Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ik was 11 toen ik voor het eerst tenniste.
Ik wist toen al dat ik dat de rest van m'n leven wilde doen.
"WE WILLEN ALLEMAAL EEN BERG BEKLIMMEN EN ITHACA ZIEN...
MAAR JUIST TIJDENS DIE REIS ONTDEKKEN WE WIE WE ECHT ZIJN"
"Als je op weg bent naar Ithaca...
hoop dan dat het een lange reis wordt...
vol avontuur en ontdekkingen.
Wees niet bang voor Laistrygonen en Cyclopen."
Ik zei: "Ik wil de allerbeste tennisser worden."
Ik dacht niet aan het verleden of de toekomst, ik nam alles zoals het kwam.
Ik was wel bang.
"Je zult ze alleen tegenkomen als je ze toelaat in je ziel."
Je moet je angsten en je twijfels overwinnen.
"Dat er maar vele zomerochtenden mogen zijn waarop je met plezier...
havens betreedt die je nog nooit hebt gezien."
Het belangrijkste is dat je in jezelf gelooft.
"Dat je maar veel Egyptische steden mag bezoeken en veel mag leren van anderen."
Je moet uit je comfortzone.
"Blijf altijd gericht op Ithaca.
Het is je doel om daar aan te komen."
Ik heb gedroomd, geloofd, geleerd en gepresteerd.
"Laat de reis maar jaren duren."
Ik vond verliezen het ergste wat er was. Dat motiveerde mij.
Ik wil de beste speler ter wereld worden.
"Verwacht niet dat Ithaca je rijk zal maken."
Niemand zei ooit: "Dat kun je niet."
"Ithaca heeft jou deze prachtreis opgeleverd."
Ik wil jaren op deze plek blijven staan.
"Ze kan je nu niets meer geven."
Ik wil m'n gevoel volgen.
"Als je haar arm aantreft, heeft Ithaca je niet voor de gek gehouden."
Er is maar één persoon op de wereld die dat kan bereiken.
"Je bent een stuk wijzer geworden en hebt veel ervaring opgedaan."
Als je een heel duidelijke droom hebt...
en alles aanwendt om die droom werkelijkheid te maken...
dan is dat mogelijk.
"Dan zal je duidelijk worden waar Ithaca precies voor staat."
Dat ging over mij.
"OOST WEST, THUIS BEST" DE TOVENAAR VAN OZ
Ik ben opgegroeid in Baltimore. Dat ligt langs de Northeast Corridor in de VS.
Ik ben geboren in Wit-Rusland.
Dat was in de tijd dat de Sovjet-Unie net in elkaar was gestort.
Ik kom uit Servië.
Mijn jeugd heeft me gevormd tot de vrouw die ik nu ben.
Daar praten we vaak over.
Dat kampioenen vaak uit landen komen...
uit de onderste regionen.
Ze moeten daaruit komen en de pot met goud aan het eind van de regenboog bereiken.
Het kan zeker invloed hebben, maar ik denk niet dat geografie bepalend is.
M'n vader was brandweerman.
M'n moeder was huisvrouw en ging later ook werken.
Mijn vader was...
Hij was schapenscheerder en scheerde ruim honderd schapen per dag.
Mijn vader was voetballer.
Mijn moeder was lerares.
Als je uit de VS of Europa komt, is het heel makkelijk.
Dat geloof ik niet. Ik denk niet dat dat waar is.
Dit zijn individuen die van over de hele wereld komen om allerlei redenen.
Ik heb een geweldige jeugd gehad. M'n ouders stonden vierkant achter me.
Ik ging graag paddenstoelen zoeken met m'n vader.
Dan gingen we om vijf uur 's ochtends het bos in...
om paddenstoelen te zoeken.
Dat vond ik fantastisch. Dat had ik echt van m'n vader.
Ze wilden alleen maar dat we een opleiding zouden volgen en gelukkig zouden zijn.
Die basis is heel belangrijk.
Niet alleen als je sporter bent of ergens heel goed in wilt worden.
Het kwam voort uit liefde.
Daardoor wist ik dat wat het leven me ook zou brengen...
Je wordt geboren in een bepaald gezin.
Dat gezin kies je niet zelf, maar je kunt wel zelf kiezen wat je gaat doen.
Ik was een prima leerling. Ik was gehoorzaam en haalde goede cijfers.
Ik ging graag naar school. Ik was zo'n kind dat alles perfect wilde doen.
Ik deed altijd m'n best op school.
Het was belangrijk dat je ook een studie volgde.
Dan had je altijd iets om op terug te vallen.
Ik kon goed meekomen. M'n ouders zeiden altijd:
"Je moet echt je opleiding afronden."
Ik vond het moeilijk om de hele dag op een stoel te zitten luisteren.
M'n ouders deden me op pianoles toen ik heel klein was.
Dat vond ik vreselijk.
Ik wilde actief zijn en lekker bewegen.
Ik keek uit naar de pauzes, dan gingen we sporten. We voetbalden veel.
Met de jongens. Maar je moet ook leren.
Soms moet je nou eenmaal dingen doen die je niet leuk vindt...
waardoor je later in je leven meer mogelijkheden hebt.
Ik kom uit een sportief gezin. Ik had altijd bergen energie.
In de zomer zwommen we in de rivier, in de winter gingen we schaatsen of skiën.
Er was altijd interactie met de kinderen en we deden veel dingen buiten.
M'n broer en ik waren gefascineerd door ballen.
Het derde woord dat wij leerden in ons leven was bal.
Eerst mama, dan papa en dan bal.
Als er een bal was, was ik er ook. -Ik was gek op balspellen.
Ik speelde niet met speelgoed, maar met een tennisracket. Dat was mijn speelgoed.
De weg die deze vrouwen afleggen naar het wereldkampioenschap...
is de uiterlijke reis, de reis die wij zien.
Er is ook een nog veel mooiere innerlijke reis, die wij niet zien:
de reis van haar hersenen.
Alle vaardigheden die wij zien:
de atletische eigenschappen, sierlijkheid en kracht...
worden allemaal bestuurd door de hersenen. Daar speelt de echte reis zich af.
"EEN REIS VAN DUIZEND MIJL BEGINT MET EEN ENKELE STAP"
Bal, bal, bal.
We wilden ermee gooien of schoppen. We waren gek op ballen.
M'n vader probeerde al z'n kinderen...
we waren met z'n achten, te vermaken.
Hij had een racket gemaakt van een appelkist. Het zag er ongeveer zo uit.
Op een dag in groep zeven zei Susan Williams tegen me: "Wil je tennissen?"
Ik zei: "Wat is dat?"
Twee neefjes van me speelden tennis.
Ik ging soms mee naar hun trainingen en dan raapte ik de ballen op.
Dit gaf hij aan m'n oudere zus en broer.
Ik was de op twee na jongste, pakte het van ze af en wilde het niet teruggeven.
Zo is het begonnen. Vanaf toen ben ik nooit meer gestopt.
Ik zei tegen m'n ouders: "Ik wil tennissen."
Ik pakte het racket en ging de bal ermee rollen.
Dat racket was groter dan ik.
Ik wilde voetballen, maar dat vond m'n vader een jongenssport.
Als jongste wil je je grote broers nadoen.
Hij vroeg m'n broer wat vaker te tennissen...
en toen ik hem zag spelen, dacht ik: Dit wil ik ook.
Heel vaak komen ze toevallig in deze wereld terecht.
Het kan echter ook weloverwogen zijn.
M'n moeder zei: "Je krijgt pianolos na school, een paar keer per week."
Toen zei ik: "Dan kan ik op die andere dagen gaan tennissen."
Ik had zelfs het nummer opgeschreven van de tennisschool...
want niemand in mijn familie speelde tennis.
Gezinnen zagen dit vaak als een goede sport voor hun dochter.
Ik denk dat m'n vader dit een goede sport vond voor kleine meisjes...
en me daarom een racket gaf.
Ik ben er toevallig in gerold. M'n moeder had niets met tennis.
Ze werkte wel in het tenniscentrum en ik ging daar vaak naartoe na school.
Dit ziet er leuk uit. Dat wil ik ook proberen. Geef me eens een racket.
Toen gaf m'n vader me op voor een clinic. Ik was een jaar of zeven.
Ze gaf me een racket om me af te leiden zodat zij kon werken.
Het interessante is dat als ze deels loskomen van hun familie...
ze van binnen net iets vastbeslotener zijn om door te zetten.
Dat is geen garantie, maar het kan.
M'n vader tenniste als kind. M'n moeder en m'n opa en oma speelden ook tennis.
M'n ouders waren gek op tennis.
Het eerste contact dat een kind heeft met een sport moet positief zijn.
Als de eerste ervaring positief is, willen ze ermee verder.
Ik vond het altijd geweldig om naar de club te gaan...
en bij ze te zijn.
Ik weet nog dat de tennisleraar zei: "Laat die bal van het racket stuiteren."
Ik was vier en de voorzitter van de club...
Ik vroeg iedereen om met me te tennissen. Ik kon er geen genoeg van krijgen.
Toen zei hij: "Ga maar naar de tenniswand.
Als je zeven ballen op rij slaat, krijg je een trofee.
Die trofee hebben we nog over van een toernooi."
Als je een meisje ziet dat achter elke bal aan rent...
dat er op tijd wil zijn, de laatste bal wil slaan...
en een herkansing wil als ze een bal mist...
dan weet je dat ze een echte passie heeft voor de sport.
Ik rende terug en ik zei: "Ik heb er zeven op rij geslagen."
Toen gaf hij me die trofee waar hij "7x" in had gekrast.
Ik ben dol op tennis en op dat gevoel als de bal de snaren raakt.
Je gaat er helemaal in op. Het is echt fantastisch.
Als je de bal eenmaal op de juiste manier hebt geraakt...
en het klinkt goed en het voelt goed...
dan wil je dat steeds weer doen.
Dat klopt. M'n dochter van negen speelde twee jaar geleden...
en bakte er weinig van, maar ze zei:
"Het voelt fijn als je met het midden van je racket slaat.
Dan merk je bijna niet dat je de bal slaat. Dat wil ik."
Ze kon het amper, maar dat snapte ze. Dus daar heeft Mary echt gelijk in.
Ik sloeg de bal tegen huizen, tegen watertanks. Tegen elke muur die ik zag.
Toen had ik nog nooit een tennisbaan gezien.
Ik oefende thuis tegen de keukenmuur.
Het was misschien twee meter, maar ik ging maar door.
Op zo'n moment leren haar hersenen hoe alles werkt:
hoe de bal werkt, hoe het racket werkt...
en hoe haar eigen lijf werkt in combinatie met dat racket en die bal.
Ik was gek op die muur.
M'n moeder zei dat we een groter huis nodig hadden zodat ik me kon uitleven.
Dan zeiden m'n ouders weer: "Stoppen nu."
Maar als ze niet keken, ging ik gewoon weer verder.
Dat is allemaal automatisch, natuurlijk en onbewust aangeleerd...
net als toen ze leerde lopen. Ze heeft het geleerd door anderen na te doen.
Door te experimenteren met haar eigen lijf, met hoe haar lijf werkt.
En ze leert ontzettend snel.
Ik vind het heel erg leuk en ik geniet ervan.
En dat is het allerbelangrijkst.
Tennis heeft altijd een groot deel uitgemaakt van mijn leven.
Tennis heeft altijd een enorme aantrekkingskracht op mij gehad.
Ik vond het zo leuk. Ik was na m'n eerste bal helemaal verliefd op de sport.
Ze vonden het fantastisch. Ze waren als kleine meisjes al verslaafd.
Veel van die vrouwen hebben op jonge leeftijd al door...
dat zij meer met hun lichaam kunnen dan andere kinderen.
Ze zijn beter dan hun broer of zus.
Haar hersenen zijn sterk betrokken bij haar spel.
Je kunt al jong een sterke passie hebben voor tennis.
Het is vanaf het allereerste begin mijn passie geweest.
Ik hou van snelheid. Tennis is een snelle sport.
Ook op die leeftijd. Zo'n bal gaat best snel.
Eén ding moet je wel echt hebben.
Je moet het echt fijn vinden om op de baan te staan.
Die tennisbaan moet echt een aantrekkingskracht op je hebben.
Dat is mijn ervaring.
Wat iemands verhaal ook is, dat is altijd de rode draad.
Ik snapte nooit hoe iemand een bal niet kon vangen. Dat is zo makkelijk.
Ze gaan zich in hun hoofd al dingen afvragen.
Hoe sla ik m'n backhand? En m'n forehand?
De oog-handcoördinatie. Die komt voort uit de liefde voor de sport.
Het begint met die liefde.
Ik wist niet dat ik erin uitblonk. En daarom vond ik het waarschijnlijk zo leuk.
Ze kijkt naar de bal en in minder dan een seconde...
vormen haar oog en hersenen, het zichtbare gedeelte daarvan in de occipitale kwab...
een visuele kaart van waar de bal is in een driedimensionale ruimte.
De hersenen moeten die visuele kaart samenbrengen met de motorische kaart...
en een actieplan vormen.
En als ze tennist, ligt de bal niet stil op een tafel.
Hij komt vaak op haar af, soms met wel 160 kilometer per uur of meer.
Dit is de vierde dimensie die de hersenen moeten berekenen: de dimensie van tijd.
En om het nog ingewikkelder te maken: de hand is niet haar echte hand...
dat is de sweet spot van een racket op 45 centimeter van haar hand...
dat haar hersenen nu als een deel van haar lichaam zien.
Ik zag later pas dat ik talent had. Ik vond het fantastisch.
Voor een goede hand-oogcoördinatie...
moeten minstens vier delen van de hersenen optimaal functioneren:
de visuele zone, de besluitvorming en de motorische planning en uitvoering.
Die vier moeten perfect met elkaar samenwerken.
Onze hand-oogcoördinatie is heel goed.
Die gave had ik en wilde ik optimaal benutten.
"JE VERLIEST WAAR JE JE AAN VASTKLAMPT"
Je kunt veel succes hebben, maar tegen een hoge prijs.
Ik was vijf en ik was heel boos.
Ik dacht: Ik mag niet eens naar m'n vriendinnetje om te zwemmen en barbecueën.
En dan ga je een beetje tennisballen naar me gooien...
uit een winkelmandje.
Als jong meisje...
maak je emotioneel en lichamelijk veel veranderingen door.
Je gaat anders denken, je wilt andere dingen.
Heel frustrerend, want ik kon niet zeggen:
"Kan ik dan niet drie dagen per week gaan...
en dan ook drie dagen naar m'n vriendinnetje? Ik wil gewoon kind zijn."
Ik wilde niet gebruind zijn. Ik wilde net zo mooi zijn als de anderen op school...
en een normaal leven leiden.
Je moet dingen achterlaten. Je wilt bij je vrienden zijn.
Soms was je aan het zwemmen en moest je ineens weg om te gaan trainen.
Soms was je bij je vrienden en kwam de coach weer: "Arantxa, je moet trainen."
Het is geen bewuste keuze...
om nee te zeggen tegen je vrienden die iets anders gaan doen.
Zo eenvoudig ligt dat niet. Dan denk je wel even: Mis ik nu iets?
Misschien, maar dit is belangrijker voor me. Dit is leuker.
Dus dat wil ik nu doen.
Het kan lastig zijn als het voor je gevoel ten koste gaat van je sociale leven.
Dat je door tennis niet aan leuke dingen toekomt.
Ik heb dat niet gemist, want ik had veel vrienden op de tennisclub.
Mijn sociale leven was op de club.
Je ziet 't niet als een offer, je doet wat je graag wilt doen en wat je moet doen.
Ik had nooit het gevoel dat ik iets miste.
Ik heb nooit gedacht: Ik wil niet tennissen. Echt nooit.
Dat heb ik ook aan anderen gevraagd, ook aan Arantxa.
Dan dacht ik: Ik moet m'n vrienden achterlaten, maar dit is wat ik wil.
Dat was niet moeilijk voor mij omdat ik het zo leuk vond.
Ik zag dat niet als een offer. Dat was m'n eigen keuze.
Caroline Wozniacki vroeg: "Heb je ooit geen zin gehad om te spelen?"
Ik wist dat ik keuzes zou moeten maken. Ik zeg keuzes en geen offers.
Uiteindelijk bepaal je zelf wat je wilt.
Iedereen wilde spelen.
Als je wat ouder bent en terugkijkt, denk je: Ik heb wel veel opgeofferd.
Maar is dat wel echt zo? Ik deed tenslotte wat ik wilde doen.
"JE LERAAR KAN DE DEUR OPENDOEN, MAAR JE MOET ZELF NAAR BINNEN LOPEN"
"Je kunt zoveel beter worden. Je kunt kampioen worden.
Ik kan je daarmee helpen en je vertellen wat je moet doen."
Als je dat als jong meisje hoort van iemand die je bewondert...
vertrouwt en respecteert, dan komt dat wel enorm binnen.
Je gelooft wat zij tegen je zeggen. Je weet dat het waar is.
Aan het begin van je reis zijn je ouders je mentoren.
Zij geloven hoe dan ook in je, wat je ook doet en hoe goed of slecht je ook bent.
Mijn moeder is altijd mijn mentor geweest. Zij kende me het beste.
Zij kende mijn reis en heeft mij altijd bijgestaan tijdens die reis.
Voor veel kinderen geldt dat als hun ouders ze niet hadden aangemoedigd...
ze ermee waren gestopt.
Het was leuk om dit met m'n moeder te delen.
Ze moedigde me altijd aan en was altijd positief.
Zonder haar was ik nooit zover gekomen.
Hij of zij moet kritiek kunnen leveren...
zonder het zelfvertrouwen van de jonge speler te schaden.
Het zichtbare spel lijdt eronder als er van binnen ruis is.
En die ruis is in dit geval enorme onzekerheid...
een negatief zelfbeeld en extreem veel zelfkritiek.
Je moet die rust van binnen vinden...
om dingen waar je geen controle over hebt los te laten...
en jezelf aan te sporen om alles uit jezelf te halen.
Zij inspireerde me om overal plezier in te hebben.
Dat is een van de dingen waar ik m'n hele carrière iets aan heb gehad.
Hersenspecialisten weten al heel lang dat dit soort ruis de amygdala activeert:
het angstcentrum van de hersenen.
Ze wilde dat ik het beste uit mezelf haalde.
Ze wist hoe graag ik tenniste.
Ze zorgde dat ik dat doel kon bereiken, wat ik ook deed.
Als de amygdala angstsignalen uitzendt...
leer je minder snel en kun je minder goed keuzes maken.
Dat heeft invloed op je spel.
M'n vader was heel belangrijk voor me omdat hij heel sterk in me geloofde.
Zo werkt dat niet in de wereld, en dat begreep ik ook...
maar hij, m'n vader Bill, geloofde in me.
Ik ben van nature een onzeker persoon...
maar hij maakte me zelfverzekerd in m'n spel.
Hij pushte me niet, maar hij zei:
"Je bent hier goed in. Doe waar jij je goed bij voelt."
M'n vader heeft altijd in me geloofd. Hij wist dat ik heel getalenteerd was.
Hij had een grote droom voor mij.
De dynamiek tussen vader en dochter...
is een van de krachtigste dingen die er zijn.
Je wilt het graag goed doen voor je vader. Daar gaat veel kracht van uit.
Een goede mentor helpt de jonge tennisser de innerlijke ruis te beteugelen...
en dat is niet alleen psychologisch, maar ook fysiologisch.
Er is niets ingewikkelds aan een speler die een coach zoekt...
en een coach die een speler wil helpen.
Als er maar vertrouwen en respect is.
Als dat vertrouwen er niet is...
is het moeilijk voor een leerling om die berg te blijven beklimmen.
Vertrouwen is niet alleen van belang in de sportwereld...
maar op alle gebieden in je leven.
Je ontmoet mensen in je leven...
en soms denk je: Deze persoon kon weleens heel belangrijk zijn.
Dan is er een connectie en die moet je erkennen.
Je moet zoveel mogelijk mensen opzoeken die jou energie geven.
En die mensen daar vervolgens voor bedanken.
Ik weet nog heel goed dat ze er een jonge professional bij haalden.
Hij was 27 jaar en heette Robert Lansdorp.
Hij kwam op het perfecte moment. Ik wilde heel graag tennissen...
en hij nam tennis heel serieus en was heel veeleisend.
Hij was heel streng voor z'n leerlingen.
Het is een heel persoonlijke relatie, dus je moet wel een klik hebben samen.
Je moet elkaar begrijpen en respecteren.
Ik ontmoette m'n coach op m'n 14e.
Carlos Rodriguez is altijd mijn coach geweest.
Ik dacht al heel snel: Deze man kan mij helpen.
Ik denk dat je als mentor...
veel meer moet doen dan je leerling leren slaan.
Je moet ze leren hoe ze zich voorbereiden, hoe ze omgaan met nederlagen.
Hoe ze accepteren dat ze alles moeten geven.
Hij was meer dan een coach. Hij was een vader, een broer, een vriend.
Je moet door die ups en downs heen, door het emotionele gedeelte.
Want daarmee leg je een goede basis.
Als ik hem nodig had, me niet goed voelde of iets had meegemaakt...
ging ik met hem praten. Hij kende me heel goed en kon me ook goed helpen.
Je hebt iemand nodig die zegt:
"Je bent goed, dat weten we. Je moet in jezelf geloven."
Je hebt mensen nodig die je steunen, maar ook realistisch zijn.
Maar ze moeten vooral positief zijn, wat er ook gebeurt.
"AVONTUUR IS DE MOEITE WAARD"
In het begin...
beseffen jonge kampioenen nog niet waar ze aan zijn begonnen.
Om als speler en mens te kunnen groeien, moet je uit je comfortzone stappen.
Anders zul je nooit echt iets bereiken.
Toen ik 12 was...
ging ik naar Boca Raton in Florida, naar de Evert Tennis Academy van Chris Evert.
Een paar jaar daarvoor...
op m'n tiende denk ik, was ik ook in Florida voor een USTA-kamp.
Het tweede jaar zagen de coaches dat ik beter was geworden.
Ze belden de hoofdcoach in Sydney, Vic Edwards, en zeiden: "We hebben er een."
Ik wist daar niets van uiteraard.
Toen kreeg ik een kans van de Duitse tennisfederatie.
Er was nog een trainingsplekje vrij in Spanje, in Marbella.
Ik zei direct: "Ik ga, want ik wil beter worden."
Ik ging daarheen en ik sprak geen woord Engels.
Het voelde alsof ik op een andere planeet was beland.
Ik had geen idee wat er allemaal gebeurde.
De eerste drie maanden waren zwaar.
Het was een heel andere wereld.
Ik moest sterker worden.
Ik speelde wedstrijden en trainde elke dag...
en daardoor werd ik nog gedrevener...
want er zaten weinig meiden op de Academy toen.
Ik kreeg een heel ander leven. Ik was nooit in Sydney geweest.
Alles draaide om tennis.
Je moet goed beseffen...
dat het haar doel is om de top van het vrouwentennis te bereiken.
Daar moet je als ouders wel klaar voor zijn.
Dan gaat er een wereld voor je open. Je vertrekt uit Los Angeles.
Je gaat meedoen aan landelijke toernooien.
Ze springen op die boot in de wetenschap...
dat de zee aardig voor ze zal zijn en de lucht blauw zal zijn.
Ik moest elke avond huilen. Ik huilde mezelf in slaap. Ik had last van heimwee.
Maar dat heb ik nooit aan m'n moeder verteld...
want dan zou ze me terughalen naar Barellan...
en me nooit meer op reis laten gaan.
Ze reizen de hele wereld over en moeten veel alleen doen.
Ze moeten al jong hun eigen keuzes maken.
Bij m'n eerste landelijke toernooi was ik 11 jaar oud.
Ik lag soms te huilen in bed 's avonds omdat ik me zo rot voelde.
Ik woonde bij een gezin in Little Rock, Arkansas.
Ik sprak geen Frans. We gingen voor het eerst naar Frankrijk.
We aten vissoep en dat vond ik niet lekker. Ik voelde me zo rot.
Ik wilde niet onbeleefd zijn en zeggen dat ik het niet lekker vond.
Toen ik tien was...
moest ik helemaal alleen terugvliegen vanuit de Verenigde Staten.
Dat is nogal wat als je tien bent.
Je geniet van het moment en je weet dat er iets kan gaan gebeuren.
Maar je weet niet dat het een lange en moeilijke weg gaat worden.
Ik word er emotioneel van.
Ik weet niet hoe ik het heb gedaan, want achteraf gezien...
is het bijna niet voor te stellen allemaal.
De meeste meiden die kampioen willen worden, weten wat dat betekent...
en zijn bereid dat te accepteren.
Maar toen ik die eerste hobbels had overwonnen, was ik om.
Ik vond het geweldig om toernooien te spelen.
Dan was ik twee dagen thuis en vroeg ik: "Wanneer gaan we weer?"
Ik deed m'n best, reisde veel en maakte m'n grote droom waar.
"HOPEN IS DAGDROMEN" ARISTOTELES
Op m'n achtste las ik een verhaal in een stripboek.
Het heette Princess.
Het verhaal ging over een jong meisje...
dat werd ontdekt en getraind en vervolgens naar Wimbledon ging.
Daar speelde ze op een prachtige baan en ze won.
Op m'n tiende ging ik naar Roland Garros met m'n moeder. We keken de finale...
tussen Graf en Seles en ik zei tegen haar: "Ooit sta ik daar en dan ga ik winnen."
En zo ontstond mijn droom.
Op m'n 11e zei ik tegen m'n moeder: "Ik wil de beste worden."
Maar ze was niet erg onder de indruk.
Ik was tien. Ze keek me aan en zei iets van: "Natuurlijk."
Ze dacht waarschijnlijk: droom lekker verder.
Ik was een jaar of tien en zei in de camera:
"Ik wil de beste tennisser ter wereld worden."
Slechts een op de miljoen kan de nummer één van de wereld worden.
Het zijn nog maar kinderen van zes, acht of tien, maar toch hebben ze al een droom.
En die droom is zo levendig en sterk...
dat ze voor een heel lange tijd gefocust en toegewijd kunnen blijven.
Ik denk dat we moeten dromen...
en altijd van elk moment moeten genieten.
Dankzij de droom ontstaat en begint de reis.
Ze hebben een visie...
en de discipline om de klus te klaren...
zonder hoop dat het ook echt gaat gebeuren.
Maar ze zijn zo vasthoudend dat ze net zolang doorgaan tot de droom realiteit is.
Deze dames wisten niet dat ze de top zouden bereiken.
Dat was wel hun droom en hun doel en daar hebben ze voor gestreden...
maar ze hadden geen garantie.
Een kinderbrein heeft een heel ander begrip van tijd dan wij volwassenen.
Voor een kind is een jaar heel lang.
Dus dit is een hele prestatie.
Iedereen vond die droom maar gestoord.
Ik praat veel over drie droom, want ik denk dat als je iets echt wilt...
en al het mogelijke geeft om die droom te realiseren...
dat ook mogelijk is.
"JE MOET GELD UITGEVEN OM GELD TE VERDIENEN"
Tennis is een heel dure sport.
Heel erg duur.
Eerst moet je tegen de beste kinderen uit jouw plaats...
dan tegen de beste kinderen uit je regio, uit je land en dan ga je internationaal.
Je moet je materiaal kopen...
en je aansluiten bij een tennisacademie of tennisclub.
Dat lidmaatschap kost geld, die academie kost geld.
Als een juniorspeler begint...
wordt die geholpen door de federatie, of de ouders dragen een groot deel bij.
Je moet het geluk hebben dat je van een federatie komt...
van een land dat spelers kan bijstaan die verderop willen.
Je moet naar Azië, naar het Midden-Oosten...
naar Zuid-Amerika en op allerlei ondergronden spelen.
Dat vereist steeds weer ander materiaal.
Je moet je coach betalen, je verblijft in allerlei hotels...
wereldwijd. -De meesten kunnen dat niet betalen.
Deze mensen komen vaak uit heel normale gezinnen.
Ik moest huilen omdat ik het niet kon betalen en toen zei m'n moeder:
"Het komt goed. Ooit zul je spelen." -Ik was negen en had m'n eerste toernooi.
M'n vader was mee en m'n moeder moest geld komen brengen, want dat was op.
Ik had dit nooit bereikt als de bevolking van Barellan me niet had gesteund.
Ze steunden niet alleen mij, maar de hele familie.
Ze betaalden m'n koffer en kleding, want wij konden het niet betalen.
Dat stadje lag 50 kilometer verderop, maar dat was toen een hele afstand.
We hadden geen auto. We gingen met de motor.
M'n moeder zal wel met de bus zijn gekomen.
Tennis was niet erg populair in Servië, dus er was geen ondersteuning.
Toen ik 12 was, nog voor ik het Spaanse kampioenschap won...
vond ik een bedrijf dat in me geloofde, genaamd Pasta La Familia.
Ze waren dol op tennis. Ze sponsorden me. Ze zeiden: "Dat gaan we doen."
Ik was 14 of 15 toen m'n manager in beeld kwam.
Hij was toen m'n sponsor. Dat was heel belangrijk voor mij.
Er was iemand buiten Servië die in me geloofde en in me wilde investeren.
Ik moet ze bedanken. Ze stonden altijd klaar, ook toen ik nog geen kampioen was.
Toen ik nog een normaal kind was. Ze waren m'n engelen.
Ze hadden op me gewacht en hielpen me.
We hadden allemaal hetzelfde doel en het is goed afgelopen.
"HET LEVEN BELOONT ALLEEN HARD WERKEN"
Ik had het leuke gehad. Nu was het werken geblazen.
Na het vertrek uit m'n land was ik zes jaar alleen. Geen coach, niemand.
Het ging best goed. Ik ging trainen en heb nooit meer achterom gekeken.
Ik geloofde alleen in hard werken. Dat loont altijd.
Er wordt weleens gezegd dat je minstens 10.000 uur moet oefenen...
om ergens expert in te worden.
Ik moest opstaan, op een bepaalde manier eten, opwarmen en dan trainen.
Twee uur naar de sportschool, vier uur trainen.
Als je wilt spelen...
halve volleys wilt kunnen slaan en onmogelijke ballen wilt halen...
dan moet je daarvoor werken. Daar moet je echt voor werken.
Je moet niet alleen lichamelijk trainen, maar ook geestelijk.
Misschien ben je wel een ongelofelijk harde werker...
en lukt het je op die manier om je reis te voltooien.
De voorbereiding is nog het zwaarst.
Je staat heel veel uren op de baan om je voor te bereiden op dat ene moment...
waarop je een wedstrijd gaat spelen, zodat je echt 100% voorbereid bent.
Het lastigste is nog om nieuwe hersencircuits aan te maken.
Dat is heel moeilijk voor de hersenen.
Als ik aan het trainen was en het echt afzien was...
dan zette ik toch door en voelde ik me na afloop heel goed.
Heel vroeg uit bed, naar school, of eerst tennissen en dan naar school...
daarna nog wat andere lessen volgen en dan weer slapen.
Zo zagen mijn dagen eruit.
Het leek wel of ik soldaat was in het leger.
Haar hersenen bouwen een bibliotheek aan patronen op.
Patronen van balgedrag, maar ook spelpatronen.
En die bibliotheek kan ze gebruiken bij haar eigen spel.
Dat geeft me kracht. Zo van: Die stap heb ik gezet.
Als dat gebeurt tijdens de wedstrijd, kan ik dat aan.
Je maakt jezelf lichamelijk, emotioneel en mentaal sterker.
Als je twee van die dingen hebt, is dat heel veelbelovend.
Het wordt je wereld. Je kent geen andere wereld meer dan de tenniswereld.
"ZELFS VAN JE VIJANDEN KUN JE LEREN" OVIDIUS
Rivaliteit is een must als een leerling de top wil bereiken.
Je moet leren omgaan met minder fijne situaties.
Je rivaal verschijnt niet ineens halverwege je carrière...
je rivaal is er vanaf het allereerste begin en zal er ook altijd zijn.
Ik won als eerste van m'n moeder. -Ik heb m'n oma verslagen.
Dat hoort bij tennis, vanaf het moment dat je je racket pakt.
Voor mij is dat het moment dat je het veld op loopt met je tegenstander.
Iedereen is daar voor jullie.
Ze zeggen dat iedereen je rivaal is, maar aan het begin ken je nog niemand.
Op dat moment besef je nog niet wie je rivalen zijn.
Je komt net kijken en doet zo goed mogelijk je best.
Ik weet niet altijd evenveel over de ander.
Als ze eenmaal bekend worden, kom ik ook meer over ze te weten.
Maar anders zie ik een naam of gezicht aan de andere kant van het net.
Ik probeer gewoon m'n ballen in te slaan.
Je begint natuurlijk onderaan...
en dan probeer je wat wedstrijden te winnen en sterker te worden.
Haar hersenen gaan zich nu op iets heel anders richten:
de tegenstander leren begrijpen.
En dat is de eerste stap op weg naar het begrijpen van de bal.
Ik noem dat lichaamsbewaking.
Je moet je slecht voelen en er flink van langs krijgen op de baan.
Rivalen zorgen dat ik beter ga spelen.
Daardoor ben ik echt beter gaan spelen...
en een betere tennisser geworden:
door de Evonne Goolagongs, Billie Jean Kings en Martina Navratilovas.
Door je tegenstander haal je het onderste uit de kan.
Daar word je beter van.
Dat motiveert je en stimuleert je om nog beter te worden...
mentaal, lichamelijk en emotioneel.
Je moet je grenzen opzoeken en op je best spelen, want daar word je toe gedwongen.
De moderne neurowetenschap heeft cellen gevonden die deze bewaking uitvoeren...
zogenaamde spiegelneuronen.
Spiegelneuronen helpen ons ons te verdiepen in anderen...
en te voorspellen wat zij gaan doen.
Ze moet een slag dus voorspellen voordat die plaatsvindt.
Je moet dus slim zijn en logisch kunnen nadenken.
Als die topsporters de medische wereld in zouden gaan...
en dat gebeurt vaak, dan zou dat heel goed gaan.
Ze functioneren namelijk onbewust al op een heel hoog niveau.
Het is niet zomaar een sport, het is veel meer.
Toptennissers zien de kleinste beweging van hun tegenstander...
in de meest kritieke lichaamsdelen, waardoor ze weten wat er gaat gebeuren.
Het is daarom vrij waarschijnlijk dat heel goede spelers...
ook heel goede spiegelneuronen hebben.
In het begin zag ik mijn held als mijn grote rivale: Margaret Court.
Chris Evert en Martina Navratilova maakten elkaar elk weekend aan het huilen.
Iemand zat te huilen in de kleedkamer.
We hadden allebei misschien meer titels gewonnen zonder de ander...
maar dan waren we ook nooit zo goed geworden.
Die rivaliteit bleef. Ze hadden wel 80 keer tegenover elkaar gestaan in 20 jaar.
Ze was m'n grote rivale. We hielden elkaar scherp.
Mijn eerste rivale, die ik ook de rest van m'n carrière zou houden...
was Justine Henin.
Met Kim was wel bijzonder.
We kwamen uit hetzelfde land en lagen echt onder een vergrootglas.
Tracy Austin was m'n eerste vijand, m'n eerste rivale.
We speelden als junioren tegen elkaar en later als professionals.
Ik wilde niet net als zij zijn, maar ik bewonderde haar wel.
Ze waren totaal verschillend qua stijl, persoonlijkheid, uiterlijk en achtergrond.
Achteraf was het een beetje gemaakt...
en groeide het uit tot iets geweldigs.
Ze wilden elkaar alle hoeken laten zien, maar respecteerden elkaar ook.
Wij hadden een gezonde rivaliteit waar we allebei beter van werden.
Ik mocht haar niet tijdens m'n carrière.
Maar toen ik volwassener werd, besefte ik gelukkig dat ik moest veranderen.
Toen zijn we heel goede vriendinnen geworden.
Ze is nu een van m'n beste vriendinnen. We zijn heel close.
Vrouwen zijn emotioneel.
Wij zijn gevoelig, voelen sympathie en medelijden...
en meer van dat soort dingen.
Op het veld zijn we tegenstanders...
en proberen we elkaar niet als vriendinnen te zien.
Dan doen we gewoon ons best en proberen we te winnen.
Het zegt iets over iemands kwaliteiten als je iemands rivaal bent...
en tegelijkertijd bevriend bent.
Dat realiseer ik me nu pas.
Een belangrijk moment voor mij...
was toen Martina Navratilova me belde of ik met haar wilde dubbelen.
We mochten elkaar altijd graag. Ze maakt me vaak aan het lachen.
We hadden een heel bijzondere klik samen...
waardoor veel mensen ons als het beste dubbelteam ooit zagen.
Het is wel grappig. Pam was m'n partner en Chris m'n rivale...
maar dat waren wel de twee mensen die ik onvoorwaardelijk vertrouwde.
Tegen hen kon ik alles zeggen.
Ik kon ze midden in de nacht bellen en dan zouden ze direct in 't vliegtuig springen.
Buiten de baan zijn we vriendinnen en hebben we het gezellig samen.
Anders zou het ook wel heel eenzaam worden.
Als je verliest, het publiek tegen je hebt...
of het gewoon niet loopt, hoe hard je ook je best doet, kan het eenzaam worden.
Dit is een een-op-een sport. Het is een eenzame sport.
Het spreekt mensen aan die het niet erg vinden om dingen alleen te doen...
en de reis te beginnen.
Dit is altijd een eenzame missie.
Je zult regelmatig denken: Niemand begrijpt dit.
Soms voelt het alsof je op een eiland bent op de baan.
Je staat daar alleen en je team staat op afstand.
Maar alle spelers, ikzelf ook...
hebben een geweldig team dat ze aanmoedigt...
ze zelfvertrouwen geeft, ze door de dalen heen helpt...
en mee staat te juichen boven aan de berg.
Je wint niet alleen.
Als je denkt dat je het alleen hebt gedaan, dan zit je ernaast.
Het werkt als een piramide.
Die bestaat uit de familie, de coach en de leerling.
Het is een individuele sport, maar je hebt je team nodig.
Niet iedereen heeft zo'n team aan het begin.
In het begin bestaat je team uit je moeder of je vader en je coach.
Op een bepaald moment groeit dat team.
Die structuur moet gezond zijn wil die persoon daar beter van worden.
Niet alleen qua tennisspel, maar ook qua persoon.
Het gaat om de begeleiding. Je zit echt in een bubbel.
Ze kunnen op die mensen rekenen en ze alles in vertrouwen vertellen.
Hun entourage is heel belangrijk voor ze.
Het is ook belangrijk om tijd te hebben voor jezelf...
en je team soms in het hotel of thuis achter te laten.
Als ze alleen voor tennis leven en daar 24 uur per dag aan denken...
zullen ze geen kampioen worden. Dat weet ik zeker.
Je moet een goede balans vinden tussen je werk en de rest van je leven.
Uiteindelijk is de sporter de leider.
De sporter pept iedereen op. Dat doen wij niet. De sporter wijst ons de weg.
Nogmaals, het is een individuele sport. Jij staat in je eentje op de baan.
Niet je moeder, je vader of je coach.
Je staat alleen op die baan en moet zien te winnen.
Als je wint, krijg je alle lof. Als je verliest, is dat helemaal jouw schuld.
Je hebt geen vervangers en je coach mag niet continu bij je zijn.
De tijd gaat niet stilstaan.
Jij moet het doen.
"FALEN LEIDT JUIST TOT SUCCES" CHINEES GEZEGDE
Ik wil winnen. Verliezen betekent falen.
Ik wil winnen.
Ik vond verliezen vreselijk. Of ik nu tenniste of voetbalde, ik wilde winnen.
Ik ging alleen door met die pianolessen omdat ik beter wilde zijn dan m'n zus.
Ik was heel erg fanatiek.
Misschien wees dat er al op dat ik toch wat fanatieker was dan anderen.
Ik wil gewoon winnen. -Ik zag het als een uitdaging.
Ik streed altijd tegen mezelf.
Dan ging ik fietsen in onze tuin...
en dan de tijd bijhouden om te zien hoe snel ik ging.
En dan proberen sneller te gaan. Dat deed ik helemaal alleen.
Het is een soort behoefte. Je hebt dat gewoon nodig.
Je hebt het nodig omdat je jezelf helemaal geeft.
Of je nu wat ouder bent of nog jong, je wilt winnen.
Dit klinkt misschien heel fout, maar het was een soort drug.
Ik genoot ervan als ik won, van dat gevoel als ik een wedstrijd won.
Dat werkt verslavend.
Het is verslavend.
Alle topsporters zijn verslaafd aan dat positieve gevoel.
De nucleus accumbens zit vol met neuronen...
die zogenaamde gelukshormonen vrijgeven:
endogene opioïden zoals endorfine en dopamine.
Als je kampioen wilt worden, op wat voor gebied dan ook...
in het bedrijfsleven, in het gewone leven of als moeder...
dan zul je soms moeten falen.
Hoe reageer ik daarop?
Ik heb even tijd nodig om tot rust te komen...
en dan kan ik een paar uur later...
met m'n coach en met m'n team om de tafel gaan.
En daarna ga ik zo weer door naar het volgende toernooi.
Tennis is een heel complexe sport.
Het vraagt niet alleen veel van je lijf, maar ook van je hersenen.
Je moet ook mentaal sterk zijn...
en uitzoeken hoe je nog een tandje bij kunt zetten.
Dat begint en eindigt met een drive van binnenuit, zowel mentaal als emotioneel.
Om dit mentaal te kunnen opbrengen, moet je hoog scoren op drie punten:
zelfbewustzijn, emotionele veerkracht...
en een positieve instelling kunnen vasthouden.
Zelfbewustzijn is heel belangrijk voor topsporters.
En je moet weten wat je sterke punten zijn en die altijd weer toepassen.
Wat ik zo mooi vind met alle sporten...
is zien hoe kampioenen weer opnieuw beginnen.
Dat is een geweldige levensles voor iedereen.
Topspelers moeten emotioneel ontzettend veerkrachtig zijn.
Je hebt geen twee weken om jezelf zielig te vinden.
Je moet weer terugveren en de volgende dag gewoon weer spelen.
Verliezen is leerzamer dan winnen. Als je verliest, denk je:
Ik moet aan m'n volley en m'n bewegingen werken, want ik wil niet verliezen.
M'n vader zei tegen me:
"Het gaat er niet om hoe je verliest, het gaat erom hoe je daarvan terugkomt."
Ik word er beter van als ik verlies. Ik vind het niet fijn...
maar het zorgt wel dat ik beter word en daardoor minder verlies.
Soms word je er beter van als je verliest.
Maar je moet ook leren van je overwinningen.
Daar werd ik nog gretiger van en het deed me inzien...
dat ik nog harder moest werken om beter te worden, zodat ik niet zou verliezen.
Je moet leren van dingen die goed gingen, van hoe je je toen voelde...
en proberen te leren van je overwinningen...
maar ook van je nederlagen natuurlijk.
Sommige spelers...
kunnen gewoon doorgaan zonder stil te staan bij wat er is gebeurd.
Daar heb ik heel veel bewondering voor.
Ze gaan elke dag weer terug naar de tekentafel...
om lichamelijk, mentaal en emotioneel beter te worden.
Kampioenen zijn altijd gemotiveerd.
Dat verlangen om te winnen is niet te onderdrukken.
De tweede plek is niet goed genoeg. Ik moet winnen.
Ik vond verliezen vreselijk, dus ik moest wel winnen.
Dat is de ultieme sportervaring.
Iemand tegenover een sterke tegenstander zien verliezen en zien denken:
Hoe kan ik deze wedstrijd toch nog winnen?
Al ga ik dood, ik ga niet van jou verliezen.
Dat is het kenmerk van een echte kampioen.
Niemand sterft in deze oorlog...
maar het brein staat toch in de oorlogsstand.
Mijn hemel.
Soms zeggen mensen: "Jij bent zo fanatiek." Dat is best kleinerend.
Dat zeggen ze alleen over vrouwen, nooit over mannen.
Het spreekt voor zich dat die fanatiek zijn.
Mannen horen fanatiek te zijn, maar vrouwen dus niet.
Ik wist als meisje al dat dingen anders werkten dan bij jongens.
Ik wist dat mensen naar jongens luisterden en dat die meer kansen hadden.
Ik wist dat ik het moeilijker zou krijgen dan wanneer ik een jongen was geweest.
Ik wilde dat mannen en vrouwen alles samen zouden doen.
Alle toernooien, alles.
De mannen wezen ons af en dat bleven ze doen, maar ik bleef aandringen.
Dat waren m'n vrienden. Mannen met wie ik danste en ging eten, maar ze wezen me af.
Ze lachten ons uit, alsof we het niet serieus meenden.
Billie wilde mannen en vrouwen altijd al bij elkaar krijgen.
Haar opvatting was: Zo zou de wereld eruit moeten zien.
Vrouwen moeten hetzelfde worden behandeld als mannen en dezelfde kansen krijgen.
Ik geloofde in haar.
Mijn plan B was om iets anders te bedenken.
Billie belde een vrouw, genaamd Gladys Heldman.
Zij was de uitgever van Tennis Magazine.
Wil jij een toernooi voor ons opzetten? Kunnen we iets bedenken?
Gladys vond een sponsor...
en zo ontstond het eerste professionele toernooi alleen voor vrouwen...
buiten de gevestigde orde om, voor 5000 dollar in Houston.
Als we terugdenken aan vroeger, denken we altijd terug aan 1970.
Toen begonnen de eerste negen en Gladys Heldman het toernooi.
En die negen vrouwen...
die het aandurfden om in opstand te komen tegen de gevestigde orde...
moesten een contract van één dollar tekenen om mee te doen.
Op het moment dat we dat contract tekenden, is het vrouwentennis geboren.
Artikel IX werd aangenomen in 1972.
Dat verbiedt discriminatie op geslacht.
Als je geld van de regering krijgt...
moet dat bedrag voor mannen en vrouwen even hoog zijn.
Daardoor werd het mogelijk...
dat vrouwen in het hele land beurzen konden aanvragen...
voor alle sporten, niet alleen voor tennis.
1973 was een cruciaal jaar voor de vrouwensport en voor vrouwen.
Er gebeurde ontzettend veel dat jaar. Billie Jean had de WTA opgericht.
Het was in Wimbledon in 1973. Ze waren met 63 vrouwen in het Gloucester Hotel.
Billie zei: "We gaan hier niet weg...
tot we het er allemaal over eens zijn dat we een eigen bond willen."
Het doel was om een betere toekomst te creëren.
MS. KING VERSUS BOBBY RIGGS
Ik speelde in 1973 tegen Bobby Riggs, en dat was heel wat in de VS.
En buiten de VS eigenlijk ook wel. Het was echt een gekkenhuis.
Het was vergelijkbaar met de landing van Neil Armstrong op de maan.
Het was een enorme happening.
Ik moest gewoon van hem winnen, anders zou dat het toernooi schaden.
Voor m'n gevoel zouden vrouwen dan nog eens 50 jaar worden teruggezet.
Ik stond echt enorm onder druk. Ik had maar één wedstrijd.
Het draaide helemaal niet om vrouwentennis.
Het draaide om de opkomst van vrouwen.
Die wedstrijd veranderde ontzettend veel...
voor heel veel meiden en vrouwen in de Verenigde Staten en over de hele wereld.
Die wedstrijd heeft vrouwentennis op de kaart gezet.
Billie is echt fantastisch. Ze deed dat allemaal in 1973.
Ze zette de WTA op, bestreed discriminatie, won grand slams...
en ze streed voor een gelijk bedrag aan prijzengeld op de US Open.
En in 1973 keerde de US Open voor 't eerst een gelijk bedrag aan prijzengeld uit.
Ik heb het niet alleen gevraagd, we kwamen zelf gewoon met extra geld.
Toen zei de USTA: "We keren gelijke bedragen uit in 1973."
Billie Jean King was ongelofelijk. Ze was echt een vechter.
Daarom was ze toen ze nog tenniste...
zo goed in de sport en hielp ze iedereen.
JE BENT VER GEKOMEN, SCHAT.
Het is nu zover dat we meedoen aan 56 toernooien over de hele wereld...
dus niet alleen in de VS, inclusief de vier grand slams...
met ruim 150 miljoen dollar aan prijzengeld.
Dat is een enorme vooruitgang.
Die hele wereld van het vrouwentennis...
is meer dan...
alleen de baan.
Het gaat erom dat sportvrouwen op de kaart worden gezet...
zowel op als buiten de baan.
Wij vrouwen gaan een steeds grotere rol spelen...
hoeven niet meer bang te zijn en kunnen onze dromen najagen...
want onze doelen zijn gewoon haalbaar.
Dit was ons doel.
Dat elk meisje op aarde, mits ze goed genoeg is, zich ergens kan ontplooien.
En dat ze zal worden geroemd om haar prestaties en niet alleen om haar looks...
en dat ze daarvan zal kunnen leven.
"HET LEVEN ZIT VOL VERANDERING" HERACLITUS
Je bouwt iets op.
Als je nog jong bent en goed speelt en veel titels wint...
dan kun je verder gaan kijken.
Ik was bijna 15 toen ik tegen m'n vader zei:
"Pap, ik wil profsporter worden." Toen zei m'n vader tegen me:
"Dit wordt een zware weg. Je zult niet altijd winnen. Het wordt heel moeilijk.
Weet je zeker dat je dit wilt?"
"Ja, papa. Geen probleem. Dat heb ik er graag voor over."
Je doet iets wat je altijd hebt gedaan, maar dan op een andere plek en voor geld.
Daar denk je helemaal niet over na. Het gaat stap voor stap.
Ik wilde prof worden, maar had daar geen planning voor.
Het ging gewoon heel geleidelijk.
Het moment klopte.
Het doel was altijd om proftennisser te worden.
Ik rolde erin. Het was niet: Ik wil volgend jaar of volgende maand prof zijn.
Het was meer: Ik kan meedoen aan dit toernooi...
en daar geld mee verdienen, want er is prijzengeld.
Ik vind het wel mooi dat het gewoon gebeurde zonder dat het gepland was.
Als je jong bent en voor het eerst meespeelt...
dan wil je tegen de besten spelen om te kijken waar je staat.
Als je net begint, denk je nog wat minder na. Dat is een voordeel en een nadeel.
Bij het juniorentennis voelde ik veel meer druk.
Toen speelde ik tegen vriendinnen, tegen m'n zus, tegen meiden van mijn leeftijd.
En dat zorgde voor druk.
Je moet ineens heel volwassen beslissingen nemen...
maar ik was nog maar zo jong. Ik was 14, nog een kind.
Ze werden profspelers terwijl ze nog in de luiers zaten.
Toen ik 16 of 17 was, speelde ik tegen vrouwen van 25 tot 30.
Ik vond dat helemaal niet spannend, maar zij wel.
Ik speelde tegen oudere vrouwen en het is precies zoals Chris zei:
Zij vonden het spannend, ik niet.
Zoals Chris al zei: Je voelt die spanning niet. Je begint gewoon aan je avontuur.
Er is een bepaald omslagpunt.
Eerst doe je het omdat je het zo'n fijne sport vindt en het je droom is...
en dan komen er ineens sponsoren en bedrijven om de hoek kijken.
Agenten vinden je echt wel.
Coaches willen je hebben en federaties gaan je claimen.
Dan kun je niet langer naïef zijn.
Toen ik 11 was, kwam ik erachter dat ik best goed kon tennissen.
Er kwamen een paar agenten die me een contract wilden aanbieden.
Toen begon het al.
Ik was pas 11 en dacht: Ben ik dan zo goed dat ik een agent nodig heb?
Een speler heeft een doel en vaak is dat de allerbeste tennisser ter wereld worden.
Het is mijn taak om de speler te helpen dat doel te bereiken...
zowel op de baan als daarbuiten.
Je weet dat als je goed bent... -Dan ben je een investering.
Naar schatting gaat er zo'n 350 tot 400 miljoen dollar om in deze wereld.
Zonder sponsoren en bedrijven kan deze droom niet bestaan.
Al ben je superaardig en zie je er goed uit...
als je niet wint, krijg je niet betaald.
Spelers moeten meer doen dan alleen presteren op de baan.
Dat is wel cruciaal...
maar ze moeten ook beschikbaar zijn voor andere zaken.
Het is ontzettend belangrijk om altijd je eigen keuzes te blijven maken...
geen rechten te verkopen en jezelf altijd te blijven verbeteren.
Je hebt financiële steun geaccepteerd die heel veel behelst.
Dat maakt het ontzettend lastig voor een jonge meid.
Ik heb een hypotheek op m'n huis, ik heb geld geleend.
Waarom doe je dit? Je moet winnen.
M'n vader speelde een belangrijke rol in m'n leven.
Hij zag deze toekomst voor mij...
en geloofde echt in me...
maar ik weet niet of hij wel besefte hoezeer hij me onder druk zette.
Je zet dat meisje enorm onder druk.
Er zit een groot verschil tussen iemand pushen...
en iets zich gewoon laten ontwikkelen terwijl je iemand aanmoedigt en steunt.
We zitten gewoon in de entertainmentindustrie.
Dat was geen beste wedstrijd.
Een paar missers met als gevolg dubbele fouten.
Wat een negatieve opmerking. Meen je dit? -Zo zie ik het.
Jij stond daar niet.
Dit is niet aardig. Ik zou sorry zeggen. -Sorry.
Wil je sorry zeggen? -Dat zei ik net. Sorry.
Oké, dank je wel.
Ik weet nog dat ik naar de persconferentie ging nadat ik de finale had gehaald.
Ik was hartstikke blij.
En boem: "Hoeveel games denk je morgen van Steffi te gaan winnen?"
Dat vraag je toch niet? Waarom vraag je niet of ik blij ben?
Of vraag wat ik van morgen verwacht of hoe ik wil gaan spelen.
Dat is geen vraag. Ik keek hem aan en zei: "Ik spreek je morgen wel."
Net als heel veel artiesten moeten tennissers ook leren...
om een pokerface op te zetten...
en alleen te laten zien wat ze willen laten zien.
Dat zullen ze onder de knie moeten krijgen om te kunnen overleven.
De volgende ochtend speelde ik de finale. Ik won de game en de wedstrijd.
Ik gooide m'n racket weg en ik huilde van blijdschap.
Ik had gedoucht en de prijs opgehaald en ging naar de pers.
Ik keek die Spaanse journalist aan en zei: "Wil je nog wat zeggen?"
Er wordt over ze geschreven, positief en negatief.
Ze hebben allemaal dezelfde ervaringen.
Ze maken allemaal hetzelfde mee.
Ik was er niet klaar voor. Er komt zoveel meer bij kijken...
waardoor je ontzettend veel op je bordje krijgt.
Dan kan soms echt te veel worden.
Het is een weg die je aflegt.
Het is nu heel anders dan tien jaar geleden, toen ik nog maar net tenniste.
Je krijgt te maken met mensen...
die je emotioneel helemaal willen uitputten.
En die mensen heb je overal.
Ik ben gaan tennissen omdat ik het leuk vond, niet voor het geld.
Als ik nu jong was, zou ik het weer doen omdat ik graag tegen die bal sla...
maar niet vanwege de roem.
Jijzelf bent de enige persoon over wie je controle hebt.
Je moet je realiseren dat je geen controle hebt over al die andere mensen...
die altijd wel iets van je willen.
Soms moet je jezelf gewoon beschermen.
Er is veel negativiteit. Als het goed gaat, is iedereen positief...
maar als het een keer minder gaat...
gaan mensen je ineens afkraken en worden ze negatief.
En dan wordt het moeilijk.
Ik ga gewoon doen wat ik wil doen, zonder rekening te houden met anderen...
en met wat de media gaan schrijven.
Ik doe iets wat ik leuk vind en ik doe niemand kwaad.
Jammer dan als er ergens een camera is. Ik ga niet veranderen.
Nee, dit is mijn grens en daar mag jij niet overheen.
Als ik tijdens een persconferentie over m'n privéleven wil praten, doe ik dat.
Als ik dat niet wil, doe ik het niet.
Ik besefte dat m'n leven niet meer alleen van mij was.
Alles wat ik deed, werd vastgelegd en openbaar gemaakt aan de hele wereld.
Je moest een deel van je privacy opgeven voor de roem.
Ik was jong en verlegen en had veel moeite met alles wat op me afkwam.
Iedereen lette op je en je was ineens beroemd.
Ik wilde daarvoor vluchten.
Ik wilde gewoon een normaal leven leiden.
Soms kun je niet verder met een relatie omdat je aan jezelf moet denken.
Vriendschappen, huwelijken, je privacy...
Succesvol zijn en al je geld op één paard zetten hebben zeker hun keerzijde.
Voor m'n gevoel heb ik best veel gemist.
Het proces is heel beangstigend.
Is dit de juiste beslissing? Kan ik dat wel? Je zult altijd twijfelen.
Misschien ben ik helemaal niet zo goed en kan ik dit niet.
Mijn grootste angst was dat ik het niet zou redden.
Ik was ontzettend bang.
Bang voor de mening van anderen, bang om te worden veroordeeld.
Soms twijfelde ik en vroeg ik me af of ik niet een grote fout had gemaakt.
Angst is een permanente vriend. Ik denk dat je niet zonder kunt.
Soms houden die onzekerheid en die angst je juist op de been.
Ik heb al veel meegemaakt in m'n leven, maar dit is nieuw voor me.
Een kind krijgen met de bijbehorende emoties, ups en downs en angsten.
Als een speler onzeker is, kan dat ver doorwerken.
Dat je bij jezelf denkt: Wil ik nog wel toernooien spelen?
En dat uit zich lichamelijk.
We straffen ons lijf en het is niet normaal om jezelf zo te pijnigen.
Je moet door die pijn heen.
Je moet zeggen: "Het doel is het allerbelangrijkst."
Ik verdraaide m'n knie tijdens een wedstrijd...
en toen moest ik twee dagen later worden geopereerd.
Dat was een enorme domper.
Wat ik moet doen om dat doel te bereiken doet er niet toe.
Mensen die al het irrelevante opzij kunnen zetten...
en zich alleen op het einddoel richten, komen daar ook.
Het was emotioneel en mentaal heel zwaar.
Ik had er alles voor over om zo snel mogelijk weer te kunnen spelen.
Het is voor sporters heel zwaar om terug te komen na een operatie.
Niet lichamelijk, maar emotioneel.
Ik moet dit gewoon doen voor mijn leven. Voor mijn tennis en mijn ambitie.
Ik weet hoe zwaar deze weg kan zijn, maar toch wil ik ervoor gaan.
Zeg nooit dat je het niet kan, maar zeg dat je het gaat doen.
Veel mensen beseffen niet hoe zwaar het is.
Je bent zo dicht bij je doel...
en als je dat dan bereikt, maak je een enorme sprong...
en kun je weer verder.
"STA OP UIT DE DOOD EN GA WEER LEVEN" JAPANS GEZEGDE
Ik heb overwogen met tennis te stoppen toen m'n moeder overleed.
Ik was 12. -Ik had het heel zwaar in 2011.
Ik wilde nadenken over wat ik precies wilde.
De twee jaren na haar dood waren heel zwaar.
Ik verloor zo'n beetje elk toernooi.
Ik verloor 11 toernooien op rij, al na één ronde.
Er waren bombardementen in m'n thuisland en m'n ouders konden niet reizen.
Op dat moment wilde ik stoppen met deze sport.
Ik vond tennis niet meer belangrijk. Als zij maar veilig waren.
Ik besloot m'n racket aan de wilgen te hangen.
En ik dacht: Wat zal ik nu gaan doen? Verliezen is niet leuk.
Martina Navratilova koos ervoor om haar land te verlaten.
Misschien zou ze haar ouders nooit meer zien...
en nooit meer teruggaan naar Tsjecho-Slowakije.
Ze was zo jong en zette zoveel op het spel.
Achteraf denk ik wel: Waar haalde ik die moed vandaan?
Dat is nu echt een voorbeeld van iemand die dit echt heel graag wil.
Ik wist dat ik wilde tennissen en dat dat niet mogelijk was als ik bleef.
Dan zouden ze me nooit meer laten gaan.
Dan kon ik niet de speler worden waarvan ik wist dat die binnen in me zat.
De demonen vinden is heel eenvoudig, want die zijn overal.
De vraag is: Hoe overwin je die demonen?
Veel demonen zijn gewoon zelf verzonnen.
Als je de storm aankunt, kun je alles aan.
Mijn dieptepunt was toen m'n geaardheid naar buiten kwam in 1981.
Toen moest ik opnieuw beginnen. Ik moest financieel opnieuw beginnen.
Ik was al m'n contracten kwijt in 24 uur en stond financieel weer op nul.
Dat was heel erg zwaar.
Toen ik in '81 bekendmaakte dat ik lesbisch was...
zei iedereen: "Wat dapper van je." Maar nee.
M'n familie achterlaten was zwaar. De rest stelde niets voor.
Ik was mentaal altijd heel sterk en speelde graag wedstrijden.
Maar nadat ik was neergestoken, veranderde dat helaas.
Nu kwam er een heel nieuwe dimensie bij.
Niemand van ons...
kan zo snel herstellen zoals die spelers dat kunnen...
op de belangrijkste momenten in hun leven.
Dat hebben we allemaal gemeen: We geven nooit op.
Al lopen we tegen een muur, dan breken we daar wel doorheen.
"DE OVERWINNING IS ALLEEN VOOR HEN DIE DE TOL DAARVOOR WILLEN BETALEN"
Niet nadenken.
Ik wilde gewoon spelen, elke week weer. Doorgaan. Ik was jong en actief.
Ik genoot ervan. Ik had er plezier in.
Ik won toernooien en steeg op de ranglijst.
Ik voelde gewoon dat alles klopte.
En dan valt het kwartje. Je verslaat de beste spelers ter wereld...
en dan ga je denken: Ik kan wel meer aan dan dit toernooi.
Misschien kan ik wel een grandslamtitel winnen.
Het succes is terug te leiden tot de grand slams...
die prachtige toernooien en stadions. -French Open, een hele grote.
Ik won m'n eerste French Open toen ik 17 was.
Toen ik m'n eerste US Open won, veranderde alles.
Wimbledon was altijd bijzonder.
Wimbledon wordt ook wel de kathedraal van het tennis genoemd, en terecht.
Australië was mijn favoriete grand slam.
Daar wilde ik altijd graag een grand slam winnen.
Je speelt graag op het center court en wilt dat vaker doen.
Maar daarvoor moet je hoog op de lijst staan en dus moet je harder werken.
Je moet een soort keten doorlopen.
Je moet elke trede van de trap hebben gehad om de top te bereiken.
Het ging echt stap voor stap.
Je krijgt vanzelf goede resultaten als je je volledig richt op waar je goed in bent.
Ik kan het. Ik kan de top bereiken.
Ja, dat kan ik. Ik weet hoe goed ik kan zijn.
Je moet de juiste weg zien te vinden...
die naar de top leidt en dan kun je kampioen worden.
Als je bij de top vijf zit, let je niet op grote dingen...
maar op kleine dingetjes.
Aan het begin van het toernooi zei iemand:
"Als je dit wint, ben je misschien wel de beste van de wereld."
Het voelde zo raar om dat te zeggen of te denken...
dat ik dacht: denk daar maar niet aan.
Voor die laatste paar wedstrijden...
dacht ik er nooit aan hoe dicht ik bij de top was.
Daar had ik nooit bij stilgestaan.
Als je ooit de allerbeste ter wereld wordt in wat dan ook, dan heb je mijn aandacht.
Want dat betekent dat je keihard hebt gewerkt.
Elke speler die de top bereikt...
en dit klinkt heel cliché, is een inspiratiebron op zich.
Wil je je hele carrière nummer vijf blijven of wil je de beste worden?
Als je de beste wilt worden...
dan zul je mentaal moeten veranderen en beter moeten worden.
De druk op en buiten de baan is echt immens. Dat maakt het zo inspirerend.
31 maart. -11 augustus.
5 februari.
Het was pittig, maar het is me gelukt.
M'n droom is uitgekomen. Ik ben de nummer één van de wereld.
Ik heb alles op alles gezet en het is me gelukt.
Ik wilde altijd al de allerbeste worden.
Dat pakt niemand meer van je af.
Ik wist dat het zou lukken, maar wanneer?
Ik was er niet op voorbereid. Niemand had me voorbereid op dat moment.
M'n moeder kwam naar me toe en zei: "Je bent de nummer één van de wereld."
Wat? Sorry? Wat zeg je nou? Zo kwam ik erachter.
Ik besefte ineens...
dat ik boven aan de ranglijst stond.
Toen zag ik dat ik boven aan de ranglijst stond.
Daar zijn geen woorden voor. Het is zo onwerkelijk.
Het duurde ook wel een paar dagen voordat het helemaal was geland.
Dan is je droom ineens uitgekomen.
Dat gevoel dat je dan hebt, is niet met woorden te omschrijven.
Ik huilde en ik...
Het was zo... -Bizar.
Je kunt het bijna niet droog houden op dat soort momenten.
Ik ga nu stoppen met huilen. Adam, zeg eens iets grappigs.
Ik was sprakeloos.
La marimorena.
Je ouders zijn trots en m'n opa was helemaal blij.
Mijn kleindochter is de allerbeste.
Toen dacht ik terug...
aan de weg daarnaartoe, waar ik als klein kind al aan was begonnen.
Je hebt je hele leven naar dit moment toe gewerkt...
maar het is zo weer voorbij.
Dan wacht het volgende toernooi. -Het is een reis.
Als je op één staat...
dan moet je wel beseffen welke straf daarop staat.
Want daar staat een straf op.
Ik heb een grand slam gewonnen en sta op één. Mij kan niets meer gebeuren.
Ik wil op deze plek blijven staan.
Ik sta nu op nummer één en daar wil ik ook jaren blijven staan.
Je beseft helemaal niet wat het allemaal inhoudt.
Eerst was je de jager, maar nu wordt er op jou gejaagd.
Iedereen heeft het nu op jou gemunt.
Je moet elke dag weer de allerbeste zijn.
Je moet blijven winnen. Je wilt nooit meer een wedstrijd verliezen.
Je haalt alleen 't nieuws als je verliest, want de nummer één hoort te winnen.
Het heeft twee kanten. Je bent natuurlijk de beste...
maar iedereen heeft het wel op je gemunt.
Je zult nooit zelfvoldaan zijn, want de hele wereld wil je verslaan.
Niet één persoon, maar de hele wereld.
Jij bent de hoofdprijs.
De spelers onder mij zien mij als hun doelwit.
Je wilt je niet van je plek laten verstoten. Ik ben de baas hier, ga weg.
Het duurde een paar maanden voordat ik eraan was gewend...
en voordat ik weer gemotiveerd was.
En dan is het fijn als je een beetje gemotiveerd bent.
Om op één te blijven staan, moet je een speciaal mens zijn met deze instelling:
Mijn team en ik hebben dit samen bereikt en ik ga dit niet opgeven.
Deze plek is niet te koop.
Je hebt druk van jezelf moeten verdedigen, van de media, van verwachtingen...
de druk van je management en je sponsordeals en ga zo maar door.
Je moet heel veel dingen doen buiten de baan.
Je hebt veel mediamomenten en sponsoractiviteiten.
Het is niet alleen forehands en backhands slaan, er komt veel meer bij kijken.
Iedereen wil die roem en dat geld...
maar dat is maar voor één persoon op heel de aarde weggelegd.
Die nummer 1-spelers kunnen nog terugkomen van een 6-0, 3-0.
Echt waar.
Ik heb spelers gezien die meerdere wedstrijden op rij verloren...
en uiteindelijk toch nog de beste ter wereld werden.
En dan word je ineens ingemaakt door spelers die 10 of 12 jaar jonger zijn...
en ga je aan jezelf twijfelen. Dat is zwaar.
Maar als je dat overwint...
weer in topvorm komt, weer op nummer één terechtkomt...
en datgene binnen in je vindt wat je even kwijt was...
dan lukt het je toch, en dat is geweldig.
"ZE IS NA HAAR REIS NIET MEER HETZELFDE ALS BIJ HAAR VERTREK"
Je kunt niet je hele leven proftennisser zijn.
Op een bepaald moment weet je gewoon dat het tijd is om te stoppen.
Ik had twee jaar voor ik ermee stopte...
af en toe momenten dat ik niet op de baan wilde staan.
Ik was gewoon op, zowel lichamelijk als mentaal.
Ik moest altijd huilen na wedstrijden. Ik genoot niet meer van het tennissen.
Ik werd ouder.
Ik wilde niet meer trainen.
Soms speelde ik één heel goede wedstrijd...
maar had ik geen zin in nog een wedstrijd. Ik was mentaal helemaal op.
Ik won niet meer zoveel en daardoor was ik ook minder gemotiveerd.
Het is me gelukt. Ik ben de nummer één. De nummer één in het dubbelspel...
grandslamkampioen in het dubbel- en enkelspel.
Goed. En nu?
Ik wilde het liefst op m'n hoogtepunt stoppen en niet slechter worden.
Het is heel moeilijk als een blessure...
of een andere traumatische gebeurtenis een carrière voortijdig beëindigt.
Toen ik 21 was, lag ik er eigenlijk al uit vanwege blessures.
Ik ben 25 en ik kan niet naar voren buigen.
Soms voel ik m'n benen niet.
Dan was het weer m'n schouder, dan weer m'n voet. Het hield maar niet op.
Een arts in Oostenrijk zei: "Draai eens deze kant op.
Doet dat pijn? Draai eens die kant op. Doet dat pijn?" "Ja."
Ik kon gewoon niet meer lang blessurevrij blijven.
Op die dag wist ik dat het klaar was.
Op de dag dat ik bij de dokter wegging en me niet meer kon buigen.
Ik vind het ontzettend jammer dat ik niet zolang heb kunnen spelen als ik wilde.
Het is geen beslissing, maar een erkenning.
Als je er als sporter mee stopt, wil je al je verwachtingen hebben waargemaakt...
en zolang hebben gespeeld als je wilde...
of dat nu tot je 24e of tot je 31e is.
Je wilt bij je vertrek kunnen zeggen dat je alles eruit hebt gehaald.
Soms komen ze terug omdat ze nog meer te zeggen hebben.
We gingen naar de Verenigde Staten en toen won ik gewoon de US Open.
Het voelde alsof ik nog niet was uitgespeeld, dus ik ging weer dubbelen.
Martina ging door tot ze een gemengd dubbelspel won op de US Open op haar 50e.
Toen wist ik dat ik niets hoefde te bewijzen.
Het is moeilijk om weer naar huis te gaan. Ik deed dat en ging weer tennissen...
maar ik wist dat het klaar was.
Toen ik jonger was, geloofde ik niet dat ik ook maar iets anders kon dan tennissen.
Dan denk je bij jezelf: Hoe moet ik nu verder zonder tennis?
Wij zijn nog niet klaar voor hun vertrek. Zij zelf misschien wel...
maar wij kunnen ze soms nog niet missen.
Achteraf gezien had ik beter niet kunnen zeggen dat ik aan m'n laatste jaar begon.
Dat geeft wel aan hoeveel impact ze op ons leven hebben gehad.
Het was nu een heel lang afscheid. Ik had m'n mond moeten houden...
en na m'n laatste toernooi moeten zeggen dat dat m'n laatste was.
Ik had m'n droom waargemaakt en daar ging het mij om.
Ik ben heel blij dat ik m'n droom kon waarmaken.
Ik ben blij dat ik mezelf heb kunnen laten zien...
op een hopelijk opbouwende en niet gênante manier.
En dat is genoeg voor mij.
Het maakt me soms aan het huilen, maar dat is wel van blijdschap.
Dat zijn tranen omdat er een tijdperk is afgesloten.
Ik moest huilen en heb afscheid genomen van iedereen.
Die tenniswereld is geweldig, maar er is ook een leven na tennis.
Wie ben ik? Wat wil ik nu doen? Zal ik gaan skiën? M'n blik verruimen?
Lekker lol maken. Naar feestjes gaan en uitgaan zoals elke tiener doet.
Ik had daar geen tijd voor als tiener.
Ik kon om negen uur 's avonds naar de film, ik kon wijn drinken.
Al die kleine dingen betekenden echt heel veel voor mij.
Ik kan gewoon doen wat ik wil. Niet te geloven.
Ik kan nu wat vaker gaan vissen.
Kampioen worden en toernooien winnen is belangrijk, maar werk ook aan jezelf.
Dat is heel belangrijk.
Veel van hen willen graag kinderen en meer balans in hun leven.
Toen werd ik moeder en veranderde m'n leven pas echt.
Ik ben nu gelukkiger dan ooit.
Ik hechtte ontzettend veel waarde aan m'n gezin.
Ik ben heel erg trots...
op mijn prachtige gezin en op mijn drie jongens.
Ik ben heel blij met m'n kinderen en dat ik de tijd voor ze heb.
Ik heb zelf niet echt een jeugd gehad.
Je moet nadenken over wat je hierna wilt gaan doen.
Ik wist wel wat ik wilde. Veel spelers weten nog niet wat ze gaan doen...
en soms komen ze daar ook nooit achter.
En dan kun je depressief worden.
Ik heb dat nooit gehad.
Een carrière beëindigen is voor de meeste mensen heel moeilijk.
Het is een grote verandering.
Ik deed veel andere dingen naast tennissen.
Ik werk met veel plezier als tenniscommentator.
Ik deel graag m'n kennis.
Ik ontleed graag wedstrijden.
Geweldig als mensen zeggen dat ze zo graag naar me luisteren.
"Ik heb vandaag iets geleerd." "Top."
Je relatie met tennis verandert...
maar eindigt niet.
Neem je tijd.
"HELDEN GEVEN HUN LEVEN AAN IETS WAT GROTER IS DAN ZIJ"
Ze worden pas echt kampioen...
als ze hun talenten inzetten om de wereld te verbeteren.
De echte kanjers geven iets terug.
Zij geven kinderen dezelfde kansen die zij ook hebben gekregen.
Ik wil heel graag helpen om de wereld te verbeteren.
Dat kon ik omdat ik tennisser was.
Ik vond beroemd zijn helemaal niets, maar die dingen waren wel geweldig.
Sommige sporters praten weinig over hun vrijwilligerswerk, maar doen het wel.
Dat is een grote verantwoordelijkheid en degenen die dat oppakken...
dat zijn de echte helden.
Het is een verplichting en een verlangen om iets terug te geven.
Ik wil iets teruggeven van wat ik allemaal heb gekregen...
en mijn ervaringen delen met kinderen, vrouwen en jonge tennissers.
Ik vind dat tennissers heel veel hebben teruggegeven.
Dat is ook helemaal niet moeilijk.
Ik vind het heel makkelijk.
Ik wil mensen bekendmaken met tennis en met wat het met je leven doet.
Sporten kan heel nuttig zijn.
Ik wil kinderen helpen en ik zeg tegen ze: "Wat er ook gebeurt...
blijf altijd dromen en probeer een beter mens te worden."
Ik zei: "Prima, maar het draait niet meer om mij."
Ik wil anderen helpen, op wat voor manier dan ook.
Ik ben dol op teamtennis. Dan is iedereen gelijk. Zo moet het in de wereld ook zijn.
Tennis heeft mij zoveel opgeleverd. Dit is mijn manier om iets terug te doen.
Ik vind dit ook echt fijn om te doen en zou dit graag vaker doen.
Al help je maar vijf of tien mensen, dan heb je toch tien levens beter gemaakt...
met een klein beetje hulp.
Ik wil m'n hele leven strijden voor gelijke rechten en kansen...
voor mannen en vrouwen, jongens en meiden. Voor iedereen.
Op dit moment help ik andere inheemse kinderen verspreid over heel Australië.
Ik heb altijd al vrouwen willen inspireren om in hun dromen te geloven...
om te doen wat ze kunnen en in zichzelf te geloven. En dat kan ik nu doen.
Ik heb m'n eigen tennistoernooi opgezet...
en daarmee heb ik ruim 20 miljoen dollar opgehaald...
voor drugspreventie en het helpen van drugsverslaafde kinderen.
We hebben kinderen geholpen die niet naar de tandarts of dokter konden...
of naar een psychiater of die familieproblemen hadden.
Als ik iets zie wat niet klopt, dan wil ik meteen in actie komen.
Zo zit ik in elkaar en dat is me ook bijgebracht.
Ik wil graag dat de eerste bewoners van dit land worden erkend in de grondwet.
Daar is het tijd voor.
"DE REIS IS DE BELONING" TAOÏSTISCH GEZEGDE
Om tenniskampioen te worden...
moet je maar één doel hebben in een heel eenzame sport.
En je moet de weg daarnaartoe begrijpen.
Het is een heel lange weg.
Het is een ingewikkelde weg waar je heel veel bewondering voor moet hebben.
Het is zwaar.
Het wordt mooi, het wordt afzien, het wordt emotioneel, het wordt hard werken.
Er spelen lichamelijke, mentale en emotionele factoren mee.
Een goede structuur, goede ondersteuning en een goed netwerk.
En een grote passie.
Je moet blijven volhouden.
Je moet door al die ups en downs heen. Die heeft iedereen.
Ik weet het niet. Ik heb dit nog nooit gezien.
Het gaat niet in een vloeiende lijn. Net als het leven zelf.
Je moet er veel voor opofferen, maar het levert je ook veel op...
als je je doelen bereikt.
Je leert hoe het leven werkt.
Je leert reflecteren en je leert jezelf kennen.
Het gaat toch voornamelijk om je binnenste.
Het is een moeilijke weg, maar als je ze vraagt...
of ze weer voor deze weg zouden kiezen als ze opnieuw konden beginnen...
zal niemand nee zeggen.
Er is één gemeenschappelijk doel:
Ik doe alles wat nodig is om kampioen te worden.
Mijn reis was het verhaal in het blad Princess.
Ik voel me heel gezegend dat ik al op jonge leeftijd zo'n passie had.
Het was een moeilijke weg, maar ook een ontzettend mooie weg.
Dit is iets wat je je hele leven hebt gedaan.
Het was ondanks alles echt een fantastisch avontuur.
Heel interessant. En lang.
Als ik opnieuw zou kunnen beginnen...
zou ik alles weer precies hetzelfde doen. M'n hele carrière.
Ik ben een groot voorstander van leven in het heden.
Het heden is alles wat je hebt.
Wat ik heb gedaan, is voor heel weinig mensen weggelegd.
Ik ben daar heel dankbaar voor. -Ik heb alles bereikt wat ik wilde.
Ik dacht niet aan het verleden of de toekomst, ik nam alles zoals het kwam.
Ik ben een beter mens geworden door tennis. Dat meen ik echt.
Je kunt er ontzettend veel van leren en dat toepassen in je leven.
Iedereen denkt dat het één rechte lijn omhoog is.
Er zitten veel bochten in de weg en soms ga je omhoog en soms weer omlaag.
Je moet het wel leuk vinden, anders moet je niet gaan tennissen.
Ik heb goede en slechte tijden gehad.
Ik heb er heel mooie en goede vriendschappen aan overgehouden.
Ik had vroeger geen zelfvertrouwen en dat heb ik door het tennissen wel gekregen.
Het was een lange reis waarbij ik heb ontdekt hoe ik ben en waar ik van hou...
en hoe ik mezelf moest veranderen, als mens en als tennisser.
Je leert wel dat je veel meer kunt bereiken dan je ooit voor mogelijk hield.
Ik ben heel trots op wat ik heb bereikt, als tennisser en als mens.
Ik ken mezelf. Ik weet hoe ik van binnen ben en dat is heel fijn.
Ik heb die berg beklommen en de top bereikt. Het was een interessante reis.
Ik kijk elke ochtend naar m'n lijst met daarop al m'n zegeningen...
en daar staat Susan Williams ook op.
Dan zeg ik: "Bedankt dat je mij vroeg of ik wilde tennissen...
want dat heeft m'n leven veranderd."
Dat is echt zo. Het was echt een ongelofelijk avontuur.
Elke keer als een geweldige kampioen besluit om ermee te stoppen...
komt er wel weer een nieuwe kampioen, en daar gaat het om bij deze reis.
Wie wordt onze volgende Athena?
DE KAMPIOENEN 1970 - 2020
Ik heb na heel lang nadenken besloten...
dat ik voordat ik 75 word...
de allerbeste wil worden...
in iets.
Oké, cut.