Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Boston Center, kontrola ruchu. Mamy problem.
Porwany samolot kieruje się na Nowy Jork.
Jedenastego września 2001 Ameryka została zaatakowana.
- To ćwiczenia? - To nie ćwiczenia.
Zginęły tysiące Amerykanów, więcej niż w Pearl Harbor.
To było wypowiedzenie wojny.
Czułam, że ukazało nam się oblicze zła.
To był zorganizowany atak wymierzony w nasz kraj.
Z ostatniej chwili:
samolot uderzył w World Trade Center.
Te kluczowe 24 godziny wpłynęły na prezydenturę,
kraj
i cały świat.
Nigdy nie mieliśmy takiego kryzysu.
Oczywiście wszyscy cierpieliśmy.
Wszyscy byliśmy przerażeni.
Po 20 latach
ci, którzy byli wtedy u sterów, przeżywają na nowo ten historyczny dzień.
Coś jest nie tak z tym 747.
Każdy samolot stał się pociskiem.
Lecą na Kapitol. Uciekajcie…
Atakują Waszyngton. Jednym z celów może być Biały Dom.
Wspominamy tamten niezwykły dzień minuta po minucie…
Wewnętrzny krąg wewnętrznego kręgu,
A pilot obawia się, że ktoś mógłby przeprowadzić sabotaż
i zdjąć Air Force One.
Nowe, wyjątkowe wywiady…
Oglądaliśmy to w telewizji.
Nie mogliśmy nic zrobić
z samego ośrodka władzy największego mocarstwa na Ziemi.
Musieliśmy zabrać stamtąd prezydenta. Był łatwym celem.
Oto nieznana dotąd opowieść o atakach z 11 września.
Przegapiliśmy coś? Mogliśmy lepiej połączyć fakty?
Pod naszym okiem zginęło 3000 ludzi.
Z definicji zrobiliśmy za mało.
Ameryka jest atakowana.
A ja patrzę na czytające dziecko.
Emocją, którą coraz ciężej było mu opanować, stał się gniew.
Pierwszy samolot był wypadkiem. Drugi atakiem.
A trzeci wypowiedzeniem wojny.
11 września: w prezydenckim centrum dowodzenia
11 WRZEŚNIA 2001
6.40 – LONGBOAT KEY, FLORYDA
Rozgrzewamy się.
Chodź, Stretch.
Chodź. Biegniemy!
„Chodź, Stretch”.
Tak mnie nazywał.
Odłożyłem kawę, notatnik i ruszyłem…
DZIENNIKARZ, BLOOMBERG 1997-2006
…dogoniłem go i pobiegliśmy.
Pięć kilometrów w 22,5 minuty?
To było surrealistyczne doświadczenie.
Za nami biegł agent Secret Service,
a przed nami jechał na rowerze drugi, z pistoletem maszynowym.
Bush dowiedział się, że Stretch Keil
był biegaczem przełajowym w NCAA.
„Nie wierzę, że zaproponowałem, żeby ze mną biegał”.
SZEF SZTABU BIAŁEGO DOMU
Bushowie lubią rywalizację.
Nie pozwalają wnukom wygrywać w warcaby.
A on nagle zaprasza kogoś,
kogo, jak sądzi, pokona podczas biegu po polu golfowym.
Tym się martwił.
Ile pan przebiegł?
- Jakieś siedem. - Siedem kilometrów?
Wzniósł mnie na wyżyny.
Wiedziałem, że wróci i złoży raport…
Utrzymywał tempo, odkąd ruszyliśmy.
- Dzięki. - A cięcia podatkowe?
Nie teraz.
Pamiętam, jak powiedziałem:
„Kiedy skończy pan biegać, zrobimy briefing CIA
i pojedziemy do szkoły im. Emmy E. Booker.
To powinien być spokojny dzień”.
…o 8.00. Jest wtorek 11 września.
8.00 – DOLNY MANHATTAN NOWY JORK
Dzień prawyborów. W Nowym Jorku otwarto lokale.
Huragan Erin jest daleko, dziś ma świecić słońce.
Giants przegrywają mecz otwarcia w Denver.
Z tego ranka 11 września najwyraźniej pamiętam…
KORESPONDENTKA, ABC NEWS, 1974-2014
…zjawiskową pogodę.
Ciepło, nie parno, bezchmurne niebo.
Taka pogoda daje wszystkim zastrzyk energii.
Jeden z tych dni późnego lata.
Minęła sierpniowa duchota.
Nie czuje się jeszcze jesieni.
Przy takiej pogodzie zawsze przypomina mi się tamten dzień.
Tu American Airlines 11. Wysokość 1-9-0 na 2-3-0.
American 11, 20 stopni w prawo.
Jedenastego września byłem w swoim gabinecie w Białym Domu…
WICEPREZYDENT USA 2001-2009
…uczestniczyłem w briefingu CIA.
Dostaliśmy raport, który wskazywał, że al-Kaida coś szykuje.
Na tamtym etapie informacje nie były dość szczegółowe,
by móc stwierdzić: „Oto, co zrobimy”.
American 11, wznoś się. Utrzymuj poziom 3-5-0.
American 11. Boston.
Skierowałem American 20 stopni w lewo i miałem go podnieść.
Nie odpowiada.
Lato 2001 opisywano jako „lato szumu”.
AGENT SECRET SERVICE WICEPREZYDENTA
Mieliśmy na 10.00 zaplanowane spotkanie
i chciałem odnieść się do kwestii bezpieczeństwa agentów:
„Jeśli lecicie z rodziną,
wywiad ostrzega przed porwaniami samolotów.
Miejcie tego świadomość”.
Ale…
Czy American 11 próbuje się z nami skontaktować?
Mamy kilka samolotów.
Siedźcie cicho i będzie dobrze. Wracamy na lotnisko.
Czy American 11 próbuje się z nami skontaktować?
Lot 11 American Airlines został porwany, a tymczasem
na Florydzie prezydent kierował się do szkoły podstawowej
po codziennym briefingu wywiadu.
Nie było w nim nic nadzwyczajnego.
PREZYDENT USA 2001-2009
Zdecydowanie nie było oceny zagrożenia.
W briefingu nie znalazło się nic na temat ataków terrorystycznych.
Al-Kaida była głównym problemem omawianym na tych sesjach.
Nie było jasne, kiedy, gdzie i jak uderzy.
BRIEFINGI CIA PREZYDENTA 2001-2002
Dużo mówiło się o tym, że wydarzy się coś dużego.
Rita Foley. Associated Press.
8.47 – DOLNY MANHATTAN
Samolot uderzył w nowojorskie World Trade Center.
Przenosimy się do Nowego Jorku. Robyn Walensky.
Co możesz nam powiedzieć?
Dym unosi się nad budynkiem,
wydobywa się z górnych pięter Wieży 1.
Dym widać z wielu kilometrów.
Wydaje się, że samolot utknął w budynku.
Włączyliśmy telewizory w biurze radcy prawnego.
Relacje były niejasne. Ludzie nie wiedzieli, co się wydarzyło.
RADCA PRAWNY USA 2001-2004
Kiedy spekulowali, że to samolot,
zakładali też, że to mógł być wypadek.
Przykro mi. Musicie iść. Opuśćcie teren.
Idźcie. Już.
Moja żona Barbara wsiadła tego ranka do samolotu.
Przełożyła lot z 10 września,
bo miałem urodziny 11-go i chciała zaczekać jeszcze jeden dzień.
Zaczęło mnie ogarniać przerażenie.
Co z jej samolotem? Gdzie on jest?
Prezydencka kawalkada zbliża się do szkoły na Florydzie,
a tymczasem z Nowego Jorku napływają szokujące wieści.
Nie pamiętam, żebyśmy jechali do szkoły szczególnie długo.
Po drodze zadzwoniłem do bliskiego przyjaciela z Nowego Jorku,
żeby opowiedzieć, że właśnie biegałem z prezydentem.
Odebrał, a jego głos od razu wydał mi się dziwny.
Powiedział, że samolot uderzył w World Trade Center.
Dodał: „Mój szwagier właśnie przeniósł się do nowego biura w tym budynku.
Próbujemy się z nim skontaktować”.
W wozie transmisyjnym
agent Secret Service zostawił włączone radio.
Ktoś powiedział, że na bezpiecznej linii
Condoleezza Rice czeka na połączenie z prezydentem,
który właśnie dotarł do szkoły.
W powietrzu dało się wyczuć napięcie.
8.54 SZKOŁA PODSTAWOWA IM. EMMY E BOOKER
SARASOTA, FLORYDA
Po powitaniach prezydent ruszył do pobliskiej sali.
Przygotowano bezpieczne linie telefoniczne.
RZECZNIK PRASOWY BIAŁEGO DOMU
Są chronione przez Secret Service i rozstawiane tam, gdzie jest prezydent.
Zadzwoniła Condi Rice, doradczyni ds. bezpieczeństwa narodowego.
Mój asystent wszedł i powiedział: „Samolot uderzył w World Trade Center”.
DORADCZYNI DS. BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO
Stwierdziłam: „Dziwny wypadek” i zadzwoniłam do prezydenta.
Myślałem, że to błąd pilota.
Zakładałem, że to po prostu kiepski pilot, który popełnił błąd.
Innymi słowy, zwykły wypadek.
Powiedziano mu, że mały dwusilnikowy śmigłowiec uderzył w jedną z wież
World Trade Center.
Nie uznałem tego za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego.
Nie uważałem, żeby ta sprawa musiała zakłócić dzień prezydenta.
Pierwsze, o czym myśli agent Secret Service:
„Czy prezydentowi coś grozi?”.
SECRET SERVICE PREZYDENTA
„Czy prezydent znajduje się w niebezpieczeństwie?”.
Uznano, że w tamtej chwili prezydentowi nic nie zagrażało.
Więc pozwoliliśmy mu wziąć udział w tym spotkaniu.
Dzień dobry. Cześć.
- Dzień dobry. - Jak się masz?
Pamiętam, jak wszedł.
Nawet siedmiolatka wie, kim jest prezydent.
Pamiętam, że czułam się…
UCZENNICA
…onieśmielona i podekscytowana,
jakbym jechała do Disney World.
Przyłożyłam sobie dłoń do serca.
Tak sobie w tym wieku wyobrażasz patriotyzm.
Każdego dnia wygłaszasz ślubowanie wierności.
- Przygotujcie się. - „Moc”.
- Tak. Przygotujcie się. - „Móc”.
Tak. Przygotujcie się.
Jestem pod World Trade Center.
To podobno mały samolot pasażerski.
Z tego, co widzimy,
mógł wbić się z jednej strony i przebić z drugiej.
Mogło tak być.
9.00 – DOLNY MANHATTAN NOWY JORK
Uderzył z taką siłą, że zatrzęsła się cała okolica.
Mamy na linii świadka,
który jest w Empire State Building.
Bob Bradley. Co widzisz?
Widziałem ten samolot.
Nie leciał w niekontrolowany sposób, tak jakby były z nim problemy.
Nie zmieniał toru, wleciał prosto w budynek.
Tak jakby o to chodziło.
Moja rola polega na zapewnieniu
odpowiednich kanałów komunikacji dla prezydenta.
DYREKTORKA POKOJU DOWODZENIA W BIAŁYM DOMU
Poprosiłam zespół o znalezienie telewizora.
Połączyłam się z oficerem dyżurnym w pokoju dowodzenia w Białym Domu.
Rozmawiałam z nim przez słuchawkę,
a jednocześnie podobnie jak reszta kraju patrzyłam,
jak o 9.03 drugi samolot
uderzył w drugą wieżę World Trade Center.
O Boże!
- Boże! - O nie.
O Boże!
Kiedy uderzył drugi samolot, w pomieszczeniu wydano stłumione okrzyki.
Ludzie zdali sobie sprawę z dwóch rzeczy.
Po pierwsze z liczby ofiar.
A po drugie z faktu, że to był atak na Amerykę.
W tamtej chwili zastanawiałem się:
„Jaka jest szansa, że samolot uderzy w szkołę,
w której przebywamy?”.
- Gotowi? - „Uśmiech”.
Tak.
Fonetycznie. Przygotujcie się.
„Uśmiech”.
- Co to za słowo? - „Uśmiech”.
Tak. Przeczytajcie…
Kiedy tak stoję przy prezydencie, uświadamiam sobie,
że jako jedyny nie wie o drugim samolocie, który uderzył w budynek.
Dłużyło się to w nieskończoność. Choć trwało pewnie ze dwie minuty.
Wtedy szef sztabu postanowił wejść
i poinformować o tym szeptem.
Andy Card podchodzi z tyłu i mówi:
„Drugi samolot uderzył w drugą wieżę. To atak na Amerykę”.
A ja patrzę na czytające dziecko.
Uważnie go obserwowałem. Miał zaciśnięte usta.
Przez krótką chwilę w jego oczach malowało się zaskoczenie.
Można było oglądać…
ZASTĘPCA DYREKTORA KOMUNIKACJI BIAŁEGO DOMU
…myśli prezydenta USA na żywo na ekranie telewizora.
To, jak wyobrażał sobie swoją prezydenturę,
zmieniało się na naszych oczach.
To się działo w czasie rzeczywistym.
- „Ale”. Przygotujcie się. - „Ale…”
Kiedy kierujesz organizacją w dobie kryzysu,
ważne jest, żeby nadać odpowiedni ton i nie panikować.
Nie chciałem zrywać się z krzesła,
wystraszyłbym salę pełną dzieci.
Więc czekałem.
Czuliśmy, że powinniśmy zabrać stamtąd prezydenta.
AGENT SECRET SERVICE 2001-2005
Był łatwym celem.
Jeśli ktoś zdołał zaplanować uderzenie samolotami w bliźniacze wieże,
to z pewnością ustaliłby, gdzie przebywa prezydent.
Musimy brać pod uwagę eskalację problemu,
więc przemieszczam ludzi na lewo od sceny
i planujemy ewakuację budynku.
„Pewnego dnia przyszedł złodziej”…
Wiedziałem, że to będzie bitwa z prezydentem,
który oczywiście nie zechce wyjść.
W sytuacjach kryzysowych trzeba zachować spokój i coś powiedzieć.
Ludzie w całym kraju są w szoku, patrzą z niedowierzaniem i przerażeniem.
Pojawia się pustka, a w niej wybuchło coś,
co okazało się psychicznym tsunami.
Umieśćcie je pod krzesłami. Dziękujemy, że dziś przyszliście.
Wstałem i spokojnie wyszedłem, po czym ruszyłem do pobliskiej sali.
Później to skomentuję.
Pierwsze, co powiedziałem: „Dajcie do telefonu dyrektora FBI,
łączcie z wiceprezydentem
i z pokojem dowodzenia w Białym Domu”.
Danowi Bartlettowi powiedziałem: „Przygotuj prezydentowi wystąpienie”.
Istna gonitwa. Musieliśmy zebrać jak najwięcej informacji,
żeby prezydent powiedział wystarczająco dużo
i pokazał, że ma kontrolę nad tym, co się dzieje.
Nie było instrukcji obsługi.
Nie mówią w takiej sytuacji: „Dobra, dzieje się to i to.
Otwórz to, masz tu przewodnik, jak sobie z tym radzić”.
Nic z tych rzeczy.
Zapytałam prezydenta: „Z kim chce pan najpierw rozmawiać?”.
I dodałam: „Na linii jest wiceprezydent”.
W czasie pierwszej rozmowy rozważaliśmy:
„Czy przedstawimy to jako atak terrorystyczny?”.
Zgodziliśmy się, że to ewidentnie atak terrorystyczny.
To przygotowało grunt pod wszystko, co działo się później.
Dla mnie i Dicka Cheneya
było jasne, że to dobrze zorganizowany atak,
który ma poważnie osłabić nasz kraj.
Byłem w gabinecie.
9.16 – DEPARTAMENT SPRAWIEDLIWOŚCI WASZYNGTON
Moja asystentka powiedziała: „Dzwoni Barbara”.
Ulżyło mi, że żyje.
Ale powiedziała, że jej samolot został porwany.
Potem przerwało połączenie.
AMERICAN AIRLINES 77
Tu John Thomas, dyrektor operacyjny.
Chyba musimy o tym od razu wszystkich poinformować.
Lot American 77 był na zachód od Charleston w Wirginii Zachodniej
i zniknął z radaru.
Sądzimy, że samolot został porwany.
W związku z World Trade Center
możliwe, że mamy kolejny porwany samolot.
Prezydent Bush znał Barbarę. Występowała w telewizji dwa dni wcześniej…
PRAWNICZKA
…i broniła go.
Prezydent Bush ma rację. Dzieci muszą nauczyć się czytać.
Edukacja to centralny element jego programu. Ma…
Barbarę znało całe kierownictwo jego administracji.
Nieświadomi trzeciego porwania,
prezydent i jego współpracownicy wciąż gromadzą na Florydzie informacje
o pierwszych dwóch atakach.
Siedzieliśmy na telefonach,
próbując ustalić, co się dzieje.
W chwilach, gdy dzieje się coś ważnego,
media mają zwykle dostęp do wielu rzeczy, o których rząd nie wie,
ponieważ media mają wszędzie kamery.
Stacje telewizyjne przekazują na żywo bardzo ważne informacje.
Pojawiła się retransmisja,
a prezydent się obrócił i spojrzał na to, co wskazywał Dan:
moment, gdy samolot uderzał w wieżę.
Czuło się napięcie w pomieszczeniu. Ludzie odrywali się od telefonów
i po raz pierwszy oglądali te relacje.
Kompletne niedowierzanie.
W ten spokojny, piękny dzień,
dramatycznie zmienił się nagle nasz świat.
Gdy prezydent oglądał koszmarne ataki w Nowym Jorku…
kryzys eskalował na amerykańskim niebie.
9.25 – CENTRUM DOWODZENIA KONTROLI RUCHU LOTNICZEGO – WIRGINIA
Zaczęliśmy ograniczać
liczbę samolotów w powietrzu.
Uziemiłem wszystkie samoloty.
Mieliśmy ich jeszcze ponad 4000 w powietrzu.
KIEROWNIK OPERACYJNY FEDERALNEJ ADMINISTRACJI LOTNICTWA
Wiedziałem czy raczej domyślałem się, że to nie jest jakiś szalony porywacz.
To była akcja zorganizowana przez grupę ludzi.
UNITED AIRLINES 93
Kontrolerzy lotów zmagają się z bezprecedensową sytuacją,
a napastnicy wdzierają się do kokpitu czwartego samolotu.
United 93. Kieruj się na pierwszą.
Dziewiętnaście kilometrów na wschód, 3-7-0.
Brak kontaktu. Szukamy. United 93.
Hej!
Mayday…
Macie United 93?
Obniża pozycję.
United 93, potwierdź 3-5-0.
Macie United 93 na południe od Chardon?
Dziwne odgłosy. Próbujemy nawiązać kontakt.
- Macie go? - Nie.
Podczas gdy United 93 jest w rękach porywaczy,
Bush przygotowuje się, by przemówić do narodu.
Wciąż nie ma pewności co do natury ataków.
Panie i panowie, to trudna chwila dla Ameryki.
Doszło dziś do tragedii narodowej.
Tu centrum dowodzenia ruchu lotniczego.
Oficer kierujący ruchem na Zachodzie.
Wszystkie jednostki kontroli lotów powinny zinwentaryzować
samoloty znajdujące się w powietrzu.
Upewnijcie się, że nie ma takich, które nie są pod kontrolą.
Kazałem pracownikom poprosić wszystkie jednostki w kraju
o zidentyfikowanie samolotów, które budziły ich podejrzenia.
Na tamtym etapie rozważałem zamknięcie przestrzeni powietrznej,
ale wahałem się na myśl o chaosie, do którego to doprowadzi.
Dwa samoloty uderzyły w World Trade Center.
Znów usłyszałem Barbarę.
Musiałem jej powiedzieć o dwóch samolotach,
które uderzyły w World Trade Center.
Wymieniliśmy kilka czułych słów
i znów przerwało połączenie.
Uczcijmy to wspólnie chwilą ciszy.
Siedźcie na miejscach.
Mamy bombę na pokładzie.
Cleveland Center. Dźwięk nieczytelny.
Powtórzcie powoli.
Na pokładzie United 93 może być bomba.
Możesz podać szczegóły
wskazujące na bombę?
Krzyczy o tym na drugiej częstotliwości.
Dobra.
W krótkim czasie przeszedłem od czytających dzieci
do przekonania, że przeprowadzono atak na Amerykę.
Niech Bóg błogosławi ofiary, ich rodziny i Amerykę. Dziękuję.
Trzeba opuścić Sarasotę, przenieść prezydenta w bezpieczne miejsce.
Dotrzemy do samolotu tak szybko, jak się da,
bo dopóki nie ustalimy, co się dzieje, najbezpieczniejszy będzie
w przestrzeni powietrznej.
Natychmiast opuściliśmy budynek, dotarliśmy do kawalkady
i podjęto decyzję: będziemy jechali z dużą prędkością.
Zablokujemy skrzyżowania fizycznymi barierami,
żeby zredukować groźbę ataków samobójczych.
Dotarło to do mnie, gdy jechałem limuzyną do Air Force One.
Natychmiast zapewniono mi ścisłą ochronę.
Mknęliśmy jak strzały.
Spojrzałem w lewo i zorientowałem się,
że eskortują nas cztery radiowozy, dwa z przodu i dwa z tyłu.
STARSZY DORADCA PREZYDENTA
Osłaniały flanki.
Agenci Secret Service powiedzieli:
„Obawialiśmy się, że samochód z bombą uderzy w kawalkadę,
więc chcieliśmy, żeby bomba wybuchła cztery do sześciu metrów dalej,
co zwiększyłoby szanse, że prezydent przeżyje”.
To mnie otrzeźwiło.
Rosły obawy o bezpieczeństwo prezydenta…
Również wiceprezydentowi wzmocniono ochronę.
9.36 – BIAŁY DOM WASZYNGTON
Drzwi się otworzyły,
a do środka wpadł Jimmy Scott, jeden z moich agentów Secret Service.
Położył mi prawą dłoń na plecach,
drugą na ramieniu
i dosłownie przesunął mnie w stronę drzwi.
Agent powiedział, że nadlatuje samolot.
Nie było jasne, ile go od nas dzieli…
SZEF SZTABU WICEPREZYDENTA
…ale przy 800 kilometrach na godzinę
nie ma wiele czasu.
Jak mogę pomóc?
Samolot widziany 9,5 kilometra na południowy wschód od Białego Domu.
9,5 kilometra na południowy wschód od Białego Domu.
Tak.
Jimmy wyprowadził mnie na korytarz,
a potem w dół schodami w zachodnim skrzydle.
Agent miał nas zabrać do miejsca,
które nazywają Prezydenckim Centrum Operacji Kryzysowych.
Znałem Jimmy'ego, wiedziałem, że są wyszkoleni.
Uznałem, że skoro to robią, muszę za nimi iść.
Zresztą nie miałem wyboru.
Samolot się oddala.
Od Białego Domu?
- Tak. - Skręca.
Nie macie typu samolotu, nie wiecie, kto to?
Nic. Zero informacji.
Było zamieszanie, nikt nie wiedział, co się dzieje
i gdzie są samoloty.
Na tamtym etapie
chodziło o określenie zasięgu ataku.
Nieznany samolot znajduje się nad Kapitolem,
a kontrolerzy ruchu lotniczego wysyłają samolot transportowy Gofer 06,
żeby go zidentyfikować.
Gofer 06, ruch na jedenastej,
osiem kilometrów na północ, szybko się przemieszcza.
Typ i wysokość nieznane.
Gofer 06. Widzimy samolot na dwunastej.
Jaki to samolot?
Wygląda na 757.
Pierwsze, co przychodzi do głowy,
to że atakują Waszyngton, nie tylko Nowy Jork.
Samolot nadal obniża wysokość
i chyba kieruje się na północny wschód.
Nie masz czasu myśleć: „Boże. Co z nami będzie?”.
Każdy samolot stał się pociskiem.
9.37 – PENTAGON WASZYNGTON
- Waszyngton, tu Gofer 06. - Gofer 06, odbiór.
Wygląda na to, że samolot uderzył w Pentagon.
- Widzicie, co się stało? - Uderzył w Pentagon.
Wleciał w Pentagon.
Uderzył w budynek.
Poszłam do pokoju dowodzenia,
żeby skontaktować się z Radą Bezpieczeństwa Narodowego…
- Wycofywać się. - Wycofać.
Colin Powell miał w Peru spotkanie Organizacji Państw Amerykańskich.
Mówili, że George Tenet, dyrektor CIA, ruszył już do bunkra.
Powiedzieli: „Nie możemy skontaktować się z Rumsfeldem.
Jego telefon w kółko dzwoni”.
Spojrzeliśmy w telewizor i okazało się, że samolot uderzył w Pentagon.
Zadzwoniłam do prezydenta. Powiedział: „Wracam”.
Zrobiłam coś, czego nigdy nie robiłam i nigdy już nie powtórzyłam.
Podniosłam głos na prezydenta USA.
„Proszę tam zostać. Jesteśmy atakowani”.
Wszystkie jednostki zmierzające do Pentagonu,
zachować ostrożność.
Możliwy atak terrorystyczny.
Wtedy zrozumiałem, że to wojna.
Pierwszy samolot to był wypadek, drugi to już atak,
a trzeci wypowiedzenie wojny.
O Boże.
Widzimy na żywo Waszyngton,
nad Pentagonem unosi się dym.
Siedzę w biurze rządowym trzy kilometry od Pentagonu.
Wiedziałem, co się dzieje, a potem to zobaczyłem.
Zrozumiałem, że moje najgłębsze obawy się potwierdziły.
To musiał być samolot American Airlines, którym leciała Barbara.
Nie wiemy, czy to skutek bomby,
czy kolejny samolot
uderzył w symbol amerykańskiej potęgi.
To było poczucie bezsilności
w obliczu niezrozumiałej rzeczy, która spotkała ten kraj.
To było poczucie grozy i przerażenia.
Kiedy dowiedziałem się, że lot American 77 uderzył w Pentagon,
wygasiłem cały ruch.
Kazano samolotom lądować na najbliższym lotnisku,
niezależnie od celu podróży.
Przygotować się. Tu centrum dowodzenia.
Tak szybko, jak to możliwe,
wszystkie samoloty mają znaleźć się na ziemi.
Samoloty, niezależnie od celu podróży, mają lądować możliwie szybko.
To był ostatni krok, by odzyskać kontrolę nad przestrzenią powietrzną.
Pomyślałem: „Jeśli ściągniemy wszystkich na ziemię,
zajmiemy się nielicznymi, którzy zostaną”.
Nie brałem pod uwagę, że mogłoby zostać tyle samolotów, by stanowiło to problem.
Wydaje się,
że nasz naród został zaatakowany
przez nieznane siły.
Bez wątpienia.
Oglądamy zdjęcia.
Patrzymy na Waszyngton, budynek biura wykonawczego,
obecnie ewakuowany wraz z Białym Domem…
Widzimy chmury dymu po drugiej stronie rzeki, nad Pentagonem.
Patrzyłam na to z domu i miałam wrażenie, że zapanował kompletny chaos.
DORADCZYNI PREZYDENTA 2001-2002
Wiedziałam, że muszę dotrzeć do biura, ale nie wiedziałam jak.
Zamykali centrum Waszyngtonu.
Rozmawiałam z szefową sztabu, która prowadziła moje biuro w Białym Domu.
Powiedziała: „Karen, muszę lecieć. Każą nam uciekać”.
Odpowiedziałam: „Uciekaj!”.
Zakładaliśmy,
że jednym z celów może być Biały Dom.
Secret Service zarządziła ewakuację.
- Cofnąć się. - Ruszać!
To nie ćwiczenia. Wycofać się.
Głosy stawały się coraz donośniejsze.
ASYSTENTKA RZECZNIKA PRASOWEGO BIAŁEGO DOMU
Kazali nam się ruszać, uciekać.
Proszę się rozejść. Wracać do domów.
Nawiązałam kontakt wzrokowy z kobietą
z Secret Service, a ta zaczęła krzyczeć:
„Zdejmij szpilki i uciekaj”.
Z tym 747 jest coś nie tak.
Na dwunastej. Ostro skręca. Cholera.
- Czekać. - Lecą na Kapitol!
Uciekać jak najdalej od Kapitolu.
Na ulicach Waszyngtonu ludzie porzucali samochody…
DORADCZYNI WICEPREZYDENTA 2001-2002
…silniki były włączone, drzwi otwarte.
Wszędzie biegali ludzie. Unosił się dym.
To było jak Mad Max.
…wycofajcie się wszyscy.
Zrozumiano? Musicie się wycofać i oddalić.
Niebo nad Ameryką zamyka się po raz pierwszy w historii USA,
a Kapitol ogarnia przerażenie.
Tymczasem kolejne zagrożenie budzi obawy o bezpieczeństwo prezydenta.
Dotarliśmy na lotnisko,
ale zaczęły napływać informacje o tym, że Air Force One może być celem.
Na końcu pasa startowego mogło czaić się zagrożenie.
Ktoś z pociskiem rakietowym
albo nawet karabinem o dużej mocy.
Mocno naciskano,
żeby wszyscy wsiedli na pokład tak szybko, jak tylko się da.
Krzyczeli do nas: „Ruszać się!”, kazali się spieszyć.
Pamiętam, że czułem strach, wbiegając po stopniach.
W mojej głowie pojawiła się myśl:
„Nigdy dotąd nie bałem się, że jestem blisko prezydenta”.
Część personelu witała mnie w drzwiach,
byli mocno poruszeni.
Pułkownik Tillman powiedział:
„Mogę zawrócić i polecieć w przeciwnym kierunku,
ale to będzie najostrzejszy start, jakiego doświadczył Boeing 747
i musisz zadbać o to, żeby prezydent siedział”.
Odpowiedziałem: „Zajmę się tym. Zrób to”.
Podjęto decyzję o zmianie kierunku lotu,
żeby uniknąć potencjalnych zagrożeń
i wykorzystać moc samolotu.
PUŁKOWNIK MARK TILLMAN DOWÓDCA AIR FORCE ONE
Wykorzystaliśmy pełną moc. Samolot był bardzo lekki, wsiadło niewielu pasażerów.
Chcieliśmy możliwie szybko wzbić się w powietrze i oddalić.
Moje miejsce znajdowało się z 18 metrów dalej. Stałam tam,
jako jedyna nie siedziałam z zapiętymi pasami.
Stałam obok prezydenta,
a silniki ryknęły i pomknęliśmy wzdłuż pasa startowego.
Pomyślałam: „To niewiarygodne. Samolot tak nie startuje”.
Oparłam stopę o biurko prezydenta, a plecy o przegrodę
i po prostu się tam wcisnęłam.
Prezydent pochylił się i podał mi ramię.
Wzbiliśmy się w powietrze pod kątem, którego nie chcę nigdy więcej doświadczyć.
Znalazłam się częściowo w stanie nieważkości.
Byłam przerażona.
To było dla nas bardzo emocjonalne doświadczenie.
Próbowałem być spokojny i opanowany.
Ale niektórzy zmagali się z hiperwentylacją…
„Co my zrobimy?”.
Ten strach był zaraźliwy,
a ja nie chciałem, żeby wpłynął na decyzje,
które musiał podjąć prezydent.
Część osób trzymaliśmy więc na dystans.
Próbowałem zebrać informacje,
żeby móc podejmować racjonalne decyzje.
Prezydent powiedział: „Przekaż George'owi Tenetowi” –
dyrektorowi CIA, mojemu szefowi –
„że chcę być pierwszym, który się dowie,
jeśli ustali coś na temat sprawców”.
Prezydent chciał dowiedzieć się więcej o atakach,
ale musiał zmierzyć się z kolejnym wyzwaniem.
Tamtego dnia na pokładzie Air Force One
mieliśmy problemy ze sprzętem komunikacyjnym.
Telefon, którym prezydent miał połączyć się z wiceprezydentem
i innymi ludźmi w bunkrze pod Białym Domem, ciągle się psuł.
Pamiętam, jak prezydent trzymał telefon z narastającą frustracją.
Nie mieliśmy zatem pełnej komunikacji.
NA ŻYWO
Sygnał telewizyjny. Samolot Air Force One nie miał satelity.
Mogliśmy oglądać telewizję,
kiedy przelatywaliśmy nad miastami, w których anteny naziemne
emitowały wystarczająco mocny sygnał,
żebyśmy odebrali go jakieś 12 000 metrów nad ziemią.
Przelatywaliśmy nad strefami lokalnego zasięgu,
a telewizor migotał…
Dziwne było to, że nie mieliśmy na stałe obrazu.
Telewizor ożywał i nie odrywaliśmy wzroku,
bo napływały nowe, świeże informacje.
A potem, w miarę, jak się oddalaliśmy, sygnał słabł,
a ekran telewizora szarzał.
Niesamowite, że jednym z najbardziej odciętych od informacji miejsc,
okazało się to, w którym informacje powinny z założenia
najszybciej napływać do prezydenta USA.
Przypadkiem,
po 73 minutach od rozpoczęcia ataków,
sygnał telewizyjny na pokładzie Air Force One utrzymuje się
dość długo, by pojawił się obraz.
9.59 – DOLNY MANHATTAN NOWY JORK
Ujęcie drugie. Raz, dwa.
Jesteśmy tak blisko World Trade Center, jak tylko możemy.
Widzicie zebranych tu strażaków, policjantów, agentów FBI.
Widzicie też obie wieże…
Na skutek potężnego wybuchu spada na nas gruz. Wynośmy się!
O nie!
- O Boże! - Och nie!
O Boże!
O cholera. O rany.
O rany!
- O cho… - Szybko!
Patrzcie za siebie.
O cholera.
Te obrazy na zawsze wyryły się w mojej pamięci.
Na pokładzie Air Force One było słychać tylko silniki.
Byłem przerażony.
To było koszmarne.
- Proszę się nie ruszać. - Spokojnie.
Proszę się nie ruszać.
Byliśmy sparaliżowani.
Mogliśmy tylko patrzeć z przerażeniem. Nikt nic nie mówił.
Myśl o wszystkich śmierciach,
do których mogło dojść w jednej chwili…
Patrzyłem na człowieka, który robił, co mógł,
by opanować emocje.
Emocją, którą coraz trudniej było mu opanować,
stał się gniew.
To buzujące…
„Myślicie, że ujdzie wam to na sucho?”.
Wiedziałem, że jeśli zostaniemy zaatakowani,
moje zadanie będzie polegało na obronie kraju.
Jeszcze nie wiedziałem, kim są napastnicy.
Jednym z celów było skopanie im tyłków.
Chciałem wrócić do Waszyngtonu.
Byłem głównodowodzącym
i chciałem znaleźć się w centrum wydarzeń.
Powiedziałem: „Nie możemy.
Do czasu zabezpieczenia Białego Domu i Waszyngtonu,
musimy lecieć gdzieś indziej”.
Nie zabierzemy go na niezabezpieczony obszar.
Zasugerowałem, żebyśmy lecieli na zachód, nie na wschód.
Nagle czuję, że samolot zmienia kierunek i nie zmierza już na północny wschód.
Powiedziałem Andy'emu: „Lećmy do Waszyngtonu”.
Odpowiedział: „To zdecydowanie niewskazane”.
Powiedziałem prezydentowi, że lecimy do bazy lotniczej Barksdale,
żeby ustalić, co się dzieje.
Nagramy tam odezwę do Amerykanów.
Wdrożyli już procedury,
wezwaliśmy ich do przejścia w stan pełnej gotowości.
Ale prezydent koniecznie chciał wrócić do Waszyngtonu.
Mówił:
„Jestem prezydentem USA. Wracamy”.
Odpowiedziałem: „Nie chce pan teraz podejmować takiej decyzji.
Nie sądzę, żeby chciał ją pan teraz podejmować.
Musimy wiedzieć więcej”.
Odpowiedział: „Podejmuję decyzję w tej chwili!”.
Rozmawiałem z prezydentem
i radziłem mu, żeby jeszcze nie wracał.
Waszyngton i Nowy Jork zostały zaatakowane,
a prezydent i wiceprezydent powinni w tej sytuacji
przebywać osobno.
Andy Card w samolocie i ja przez telefon,
skutecznie go od tego odwiedliśmy.
„Jeszcze nie”.
Po prostu za mało wiedzieliśmy.
Nie miałem wątpliwości, oni też nie mieli,
że jestem zwierzchnikiem sił zbrojnych.
Dlatego musiałem mieć zespół ludzi, którzy rozumieli
łańcuch dowodzenia i rolę prezydenta.
Nie trzeba dodawać,
że zachowanie ciągłości rządu stało się dla sił bezpieczeństwa priorytetem.
Cieszyliśmy się, że prezydent
przestał nalegać na powrót do Waszyngtonu.
Zamierzaliśmy lecieć do Barksdale, przegrupować się
i zaplanować dalsze działania.
Samolot pod nami.
Numer 56865, Cleveland Center, przyjąłem.
Pytanie. Mamy Boeinga 757.
Czy widzicie go stamtąd i możecie podać wysokość lotu?
Zmierza na południowy wschód.
Mamy go.
Jest za nami, jakieś 300 metrów wyżej.
Na niebie pozostał już tylko jeden porwany samolot.
Kontrolerzy namierzają go dzięki innemu samolotowi.
Schodzi. Zbliża się do naszej wysokości.
Mamy go w polu widzenia.
Radzę trzymać się z daleka.
Lećcie na północ, tak szybko, jak możecie.
Nie tylko kontrolerzy mieli za mało informacji.
Z tym samym zmagali się ludzie zebrani w bunkrze w Białym Domu.
To była wojenna zawierucha.
Podawano konkretne numery lotów…
ZASTĘPCA SZEFA SZTABU BIAŁEGO DOMU
…podejrzanych samolotów.
Dostawaliśmy regularne raporty o tym, ile z nich jest w powietrzu,
ile zaginęło.
Samolot tu, samolot tam.
Miałem raporty o bombie samochodowej w siedzibie Departamentu Stanu.
Krążyło wiele informacji,
w tym sporo nieprawdziwych.
Co on teraz robi?
Wydaje się, że lekko skręca na północ. Zgadza się?
Tak. Wygląda na to, że się kołysze.
W bunkrze niepokojono się przede wszystkim tym,
ile jeszcze samolotów terroryści przekształcili w pociski,
ile z nich zmierzało ku kolejnym celom w USA
i jak sobie z tym poradzić.
Nie mieliśmy pojęcia.
Kołysze się.
Dziękuję.
Nie ma podręczników,
które mówiłyby, co robić w takiej sytuacji.
Na tym etapie działaliśmy na wyczucie.
SEKRETARZ TRANSPORTU 2001-2006
Siedziałem naprzeciwko wiceprezydenta,
kiedy zjawił się asystent wojskowy
i poinformował nas, że kolejny samolot kieruje się w stronę Waszyngtonu.
Zakładano, że został porwany.
Okazało się chyba, że to United 93.
Poprosił wiceprezydenta o zgodę na poderwanie samolotu wojskowego.
Wiceprezydent użył ściśle wojskowego terminu.
ASYSTENT WOJSKOWY WICEPREZYDENTA
„Rozpocząć działania”.
Wszyscy wiedzieli, co to oznacza.
„Zestrzelić samolot”.
Zapadła cisza, a ludzie powoli przetwarzali rozkaz,
który został właśnie wydany.
Usiadłem przy telefonie i odbyłem rozmowę z prezydentem.
Potwierdziłem, że to właśnie chce zrobić.
Nie wiedzieliśmy, ile samolotów jest w powietrzu,
ile porwano.
Podjąłem decyzję.
Czy byłem z niej zadowolony? Nie.
Ale czy byłem jej pewny? Tak.
United 93. Macie jakieś informacje?
Tak, jest na ziemi.
- Na ziemi? - Tak.
Kiedy wylądował? Nie mieliśmy potwierdzenia…
Nie wylądował.
Rozbił się?
Tak, na północny wschód od Camp David.
Jeden z oficerów powiedział:
„Cel został wyeliminowany”.
Wiceprezydent zapytał: „Samolot został zestrzelony?”.
A on powiedział: „Cel został wyeliminowany”.
Wiceprezydent spojrzał na mnie i zapytał: „Wyeliminowaliśmy cel?”.
Odpowiedziałem: „Nie wiem”.
Mieliśmy wszelkie powody, by sądzić, że zdjęliśmy ten samolot.
Ludzie ukryci w bunkrze usiłują określić,
czy United 93 został wyeliminowany na skutek ich działań,
a tymczasem ich uwaga znów kieruje się na Nowy Jork.
Godzinę temu ludzie przy dystrybutorach paliwa
obserwowali dym unoszący się nad miastem.
10.28 – DOLNY MANHATTAN NOWY JORK
Ludzie wychodzą ze sklepów, żeby to zobaczyć.
Zbierają się w dużych grupach.
Na którymś skrzyżowaniu ludzie trzymali się za ręce i się modlili.
Stoję na zamkniętym Manhattan Bridge.
Most jest otwarty dla ruchu pieszego.
Niektórzy po prostu przechodzą, ale nie mogą…
Widzę, że coś… Nie mogę… Wygląda na to, że budynek się…
Czy budynek runął?
Czy właśnie runęła druga wieża World Trade Center?
Tak, to druga wieża. To druga…
Nawet nie implodował. Po prostu się roztopił.
Mój mózg nie mógł przetworzyć tego, co widziałam.
To był potężny atak wymierzony w USA.
Nie ulegało wątpliwości, że liczba ofiar śmiertelnych będzie wysoka.
To była dramatyczna chwila.
Oglądaliśmy to w telewizji i nie mogliśmy nic zrobić
z samego ośrodka władzy największego mocarstwa na Ziemi.
Ale właśnie w tamtym pomieszczeniu musieliśmy ustalić,
co możemy zrobić, żeby zapobiec kolejnym takim zdarzeniom.
W chwili narodowej tragedii
rząd zamknięty w Air Force One i w bunkrze
nie może odzyskać kontroli.
Narzędzia służące do komunikacji zawiodły.
Mieliśmy ekran…
Nie wiedzieliśmy, co dzieje się na zewnątrz,
bo kiedy mieliśmy obraz, nie było dźwięku.
Gdy mieliśmy dźwięk, nie było obrazu.
Przerażające.
Naród nie wiedział, co się dzieje, i my też nie wiedzieliśmy.
To przerażające chwile.
Rząd nie był na to przygotowany.
Bunkier też okazał się przestarzały.
Meble i technologia miały minimum 20 lat.
Pamiętam, jak dowódca bunkra wziął mnie na stronę,
kiedy poziom tlenu zaczął niepokojąco spadać,
bo przebywało tam zbyt wielu ludzi.
Wszyscy zaczęli przysypiać. Pomyślałam: „Coś jest nie tak”.
Zużyliśmy cały tlen
i wdychaliśmy dwutlenek węgla.
Podtruwaliśmy się.
Ostatecznie wielu ludzi przeniesiono gdzieś indziej.
Nie potrzebowaliśmy ich tam.
Gdy administracja zmaga się z trudnościami w bunkrze,
nadchodzi informacja o zagrożeniu dla Air Force One.
Zostaje natychmiast przekazana prezydentowi.
Odebraliśmy telefon: „Anioł będzie następny”.
Anioł to kryptonim Air Force One.
Wszyscy zadrżeli.
Kto zna kryptonim Air Force One?
Kiedy dowiedział się o tym pilot Air Force One, pułkownik Tillman,
ustawił przy schodkach prowadzących do kokpitu
oficera ochrony Sił Powietrznych.
Dał mu rozkaz, żeby nikogo nie wpuszczać na schody.
Pomyślcie tylko.
Wewnętrzny krąg wewnętrznego kręgu,
a pilot obawia się, że ktoś w otoczeniu prezydenta
mógłby przeprowadzić sabotaż i zdjąć Air Force One.
Próbujemy określić, jak możemy zostać zaatakowani.
Na tym etapie musiałem założyć najgorszy scenariusz.
Zostaniemy zaatakowani w powietrzu. Musimy być gotowi.
Gdy dowiedzieliśmy się, że prezydent jest celem,
nie ryzykowaliśmy.
Odebraliśmy wszystkim broń.
Zrobiliśmy, co tylko się dało.
Ale nigdy nie wiadomo.
Prezydent siedział w przedniej części.
Personel i Secret Service na środku,
a media i goście na tyłach samolotu.
Kazaliśmy agentom przejść na przód,
stanąć przy kabinie prezydenta
i zadbać o to, żeby nikt nie mógł się tam przedostać.
Nie dopuszczano tam nawet najwyższych rangą członków sztabu,
chyba że wezwałby ich prezydent.
Ochrona na pokładzie zostaje wzmocniona,
ale nadal istnieją obawy, że dojdzie do ataku z zewnątrz.
Air Force One obiera przypadkową trasę.
Dobrze.
Nie wiemy, dokąd postanowili lecieć,
ale nadal nie mają eskorty myśliwców.
- Nadal? - Tak.
O cholera.
W tamtej chwili
byliśmy na celowniku.
Wciąż nie znaliśmy pełnej skali tego ataku.
Nie wiedzieliśmy, czy to jego początek, środek, czy zbliżamy się do końca.
Większość ludzi powiedziałaby, że najbezpieczniej czułaby się
w otoczeniu prezydenta USA.
Po raz pierwszy nie było takiej pewności.
Myśleliśmy: „Może to nie jest najbezpieczniejsze miejsce”.
Nagle odebraliśmy połączenie radiowe.
To były dwa myśliwce F-16. „Jesteśmy waszą eskortą”.
To najlepsze uczucie na świecie. Zjawili się nasi
i mieli lecieć przy nas.
Klęczałem na jednym kolanie,
opierałem ramię na parapecie i wyglądałem przez okno.
Ludzie myślą, że Air Force One zawsze ma obstawę myśliwców,
ale w USA dzieje się to bardzo rzadko.
No i…
ASYSTENT RZECZNIKA PRASOWEGO
To nagle mnie uderzyło.
To nie było coś…
To nie było coś, co brałem pod uwagę.
Czemu Air Force One potrzebuje eskorty myśliwców?
Okazuje się, że popełniono serię strasznych błędów.
Dzwoniący nie użył słowa „Anioł”. Powiedział: „Air Force One jest następny”.
Jeden z oficerów wywiadu z przyzwyczajenia
użył słowa „Anioł”
i przekazał tę informację do bunkru pod Białym Domem,
gdzie przebywał wiceprezydent.
Ten przekazał to prezydentowi: „Anioł jest następny”.
Liczba fałszywych informacji
w chwili kryzysowej, kiedy znikają filtry,
a ludzie przekazują sobie każdy szczegół na wszelki wypadek, jest niewiarygodna.
Mamy informację, że duży samolot rozbił się rano
w zachodniej Pensylwanii. Boeing 767.
Nie wiemy, czy ma to związek
z tym, co wydarzyło się w Nowym Jorku i Waszyngtonie.
Opinia publiczna dowiaduje się, że rozbił się czwarty samolot, United 93,
a administracja wciąż próbuje ustalić,
czy został on zestrzelony zgodnie z rozkazem.
Pamiętam, że wiceprezydent rozmawiał przez telefon z Pentagonem.
„Musicie wiedzieć, czy zestrzeliliście cywilny samolot”.
A oni powtarzali: „Nie możemy tego potwierdzić”.
Pentagon musiał przeanalizować to pytanie na wszystkie strony,
żeby upewnić się, że otrzymamy odpowiednią informację.
W końcu powiedziano nam: „Nie zestrzeliliśmy samolotu”.
United 93 rozbił się
na długo przed wydaniem rozkazu.
To nie rząd, tylko pasażerowie skonfrontowali się z porywaczami.
Okazało się, że pasażerowie na pokładzie
mogli poruszać się szybciej i skuteczniej od nas.
Rzucili się w stronę kabiny, poświęcili własne życie,
żeby ratować życie wielu innych osób.
Wciąż zadziwia mnie ta odwaga.
Ilekroć o tym myślę, do oczu napływają mi łzy,
bo uświadamiam sobie, jaką ofiarę złożyli tamtego dnia w Shanksville.
Jim Kallstrom,
były agent FBI w Nowym Jorku, jest na antenie.
Jim, co o tym sądzisz?
Myślę w pierwszej kolejności o ogromnych stratach.
Liczba ofiar jest druzgocąca.
Za 50 lat nasze dzieci
będą się uczyły o dniu,
w którym rozpoczęliśmy wojnę z terroryzmem na amerykańskiej ziemi.
Uświadomiłem sobie,
że w tej chwili ważne jest jeszcze jedno.
Nie chcę zabrzmieć melodramatycznie,
ale gdzie jest prezydent USA?
Prezydent prowadził… Wiem, że nie wiemy, gdzie przebywa.
Ale kraj musi się wkrótce dowiedzieć.
Największe miasto Ameryki jest zdewastowane,
siedziba dowództwa wojskowego płonie,
a prezydent przebywa daleko od domu.
BAZA LOTNICZA BARKSDALE
11.45 – BAZA LOTNICZA W LUIZJANIE
Polecieliśmy do Shreveport w Luizjanie.
Pojawiło się tego dnia parę elementów humorystycznych,
a pierwszy tuż po lądowaniu.
Myślałem, że zeszliśmy z planu filmu Doktor Strangelove.
Trwały ćwiczenia z myśliwcami.
Więc mieliśmy uzbrojone myśliwce.
Umieszczono nas w dziwnym samochodzie.
Nie było kuloodpornej limuzyny.
Niebieski minivan dodge zabrał przywódcę wolnego świata w bezpieczne miejsce.
Nigdy dotąd nie widziałam prezydenta USA w minivanie.
Samochód prowadził kierowca wojskowy. Był tak przerażony,
że po prostu ruszył przed siebie.
Pędzimy po płycie lotniska,
mówię sierżantowi, który prowadzi:
„Nie sądzę, żeby w tej bazie była al-Kaida,
więc dojedźmy spokojnie do siedziby głównej”.
Nic groźniejszego nie spotkało mnie tego dnia.
Docieramy do gabinetu dowódcy
i wchodzimy.
Mieliśmy świetną komunikację.
Skontaktowaliśmy się z Waszyngtonem.
Te rozmowy miały odpowiedzieć na pytanie:
„Jakie jeszcze mamy informacje?
Co jeszcze musimy wiedzieć?
Czy jacyś wrogowie próbują wykorzystać sytuację?”.
To okres wielkiej niepewności.
Zaczęliśmy umacniać swoją obronę
i chcieliśmy się upewnić, że Rosjanie rozumieją,
że nie obraliśmy ich za cel żadnego ataku.
Martwiłem się, że Sowieci będą mieli tego dnia ćwiczenia.
Nie chcieliśmy, żeby źle zinterpretowali to,
co się u nas działo.
Jeśli zmobilizujemy siły, Rosjanie zmobilizują swoje siły,
my swoje, oni swoje
i wkrótce wybuchnie do wojna,
tak się zaczyna.
Wiele procedur obronnych ma charakter automatyczny.
Ma to minimalizować ryzyko ludzkiego błędu,
ale jednocześnie wyklucza ludzi,
kiedy muszą oni uczestniczyć w tym procesie.
Odbyłam rozmowę telefoniczną z Putinem.
Powiedziałam: „Nasze siły wojskowe zostaną zmobilizowane”.
Odpowiedział: „Bez obaw. Nasze nie.
Odwołaliśmy ćwiczenia”.
Pamiętam, jak prawie się zaśmiałam i pomyślałam:
„Oczywiście wiecie, że nasze siły przechodzą w stan gotowości. Widzicie to”.
Ale w tamtej chwili zrozumiałam, że zimna wojna naprawdę się skończyła.
Putin odpowiednio zareagował.
Podczas tak poważnego kryzysu
władza musi stale dodawać ludziom otuchy.
Chyba nie da się z tym przesadzić.
W sytuacji kryzysowej.
Dlatego tak ważne było to,
żebym regularnie przemawiał, w miarę, jak gromadziliśmy informacje.
Patrzyłem na niego jako dziennikarz ale też jako Amerykanin.
Chcę zapewnić naród amerykański,
że wszelkie zasoby rządu federalnego…
Obserwowałem jego twarz tak samo uważnie, jak słuchałem jego słów.
To samo robiła chyba większość osób w tej sali,
nie tylko dziennikarzy.
Nie powiem, że wydawał się udręczony,
ale powaga tego, co się wydarzyło, odcisnęła się na jego twarzy.
Niech was Bóg błogosławi.
A potem ruszyliśmy dalej.
Dzwoni Ann Compton z ABC.
Mogą nas stąd przenieść… Ruszamy?
Peter, ruszamy dalej i chyba…
- Dokąd ruszacie, Annie? - Nie mam pojęcia.
Nalegając na powrót do Waszyngtonu,
prezydent Bush zarządza szybki wylot z Barksdale.
Pamiętam, jak wsiadłem do Air Force One.
Szybko zamknęli te drzwi.
Wzbiliśmy się w powietrze.
Chciałem wrócić do Waszyngtonu.
Były pewne obiekcje.
Powtarzał: „Wracamy do Waszyngtonu”.
Wydawał mi taki rozkaz.
A ja znów mówiłem:
„Naprawdę nie sądzę, żeby chciał pan podejmować teraz taką decyzję”.
Powtarzałem to raz za razem.
Był na mnie wściekły. Naprawdę wściekły.
Mogłem go lekko ochrzanić.
Chciałem wracać do domu.
Służby bezpieczeństwa mówiły, że wciąż jest zagrożenie.
Mówił: „Nie będę przed nimi uciekał”.
Chciał walczyć. Był gotów do walki.
Odpowiadając za bezpieczeństwo, musisz umieć odmówić prezydentowi.
Zgodnie z prawem w Air Force One rządzi Secret Service.
Musiałem mu wytłumaczyć, że mamy za zadanie
zadbać o bezpieczeństwo urzędu prezydenta Stanów Zjednoczonych
i że to nie jego decyzja.
Prawie musieliśmy użyć siły.
Niechętnie się zgodził.
Mogliśmy lecieć gdzieś,
gdzie zapewniono by jeszcze lepszą komunikację i bezpieczeństwo.
Baza Sił Powietrznych Offutt jest godzinę i 15 minut na północ.
Są tam odpowiednie warunki,
by najważniejsi przedstawiciele rządu
mogli odbyć bezpieczną wideokonferencję.
Prezydent nie był zadowolony.
Jasno zaznaczył, że ostatni raz podważają jego decyzję.
Więc im szybciej, tym lepiej.
Jak prezydent spędza dzisiejszy dzień,
co robi, to absolutnie kluczowe.
Nie tylko dla kraju, ale i dla niego.
To kluczowy moment.
Powiedział, że naród przechodzi próbę. Nowy prezydent też ją przechodzi.
Najważniejsze, co musi zrobić dla Amerykanów,
to przekazać im, że ma nad tym kontrolę,
zamierza opanować sytuację,
wytropić ludzi, którzy za to odpowiadają i ich ukarać.
Widziałem, jak reaguje Ameryka.
Nie jestem zwykle skory do gniewu,
ale byłem wściekły, że zabito Amerykanów.
Gniew nie pozwala podejmować racjonalnych decyzji.
Ważne, by jako prezydent
podejmować decyzje dopiero, gdy pozna się kontekst i fakty.
Prezydent wezwał mnie do gabinetu.
Samego, jak zaznaczył.
Spojrzał na mnie i zapytał: „Michael, kto to zrobił?”.
Oznajmiłem, że nie widziałem informacji,
które wskazywałyby konkretnego sprawcę,
więc mogę tylko spekulować.
I że nie ma na razie danych poddanych drobiazgowej analizie.
Odpowiedział: „Rozumiem, a teraz mów”.
To bardzo typowe dla George'a Busha.
Więc powiedziałem: „Istnieją dwa państwa,
które zdołałyby to zrobić.
Iran i Irak.
Ale żadne z nich by na tym nie zyskało,
więc nie sądzę, by było to któreś z nich”.
Powiedziałem, że moim zdaniem, gdy pójdziemy po nitce do kłębka,
dotrzemy do al-Kaidy i bin Ladena.
Dodałem: „Panie prezydencie, jestem tego tak pewny,
że założyłbym się o przyszłość moich dzieci”.
Siedział tam przez blisko pięć minut.
Miałem teraz inne zadanie.
Ujmę to inaczej. Moje zadanie stało się absolutnie jasne.
Pomyślałem: „Jeśli to al-Kaida, co zrobić, żeby wymierzyć im sprawiedliwość?”.
14.50 – BAZA LOTNICZA OFFUTT
Gdy dotarliśmy do Offutt, prezydent prawie natychmiast powiedział:
„Chcę natychmiast wracać do Waszyngtonu”.
Zakładaliśmy: „Zejdźmy do bunkru i wysłuchajmy briefingu”.
Ale myślał o tym, odkąd tam dotarliśmy.
„Chcę wracać do Waszyngtonu”.
Ann Compton spędziła z prezydentem cały dzień.
Dzwoni właśnie z Nebraski.
Nie chcemy stracić połączenia.
Annie, słyszysz mnie?
- Tak, Peter. - Co robicie w Nebrasce?
Nie wiedzieliśmy, gdzie jesteśmy, aż do lądowania.
Prezydent Bush jest w siedzibie Strategic Command.
Chwilowo gdzieś zniknął, Peter.
Wszedł do małego budynku z czerwonej cegły
i zszedł do podziemnego bunkra,
gdzie poprowadzi spotkanie Rady Bezpieczeństwa Narodowego
w formie telekonferencji.
Utknął w bazie Offutt,
tyle się działo, a on nie mógł wrócić.
Czuł się uwięziony.
Tak odczytywałam jego frustrację.
Nie mógł być tam, gdzie chciał.
Przez cały ranek
działania, które miały chronić prezydenta, ograniczały jego dostęp do informacji.
Ale teraz, 22 metry pod ziemią,
sześć godzin po uderzeniu pierwszego samolotu w wieżę,
otrzymał wreszcie aktualny raport.
George Tenet był na ekranie i przekazywał prezydentowi
informacje o tym, co odkryliśmy
w ciągu ostatnich godzin.
Czy wiedzieliśmy, że to al-Kaida?
Sądziliśmy, że wiemy.
Dyrektor CIA to potwierdził.
George powiedział: „Wiemy, że odpowiada za to al-Kaida.
Potwierdzimy to rano, ale wiemy to”.
Prezydent zapytał: „Skąd to wiecie?”.
Wtedy George powiedział,
że na listach pasażerów byli ludzie z naszej listy obserwowanych.
Prezydent odwrócił się i spojrzał na mnie.
Jego twarz zdawała się mówić:
„Miałem się dowiedzieć jako pierwszy”.
Widać było, że jest mną rozczarowany.
Prezydent prawie przeszedł przez ekran i powiedział:
„Prowadzimy wojnę z terroryzmem
i od dziś będzie to priorytet naszej administracji”.
To była pierwsza rzecz, jaką powiedział.
Musiałem się upewnić, że wiedzą, kto tu rządzi.
Nie sugeruję, że ktoś się buntował,
ale zespoły działają lepiej, kiedy lider zaznacza swój autorytet.
Chciałem, żeby zrozumieli, że potrzebujemy planu
i że każdy ma rolę do odegrania.
Pamiętam, jak zwrócił się do dyrektora FBI:
„Pańskie zadanie się zmieniło.
FBI ma w zwyczaju łapać przestępców po tym, jak popełnią zbrodnie.
Odtąd macie zapobiegać kolejnym atakom terrorystycznym”.
Zadzwoniłem do asystenta wykonawczego George'a Teneta.
Powiedział, że informacje zdobyte przez CIA
na temat al-Kaidy są utajnione i nie mogą opuścić budynku.
Podniosłem głos, rzuciłem kilka przekleństw i zapytałem:
„Utajnione przed prezydentem Stanów Zjednoczonych?”.
Długa pauza.
Powiedziałem: „Natychmiast je przyślijcie”
i rzuciłem słuchawką.
Prezydent zapytał George'a, czy spodziewa się kolejnych ataków.
George Tenet odpowiedział: „Myślę, że to koniec na dziś”.
Po wysłuchaniu wszystkich informacji
i zadaniu wszystkich pytań,
prezydent wstał, uderzył dłonią w stół
i oznajmił: „Wracamy do domu”.
Zdecydowałem, że wrócimy do Waszyngtonu.
Chciałem wygłosić orędzie do narodu.
Wygłaszanie orędzia do narodu
z bunkra gdzieś w Nebrasce nie odpowiadało mojej wizji przywództwa.
Powiedziałem: „Wygłoszę orędzie do narodu.
Zrobię to z Waszyngtonu. Wracam do domu”.
Prezydent wrócił na pokład Air Force One
i zatrzymał się przy kabinie Secret Service.
Podziękował agentom i poklepał ich po ramieniu.
Potem stanął w drzwiach kabiny prasowej.
Dał znak, żebyśmy porzucili notatniki. Nie chciał być cytowany.
A potem powiedział: „Dorwiemy tych łotrów”.
Wyglądam przez okno Air Force One
i jest piękne, słoneczne popołudnie.
Mieliśmy poczucie, że najgorsze już za nami.
To był dzień pełen smutku.
Wiedziałem, że rodzice będą się martwili o to, jak się czuję.
W końcu ich znalazłem.
Matka odebrała telefon,
a ja zapytałem: „Gdzie jesteście?”.
Odpowiedziała: „Pod Milwaukee”.
„Chyba żartujesz. Co tam robicie?”.
A ona na to: „Uziemiłeś nasz samolot”.
Więc… Cała ona.
Czy się o nich martwiłem? Jasne.
Ale wiedziałem już, że są bezpieczni.
Prezydenta ogarnęła ulga.
Cieszył się, że wraca do Waszyngtonu.
Wielu ludzi czuło chyba ulgę związaną z tym, że już po wszystkim.
A ja myślałem: „Nie mam pewności, czy rzeczywiście wiemy, co się dzieje”.
Czujemy, że już po wszystkim.
Eskortują nas myśliwce F-16,
ale czy na pewno atak terrorystyczny się zakończył?
Obawy Secret Service pogłębiają się,
kiedy pojawiają się nowe informacje
i znów narasta napięcie.
Kiedy lecieliśmy,
CIA przefaksowało nam na pokład Air Force One pakiet materiałów.
Była tam informacja
przekazana przez europejską agencję wywiadowczą.
Według niej zdarzenia z tego ranka były dopiero pierwszą z dwóch fal ataków
wymierzonych w USA.
Czy to był ich plan? Ściągnąć nas do Waszyngtonu,
żeby móc przeprowadzić drugą falę?
Prezydent miał za sobą największy atak na Stany Zjednoczone
w naszej historii.
A nagle przekazano mu informację,
zgodnie z którą mogła nadejść druga fala.
Nie powiedział nic, co wskazywałoby, że go to zszokowało,
ale widziałem to na jego twarzy.
Dużo czasu poświęcałem na martwienie się kolejnymi atakami.
Czuliśmy się dość bezpieczni.
A nagle…
grupa zabójców zdołała przebić się przez nasze rzekome systemy obronne
i w jednej chwili zabić 3000 ludzi.
Prezydent obawia się kolejnych ataków,
a tymczasem wciąż odczuwalne są skutki pierwszego ataku.
17.20 – DOLNY MANHATTAN NOWY JORK
Może się zawalić trzeci budynek z kompleksu World Trade Center.
Zaczyna się.
Cholera.
Czy to… Byli tam ludzie?
Zawalił się trzeci budynek World Trade Center,
liczący 47 pięter budynek numer siedem.
Jest tam korespondentka CBS News Cami McCormick.
Wszyscy zaczęli krzyczeć,
ludzie biegali w panice, bo wydawało się…
że ściana pyłu mknie prosto na nas.
Strachowi na ulicach Nowego Jorku
odpowiadał nastrój wielu pasażerów Air Force One.
W obliczu niewiadomej
miałam kilka momentów, kiedy bałam się, że więcej nie zobaczę rodziny.
Podejmowano rozmaite środki ostrożności,
a ja razem z pozostałymi obawiałam się,
że możemy nie przeżyć tego dnia.
Pułkownik Dick Tubb, lekarz Białego Domu,
krążył pośród nas i dawał nam tabletki.
Zapytałam: „Doktorze, co to takiego?”.
Odpowiedział: „To cipro. Proszę to wziąć”,
Cipro to środek zapobiegawczy przeciwko wąglikowi.
Musieliśmy być gotowi na wszystko.
Więc połknąłem tabletki.
Rozejrzałem się i powiedziałem:
„Nie widziałem, żeby pozostali wzięli wszystkie”.
Spuściłem wzrok, podniosłem opakowanie
i przeczytałem: „Przyjmować jedną tabletkę dziennie przez tydzień”.
Ja przyjąłem wszystkie na raz.
Pomyślałem: „Ty idioto. Właśnie się zabiłeś”.
Naprawdę myślałem, że umrę.
Oczywiście wyszedłem z tego cało.
Tak powstał żart o tym, jak 11 września próbowałem przedawkować w Air Force One.
Nie ustają obawy o drugą falę ataków,
a tymczasem na pokład Air Force One docierają szokujące wieści.
Straszna informacja na temat ataku na Pentagon.
Z tego, co wiemy, na pokładzie była Barbara Olson.
Komentatorka CNN i żona Radcy Prawnego USA Teda Olsona.
Kiedy w mediach poinformowano o śmierci Barbary Olson, żony Teda Olsona,
trudno było nad sobą zapanować.
To było…
takie osobiste.
Większość pracowników Białego Domu znała Teda Olsona
i Barbarę Olson.
Pamiętam, że przyjaźniła się z nią Harriet Miers.
Kiedy się o tym dowiedzieliśmy,
prezydent podszedł do Harriet i otoczył ją ramieniem,
by pocieszyć ją w tej strasznej chwili.
Tego dnia położyłem się koło północy.
Na poduszce znalazłem liścik od Barbary.
„Nie przypuszczałam, że można kochać kogoś tak mocno, jak ja kocham Ciebie”.
„Jesteś dla mnie najlepszym przyjacielem, kochankiem, wszystkim.
Wszystkiego najlepszego z okazji 61. urodzin.
Czytając te słowa, pamiętaj, że o Tobie myślę.
Śpij dobrze, będę z Tobą świętować w piątek.
Kocham Cię, Barbara”.
LOTNISKO BRADENTON
Prawie dziewięć godzin po opuszczeniu Florydy,
po pokonaniu 4800 kilometrów…
BAZA LOTNICZA BARKSDALE
BAZA LOTNICZA OFFUTT
…prezydent dotarł wreszcie do bazy Andrews…
BAZA ANDREWS
…pod Waszyngtonem.
Standardowo opuszcza się Air Force One i wsiada do Marine One.
Zwykle towarzyszy temu podekscytowanie. Ale nie tym razem.
Czuło się ogromne napięcie.
W powietrzu wyczuwało się strach.
Są tam dwa samoloty Marine One.
Jeden jest zmyłką.
Chodzi o to, by nikt nie widział, w którym jest prezydent.
Ja byłem w tym drugim
i żałowałem, że nie mam znaku… „Nie, on jest w tamtym”.
Lecieliśmy tuż nad drzewami, zygzakiem,
żeby trudniej było w nas trafić pociskiem rakietowym.
Zygzakując tak, docieramy nad Potomac
i widzimy dym unoszący się nad Pentagonem.
To była surrealistyczna chwila, bo Kapitol opustoszał,
z wyjątkiem posterunków wojskowych na kluczowych arteriach.
W tle tlił się Pentagon.
To była strefa wojenna.
Nigdy nie zapomnę tego widoku.
Oznaczał, że jestem prezydentem wojennym i wkraczam do strefy wojny.
Prezydent wyjrzał przez okno
i powiedział: „Płonie najpotężniejszy budynek na świecie.
To, co widzicie, to wojna XXI wieku”.
Powiedział to głośno, nie zwracał się do żadnej konkretnej osoby.
Zbierał po prostu myśli.
To był inny rodzaj wojny.
W przeszłości Ameryka walczyła z państwami narodowymi.
Miały stolicę, wojsko, marynarkę.
W tym przypadku walczyliśmy z państwem-cieniem.
18.56 – BIAŁY DOM WASZYNGTON
Rozmawialiśmy z prezydentem
o orędziu, które miał wygłosić tego wieczoru.
Uważał, że wygląda to tak,
jakby był ścigany po całym kraju
i sądził, że taki obraz nie dodaje ludziom tak potrzebnej siły i otuchy.
Frustrowało go to.
Prezydent musi działać z determinacją,
żeby poradzić sobie z wrogiem.
Kiedy przemawia się z Gabinetu Owalnego,
to wielka sprawa.
Szybko zaczęliśmy nad tym pracować.
W przypadku orędzi prezydenckich do narodu
jest zwykle więcej czasu na przygotowania.
Tu zamiast dni mieliśmy godziny.
Praca nad orędziem była pełna napięcia.
Wyraźnie zmęczeni, zdenerwowani ludzie
usiłowali wskazać dalsze kroki.
To był pierwszy atak na nasze terytorium,
na suwerenne Stany Zjednoczone,
od czasu wojny brytyjsko-amerykańskiej.
Czułam, że ukazało nam się oblicze zła.
Wydawało się, że w każdej chwili może nastąpić kolejny atak.
Kraj nadal był w szoku.
Długo rozważaliśmy, czy potrzebujemy głównopocieszającego,
czy głównodowodzącego. Czy zacząć uderzać w werble wojenne?
Orędzie miało bardziej uspokajający ton, niż chciał prezydent.
Chciał więcej ikry, tak też zrobiliśmy.
Prezydent musi nadać ton
i George Bush to zrobił.
Wiedział, czego chce.
Zmiany są niezbędne, żeby uniknąć tego, co spotkało nas 11 września.
Zminimalizować ryzyko.
Prezydent ma za zadanie chronić Amerykanów.
DZIŚ, NASI WSPÓŁOBYWATELE, NASZ STYL ŻYCIA
I NASZA WOLNOŚĆ ZOSTAŁY ZAATAKOWANE…
Niektórzy prezydenci nie muszą się tym martwić.
Ja należałem do tych, którzy muszą.
Dwie minuty.
To było wielkie przeżycie.
Widok prezydenta, który powrócił do Gabinetu Owalnego.
Zmienił się.
Stał się prezydentem wojennym.
Martwa mucha.
- Minuta. - Dziękuję.
Pamiętam, że myślałem:
„Byłem w Gabinecie Owalnym trzy dni temu.
O rany.
Zasłony są takie same. Dywan taki sam. Nic nie jest takie samo”.
Dobry wieczór.
Dziś, drodzy współobywatele, nasz styl życia
i nasza wolność zostały zaatakowane
podczas serii celowych, śmiercionośnych aktów terrorystycznych.
Ofiary były w samolotach i biurach.
Personel biur, przedsiębiorcy, wojskowi i pracownicy federalni,
matki i ojcowie, przyjaciele i sąsiedzi.
Uważaliśmy, że pewne rzeczy powinien powiedzieć od razu.
Rzeczy, na które potem byłoby już za późno.
A Doktryna Busha, w myśl której
„jeśli wspierasz terrorystę, będziemy traktować cię jak terrorystę”,
była jedną z tych rzeczy.
Rozumieliśmy, że to śmiały ruch.
Że będzie miał konsekwencje.
Więc wycięłam to zdanie,
pokazałam mu je i zapytałam: „Czy chce pan to powiedzieć?”.
Odparł: „Tak. Muszę to powiedzieć teraz”.
Trwają poszukiwania tych, którzy stoją za tymi niegodziwymi czynami.
Poświęciłem wszystkie zasoby
naszych służb wywiadowczych i organów ścigania
na znalezienie winnych i wymierzenie im sprawiedliwości.
Nie będziemy rozróżniali terrorystów, którzy dokonali tych czynów
i tych, którzy ich wspierają.
Włączenie Doktryny Busha do orędzia prezydenckiego nie było pewne
do ostatnich minut przed wygłoszeniem przemówienia.
To wielka rzecz,
gdy Stany Zjednoczone ogłaszają, że jeśli wspierasz terroryzm,
stajesz się wrogiem Stanów Zjednoczonych.
Zginęły tysiące Amerykanów, więcej niż w Pearl Harbor.
To było wypowiedzenie wojny.
Należałem do zwolenników strategii oskarżeń.
Uważałem, że trzeba być tak agresywnym, jak to konieczne, by zrealizować nasz cel.
Jako ten cel wskazaliśmy ochronę kraju.
Oczywiście wszyscy cierpieliśmy. Byliśmy przerażeni.
SEKRETARZ STANU
Wojna nie jest czymś, w co chcesz się angażować, jeśli da się tego uniknąć.
Ale jesteśmy agresywnym narodem.
Zwłaszcza gdy padniemy ofiarą agresji.
Kiedy pyta się mnie o niektóre rzeczy, które robiliśmy w pośpiechu,
mam ochotę zapytać: „A co wy byście zrobili?”.
Nie mieliśmy czasu na długie konsultacje
i rozważania, jak to poprowadzić.
Nikt z nas nie zapomni tego dnia,
a mimo to idziemy naprzód, by bronić wolności
i wszystkiego, co dobre i sprawiedliwe na tym świecie.
Dziękuję. Dobranoc. I niech Bóg błogosławi Amerykę.
Nikt wtedy nie wiedział, kiedy to się skończy.
Ale tak czy inaczej nasz naród szedł na wojnę.
Jak, gdzie i w jakiej postaci miała się toczyć,
ile miała potrwać
i jak wiele miała nas kosztować – tego nikt nie wiedział.
Zrobiliśmy wszystko, co mogliśmy.
A mimo to za naszych rządów zginęło 3000 ludzi.
Przegapiliśmy coś? Mogliśmy lepiej połączyć fakty?
To ci nie daje spokoju.
Nigdy się z tym do końca nie pogodzisz.
Bo z definicji zrobiliśmy za mało.
Doszło do ataku.
Dużo o tym myślałem.
Jeśli mogliśmy zrobić coś więcej,
chciałbym, żeby ktoś mi to wskazał.
Możesz tylko opierać się na informacjach, które posiadasz.
Pojawiła się jedna, niejasna wzmianka o użyciu samolotów przez terrorystów,
ale to była zbyt słaba przesłanka do działania.
Bardzo dziękuję. Chodźcie.
Dziękuję. Chodźmy.
No dobrze. Smutny dzień.
Dziękuję.
14 WRZEŚNIA 2001
FEMA – POLICJA STANOWA – NYPD
Po trzech najdłuższych dniach swojej prezydentury
George Bush przelatuje nad centrum Manhattanu,
żeby na własne oczy zobaczyć wreszcie spustoszenia.
Jakieś osiem do dwunastu kilometrów od Nowego Jorku
wiatr zwiewał dym na południe.
Kabinę helikoptera wypełnił
ten okropny zapach.
Spalony plastik, spalona guma.
I…
spalone ciała.
Nikt się nie odzywa,
a pilot Marine One okrąża ten słup dymu.
W dole widzimy ratowników.
A potem lecimy dalej i lądujemy przy Wall Street.
Odwiedziliśmy ground zero jako pierwsza grupa
z wyjątkiem służb ratowniczych.
To było prawie jak Pompeje.
Porzucona budka z kanapkami pokryta pyłem.
Wciąż były w niej kanapki.
Stojące od kilku dni talerze z daniami.
Tak, jakby czas się zatrzymał.
To jak zejście do Piekła.
Była tam mgła… Smród śmierci.
Chlupotanie wody…
To było naprawdę przytłaczające.
Po opuszczeniu ground zero odwiedziliśmy Jacob Javits Center.
Zatrzymujemy się, Secret Service otwiera drzwi.
Prezydent wysiada, a tam czeka łącznik.
Prezydent pyta: „Co to jest?”.
„Zgromadziliśmy część rodzin policjantów, strażaków
i ratowników, którzy zaginęli na obszarze ground zero.
Pomyśleliśmy, że pan do nich przemówi”.
To było niewiarygodnie przygnębiające.
Zgromadziły się tam rodziny,
które czekały, aż ich bliscy wyjdą spod gruzu.
A ja przed chwilą widziałem ten gruz i wiedziałem, że nikt stamtąd nie wyjdzie.
Moje zadanie polegało na tym, by możliwie skutecznie dodać otuchy
ludziom, którzy czekali na cud.
Na koniec rozmawiałem z Arlene Howard.
Arlene trzymała odznakę.
Jej syn George nie był na służbie tego dnia,
ale pojawił się tam, kiedy to wszystko zaczęło się dziać.
Wstał, włożył mundur, wszedł do tych budynków i zginął.
Zabrała odznakę z jego zwłok, z jego martwego ciała
i wręczyła ją prezydentowi Stanów Zjednoczonych,
mówiąc: „Ja…
Chcę, żeby pan zawsze pamiętał”.
To oznaczało: nigdy nie zapomnijcie o ofiarach.
Potrzeba było 20 lat,
żeby ta data przestała dla wielu ludzi cokolwiek znaczyć.
Ale dla tych, którzy to przeżyli, nie straciła na znaczeniu.
Ta odznaka przypomina nam, że to nie jest nic nie znacząca data.
To chyba umocniło moją wiarę.
Z pewnością umocniło wiarę w amerykański naród,
bo widziałem Amerykę w jej najlepszym wydaniu.
W ATAKACH TERRORYSTYCZNYCH Z 11 WRZEŚNIA ZGINĘŁO 2977 OSÓB
DRUGIEGO MAJA 2011 KOMANDOSI NAVY SEALS ZASTRZELILI OSAMĘ BIN LADENA,
LIDERA AL-KAIDY
ATAKI DOPROWADZIŁY DO TRWAJĄCEGO 20 LAT KONFLIKTU W AFGANISTANIE,
NAJDŁUŻSZEJ WOJNY AMERYKI.
PAMIĘCI OFIAR ATAKÓW Z 11 WRZEŚNIA
Napisy: MARIA ZAWADZKA-STRĄCZEK