Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Bekçilere ve bu filmin çekildiği kırsalın geleneksel sahiplerine
teşekkürü borç biliriz.
Karaya, suya ve kültüre devamlı bağlılıklarını tanır,
geçmiş, güncel ve gelecek bilgelerine saygılarımızı sunarız.
Teşekkür ederim.
"Dev bir küresel krizin eşiğindeyiz
ve pisliğinizi temizleme işini çocuklara bırakıyorsunuz."
Bugün okul çağındaki çocuklar dersi ekip
iklim değişikliğini protesto ettiler.
Başbakanın görevden alınmasını ve fosil yakıtların
bırakılmasını istiyorlar.
ScoMo gitmeli!
ŞİMDİ HAREKETE GEÇ!
Tüm dünyadan 11.000'in üzerinde bilim insanı
iklimsel acil durum için bugün bir uyarı yayımladı.
Avustralya, tarihinin en sıcak ve kurak yılını gördü.
Bu sabah, yaklaşan orman yangını sezonu konusunda da uyarı yapıldı.
Yetkililer tarihin en kötüsü olabileceğinden korkuyor.
Sert koşullar bekleniyor
ve her şey iklim değişikliğine bağlı.
İklim değişikliği konusunda Avustralya
dünyanın ikilemini gözler önüne seriyor.
Ancak Avustralya'nın
aslında nasıl olduğunu anlamadan hikâye mantıksız gelir.
Kuruluşundan itibaren
fosil yakıtlara bağımlı bir ülke.
Hâlihazırda dünyanın en büyük
kömür ve benzin ihracatçısı ve aynı şeyi tekrar tekrar duyarsınız,
"Fosil yakıtımız olmasa elimizde hiçbir şey kalmaz."
Ayrıca iklim değişikliğine karşı özellikle savunmasız,
oldukça düz ve kurak bir kıta.
Etkileri herkesten önce hissetmeye başlayacağımızı biliyorduk.
Ve büyük resmi görmeyi reddetmemizin bedeli ağır oldu.
Şimdi Avustralya'daki yangın felaketine geçelim.
Avustralya'nın en kalabalık iki eyaletinde 200'den fazla yangın çıktı.
İklim bilimciler, orman yangınlarının
dünya çapında olabileceklere dair bir uyarı olduğunu söylüyor.
Bu, yeni normal olabilir.
Bu korkunç Kara Yaz yangın sezonunun en büyük trajedisi
geldiğini öngörmemizdi.
YANGIN
İlk büyük yangınım 1971'deydi. Daha 12 yaşındaydım.
Arkadaşlarım arayıp yangının tepeden bize doğru geldiğini söylediler
ve balta, tırmık ve çuvallarla yola çıktık.
Sorgusuz sualsiz elinizden geleni yapardınız.
Avustralya'da hep yangın olur.
HEY ATEŞİNE DİKKAT!
Blue Mountains'taki küçük yangınlar kuzey rüzgârlarıyla büyüyor,
şaşırtıcı bir hızla kasaba ve köylere ulaşıyordu.
YANAN ORMAN
Her yıl orman yangınları çıkıyor.
Bazı yıllar çok ama çok kötü.
Diğer yıllar o kadar değil.
Ama her yıl yangın çıkıyor.
Bize yardım edin.
Önceden çok ilkeldi.
Ağaçların dallarını tutup alevleri döverdik.
Islak çuvallar, tırmıklar.
Bu benim ilk büyük yangınımdı
ve kariyer olarak ne yapmak istediğimi o an anladım.
Bağımlısı oldum.
GREG MULLINS ESKİ İTFAİYE ŞEFİ
Ve buna şef olmak üzere başlamadım
ama geriye baktığımda, bilgiye aç olduğumu görüyorum.
Hükûmet o zaman iş için en iyi kişi olduğuma karar verdi
ve bu inanılmaz bir ayrıcalık ve onurdu.
Kötü yangın sezonlarının uzun belirtilerine alışmıştım.
Babam şöyle derdi,
"Akasya ağacı bir ay erken çiçek açtı."
"Bu, çok kurak demek.
"Hanımeli ağacının yapraklarının rengine bak.
"Yani su için daha derine gitmesi gerekiyor. Yapraklarını döküyor.
Karıncalara dikkat et. Hangi böcekler yılın hangi zamanında çıkıyor?"
1994'te de hava aniden ısındı, rüzgârlı ve kuru oldu.
Queensland'deki yağmur ormanı kuruyor
ve hayvanlar, 80 yılı aşkın bir sürenin en kurak üç ayından sonra açlık çekiyor.
Bir terslik olduğunu fark ettim.
Hepsini sula dostum.
Yeni Güney Galler'i dev, eş zamanlı yangınlar vurdu.
Aman tanrım.
Olamaz.
Yangın. Yangın var!
Bu, itfaiyecilerin kâbuslarına giren türden bir yangın.
Bu ormanın her hektarında tonlarca patlamaya hazır, kuru odun var.
Yıkımın boyutu hakkında derin korkular var.
İnsanlar evlerini korumaya uğraşıyor
ama bazılarına mücadele çok ağır geldi.
Hayal edebileceğiniz en korkunç deneyim.
1994'te her şeyi yakan bir yangında evimi kaybettim.
Üstümdeki şortla evden çıktım,
yangınla mücadele ettim.
Neyse ki bütün ailem kurtuldu ama komşularımızı kaybettik.
O yangında dört kişiyi kaybettik.
Son 30 yılda iklim biliminin gelişmesini izledim.
TIM FLANNERY BİLİM İNSANI
İklim değişikliğini inceleyen önde gelen bir bilim insanı.
Adı Tim Flannery.
2007 YILIN AVUSTRALYALISI ÖDÜLLERİ
Tehlikeli iklim değişikliği için bir eşiğe yaklaşıyoruz
ve harekete geçme vakti kısıtlı.
Bilim insanları olanlar konusunda çok ama çok açık.
Dünya'nın, açık ışıkların resmine bakın.
Bunun için yakılan fosil yakıtlarını hayal edin.
Sera gazları, gezegen yüzeyi yakınında ısı enerjisini hapsediyor.
Yataktaki bir battaniye gibi davranıyor.
Isı sürekli artmaya devam ediyor.
Yeni bir doğu Avustralya iklim değişiklikleri çalışması,
sera etkisinin devam ettiğine dair güçlü kanıtlar sundu.
Artış, o süre içinde atmosferdeki karbondioksit
seviyelerini yansıtıyor.
Gerçekten bir şeyler oluyor.
Okumaya, çalışmaya ve sorular sormaya başladım,
iklim değişikliği üzerine ilk çalışmaları keşfedip şöyle düşündüm,
"Burada haklı olabilirler." Ve takip eden yıllarda
kesinlikle haklı olduklarını anladım.
Yaklaşık olarak on yılda bir,
Yeni Güney Galler'de yüksek hasarlı bir yangın oluyor.
Ama 1994'ten sonra kötü yangınların sayısı artmaya başladı.
Üç yıl sonra, 1997'de evleri kaybetmeye başladık.
Noel günü, 2001, büyük yangınlar.
2002, daha fazla yangın.
2003, Canberra şehri, itfaiyeciler zar zor kaçabildi.
Hadi!
2009, Victoria.
Düzenli olarak, devasa bir yangın tehlikesi yaşıyorduk
ve her şey iklim değişikliği yüzündendi.
Yangınlar gittikçe kötüleşiyordu
ve iklim bilimcilerin
Avustralya için tahminlerinin bu olduğunu biliyordum.
Daha uzun yangın sezonları, daha yoğun yangın sezonları
ve ne yazık ki gördüğüm buydu.
Toplum, küresel ısınmanın
daha uzun süreli kuraklığa yol açabileceğinden endişeleniyordu.
Özellikle de...
Bunun meşru bir endişe olup olmadığı,
açıkçası çok tartışılan bir konu.
Son 14 yıldır Avustralya'daki iklim savaşlarını izledim.
MARIAN WILKINSON GAZETECİ / YAZAR
Kömür endüstrisini genişletme planları muazzam bir ölçekte.
İklim değişikliği bilimini hafife almak için
organize bir çaba var.
MADENCİLER YOKSA IŞIK YOK
Karbondioksit sıcaklığa neden olmaz.
Bu insanların yaydığı şeyin tam tersi.
Yalanları ve aldatmacaları.
İklim değişikliği palavra, dediniz.
Sanırım asıl demek istediğim, yerleşik iklim değişikliği bilimi fikrinin
biraz abartılı oluşuydu.
TONY ABBOTT ESKİ BAŞBAKAN
Avustralya'nın ilk ve günümüze dek tek iklim vekiliydim,
üç yıl görev yaptım,
iklim değişikliği hakkında bilgi verdim,
karmaşık bilimi insanlar için daha anlaşılır hâle getirdim.
İklim Komisyonu'nun raporuna göre, aşırı hava olayları
gittikçe daha yaygın ve şiddetli hâle gelecek.
Ama medya tamamen çıldırdı.
Eleştirmenler İklim Komisyonu'na "telaşe müdürü" dediler.
Bu insanlar çaresiz. İklim değişikliği tam bir safsata.
Dışarı, dışarı! Yalanlar, yalanlar!
Sonra muhafazakar hükûmet seçildi
ve yaptıkları ilk şey bizi kovmaktı. Ekonomiyle ilgili değildi.
İklim Komisyonu'ndan kurtulmak içindi.
FLANNERY YALANLARI
İfşa edilmesi gerekiyor.
Gerçekten çizgi romandan çıkmış gibiydi.
PARLAMENTO BİNASI
Daha erken harekete geçmeye çalıştılar ama yerleşik çıkarlar söz konusu.
SCOTT MORRISON BAŞBAKAN
Scott Morrison, elbette şimdi başbakanımız,
parlamentoda ayağa kalktı ve bir kömür parçasını havada tuttu.
Sayın Sözcü, bu kömür. Korkmayın.
Korkmayın, canınızı yakmaz.
Bakan kürsü kurallarını biliyor.
Kömür bu.
Tabii ki, bu kömür
üzeri tozlu ve kirli bir kömür parçası değildi.
Bu kömür parçası Mineraller Konseyi'nden gelmişti,
yani pazarlama sunumu için
güzelce temizlenmişti.
Sayın Sözcü, karşı gelenlerin kömüre karşı
ideolojik ve patolojik korkusu var.
Kömür fobisi için resmî bir kelime yok Sayın Sözcü
ama muhaliflerin hastalığı işte bu.
İşleri kapatmak, ışıkları kapatmak,
klimaları kapatmak
ve Avustralyalı aileleri karanlıkta pişmeye zorlamak
Karanlık Çağ politikalarının bir sonucu Sayın Sözcü.
İşler kaybedilecek. Elektrik gittiğinde hastanelerde bebekler ölecek.
Nakarat gibi bunu tekrarlıyorlar.
Çocuklar okuldan eve geldiğinde elektrik yok diye
ekmek kızartma makinesi...
BARNABY JOYCE ESKİ VEKİL
...veya buzdolabı olmaması kabul edilemez.
Ama bence dibe vurduğumuz anlardan biri elektrikli arabaların tartışılmasıydı.
Scott Morrison'ın buna cevabı
resmen bir laf kalabalığıydı ve verdiği bazı örnekler şunlardı...
Römorkunu çekmeyecek. Tekneni çekmeyecek.
Seni ailenle en sevdiğin kamp yerine götürmeyecek.
Bir seçim kampanyasında böyle çocukça bir münazara yapmak
2019'da insanlığın hiç yol katetmediğini anlamamı sağladı.
Ülke genelinde binlerce öğrenci,
siyasetçilere yeter mesajı verdi.
İklim değişikliği konusunda bir şey yapılmasını talep ediyorlar
ve yarın okuldan ayrılacaklar.
İlk başladığımda 16 yaşındaydım.
Sanırım insanlar bunu duyunca, "Çok genç" diyorlar.
Ve çoğu yetişkin bana hâlâ şöyle diyor,
"Çok gençsin. Çok şey başardın. Seninle gurur duyuyorum."
"Bana umut veriyorsun" ki bu... Hiç başlamayayım.
#İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BU
DAISY JEFFREY İKLİM AKTİVİSTİ
Sidney'de bir iklim grevi protestosu olacağını öğrenince,
"Arkadaşlarımla beraber katılmalıyım" dedim.
"Okuldan olabildiğince çok kişiyi götürmeliyiz."
Gerçekleşeceği meydana giderken
köşeyi döndük.
Ve orada... Terli, ergen çocuklardan oluşan
bir kalabalık vardı.
UYANIN İNSANLAR SİZİN DE SOYUNUZ TÜKENEBİLİR!
İklim değişikliği konusuna öfkelenen halk Sydney'de hayatı durma noktasına getirdi.
Gezegenin durumuyla ilgili en büyük protestoya
tüm dünyadan milyonlarca insan katıldı.
İnsanlığın karşısındaki en büyük felaketlerden birinin
eşiğindeyiz ve hükûmetimiz hiçbir şey yapmıyor!
Sanki bir orkestra yönetiyor gibisin.
Güvenli bir gelecek istiyoruz! Kim benimle?
O tutkuyla ve umut seliyle
kalabalık, müzik ve enerjiye dönüştü.
Kalabalık sel gibi çağlamaya devam etti.
İnsanlar gerçekten heyecanlıydı.
Miting daha başlamamıştı bile. İşimiz tamamdı.
Reklamımız daha çok başbakanımızın tepkileriyle yapıldı.
Çocukların okul dışında halledilebilecek şeylere
katılmak için okulu asmalarını desteklemiyoruz.
Dolayısıyla, okullarda daha çok öğrenme ve daha az aktivizm istiyoruz.
Biz de, "Defol git" diye düşündük.
"Bu yetişkinlere, bize gülün,
"bize saldırın, istediğinizi yapın
"çünkü tarihin yanlış tarafındasınız" diyoruz!
300.000'i aşkın kişi sokaklara döküldü,
ki Avustralyalı iseniz anlarsınız.
Burada protesto yapılmaz.
Hayatımın en güzel günü. En güzel. Sanki... Bunu hiçbir şey geçemez.
Eve geldiğimi hatırlıyorum, "Oha be" dedim.
İklim eylemi istiyoruz. Ne zaman? Şimdi.
SOYUM TÜKENMESİN
Burası çok sıcak! Atmosferde çok fazla karbon var!
Parlamentodan çıt çıkmadı.
Ama Murdoch medyası birden sessizliği bozdu.
Sözde aktivistler, anarşist de denebilir,
bugünlerde sokaklarda protesto yapıyor.
Yalan, dezenformasyon.
Çocukların beyni tamamen yıkanmış,
gerçeğin tam tersini söylüyorlar.
İlk kez iklim anksiyetesini gerçekten deneyimliyordum
çünkü son 30 yıldır iktidarda olan insanlar,
bu kriz hakkında bilgililerdi ve bilerek bu konuda
bir şey yapmamakla kalmayıp
bir şeyler yapmak isteyenlerle savaşmayı seçmişlerdi.
Avustralya'da büyüyen çocukların geleceğe olumlu bakmasını istiyorum.
Ama çocuklarımızın bu konularda anksiyete yaşamasını istemiyorum.
Karşımıza hangi zorluk çıkarsa çıksın her zamanki gibi başa çıkacağız.
Sanki bir felaketin içine sürükleniyorduk.
Tüm uyarı işaretleri mevcuttu.
NİSAN 2019
En deneyimli itfaiye şefimiz Greg Mullins
nisanda bize, "Eşi görülmemiş bir felaketle karşı karşıyayız" dedi.
İki yıl üst üste, Doğu Avustralya'da
kuraklık rekoru kırıldı.
Bu yıl da kayıtlardaki en sıcak yıl olacağa benziyor.
Yangın durumunu nasıl idare edeceğiz?
Greg'in başbakanımızla görüşmesine yardım etmeye çalıştık
çünkü ulusal bir felaket söz konusu.
Nisan 2019'da başbakana şöyle yazdık,
"Sayın Başbakan,
"bir yangın felaketinin yaklaşmasından korkuyoruz.
"Sizinle görüşmek istiyoruz.
"Bu yıl şoke edici olacak. Her şeyi seferber etmeliyiz.
ACİL HİZMETLER AŞIRI HAVA ŞARTLARINA HAZIR DEĞİL.
"İtfaiyeye destek için orduyu daha iyi kullanmalıyız,
"itfaiye uçakları için daha fazla ödenek.
"Ama bu konuyu bilmelisiniz Sayın Başbakan."
Hiç ilgilenmemişti.
2019, tepeden aşağı yuvarlanan bir kartopuydu.
Gittikçe büyüdü.
Hiç nem kalmamıştı. Ve ormanların ölmesini izledik.
Gerçekten alıp başını yürüdüğüne dair
içimizi korkunç bir his kapladı.
Ama söylemeliyim ki,
yaz başladığında yangınların ne kadar yıkıcı olabileceğini
tahmin edememiştim.
Kara Yaz'da olanlar Avustralya'yı derinden sarstı.
Hani bir film izlersiniz
ve bir tür düşük dron sesi olur ya?
Sonra sesi gittikçe yükselir.
Bir şeyin yaklaştığını, bir terslik olduğunu anlarsınız.
Öyle bir şeydi. Çok yavaş yanıyordu.
Sonra birden devasa hâle geldi.
Yangının öncesi korkutucuydu.
Victoria ve Yeni Güney Galler'in tamamında büyük kuraklık baş gösterdi.
Kasvetli bir ortam vardı.
Ormana gittim
çünkü görebildiklerimi kaydetmek istiyordum.
BRUCE PASCOE YAZAR / MALLACOOTA
Cidden endişelendim çünkü ağaçlar çok sıktı.
Dört dönüm başına 300 ila 500 ağaç.
Çok yanıcı bir orman.
Orada herhangi bir yangın olursa bomba gibi patlar.
Kıştan sadece 13 gün sonra,
eyalette en az 40 yangın çıktı.
Bugün yetkililerden gelen mesaj netti. "Hazır olun."
Kuzey sahilindeki bir gazetede çalışıyordum.
Yangın haberlerine sanırım eylül başlarında
zaten başlamıştık.
TARİHİN EN KÖTÜ
YANGIN TEHDİDİ
Herkes yangınların fotoğrafını çekiyordu.
ORMAN YANGINI KORKULARI
Her yerde yangın çıkıyordu. Telefonlar durmak bilmiyordu.
"Bakın, bir yangın daha." deniyordu.
Bir şeyin olabileceğine dair herkesi bir his kapladı.
Arazi çok ama çok kuraktı.
Günlük yaptığım bazı yürüyüşlerde
bitkilerin öldüğünü ve solduğunu fark ettim.
Kasım ayı geldiğinde,
toprak cidden beton gibiydi.
Herkesin çimleri ölmüştü.
Mallacoota çok ücra bir yer.
Ve uzun zamandır orada oturanların çoğu beklenen senenin geldiğine dair
çok ama çok endişeliydi.
Ama en büyük tehlike çanı yağmur ormanlarının yanması oldu.
O ormanlar hiç yanmamıştı.
Çevremizde gerçekleşen birçok değişim sürecine
doğrudan tanıklık ediyoruz.
Esasında gezegendeki en eski ormanların
bir kısmının tam ortasındayız.
MARK GRAHAM EKOLOG
On milyonlarca yıldır değişmemiş.
Kıtalar ayrıldığında, asteroitler dünyaya çarptığında.
O ağaçlar zaman ve uzamı kateden bir gemi gibidir.
Ama bu iklimsel değişimlerin bir sonucu olarak
kurumaya başladılar.
Derin zaman sanki zembereğinden boşalıyor.
Ta dinozorlar zamanından beri, ihtiyaç duydukları
koşullara hep sahip olmuş bu türlerin
altındaki halı sanki çekiliveriyor.
Kara Yaz yangınları bu kadim sığınakları yaktı.
Şu anda ülke genelinde 51 aktif yangın bölgesi var,
23'ü kontrol edilemiyor.
Devam eden orman yangını tehdidi tehlikeli ısı dalgasıyla çakışarak
Kırsal İtfaiye Teşkilatı'nı görülmemiş bir acil durum ilan etmeye zorluyor.
60-65 yıldır Kırsal İtfaiye Teşkilatı'ndayım...
-60 küsur yıl. -65.
Yeni Güney Galler ve Victoria'da yangınlarla mücadele ettim
ve daha önce hiç böyle bir şey görmedim.
Yangın başladı ve hızı hiç azalmadı.
Bombardıman uçaklarıyla saldırdılar.
Büyük hava tankerleriyle.
Ne yaptılarsa olmadı. Kıyı boyunca ilerledi.
Büyük yangınlar birleşip
dev bir yangın oluşturacak ve herkes çok tetikte.
Er ya da geç sıranın bize geleceğini biliyorduk.
İnsanlara şöyle dediğimi hatırlıyorum, "Durum ciddi.
"Yangın Cobargo'yu etkileyecek."
Bunun saatler içinde olacağı aklımın ucundan geçmemişti.
Sabah 4.00'te...
3.00. Saat 3.00'tü.
Sabah 3.00'te uyandım, dışarı çıktım ve... Gerçek dışı gibiydi.
Batı gökyüzünün tamamı ürkütücü, kızıl bir ışıkla kaplıydı.
Evet.
İçeri girip Mary'yi uyandırdım ve şöyle dedim,
"Uyan hayatım. Kahvaltı et. Yangın buraya gelecek."
Çok daha karanlık!
Anne!
Çok daha karanlık!
30 Aralık'ta İtfaiye Teşkilatı halkı acilen topladı.
Kasabada hâlâ yaklaşık 7.000 turist vardı.
İnsanların tahliyesi için duyuru yapıldı.
Birçok kişi gitmedi.
Karavan parkında dolaşıp insanlara
bu acayip gökyüzünü sordum.
Sanki gerçekten şöyle bir his vardı,
"Buraya tatile geldim ve bana bir şey olmayacak."
Sanırım o aşamada herkes hâlâ bir şey olmayacağını düşünüyordu.
Gerçekten olacağını düşünmüyorsunuz.
Bir ara arabamı ıslatıyordum
ve aptal bir kadın yanıma gelip
"Niye suyu boşa harcıyorsun? Arabana ihtiyacın yok.
"Arabanı niye yıkıyorsun?" dedi.
"Közler yakamasın diye ıslatıyorum."
"Buralı mısınız?" dedim.
"Ziyarete geldim" dedi. "Evine git" dedim.
Evleri yanarken tatil yapıyorlar.
Scott Morrison, Hawaii'de tatil yaparken
ülkesi eşi görülmemiş bir yangın felaketiyle karşı karşıya.
ARALIK 2019
Scott Morrison'ın, daha hafif atlatmak için
birçok şey yapabileceğimiz bir felaketin ortasında
Hawaii'ye tatile gittiğini gördüğümde neredeyse ağlayacaktım.
BAŞBAKAN MUTLU NOELLER
Tatilini kısa kesiyor,
ki ofisi günlerce bunu onaylamayı veya yalanlamayı reddetti.
Sanırım yangınlar ciddileşmeye başladığından beri
her şey çok açıktı,
Scott Morrison durumun vahametini anlamamıştı.
İnsanların, aileleri büyük stres yaşarken
ailemle tatil yaptığımı bilmelerinin
onları üzmesini anlıyorum.
Orada durup hortum tutmayacağımı biliyorlar.
Eğitimli bir itfaiyeci değilim.
Sanırım buna tamamen siyasi bir objektiften baktı.
Yangınların büyük bir ulusal sorun
teşkil etmesini istemiyordu çünkü iklim değişikliği
konusunun açılacağından endişeleniyordu.
Avustralya, bir devlet olduğundan beri ve çok daha öncesinde
hep acımasız yangınlarla mücadele etti.
Murdoch medyasının gücünden aşırı etkilenmişti.
Yangın, doğamızın bir parçası. Her zaman öyleydi.
Siyasetçiler bu adamları
ve bu kadınları çok ciddiye aldı.
Bu yangınlara iklim değişikliği mi yol açıyor? Hayır.
Yalanlar.
Ormanların yanması için birinin yakması gerekiyor.
Evet, kundakçılık. "Bu yangınları kundakçılar başlattı" dediler.
Yangınlar için iklim değişikliği suçlanamaz,
özellikle de çoğu kasten yakıldığında.
Mesele şu ki Avustralya'da kundaklama sorunu var.
Bunu küresel ısınmaya, iklim değişikliğine
veya bugünlerde neye taktıysanız ona bağlayamazsınız.
#KUNDAKLAMAACİLDURUMU, #İKLİMACİLDURUMU DEĞİL
İKLİM GERZEKLERİNİ UYANDIRMA VAKTİ. #KUNDAKLAMAACİLDURUMU
BUNU YAPMALARI İĞRENÇ! TANRI AVUSTRALYA'YI KORUSUN.
Ne büyük saçmalık.
Tarihin en kötü yangınlarını yaşadığımızı kabul edemediler
çünkü iklim değişikliği nedeniyle olduğu açıktı.
Sanırım Yılbaşı trajedisine kadar
hükûmet ne olduğunu anlamadı.
İnsanlarla, kasabalarla bağlantı kopuyor. Kapana kısılıyorlar.
Yangın buraya dört bir yandan yaklaştı.
Yangını görerek uykuya dalardın
ve uyanınca hâlâ orada olurdu.
Öncekinden daha yakın
ve bu sizi çok yıpratırdı.
Şansınızın yaver gitmesi gerekiyordu
ve Mallacoota çok şanssızdı.
Anahtarım nerede? Gören var mı?
Merak etmeyin. Bu arabayla gidin.
-Arabam şurada. -Merak etmeyin.
-Açamıyorum. -Önemli değil.
Hadi, hadi!
Siren çaldı. Ve telefonlarımız kesildi.
Ve "Hemen boşaltın" dendi.
Arkamı döndüm ve bana doğru geliyordu.
Gidin!
O kızıl parlama.
Gidin!
Turuncu ve dumanlıydı.
Gökyüzünde şimşekler vardı.
Arabalar Bastion Point Plajı'na gidiyordu.
İnsanlar iskelede hazırlanıyordu
ve başka insanlar da belediyeye gidiyordu.
Orada yaşayan bir kadının fotoğrafı var, küçük köpeği kucağında.
Gitmek istiyordu ama kalmak da istiyordu.
"Kalmak istiyorum çünkü evim burası, buraya aitim."
Biz de o durumdaydık.
Gidecek miyiz kalacak mıyız karar vermeliydik,
peşimizde bir canavar varmış gibi.
Ve rüzgâr. Artık rüzgâra dayanamıyorum.
Rüzgârda kalamıyorum çünkü bana
kulaklarımdaki uğultuyu hatırlatıyor.
Duyabiliyordunuz. Sanki bir...
Ejderha gibiydi...
Sonra her yer zifirî karanlığa büründü.
BURASI SABAH 9:13'TE MALLACOOTA
İNANILIR GİBİ DEĞİL. ZİFİRÎ KARANLIK.
GÖKTEN KOR YAĞIYOR
Bir kız arkadaşım mesaj attı, "İyi misin? "dedi.
Ben de ona göndermek için birkaç fotoğraf çekmeye başladım.
Bana, "Bu dün gece mi çekildi?" dedi.
Ben de, "Hayır, şu anda" dedim.
Bu çok korkutucu.
Yüzünüzün önündeki elinizi göremiyordunuz.
Rüzgâr hızlandı ve yangını bize doğru yönlendirdi.
Gökyüzünün kapkaranlık olmasının nedeni
yangının yarattığı tüm o kurumun
yangın cephesinin önüne geçmesiydi.
Yani size ilk vuran şey bu.
Sonra da yangın cephesi yaklaştıkça
kurum açılıyor ve yoğun kırmızı bir gökyüzüyle karşılaşıyorsunuz.
Belediyenin önünde oturuyordum.
Olabildiğince çok görmek istedim.
Ama bir itfaiye gönüllüsü gelip omzuma dokundu,
"İçeri girmelisiniz" dedi.
Belediye binası çok klostrofobikti
ve dışarı bakamamanız için pencereleri karartmışlardı.
Tek görebildiğiniz tavan penceresinden görünen yangındı.
Kızıl parlaklık ve titreşen alevler görülüyordu.
Biz de uzanıyorduk.
Uzandığımı hatırlıyorum
ve "Bu durumdan nasıl kurtulacağız?
"Bu işten nasıl sıyrılacağız?" dedim.
Sonra çocuğumu endişelendirdiğimi düşündüm ve...
Belki hayal gücüm geniştir ama gerçekten...
Bilmediğiniz bir şey vardı.
Sağ çıkıp çıkmayacağınız
çünkü yangın yukarı çıkabilirdi. Evet.
Düşen bir uçakta bulunmak gibiydi.
Öyle hissettirdi.
Evimizin yan tarafı çok sıcaktı
ve küçük kırmızı korlar bana çarptı.
Sıcak dayanılmazdı, ben de hortumla kendimi ıslattım.
Şiddeti karşısında şoke olmuştum.
Sadece yarım saat olmuştu ve suyu kaybettik.
Tahliye gerekiyor!
Lütfen tahliye edin!
Suyumuz gitti, elektriğimiz gitti
-ve itfaiye aracımız yoktu. -Evet.
Tüm iletişim kesildi. Telsizlerimiz çalışmadı.
Kasaba insafa kalmıştı.
Mary'ye, "İşte ev de gitti.
"İşte dükkân gitti" dedim.
Neredeyse gerçeküstüydü.
Tanrım.
Yangının çıkardığı sesler korkunçtu.
Ona acımasız bir canavar dedim.
Vay canına.
Evet.
Orman yangınıyla karşılaşan bir insan için
ateş, sizinle oynayan bir hayvan, bir yırtıcı gibi davranır.
Nazik ve zararsız bir şekilde ilerlediğini görebilirsiniz.
Kanguru! Tamam, bu taraftan geliyor.
Bir saat içinde değişir,
komşunun evini yakıp sizinkini atlayabilir.
Ya da evinizi yakıp diğer her şeyi atlayabilir.
Bu stresle başa çıkmak psikolojiye çok zarar verir.
Ve yangın geldiğinde de bu tabii ki bir felakettir.
Normalde hava çok açık olmadığında, puslu günlerde
o anılar depreşiyor
ve tepeye bakıyorsun.
Bir şeyleri tetikliyor ve alev görüyorum.
Yangının kükremesi...
Evet, bunu tanımlamak için kelimeler kifayetsiz.
Çığlık atıyordu.
Birbirimizle konuşamıyorduk.
Daha çok el işareti yapıyor ve kulaklarımıza bağırıyorduk.
Ağaçlar iki ila üç kat boyda,
alevler onların üzerinde iki üç kat uzanıyor,
önüne geleni yırtıp ilerliyor, üzerimizde hortum oluyordu.
Her şeye tutunuyor ve alıyordu.
Yanımıza düşen dallar kolumuz kadar kalındı.
Nefes almaya çalışıyordum.
Nefes almak için maskemi yırttım ama nefes alamadım.
Yapabileceğim bir şey yoktu.
O anda tam panik modundaydım.
Gökten kuşların düştüğünü görüyordum.
Evet, papağanlar yanıyor, gökyüzünden düşüyordu.
Karşı koyamayacağınız bir şeydi.
Sadece hayatta kalınmalıydı.
Kitlesel kayıp olacağını biliyordum.
Güneyde orman yangınları vardı. Batıda aynı şekilde.
Kuzeyde de vardı.
Her yönde yollar kesilmişti.
YOL KAPALI
Yangın etraflarını sardığı için aileler sahilde mahsur kaldı.
Bütün kıyı, nefes almayı güçleştiren
kalın bir dumana boğuldu.
SİDNEY
Duman Sidney'e geldiğinde alevler evime ulaşmıştı.
Sabah yürüyüşüne çıkıyorsunuz,
arkadaşlarınızı görüyorsunuz
ve nefes alırken bir ağırlık oluyor.
Bu beni gerçekten altüst etti.
İklim değişikliği hakkında yazıyordum
ve günlük yaşamımda da bunu deneyimliyordum.
Yangın felaketinin yarattığı duman bulutu
5,5 milyon kilometrekareyi kaplıyor.
Avrupa büyüklüğünde bir alan.
Psikolojik etkisi boğucuydu.
"Kapı ve pencereleri kapatın" diyorlar.
DR. REBECCA MCGOWAN PRATİSYEN
Bu, dumanı durdurmaz.
Çok sinsiydi.
Belki geçmişteki bir orman yangını sezonunda
bir hafta duman olabilirdi ve çok kötü bir yangın olurdu.
Bu sefer üç ay boyunca acayip yoğun bir duman vardı.
Her yerdeydi. Bundan kurtulamıyordunuz.
Çok yorgundum, gerçekten, olağanüstü yorgundum.
İnsanlar şöyle deyip duruyordu,
"Hamilesin ve çocuğun var,
"tabii yorgun olacaksın."
Ama sıcaktan yoruluyorsunuz,
nefes almaya çalışmaktan yoruluyorsunuz.
Bir kadın hamileyken tüm sistem aşırı yüklenmiş demektir.
Daha hızlı ve daha derin nefes alır.
Bu toksik dumanı soluyor.
Bu küçük duman parçacıkları vücudunda dolaşıp
plasentaya yerleşiyor.
Filtre sistemine, hepimizin içinde büyüdüğü şeye.
Kadın doğumda çalışan arkadaşım,
"Bir terslik var gibi" dedi.
Ben de hastaneye gittim.
"Bu bebeğin 24 saat içinde doğması gerekiyor
"çünkü ölü doğma riski çok yüksek."
Çok gerçek ve ağır bir haber.
Saga doğduğunda Cobargo köyü de
sadece 200 kilometre uzakta yanıyordu.
Hava duman doluydu.
İnsanlar hastanenin dışında
yılbaşını kutluyordu.
Çok tuhaf bir zamandı.
İki kilogramın hemen altında doğan Saga Snow
36. haftada erken giriş yaptı,
kutlamaları kaçırmak istemedi.
Bebek küçüktü ve erkenciydi,
ve bebeğin solunum sorunları vardı.
Isı kontrollü, küçük, hoş bir kutu.
Ebe hemen, "Sigara içer misin? diye sordu.
"Sigara içer misin? Hiç içtin mi?"
O da, "Hayır, hiç içmedim. Niye sorup duruyorsunuz?" dedi.
Bu bebeğe bağlı plasenta
gri, ufalanan, iğrenç görünümlü bir plasentaydı.
Sigara içenlerin akciğerlerinin resimlerini hepimiz görmüşüzdür.
Avustralya'daki sigara paketlerinde var. Bu plasenta ona benziyordu.
17 gün yoğun bakımda kaldı.
Bebeğinizi tutamıyorsunuz. Siz...
Elinizi küvöze koyup elini tutabilirsiniz.
Ve şimdi hâlâ... Onu elinden tutarak uyutuyorum
çünkü ilk birkaç hafta öğrendiği buydu.
Doğum ağırlığının ilk yüzdesinin epey altındaydı
ve arayı kapatması uzun sürüyor.
18 aylık olduğunda hâlâ arayı kapatamazsa
ona büyüme hormonu vermeyi düşünecekler.
Bebeğiyle gelen kadınlar sırf kendilerinin değil
anne gruplarındaki kadınların
bebeklerinin de dumandan etkilendiğini
ve erken doğduğunu söyledi.
Kadınların doğumdan sonra geri gelip
bu ufalanan, korkunç, dumandan etkilenmiş plasentaları kazıtması gerekti.
Ne kadar küçük, görebilirsiniz.
Artık hayatın kökeni kömür madenindeki kanarya misali
ve bu bebekler gezegenin ısınmasının,
iklim değişikliğinin etkisine maruz kalıyor.
İyi geceler Saga.
Avustralya'da kötü yangınların yaşandığı günler hep zor olmuştur
ama bu yaz farklı olarak, birden çok yangın
kendi hava sistemlerini oluşturdu.
Büyük yangınlarla ısı yükseliyor,
dumanı on, 12, 13 kilometre yukarı, stratosfere gönderiyor.
Dumandaki su buharı da bir bulut oluşturuyor.
Yangınlar kendi fırtınalarını oluşturuyor.
Altlarında olmak çok tehlikeli ve korkutucu.
Her yönden inanılmaz rüzgârlar.
Yak ve defol, olur mu?
Konveksiyon sütunundan taşınan kıvılcımlar
sekiz ila 12 kilometre gidiyor.
Şimşekten 30 kilometre uzağa kadar kıvılcım taşıyorlar
ama yağmur yok.
Rüzgârı görüyor musun?
Evet, değil mi?
Babam, "Sanırım bunu 1939 sıcak dalgasında görmüştüm" demişti.
Sanırım ben de 1975'te görmüştüm.
İtfaiyeciler arasında bir efsaneydi.
Onları çok fazla kişi görmedi.
Geçen yaz on tane gördüm.
Yangınlar kendi hava durumlarını oluşturabilir
çünkü bu dev bir kümülüse benziyor.
Nükleer bomba patlamış gibi görünüyor.
Devasa.
Piro-konvektif fırtınalar...
"Nadir." Aslında artık değil.
Gönüllü olarak itfaiyeciydim ama tüm eyaleti dolaştım.
Bu hoşuma gitmiyor. Hayır.
-Dışarı. -Evet.
Geçmişte kendimi hiç
geçen ilkbahar ve yazın hissettiğim kadar
güçsüz hissetmemiştim.
Acele edin! Herkes dışarı!
Batemans Körfezi'ndeydim.
Talimatları bekliyor ve soluklanıyorduk.
Turuncu duman yüzünden uzağı göremiyorduk.
Her şey karanlıktı.
Muhtemelen saat 14.00'tü ama gece gibiydi.
Sonra yolun kenarında hareket eden bir şey gördüm.
Yaklaştıkça gördüm ki bir kanguru grubuydu.
Piro-konvektif fırtınayla yangın
hızla her yere yayıldıkça
gidecek yerleri kalmıyor ve ormandan yanarak çıkıp
yolda ölüyorlardı.
Bunu hiç görmemiştim.
Kangurular yangında ne yapılacağını bilir. Hızlı hayvanlar.
Ben...
Yani ne... Bilmiyorum.
Evet, dünya değişti.
Son 25 veya 26 yıldır her yıl
partilerin konferansı oldu.
Kyoto Protokolü, Paris İklim Anlaşması gibi
kararların verildiği yer.
2019'da, bu COP25'ti.
COP25 İklim Konferansı Madrid'de devam ediyor.
Geçen on yılı gösteren yeni bir rapor var.
Kayıtlardaki en sıcak on yıl.
ARALIK 2019
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres acil eylem çağrısında bulunuyor.
Greenpeace, bu konferansta onlara katılmam için davet etti.
Kotumun olmadığını fark ettim, kışın Avrupa'ya gidiyordum
ve "Kot alsam iyi olur" dedim.
Annemle şehirde olduğumu hatırlıyorum.
Küller yağıyordu ve gökyüzü turuncuydu.
Ben de, "Bundan bir şey çıkmalı.
"Bu değişimi yaratmalıyız" dedim.
Uçağa atladım ve Madrid'e vardığımda,
dünyanın dört bir yanından çocuklarla bir hostelde kaldım.
Ne istiyoruz?
İklim adaleti!
-Ne zaman istiyoruz? -Şimdi!
Sabah 8.00'den akşam 20.00'ye kadar oradaydık.
Fosil yakıt şirketleri konferansa fon sağlıyordu.
Adları her yere yapıştırılmıştı.
Her ülkenin iklim konusunda
yaptıklarını temsil etmeye çalıştığı kendi pavyonu vardı.
Peki Avustralya'nın?
Avustralya'nın pavyonu yoktu, hatırlıyorum.
Ve enerji bakanımız Angus Taylor,
tüm dünyanın önünde konuşurken
kendi ülkesi yanıyordu ve Avustralya'nın kendi payına düşeni yaptığını söyledi.
Şimdiden 2030 için belirlediğimiz hedefleri
karşılama ve geçme yolundayız,
tıpkı Kyoto hedeflerimizi karşılayıp geçmemiz gibi.
Utanç vericiydi. Bu...
Sadece... Küçük düşürücüydü.
Ülkemiz pasiflikleri nedeniyle yanıyor olsa da
bu hükûmet iklimle ilgili harekete geçmiyor.
Fosil yakıt lobicileri hükûmet kabinlerine girip çıkabildi
ancak yerli aktivistler ve gençler içeri alınmadı.
Yazıklar olsun size! Yazıklar olsun!
Ve bu görüşmelerin çöktüğünü gördük.
Anlaşılamadığı için bir kez daha hayal kırıklığına uğradık.
Bu, birçok ülke için çok endişe verici olmaya başladı.
Avustralya'ya dönerken, gerçekten pek umudumuz kalmamıştı.
Yangınlar her yerdeydi.
Korkunçtu ve gerçekten içim yanıyordu.
Yüreğiniz eziliyor.
Yüreğim ezildi ve bu devam etti.
Üç gün aralıksız ağladım.
Ölçeği beni tamamen şoke etti.
Yangınlardan önce orman alanının
yüzde kaçının yanacağını sorsanız
en fazla yüzde beşi derdim.
Ama yüzde 21'inin yandığını görmek,
bir eşiği geçmişiz gibi.
Yeni bir çağa girdik.
Yangınlar öncekinden on kat daha büyük bir alanı yaktı.
Etkisi de akıl almazdı.
Yeni Güney Galler'de yüzlerce kilometre gidiyorsunuz
ve tek gördüğünüz kararmış toprak.
Üç milyar hayvan öldü.
Onu alın ve...
Tanrım. Birazdan yola çıkarız.
Evet.
Tamam. Tanrı'ya şükür.
Daha önce hiç yanmamış yerlerin yandığını gördük.
Dinozorların gezindiği, yanmak için fazla ıslak ve soğuk olan
milyonlarca yıllık ormanlar yandı.
Genelde yangında siyahlık ve grilik olur.
Ama ağaçlar o kadar ısındı ki
yangın söndüğünde kar yağmış gibi göründü
çünkü kül, kar beyazıydı.
İşte böyle bir şeydi.
Kıyamet veya onun gibi bir şeye çıkmak gibiydi.
Herkes biraz sersemledi.
İlk gördüğümüz şey, kasabadaki tüm evlerin yanmış olduğuydu.
Ben de fotoğraf çekmeye başladım.
Ocak ayında, tatile gelen insanların Avustralya Ordusu,
Deniz Kuvvetleri tarafından kurtarılması gerekti.
Böyle bir ülke için inanılmaz sahneler.
Evlerini kaybedenleri gördüm.
Hepimiz televizyonda röportajlarını falan izledik.
Bunu yaşayana kadar, nasıl bir şey olduğu hakkında fikriniz olmuyor.
Katman üzerine katman şeklinde...
Bununla uğraşıyorsunuz. Bu...
İlk şok var ve...
Her şeyini kaybetmenin umutsuzluğu.
Hiç fotoğrafım yok.
Anneme, babama, büyükanneme ait hiçbir şeyim yok.
Sanki hayatımın büyük bir kısmı silinmiş gibi.
Eski Yeni Güney Galler Yangın ve Kurtarma Komiseri Greg Mullins
gelecekteki felaketleri önlemek için eylem talep ediyor.
İklim değişikliğini konuşmalıyız
çünkü Avustralya'daki orman yangını durumu
sonsuza dek değişti.
Eski itfaiye şefinin söyledikleri düpedüz saçmalık.
ESKİ ŞEFLER BAŞBAKANIN DURUMU YÖNETEMEDİĞİNİ SÖYLEDİ
İnsanlar ormanlarda can çekişirken
iklim değişikliğinden bahsetmemem söylendi.
İşler bu noktaya geldi.
Histeri ve gerçekle ilgisi olmayan polemiklerle
kahraman statüsüne yükselebiliyorsunuz.
Umurumda değil.
Gerçekten bu işin içindeyim ve insanlar kayıp yaşadığında
hemen nedenini öğrenmek ister.
Neler olduğunu bilmek isterler.
Şu anda bakmak istemiyorum.
COBARGO TARİHÎ KÖY...
Cobargo'daki asıl işletmelerden.
Yolun karşısındaki Brian Ayliffe 48 yıl burada yaşadı.
Aile işletmesiydi. Gitmiş.
COBARGO - 2 OCAK 2020
Kasabada birçok arabanın dolandığı söylentisini duyduk.
Neden kasabada dört tane siyah filmli SUV var?
Güvenliğe ihtiyacı olan üst düzey biridir.
Hepimiz, "Başbakan burada" dedik.
Şöyle diyen bir lider değildi,
"Bu bir acil durum. Ne yapacağız?"
Dışarı çıktı ve insanlarla selfie çekmeye başladı.
Gülümseyin. Bu yöne bakın. Harika. Çok teşekkürler.
-Teşekkürler. -Harika.
"Nasılsınız? İyi değilsiniz. Sıradaki.
"Nasılsınız? İyi değilsiniz. Sıradaki" dedi.
Bu beni çok sinirlendirdi. Yalan yok.
Evim moloz içindeydi
ve o gülümseyip selfie çekiyordu.
Son derece düşüncesizce geldi.
Bana gelip, "Nasılsınız?" diye sordu.
Ve gözümü kan bürüdü.
Merhaba. Nasılsınız?
Sadece itfaiyeye daha çok fon sağlarsanız elinizi sıkarım.
Burada birçok insan evlerini kaybetti.
Yatak lazım. Yeterince yatağımız yok.
Daha çok yardım lazım.
Bunu anlıyoruz.
Kasabımızı korumak için niye sadece dört aracımız var Sayın Başbakan?
Siktir, geri zekâlısın dostum. Cidden.
Buradan hiç oy alamayacaksın.
Aptalsın, insanları buraya getiriyorsun. Defol git!
Ölenler ne olacak Sayın Başbakan?
Burada istenmiyorsun bok kafalı!
Medyadan mısınız?
Başbakana söyleyin, Nelligen'dan...gitsin.
Bunu yapmaktan cidden hoşlanıyoruz...kafalı!
Çok teşekkür ederim.
Orman yangını krizi sokaklara sıçradı.
GREG MULLINS'İ DİNLEYİN
Ülkemiz yanıyor!
OCAK 2020
On yıldır siyasetçilere söylüyoruz
ve dinlemiyorlar.
Başbakanımız iklim değişikliğini inkâr ediyor. Bu gerçek.
Başaracağız!
AVUSTRALYA YANIYOR
Avustralyalılar değişim talep etmek için
çok kısa sürede sokaklara döküldü.
Kızgınlardı, hayatlarından endişe ediyorlardı.
Bu, Avustralya'daki herkesin ne kadar kızdığını gösteriyor.
ACELE ET BEZGİN!
Yaklaşık 20.000 kişi iklim politikası konusunda eylem talep ediyor.
İnsanlar saf tutuyor.
İklimi öncelikleri arasına pek almamış insanlar.
Hükûmetimle, Avustralya'nın çıkarını gözeterek
politikalarımı belirleyeceğim.
Pardon ama bu değişmedi mi?
Bakın, aday olduğunuz sırada
seçim vaatlerinize inanmış biriyim.
Sanırım şimdi yükselen bir dip hareketinin parçasıyım...
İnsanlar daha çok şey yapılmalı diyor, harekete geçme vakti.
Oturup sohbet etme vakti değil,
bunu ileride tartışırız deme vakti değil.
Sera gazı emisyonlarını, nedensiz yere
atmosfere salamayacağımız anlaşıldığında
büyük bir şok yaşadık.
Ulusal Parti'nin önemli isimleri, Morrison hükûmetini 2050'ye kadar
sıfır karbon emisyonu sözü vermeye itti.
Niye öncü olmuyorsunuz? Niye cesur bir hedefiniz yok?
Ama sanırım tam insanlar
nihayet bu ülkede iklim değişikliği politikasının
ciddi biçimde masaya yatırılabileceğini düşündüğünde COVID vurdu.
GÜÇLÜ KAL VICTORIA
Morrison hükûmetinin COVID krizini
ele almasını acı bir hayretle izledim.
Baş sağlık müdürünü dinliyorlardı.
Hatta Avustralya'nın pandemiyi ilanı,
Dünya Sağlık Örgütü'nden 12 gün önceydi.
BU BİR SAVAŞ!
Avustralya'ya giren tüm turistler için otel karantinası
önlemleri yürürlükte,
ordu, izolasyonu sıkı ve zorunlu tutuyor.
BAŞBAKANIN TATLI SERT KURALLARI EĞLENCE YOK
Muazzam ekonomik etkisi olan çok ciddi bir kapanma oldu.
Hükûmet bir gecede sosyalist bir hükûmete dönüşüp
insanların maaşlarını sübvanse etti.
Koronavirüse yanıt olarak yapılan harcama tarihî düzeyde.
Bunlar her hükûmet için zor görevler
ama sağcı bir hükûmeti görmek beni şaşırttı.
AVUSTRALYA FELAKETTEN KAÇINMAK İÇİN DOĞRU YOLDA
"Bu harika.
"İklim konusunda da bir şeyler olabilir" dedim.
Herkesi etkileyen orman yangınları var sonuçta.
Hükûmetin eylemlerini gördük. Artık yapılabileceğini biliyoruz.
Koronavirüs sonrası ekonomimize bir göz atıyoruz.
Maalesef rakamlar İkinci Dünya Savaşı sonrasına eşdeğer.
EKONOMİDE 35 MİLYAR DOLAR AÇIK
Herkes ekonomik toparlanma beklerken
Avustralya çok ilginç bir şey yaptı.
Dünya COVID durgunluğundan çıkmak için ne yapacak?
İKLİME ODAKLANMAK İÇİN GEÇ DEĞİL
Çevreci bir COVID toparlanmasından bahsedilmeye başlandı.
BAŞBAKANIN 'ÇEVRECİ' TOPARLANMA PLANI
Zorlu COVID sonrası birden iklime geçiş yapamayız.
Neslimizin ekonomik direnişiyle karşı karşıyayız
ve çoğu kimse için büyük soru
enerjimizi nereden karşılayacağımız. Ve nereden iş bulacağımız.
Avustralya'da yenilenebilir enerjiyle 76.000 iş yaratılabilir.
Yapılabilecek o kadar çok şey var ki.
Bunun yerine, başbakan doğalgaz temelli bir toparlanmadan bahsetti.
Sağ olun. Teşekkürler.
Avustralya'nınki gibi bir ekonominin gaza dayanmayan
güvenilir bir enerji dönüşüm planı yok.
EYLÜL 2020
Evet, bayanlar ve baylar, anneler ve babalar,
oğlanlar ve kızlar,
hadi daha çok metan çıkaralım.
Doğalgaz edinmeliyiz. Yeni tedarik kaynakları bulmalıyız.
Olabildiğince verimli biçimde piyasaya ek doğalgaz sürmeliyiz.
Televizyonun karşısında oturup konuşmayı izledim
ve başbakanın "iklim değişikliği" sözlerini kullanmasını bekledim.
Sabrınız için minnettarım.
İklim değişikliğinin, bu doğalgaz temelli toparlanmanın içindeki yerini
açıklamasını bekledim.
Konuşması bitmek bilmedi.
"İklim değişikliği" kelimelerini kullanmadı.
"İklim değişikliği" kelimelerinden asla bahsetmez.
Doğalgaz edinmeliyiz.
Bir mesaj gönderiyordu.
"Fosil yakıtı yatırımımıza hız vereceğiz."
Mike Cannon-Brookes... Yeterince iyi değil, değil mi?
Bunlar standart konuşma konuları.
Bence şu çok komik, siyasetçiler...
Darren, üstüne alınma.
Uzun süreli plan yapmayı sevmiyorlarmış. İşiniz bu.
Gelecek on, 20 ve 30 yılda yapılacakları planlamaya çalışıyoruz.
Bence bir münazara başlatmalıyız.
Daha geniş bir vizyonumuz olmalı.
Yenilenebilir enerji süper gücü olabiliriz.
New York'taki BM İklim Zirvesi sırasında bir haber geldi.
MIKE CANNON-BROOKES GİRİŞİMCİ
Mike Cannon-Brookes, dünyanın
en büyük güneş çiftliğine yatırım yapacağını doğruladı.
Enerji ihracı Avustralya'nın DNA'sında var.
Hikâyeyi böyle anlatmalıyız.
Niye enerji ihraç ediyoruz?
PETROL - KÖMÜR - DOĞALGAZ
Bir sürü kaynağımız var.
Onları kazıp çıkarmak yerine, onları gökten elde etsek?
ABD ana karasından daha büyük bir kara kütlemiz var.
Sahra Altı Afrika'nın dışındaki en güneşli ülkeyiz.
Sadece Avustralya'dan bütün gezegene enerji sağlanabilir.
-Küresel piyasalara çok hâkimsin. -Evet.
Sence kömür nereye gidiyor?
Yok oluyor.
Basitçe, yani...
İklim hakkında ne düşündüğünüz umurumda değil.
Kömür ve doğalgaz ihracatından
yenilenebilir enerji ihracatına geçmemiz gerekiyor
çünkü gezegenin geri kalanı bunu anlamaya başlayacak.
Bu olduğunda da, kimsenin ihtiyacı olmayan şeyleri ihraç ediyor olacağız.
Bunu öngörebiliyoruz
ama Avustralya'nın fosil yakıtlara
ihtiyaç duyduğu safsatasını pek iyi hikâyeleştiremedik.
Bu, millî duygularımızı yaralıyor.
Avustralya'da elektrik üretimi hakkında
kömürü yok sayarak konuşamazsınız.
Kömür, ekonomimizde on yıllarca
önemli bir rol oynayacak.
Bu, iş demek.
Halkın canı burnunda.
Parlamentonun her iki partisi de
halkı savunduğunu söylüyor
ama şüpheliyim çünkü bence halka yalan söylüyorlar.
Büyükbabam kömür madenciliği mühendisiydi.
O zamanki eşiyle 1970'lerde Avustralya'ya gelmiş. Boşanmışlar.
1980'lerde işten çıkarılmış.
Sonra birden işsiz kalmış.
Ailesinin nesillerdir çalıştığı bir alan.
Kimliğinin ayrılmaz bir parçası.
Çok yakındık ve bize madendeki anılarını, arkadaşlarıyla,
onun için ne ifade ettiğiyle ilgili
hikâyeler anlatırdı.
Bu deneyimler hakkında bilgi alma şansına sahip oldum.
Ekonomik açıdan bu endüstriye bağımlılığı,
kasabanın bu endüstriye bağımlılığını öğrendim.
Bu halkı fosil yakıtlardan uzaklaştırmanın bir yolunu bulmak istiyorum.
O endüstriyle gurur duymak gayet doğal.
Madencilik kötü bir şey değil.
Avustralya'da madenciliğe ihtiyacımız var.
Pil, panel ve rüzgâr türbini inşa etmek için
ne gerekli tahmin edin. Çelik, altın, bakır,
nikel, nadir elementler, lityum ve tabii ki gümüş.
Avustralya'da çok var.
Bu yüzden anlatmaya çalışıyoruz,
"Mesele ihraç ettiğimiz enerji.
"Buna devam edebiliriz."
Ama yenilenebilir enerjiyi yüklü miktarda
ihraç edebileceğimizi kanıtlamalıyız.
Güneş ve rüzgârı ihraç etmek zor.
Bir ayna koyup başka yere gönderemeyiz.
Rüzgârı geri çevirip diğer taraftan alsınlar diye üfleyemeyiz.
Bunu nasıl yapacağımızı bulmalıyız.
Bu, Avustralya'nın çözmesi gereken bir sorun.
En iyi kısmı,
kabaca 22 milyar Avustralya dolarına
halletmek mümkün.
Milyarder Mike Cannon-Brookes
en büyük güneş çiftliğini oluşturma planını duyurdu...
Elektrik üretmeyi ve Singapur'a iletmeyi hedefliyor.
Burada, zorlu sulardan geçip 3.500 kilometrelik
bir mesafeyi aşması gereken büyük miktarda
enerjiden bahsediyoruz.
Dünyanın en büyük güneş çiftliğiyle
dünyanın en uzun deniz altı yüksek voltajlı DC kablosunun yanında
dünyanın en büyük pilini de inşa etmemiz gerekiyor.
Bu işe yararsa, ki yarayacak, Avustralya'dan Asya'ya 50 kablo
devasa miktarda enerji ihraç edecek.
DNA'mızı değiştirmeden gezegenin geleceği için
en iyi kaynaklardan birine sahibiz.
Zorlanan gezegenin kendisi.
İnsan soyunun varoluşsal krizi.
İklim değişikliği ekonomiyi etkiliyor.
İşletmeleri ve bireyleri etkiliyor.
İşletmelerin başlarını kuma gömecekleri bir konu değil
ve hükûmet boşluğunda konuşmalılar.
Konu iklim değişikliği olduğunda
dönüm noktasında olduğumuz aşikâr.
Bazı Avustralyalı şirketler büyük enerji dönüşümü için bastırıyor.
Ama insanların anlamadığı şey bunun mutlak aciliyet olduğu.
Bugün, ortalama küresel sıcaklıklar
sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,1 derece üzerinde.
Yani 200 yıl önce oldukları yer.
Ancak Avustralya, iklim değişikliğine karşı hassasiyetten
şimdiden yaklaşık 1,5 derece ısındı.
Etkileri herkesten önce hissetmeye başlayacağımızı biliyoruz.
Orman yangınlarında yeni ve korkutucu bir gelecekle karşı karşıyayız.
Geçmişte 400 yılda bir Kara Yaz koşulları bekleyebilirdik.
Artık sekiz yılda bir bekleyebiliriz.
İklimimiz sonsuza dek değişti.
Çocukluğumdaki zamana döndüğünü asla göremeyeceğim.
Bu kıtada hiçbir insanın görmediği
hava durumları yaşanıyor.
2019'da Victoria sınırı yakınında piro-konvektif fırtınanın
sekiz tonluk bir itfaiye aracını kaldırıp ters çevirdiği
ve genç bir itfaiyeciyi öldürdüğü bir yangın meydana gelmişti...
Evet, öldü...
Üzgünüm, itfaiyecilerin, başka itfaiyecilerin görev sırasında
öldüklerini düşünmesi zor
ve son yangınlarda dokuz itfaiyeci öldü.
Dünyayı dolaştım, orman yangınlarıyla mücadeleyi inceledim.
Artık en kötü yıllarla başa çıkamayız.
Grönland, Kuzey Kutup Dairesi gibi yerlerde yangınlar çıkıyor,
daha önce hiç çıkmayan yerlerde.
Ve Kaliforniya'ya bakıyorum.
En kötü yangın sezonlarından iki kat daha fazla alan yandı.
Oregon yandı. Washington eyaleti.
Tüm Batı Kıyısı.
Bir terslik var.
Gerçekten ters giden bir şeyler var.
İklim değişikliği ödümü patlatıyor.
Sistemde yerleşik küresel ısınmayı durduramayız.
Kaçınılmaz bir değişim var...
İnsanların bunu ve bunun etkilerini
anlaması son derece önemli.
Yıllar önce The Weather Makers'ta yazdığım
bazı kritik noktalara çok yaklaştık.
2030'da dünya bir buçuk derece ısınmış olacak.
Bir buçuk santigrat derece neye benzer?
Bir buçuk derece, sıcak dalgaları,
mega yangınlar ve diğer şeylerden etkileneceğimiz
bir dünya olacak.
Ama Grönland buz tabakası nispeten yavaş eriyor
ve deniz seviyesi yükselmesini görebiliyoruz
ama düşük seviyede. Yani harika bir dünya değil.
Bir ya da bir derecenin altında ısınmayla
geride bıraktığımız daha iyiydi.
Ama iki derece, kıyaslandığında, cehennemdir.
Bir buçuk dereceyi geçmediğimizden emin olmalıyız.
İki derecelik bir dünya neye benzer?
İki derecelik bir dünya bir felaket dünyası.
Bu, Grönland buz tabakalarının hızla eridiği,
Batı Antarktika Buz Tabakası'nın eriyip
denizlerin yükseldiği bir dünya.
Amazon yağmur ormanının ölüp
çayıra veya ağaçlığa dönüştüğü bir dünya.
Permafrostun bu kadar hızla eridiği yerde
büyük miktarda metan atmosfere salınıyor.
Sonra da ne yaparsak yapalım
sıcaklık artmaya devam edecek.
Her şeyin bozulduğu bir dünya.
Ekonomimiz, gıda güvenliğimiz, su güvenliğimiz,
huzurumuz eşi görülmemiş bir değişimle tehdit altında olacak.
Peki, ne yapmalıyız?
Çatılarınıza güneş panelleri koyun, emisyonunuzu azaltın, bu harika
ama asla fosil yakıt endüstrisi
veya biri "yeterli" dediğinde inanmayın.
Bu bir tek benim sorunum değil.
Ortak bir sorun ve çözüm bulmak için
birlikte harekete geçmeliyiz.
Ve bunu görmüyoruz.
Ayrı çalışan eyaletlerimiz, ayrı çalışan şirketlerimiz var
ve sonucun ne olacağını garanti edemeyiz.
Bu, liderlik isteyen bir an.
Gerçekten. Harekete geçip payımıza düşeni yapabiliriz
ama hükûmetin liderliği olmadan bu iş bitmeyecek.
Başbakan dünya liderlerinin BM zirvesi öncesinde
iklim değişikliği baskısını hissediyor.
Scott Morrison'ın üzerindeki
2050'ye kadar sıfır emisyon taahhüdü baskısı artıyor.
2050'ye kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşacağınızı taahhüt ediyor musunuz?
EYLÜL 2020
Politikamız, bu yüzyılın ikinci yarısında bunu elde etmek.
Özetlediğim gibi, net sıfıra ulaşmaya çalışıyoruz.
Dediğim gibi, bunu 2050'ye kadar görmeyi istiyoruz.
Önemli teknolojik değişikliklerle bu daha erken olabilir.
Ama teknolojik değişiklik olmazsa
sadece bir kâğıt parçasından ibaret.
Sanki bu hükûmetin umurunda değil.
Anlamıyorum çünkü geleceği düşünmek
beni motive ediyor.
Yıllarca kamu hizmetinde çalıştım.
Bir sürü fedakârlık yaparsın ve zengin olmazsın.
Yani bu biraz görev aşkı ve çoğunluğun iyiliği için.
İşim insanların sorunlarını çözmekti.
...50 kilometre uzaktan görülebiliyor.
Alevler 15, 20 metreye çıkmıştı.
Her şey boka sarınca, itfaiyeyi çağırıyorlar
ve biz de gelip işleri düzeltiyoruz.
Bir akşam yaşlı ve deneyimli bir istasyon görevlisiyle
yanan bir depoya gitmiştik.
Genç bir itfaiyeciydim. "Ne yapacağız?" dedim.
"Bir fili nasıl yersin evlat? İlk ısırıkla işe başlarsın.
"Başla, adım adım ilerleriz" dedi.
Kafa yapım bu, iklim değişikliğinde de bunu yapmalıyız.
İklim inkârcılarını beklemeyeceğiz.
Anlamıyorlarsa anlamıyorlar, asla anlamayacaklar.
Kurtarmamız gereken bir dünya var ve bunu yapacağız.
20 ila 30 yıllık ısınma süremiz var
ve 2050'ye kadar emisyonları
sıfıra indirirsek bilim insanları, ısınmanın stabilize olacağını
ve kademeli olarak düşeceğini söylüyor.
Ben değil ama torunlarım görecek ve onlar güvende olsun istiyorum.
Bu doğru değil!
Bu insanlar ve şirketler tam anlamıyla geleceğimizi yakıyorlar.
İklim krizi herkesi etkiliyor.
Yetişkinlerden en çok aldığım yorum,
"Umut veriyorsun" veya "Neslin bizi kurtaracak" oluyor.
"Harika. Sağ olun. Bunun bize kalmaması gerek" diyorum.
Çocuklar olarak bu senaryolarla başa çıkmak için donanımlı değiliz.
Okul, ödevler, kimlik krizimiz hakkında
endişelenmemiz gerekirken
dünyayı kurtarmaya çalışıyoruz.
Bize kızgın mısın?
Önceki kuşaklara kızgın değilim.
İnsanların doğru olanı talep etmesini engellemek için
kasıtlı yalanlar ve yanlış bilgiler yayan iktidardakilere kızgınım.
İnanılmaz servete ve bu krizle ilgili on yılların bilgisine
sahip olan ancak bir şey yapmamaya karar vermekle kalmayıp
kendi öz çıkarları ve kazançları için
bu durumu kullanan insanlara kızıyorum.
Bunun, güvenli bir gelecek ve çocuk sahibi olmak bakımından
neslimin karşı karşıya olduğu en büyük engel olduğunu düşünüyorum.
Çocuk yapmak ihtiyatlı olduğum bir konu
çünkü güvensiz ve benim sahip olduğum kadar
iyi kalitede bir gelecek sağlamayan...
DAISY 6 AĞUSTOS 2002
...bir dünyaya onları getirmek istemiyorum.
İki, bir. Başla.
Buna inanılmazmış gibi bakıyorlar.
Gençlerin güçlerini kullanmasına, seslerini kullanmasına.
OKUL GREVİ 4 İKLİM
-Ne zaman? -Şimdi!
-Ne istiyoruz? -İklim önlemleri!
-Ne zaman istiyoruz? -Şimdi!
-Ne istiyoruz? -İklim önlemleri!
-Ne zaman istiyoruz? -Şimdi!
Ama istemekten çok gereklilikten katıldım.
KAPATIN KÖMÜR TEMİZ DEĞİL
Ve sanırım parçası olmak
zorunda kalma talihsizliğini yaşadığım en trajik şey bu.
Annem bana kırsalı öğretti.
BRUCE PASCOE YAZAR / MALLACOOTA
Şu veya bu sebepten kendimize Aborijin diyoruz.
Bu aile, şu aile.
Genlerimin büyük çoğunluğunun Cornwall'dan geldiği açık.
Ve Cornwall'a gittim ama kalbim pır pır atmadı.
Avustralya'ya geri döndüm ve burası
kanımda olduğunu bildiğim yer.
Ve sürekli yazıyordum. Kırsal hakkında 33 kitap yazdım.
Dünya, tüm Aborijin halkının annesidir.
Dünya'ya annemiz gibi davranırız. Kanunumuz budur.
Hepimiz Dünya'ya bu ölçüde saygı duysak
ona bu kadar zarar vermemiş olurduk.
Sanırım 250 yıldır bunu hazırlıyoruz.
Avrupalıların Aborijin halkına karşı çok az saygısı vardı.
İlk Avrupalılar buraya geldiklerinde güzel ve açık bir arazi buldular.
Çok hoştu.
Centilmenler parkı gibi göründüğünü söylediler.
Centilmenler parkıydı da
çünkü buradaki insanlar kibar erkekler ve kadınlardı.
Ama Avrupalılar burayı öyle yapan yöntemi bıraktılar.
Avustralya yerlileri en az 40.000 yıl bu toprakları yönetti.
Dikkatle göz kulak oldu.
Sonra Avrupalılar geldi.
Aborijin halkının elinden ateş çubuğunu aldık
ve düzeni büyük ölçüde değiştirdik.
Şimdi dev orman yangınları gibi iklim değişikliği kaynaklı
bazı sonuçlarla karşı karşıyayız. Ve arazinin
çok değiştiğini de kabul etmeliyiz.
Eski uygulamalar yeni rejimde pek etkili olmayabilir.
Bu toprakları büyük ölçekte nasıl yöneteceğimizi
birlikte öğrenmeliyiz.
Bu, insanlık için kritik bir an.
Değil mi? Pasiflik yüzünden
çocuğumun geleceğini çöpe atmayacağım.
Ne hissedersem hissedeyim bu değişmeyecek
çünkü sonuna kadar savaşacağım.
Yeterince şey yaptım, diyebileceğin bir an olmayacak.
Bu uzun bir konuşma konusu.
Birbirimizi üzüp yaralayacağız.
Dayanmak zorundayız.
Hayal kırıklığı ve umut olacak.
Bunların hepsi olacak ve sabırlı kalmalıyız.
Bu, çok büyük bir argüman.
Ama kimsenin yapılmasını beklemediği durumlarda
çok önemli şeylerin yapılabildiğini gördüm.
Yani, tabii ki başarabiliriz.
2019'da Amazon yağmur ormanı yangınlarında 8,8 milyon dönüm yandı
2020 Kaliforniya yangınlarında 17,6 milyon dönüm yandı
Avustralya Kara Yaz yangınlarında 236 milyon dönüm yandı
Başbakan Scott Morrison
bu film için röportaj vermeyi reddetti.
Alt yazı çevirmeni: Pelin Ruzgar
Proje Kontrol Sorumlusu Cem Arıkan