Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
CANAVARLARI UZAKTA, KENDİ YERLERİNDE TUTMALIYIZ.
BÖYLECE CEVAP VERİP, İNANÇLARIMIZI YERLE BİR EDEREK
BİZİ DEHŞETE DÜŞÜRECEKLERİ SORULAR SORMAYIZ.
En basit şekliyle ifade edersek
"Diyalog kurmaya çalışıyorum." diyebiliriz.
Okyanusa hoparlör koyup bir balinayla konuşacağım
ve karşılık vermesini umacağım.
İşe yararsa
kambur balinayla
karşılıklı diyalog kurduğumuz ilk deney olacak.
MICHELLE KAMBUR BALİNALARLA İLETİŞİM KURMAYI DENERKEN
BAŞKA BİR BİLİM İNSANI DA
BAĞLARININ ZAMAN VE MEKÂN AÇISIDAN
NE KADAR UZAĞA ERİŞTİĞİNİ DEŞİFRE EDİYOR.
ST. ANDREWS ÜNİVERSİTESİ İSKOÇYA
İnsanlar 40, 50 yıldır kambur balinaların şarkılarını inceliyor.
Buna rağmen kimse neden şarkı söylediklerini bilmiyor.
Kuşların şarkıları var.
Başka balinaların da.
Ama kambur balina şarkıları… daha girift.
Bir ritimleri var.
Ölçülü nefes alıyorlar.
Kâfiye ve tekrarlar var.
Saatlerce kalıp içinde kalıp.
Belli bir başı sonu olmaksızın.
Bence kambur balina şarkısı girift bir iletişim şekli…
…ve bu boyutta bir iletişimin bir eşi daha yok.
Kendimizi saymazsak.
Üvey babam klasik müzik piyanistiydi.
CORNELL ÜNİVERSİTESİ ITHACA, NEW YORK
Bana piyano öğretmeye başladığında,
bir nota çalmamı ve gözlerimi kapayıp ses kaybolana dek…
…dinlememi söyledi.
Sesi deneyimleyerek anlamamı istedi.
Karadayken bu çok daha kolay.
Sonra zamanlayıcıyı kuruyorsun.
CORNELL BİYOAKUSTİK MÜHENDİSLİK VE ÜRETİM ATÖLYESİ
Bu sistem bu kutuyla mı iletişim kuruyor?
Balinalara dinleteceğimiz kayıtları üretmeye başlamak için
gerekli temelleri atmak bile on yılımızı aldı.
-Güzel. Çalışıyor -Güzel.
Evet.
-Çalışıyor mu? -Evet. Gayet iyi.
-Harika. Güzel. -Tamam.
-Açık mı? -Açık.
Evet.
Evet, bu. Zorlanacak.
İşte bu. Onlara dinleteceğimiz ses bu.
Dinleteceğimiz ses bu.
O seslerden biri yani.
Evet, ayarını biraz değiştirmeliyiz.
Evet, biraz daha alçak sesle çalabiliriz.
Belki…
Bozulma var. Ayarı değiştirmen gerekebilir.
-Bozulma kayıttan kaynaklanıyor. -Tamam.
Evet. Bozulma kayıttan kaynaklı.
Bu kayıtlar filtreden geçirilmedi, herhangi bir ayar yapılmadı.
Güzel.
-Bir şeyler yanlış. -Evet. Doğru olmayan bir şeyler var.
Balinayı kandırmaya çalışıyorum.
Bu konuda dürüst olmalıyım.
Kambur balinayı suda ses çıkaran
bir balina daha olduğuna ikna etmeyi deniyorum.
Bazı konularda beyin fırtınası yaparken tesadüfen bir şey bulmuş olabiliriz.
CORNELL BİYOAKUSTİK LABORATUVARI
Geçmişteki benzer deneylerde yanlışlıkla bir sürü korkunç ses üretildi.
Çalışma şekli şöyle. Yarısı gerçek şarkı.
Son kayıt hazırladıklarında
kambur balina helyum almış gibi sesler ortaya çıktı.
Bu da elden geçirilmiş hâli.
Ve neden cevap gelmediğini merak ettiler.
-Her şeyden arındırıyorsun. -Evet, gürültüler gidiyor.
Burada ses dalgasını görüyorsun.
Girdiler mavi renkte, kırmızı da şimdi dinlediğimiz.
-Şimdi dinlediğimiz kırmızı. -Evet.
Ve sadece sinyalle mi çalışıyorsunuz?
Yani spektrogramla sorununuz yok.
Tüm tık sesleri falan atılır.
Harika bir fikir.
Tek sorun çoğu kambur balina şarkısının tonal olmaması.
Bunlar genlik modülasyonlu şarkılar.
Ve kısalar. Yani birçoğu…
…ahenkli veya tonal değil.
İnanılmaz.
Çok iyi taklit ediyorsun.
Yine de bence mesele netlikte bitecek.
-Bence denemeliyiz. -Evet.
Dünyanın dört bir yanındaki balinaları aynı anda dinleseydiniz
seslerin çoğunu şarkılar oluştururdu.
Bazen düzeni değişen diziler hâlinde belirirler.
Bazen de teker teker.
DAMLA
Ama kısadırlar.
SWOP
Ve haklarında çok az şey biliyoruz.
HOMURTU
Ama kambur balina sesleri arasında…
ÇADIR
…bence bir tanesi hepsinden önemli.
"Whup."
Bize göre bu, herkesin çıkardığı bir ses.
Sonsuz sayıda ses üretme potansiyeline sahip bir hayvan bu.
Neden bu ses eşsiz?
Neden bu ses özel?
Bunu öğrenmenin en iyi yolu
onu bir balinaya dinletip ne tepki verdiğini görmek.
Sormaya hazırlandığım soru bu.
25 yaşında bu fikri ortaya attığımdan beri uğrunda savaştığım soru bu.
Doktorama başladığımda ele aldığım soru bu.
Bilimsel açıdan kusursuz olmasını sağlamalıyım.
Kambur balinaların dünyayı nasıl algıladığını
ve ses aracılığıyla birbirlerini nasıl algıladıklarını
çözme sürecimizin ilk adımları bunlar.
MICHELLE, KAMBUR BALİNALARIN WHUP SESİNİ
BİRBİRLERİYLE İLETİŞİM KURMAKTA KULLANIP KULLANMADIKLARINI
TEST ETMEK İÇİN ALASKA'YA GİDECEK.
Annem okyanusa bayılırdı.
Hep okyanus bilimci olmak istemişti
ama gemilerde kadına izin yoktu.
O da coğrafyacı oldu.
Okyanus sevgisini hiç kaybetmedi ve onu kesinlikle…
…bana geçirdi.
DENİZ MEMELİLERİ ARAŞTIRMA BİRİMİ
Kesinlikle. Bu çok önemli.
Yapabileceğinizin en iyisi, tuhaf olanı, sıradan olmayanı fark etmektir.
Çünkü bireysel düzeydeki ayrımları fark ederseniz
bunlar hemen dikkatinizi çekecektir.
Not alın.
Bilim insanları, şarkıların sadece çiftleşmede kullanıldığını sanırdı.
İyi bir kalıbımız var.
Bir keman, bir havlama
ve şunun whup olacağından eminim.
Yani bunlar üç mükemmel örnek.
Ama Güney Pasifik'ten gelen on yıllık kayıtları dinlerken
aralarında yüzlerce kilometre olan gruplarda
aynı şarkıların ortaya çıktığını gördüm.
Ama yapıyı görmemiz önemli.
Önce büyük bir cıyaklama, sonra düşük frekanslı bir ses var.
Sonra büyük bir cıyaklama, sonra düşük frekanslı ses.
Bunu yapısal açıdan düşünürseniz…
Şarkının çiftleşmeden çok daha fazlası olduğunu anladım.
Şarkıya ufak değişiklikler getiriliyor.
Onu söyleyenlerin hepsi bu değişiklikleri öğreniyor ve şarkı evrim geçiriyor.
İlerliyor.
Sonra bu şarkılar, uzaklardaki gruplara aktarılıyor.
Bu tekrarlandıkça
binlerce balinanın birlikte çıkardığı sese dönüşüyor.
Bu, kültürel bir fenomen.
Avustralya'dan başlıyor,
önce 1.300 kilometre uzaktaki Yeni Kaledonya'ya yayılıyor.
Hepsi birkaç ayda şarkıyı öğreniyor.
Hayvanların bu uzun ve karmaşık şarkıyı
bu kadar hızlı öğrenmesi çok saçma.
Şarkılar her seferinde batıdan doğuya gidiyor,
okyanus dolusu balinayı kültür çatısında birleştiriyor.
Güney Pasifik'te şarkı paylaşımı
yapılan yerlerin haritasını tamamlamaya çalışıyorum.
Sınırlarını bulmak için.
Kambur balina kültürünün nerede bittiğini bulmak için.
ELLEN ORADAKİ BALİNALAR DA
İZİNİ SÜRDÜĞÜ ŞARKILARI SÖYLÜYOR MU GÖRMEK İÇİN
FRANSIZ POLİNEZYASI'NA GİTMEYE HAZIRLANIYOR.
MATT LILLEY ELLEN'IN KOCASI
-Yeterli mi? Kesinlikle hayır. -Bence yeter. Doldur.
Haydi Zin. Ne bu?
Yukarı.
Ne dersin Zin?
Her şey yolunda mı?
Sevdiklerinizden uzakta
olduğunuz için saha çalışmaları hep zordur.
Şey sandım…
Matt'in de benimle gelmesini sağladığım zamanlar oldu.
Gemide deniz tuttuğunu keşfettik.
Yani… pek yürümedi.
Ocağı kapamalısın.
-Biliyorum! -Dumanı görüyor musun?
Şeyi açtın mı… Evet.
Birinci adım, Ellen hep duman alarmını çalıştırır.
-İyi misin? -Evet.
Teşekkürler dostum.
Nereden başlayacağımı bilmiyorum. Tamam.
-İşleri dağıt Ellen. -Pardon?
İşleri dağıt. Bazılarını bana pasla.
Tamam.
Kuruyan giysileri ipten alır mısın?
Evet, bunu yapabilirim.
İletişimimizin en aza ineceği bir dönem geliyor
ve bu, tatsız.
Çok zor.
Bence senin için benim için olduğundan daha zor
çünkü benim çevremde sürekli birileri var. Ekibim var.
Ayrıca yapacak işlerin var, değil mi?
Sahada dinlenmeye vakit yoktur.
Bir şeyle gerçekten ilgileniyorsanız, bir konuda tutkuluysanız
doğal olarak onu yapmak istersiniz.
Sahada olmaya bayılıyorum.
Beni çok mutlu ediyor. Bunu çok seviyorum.
Bunu yapmayı bırakmak istemezdim
ama uzaklara gitmek çok zor.
En iyisi bunu düşünmemek sanırım.
Tamam.
Buraya gel.
İşte böyle.
HOBART KÖRFEZİ ALASKA
SAHA ÇALIŞMASININ İLK İKİ HAFTASINDA
MICHELLE'E BAŞKA BİR ARAŞTIRMACI VE BİR ÖĞRENCİ
EŞLİK EDECEK.
Dört hidrofon. Tamam. Kumanda. Tamam.
Ağzı kapanan dört su geçirmez çanta ve GPS birimleri. Tamam.
İz sürücü, tamam. Tekne GPS'lerinin olduğu küçük, siyah su geçirmez çanta, tamam.
iPad, tamam. Yeşil havlu, sırt çantasında.
Goal Zero batarya ve şarj kabloları
ve Goal Zero güneş paneli de sırt çantasında.
-Siyah Pelican. -Tamam.
Kameralı… Sabah kontrol ettim.
Fotoğraf makinesi, dürbünler, dokuz voltluk yedek kamera pili,
AA piller, hepsi tamam.
Harika. Büyük, sarı su geçirmez çanta, yağmurluklar, öğle yemekleri.
MAGGIE KNIGHT ÖĞRENCİ ARAŞTIRMA ASİSTANI
Tamam, tamam, tamam.
Tamam. Kaydın yayınlanacağı hoparlör. Dört can yeleği.
DR. LEANNA MATTHEWS DENİZ EKOLOJİSTİ
-İki telsiz. -Tamam.
-Şahsi su geçirmez çantalar, su şişeleri. -Su.
Su şişelerimi doldurdum.
Güneş kremi.
Güneş kremi. Listeye yazmıştım.
Çantada. Yüzümüze sürmeliyiz.
İlk tetkiki güneyde yapıp kuzeye doğru çıkacağız.
Tamam.
Böyle güzel bir yerde olduğunuzda balinaların bizi…
…alabora edebileceğini unutmak kolay.
Ve su bizi öldürebilecek kadar soğuk.
Orada bir tane var.
Kesin.
Önceki yıllarda haftalarca balina görmediğim oldu.
Bu yıl en az 30 balinayı tetkik etmek için sadece bir ayımız var.
Tamam, hidrofonlar, saat 10.28, 11 Ağustos.
Ben Dr. Leanna Matthews, yanımda Dr. Michelle Fournet var.
Üç kere el çırpacağım.
Her kayıt bir saatlik.
Aşağıda, hoparlörlerimiz whup'u çalarken hidrofonlarla akustik olarak
tek bir balinanın izini süreceğiz.
Çalmaya başlıyorum.
Ve yukarıda, tek bir balinanın yaptığı her şeyi not alacağız.
Buna odak takibi denir.
Yüzeyde gördüğümüz davranışlarla su altındaki kayıtları eşleştirerek
balinanın kayıtlarımıza verdiği tepkinin tam bir profilini oluşturacağım.
-Yüzeyden başlayacağız. -Evet.
Birden yanımızda belirecekmiş gibi geliyor.
Evet.
Tetkike başla.
İlk olarak yüzey. Güneybatı, 76,2.
Püskürtü.
Boş ver. Sil. Bizim balina değil.
-Bizim balina değil. -Evet.
Püskürtü. Batıda.
50,1.
Püskürtü. Kuzeybatı.
Dalış. 36,3.
135 metre.
-O, bizim balinamız. -Evet. O, bizimki.
Tamam. Dorsal yüzgecinde ufak bir beyazlık var.
-Değil mi? -Evet.
Evet. Kuyruk lobları bana kendimi iyi hissettirdi.
Çünkü diğerinin kuyruk lobları siyahtı.
Onu fark ettim ve "Aman Tanrım." dedim.
-Ama hayır, bu bizim balinamız. -Ve o doğru kuyruktu.
-Doğru kuyruktu. -Evet.
Benekleri olan siyah loblar. Üstte de midyeler.
-Evet. -Evet.
Tamam. Tetkikimizin sonuna geldik.
İLK KAYIT BİTTİ
-Temas. -Temas.
Temas.
Kaşar peynirliyi almamın sakıncası var mı?
Hiç durma.
Bizi oraya götürmediğim için hayal kırıklığına uğradınız mı?
-Hayır. -Tamam.
Kasten.
Orada çok fazla balina var.
Bence oraya gitmemeliyiz.
Çok karışabilir.
İKİNCİ KAYIT
-O, bizim balinamız değil. -Doğru.
O bizimki değil.
-Şu ikisi bizimki değil. -Doğru.
Ya şurada su sıçratan?
-Evet. -O bizim balinamız.
Yüzey. Önce yüzey, 185,2.
180 metre.
Bizimki olduğundan oldukça eminim.
Dürbünle görmeye çalışacağım.
Püskürtme.
Güney, 178,5.
-365. Bize yakın olan mı? -Evet.
-O bizimki değil. -O bizim balinamız değil.
Son yüzeye çıkışı sil.
Bu araştırmanın başarısız olma ihtimali yüksek.
Buranın lojistiği çok karmaşık.
Birden fazla balina olduğunda sadece birinin izini sürmek çok zor.
MO'OREA FRANSIZ POLİNEZYASI
Bu birikime katkıda bulunabileceğim fikri.
Küçük bir parça ekleyerek bulmacanın çözülmesine yardım edebilmek.
En zorlu saha çalışması döneminde veya en berbat günde bile
her sabah yataktan çıkmamı sağlıyor.
Ben işine odaklı bir bilim insanıyım…
gezegenimizi, yok olmadan önce
gezegenimizdeki hayvanları
anlamaya çalışıyorum.
Daha önce hidrofonla ilgili bir talimat verilmedi, öyle mi?
-Verilmedi, evet. -Tamam, güzel.
Genel olarak, bu parça ıslanmamalı. Bu parça su altına gitmeli.
ALEX SOUTH DOKTORA ÖĞRENCİSİ, HAYVAN MÜZİKOLOJİSİ
Dayanıklılık modunda aktif olmaları zaman alır.
Evet, tamam.
Buradan duyabiliyorum.
Evet, kesinlikle iyi gidiyor.
Ana fikir şu, bir bant alıyorsun,
sıkıca ama aşırı sıkmadan bağlıyorsun.
-Tamam. -Kabloyu boğmak istemezsin.
Tamam.
Bunun amacı su frekansının uğultusunu azaltmak mı?
-Onu mu diyordun? -Evet. O…
-…düşük frekanslı titreşimleri azaltır. -Evet.
Yani evet, bunu patronum patronundan öğrenmiş,
o bana gösterdi, ben de laboratuvarımıza gösteriyorum.
Yani bu…
Avustralyalı yöntemi diyelim.
-Evet. Mükemmel. -Tamam.
Şimdi tek gereken balinalar.
RICHMOND FRANK TEKNE KAPTANI
Evet, ben de seni gördüğüme sevindim.
-Seninle açılabildiğimize sevindim. -Uzun zaman oldu.
Biliyorum. Yüzyıllar oldu. Evet, yani…
Sadece birkaç haftam var
ve farklı balinaların yüksek kaliteli kayıtlarını yapmalıyım,
böylece hangi şarkının söylendiğini bileceğim.
Pardon. Ne diyorsun?
Belki orayı deneyebiliriz. Ses için… daha iyi.
-Evet. Kulağa… -Sonra da şeye gideriz…
Evet. En iyi fikir bu.
-İndirelim mi? -Evet, inmeye hazır.
-Aç. Evet, mükemmel. -İşte.
-Evet. Dinlemeye başlıyoruz. -Tamam.
95 seviyesinde dinliyorum.
Duyma yetimin sınırında bir tane olabilir.
Mümkün, evet.
Akustik bir saklambaç oyunu bu.
Tümünü… Evet, tüm kabloyu çıkaralım.
Çünkü dikey oturmuyor
ve olabildiğince derine inmemizi tercih ederim.
Yüzeyin altında, bir şarkı
onlarca kilometre boyunca diğer balinalar tarafından duyulabilir.
Ama hidrofonum iki kilometrenin ötesini düzgün kaydetmekte zorlanıyor.
Tamam. Şimdi durduracağım. 12001.
-Bu taraftan geliyor. -Evet.
Balinalar resifin dışında
şarkı söylüyor ama açık deniz çok derin olabilir
ve dikkatli olmazsanız tekneyi batırabilir.
Şurayı deneyelim.
Su bir pencere ama aynı zamanda bir duvar da.
Şarkının sürdüğünü doğrulayabiliriz
ama zayıf ile çok zayıf arası.
Demek ki balina uzakta. Ne yazık ki oraya gidemeyiz.
30 KAYITTAN BEŞİ BİTTİ 24 GÜN KALDI
Alaska'da on yıl geçirdim ama hiç bu kadar fazla balina görmedim.
Bence bir tarama yapmazsak kayıtlara…
…haksızlık olur.
Bu hayvanın odak takibini yapıyoruz
ve bu hayvana kaydı dinletiyoruz
ama kaydı duyan tek hayvan o değil.
Yani hayvanın yapacağı şey değişecek.
Çünkü sadece sizin ve benim diyalog kurmamız
veya sizin ve benim bir grup insanla diyalog kurmamız
ne kadar katkıda bulunacağımızı değiştirir.
-Evet! -Ve ne kadar dikkat ettiğimizi.
Bence vazgeçmekte zorlanıyoruz.
Tabii. Bu odak takiplerini tasarlamaya haftalar harcadık.
-Uzun zaman. -Aylarımı, yıllarımı verdim.
-Ama oraya gidip yapınca… -Değişiyor.
…ve tüm o diğer şeyleri gördüğünde…
Tasarlamaya ne kadar zaman harcadığım mühim değil.
Doğada gördüğümüz bir şeyden
abartmadan, umut etmeden emin olmanın
en zarif yolu nedir?
Bu soru bağlamında…
Kayda verilen tepkiyi yakalamanın en basit yolu taramaymış gibi geliyor.
Büyük bir değişiklik.
Çok büyük.
-Bence biz… -Hey, Maggie.
Protokolde bazı değişiklikler yapıyoruz.
-Taramalar olacak. -Sadece taramalar mı?
-Evet. -Sadece taramalar?
Sadece taramalar.
Tek bir balinamın olacağını sandım,
dolayısıyla bir balinanın yaptıklarına bakmak mantıklıydı.
Ama bir sürü balinam var. Bu tam bir sürpriz oldu.
Her balinanın çıkardığı whup sayısının
whup sesi ürettiğimde
artıp artmadığını öğrenmeliyim.
Bunu yapmanın en iyi yolu da tarama yapmaya başlamak.
Çevremde gördüğüm tüm balinaları işaretliyorum.
Ben whup sesi çıkardığımda balinaların çıkardığı whup sayısı
genel olarak artıyorsa…
…bu, whup'u iletişim kurmada kullandıklarına dair güçlü bir delil olur.
BİRDEN FAZLA BALİNAYA DİNLETİLEN İLK KAYIT
Çalmaya başlıyorum.
Tamam.
Araya mesafe koymak için o yöne gideceğiz.
Sonra geri geleceğiz. Yavaş, yavaş gideceğiz.
-Kaydın 30 saniyesi geçti. -Teşekkürler. 30 saniye.
Dört balinalık grup. 131, 450 metre.
İki balinalık grup, 154, 900 metre.
145. İki balinalık grup.
-Biraz yavaşlayabilir misin? -Çok az.
Mesafe, 180 metre.
Azimutu tekrarla lütfen.
142.
İki balinalık grup…
230 metre.
185. Bir balinalık grup.
-Lütfen tekrarla. Pardon. -185. 185. Bir balinalık grup. 230 metre.
180 metre. Bir balinalık grup. 256.
Bende 900 metrede, dört balinalık grup var.
-Azimut neydi? -Bilmiyorum.
Pekâlâ. Durup baştan başlayalım.
Çok, çok hızlı ve buna adam gibi bakacak vaktim olmadı.
Biliyorum ve bu…
Hepsini silip baştan başlayalım.
Zor olsa da daha kolaydı.
Hepsinin içinde tek bir hayvanı takip etmekten mi?
Evet. Şunlara bakın. Şuna bakın.
Pekâlâ. Tetkike başla.
Tamam. Üç balinalık grup. 159.
Bizi görmek istiyorum.
-Kaydı çalmaya ne zaman başladık? -11.32.
-Doğru. -Sanırım bu biziz. Sessiz.
Ama çok iyi uyuyor.
İyi uyuyor. Evet. Kulağa çok gerçekçi geliyor.
Evet.
-O biz değiliz. -Hayır, değiliz.
-Hayır, biz buradayız. Bu biziz. -Evet.
Bence whup onlar için bir tür merhaba.
Muhtemelen, "Merhaba, ben…"
Bu da şu soruyu doğuruyor…
…her balinanın kendi whup'u varsa…
…onu birbirlerini tanımada kullanabilirler mi?
Bu sesi o yüzden çalıyorum.
Konuşmaya başlamadan önce…
…kendinizi tanıtmanın faydası vardır.
Peki burada başka ne bulduk?
Biz whup'a başlamadan önce whup diyorlar mıydı görmek istedik, değil mi?
-O biziz. -Biz… O biziz.
Biz whup'a başlamadan önce pek whup sesi yok.
Cevap vermekte ısrarcılar.
Tesadüf de olabilir tabii.
İşte yine başlıyorlar.
-Leanna. -Ne haber?
-Buraya gel. -Tamam.
-Maggie. İttirecek biri lazım. -Tanrım.
-Galiba yere değiyoruz.
Gıcırdıyor.
Yardım etmeyeceğim. Buna karışmayacağım.
Bir şey ters giderse dava edilmeyeceğim.
Yerde miyiz? Sanırım yere çarptık.
Burada durup sizi yargılayacağım.
Sallanamaz mıyız yani?
O tarafa gidersek yere daha az değer, değil mi?
-Hazır mısın? -Aman Tanrım. Gözlerim doldu.
Aman Tanrım. Altıma yapacağım.
Evet. Maggie.
-Dikkatli ol. -Bu kötü bir fikir.
-Ayakların yukarıya yetişir mi? -Muhtemelen.
İddiaya varım, sopayı daha yukarıda tutarsan… Evet.
Evet, zıplaman gerekecek.
Atla ve üstüne bin. Tanrım.
Tanrım. Ağaca çarpmasına izin verme.
Burada olmanın sevdiğim yanlarını alıp
evime uyguluyorum.
Ne gibi?
Mesela internetim yok.
Evet. Evinde internet yok mu?
-Evet, evimde internet yok. -Evet.
Evim çok sessizdir.
Gürültüden uzaktayım,
o yüzden dışarı çıktığımda kulağıma biraz şey geliyor…
Evet.
Sabah uyandığımda çadırda uyanmış gibi hissediyorum.
Evet. Buradan sonra eve alışmak çok daha zor.
Gerçekliğe ve gerçek dünyaya yeniden ayak uydurmak
günler alıyor ve bu…
Mesele de bu, bana gerçeklik oymuş gibi gelmiyor,
sanki gerçek olan burası.
Gerçek dünya bu.
Evet ama burası sürekli içinde yaşadığımız gerçek dünya değil.
-Evet. -Yani bundan önceki
gündelik hayatımıza dönmemiz gerek.
Kolay değil.
Yaptığımız bazı şeyler doğuştan gelmiyor.
Sonradan öğreniyoruz.
Bize kime bağlı olduğumuzu söylüyorlar.
Ve nereye ait olduğumuzu.
Bugün çalıştık. Bugün iyi bir ekiptik.
Evet.
Birbirimize iyi baktık.
Çok güldük.
Bugün çok güldük.
Saçını kesmeme ihtiyacın yok mu?
Bunlara "kültür" diyoruz.
En eski kültürler insanlara ait değildir.
Okyanustandır.
Kuşaklar boyunca araştırmacılar balinaları bir arada görmediğimizde
yalnız olduklarına inandı.
Ama milyonlarca yıldır yalnız değiller.
40 milyon yıl önce, beyinleri gelişip karmaşıklaştı.
Biz dik yürümeye başlamadan önce.
Biz ateşi keşfetmeden önce.
Bilinçleri gelişti çünkü sosyalleştiler.
Benlik ve toplumla ilgili bölümler
diğer beyinlerdekinden çok daha fazla gelişti.
İnsan beyni de dâhil.
Görme ve işitme duyuları birleşti.
Balinaların birbirini seslerle görebilmesini sağladı.
Balinalar karanlıkta bağ kurabilecek şekilde evrildi.
-Bir kuyruk. -Nerede… Solda kuyruk!
Bir tane şurada, bir tane de orada.
Tamam. 13.50'da kayıt.
Tamam, bir şarkıcımız var.
İnlemeler gerçekten…
Tüm detayları duyuluyor. Harika.
Tam istediğimiz gibi. İşte bu. Aradığımız bu!
İşte bu. Kabloyu bir saat tutacağız.
Biz… Tam bir altın madeni.
-Bu sezonun balinası bu. -Evet.
Kaydettiğimiz şarkı izini sürdüğüm şarkıdan farklı.
Daha önce duymadığım yeni bir şarkı.
Güney Pasifik'te şarkı kaydettiğim 20 yılda
ilk defa buna şahit oluyorum.
Ama bence anormal bir durum değil.
Şarkının karmaşık bir yapısı ve tamamen oturmuş temaları var.
Belki harita, Fransız Polinezyası'nda bitmiyordur.
30 KAYITTAN 13'Ü ÇOK SAYIDA BALİNAYA DİNLETİLDİ
20 GÜN KALDI
Haftaya Leanna ve Maggie beni bırakıp günlük işlerine geri dönecek.
Ama sanırım sonunda anlamaya başladık.
Bir balinadan bir düzine balinayı izlemeye geçtiğimizden beri
işin en zor yanı mesafeleri göz kararı hesaplamak.
O yüzden her sabah antrenman yapıyoruz.
-Tamam, ben tahmin edeyim. -Tamam.
-Ben… -Tamam, önce sen.
Bence 110 metre.
-Bence 135. -135 olabilir.
155.
Benim tahminim 140 ile 180 arasıydı.
Gerçekten mi? Benimki 80-135'ti.
-Pekâlâ, tamam. -Tutturamadım.
-140-180 arası. -Bence de.
Tamam, şeyden… Tanrım, kıpırdama.
120 metre.
-Biraz altında. -Evet.
Tahminlerimiz biraz yüksek.
-Hazır mısın? -Evet.
-Bence 70. -70.
-90'dan yakın. -65.
-Tamam. Daha iyiyim. -Biz… Evet.
-Bugün hava sıcak. -Hiç rahat değilim.
Görünüşün de tam şey gibi,
-"saha çalışmasına giden Fransız kızı." -Gerçekten mi?
Ufak bir topuz ve simsiyah giysiler.
O, sırtımdaki ter lekeleri görünmesin diye.
Saçım da şapkanın altına sığsın diye.
İşlevsel moda.
-İşlevsel moda. -Evet.
Altı gündür aynı gömlekleyim.
Muhteşemler. Öyle çok balina var ki.
Orada, orada, orada ve orada, orada ve…
Cidden mi?
Leanna. Arkadan yakıt sızıyor.
-Tamam, eve dönelim. -Evet.
Çalıştı.
Evet, evet.
Nereden sızdığını bilmiyorum.
Bunu çözmeliyim.
Yakıtı koyarken sorunsuz doluyor
ama bir şey oluyor. Sanırım…
Şimdi varsayımda bulunmayacağım ama üzerinde çalışıyorum.
Tamam.
Önümüzdeki birkaç saat boyunca
başka şeye ayıracak enerjim olmayacağını
ve sorun çözülene dek sorun çözme modunda kalacağımı bilin.
-Anlaşıldı. -Tamam.
LEANNA VE MAGGIE'NİN KALAN GÜNLERİNDE
BOZULAN MOTOR YÜZÜNDEN EKİBİN BİR DAHA
BALİNALARA KAYIT DİNLETME ŞANSI OLMADI.
İKİNCİ HAFTA
Evet, 20 dakikaya yaklaşıyoruz.
Püskürtme.
Hareket ediyor.
Evet ve tekrar.
Püskürtme.
-Nerede? Püskürtme? -Püskürtme mi?
Evet. Evet.
Dinlemeye başlıyoruz.
Şarkıcı değil.
Şarkıcı değil. Biliyorum, biliyorum.
Hemen orada ama… Biliyorum.
-Samanlıkta iğne aramak gibi. -Evet.
Ve biz sadece…
Ya orada olacak ve şarkı söyleyecekler ya da olmayacaklar.
DR. MICHAEL POOLE DENİZ EKOLOJİSTİ
4.00, 4.30'da Marina de Vaiare'de diyor.
-Yarın mı? -Evet.
Yapalım. Ben varım. Harika.
Dört, iki…
Hiç iyi şarkı kaydetmedik dedim
ama dışarıda olmamız iyiydi. Antrenman oldu.
Burası da olayın gerçekleştiği uç. Hidrofon.
Evet. Bu, hidrofon. Kabloyu bağladığımızda
hidrofon yukarıda kuyruk aşağıda olacak şekilde koyuyoruz.
Yani aşağıda ağırlık var ve yukarıda da şamandıra veya… Evet.
Evet. Resife indiriyoruz. Etrafta bir sürü balık var.
-Bir sürü vıraklama kaydettik. -Tamam.
Onlardan bolca duyacaksın ve…
-Tabanca karidesi var ama… -Evet.
Yakında bir şarkıcı olduğunda diğer sesleri bastırıyor.
Burada farklı bir şey
yaşanıyor mu tespit etmek için elimden geleni yapıyorum.
Tamam.
Evet.
Bugün 10 Eylül.
Mo'orea resifi açıklarındayız.
Eğer bulunursa bu ses kaydı St. Andrews Üniversitesinden
Dr. Ellen Garland'a ait.
Bir şarkıcının yakınlarda yüzeceği umuduyla
hidrofonları deniz tabanına yerleştiriyoruz.
Pekâlâ. İndiriyorum. Evet. Tamam.
Biz, iletişimimize "dil" diyoruz.
Bize kalırsa balinaların yaptığı şey farklı.
Su altında sesin ufku aşması yarım saati bulabilir.
Veya saniyeler içinde, birkaç metrede kaybolabilir.
Sürekli farklı yerlerden…
…ve farklı zamanlardan sesler gelir.
Ve her nasılsa kambur balinalar, geçmişin ve şimdiki zamanın
aynı anda hedefe ulaştığı bu akustik dünyanın şifresini çözebiliyor.
Sadece kulaklarınızı kullanarak her yıldızın zamandaki yerini…
…bilmek gibi.
YENİ MOTORU BEKLERKEN
ARKADAŞI VE MESLEKTAŞI, SEZONU BİTİRMESİNE
YARDIM ETMEK İÇİN MICHELLE'E KATILIYOR.
NATALIE MASTICK JENSEN DOKTORA ÖĞRENCİSİ, DENİZ EKOLOJİSİ
-Kaç balinayı işaretledim? -Toplam altı.
Toplam altı. Balinalar, balinalar…
İki balinalık grup, üç balinalık grup, şurada da tek. Doğru mu?
Evet.
-Bu hep olur. -Evet.
Tamam.
-Tamam. -Üç dakikalık molamın vakti mi?
Evet.
Balina göründü!
-Moladayız. -Vay. Evet ama izleyebiliriz.
Atıştırma vakti. Abur cuburları getir.
-Al, peynirli börek. -Mükemmel. Teşekkürler.
Evet.
Peki yeni bir tetkik için ne kadar uzağa gideceğiz?
-Bir saat veya altı kilometre. -Altı kilometre.
Mükemmel.
Bir günde kaç tetkik yapmayı deneyeceğiz?
-Dört. -Dört.
Eve döndüğümüzde ne kadar aç olacağız?
-Çok. -Çok aç.
Bu dosyada bir sürü şey oluyor.
Şaşırmadım. Etrafta bir sürü balina var.
Yarım bir beslenme çağrısı var.
Bunun adı kemer, sonra da bir damla var.
Whup, beslenme çağrısı, damla.
Damla, damla, damla.
Beslenme çağrısı, damla, damla, damla.
Bunlardan kaçını adlandırdın?
Hepsine ad verdim.
O sese ne dediğimizi biliyor musun?
Fil.
Hayır ama yakın. O sesi çıkaran başka bir hayvan düşün. Soyu tükenmiş olabilir.
-Mamut. -Daha yakın.
Tüylü mamut.
Hayır, adı brontozor.
Soyu tükenmiş "olabilir" mi?
Soyunun tükendiği kesin.
Beni kandırdın.
Gerçekten de brontozorları hatırlatıyorlar.
-Brontosauri. -Haklısın.
-Brontozora benziyordu. -Evet, öyle.
Yeni motorun gelmesine üç gün kaldı.
"Whup iletişim çağrısı mı?" sorusuna cevap arıyoruz.
Ve vaktimiz tükeniyor.
Bir kayıt yaratıyoruz.
Böylece en azından dünyaya ve gelecek kuşaklara
eskiden burada güzel bir şeyin
olduğunu gösterebileceğiz.
Bu soruları cevaplamak için toplumdan kopmam
ve hayvanların hüküm sürdüğü bir dünyada yaşamam gerekti.
Bir fedakârlıkmış gibi gelmiyor.
Rahatlama gibi geliyor.
Eve farklı biri olarak döneceğimi biliyorum.
O kişi daha önceki rolüme uyacak mı…
…bunu bilmiyorum.
Bir aylığına Antarktika'ya gittim
ve artık uyum sağlayamadığım
bir partnerle köpeğin olduğu bir eve döndüm.
Ve onlardan ayrılmam gerekti.
Bunun tekrarlanmasından korkuyorum.
-Anlıyor musun? -Evet.
Bıraktığım role uymamaktan korkuyorum.
Onu sadece
fiziksel olarak değil, zihnen de bırakıyorsun.
Yedi yıldır saha çalışmasına geliyorsun.
Eve dönmenin bir yolunu buldun mu?
Hayır.
Bunun yerine…
…tam tersini yapıyorum. Evin kıymet verdiğim yanlarını,
mesela seni, yanıma alıp buraya getiriyorum.
Böylesi daha mantıklı.
Çünkü burası insan olmak için daha güvenli bir yer.
ÜÇÜNCÜ HAFTA
Sezon sonunda bu kadar az balina olduğunu hiç görmemiştim.
Sadece bir temiz kayıt yapabildik.
Tamam. Hidrofon iniyor.
-Sorunsuz iniyor. -Mükemmel.
Veri toplayacağım
çünkü burada gerekenden uzun kalmak istemiyorum.
Saati söyler misin? Dinlemeye başlıyorum.
8.29.
-Tamam, kayıtta. -Güzel.
Çok sinir bozucu.
Çok fazla su gürültüsü var. Bir sürü de sıçrama.
Sanırım 25'te bırakmamız gerekebilir. Bu biraz şey olmaya başladı…
Zorlaşmaya başladı.
Her şeyden yoruldum.
Zor olduğundan, engellerden bahsetmek,
bazen zayıflık göstergesi olabilir.
Bu alanda çalışan bir kadın olarak zayıflık göstermek istemezsiniz.
Bu yıl sadece iki hafta sahaya gideceğime söz vermiştim.
Matt'i özlüyorum.
Birbirimizin yüzünü göreli bir ömür geçmiş gibi geliyor.
30 KAYITTAN 19'U BİTTİ 6 GÜN KALDI
27 Ağustos Salı.
Ben Dr. Michelle Fournet,
yanımda doktor olmasına az kalan Natalie Mastick var.
Tamam. Peki.
O… diğerlerine daha mı yakın?
Bir sürü balina. Bir sürü balina var.
-Tamam. -En sevdiğim sorun.
İyi bir sorun. Onlara bak.
Bak!
Mükemmel.
Tamam. Mavi, çıpaya bağlandı.
Mavi şimdi suda.
Mavi, suda.
iPad'in sesini sonuna kadar açtın mı?
-Evet. -Açık mı?
-Tekrar çal. Çalıyor mu? -Çalıyor.
-Suya koymadık. -Kahretsin.
-Tamam, durdur. -Oh, olamaz.
Tamam. Hazır mısın?
Bilmiyorum. Çok stres vericiydi.
-Evet, hazırım. -Tamam. Haydi.
Bir. İki. Üç, dört, beş.
Altı, yedi, sekiz, dokuz, on, 11.
Hazır? Başla.
İki balinalık bir grup var.
Üç tekli. Dört balinalık grup. Ve iki.
Tam burada. Bence burada bir tane var.
26 numaralı tetkik.
Süre doldu.
Üç balinalık grup. 145,6.
İki balinalık grup. 356,1.
Tekli grup.
129,6.
200 ila 500 arası.
İlk defa yaşımı hissediyorum.
Ve bebek istiyorum.
Sen sahadayken bebeğine ne olacak?
Onu da getireceksin.
Zor bir soru.
Ne tür bir saha çalışması yaptığıma bağlı.
Saha çalışması yaparken ne tür bir eşim olduğuna bağlı.
Sahada bana katılabilecek bir eşim varsa evet.
Bana destek olan bir grubum varsa.
Çok ciddiyim.
-Sahaya bir ay gideriz. -Evet.
Biri çocuklarla yaban mersini toplar,
krep yapar, çamaşır yıkar,
o günkü yemekleri pişirir ve kahvaltı için bulaşıkları yıkar.
Derken biz tetkiklerimizden döneriz
ve ertesi gün çocuklarla kalma sırası bende olur.
Birini buraya koyarsın, iki elinle tutarsın,
düşerse düşer, onu tekrar alırsın.
Evet.
Sonra tekrar yer değiştiririz, evde kalma sırası sende olur.
-Evet. Kulağa harika geliyor. -Evet.
Ne kadar yorulacağını düşünüyor musun?
Sadece bir ay.
Teknede dokuz saat çalışacağın, eve geleceğin,
uykunu hiç alamayacağın bir ay.
Sanırım bizim alanımızda bunun pek örneği yok.
Örneğe gerek yok.
Tamam. Tamam.
Tamam.
-Bu yöne dedi. -Şarkıcı var mıymış?
-Evet? -Şarkı söylüyormuş.
-O gittiğinde… -Tamam. Evet.
…önce şarkı söylemeyi kesmişler…
-Tamam. Öyleyse gidiyoruz. Evet. -Evet, tamam.
-Çünkü geçen sefer tekrar başladı. -Evet, tamam.
Tamam. Bence… Evet. Bu, durumu açıklıyor çünkü…
…çok iyi şarkılar duyduk. Demek orada, açıkta. Evet.
Tamam.
Suya giriyor.
Sanırım doğru yöne gidiyoruz.
Sesi daha yüksek geliyor.
Evet, şimdi kesinlikle doğru yöne gidiyoruz.
Evet.
Tamam.
Bu, Avustralya'da duyduğumuz şarkı.
Bütün sezon izini sürdüğümüz şarkı.
Demek ki burada en az iki farklı şarkı var.
Kültürlerin kesişim noktası.
Bu balina batıdan gelen şarkıyı söylüyor.
Ama diğer şarkı başka bir yerden olmalı.
En yakın diğer topluluk Ekvator Cumhuriyeti yakınlarında.
8.000 kilometre doğuda.
Güney Pasifik boyunca eşi görülmemiş bir şarkı paylaşımı sandığım şey,
küresel bir kültür ağının ufak bir parçası olabilir.
Binlerce beyin dünyanın en karmaşık
akustik kalıplarından bazılarını öğreniyor ve paylaşıyor.
Bizimkinden milyonlarca yıl eski olan bir evrimin sonuçları.
Balina kültürünü incelemek bize kendimize dair bir şeyler de öğretebilir.
Bundan bir milyon yıl sonra
nasıl farklı şekilde bağ kurabiliriz.
Bunda işe yaradı mı…
…öğrenmek üzereyiz.
Bu, orada başlıyor. Tamam.
Önceki ilk bölümde, bir, iki…
…üç homurtu var.
Whup yok.
Önceki ikinci bölümde bir, iki, üç whup var.
Kaydı dinlettiğimiz bölümde bir, iki,
üç, dört, beş, altı, yedi…
…sekiz, dokuz, on, 11…
…12, 13.
13 tane var.
-Hiç fena değil, değil mi? -Hiç fena değil.
Sana cevap veriyorlar.
İşe yaramayacağını düşünüp durdum.
Çok memnun oldum. Çok mutluyum!
Doğanın dilini yorumlamak çok zor.
Kendine ne söylediğini dinlemek ve anlamak.
Bu, tüm uydularımızı göğe çevirip
bir işaret var mı diye uzayı dinlemekle aynı şey.
DR. FOURNET'NİN İLK ANALİZLERİ
KAMBUR BALİNALARIN WHUP SESİNİ İLETİŞİM KURMAK
VE KENDİLERİNİ TANITMAK İÇİN KULLANDIĞINI GÖSTERİYOR.
BU KEŞFİ, BALİNALARIN NASIL HAYAT BOYU SÜREN İLİŞKİLER KURDUĞUNA
YENİ BİR IŞIK TUTUYOR.
DR. GARLAND KAMBUR BALİNALARIN ŞARKILARINI İNCELEYEN
ULUSLARARASI BİR EKİPLE ÇALIŞIYOR.
BİRLİKTE BALİNA ŞARKILARININ GEZEGENİN HER YANINDA
NASIL PAYLAŞILDIĞINA DAİR BİR HARİTA HAZIRLIYORLAR.
HEM DR. FOURNET HEM DR. GARLAND DÜNYANIN EN ESKİ
KÜRESEL KÜLTÜR VE İLETİŞİM SİSTEMİYMİŞ GİBİ GÖRÜNEN
BU SİSTEMİN ŞİFRELERİNİ ÇÖZMEYİ SÜRDÜRÜYOR.
Alt yazı çevirmeni: Zeynep Simpson