 00:31:47,440
Особено кога поопширно им се објаснува
на новинарите или ако новинарите се странци.

415
00:31:47,440 --> 00:31:52,120
Во таков случај морате да објасните
што довело до насилството.

416
00:31:52,160 --> 00:31:55,720
А, со други зборови, насилство навистина имаше,

417
00:31:55,720 --> 00:31:59,680
а во забелешките што им ги давав
пишуваше од каде доаѓаше тоа насилство.

418
00:32:00,360 --> 00:32:03,500
Дојдов во посед на дел од фалсификатите
на Информативниот оддел,

419
00:32:03,500 --> 00:32:06,400
МИ5 и ИРД во Северна Ирска.

420
00:32:06,400 --> 00:32:09,720
Мерлин Рис, кој едно време беше
министер за Северна Ирска.

421
00:32:09,720 --> 00:32:13,760
Очигледно е дека тоа е од американскиот
Конгрес за слободата на Ирска, 1971.

422
00:32:13,760 --> 00:32:19,320
Тоа беше огранок на ИРА во Америка. Со ова писмо
му се заблагодаруваат на Мерлин Рис за поддршката.

423
00:32:19,840 --> 00:32:22,880
Мерлин Рис, се разбира, не ги поддржуваше,
но така оди тоа.

424
00:32:23,920 --> 00:32:25,800
Според Стивен Дорил,

425
00:32:25,800 --> 00:32:29,360
некои од податоците што Колин Волас
ги добил од Џон Шо

426
00:32:29,600 --> 00:32:32,040
веќе кружеле низ Британија.

427
00:32:32,840 --> 00:32:37,440
Британија имаше многу развиен систем.

428
00:32:37,760 --> 00:32:41,800
Имаше низ државата одреден број луѓе

429
00:32:41,800 --> 00:32:45,360
на кои работа им беше да седат
во бар или во паб

430
00:32:46,080 --> 00:32:51,200
и да разговараат со луѓе, да одат по
клубови и да шират гласини.

431
00:32:51,520 --> 00:32:57,120
Цел им беше постепено да создадат слика
за некого или за некоја операција.

432
00:32:57,600 --> 00:33:01,080
Имаше подметнувања за секс,

433
00:33:01,720 --> 00:33:05,640
обвиненија дека Вилсон бил прељубник.

434
00:33:06,000 --> 00:33:08,440
Дека британскиот премиер Харолд Вилсон

435
00:33:08,440 --> 00:33:11,560
бил сексуално компромитиран
кога бил во Москва.

436
00:33:11,960 --> 00:33:15,480
Имаше обвиненија, интересни од оваа
гледна точка,

437
00:33:15,480 --> 00:33:20,720
дека бил многу близок со Евреите.

438
00:33:21,560 --> 00:33:24,160
Тоа беа еден вид на антисемитски клевети.

439
00:33:24,800 --> 00:33:29,000
Дека Вилсон е поткуплив,
дека има тајни сметки во банка.

440
00:33:29,200 --> 00:33:33,040
Пред неколку години се сретнав со синот

441
00:33:33,680 --> 00:33:35,000
на еден припадник на МИ6, кој ми кажа:

442
00:33:36,080 --> 00:33:40,320
„Пишувате за мојот татко, но знаете ли дека

443
00:33:40,680 --> 00:33:46,320
кога во 1970 се пензионираше, отиде во
лондонскиот Сити и почна да објавува билтен

444
00:33:46,480 --> 00:33:51,040
и во него ширеше гласини и клевети за Вилсон.

445
00:33:51,760 --> 00:33:55,280
Еве уште еден фалсификат - швајцарска
банкарска сметка, наводно на името на

446
00:33:56,080 --> 00:33:58,240
Едвард Шорт, кој беше предводник
на Долниот дом во тоа време, мислам.

447
00:33:58,240 --> 00:34:01,680
Друг лабуристички член на Парламентот,

448
00:34:01,680 --> 00:34:04,360
лажната банкарска сметка
покажува дека имал 30 000 фунти.

449
00:34:04,600 --> 00:34:10,560
Новинар што му верува на некој како Колин
може лесно да се излаже.

450
00:34:10,760 --> 00:34:15,240
Имаше обичај да каже:
Добро, в ред, мислам дека знам тоа и тоа.

451
00:34:15,240 --> 00:34:19,280
„Разговарај со тој и тој човек“ или
„Можам да ти ја дадам таа информација“

452
00:34:19,280 --> 00:34:22,400
или „Имам таков документ,
ќе ти го дадам да го видиш“,

453
00:34:22,400 --> 00:34:27,320
тоа ќе ти го потврди ова што ти го кажувам
или тоа што ти го кажа човекот.

454
00:34:29,840 --> 00:34:32,640
Системот е многу софистициран.

455
00:34:32,800 --> 00:34:37,920
Однапред е обмислено тоа што всушност сакаш
да постигнеш со таква приказна.

456
00:34:39,160 --> 00:34:44,760
Тоа може тоа да биде дел од синџир, може да биде
дел од некоја операција во тек

457
00:34:44,960 --> 00:34:48,520
со замисла да се изврти некој аргумент

458
00:34:48,920 --> 00:34:53,040
да се смени мислењето за нешто,
да се посрамоти некој.

459
00:34:54,360 --> 00:34:58,400
Во октомври 1974 на состанокот со Џон Шо,

460
00:34:58,400 --> 00:35:02,680
Колин Волас побарал доказ дали политичарите се
согласиле со операцијата „Пеколен портокал“.

461
00:35:03,000 --> 00:35:06,040
Оттогаш ниту слушнал за Џон Ши,
ниту го видел.

462
00:35:12,000 --> 00:35:14,000
Колин Волас го пренасочил вниманието на

463
00:35:14,000 --> 00:35:17,720
подривање на поддршката на републиканците
во САД и во Ирска.

464
00:35:18,200 --> 00:35:21,800
Отворил досие во кое добротворните
организации и финансиерите

465
00:35:22,040 --> 00:35:25,040
кои имаат поддршка од Републиканците
се обвинети за шверц со оружје.

466
00:35:25,480 --> 00:35:31,520
Колин Валас открил според сериските броеви
дека оружје најдено во Белфаст потекнува од САД.

467
00:35:31,960 --> 00:35:35,320
Утврдил кои се главните дарители и добротвори.

468
00:35:35,720 --> 00:35:39,680
Намера беше приказната да биде ексклузивна
и да се објави ударно.

469
00:35:42,160 --> 00:35:45,080
Ирските оддели на МИ5 и МИ6

470
00:35:45,240 --> 00:35:49,320
напишале во телеграма дека „Главниот уредник
на Дејли Телеграф

471
00:35:49,480 --> 00:35:52,360
е подготвен ст��тијата да ја објават
на највидно место“

472
00:35:52,840 --> 00:35:56,560
Волас прашал дали им се потребни
дополнителни фотографии.

473
00:35:57,040 --> 00:36:02,320
Во Информативниот оддел се чуваа
фотографии за разузнавачки намени.

474
00:36:02,760 --> 00:36:07,280
Овие слики можеа да се користат како
потпора на прес-конференциите.

475
00:36:08,160 --> 00:36:13,600
Во Дејли Телеграф имаше специјално истражување.
Новинарот Кристофер Добсон пишува:

476
00:36:13,960 --> 00:36:19,400
„Во претходните два месеца истражував
на кој начин ИРА добива пари.

477
00:36:19,400 --> 00:36:22,120
Отидов во САД и во Ирска

478
00:36:22,120 --> 00:36:25,920
по трагите на сериските броеви на
оружјето заробено во Белфаст

479
00:36:25,920 --> 00:36:29,760
и видов како живеат господарите на теророт“

480
00:36:34,680 --> 00:36:39,280
Медиумите му помогнаа на Информативниот оддел
да ги пронајде поединците и организациите кои,

481
00:36:39,280 --> 00:36:44,120
поради географска оддалеченост,
им беа недостапни на СајОпс.

482
00:36:44,480 --> 00:36:48,360
Во статијата немаше докази за купување
или шверц на оружје,

483
00:36:48,720 --> 00:36:52,360
но на читателите им се оставаше
јасен впечаток

484
00:36:52,360 --> 00:36:56,440
дека споменатите поединци
и организации се одговорни.

485
00:37:02,680 --> 00:37:08,560
Вилијам МекГрат бил истакната личност меѓу лојалистите,
Црквата и Портокаловото Братство

486
00:37:08,800 --> 00:37:11,640
и шеф на организацијата Тара.

487
00:37:12,240 --> 00:37:17,400
Од мене беше побарано да го поттикнеме печатот
да види што е тоа Тара и кој е тој МекГрат.

488
00:37:17,400 --> 00:37:21,480
Тара беше организација

489
00:37:21,840 --> 00:37:28,040
на лојалистите замислена да направи
подготовки за судниот ден .

490
00:37:28,400 --> 00:37:32,400
Ако ИРА нападне

491
00:37:32,680 --> 00:37:38,160
или ако, како што рече МекГрат,
ирската војска го заземе Северот.

492
00:37:39,840 --> 00:37:41,840
На собирите на Тара

493
00:37:42,000 --> 00:37:44,560
имаше членови на Алстерските
доброволни сили,

494
00:37:44,560 --> 00:37:47,720
во тоа време забранета лојалистичка
паравоена група.

495
00:37:48,360 --> 00:37:50,720
На собирите имаше и офицери на полицијата.

496
00:37:52,080 --> 00:37:55,760
Во 1973 МекГрат издаде соопштение,

497
00:37:56,040 --> 00:37:59,080
замислено да ја прогласи
Католичката црква за илегална.

498
00:37:59,920 --> 00:38:03,080
Вилијам МакГрат беше исто така и
раководител на Кинкора,

499
00:38:03,320 --> 00:38:07,880
дом за деца од проблематични
семејства од 11 до 18 години.

500
00:38:09,000 --> 00:38:15,120
Колин Волас трипати се среќаваше со новинарите
околу МекГрат, но тие не ја следеа приказната.

501
00:38:15,680 --> 00:38:17,980
Од Специјалниот огранок на војската им
беше кажано дека

502
00:38:18,160 --> 00:38:22,640
ако тргне против МекГрат, тоа ќе биде
голем пропаганден удар за ИРА

503
00:38:22,640 --> 00:38:26,560
и значително ќе ја оштети политичката
структура на Северна Ирска.

504
00:38:32,320 --> 00:38:37,760
Во декември 1974, Колин Волас бил повикан
во Министерството за одбрана во Лондон.

505
00:38:39,520 --> 00:38:42,520
Што се однесува до мојата работа, до тоа
како се гледа на мене во годишните извештаи

506
00:38:42,960 --> 00:38:49,160
за исполнителност, се беше во најдобар ред.

507
00:38:49,640 --> 00:38:53,440
Малку се изненадив кога еден виш официр од

508
00:38:54,560 --> 00:38:58,920
Министерството за одбрана ми рече дека
животот ми е во опасност,

509
00:38:59,640 --> 00:39:01,920
дека морам да ја напуштам областа.

510
00:39:04,000 --> 00:39:06,280
Ми приредија проштална вечер.

511
00:39:06,960 --> 00:39:10,480
Еден истакнат цртач на стрипови
го одбележа заминувањето на Колин Волас.

512
00:39:10,960 --> 00:39:14,120
Јас преминав на ново работно место.

513
00:39:14,560 --> 00:39:18,680
Наредниот ден ми дојде полициски офицер
од Северна Ирска

514
00:39:18,880 --> 00:39:21,040
во придружба на еден офицер од
Специјалниот огранок

515
00:39:21,040 --> 00:39:24,560
и рече дека испитуваат зошто

516
00:39:25,040 --> 00:39:28,560
на некој новинар сум му дал доверлив документ.

517
00:39:29,240 --> 00:39:31,680
Во последните шест години јас им давав,

518
00:39:32,560 --> 00:39:36,440
разбираш, како што стои во описот на моето
рабоно место, многу чувствителни информации

519
00:39:36,440 --> 00:39:39,560
на новинари од разни земји во светот.

520
00:39:39,960 --> 00:39:46,400
Во МИ5, без да знае Колин Волас, процениле дека се
незадоволни и дека тоа е ризично за безбедноста.

521
00:39:47,680 --> 00:39:52,720
Дисциплинската истрага која следелам
одлучила дека Колин Волас треба да се отпушти.

522
00:39:52,960 --> 00:39:56,800
Но и дека ќе може да ја задржи пензијата ако
доброволно даде отказ.

523
00:39:58,080 --> 00:40:03,560
Питер Бродерик, еден колега на Колин Волас,
од ПР-от на војската се обидел да го поддржи,

524
00:40:03,960 --> 00:40:08,240
па му бил кажано дека Колин Волас
е член на терористичка организација.

525
00:40:09,120 --> 00:40:12,920
Тогаш Питер Бродерик беше префрлен
од Министерството за одбрана.

526
00:40:18,840 --> 00:40:24,160
Кога се заврши дисциплинската постапка
за мене, сфатив,

527
00:40:25,000 --> 00:40:27,160
ми беше јасно дека ме наместиле.

528
00:40:27,400 --> 00:40:32,600
Тогаш зедов адвокат само поради лична
сигурност, да му кажам што ми се случило.

529
00:40:32,600 --> 00:40:34,760
Рече дека бил замешан во

530
00:40:35,800 --> 00:40:40,160
валкани работи против политичари
од Северна Ирска

531
00:40:40,160 --> 00:40:45,080
и кажа дека ова почнало да се шири низ Британија.

532
00:40:45,360 --> 00:40:48,080
Дека бил замешан во валкани кампањи

533
00:40:48,240 --> 00:40:52,840
против британските политичари и
посебно го спомена Харолд Вилсон.

534
00:40:54,600 --> 00:40:57,000
Колин Волас се пресели во југоисточен Лондон

535
00:40:57,360 --> 00:41:00,760
и почна отворено да зборува за работата
во Информативниот оддел.

536
00:41:01,080 --> 00:41:06,400
Тој лобираше кај парламентарци, им даваше информации
на новинарите и му пишуваше на поранешниот премиер.

537
00:41:07,640 --> 00:41:12,880
Харолд Вилсон уште од претходно се сомневал
дека МИ5 ги подрива него и неговата влада

538
00:41:12,880 --> 00:41:15,680
и тоа им го кажал на двајца новинари.

539
00:41:16,480 --> 00:41:20,560
Мислел дека покренале кампања
за да го оцрнат него лично

540
00:41:20,800 --> 00:41:27,560
со обвинувања дека тој злоупотребил државни
документи со тоа што им ги доставил на новинарите.

541
00:41:28,360 --> 00:41:31,200
Тие издадоа книга која скоро никој не ја забележа.

542
00:41:33,000 --> 00:41:37,120
Во 1977 година, ИРД беше молкум затворен.

543
00:41:37,120 --> 00:41:41,840
По интерна истрага околу
заверата против премиерот.

544
00:41:42,520 --> 00:41:45,480
Јас се допишував со Лордот Хант

545
00:41:45,480 --> 00:41:50,720
Од него се бараше да ја води истрагата
за наводната завера против Харолд Вилсон

546
00:41:51,560 --> 00:41:55,960
и тој разговараше со многумина,
меѓу нив и со шефовите на МИ5 и МИ6.

547
00:41:56,560 --> 00:42:00,520
Рече дека имало завера,

548
00:42:01,680 --> 00:42:06,960
дека имало дисидентски елементи
во обете организации.

549
00:42:07,640 --> 00:42:13,080
Извештајот што го напишал,
му е доставен на новиот премиер

550
00:42:13,640 --> 00:42:19,000
и се претпоставува дека една копија
поднесена во архивата на Кабинетот.

551
00:42:19,920 --> 00:42:25,040
Прашав во Кабинетот каде е копијата,
ми рекоа дека не можат да ја најдат.

552
00:42:28,960 --> 00:42:33,920
Колин Волас, несвесен за крајот на ИРД,
започнал нов живот во Западен Сасекс.

553
00:42:38,120 --> 00:42:39,800
Во јануари 1980 година, во Ајриш Индепендент

554
00:42:39,840 --> 00:42:45,440
е објавена статија за злоставување на момчиња
во белфастското сиропиталиште Кинкора.

555
00:42:45,960 --> 00:42:49,600
Управителите Вилијам МекГрат,
Џозеф Мејнс и Рејмонд Семпл

556
00:42:49,600 --> 00:42:52,360
сексуално ги злоставувале децата
оставени на нивна грижа.

557
00:42:53,120 --> 00:42:56,200
Политичарите од Северна Ирска во потполност го
негираа пишувањето.

558
00:42:57,640 --> 00:43:02,440
Сте го виделе ли овој човек во Арундел
меѓу 18.15 и 23.30 во вторник, 5 август 1980?

559
00:43:08,640 --> 00:43:12,320
Телото што беше пронајдено
минатиот петок во реката

560
00:43:12,840 --> 00:43:14,640
имаше повреди на главата.

561
00:43:15,480 --> 00:43:19,320
На патологот е да утврди

562
00:43:19,680 --> 00:43:24,780
дали смртта настанала како последица
од давење или од повреда на главата.

563
00:43:25,560 --> 00:43:30,240
Колин Волас му ја скршил главата на г-н Луис со карате удар

564
00:43:30,440 --> 00:43:35,680
кога се сретнале кај него дома откако бил обвинет
дека ѝ е љубовник на жената на г-н Луис.

565
00:43:35,680 --> 00:43:40,440
Телото на пријателот го криел во багажникот
на колата и подоцна го фрлил во реката Арун.

566
00:43:41,440 --> 00:43:44,200
За убиството беше обвинет Колин Волас.

567
00:43:44,200 --> 00:43:48,920
Во истрагата се утврди дека бил опседнат
со Џејн Луис, жената на убиениот.

568
00:43:49,880 --> 00:43:55,680
На 20 март 1981 е осуден  за убиство на 10 години.

569
00:44:04,760 --> 00:44:08,960
65-годишниот Вилијам МакГрат којшто
се гледа во преден план

570
00:44:09,400 --> 00:44:13,160
Водел два центра за библиски студии
во Белфаст во 50-тите и 60-тите.

571
00:44:13,400 --> 00:44:17,360
МакГрат беше исто така и основач на
протестантската паравојна група Тара.

572
00:44:17,640 --> 00:44:20,240
Овој човек е една од жртвите на МакГрат.

573
00:44:20,840 --> 00:44:23,320
Ќе се појавеше кога се облекував и

574
00:44:23,320 --> 00:44:26,960
ќе почнеше
да прави работи кои не ми се допаѓаа.

575
00:44:27,560 --> 00:44:32,240
Еднаш почнав да крвавам. Му реков да престане.
Беше неубаво.

576
00:44:32,240 --> 00:44:35,320
Немаше на кој да му се обратиш, разбираш.

577
00:44:35,640 --> 00:44:40,040
Еден од поранешните воени ПР-службеници
од касарната Тиепвал во Лисберн, Колин Волас,

578
00:44:40,040 --> 00:44:42,680
сега е главна фигура во истрагата за Кинкора.

579
00:44:43,040 --> 00:44:47,240
Г-н Волас сега во англиски затвор
издржува 10-годишна казна за убиство.

580
00:44:47,480 --> 00:44:50,320
За него се знае дека имал врска
со Британското разузнавање.

581
00:44:51,400 --> 00:44:55,920
Кевин Даулинг, што точно ви кажа Колин Волас во 1973?

582
00:44:56,840 --> 00:45:00,160
Тој секако кажа дека МекГрат е хомосексуалец.

583
00:45:00,160 --> 00:45:04,480
Мора да се сеќавате дека разговорот што
го водев со него беше во 1973.

584
00:45:05,400 --> 00:45:08,000
На разговорот не се сеќавам најјасно.

585
00:45:08,000 --> 00:45:12,880
Ми навестија дека МекГрат всушност
е некој вид на армиски доушник

586
00:45:12,880 --> 00:45:16,000
и дека полицијата сметала за должност да го заштити

587
00:45:16,000 --> 00:45:18,560
за да им овозможи фаќање
на поголеми криминалци од него.

588
00:45:18,560 --> 00:45:21,280
Каква точно беше улогата на Британското разузнавање

589
00:45:21,560 --> 00:45:25,200
и дали таму биле свесни дека Вилијам МекГрат
бил искористен во Кинкора.

590
00:45:26,200 --> 00:45:31,160
Досиејата на Британската војска поврзани
со сиропиталиштето Кинкора, исчезнаа од штабовите.

591
00:45:33,720 --> 00:45:37,280
Имаше гласини дека МекГрат е доушник на МИ5.

592
00:45:40,200 --> 00:45:43,360
МакГрат, Мејнс и Семпл, кои го раководеа
домот за сираци Кинкора

593
00:45:43,360 --> 00:45:45,360
беа осудени во декември 1981.

594
00:45:46,360 --> 00:45:48,640
Тројцата беа ослободени по помалку од две години.

595
00:45:48,880 --> 00:45:53,120
Во тоа време Колин Волас уште беше
на почетокот од неговата десетгодишната робија

596
00:45:54,920 --> 00:45:57,880
Кога прв пат го запознав

597
00:45:58,280 --> 00:45:59,320
беше во затвор.

598
00:46:00,680 --> 00:46:02,720
Чудна работа.

599
00:46:03,720 --> 00:46:05,680
Тој всушност беше побезбеден во затвор.

600
00:46:06,760 --> 00:46:09,240
Другите затвореници му веруваа.

601
00:46:10,600 --> 00:46:13,280
Всушност, имаше нешто како телохранители.

602
00:46:13,680 --> 00:46:17,320
веруваа, а тоа веројатно беше точно,

603
00:46:18,480 --> 00:46:20,080
дека некој може да го убие во затворот.

604
00:46:22,160 --> 00:46:27,000
Клајв Понтинг беше шеф на правниот оддел
на Министерството за одбрана во 1983

605
00:46:27,400 --> 00:46:31,760
и се сеќава на состанокот во МИ5 кајшто
се расправаше за Колин Волас.

606
00:46:32,520 --> 00:46:34,320
Немаше никакво сомнение дека

607
00:46:34,320 --> 00:46:38,280
ги измислуваше овие приказни а сите беа
до крајни граници неосновани

608
00:46:38,840 --> 00:46:40,200
и лесно можеа да се отфрлат.

609
00:46:40,520 --> 00:46:44,760
Се работеше за привремено задржување на приказната

610
00:46:44,760 --> 00:46:46,480
додека тој беше во затвор.

611
00:46:46,880 --> 00:46:49,400
А, по неколку години тој би се вратил

612
00:46:49,400 --> 00:46:52,500
и би се очекувало пак да почне да дава изјави.

613
00:46:53,040 --> 00:46:57,440
Една вечер во затворот Колин Волас во весник
прочитал за Фред Холројд,

614
00:46:57,440 --> 00:47:00,640
поранешен припадник на Военото разузнавање
во Северна Ирска

615
00:47:01,120 --> 00:47:04,000
чиишто искуства биле слични со неговите.

616
00:47:04,880 --> 00:47:08,000
Колин во писмо му побарал помош.

617
00:47:08,240 --> 00:47:09,600
Кога отидов во затворот,

618
00:47:09,760 --> 00:47:11,680
сфатив дека се работи за истиот човек

619
00:47:11,960 --> 00:47:16,520
којшто го видов во еден таен ходник.
Тој имаше канцеларија во штабот на Армијата.

620
00:47:17,440 --> 00:47:21,760
Министерството за одбрана постојано тврдеше
дека тој е само e

621
00:47:22,000 --> 00:47:26,880
обичен цивил со комплекс на Волтер Мити
А, сепак има канцеларија

622
00:47:27,000 --> 00:47:31,320
во овој таен ходник, заедно со службеници
на МИ5 и МИ6,

623
00:47:31,680 --> 00:47:34,160
сите што ја водеа Армијата беа тука.

624
00:47:36,080 --> 00:47:39,480
Отидов истиот ден кога беше извршено
убиството, во исто време.

625
00:47:39,480 --> 00:47:42,840
Знаете дека го имате секој човек заедно
со неговото куче што го шета наоколу.

626
00:47:42,840 --> 00:47:46,680
Ги имате рибарите што на стотина метри
се гледаат на мостот.

627
00:47:46,680 --> 00:47:49,500
Ги имате сите љубовни парови кои се шеткаат,

628
00:47:49,500 --> 00:47:51,920
бродовите што пловат угоре и удолу по реката.

629
00:47:51,920 --> 00:47:55,000
Тоа личеше на плоштадот Трафалгар во сабота.

630
00:47:55,480 --> 00:47:58,160
Приказната што ја изнесе полицијата беше лага.

631
00:47:58,800 --> 00:48:02,560
Најдов и една жена што го видела мртовецот

632
00:48:03,040 --> 00:48:08,440
откако наводно  бил убиен од Колин,
а полицијата ја убеди да не сведочи.

633
00:48:08,640 --> 00:48:12,960
Тој седеше покрај прозорецот
во друштво на еден господин.

634
00:48:13,220 --> 00:48:17,640
Човек на отприлика педесетина години со
проретчена коса зачешлана наназад преку главата.

635
00:48:17,640 --> 00:48:20,200
Колку што се сеќавам, мислам дека имаше сив костум.

636
00:48:20,240 --> 00:48:25,720
Се што можеше да се добие од Џонатан Луис
во замена беше беззначајно и небитно.

637
00:48:26,200 --> 00:48:27,600
Изгледот му беше далеку од среќен.

638
00:48:28,600 --> 00:48:32,200
Таа беше исплашена од полицијата.
Мислеше дека полицијата е замешана во тоа.

639
00:48:33,000 --> 00:48:36,760
Фред Хојл му отиде дома на чамџијата
што го пронајде телото.

640
00:48:37,000 --> 00:48:40,320
Тој не знаеше кој сум јас. Обајцата
се преплашија кога стигнав

641
00:48:40,320 --> 00:48:44,500
и почнаа да поставуваат прашања што ги засегаа.

642
00:48:44,500 --> 00:48:48,960
Тој рече: „Можам да ви кажам дека
копилињата нема да ми дозволат да све��очам“

643
00:48:48,960 --> 00:48:51,280
„јас морав, разбираш, да го свртам чамецот,

644
00:48:51,280 --> 00:48:53,320
и пропелерот го удри типот по главата.

645
00:48:53,480 --> 00:48:55,420
Од тоа му беше раната“.

646
00:48:55,720 --> 00:48:57,800
Јас реков: „Да не се шегуваш“, а тој одговори: „Не“.

647
00:48:57,800 --> 00:49:01,000
Па потоа реков: „Дали си поготве�� тоа
да ни го дадеш написмено? А тој рече:

648
00:49:01,000 --> 00:49:05,760
„Е па, ако баш морам, но најдобро би било
да ме повикате на суди да ме прашате.

649
00:49:05,760 --> 00:49:09,120
Тогаш во судницата ќе морам да одговорам,
а полицијата не ќе ми може ништо“.

650
00:49:11,800 --> 00:49:15,880
Кога Колин беше во затвор, тој
преку адвокатот изнесуваше

651
00:49:16,120 --> 00:49:18,300
разни документи  што ги беше напишал.

652
00:49:18,640 --> 00:49:20,800
Јас бев невработен, а во тоа време во Хал

653
00:49:21,240 --> 00:49:25,150
во Британија на госпоѓата Тачер во места
какво што беше Хал, невработеноста беше 10%.

654
00:49:25,360 --> 00:49:26,840
ако мораш нешто да сториш,

655
00:49:27,000 --> 00:49:30,360
а јас ги испраќав луѓето на биро,
ќе ве игнорираат со години.

656
00:49:30,360 --> 00:49:33,080
Па така, продолжив да правам такви новинарски работи.

657
00:49:33,920 --> 00:49:39,360
„Лобстер“, еден сомнителен неделник
печатен на фотокопир во 150 примероци

658
00:49:39,360 --> 00:49:42,120
којшто го основаа и го уредуваа Ремзи и Дорил,

659
00:49:42,600 --> 00:49:45,600
беше единствен весник во Британија

660
00:49:45,600 --> 00:49:48,600
којшто сериозно ги сфаќаше наводите на Колин Волас.

661
00:49:49,080 --> 00:49:55,440
Тоа што го напишав на 50 страници,
беше обид да се објасни приказната на Колин.

662
00:49:55,840 --> 00:49:59,960
Отпечативме доста од тоа во, мислам,
околу илјада примероци,

663
00:50:01,840 --> 00:50:04,600
па отидовме во Лондон и закажавме
конференција за печат.

664
00:50:04,960 --> 00:50:11,280
И така, двајца сељаци се појавија од некаде со овој
важен документ и рекоа: еве ви голема приказна.

665
00:50:11,840 --> 00:50:15,960
Медиумите не беа воопшто импресионирани,
буквално не реагираа на тоа.

666
00:50:16,360 --> 00:50:20,360
Во јануари 1987 Колин Волас
беше ослободен од затвор.

667
00:50:22,480 --> 00:50:24,600
Еден новинар по име Џулијан О'Халоран

668
00:50:24,600 --> 00:50:29,320
отиде во Затворот Луис и го сними
Колин Волас како излегува од затворската врата

669
00:50:29,320 --> 00:50:32,700
и го интервјуираше, а тоа требаше да се
емитува во вечерните вести.

670
00:50:32,700 --> 00:50:36,720
Баш ги гледав вестите и
дојде до голем метеж во студиото.

671
00:50:36,720 --> 00:50:39,840
Нешто се случуваше, бараа некакви ливчиња,

672
00:50:39,840 --> 00:50:41,560
ги проверуваа слушалките.

673
00:50:41,560 --> 00:50:43,600
Всушност, делот во кој се зборува за Волас

674
00:50:43,680 --> 00:50:46,920
беше тргнат во последен момент, од страна
на човек по име Ален Протеро,

675
00:50:46,920 --> 00:50:50,200
кој во тоа време беше заменик-директор
на Би-Би-Си.

676
00:50:50,840 --> 00:50:54,200
Протеро работеше како офицер
во територијалната војска,

677
00:50:54,360 --> 00:50:58,080
а специјалност му беа односите на војската
со медиумите.

678
00:51:01,880 --> 00:51:03,600
Отидов да го посетам него и Фред,

679
00:51:03,600 --> 00:51:07,600
а беше среде зима. Седевме во куќата на
Колин Волас, која немаше греење.

680
00:51:07,600 --> 00:51:10,500
Беше вратен од затвор и немаше пари за греење.

681
00:51:11,000 --> 00:51:14,440
И така, сите седевме во капути
во дневната соба на Колин

682
00:51:14,520 --> 00:51:16,500
и се сеќавам дека реков нешто како:

683
00:51:17,040 --> 00:51:21,000
„Значи планот ви е јас и вие двајца коишто
не си должиме ниште еден на друг,

684
00:51:21,120 --> 00:51:23,440
да влеземе во МИ5 и во Министерството за одбрана?“

685
00:51:23,640 --> 00:51:25,480
„Да, тоа е планот“ рекоа тие.

686
00:51:26,480 --> 00:51:29,720
Ирската тв-станица РТЕ ја презеде приказната.

687
00:51:30,960 --> 00:51:34,040
Кажаа дека Џонатан Луис го убил Колин Волас

688
00:51:34,040 --> 00:51:35,120
О да, несомнено.

689
00:51:35,120 --> 00:51:35,760
А вие?

690
00:51:35,760 --> 00:51:38,240
Не, немам јас никава врска со неговата смрт.

691
00:51:38,240 --> 00:51:40,000
На никаков начин не сум замешан.

692
00:51:40,000 --> 00:51:42,800
Но мислам дека ако не сум мирен поради тоа,
ако паничам поради тоа,

693
00:51:42,800 --> 00:51:44,960
ако дигам врева, ако се вознемирувам заради тоа,

694
00:51:44,960 --> 00:51:46,960
тоа нема побргу да ја смени пресудата

695
00:51:48,280 --> 00:51:52,680
откаолку да сум мирен и доколку
постапувам правилно низ правилни постапки.

696
00:51:52,680 --> 00:51:56,040
Најпосле се вработив во вестите на Канал 4.

697
00:51:56,540 --> 00:51:58,320
Колин имаше некои писмени забелешки

698
00:51:58,720 --> 00:52:03,200
за кои велеше дека ги напишал за
проектот на дезинформирање на МИ5

699
00:52:03,360 --> 00:52:06,160
против лабуристичките членови на Парламентот.

700
00:52:06,400 --> 00:52:10,920
Роберт Паркер од вестите на Канал 4
отиде кај судскиот лекар д-р Џулиус Грант.

701
00:52:11,600 --> 00:52:16,480
Какви изгледи има овие забелешки да се лажни?

702
00:52:17,640 --> 00:52:19,360
Па добро, како што веќе кажав,

703
00:52:20,000 --> 00:52:23,720
из��ледите дека се лажни би рекол дека се мали.

704
00:52:23,880 --> 00:52:28,600
Произлегува дека овие документи се всушност
напишани најверојатно како што вели Волас.

705
00:52:28,800 --> 00:52:32,160
Кога работевме заедно на некои ситници за Волас,

706
00:52:33,400 --> 00:52:37,040
еден друг новинар од Ај-Ти-Ен, еден од
нивните соработници во криминалната рубрика,

707
00:52:37,360 --> 00:52:40,680
почна да ни дава информации кои го оцрнуваат
Колин Волас

708
00:52:40,680 --> 00:52:43,200
што ги  добил од Министерството за одбрана.

709
00:52:43,560 --> 00:52:47,160
Сличен материјал добивме и од професорот
Пол Вилкинсон, експерт за тероризам.

710
00:52:47,160 --> 00:52:51,680
И таму Волас беше оцрнуван,
го нарекуваа фантазер и лажго.

711
00:52:52,920 --> 00:52:56,800
Новинарот истражувач Пол Фут напиша
книга за Колин Волас.

712
00:52:57,400 --> 00:53:00,760
Волас почна да се појавува
во британските медиуми почесто,

713
00:53:00,920 --> 00:53:05,360
меѓу другото и во популарната неделна
дебатна емисија на Ај-Ти-Ви „Central Weekend Live“.

714
00:53:05,880 --> 00:53:08,360
Ако го сметаш случајот на Колин Волас како

715
00:53:09,080 --> 00:53:12,560
секој друг што некогаш
бил осуден за некаков злостор,

716
00:53:12,760 --> 00:53:18,120
на кутриот г-н Волас му било наместено.
Не верувам дека му наместиле, тоа е факт.

717
00:53:18,120 --> 00:53:24,040
Секој одговорен новинар во Северна Ирска на почетокот
на 70-тите знаеше дека Колин Волас не е способен за тоа.

718
00:53:24,040 --> 00:53:25,700
Тој беше некако налудничав,

719
00:53:25,700 --> 00:53:28,060
скиташе наоколу среде ноќ,

720
00:53:28,060 --> 00:53:31,840
ставаше пликови со документи
во поштенските сандачиња на новинари.

721
00:53:31,840 --> 00:53:34,040
И ќе речеш: ете го пак тој Колин!

722
00:53:34,520 --> 00:53:37,040
Бев веројатно првиот човек во ЦИА

723
00:53:37,040 --> 00:53:40,920
што ги сфати овие валкани работи. Не беа толку
валкани колку што многумина сметаа.

724
00:53:40,920 --> 00:53:42,740
Многу луѓе сметаа дека се целосно неприфатливи.

725
00:53:42,740 --> 00:53:46,600
Само момент. Многу е подобро некого
да оцрниш отколку да го убиеш.

726
00:53:46,600 --> 00:53:48,400
Во Втората светска војна убивавме луѓе,

727
00:53:48,880 --> 00:53:50,500
сега наша работа беше да започнеме

728
00:53:50,500 --> 00:53:53,640
само да играме валкани игри
за да ја спречиме третата светска војна.

729
00:53:53,640 --> 00:53:55,960
Вие сте човекот што сето тоа го започна.

730
00:53:55,960 --> 00:53:57,760
Не сум станал агент-разузнавач

731
00:53:57,760 --> 00:54:01,880
за да ја дискредитирам Лабуристичката,
Конзервативната или Либералната партија.

732
00:54:02,400 --> 00:54:06,480
Откао се префрлив од мојата главна работа
во правење на политички дезинформации,

733
00:54:06,480 --> 00:54:09,000
јас всушност го работев она за што бев вработен.

734
00:54:09,080 --> 00:54:09,800
Добровечер,

735
00:54:09,800 --> 00:54:15,240
на еден цивилен службеник му е даден отказ
откако го обвинил МИ5 за водење на валкани кампањи.

736
00:54:15,240 --> 00:54:18,000
Како отштета, Владата му дала 30.000 фунти.

737
00:54:19,000 --> 00:54:21,120
Од Дејвид Калкат е побарано да ја води истрагата.

738
00:54:21,120 --> 00:54:24,440
Тој во извештајот открива дека званичници
од Министерството за одбрана

739
00:54:24,440 --> 00:54:29,200
претходно контактирале со дисциплинската
комисија за г-н Волас влијаејќи на тој начин на исходот.

740
00:54:29,520 --> 00:54:34,320
Министерот за одбрана г-н Кинг побарал
од г-н Калкат да го скрати извештајот.

741
00:54:34,680 --> 00:54:38,720
Лабуристичкиот министер за Северна Ирска
помеѓу 1974 и 1976 година

742
00:54:38,880 --> 00:54:41,480
рече дека бил жртва на валкана кампања.

743
00:54:42,080 --> 00:54:44,960
Кој му даваше упатства на г-н Волас

744
00:54:45,200 --> 00:54:48,320
за она што работеја тој и другите? Тоа ние сакаме да дознаеме.

745
00:54:48,320 --> 00:54:53,600
Сакаме да се осигураме дека вакво нешто
нема никогаш да се случи. Јас инсистирам на тоа.

746
00:54:54,500 --> 00:54:58,080
Госпоѓата Тачер, која тврдеше дека нема докази
кои би ги поткрепиле таквите барања

747
00:54:58,080 --> 00:55:01,080
беше присилена во Долниот дом
да прифати дека била погрешно информирана.

748
00:55:01,080 --> 00:55:04,520
Потоа се открија документи во Министерството за одбрана

749
00:55:04,520 --> 00:55:08,240
кои се однесуваа на пропагандната кампања
со кодно име “Пеколен портокал“.

750
00:55:08,720 --> 00:55:11,560
Тој бараше од Владата да започне целосна истрага.

751
00:55:11,560 --> 00:55:14,500
Според мене, неправдата е ситна работа.

752
00:55:14,500 --> 00:55:19,200
Многу поважни беа обвиненијата дека имало обид

753
00:55:19,200 --> 00:55:21,480
да се влијае на општите избори во 1974

754
00:55:21,480 --> 00:55:24,840
и, бездруго, злоупотребата на момчињата
во Кинкора во 70-тите.

755
00:55:25,160 --> 00:55:29,120
Во споредба, моето сфаќање на приказната е ништожно.

756
00:55:29,300 --> 00:55:31,320
Владата посебно го одбиваше

757
00:55:31,680 --> 00:55:35,000
повторното отворање на истрагата за
наводното прикривање на

758
00:55:35,000 --> 00:55:38,280
хомосексуалната злоупотреба на момчињата
во домот за сираци Кинкора во Белфаст.

759
00:55:39,000 --> 00:55:42,560
Информацијата за хомосексуалното однесување
во Кинкора

760
00:55:42,560 --> 00:55:45,700
беше искористена за да се уценуваат
истакнати личности од Северна Ирска.

761
00:55:46,560 --> 00:55:51,200
Откако ја напуштив земјата, се појави друг припадник
на разузнавањето по име Брајан Џемел.

762
00:55:51,680 --> 00:55:57,440
Му кажаа за обвиненијата за злоставувањата во Кинкора

763
00:55:57,760 --> 00:56:00,240
Тој напиша извештај за тоа и му го однесе на

764
00:56:00,400 --> 00:56:04,240
Ијан Камерон, виш офицер на МИ5,

765
00:56:04,480 --> 00:56:07,440
кој му наложи да ја прекине истрагата.

766
00:56:07,600 --> 00:56:10,520
На телефон ни вртеа генерали

767
00:56:10,600 --> 00:56:13,320
кои велеа: „Да, знам се' за Кинкора, ми кажаа“.

768
00:56:13,360 --> 00:56:18,040
„Им го однесов и им го оставив во МИ5 и таму рекоа
дека тоа не е нивна работа. А беше нивна работа.

769
00:56:18,320 --> 00:56:23,200
Сите други слични работи и нивната реализација, на повидок е

770
00:56:23,760 --> 00:56:25,800
дека ние не сме она што велат дека сме.

771
00:56:29,840 --> 00:56:34,960
Новинарот Дејвид Ли го пронајде поранешниот шеф
на МИ5 во Северна Ирска Денис Пејн

772
00:56:34,960 --> 00:56:37,160
во едно зафрлено село во внатрешноста

773
00:56:37,440 --> 00:56:40,760
и го соочи со обвиненијата за „Пеколниот портокал“.

774
00:56:41,400 --> 00:56:45,800
Моја обврска е да не кажам апсолутно ништо.
Не можам да кажам баш ништо.

775
00:56:45,800 --> 00:56:50,500
Мислам дека ги имате сите информации.
Не верувам дека кој било

776
00:56:50,500 --> 00:56:53,000
го интересира каква било ситница од тоа,
но немам ништо да додадам.

777
00:56:55,560 --> 00:57:00,080
Во 1996 година, Колин Волас поднесе молба
за помилување.

778
00:57:01,120 --> 00:57:04,000
Денес, по 15-годишна робија за убиство,

779
00:57:04,200 --> 00:57:06,800
Колин Волас од Западен Сасекс го
избриша срамот од неговото име.

780
00:57:07,160 --> 00:57:12,160
Одлежа шест години во 1980-те откако беше
осуден за убиство на еден трговец со старини

781
00:57:12,360 --> 00:57:14,120
близу неговата куќа во Западен Сасекс.

782
00:57:15,280 --> 00:57:16,840
Кога се разгледуваше жалбата,

783
00:57:16,840 --> 00:57:21,680
Патологот од Министерството за внатрешни работи го прифати тоа што агентот од Тајната служба му го сугерираше,

784
00:57:21,680 --> 00:57:27,440
дека повредата настанала како последица од
карате удар, а не од пропелер на чамец.

785
00:57:29,000 --> 00:57:32,520
Комисијата за помилувања најмногу се задржа
на новите медицински докази

786
00:57:32,520 --> 00:57:34,760
за повредата на Џонатан Луис.

787
00:57:34,840 --> 00:57:39,640
Џонатан Луис најверојатно е нападнат
покрај реката, а не во неговиот дом

788
00:57:39,640 --> 00:57:44,760
и рече дека нема докази оти телото некогаш
било во багажникот на колата на Колин Волас.

789
00:57:45,080 --> 00:57:48,880
Тој рече дека е жртва на валкани трикови на МИ5.

790
00:57:49,120 --> 00:57:52,760
Во жалбата г-н Волас бараше целосна истрага.

791
00:57:55,200 --> 00:58:00,920
Дури и кога Колин Волас доби отштета,
неговите маки со МИ5 не престанаа.

792
00:58:02,120 --> 00:58:03,680
Кога работев во БАА,

793
00:58:03,680 --> 00:58:06,500
од МИ5 контактираа со шефот на
тамошното обезбедување

794
00:58:06,700 --> 00:58:09,920
и тогаш јас испаднав непотребен.

795
00:58:11,400 --> 00:58:14,640
Не можам сега да кажам дека во МИ5
се одговорни, но сепак

796
00:58:14,760 --> 00:58:17,840
зошто се плеткаа во мојот случај
по сите овие години?

797
00:58:19,120 --> 00:58:23,400
Медиумите известуваа за жалбата на
Колин Волас и ги објавија неговите тврдења,

798
00:58:23,660 --> 00:58:25,520
но не се прашуваа околу нивната

799
00:58:25,520 --> 00:58:28,880
сопствена улога во ширењето
на лажните вести

800
00:58:28,880 --> 00:58:32,200
и што можат да научат од тоа за
известувањето во иднина.

801
00:58:35,400 --> 00:58:39,440
Колин Волас повеќепати бараше целосна.
истрага,

802
00:58:40,080 --> 00:58:42,560
но таа не се случи,

803
00:58:43,160 --> 00:58:46,120
имаше само долг список на божемни истраги и
правни расправии

804
00:58:46,320 --> 00:58:50,240
со децении, па јавноста почна да ги заборава.

805
00:58:52,240 --> 00:58:53,240
Сега разгледуваме

806
00:58:53,920 --> 00:58:56,920
можеби пет истраги, сосема неуспешни,

807
00:58:57,440 --> 00:59:02,400
за кои Парламентот ѝ вети на јавноста
дека ќе ги спроведе.

808
00:59:02,480 --> 00:59:05,840
До денеска, Колин е проблем.

809
00:59:06,560 --> 00:59:12,280
Се прават големи напори да се
скрати тоа што тој ќе го каже.

810
00:59:12,800 --> 00:59:19,440
Кинкора е најголемиот пример во кој наведените
припадници на разузнавањето

811
00:59:19,800 --> 00:59:25,160
биле вмешани, врбувале луѓе, искористувале луѓе, итн.

812
00:59:25,160 --> 00:59:27,760
Истрагата околу тоа беше
неверојатно ограничена.

813
00:59:28,520 --> 00:59:34,560
од друга страна, на Колин му рекоа да, дојди и раскажи
ни ја твојата приказна, кажи ни ја цела.

814
00:59:35,000 --> 00:59:40,120
И тогаш, кога ќе се дојдеше поблиску, тие вадеа
некаков документ од  министерот што велеше:

815
00:59:40,120 --> 00:59:45,840
„Жал ни е, можете да зборувате од таа област,
но никако и за к��нкретниот проект или за МИ5!

816
00:59:46,240 --> 00:59:53,440
Тој не можеше да зборува за тоа,
зашто навлегуваше во областа на државни тајни.

817
00:59:54,000 --> 01:00:00,320
Па дури и денес, по 40 години, тие уште
се обидуваат да го замолчат.

818
01:00:00,680 --> 01:00:04,360
Видете, целиот систем
е непредвидлив и подмолен.

819
01:00:05,520 --> 01:00:08,560
Лесно му беше на МИ5 да рече: не, ние не сме
го направиле тоа,

820
01:00:08,560 --> 01:00:11,300
зашто никој не можеше да докаже што
направ��ле, а што не направиле.

821
01:00:12,800 --> 01:00:16,440
Денес улогата на војската и на разузнавањето

822
01:00:16,440 --> 01:00:18,840
во правењето и во манипулирањето со вестите

823
01:00:19,040 --> 01:00:21,200
се смета за завера.

824
01:00:21,200 --> 01:00:25,240
И покрај опширните извештаи во печатот
за обвиненијата на Колин Волас,

825
01:00:25,600 --> 01:00:29,880
ниту една личност што беше некаква власт
не беше земена во предвид.

826
01:00:33,680 --> 01:00:37,800
Кога во јавна истрага Хју Муни од ИРД
сведочеше под заклетва

827
01:00:37,800 --> 01:00:39,480
за неговата работа во СајОпс,

828
01:00:40,080 --> 01:00:43,080
тој лажеше и тврдеше дека никогаш
немал врска со СајОпс,

829
01:00:43,480 --> 01:00:45,960
покрај мноштвото докази за спротивното.

830
01:00:46,440 --> 01:00:47,920
Хју Муни си замина,

831
01:00:48,080 --> 01:00:51,840
не му поставија никакво прашање
и стана успешен бизнисмен.

832
01:00:52,520 --> 01:00:55,520
Многу, многу тајни
има во ова општество.

833
01:00:56,520 --> 01:00:58,080
Проаѓа низ се’.

834
01:00:58,240 --> 01:01:02,360
Нетранспарентнота е болест на Британија.
Таа не боледува од друго, туку од таинственост.

835
01:01:02,560 --> 01:01:07,440
Ако верувате во демократски процеси, мора
да има надзор.

836
01:01:08,280 --> 01:01:10,400
Во еден одреден момент, нема надзор.

837
01:01:10,840 --> 01:01:15,200
Со оглед на тоа дека проверките се важна работа
за политичарите кои се надеваат на

838
01:01:15,520 --> 01:01:17,400
министерско место

839
01:01:17,880 --> 01:01:21,760
да му служат на народот или пак
полицајци кои сакаат да напредуваат.

840
01:01:21,960 --> 01:01:24,920
Мора да имате пристап до доверливи информации.

841
01:01:25,280 --> 01:01:29,840
Ако немаш такво одобрение од МИ5,

842
01:01:29,840 --> 01:01:33,520
ако ти го повлечат одобрението,
на твојата кариера лошо и’ се пишува.

843
01:01:34,120 --> 01:01:39,400
Ти никогаш не знаеш за тоа, тоа е невидлива
закана која цело време им виси на луѓето.

844
01:01:39,400 --> 01:01:41,560
Оттука, опасно е што МИ5

845
01:01:42,280 --> 01:01:50,240
има скоро невидлив степен на влијание. Тоа е
навистина далеку од она што треба да биде.

846
01:01:50,240 --> 01:01:56,080
Заради тоа, всушност, е невозможно да му се спротивставите
на МИ5 околу некои одлуки што ги носи.

847
01:01:56,200 --> 01:02:00,720
Политичарите се кариеристи, најголемиот дел од нив
сакаат да се искачат по скалилата, да станат министри,

848
01:02:01,000 --> 01:02:06,400
па ако почнеш да ги критикуваш или да
истражуваш за Армијата и разузнавачката служба,

849
01:02:06,400 --> 01:02:09,760
тоа нема да ѝ донесе ништо добро
на твојата кариера.

850
01:02:10,200 --> 01:02:15,080
Истото важи и за новинарите, нема добра кариера.
Тоа ти се гадни работи.

851
01:02:16,000 --> 01:02:18,300
Луѓето велеа: зошто се борите

852
01:02:18,300 --> 01:02:21,040
против Армијата и против Министерството
за одбрана, кога сигурно сте дел од нив?

853
01:02:21,560 --> 01:02:25,440
Се борам само против Министерството
за одбрана, затоа што не ми пружија шанса,

854
01:02:26,040 --> 01:02:28,800
поради тоа што тие дури и не зборуваа со мене.

855
01:02:28,960 --> 01:02:30,960
Да не се борев тогаш,

856
01:02:31,000 --> 01:02:33,200
сега уште би имал разни уверувања

857
01:02:33,560 --> 01:02:38,200
надвор од Владата никој не би ме примал
како што ме прима сега

858
01:02:38,320 --> 01:02:44,960
Луѓето сфатија дека целата вистина не е излезена
на виделина, иако власта мисли дека била паметна

859
01:02:44,960 --> 01:02:49,200
и уверлива и го избегнала објаснувањето
и покрај тоа то јавноста има сосема поинакво мислење.

860
01:02:49,200 --> 01:02:53,700
Луѓето сосема добро знаат кога
не треба да се има доверба.

861
01:02:53,700 --> 01:02:57,480
и тогаш тие знаеја  дека во еден момент
не им е кажана целата вистина

862
01:02:57,480 --> 01:02:59,500
за тоа што се случило во Северна Ирска.

863
01:02:59,640 --> 01:03:06,160
Па, има ли пример за  некое проблематично подрачје
за кое и натаму не смее да се зборува?

864
01:03:06,720 --> 01:03:13,240
Не можам да ви кажам точно,
тоа би ме довело во опасност,

865
01:03:15,080 --> 01:03:18,520
а Колин би го ставила во смртна опасност.

866
01:03:19,400 --> 01:03:21,800
Но, за одредени проблематични подрачја

867
01:03:22,960 --> 01:03:26,800
едноставно ништо не е кажано.

868
01:03:26,800 --> 01:03:29,680
Има тука некои работи,

869
01:03:32,480 --> 01:03:35,280
имаше самоубиство во Северна Ирска

870
01:03:35,960 --> 01:03:43,520
на еден офицер на военото разузнавање,
тоа е клучно место. Се води како државна тајна.

871
01:03:44,120 --> 01:03:48,040
Самоубиството е државна тајна и
досега никој не напишал ништо за тоа.

872
01:03:49,120 --> 01:03:56,000
Некои работи во врска ��о тоа се страшни.
Тој врбуваше агенти,

873
01:03:56,320 --> 01:04:02,640
агентикатолички девојчиња
од 14 и 15 години.

874
01:04:03,840 --> 01:04:08,880
Ете колку во тоа време војската беше очајна
да стигне до доушници.

875
01:04:09,200 --> 01:04:13,320
Можеш да кажеш „Како тоа, врбуваш
14-годишна католичка ученичка“

876
01:04:19,200 --> 01:04:20,880
Во приказната на Колин Валас,

877
01:04:21,320 --> 01:04:25,120
медиумите помагаат да е насочи јавноста кон поинаков
поглед на реалноста, ширејќи лажни вести.

878
01:04:25,360 --> 01:04:30,120
А, медиумите помагаат да се свари минатото,
поттикнувајќи расправии за минатото.

879
01:04:31,000 --> 01:04:34,960
Улогата на министерствата во формирање
и моделирање на стварноста

880
01:04:34,960 --> 01:04:36,480
не е доволно позната.

881
01:04:36,480 --> 01:04:39,480
Дури и откако медиумите станаа свесни за тоа,

882
01:04:39,640 --> 01:04:43,520
тие не ја информираат јавноста
за последиците од таквиот пропуст.

883
01:04:44,520 --> 01:04:49,480
Моќта не се зема предвид, ниеден човек што
носи одлуки не е земен предвид.

884
01:04:49,760 --> 01:04:53,400
а тие и нивните организации негираат
секакво незаконско однесување.

885
01:04:54,400 --> 01:04:58,920
Досиејата што би можеле да послужат
како доказ се уништени или исчезнати.

886
01:05:00,080 --> 01:05:03,800
Во оваа приказна, печатот е сложен механизам

887
01:05:03,880 --> 01:05:06,640
кој помага да се засили и да се легитимизира моќта.

888
01:05:08,000 --> 01:05:10,480
Обвиненијата за незаконско однесување и за неправда

889
01:05:10,480 --> 01:05:13,240
се губат во истраги и правни расправии,

890
01:05:13,240 --> 01:05:15,920
а тоа се влечка до денешен ден.

891
01:05:15,920 --> 01:05:17,680
Многумина веќе или не сфаќаат или не веруваат.

892
01:05:18,560 --> 01:05:22,680
Ни велеа дека слободниот печат
ќе ја контролира моќта.

893
01:05:23,240 --> 01:05:28,240
А што е со оние луѓе и институции кои никогаш
и пред никого не одговараат, ниту ќе одговараат?

894
01:05:28,240 --> 01:05:34,120
Ќе ги вклучат ли медиумите во своите писанија
и оваа вистина?

895
01:05:35,120 --> 01:05:40,120
Или на некои вистини им е судено да бидат
само еден вид на лажна вест?

896
01:05:42,680 --> 01:05:49,880
Некогашните штитеници на домот Кинкора
се уште се борат за правда.

897
01:05:50,320 --> 01:05:54,540
Британското Министерство за внатрешни работи,
Форин Офис, МИ5 и МИ6 и натаму ги коритат СајОпс.

898
01:05:54,540 --> 01:05:59,000
Психолошкиот оддел на британската армија
сега се вика 77-ма бригада.

899
01:05:59,000 --> 01:06:03,600
Заедничка цел, без да бидат казнети, им се
непријателите на Британија, вистински или замислени.

900
01:06:03,800 --> 01:06:10,520
Колин Волас и понатаму учествува како сведок во
истрагите во врска со тоа време во Северна Ирска.

901
01:06:10,520 --> 01:06:14,200
Живее во истата улица, во истата куќа,
во истото село каде се случи

902
01:06:14,200 --> 01:06:18,720
нерешеното убиство на Џонатан Луис
пред повеќе од 40 години.