Downloaded from YTS.MX
Nie baliśmy się. Przecież nie mógł zatonąć.
Na bakburtę!
Official YIFY movies site: YTS.MX
Matko boska. Myślałem, że już po nas.
Ludzie krzyczeli, statek coraz bardziej się przechylał...
W kilka minut po zderzeniu
wiedział już, że będzie po statku.
Potwierdzam, nabieramy wody!
Był przekonany, że dotrą do portu.
Powiedz, że to awaria.
- Wyobrażałam sobie, jak dryfujemy. - "Błagam, nie dam rady".
Instynkt przetrwania kazał mi wskoczyć do szalupy.
Schettino, może uciekł pan przed wodą, ale nie przede mną. Jazda na pokład!
Było nade mną jakieś 10, 20 centymetrów wolnej przestrzeni.
Znaleźliśmy się w beznadziejnej sytuacji, z której nie ma ucieczki.
32 ofiary śmiertelne.
32 tragedie, którym można było i należało zapobiec.
COSTA CONCORDIA: KRONIKA KATASTROFY
WYSPA GIGLIO 14 stycznia 2012, godzina 01:46
- Halo. - Tak.
Tu De Falco z Livorno. Rozmawiam z kapitanem?
Tak, kapitanie, dobry wieczór.
- Pańska godność? - Mówi kapitan Schettino.
Schettino, na pokładzie są ludzie.
Podpłyńcie łodzią od sterburty.
Zwisa tam drabina. Wejdzie pan po niej na pokład
i powie mi, ilu tam tkwi.
Rozumiemy się? Rozmowa jest nagrywana, kapitanie.
Kapitanie, w obecnej chwili... statek jest przechylony.
Rozumiem. Ludzie schodzą po drabinie na rufie.
A pan ma wejść tą samą drogą na pokład
i powiedzieć mi, czy są tam dzieci, starcy i ludzie potrzebujący pomocy.
Chcę wiedzieć dokładnie ilu ich jest, jasne?
Schettino, może uciekł pan przed wodą, ale gwarantuję ci, że nie przede mną.
Jazda na pokład!
Jestem Gregorio De Falco. W tamtym czasie byłem nadzorcą portu w Livorno.
Koordynowałem operację ratunkową,
będąc w stałej łączności z kapitanem i kierownikiem statku.
Podczas rozmowy robiłem wszystko, błagając tego człowieka,
żeby spełnił swój obowiązek.
- Komandorze, proszę... - Nie, niech pan wraca na pokład.
- Nadzoruję akcję ratunkową. - Co pan zrobi z brzegu?
Ma pan wracać na pokład!
- Odmawia pan? - Nie, nic z tych rzeczy.
To niech pan wraca na pokład! Teraz ja tu dowodzę.
Jazda na pokład, zrozumiano?!
- Dobrze, ruszam. - Natychmiast.
Kapitan nie opuszcza pokładu.
Dlatego, nie przebierając w słowach, kazałem mu tam wrócić.
Gdyby to wtedy zrobił i skupił się na ratowaniu pasażerów,
skończyłoby się inaczej.
Rozkaz De Falco, który na stałe zagościł w ogólnej świadomości,
był niemożliwy do wykonania.
Rozgorzała przezeń jedynie medialna wrzawa.
Zaimponowała ludziom i wykreowała
atmosferę nagonki na Schettina.
Moim zdaniem De Falco słusznie był wtedy wobec niego taki srogi.
Nie dało się go potraktować inaczej. To prawda, że mówił szorstko,
ale w istocie był znacznie bardziej... kompetentny.
Sądzę, że tamtej nocy tylko on mógł przywrócić Włochom honor.
Schettino ośmieszył nas przed całym światem.
Nie ukrzyżowali pana za szybko?
13 stycznia ja też po części umarłem.
Od pierwszych godzin po wypadku
aż do ostatnich minut tego procesu,
chciano złożyć mnie w ofierze
na procesie, na którym powinno się sądzić całą firmę.
Tymczasem jedynym oskarżonym jestem ja.
Uważam, że Francesco Schettino był obiektem ogromnej medialnej nagonki.
Weźmy pod uwagę, że pierwsza rozprawa sądowa
symbolicznym zbiegiem okoliczności odbyła się w teatrze.
Jestem Saverio Senese, adwokat Francesca Schettina
w sądzie apelacyjnym.
Nie miałem okazji bronić go podczas wstępnego śledztwa
ani w jego pierwszym procesie.
Jestem Francesco Verusio.
W 2012 roku byłem prokuratorem okręgu Grosseto.
Wraz z kolegami z prokuratury
przygotowywałem akt oskarżenia w związku z katastrofą statku.
Podczas wstępnej rozmowy ze Schettinem odniosłem wrażenie,
że człowiek ten zupełnie nie miał pojęcia, co się właściwie stało.
Nie zdawał sobie sprawy, że zostawił na pastwę losu 4200 pasażerów.
Martwił się tylko o to, jak ratować swój wizerunek
w mediach oraz w swojej firmie.
Concordia? Marzenie.
Pływałem na niejednym liniowcu i ten należał do najpiękniejszych.
Widziałem stojący w porcie ogromny statek
i wydawało mi się, że czeka nas wspaniały tydzień.
Mieliśmy odwiedzić wiele pięknych miast. Nie mogło być lepiej.
Jestem Matthias Hanke.
W 2012 ja i mój kolega Marcel płynęliśmy na Costa Concordii.
Nazywam się Marcel Zuhn. Był to nasz drugi wspólny rejs.
Dziękujemy, że wybrali państwo nasz statek.
Życzymy udanego rejsu, witamy na pokładzie i dziękujemy raz jeszcze.
Proszę o gromkie brawa dla kapitana Francesca Schettina!
Wspaniałe, pływające miasto.
Był niczym teatr, cały pięknie wykończony drewnem,
z ogromnymi żyrandolami. Nawet windy były prześliczne.
Wszędzie, gdzie okiem sięgnąć.
Syn odwiedził nas po południu
i spytał: "Nigdzie nie wychodzicie. Knujecie, jak zatopić statek czy co?".
W kajucie mieliśmy pięknie wykończone łóżko,
prześliczną łazienkę, mały salonik...
Natychmiast otworzyłam balkon i wyjrzałam na morze.
Byłam zakochana w tym statku.
Zobacz!
Nazywam się Daniela Prestano.
Weszłam na pokład Costa Concordii 13 stycznia 2012 roku,
żeby wziąć udział w konkursie fryzjerskim.
Nazywam się Luigi Catalli i wszedłem na pokład wraz z żoną.
Obsługa była bez zarzutu, podobnie jak wystawiane spektakle.
Obsługa baru, pracująca bez ustanku, była bardzo miła.
Ogólnie urlop minął bardzo udanie.
Zwiedzaliśmy Rzym w ciągu dnia, a pod wieczór wróciliśmy na pokład.
Odświeżyliśmy się, zjedliśmy kolację i zamierzaliśmy spędzić wieczór
w barze w atrium, żeby podsumować miniony tydzień.
Tam... wszystko się zaczęło.
- Dobry wieczór. - Witamy, kapitanie.
Dobrze. Proszę ustalić optymalną prędkość i wytyczyć kurs przy Giglio.
Na Giglio zażyczyli sobie salut z morza. Ruszajmy.
Wprowadzić na kartę?
Może być pół mili od portu? Woda jest dość głęboka.
Kiedy tam będziemy, jeśli ruszymy o siódmej?
Za jakieś dwie godziny. Około wpół do dziesiątej.
W porządku. Do zobaczenia.
Salut był zaplanowany. Miał się odbyć tydzień wcześniej,
jednak z różnych przyczyn się nie udało.
Dlatego tamtego wieczora załoga usłyszała,
że kurs nieznacznie zmieniono, aby statek zasalutował wyspie Giglio.
Jestem Stefano Iannelli. Podczas katastrofy Costa Concordii
pracowałem na jej mostku jako stażysta oficerski.
Salut to wiekowa żeglarska tradycja. Przepływa się blisko brzegu.
Robiło się tak już w dawnych czasach, by oddać cześć miastu lub monumentowi.
Statek miał przepłynąć jak najbliżej, żeby się pokazać.
To swoista reklama.
O 18:30 usiedliśmy w restauracji i czekaliśmy na naszych towarzyszy.
Byli uchodźcami z którejś sowieckiej republiki, żyjącymi w Berlinie.
Śpiewaliśmy z nimi rosyjskie piosenki ludowe.
Każdy posiłek mijał więc wesoło.
21:19 26 minut do zderzenia
- Tak? - Kapitanie, mówi Ciro.
- Tak? - Sześć mil.
Sześć mil. Przyjąłem.
Powinniśmy być o 21:44.
21:44, dobrze.
Nazywam się Sandro Cinquini.
Przez ponad 30 lat byłem naczelnym oficerem medycznym linii Costa.
Widziałem na własne oczy tragedię, która rozegrała się 13 stycznia.
Usłyszałem, że statek miał minąć wyspę Giglio.
Siedziałem w swojej kajucie i z ciekawości
wyjrzałem przez okno koło dziewiątej, wpół do dziesiątej,
chcąc zobaczyć jakiś kawałek Giglio.
Było jednak tak ciemno, że nie rozumiałem, po co zmieniano kurs.
Dobry wieczór, Francisco. Nie spóźniłem się? Kończę zmianę.
Cześć, Antonello. Zaczekamy, w końcu wyspa nie ucieknie.
Jeszcze pół godziny.
- Antonello, nasz kelner. - Miło mi.
Schettino chciał zabłysnąć jako dobry kapitan.
Tamtego wieczora Tievoli, naczelny kelner,
poprosił go, żeby statek minął wyspę Giglio,
ponieważ chciał pozdrowić z pokładu swoją matkę, mieszkającą na wyspie.
To dlatego Schettino podpłynął bliżej.
Była także pani Cermotan. Między nią i kapitanem iskrzyło.
Być może Schettino zdecydował się na ten manewr, żeby jej zaimponować.
- Dobry wieczór. - Witamy, kapitanie.
Jaką mamy prędkość?
- 15,5. - Ręczne sterowanie.
Potwierdzam.
Przy lornetce stał Rusli.
Nie miał wtedy zastępcy. Jeden człowiek sterował, a drugi wypatrywał.
Kapitan rozkazał przejść na sterowanie ręczne.
Marynarz zmienił pozycję, wyłączył autopilota i chwycił za stery.
Miał przyjmować rozkazy bezpośrednio od kapitana.
- Potwierdzam: 278. - 278.
A teraz?
285.
Schettino zawsze utrzymywał, że przeszli na sterowanie ręczne,
ponieważ był przekonany, że wciąż byli daleko od skał.
Zwyczaj salutowania z morza był w gruncie rzeczy nader popularny,
a firma go nie zabraniała.
- Dzwoniłeś już do Palomba? - Jeszcze nie.
Dzwoń.
Schettino wszedł na mostek i rzekł: "sterowanie ręczne".
W istocie zanim wydał taki rozkaz,
powinien był wystawić człowieka na boczny balkon
i konsultować się z mapami. Tymczasem zdali się na przeczucie.
Tuż po wydaniu tego rozkazu, zadzwonił do Palomba,
znajomego emerytowanego kapitana, który miał się znajdować na Giglio.
Tak, pewnie.
Nie, jest. Już daję.
Mario.
Kapitanie Palombo, dobry wieczór. Mijamy właśnie Giglio.
Jest pan w Grosseto...?
Zdaniem Palomba, Schettino był technicznie dobrym kapitanem.
Uważał jednak, że traktował swoją załogę z dużą dozą arogancji.
Zawsze musiał postawić na swoim.
Woda jest dość głęboka 300 metrów od brzegu?
Kurs: 290.
Dobrze, rozumiem. Zatem nie mam obaw.
Tak, zrobimy trochę hałasu i wszystkich powitamy.
Dobrze, to do następnego.
Przejmuję stery.
Oddaję stery.
Zanim przejął stery, statek dawno zboczył z kursu.
Tymczasem oficerowie znajdujący się na mostku
nie powiadomili kapitana o tym fakcie.
W efekcie całkowicie nieświadomy sytuacji kapitan wpłynął na skały.
Przyśpieszmy do 16.
Zboczył z kursu wytyczonego przez Canessę
i pokierował ręcznie 300-metrowym statkiem z prędkością 16 węzłów.
Bez kursu i bez... Jakby prowadził motorówkę.
Jak to porównać? Niczym tratwę. To obłęd.
Powolny zwrot na 310.
- Powolny. - 310.
Którędy przepłyniemy? Przy porcie?
Cóż, tak.
Schettino był srogim kapitanem.
Gdy wchodził na mostek, zapadała cisza. Nie był to strach...
jednak czuło się duże napięcie. Miał bardzo władczą aurę.
Po ośmiu latach spędzonych na morzu wiem już,
że największym możliwym błędem jest milczeć,
zamiast powiedzieć: "Kapitanie, zwolnijmy".
"Lepiej nieco zwolnić". Pędziliśmy wtedy bardzo szybko.
Ponieważ znałem fakty,
prokuratura zwróciła się do mnie o pomoc.
Codziennie przez trzy miesiące jeździliśmy do Grosseto
na rozmowy z koronnymi świadkami, z firmą i całą resztą.
Na mocy 295 paragrafu naszego kodeksu,
kapitan ponosi odpowiedzialność za kurs obrany przez statek.
Gdy jednak kapitan jest nieobecny
lub z jakiegoś powodu niezdolny do wykonywania swoich obowiązków,
jego miejsce musi zająć ktoś inny.
Mamy niedawny przykład z 17 grudnia 2011.
Wypływano z Marsylii przy wietrze o prędkości rzędu 60, 65 węzłów.
Ciro Ambrosio podważył wtedy decyzję kapitana o wypłynięciu z portu.
Kapitan miał mu to za złe, ponieważ wszystko jest rejestrowane.
W wyniku zaistniałej sytuacji Ambrosio otrzymał reprymendę.
Kapitan był obecny na mostku.
Ci oficerowie, przeważnie bardzo młodzi,
mają zbyt słaby charakter i zbyt małe doświadczenie,
żeby dyskutować z dowódcami i ich krytykować.
Po prostu. Zabraniało im się tego.
4 minuty i 17 sekund do zderzenia
325.
315.
- 325! - 325.
Czułem się spokojny w obecności kompetentnych oficerów i kapitana.
Dlatego nie wyobrażałem sobie, co się stanie.
350.
- 340. - 350!
350, bo wpadniemy na skały!
Gdy więc zobaczyłem, jak osoba, która powinna była być spokojna,
zaczęła zachowywać się nerwowo, podnosić głos i tym podobne,
pomyślałem sobie: "Wolnego, coś tu jest nie tak".
- 10 na sterburtę. - 10 na sterburtę.
- 20 na sterburtę. - 20 na sterburtę.
- Cała na sterburtę! - Cała na sterburtę.
Nie ma miejsca z lewej. Rufa się nie zmieści!
Znaczyło to, że rufa była uwięziona.
Bez względu na kurs, musiała w coś uderzyć.
- 10 na bakburtę! - 10 na bakburtę.
Nie na sterburtę!
Kapitan natychmiast rozkazał zrobić zwrot,
czyli obrócić ster w przeciwnym kierunku i odsunąć rufę od przeszkody.
Statek pędził jednak tak szybko, że to nie wystarczyło.
20 na bakburtę!
Cała na bakburtę!
Trzeba się oderwać, kapitanie!
Oddalmy się z lewej.
Uderzyliśmy w skałę?
- Zamknąć śluzy na rufie. - Zamknąć śluzy na rufie, prędko!
Matko boska, co ja zrobiłem...
Było wpół do dziesiątej. Siedzieliśmy w barze.
Statkiem nagle szarpnęło
i wszystko zaczęło się zsuwać ze stolika.
To było coś nierealnego. Jakby nagle ktoś dał po hamulcach.
Dokąd idziemy?
Proszę raczej usiąść.
Usłyszałam łoskot, a potem zaczął się łomot.
Statek zaczął wirować i talerze spadały ze stolików.
Mąż od razu uznał: "Uciekamy".
Wyszliśmy, wiedząc, że coś było nie tak.
W pewnej chwili rozległ się pisk, zupełnie jakby...
jakby kil ugrzązł w piasku.
Uznałem, że statek podpłynął zbyt blisko Giglio i dotknął dna.
Nigdy nie wyobrażałbym sobie, że kil mógł być aż tak rozorany.
Statkiem nagle szarpnęło, gdy oglądałyśmy w łóżku telewizję.
Spojrzałyśmy na siebie, myśląc: "Czy już dopłynęliśmy?
Nie, to za wcześnie. Mieliśmy być jutro rano".
Kajuta natychmiast się wykrzywiła
i gołym okiem było widać, że statek był przechylony.
Nazywam się Sandra Birnstiel i w 2012 roku płynęłam na Costa Concordii.
Nazywam się Bianca Ziggert i był to mój drugi rejs na Costa Concordii.
Odczekałyśmy chwilę i uznałyśmy, że należy zrobić, co mówili na filmie:
ciepło się ubrać i ponad wszystko zachować spokój.
Szliśmy wzdłuż przystani i wyglądaliśmy w stronę horyzontu.
Zobaczyliśmy ogromny statek niepokojąco blisko wyspy.
Jestem Giorgio Fanciulli. W noc 13 stycznia 2012 roku
razem z przyjaciółmi jako pierwszy zobaczyłem zbliżającą się Concordię.
Na kilka sekund przed tym, jak wpadła na skały.
- Znowu salutują. - Powinni być dalej.
Zwykle dałoby się widzieć światła i błyski aparatów fotograficznych.
Niczego takiego nie widzieliśmy.
Nagle wszystkie światła zgasły i statek zniknął w zupełnej ciemności.
Wyglądał całkiem jak statek-widmo.
Proszę zachować spokój. Odezwiemy się, gdy tylko dowiemy się więcej.
Zaciemnienie.
Gdy wchodziliśmy po schodach, zgasło światło.
Przez blisko 20, 30 sekund panowała ciemność.
Wtedy rozległy się pierwsze krzyki, gdy ludzie zaczęli się potykać.
Wkrótce uruchomiły się generatory awaryjne.
Uspokoiło nas to. Wyjrzeliśmy z balkonu na ósmym pokładzie.
Zobaczyliśmy bańki. Wydobywały się jak szalone.
Nie umieliśmy tego wyjaśnić,
ale się nie baliśmy. Przecież nie mógł zatonąć.
Wszystko, co tylko mogło na mostku, biło na alarm.
Dotarło do mnie, że musieliśmy się z czymś zderzyć.
Nie miałem jednak pojęcia, że sprawa była aż tak poważna.
Chyba żadne z moich kolegów nie zdawało sobie z tego sprawy.
W co uderzyliśmy?
W skałę tuż nad wodą.
Włączcie prąd.
Grunt to nie nabrać wody.
10 na bakburtę. Nie na sterburtę!
Sternik, Rusli Bin, wykonywał rozkazy,
które z powodów nerwowej sytuacji na mostku okazały się błędne.
Zupełnie odwrotne do tych, które powinien.
Kapitan kazał skręcić o 10 stopni w lewo, a on skręcał w prawo.
Według Schettina, gdyby sternik wypełnił rozkazy...
prawidłowo, statek nie rozbiłby się na skałach.
Tymczasem wstępne śledztwo wykazało, że przy tej prędkości
statek i tak by w nie uderzył.
Schettino nie miał wystarczających środków, aby wynająć konsultantów,
którzy mogliby wyjść naprzeciw
potężnej armii ekspertów zgromadzonej przez oskarżycieli.
Szczęśliwie dostępny był profesor Neri, człowiek poważany oraz...
całkowicie bezstronny, że tak powiem.
Dostarczył wielu znaczących faktów.
Na ekranie przed sobą widzimy faktyczny przebieg zdarzeń.
A tutaj - co stałoby się, gdyby na 12 sekund przed kolizją
sternik faktycznie skręcił tak, jak rozkazał mu Schettino.
Widzicie? Statek ociera o skałę, ale później się oddala.
Nawet gdyby uderzył w nią mocniej, kolizja ograniczyłaby się do rufy
i woda zalałaby mniej komór, a nie wszystkich pięć.
Sterowanie ręczne.
Zanim Rusli Bin został mianowany sternikiem,
pracował jako mechanik oraz służący.
Schettino napisał nawet maila do firmy,
w którym zwracał uwagę na trudności wynikłe
z niekompetencji większości członków załogi.
Zarząd odparł jednak, że mają tylko takich ludzi i musi pracować z nimi.
Nawet gdyby sternik wypełnił jego rozkaz co do joty
i statek nie dotknąłby skał...
nie zmienia to faktu, że nie należało decydować się na ten manewr.
Przydałoby się przesłuchać samego sternika,
jednak to okazało się niemożliwe, ponieważ sternik w gruncie rzeczy
zniknął, wracając do ojczyzny. Nie udało się nam go wytropić.
Włączyć generator.
Powtórz!
Włączyć awaryjny generator spalinowy!
- Czy nabraliśmy wody? - Dużo. Nie można zejść.
- Gdzie jest? - W maszynowni.
- Jest jej dużo? - Zalało przejście.
Zejdziemy drugim zejściem. Sprawdzę napęd i się zamelduję.
Mamy powiadomić pasażerów?
Tak, powiedzcie, że była awaria.
Mówcie, co się dzieje. Gdzie pan teraz jest?
Sprawdzam maszynownię.
Drodzy pasażerowie, proszę państwa o uwagę.
Z przyczyn technicznych doszło do awarii generatora.
Powtarzam: doszło do awarii generatora.
Nie ma powodu do paniki.
Nasi technicy pracują właśnie nad zreperowaniem usterki.
Powtarzam: doszło do awarii i technicy już nad nią pracują. Dziękuję.
Na korytarzu zrobiło się poruszenie.
Wyszłyśmy spytać boya, co się działo, ale nie umiał nic nam powiedzieć.
Panował istny chaos. Uznałyśmy, że się spakujemy i wyjdziemy.
Pierwszy komunikat mówił, żeby zachować spokój.
Ale najpierw w kilkunastu innych językach.
Wreszcie usłyszałyśmy po niemiecku o "awarii czarnej skrzynki".
Nie miałyśmy bladego pojęcia, co to znaczyło na takim statku.
Gdy wracaliśmy z przystani,
zwróciliśmy uwagę, że statek był przechylony
oraz że nad mostkiem migotały dwie czerwone lampy.
Oznaczały, że nie panowano nad statkiem.
Że nie działał napęd ani ster.
- Zna pan hiszpański? - Tak, troszkę.
Dlaczego ma pan na sobie kamizelkę, skoro nic nam nie grozi?
- Wszystko w porządku. - Zatem dlaczego?
Na wszelki wypadek.
Obłęd.
Kiedy rozległ się pierwszy alarm, udałem się do gabinetu.
Wszedłem na małą salę i przez otwarte drzwi
wytoczył się i minął mnie stół do EKG.
Pielęgniarka, kojarząca szybciej ode mnie,
stwierdziła: "Statek się przechylił. Należy zrewidować sytuację".
Wtedy usłyszeliśmy komunikat o podnoszącej się wodzie.
Na szczęście do tego czasu zarządzono ewakuację załogi z pokładów B i C.
Można uruchomić choć jeden silnik?
Nie dostaliśmy się jeszcze na dół, kapitanie!
Nie możemy zejść do maszynowni od sterburty.
Woda sięga do tablicy.
Czyli toniemy? Nie rozumiem.
Tak.
Woda sięga do tablicy rozdzielczej. Przepraszam pana.
Nie uruchomimy silnika. Awaryjny napęd jest zalany.
Interesuje mnie tylko jedno: czy statek ruszy, czy nie.
Jeśli nie, zrzucam kotwice.
Nie zdołamy włączyć silnika. Cały generator jest zalany.
W kilka minut po zderzeniu ze skałą,
kapitan wiedział już, że statek jest stracony i pójdzie na dno.
Dlaczego więc, stojąc na tonącym statku,
nie dopilnował, żeby opuszczono szalupy
i ewakuowano wszystkich pasażerów ze statku?
Roberto, nawaliłem.
Mijaliśmy wyspę Giglio.
Kapitan Palombo mówił, żebyśmy ją minęli.
Popłynąłem więc i uderzyłem w skały na płyciźnie.
Jestem martwy. Nie gadaj głupot, już po mnie!
Roberto Ferrarini pełnił w firmie rolę "KK", czyli koordynatora kryzysowego.
Miał się zajmować tylko "sprawami pierwszego szczebla",
czyli głównie tymi dotyczącymi strony finansowej.
Wynikającymi ze strajków, kłopotów personalnych i drobnych usterek.
Nie wiedział, co robić w razie zagrożenia pasażerów i środowiska.
Chciałem mu zrobić przyjemność i oto co się stało.
Mijając wyspę, zahaczyliśmy o drobną skałkę.
Uderzyliśmy w nią rufą i teraz nie mamy prądu.
Zgodnie z procedurą, wpierw należało zawiadomić władze oraz armatora,
który następnie miał potwierdzić sytuację z nami.
Jednak linie Costa się do nas nie odezwały.
Zapewne uznano, że sytuacja nie była dość poważna,
żeby zawiadamiać władze.
Przy wejściu.
Proszę zameldować, ile komór zalała woda.
Na mostku wiedzieli, że statek tonął,
ponieważ wysłali oficera Iaccarina, aby oszacował zniszczenia.
Ten stwierdził, że zalane były co najmniej trzy komory.
Przechylamy się na lewo. Woda podeszła na metr, półtora metra.
Procedury bezpieczeństwa mają zapewnić, że jednostka nie zatonie.
Jest bezpieczna, póki zalane są dwie sąsiednie komory.
Gdy jednak zaleje trzecią, spisuje się ją na straty.
Melduję, że śluza wytrzymała i poziom wody się nie podnosi.
Po lewej stronie woda sięga do dwóch metrów.
Dobrze, Roberto, posłuchaj.
Melduję, że nie toniemy.
Na razie zrzucę kotwice.
Staniemy tutaj i zaczekamy na holownik, żeby nas zabrał.
Do pewnego momentu Schettino
miał nadzieję, że zdoła ocalić statek, wszystkich pasażerów i załogę.
Nie znał jednak ogromu uszkodzeń i powagi sytuacji.
Prosząc Ferrariniego o śmigłowce i holowniki,
był jeszcze pewny, że statek dobije do portu.
Na morzu obowiązują pewne zasady.
W przypadku tak dużego wypadku każdy ma wypełnić pewną rolę.
Nikt nie wywiązał się ze swojej.
Najbardziej sam Schettino, który nie zrobił nic.
Zadzwonił tylko do Ferrariniego, chcąc się jakoś wykaraskać.
To właśnie jego najbardziej niewybaczalny grzech.
Gdzie jest kapitan, do cholery?
- Policja. - Policja, dobry wieczór.
Jestem w domu ze znajomymi.
Matka koleżanki prosiła, żeby do państwa zadzwonić,
bo jest na pokładzie liniowca Costa i ponoć w coś uderzyli.
Wszyscy siedzą teraz w kapokach.
- Co mamy...? - Powtórzy pani, co się stało?
W okolicach godziny dziesiątej, chyba sześć po,
wpłynęło do nas zgłoszenie od funkcjonariusza z Prato,
który powiadomił kapitana z Livorno,
że jedna pani usłyszała od swej matki, będącej na pokładzie liniowca,
iż wyłączono na nim prąd.
Jedli akurat kolację, gdy talerze zaczęły spadać ze stolików,
a załoga kazała wszystkim włożyć kapoki.
Funkcjonariusze ustalili, że jednostka stała przy wyspie Giglio.
Miała płynąć do Savony, ale była skierowana na południe.
Zdziwiło nas to, bo choć wiedzieliśmy, że znosiły ją wiatr i prąd morski,
była w bardzo groźnej sytuacji ze względu na bliskość wyspy.
Costa Concordia, tu straż przybrzeżna z Circomare Porto Santo Stefano.
Czy nas słyszycie?
Słyszymy, odbiór.
Dobry wieczór. Chciałbym spytać, czy macie jakieś kłopoty.
Powiedz, że nie ma prądu.
Doszło do awarii prądu. Właśnie to sprawdzamy.
Trzeba udzielić wam pomocy, czy zostaniecie przy Giglio?
Roberto?
Potwierdzam, zostajemy, aż wyjaśnimy sprawę.
Co się niby stało?
Policja z Prato dostała zgłoszenie
od krewnej kogoś na pokładzie. Ponoć w jadalni wszystko się wywraca.
Nie, to tylko awaria prądu. Nadal badamy sytuację.
Od dawna go nie ma?
Od mniej więcej 20 minut.
Dobrze. Informujcie nas o sytuacji.
Słyszeliśmy wyraźnie rozmowę straży przybrzeżnej z Livorno z mostkiem.
Z lądu dało się słyszeć krzyki pasażerów ubranych w kapoki
oraz komunikaty z głośników, mówiące, żeby zachowali spokój.
Nie wyglądało to na zwykłą awarię elektryki.
Osobiście zadzwoniłem na numer awaryjny kapitanatu,
powiedzieć, że to, co mówiono im z pokładu,
nie pokrywało się z rzeczywistością.
Statek obrócił się chyba tylko z woli Boga.
Przewróciłby się całkowicie, gdyby wiatr nie zepchnął go na skały.
Zginęłoby 4200 osób.
Na pokładzie panowała panika. Ludzie byli przerażeni.
Każdy ratował tylko siebie.
Mieliśmy tamtej nocy ogromne szczęście...
że zrządzeniem losu Costa Concordia została zniesiona w stronę Giglio...
i tam też spoczęła.
Inaczej byłaby to znacznie większa katastrofa.
Mąż powiedział: "Chodźmy na górę, chyba widziałem tam kapoki".
Weszliśmy osiem pięter po schodach,
ale z nerwów zapomnieliśmy numer swojej kajuty.
Wreszcie ją znaleźliśmy.
Nic nie mówili.
Spakowaliśmy parę rzeczy, włożyłyśmy kapoki i wyszłyśmy.
W restauracji wszystko dzwoniło i łoskotało.
Słyszałam te dźwięki jeszcze długo.
Wszędzie walały się talerze. Tyle, że nie dało się normalnie iść.
To był obłęd.
Ewakuujmy załogę i pasażerów.
Dlaczego Ferrarini nie odbiera?!
Znów zeszliśmy na dół. Zjawili się kolejni ludzie w kapokach.
Część zawodziła ze strachu, część krzyczała.
Niektórzy ustawili się już w punkcie zbornym, ale bez żadnego porządku.
Wtedy pomyśleliśmy: "Chyba przydałoby się założyć kapoki".
Na pokładzie było dużo włoskich dzieci z matkami.
Gdy pytałyśmy, dokąd iść, jedni kazali na dziób, drudzy - na rufę.
Nie było żadnych kolejnych komunikatów,
więc uznałyśmy, że i tak trzeba dokądś wyjść i się rozejrzeć.
Spróbuj włączyć silniki.
Nie zdołamy się oprzeć prądowi?
Służyłem na wielu statkach jako marynarz.
Wiedziałem więc, że trzeba iść na górę, do szalup.
Starałem się jedną przygotować.
Nie było tam nikogo oprócz mnie.
Na statku była taka skromna załoga.
Tylko jeden człowiek przyszedł pomóc mi z szalupą.
Był taki bałagan.
Ludzie krzyczeli i zrywali z siebie kapoki,
bo nie starczyło ich dla każdego.
A załoga mówiła: "Są w kajutach, tylko spokojnie".
Ludzie się darli, dzieci płakały,
ślizgaliśmy się po mokrej podłodze...
Wszyscy widzieli, jak statek się przechylił i że sprawa była poważna.
Nazywam się Nada Sabatelli
i 13 stycznia 2012 byłam na pokładzie Costa Concordii.
Jestem Valentina Grattagliano i do dziś mam swoją wejściówkę.
Jestem Giuseppe Miccoli i pomagałem wynieść szalupy na ląd.
Przeszliśmy na burtę, która się unosiła.
Wyjąłem telefon i zadzwoniłem na policję.
Odesłano mnie do straży przybrzeżnej.
"Zadzwoniłem do państwa. Nie powiadomicie ich?".
Mogli tylko podać mi numer.
"Mówili nam, że to tylko awaria". "Proszę pana, służyłem w marynarce.
Gdy statek jest przechylony o dobrych osiem stopni, to nie byle awaria".
"Na wszelki wypadek wysłaliśmy już trzy motorówki".
Mój zastępca z Livorno nabrał podejrzeń.
"Coś mi mówi, komendancie, że nie mówią prawdy".
Znów zadzwoniłem na mostek.
Dopiero wtedy załoga Concordii przyznała, że to nie awaria prądu,
tylko że statek zaczął nabierać wody.
Czyli nie macie prądu i do tego przeciekacie?
Przeciekamy, zgadza się.
Przysłać holownik lub kogoś innego do pomocy?
Czy są jacyś ranni?
Wezwaliśmy już holownik, a wszyscy pasażerowie mają kapoki.
Z początku zareagowałem na wieści ze strachem.
Amerykanie mawiają, że szykujemy się do akcji ratunkowej całe życie,
modląc się, by do niej nie doszło, ponieważ w takich sytuacjach...
zawsze ponosi się jakąś cenę - liczoną w ludzkich istnieniach.
Skierowaliśmy na miejsce jednostkę, która znajdowała się niedaleko.
Kapitanie, właśnie podpływamy.
Spojrzawszy na statek, zameldowano,
że sterburta była zanurzona w wodzie, a rufa - tkwiła na skałach.
Ponadto kotwica od strony sterburty była spuszczona.
Znaczyło to, że statek był gotów do opuszczenia szalup.
Dlaczego nie opuszczają szalup?
Woda zalała rufowe windy i wciąż się podnosi.
Wejdę po schodach pożarowych!
Słuchaj, Roberto, robi się coraz gorzej.
Jeszcze nie.
Około wpół do jedenastej wciąż nie wezwał pomocy...
ani nie zarządził alarmu.
Nie wydał także rozkazu do opuszczenia pokładu.
Załoga stała przed szalupami i nie pozwalała do nich wsiąść.
Wręcz przeciwnie: członkini załogi powiedziała...
"Proszę skierować się do kajut.
I nie wpadać w panikę".
W imieniu kapitana prosimy państwa o wrócenie do kajut
lub do głównej hali, jak państwo wolą.
W całości panujemy nad sytuacją, dobrze?
Kapitanie, pasażerowie schodzą do łodzi.
- Czy mamy ogłosić alarm? - Czekajcie.
Członkowie załogi naciskali, żeby ogłosić alarm generalny,
a on - kazał im czekać.
Do ostatniej chwili kombinował, jak uniknąć odpowiedzialności,
wiedząc, że statek zatonie.
- Trzeba opuścić pokład! - Wiejcie stamtąd!
Zarządźmy ewakuację!
Za chwilę. Zadzwonię do Ferrariniego.
Roberto, wszystko wysiadło. Jestem 200 metrów od brzegu.
Panie i panowie, prosimy o uwagę.
Proszę zachować spokój i udać się do punktu zbornego,
znajdującego się na czwartym pokładzie, w swoim kapoku.
Proszę słuchać poleceń załogi.
Rozmawiałem z nadającym komunikaty.
Pasażerowie są spokojni. Jesteśmy tuż przy wyspie.
Zeszliśmy na wypchany po brzegi czwarty pokład.
Już rozgrywały się tam dantejskie sceny.
Ludzie biegali jak szaleni, darli się, popychali...
Nikt nie mówił: "Najpierw kobiety i dzieci". Zachowywali się inaczej.
Była to skrajna sytuacja, więc nikogo nie piętnuję,
jednak zszokowało mnie to, że każdy dbał tylko o siebie,
a na pokładzie panowały opłakane warunki.
Costa Concordia, czy trzeba wam pomóc?
- Wzywacie pomocy? - Co im powiedzieć?
Że w tym momencie ogłaszamy alarm.
Właśnie nadajemy sygnał alarmowy.
Wreszcie skłoniłem ich, by nadali sygnał.
Gdyby jeszcze zwlekali, ratownicy dopłynęliby tym później.
Wpłynął na skały z prędkością 17 węzłów.
Nie żartuję teraz i go nie wybielam, ale przynajmniej nie zatonął.
4000 ludzi na pokładzie.
Nawet 50 jednostek to za mało, żeby wszystkich zabrać.
Musieli się stamtąd wydostać.
A ich los był w rękach dowódców.
Jeśli oficerowie z mostka nie pomogą ratownikom w ich misji...
nic się nie uda.
Rozumiem, że mogli być wstępnie nieco zagubieni,
jednak po ponad godzinie, gdy wiedzieli...
gdy było już pewne, że statek zatonie...
ile jeszcze zamierzali zwlekać z opuszczeniem szalup
i ocaleniem pasażerów? Kapitan wciąż tego nie zrobił.
Gdy na mostek dotarły potwierdzone informacje,
Schettino natychmiast ogłosił alarm.
Chciał się wpierw jak najbardziej zbliżyć do brzegu.
Gdyby wydał ten rozkaz, gdy statek mknął ze znaczna prędkością,
szalupy prawdopodobnie by się powywracały.
Setki osób poniosłyby wtedy śmierć.
Śledczy powinni byli oszacować potencjalne straty w ludziach,
zlecając wykonanie odpowiednich symulacji.
Jestem Mario Pellegrini. 13 stycznia 2012 roku
byłem wiceburmistrzem wyspy Giglio.
Tak się złożyło, że wróciłem akurat z rejsu liniowcem w USA.
Już miałem kłaść się spać,
ponieważ wciąż byłem przemęczony po podróży.
Zadzwonił do mnie nagle szef naszej rejonowej policji
i oznajmił, że jednostka ma kłopoty tuż przy naszym porcie.
Wsiadłem więc do samochodu i pojechałem na miejsce.
Gdy wjechałem na trasę okrążającą wyspę od wschodu,
nie mogłem uwierzyć własnym oczom.
Ujrzałem wielki, oświetlony statek, tkwiący na naszych skałach.
Jechałem dalej, bo znałem trasę na pamięć, lub raczej znał ją mój wóz.
Nie mogłem jednak oderwać oczu od statku.
Poczułem przypływ adrenaliny i nagle senność ustąpiła jak ręką odjął.
Stanąłem pośrodku placu i wysiadłem z samochodu.
Burmistrz wyspy dotarł na miejsce kilka minut przede mną.
We dwóch wkroczyliśmy do akcji.
Obdzwoniliśmy każdego, kto mógłby pomóc, otworzyliśmy szkoły,
wdrożyliśmy innymi słowy wszystkie procedury ratunkowe, które mogliśmy.
Wciąż nie wiedzieliśmy, co się właściwie stało.
Gdy wydano rozkaz do opuszczenia pokładu,
mój partner, ekspert, stwierdził, że ma tego dość.
Podszedł do chłopaka stojącego przy barierce,
potrząsnął nim i powiedział: "Z drogi, przepuść nas do szalup.
Dłużej nie zostaniemy".
Na całym pokładzie panowało zamieszanie.
Ludzie biegali niczym bezgłowe kurczaki,
nie wiedząc, do której szalupy wsiąść.
Wskakiwali do pierwszej lepszej,
niekiedy wypadając i ślizgając się po przechylonym pokładzie.
To było coś tragicznego.
Starałem się powiedzieć im, że byliśmy raptem 200 metrów od wyspy.
Byłem pewny, że byliśmy na otwartym oceanie.
Nie mieliśmy okazji spojrzeć w drugim kierunku.
Dlaczego nikt nie uspokajał pasażerów?
Skoro opuszczamy szalupy, czy mam ogłosić, że opuszczamy statek?
Zaraz. Na razie ewakuujemy pasażerów.
Powtórz: "Ewakuujemy pasażerów na ląd".
Ewakuujemy pasażerów na ląd - własnymi siłami.
Nie mógł się pogodzić z tym, że jako kapitan statku
musiał kazać pasażerom go opuścić.
To była skaza na honorze.
Jest zbyt zarozumiały. Nie było go na to stać.
Gdy wróciłem do szalupy, niczego się nie dowiedziawszy,
ta była już gotowa do wypłynięcia.
Pytam żony: "Co tu robisz?".
"Czekam". "Nie ma na co czekać. Wsiadaj".
Wsiedliśmy i zostało tylko jedno puste miejsce.
Pracownik zaczął odpychać szalupę,
a ponieważ statek był przechylony,
opuszczając się, zahaczyliśmy o pokład poniżej.
Musieliśmy nieco rozhuśtać szalupę, żeby oderwała się od burty i zjechała.
Matko boska. Myślałem, że już po nas.
Spadaliśmy z trzeciego piętra, a w szalupie była setka osób.
To tak, jakbyśmy spadli na lity beton.
Myślałam, że zaraz umrę i zaczęłam się modlić.
Patrząc wstecz nieco się wstydzę, że będąc w takiej chwili...
Przez kim? Nie znali cię.
...myślałam tylko o stwórcy, ale taka jest prawda.
Załoga Guardia di Finanza dawała sygnały świetlne
i pokazywała zasysającą wodę wyrwę w kadłubie statk
W życiu czegoś takiego nie widziałem.
Był wypatroszony. Jakby ktoś przeciął go brzytwą.
Powtarzałam za innymi, żeby iść na dziób, bo tam są szalupy.
A potem ktoś rzucił: "Nie idźcie, już się skończyły".
Nie zdążyłam się wystraszyć.
Tylko funkcjonowałam. Nie wierzyłam w to, co się działo.
Obsługa miała kłopoty z przygotowaniem szalup do drogi.
Wpierw wyciągali z nich kotwice.
Widziałem kucharza, kelnera, pokojówki...
Byli tam wszyscy prócz oficerów. Ich - nie widziałem.
Z tego, co widziałem, oficerowie ewakuowali całą resztę.
Jestem skończony jako kapitan.
Wpłynęliśmy statkiem na mieliznę.
Postępujemy zgodnie z procedurami.
Bez obaw, uratujemy wszystkich pasażerów.
Spokojnie. Panujemy nad sytuacją.
Jako stażysta oficerski, w razie sytuacji kryzysowej
miałem przewodzić brygadą Tango-India, ratującą rannych.
Zacząłem więc szukać ich na statku tuż po kolizji.
Dzięki przypływowi adrenaliny mogłem zdać się na instynkt.
To one kierowały mną do czasu zejścia na ląd.
Roberto, ewakuujemy pasażerów.
Osiedliśmy tam, gdzie chciałem.
Spuściłem obie kotwice przy porcie.
Rufa tkwi na mieliźnie. Nie mogę się stąd nigdzie ruszyć.
Co powiedzieć prasie?
Tu kapitan z Livorno. Miałbym prośbę.
Wie pan, ilu pasażerów czeka na szalupy?
Wydaje mi się, że ewakuowano niemal wszystkich.
Niech pan oszacuje. Służby muszą to wiedzieć,
żeby wysłać odpowiednią liczbę jednostek.
Zostało 200, 300 osób.
Czyli rozumiem, że ewakuowano już 4000 pasażerów.
Wszyscy opuszczają pokład, czy ktoś zostaje?
Ja zostanę, bo jesteśmy bardzo blisko brzegu.
Myślę, że osiedliśmy już na lądzie, bo woda...
Chyba nabraliśmy jej tyle, że zaraz przestaniemy się przechylać.
- Nie powinno być gorzej. - Zostaje pan sam?
- Czy ktoś jeszcze? - Myślę, że tylko ja.
Tylko pan. Przyjąłem, kapitanie.
Chodź z dokumentami na czwarty pokład.
Czy opuszczamy pokład?
Tego nie powiedziałem. Chodź ze mną.
Jako dowódca statku, Schettino powinien zostać na jego mostku,
a nie wędrować.
Miał obowiązek zostać na mostku, nadzorować stamtąd akcję ratunkową
i opuścić pokład jako ostatni.
Ujrzeliśmy szalupy opuszczające wielki statek.
Gdy dobijały do brzegu, zaczęliśmy pomagać pasażerom w zejściu na ląd.
Zadawaliśmy wiele pytań, ale nikt nic nie wiedział.
Uznałem: "Szefie, chyba wejdę na pokład".
Burmistrz pokiwał głową i się zgodził.
W drodze na statek patrzyłem na niego oniemiały.
Z bliska wydawał się jeszcze większy i groźniejszy.
Górował nade mną, jakby lada chwila miał na mnie runąć.
Stanęliśmy przy dziobie i weszliśmy po drabinie na pokład.
Było to nader trudne.
Wszedłszy na pokład, zacząłem szukać oficera.
Błąkałem się po pokładzie 20 minut, próbując trafić na mostek,
ale nikogo nie znalazłem.
Gdy przeszedłem na prawą stronę, spotkałem starszych pasażerów,
którzy nie mogli dostać się na szalupy uwięzione pod statkiem.
Wszyscy ci ludzie przeszli tam z drugiej burty.
Postanowiłem przejść na lewą
i zabrać stamtąd jak najwięcej ludzi.
W pewnej chwili przestali opuszczać szalupy,
ponieważ obijały się o przechylony kil.
Wszyscy musieli przedostać się na drugą burtę,
bo wtedy znaleźliby się bliżej wody.
Gdy szalupy się skończyły, do wody wrzucono pontony.
Musieliśmy je samodzielnie nadmuchać, a potem wczołgać się do środka.
Powiedziałam Sandrze: "Błagam, nie każ mi, nie dam rady.
Zaczekajmy, aż będzie się dało wejść do wody, zamiast do niej skakać".
Czekałyśmy na to bardzo długo.
Już wyobrażałam sobie, jak dryfujemy, gdy wróciła po nas łódka.
Podpłynęła bardzo blisko statku
i mogłyśmy dostać się na pokład, nie mocząc nóg.
Były mniej, więcej okolice północy.
Motorówka zjawiła się akurat, gdy statek znów się przechylał.
W tym momencie wskoczyliśmy na pokład.
Wskoczyłem ja, Salvatore oraz kapitan Schettino.
Zobaczyłem wśród nas kapitana, gdy weszliśmy na dach łodzi.
Chwilę później trzeci pokład znalazł się pod wodą.
Nie dało się już wejść na niego od tamtej strony.
Każdy, kto wtedy na nim stał, też się zanurzył.
A tkwiąc w wodzie, przy pływach i wirach, które mogły powstać,
przetrwanie nie było gwarantowane.
Instynkt przetrwania kazał mi wtedy wskoczyć do szalupy.
Przyznam, że miałem wielkie szczęście,
bo gdy tylko wszedłem z lewej strony na czwarty pokład,
statek zaczął się przechylać.
Przechylił się po raz trzeci. To był najbardziej dramatyczny etap,
ponieważ jedna burta znalazła się całkiem pod wodą.
Szum wody był okropny. Uderzyła z taką...
niewyobrażalną siłą. Wszystkich nas ogarnął strach.
Prawie przeszliśmy na drugą stronę, gdy kadłubem znów szarpnęło,
a woda zaczęła pędzić w naszym kierunku.
Wpadliśmy w panikę. "Do tyłu, do tyłu"!
Ciągnęliśmy za ręce dwie starsze panie,
ale na próżno. Obaj się ślizgaliśmy.
Ostatecznie utknęliśmy przy windach.
W chwili, gdy woda sięgała nam do pasa, otworzyły się drzwi.
Mało powiedziane. Wręcz je rozerwało.
Jedna ze staruszek wydała z siebie krótki krzyk...
i było po nich.
Nie miały szans.
Jeśli ktoś się wtedy nie trzymał, woda zmyła go i zabrała.
Wydawało mi się, że zostaliśmy tylko my.
Stała przy mnie druga kobieta.
Ściskała mnie mocno i mówiła, że nie chce umierać.
"Nie umrze pani. Ma pani na sobie kapok
i głowa wystaje pani nad wodę. Nie ma się czego bać".
Tylko że w windzie i w szybie to...
nic nie dało.
Nie wiedzieliśmy co nas czeka.
Druga burta była już poza naszym zasięgiem,
a nasza - coraz bardziej pogrążała się pod wodą.
Logicznie zaczęliśmy wpadać w panikę.
Wiedzieliśmy, że znaleźliśmy się w beznadziejnej sytuacji,
z której nie ma ucieczki.
Wkrótce statek przestał się przechylać,
i cudownym zrządzeniem losu oświetlił nas będący w pełni księżyc.
Na mostku musiało być około stu osób.
To był ogromny tłum. Widziałem całe rodziny z dziećmi.
Każdy chciał uciec. "Zachowujecie się jak zwierzęta.
Wypuśćcie kobiety i dzieci. Nie bądźcie tacy".
W odpowiedzi usłyszałem za sobą dla odmiany kojący głos.
"Niech pan tak nie mówi, to wszystko ze strachu".
Odwróciłem się i ujrzałem pana trochę po 60-ce,
lekko pulchnego, z brodą, dużymi oczami i uśmiechem.
Ludzie wpadli w panikę, a wtedy nie ma mowy o...
Mówią o tym na szkoleniach.
Podobno nawet kapitan stracił nad sobą panowanie.
Nigdy nie wiadomo, jak ktoś zareaguje w takim momencie.
Nawet jeśli jest kapitanem statku.
Nawet on może ulec panice w chwili słabości.
Jestem Roberto Galli.
W 2012 roku byłem komendantem policji na wyspie Giglio.
To ja znalazłem tamtej nocy na brzegu kapitana Francisca Schettina.
Udało nam się dotrzeć na skały sąsiadujące z wrakiem Concordii.
Rozbitkowie płynęli wpław i część była ranna.
Znalazł się wśród nich inwalida.
Wszyscy stali w ciasnej grupie, żeby się ogrzać,
gdyż choć była to śliczna noc, wciąż był 13 stycznia.
Zastałem na tej ścieżce pięcioro, sześcioro ludzi.
Jeden z nich powiedział, że jest oficerem ze statku,
a kawałek dalej kapitan Schettino rozmawiał przez telefon.
Zbliżyłem się do niego, przedstawiłem się i powiedziałem:
"Kapitanie, mogę pana zabrać do portu, by wrócił pan na statek".
Nie wyglądał na mokrego, a zatem nie wpadł do wody.
Tymczasem reszta oficerów była mokra.
Kapitan odrzekł: "Nie, muszę zostać na brzegu,
ponieważ koordynuję stąd ewakuację".
Zdziwiony spytałem: "Czym chce pan koordynować z lądu?".
Część oficerów także mówiła: "Kapitanie, niech pan jedzie i wraca".
Uparł się jednak, że zostanie i nikt nie mógł go od tego odwieść.
Halo. Tu De Falco z Livorno. Rozmawiam z kapitanem?
Tak, kapitanie, dobry wieczór.
Schettino, na pokładzie są ludzie.
Podpłyńcie łodzią od sterburty.
Wydaje mi się, że na tamtym etapie do kapitana
nie dotarło jeszcze, co się właściwie stało.
Wciąż nie przetworzył ogromu zniszczeń ani rozgrywającej się wtedy tragedii.
- Nadzoruję akcję ratunkową. - Co pan zrobi z brzegu?
Fakt, że utrzymywał, iż nadzorował akcję ratunkową, stojąc w miejscu,
z którego nie dało się nic zrobić, świadczył o jego stanie umysłu.
Właśnie wtedy odbył tamtą słynną rozmowę z kapitanem De Falco.
Jazda na pokład!
- Komandorze, proszę... - Nie, niech pan wraca na pokład.
- Dobrze, ruszam. - Natychmiast!
Schettino stwierdził, że stojąc na skałach był w kontakcie z...
z kapitanatem portu i odpowiedzialnymi organami.
Że koordynował z brzegu operację ratunkową.
Mówił, z której strony podpłynąć, gdzie byli ludzie i tak dalej.
Powiedział mi także, że w pewnej chwili
zobaczył na wodzie jednostkę z reflektorem
i dał jej sygnał, że chciałby wrócić na pokład.
Jestem Massimo Bancalà.
Tamtego wieczora służyłem na pokładzie jednostki Aegilium.
W sumie wydobyliśmy z szalup 80 rozbitków.
Następnie naszą łódź ratunkową wysłano na wodę,
żeby wyłowić ewentualne dryfujące osoby
i udzielić pomocy tym na prawej burcie Concordii.
Gdy podpłynęliśmy od sterburty, zobaczyliśmy dwie osoby,
chcące zwrócić naszą uwagę sygnałami świetlnymi. Podpłynęliśmy.
Jedną z tych osób był kapitan Schettino.
Wszedł na pokład łodzi, a gdy ta zbliżyła się do statku,
niestety, zaczęła nabierać wody.
Marynarzom kazano w związku z tym zawrócić do portu
i nie zostawać ze Schettinem.
Morze było wzburzone, a krzątające się wokół łodzie wzbijały kolejne fale.
Dwukrotnie nabraliśmy wody i groziło nam zatopienie.
Nikt nie zdołałby wrócić na pokład,
ponieważ drabina z lewej strony była pełna schodzących pasażerów.
Trudno byłoby dostać się nią z powrotem na górę.
Kapitan był bardzo cichy.
Cała sytuacja wyraźnie go złościła.
Był chyba nieco sfrustrowany, że nie mógł wrócić na statek.
Schettino wcale nie uciekł.
Nie był tchórzliwym kapitanem, który zbiegł z pokładu.
W rzeczywistości opuścił go jako jeden z ostatnich,
gdyż w przeciwnym wypadku z pewnością by zginął.
Chciał wręcz wrócić na pokład, jednak to okazało się niemożliwe.
Każdy mówił nam, że potraktowaliśmy go bardzo srogo.
Tymczasem każdy nasz argument miał bardzo mocne podstawy.
Schettino ponosił odpowiedzialność za wszystko, co się stało.
Nie ma wątpliwości.
Byliśmy jedyną działającą noclegownią.
Dwoje naszych klientów położyło się już do łóżek.
Jestem Paolo Fanciulli, właściciel Hotelu Bahamas.
Przyjęliśmy tamtej nocy setki rozbitków,
a kapitan Schettino był jednym z ostatnich.
Gdy zobaczyłem tonący statek, popędziłem do hotelu włączyć piec
i przygotować pokoje. Wkrótce zjawił się tłum ludzi.
Wszyscy wciąż mieli pomarańczowe kapoki i nie chcieli ich zdjąć.
Nie było zbyt chłodno, ale wszyscy byliśmy lekko ubrani,
bo zeszliśmy z ogrzewanego statku.
Wszędzie było pełno ludzi.
Cały kościół ludzi w kamizelkach!
W kościele było mnóstwo dzieci w strojach kąpielowych i bosych ludzi.
W końcu nikt nie zabrał niczego ze sobą.
Siedzieli po 30, 40 osób w każdym pokoju, upchnięci jak sardynki.
Nie miałem ich już gdzie pomieścić, a wciąż przychodzili kolejni.
Zajęliśmy hotel, aptekę...
A mieszkańcy Giglio wręczali nam kurtki i inne stroje. Byli wspaniali.
Częstowaliśmy ich, czym tylko mogliśmy.
Całe zapasy rozeszły się w kilka minut.
Wydawaliśmy też koce, ale również się skończyły.
Okryli się zerwanymi zasłonami.
Zakrywali się, czym tylko mogli i zabierali to ze sobą.
Nie mieli tam zbyt wielu koców.
Skończyły się na długo, zanim przyszliśmy.
W gruncie rzeczy czuliśmy, że mieliśmy szczęście,
bo słyszeliśmy, że inni wciąż tkwili na statku,
a jeszcze inni - nawet zginęli.
Pod koniec... przestawało się myśleć o sobie.
On był z jednej strony, ja z drugiej.
Spojrzeliśmy na siebie i uznaliśmy: "Teraz każdy dba o siebie".
Czuliśmy się bezradni. Ogarnął nas przejmujący lęk przed śmiercią.
Dlatego naturalnie pomyśleliśmy...
"Nie ma co oglądać się na innych, bo i tak nie ma wyjścia.
Każdy dba o siebie". To takie bezduszne.
Woda wdzierała się do środka.
Sięgała nam do kolan, do pasa i coraz wyżej.
Było nade mną jakieś 10, 20 cm wolnej przestrzeni, w której trzymałem głowę.
Naszła mnie wtedy myśl: "Wstrzymaj oddech i zobaczymy, co będzie".
Chwyciłem w końcu za balustradę
i zacząłem wspinać się po niej jak po drabince.
Tak dostałem się na górę.
Po jakichś trzech, czterech metrach padało się bez sił.
To ciągnęło się w nieskończoność, aż w końcu...
wyszedłem na pokład.
Zanurkowałem i woda zabrała mnie do restauracji.
Udało mi się za coś chwycić i wspiąć się na górę.
Przynajmniej wydostałem się z wody.
Trzymałem kurczowo za barierkę i wspinałem się krok po kroku.
Znalazłem się na zewnątrz. Mogę wam szczerze powiedzieć...
że każdy dźwięk, który słyszałem i każdy ruch kadłuba...
potęgowały mój strach, że Concordia całkiem zatonie.
Nie brałem więc pod uwagę, że ktoś przyjdzie mnie uratować.
Stale wołałem o pomoc.
W końcu usłyszałem, jak ktoś mówi: "Proszę pana, tu jest wyjście".
Zobaczyłem dwie osoby i popłynąłem w ich kierunku.
Ostatkiem sił wydostałem się z wody i wczołgaliśmy się do szybu.
Gdy spojrzeliśmy w górę, ujrzeliśmy nad sobą niebo.
Nie dało się jednak wspiąć stalowym szybem.
I nagle ktoś u góry do niego zajrzał.
Słyszeliśmy ludzi wzywających pomocy i nadciągającą wodę.
Natychmiast poszukałem liny.
Powoli udało nam się wyciągnąć z tego szybu dziewięć osób.
Byliśmy ledwo żywi. Jako ostatniego wyjąłem chłopaka.
Powiedział, że widział w restauracji zwłoki dziecka i jego rodzica.
Dopiero wtedy wszyscy zaczęliśmy rozmawiać o tej tragedii.
"Kto wie, ilu ich tam jest?".
Czołgałem się tak po poszyciu kadłuba i wkrótce natrafiłem na drabinę.
Zeszliśmy po niej jedno po drugim i na dole weszliśmy na małą łódkę.
Zobaczyłem straż przybrzeżną, a potem światła wyspy.
Nie wierzyłem własnym oczom. Nikt nam nic nie mówił.
Pomogliśmy setkom ludzi wydostać się ze statku
i zejść po drabince, u dołu której straż zabierała ich na wyspę.
Sprowadzenie ich wszystkich na dół było skrajnie trudne.
Raz, że szczeble były mokre i bardzo śliskie.
Dwa, że ludzie mogli tylko schodzić pojedynczo,
bo gdyby ktoś się poślizgnął, spadłby 40, jeśli nie 50 metrów.
Dlatego sprowadzanie ludzi i dbanie o spokój...
zwłaszcza po takich przejściach, nie było łatwe.
Byłem na wyspie około wpół do piątej.
Wpierw zobaczyłem istne morze kapoków.
Leżały na wielkim stosie.
Najbardziej martwiłem się o to, czy Matthias dał sobie radę.
Na każdej twarzy było widać ten sam niewypowiedziany lęk:
że coś się stało i ktoś się nie uratował.
Czułem to samo, więc wszędzie go wypatrywałem.
Zobaczyłem go u stóp mostku.
Byłem taki szczęśliwy, że...
miałem miękkie kolana i naprawdę się rozkleiłem.
Usiedliśmy i zaczekaliśmy, aż dopłyniemy,
i wreszcie zeszliśmy z łodzi straży na ląd.
Chyba nigdy w życiu... mocniej nie płakałem.
Znacznie się to na mnie odbiło.
Gdy zastanawiałem się nad wszystkim, co się stało...
i co mogło się stać...
Tak czy siak bardzo się cieszyłem, że mieliśmy tyle szczęścia.
Stosunkowo - mieliśmy.
Innym nie dopisało.
Wszyscy wyjechali między ósmą i dziewiątą.
Gdy zniknęli, zjawił się kapitan Schettino
i poprosił mnie o zaparzenie kawy z mnóstwem cukru.
Wydawał się bardzo zatroskany.
Jego twarz wyrażała wielkie zmęczenie i smutek.
Jednak nieco mnie zdziwił, bo...
Statek było widać z naszego okna i tarasu.
Powiedział mi, że "skała była nieoznaczona".
Brzmiało to tak, jakby wypierał się winy.
Miałem złe przeczucie, bo mówił jak ktoś...
znajdujący się na skraju załamania nerwowego.
Jednak z drugiej strony słyszało się w tym pewną nonszalancję.
Stanął i oznajmił: "Skała była nieoznaczona".
Tak jakby to ona była wszystkiemu winna.
Na pierwszy rzut oka wyglądał mi na kogoś bardzo zarozumiałego i...
z nosem w chmurach.
Chwilami niemalże było mi go żal, ale...
jego wina była dla mnie tak ewidentna,
że nie wiem, jakim cudem mógł się zasłaniać
wszystkimi tymi wyssanymi z palca hipotezami, które snuł.
Próbował się z tego wykaraskać na wszystkie możliwe sposoby.
Uważam, że Francesco Schettino był obiektem ogromnej medialnej nagonki.
Prezentowano go całemu światu jako
tchórzliwego i niekompetentnego kapitana,
który zatopił swój statek, a następnie porzucił pasażerów i resztę załogi,
nie wywiązując się z obowiązków narzucanych mu przez prawo.
Nie mam pretensji do sędziów, jednak moim zdaniem
oni także zasugerowali się narracją, która od samego początku
była nakręcana przez dziennikarzy z całego świata,
robiących z niego kozła ofiarnego.
...i skazuje go...
na łączną karę 16 lat pozbawienia wolności,
oraz pokrycie kosztów postępowania.
Pamiętam jak dziś, że zarzuty usłyszało w sumie 12, może 13 osób.
Wszystkie prócz Schettina przyznały się bądź poszły na ugodę z sądem.
Gdyby również się na to zdecydował, wyrok byłby trzy razy krótszy.
Nie rozumiem, dlaczego upierał się przy procesie.
Być może łudził się, że jakimś cudem uniknie kary.
Wszak nigdy nie przyznał się do winy.
Do samego końca utrzymywał, że wcale nie porzucił statku.
Wnieśliśmy apelację w sądzie europejskim, powołując się na to,
w jakim stopniu media wpływały na każdy etap procesu.
Prosiliśmy, aby sąd europejski się temu przyjrzał
i zbadał sprawę, gdyż obawialiśmy się,
że rozkręcona w ten sposób kampania medialna
nadawała ton całemu postępowaniu i ukazywała Schettina w złym świetle.
Tragedia istotnie odcisnęła się piętnem na każdym ocalałym.
To cię nie opuszcza.
Nawet dziś zastanawiamy się, czy mogliśmy zrobić coś więcej.
Bo inni wtedy zginęli, prawda?
Na przestrzeni lat zabierałem to wspomnienie w każdy kolejny rejs,
żeby się rozwijać i lepiej rozumieć ludzi.
To najgorsze doświadczenie pomogło mi dojrzeć.
Przypomina mi się, gdy słyszę łopaty śmigłowca
lub tłuczone talerze. To wciąż mnie prześladuje.
Już się nie wzdrygam, ale kojarzę te dźwięki z katastrofą.
Pierwsze półtora roku było szczególnie trudne,
bo miałam też osłabiony układ odpornościowy.
Stale chorowałam i miałam bardzo nadszarpniętą psychikę.
Jednak po takim czasie patrzę już na to inaczej.
Szczególnie żal mi tych dwóch kobiet, które nam zaufały i nie przeżyły.
To naprawdę okropne uczucie. Robiliśmy, co w naszej mocy.
Spędziliśmy z nimi na pokładzie niemal dwie godziny,
poruszając się po statku krok po kroku.
Staraliśmy się podnieść je na duchu.
Czuję, że nie mogliśmy zrobić nic więcej, jednak...
człowiek zawsze będzie czuł, że w jakiś sposób zawiódł.
Straszne tragedie czasem się zdarzają, a ta...
była jedną z nich.
Jednak w każdej sytuacji na ratunek przychodzi opatrzność.
Ona ocaliła wszystkich tych ludzi, łącznie ze mną.
Gdyby wiał wtedy inny wiatr,
statek mógłby oddalić się od wyspy i całkowicie zatonąć.
A wtedy nie liczylibyśmy ofiar, tylko ocalałych.
Linie Costa Cruises odmówiły udziału w programie.
W pisemnym oświadczeniu wyraziły współczucie dla rodzin ofiar.
Nie komentujemy wyroku ogłoszonego przez włoski sąd.
Międzynarodowe Stowarzyszenie Żeglugi Liniowej wdrożyło po wypadku
nowe procedury bezpieczeństwa, wykraczające poza światowe normy.
Oficerowie mogą dziś zakwestionować każdy manewr zaproponowany na mostku.
Pamięci 32 ofiar śmiertelnych katastrofy Costa Concordii.
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Piotr Kacprzak