Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Koncepcja podwójnej tożsamości
WICEPREZES I DYREKTOR KREATYWNY MARVELA
stała się dla mnie jasna, gdy zacząłem pracę w Marvelu.
Wszystko zaczęło się od rozmowy ze Stanem Lee.
Zadałem mu w żartach pytanie,
na które nie spodziewałem się odpowiedzi.
Spytałem, jak stworzyć postać idealną.
On na to: „Już ci mówię.
„Wyobraź sobie Spider-Mana
„stojącego na gzymsie.
„Spogląda na miasto.
„Słyszy coś,
„strzela siecią i skacze”.
GDZIE?
„Świetna scena.
„Ale powiedz, kto to jest?
„Kogo kocha?
„Kto kocha jego, jakie ma problemy?
„Gdy teraz skacze z wieżowca,
„serce staje nam w gardle, bo wcielamy się w jego postać.
CZŁOWIEK CZY PAJĄK?
„W innym wypadku to po prostu skaczący kostium”.
Wtedy zrozumiałem,
że alter ego
to najważniejszy element superbohatera.
Od zamierzchłych czasów
opowiadano historie
o ludziach z mocami, którzy czegoś nas uczą.
To potęga fantazji. Zawsze liczyłem,
że ocali mnie superbohater.
W życiu zdarza się to rzadko,
a w komiksach co miesiąc.
Superbohaterowie z komiksów
służą za moralny kompas,
pozwalają nam dostrzec na świecie sens.
Każde pokolenie ma komiks, na jaki zasłużyło.
Dzisiejszy Spider-Man
będzie inny niż 20 lat temu.
Czasy się zmieniają.
Kto wkłada tę maskę?
To mnie inspiruje w historiach superbohaterów.
Chodzi w nich o zrozumienie, kim jesteśmy.
W żadnej historii Marvela nie jest ważne, kim jest postać
i jego drużyna.
Liczy się wspaniała historia osoby w masce.
MARVEL: CO KRYJE MASKA
KAPITAN AMERYKA
W komiksie o Kapitanie Ameryce z 1941 roku
bohater mierzył się z Red Skullem, nazistowskim wrogiem.
Pojawił się taki tekst:
„Ten naród odszczepieńców, którzy pragnęli czegoś więcej”.
W amerykańskiej kulturze zawsze istnieli superbohaterowie.
BADACZ, USC
Koncepcja pojawiła się pod koniec lat 30. XX w.
Dzięki nim przetrwaliśmy wielki kryzys,
drugą wojnę światową i kolejne dekady.
Zawsze jakiś superbohater pomagał nam
wyrazić poglądy polityczne i społeczne oraz własną tożsamość.
Komiksy to symboliczne medium.
Są niezwykłe, alegoryczne.
Pozwalają nam tworzyć ciekawą narrację społeczną.
PROFESOR NAUK O MEDIACH, UCR
Komiksy opierają się na kwestiach społecznych.
Kwestiach zarządzania społeczeństwem.
To stróż prawa? Ktoś na usługach policji?
Facet, kobieta? Jaki ma kolor skóry?
To wszystko fundamentalne kwestie tożsamości.
Uniwersum Marvela trafia prosto w nie.
Marvel od samego początku
wyróżniał się jako wydawca komiksów.
Pojawiały się postacie zwiastujące
klasycznych bohaterów Marvela z lat 60.
W TYM MIESIĄCU - LUDZKA POCHODNIA - ANIOŁ SUBMARINER - MASKED RAIDER
Choćby pierwsza Ludzka Pochodnia.
Nie późniejsza wersja z Fantastycznej Czwórki.
LUDZKA POCHODNIA - autor: CARL BURGOS
Mimo pseudonimu nie był człowiekiem.
Był sztucznie stworzonym androidem,
który pomyślnie podszywał się pod człowieka.
Wiecie, jakie postaci tworzył Marvel.
Outsiderów,
osoby wykluczone z kręgu ludzkości,
które pragną się dopasować.
Pomagają społeczeństwu, które się ich boi.
Marvel doskonale posługuje się
tajnymi tożsamościami,
bawiąc się koncepcją tożsamości.
WICEPREZES DS. TREŚCI I ROZWOJU POSTACI W MARVELU
Chodzi tak naprawdę
o dualizm, który dotyczy każdego.
W pracy wkładamy maskę, w domu jesteśmy kimś innym.
W świecie Marvela
nie chodzi o ukrywanie się,
ale o pokazanie prawdziwego ja.
Postacie wdziewają maski, by zostać superbohaterami.
Dzięki temu mogą wykorzystać swą moc.
Koncepcja nie wywodzi się z komiksów.
Wcześniej mieliśmy już Zorra.
Koncepcja osoby,
„Dlaczego nosisz maskę?”
której supertożsamość jest nieznana.
Prawo osądzi, czy ma zginąć.
To nie tylko przebranie.
Maska i kostium pozwalają
wyrazić stronę, której zazwyczaj nie widać.
Powodem popularności koncepcji podwójnej tożsamości
jest fakt, że każdy z nas
postrzega się na różne sposoby.
Taki Spider-Man staje się każdym z nas.
Pokazuje to, że w naszym nudnym świecie
też możemy osiągnąć coś wielkiego.
SCENARZYSTA
To widać u Marvela,
gdzie wiele postaci to zwykli ludzie.
Dzięki tej podwójnej świadomości
można się z superbohaterami
ściśle utożsamiać.
Prosimy czytelników, by zaakceptowali jedno.
TWÓRCA
Ktoś ma nadludzkie zdolności.
Wspina się na mury, ma siłę dziesięciu mężczyzn.
Gdy to zaakceptują, my tworzymy realistyczny świat.
To, że ktoś ma supermoce,
nie znaczy, że nie ma trądziku,
nie kłóci się z dziewczyną,
nie rozbolą go zatoki podczas walki
czy nie popadnie w długi.
Nie tworzymy potężnych postaci,
którym zawsze wszystko się udaje.
Wielu twórców z lat 30., 40. i 50.
to żydowscy imigranci, urodzeni już w USA
lub przybywający z Europy.
Imigranci do pewnego stopnia
prowadzili podwójne życie.
To nie przypadek, że Stan Lee urodził się jako Stanley Lieber,
a Jack Kirby jako Jacob Kurtzberg,
a potem tworzyli postacie o dwóch tożsamościach.
RABBI SIMCHA WEINSTEIN
SPRAWY WYZNANIOWE, INSTYTUT PRATT
Jedną mieli w domu, drugą w pracy.
Tata... Miał ciężkie dzieciństwo.
Panowały gangi. Żydowski,
SYN JACKA KIRBY'EGO
irlandzki, włoski.
Wszystko zależało od dzielnicy.
W latach 30. pojawiały się komiksy,
tata dostrzegł w nich szansę ucieczki z Lower East Side.
W tej dekadzie panował antysemityzm.
Żydzi nie mieli wstępu na lepsze uczelnie,
do klubów, nawet całych dzielnic.
WSTĘP NA BASEN TYLKO DLA GOJÓW
Uważam, że...
Ich dzieła odzwierciedlały ich życie
i to, co działo się na świecie.
Grupom wykluczonych z życia politycznego
pozostała metafora zostania superbohaterem,
ŻYDZI
włożenia maski i wyruszenia w mrok.
To naprawdę potężne narzędzie kształtujące myślenie
i wpływające na działanie społeczeństwa w chaosie.
KAPITAN AMERYKA KONTRA HITLER
To nie przypadek,
że na okładce pierwszego numeru Kapitana Ameryki
bohater wyprowadza cios w Hitlera.
Potężny przekaz.
To jeden z najważniejszych obrazów w amerykańskiej popkulturze.
Kto miał większe prawo to komentować niż zasymilowani żydowscy imigranci?
Wiele osób miało wątpliwości,
widząc amerykańską postać bijącą przywódcę innego kraju.
Wojna jeszcze nie wybuchła.
Ale jeśli mój ojciec kogoś nie trawił, to łobuzów.
Przekazywał to za pomocą Steve'a Rogersa.
„Wal, ile chcesz, ale ja się podniosę”.
Cały tata.
Jeden naród, niepodzielny,
sprawiedliwy i wolny dla wszystkich.
Na superbohatera
można patrzeć jak na archetyp asymilacji.
To pragnienie przynależności.
Spójrzmy na Kapitana Amerykę.
Flaga to element jego kostiumu.
Jest jak Rockwell. Jak szarlotka.
Tak naprawdę to spełnienie marzeń żydowskich artystów,
którzy pragnęli być uznani za Amerykanów.
To ciekawe, że wiele wczesnych postaci
pasowało do społeczeństwa.
Fantastyczna Czwórka
Z kolei postacie,
które nie potrafiły ukryć mutacji,
które powstały po złotej erze komiksów...
Pojawiły się inne koncepcje odmienności.
TO NIE ZAWODY, BRZYDALU!
Zaczęto mówić
o izolacji ze względu na wygląd.
Dorastając, zawsze czułem się inny.
Nie pasowałem do reszty mimo starań.
Oceniano mnie przez wygląd.
Nosiłem, co mi się podobało.
Chciałem być sobą.
SCENARZYSTA
Lata temu rozmawiałem z Dwayne'em McDuffiem.
„Twój ulubiony czarny bohater?”
Ja na to, że Stwór.
Spytał czemu.
Odparłem, że zawsze się wyróżnia,
gdzie by nie był.
Zawsze oceniają go po wyglądzie,
a dopiero potem po charakterze.
To kwestia uniwersalna dla mnie
jako dla osoby czarnoskórej.
Stwór to mój ojciec.
Ben Grimm zachowywał się jak tata.
Albo na odwrót.
Byli identyczni.
W pewnym sensie ojciec stworzył siebie.
Twardy humanoid, obrońca ludzi.
Znamy historię golema.
Mityczny stwór z błota,
który miał ocalić Żydów z Europy Wschodniej.
To proste. Scenarzyści piszą o tym, co znają.
Wiele motywów superbohaterów zaczerpnięto z Biblii.
Na przykład Hulk.
W oryginale był szary.
Jak golem, na kanwie którego powstał Frankenstein.
I wiele innych postaci z popkultury.
Postać golema...
To nie jest czarny charakter.
Wygląda inaczej, przez co
jest źle rozumiany. Boją się go.
To wędrowiec bez korzeni.
Widać tu żydowski punkt widzenia.
Dla mnie Hulk w pewnym stopniu to osoba niebiała.
Gdyby spojrzeć na Hulka i inne „potwory”
oraz szufladkowanie czarnoskórych,
przychodzą mi na myśl słowa Baldwina:
„W USA świadomi czarni są nieustannie wściekli”.
Bruce Banner lęka się Hulka.
Uważa go za potwora.
SCENARZYSTA
Ale Hulk to jego część, a sam Banner to bohater.
Mamy prosty fundament,
złość, która przemienia go w potwora.
A co, jeśli tę jego jedyną część
umieścimy w sytuacji,
w której gniew i siła to zalety?
Ten prosty zabieg pozwala spojrzeć
na potworną wersję siebie i dostrzec, że te potworne cechy
nie zasługują na taką opinię.
Uwielbiam ten element superbohaterów.
Prosta zasada, bardzo prosta sytuacja,
pozwala nam sięgnąć do podtekstów
i emocji.
Wujek Ben nie żyje. Właściwie to ja go zabiłem,
bo nie pojąłem na czas...
Między postaciami Marvela z lat 60. i 70.
Z MOCĄ WIĄŻE SIĘ ODPOWIEDZIALNOŚĆ!
a postaciami DC z lat 40.
występuje olbrzymia różnica psychologiczna.
SCENARZYSTA/FILMOWIEC
Spider-Man to superbohater, ale i neurotyk.
Fantastyczna Czwórka to dysfunkcyjna rodzina.
Widzimy nową perspektywę,
której nie było w archetypach z lat 40.
Stan i Jack na początku wnieśli
dwuwymiarowość każdej postaci.
Bardziej skupiali się
na osobie w kostiumie i jej problemach
niż na metaforach komiksu.
Batman. Młody Bruce Wayne wychodzi z kina,
a jego rodziców zabija przestępca.
Wtedy, właśnie wtedy,
zmarł Bruce Wayne.
Batman stał się Batmanem.
Wykorzystuje Bruce'a Wayne'a,
by ułatwić działalność Batmana.
Bruce Wayne to maska, a Batman to postać.
Marvel w latach 60. odwrócił ten paradygmat.
To Peter Parker jest ważny.
Maska jest jedynie fasadą.
Staje się kimś innym.
Żartuje, nie jest już nieśmiałym chłopakiem.
Robi wszystko,
czego nie potrafi w swoim świecie.
W Spider-Manie interesuje nas Peter.
Jego życie, a nie dokonania Spider-Mana.
Martwiliśmy się o ciocię May,
o to, czy będą mieli na rachunki,
czy zdobędzie dziewczynę.
Flash Thompson był szkolnym osiłkiem,
dokuczał Parkerowi bez wytchnienia.
Ale był też fanem Spider-Mana.
To coś wspaniałego.
Stan znów zabawił się tożsamościami.
Jakie samotne dziecko... Inne dzieci
nie mają po co czytać komiksów.
Jakie samotne dziecko nie kocha koncepcji
SCENARZYSTKA/REDAKTORKA
„Gdyby inni wiedzieli, kim jestem”?
WYSTAWA NAUKOWA - RADIOAKTYWNOŚĆ
Peter Parker to klasyczny przykład.
Każdy mu dokucza, nikt nie traktuje go poważnie.
Ale gdy Peter wkłada maskę, staje się zwinnym superbohaterem,
do tego wygadanym.
POMARTWIĘ SIĘ O TO NIGDY.
Podoba mi się, że Peter to milczek,
a Spider-Man rzuca ripostami.
Krąży wokół wroga, gadając bzdury
i uniemożliwiając mu wygłoszenie monologu.
Ale ta różnica między Peterem milczkiem
a mistrzem ciętej riposty Spider-Manem
przemawia do tego, jak się postrzegamy.
To, jacy jesteśmy i jacy chcielibyśmy być,
sprowadza się do jednej postaci.
Komiksy Marvela
KRÓL ROCKA
nauczyły mnie opisywać siebie i mówić światu,
kim jestem.
Na przykład niesamowity Spider-Man,
niesamowity Hulk, niezwyciężony Iron Man.
Zawsze pamiętałem, jak się opisywali.
W pewnym momencie,
idąc do szkoły,
mówiłem, że dziś będę niezwyciężonym Iron Manem,
a jeśli znów będą mnie zaczepiać...
Albo że będę niezauważony jak Spider-Man.
Gdy pojawił się hip-hop, zauważyłem,
że mogę mówić o sobie przez muzykę.
Przez całą karierę udawałem
najpotężniejszy byt w świecie hip-hopu.
Całe to wyobrażanie sobie tożsamości
zawdzięczam komiksom.
Gdy łapię mikrofon,
przestaję być grzecznym chłopcem z katolickiej szkoły,
okularnikiem i kujonem od komiksów.
Zmieniam się w potężnego...
DMC to już nie Darryl McDaniels.
To skrót. „Devastating, Mic-Controlling”.
Superbohater jak D na wojnie, ziomek
Wchodzę jak Hulk ramię w ramię z Thorem
Najpotężniejszy byt w świecie hip-hopu
Stan i Jack szybko uznali,
że Fantastyczna Czwórka, Spider-Man,
Hulk i Iron Man trafią do naszego świata.
Co w tym szczególnego?
Dotąd superbohaterowie żyli w świecie fantazji.
Superman mieszkał w zmyślonym Metropolis.
To wyidealizowany Nowy Jork,
nieprawdziwe miejsce.
Nie mogłem ogarnąć, że Peter Parker mieszkał w Queens.
Dom PETERA PARKERA - POKÓJ PETERA
Stan Lee był geniuszem, bo komiksy działy się w Nowym Jorku.
To nie było udawane.
Stan wyprzedzał epokę.
Na tym polega nadzieja Marvela.
Lata 60. były chaotyczne.
Walczono o prawa ludzi.
Wszystko aż kipiało.
Stan, Jack i cała reszta
stworzyli zwykły świat.
Mówią o tym wszędzie. W wiadomościach.
Stan i Jack o tym wiedzą i reagują.
TWÓRCA
Steve Ditko zaczął umieszczać w tłumach osoby niebiałe.
Wśród uczniów w szkole Parkera
były osoby czarnoskóre.
Rysował je i już.
Nikt tego nie komentował.
Nikt nic nie mówił. Były i już.
W jednym numerze
Spider-Mana uwięzili Zielony Goblin i Crime Master.
Na pomoc ruszyło kilku policjantów,
w tym jeden czarnoskóry.
Czy na branżę komiksów naciskali czarnoskórzy,
aby zwiększyć swoją obecność w komiksach?
Nie mówię w imieniu branży,
ale my nie potrzebowaliśmy nacisków.
Robiliśmy to, zanim powstały ruchy.
Dekadę temu powstał zeszyt Sierżant Fury i jego Wyjące Komando.
To było czasopismo wojenne dla pacyfistów.
Nie wciskaliśmy na siłę czarnoskórych,
ale zależało nam na realizmie.
W plutonie Fury'ego był Żyd Izzy Cohen,
Włoch Dino Manelli i czarnoskóry żołnierz Gabe Jones.
I to tak trwa.
W każdym zeszycie mamy czarnoskórych
i ludzi wszystkich ras.
Nie symbolicznie.
Na Boga, żyjemy w różnorodnym świecie.
Postacią, która zmieniła postrzeganie
czarnoskórych superbohaterów, jest Czarna Pantera.
Debiutował w Fantastycznej Czwórce, która w tamtym czasie
biła rekordy sprzedaży.
W pierwszym numerze Czarna Pantera był jak każda inna postać.
Potraktowano go nazbyt dobrze.
Kwestia pochodzenia zeszła na drugi plan.
Zjawił się jako tajemnicza postać,
zaprosił Czwórkę do swojego kraju.
Później przez 20 stron spuszczał im łomot.
A potem okazało się, że nie był zły.
Chciał jedynie poddać się próbie.
Może nieładnie postąpił,
ale to bohaterowie.
Taka branża.
Na końcu komiksu ujawnił twarz
i pokazał, że jest królem Wakandy.
Nikt nie wspomniał o jego kolorze skóry.
Gdy T'Challa zdjął maskę,
czytelnicy zauważyli, że jest czarny.
Ale Fantastyczna Czwórka nie.
W tym całe piękno.
Trwa konflikt,
wręcz przewrót,
a ty czytasz komiksy i chcesz żyć w ich świecie.
Właśnie w nim.
Czarna Pantera, T'Challa, to król.
Świadomie zdecydowano,
że będzie potężny.
To cel tego komiksu.
Miał zaskoczyć czytelników i zrobić na nich wrażenie.
Wspaniałe w pierwszych superbohaterach jest to,
że często byli idealni.
Pierwszy naleśnik nigdy się nie udaje,
ale Superman? Ideał.
Batman? Ideał.
Wonder Woman, Kapitan Ameryka.
Tak samo Czarna Pantera, pierwszy czarny superbohater.
Fajny, elegancki przystojniak, do tego król.
Gość ma wszystko.
Pokonał całą Fantastyczną Czwórkę.
Oni pokonali Galactusa, pożeracza planet.
Pokonał tych, co pokonali Galactusa.
To największy kozak w uniwersum. Kropka.
W 1966 roku było już jasne,
że podejście Marvela działa.
Stan, Jack i Steve wiedzieli,
że sprzedaż idzie świetnie,
lepiej niż konkurencji.
Dopiero po dekadzie
konkurencja stworzyła czarnoskóre postacie.
Te rysunki stworzył dla nas John Romita.
Teraz wygląda to tak.
-W prawdziwym życiu. -Tak.
SCENARZYSTA/REDAKTOR/ARTYSTA - TWÓRCA
A tutaj ulepszone przez Johnny'ego.
Pilot mi się podobał. Fajnie, czarnoskóra.
Jeden z problemów z różnorodnością
wynikał z tego, że choć twórcy chcieli różnorodności
i rozmaitych fabuł,
REDAKTORKA, COMICS BUYER'S GUIDE
przez lata główni scenarzyści i rysownicy
byli biali, między 20. a 40. rokiem życia.
SCENARZYSTA/REDAKTOR
Jestem pierwszym Afroamerykaninem
w roli redaktora i scenarzysty
we współczesnej historii superbohaterów.
Pracę zacząłem w wieku 17 lat.
Nie wiedziałem, że będę pierwszym czarnym.
Pewnego ranka wysiadłem z metra
i niemal pobiegłem Madison Avenue.
Nie mogłem się doczekać.
Po kilku przecznicach zdałem sobie sprawę,
że czarni tak nie kicają.
ARTYSTA
Rich chciał zabrać mnie do DC Comics
i przedstawić mnie artystom.
Zaprowadził mnie do dyrektora artystycznego.
Pokazałem mu swoje prace.
Był biały. Jak wszyscy w biurze.
Spojrzał, pokiwał głową i oddał.
Powiedział, że to fajny rysunek,
ale mają już kolorowego rysownika.
Wkrótce poznałem ówczesnego redaktora Marvela.
REDAKTOR NACZELNY
To był chyba Jim Shooter. Nie nazwał mnie kolorowym.
Kazał mi iść do pewnego redaktora, a może coś się znajdzie.
Zawsze mnie pytają o seksizm.
Mnie spotkało jego przeciwieństwo.
Choć komiksy miały niewiele fanek,
SCENARZYSTKA/REDAKTORKA
a w biurze większość stanowili faceci,
każdy był dla mnie mentorem.
W Marvelu panowała zasada otwartych drzwi.
Każdy mógł wejść ze swoim portfolio i zawracać nam głowę tak długo,
aż ktoś je weźmie
i da mu do poprawienia tuszem próbną stronę.
Później wyciągało się flaszkę z biurka
i jakoś się toczyło.
Pojawiały się pomysły.
Nie umiem wyrazić, jak fajnie się pracowało z tymi wariatami.
W Marvelu byli sami wariaci.
Zero poprawności politycznej.
Żartowano o czarnych,
o Polakach, o Włochach, o Żydach.
Gdy zacząłem tworzyć czarne postacie,
nie miałem poczucia zmiany paradygmatu.
Na początku lat 70.
pojawiło się zainteresowanie niebiałymi postaciami.
Nie wiem, czy ktoś aż tak analizował
podejmowane decyzje.
Mieliśmy wielu młodych artystów.
Przez doświadczenie życiowe, jakie mieli,
nieco zmieniali ten świat.
Absorbowali otaczającą ich kulturę jak wszyscy
i przesiąkała ona do ich pracy.
Zdarzało się, że postaci nie przedstawiano tak,
jak można było to zrobić.
Zwłaszcza Luke Cage miał być symbolem
kina blaxploitation.
Luke Cage powstał przez Shafta.
SCENARZYSTA/REDAKTOR
On zapoczątkował epokę blaxploitation.
SHAFT to imię. SHAFT to życie.
Marvel przeszedł przez fazę blaxploitation
z postaciami typu Brat VooDoo i Luke Cage. „Sweet Christmas”.
Ciągnęło mnie do kolorowych postaci.
To wynika z dzieciństwa w Cleveland,
miasta z segregacją rasową.
Moi czarni znajomi lubili komiksy.
Sądziłem, że to nie fair,
że nie mają czarnych superbohaterów.
W dzieciństwie Luke Cage był jednym z moich ulubionych bohaterów.
Odkryłem go za dzieciaka z kuzynem
w 7-Eleven w latach 70.
Czytaliśmy zeszyt, aż się rozleciał.
Zapewne dlatego, że to pierwszy afroamerykański bohater,
nie założono mu maski.
Postąpili właściwie,
stworzyli niebiałą postać, więc chcieli pokazać ludziom
silnego, przystojnego i sprawiedliwego czarnoskórego bohatera.
W komiksach z Cage'em
nie mówi się o tym, że jest czarny.
Jego sposób mówienia i bycia
odpowiada dziwacznemu wyobrażeniu o czarnoskórych.
Wielu artystów tworzących czarnoskóre postacie
narzuca im slang. Ale nie prawdziwy.
Taki, jakim widzą go biali.
Często dostrzegamy brak człowieczeństwa
w niektórych postaciach, tak jak wtedy, gdy wracamy
jako dorośli do ukochanego filmu z Bondem,
by zauważyć, że gość jest problematyczny.
Gdy w latach 70. pisałem Luke'a Cage'a,
nie byłem tak świadomy jak teraz.
Chciałem tworzyć dobre historie, szanować postać,
a nie traktować ją wyjątkowo.
Wszyscy się rozwijaliśmy.
To nie tak, że ktoś się obudził
i stwierdził, że tak ma być. Trzeba było dorosnąć.
Rzadko tworzę historie z perspektywy czarnego artysty,
bo się za takiego nie uważam.
Jestem artystą i tworzę wszystko.
Długo tworzyłem Luke'a Cage'a.
Zastanawiałem się,
jakie cechy powinien mieć bohater.
Nie mówił brytyjskim angielskim, ale coś musiało być.
Najpierw wykorzystaliśmy gotowe elementy,
ale po czasie można było je mieszać
i przekształcać w coś nowego.
Z luźno gadającej,
twardoskórej postaci
powstała nam złożona postać ojca i przywódcy,
która przemawia do wielu Amerykanów.
Kocham Luke'a Cage'a.
Tożsamość to ważny element komiksów.
W dzieciństwie podziwiamy te postacie,
bo są dobre.
Widzimy, że ktoś jest dobry, a ktoś zły.
Każdy zasługuje, by dostrzec siebie
w oglądanych mediach.
To nie do pomyślenia,
że ludzie wydawaliby pieniądze na rozrywkę,
która nie odzwierciedla ich ciała,
pochodzenia, rasy, seksualności czy płci.
To dziwne, że ludzi bawiły produkty,
które ich nie reprezentują
albo robią to jednolicie. Przez lata.
Ależ ona to robi
Ona to potrafi
Słuchajcie, jak krzyczą
Historie w komiksach wykorzystują stereotypy.
Stąd tak wiele problematycznych kwestii
dotyczących rasy w komiksach. Czerpią z norm społecznych.
Pod koniec złotej ery komiksów
pojawiły się okropne stereotypy.
Propaganda z drugiej wojny wymierzona w Azjatów.
Kiedyś Azjatów kolorowano na żółto.
Dosłownie, na żółto.
Mówi o tym Larry Hama.
Zaproponowałem, żeby nie kolorować Azjatów na żarówiasty żółty.
SCENARZYSTA/REDAKTOR
„Czemu tak robimy?” „Tak się robi i już”.
„Najwyższy czas przestać”.
W pierwszym numerze komiksu o sierżancie Furym
Gabe Jones ma białą skórę.
To dlatego, że w tamtym czasie
w komiksach były tylko białe postacie.
Nie było czarnych
poza stereotypowymi postaciami o wielkich ustach i wyłupiastych oczach,
w karykaturalnym stylu.
Zeszyt poszedł do drukarni i kolorysty,
który uznał, że to na pewno błąd.
Zrobił z niego białego jak całą resztę.
Stan do niego zadzwonił i zwymyślał go,
każąc to poprawić.
Przy tych pierwszych wydaniach
drukarnia nie miała nawet odpowiedniego koloru.
W wielu numerach Gabe Jones był kamiennoszary,
a nie realistycznie brązowy,
bo w drukarni nie mogli uzyskać
odpowiedniego połączenia kolorów.
Można walić w biurko, ile się chce.
Taka agresja tylko straszy ludzi.
Trwalsze zmiany przynosi przyswojenie koncepcji
i stanie się jej częścią.
Gdy zacząłem pracę w Marvelu,
przedrukowywali komiksy z lat 50.,
SCENARZYSTA
w tym komiks Jungle Action.
W tych zeszytach
pojawiały się mocno rasistowskie
postacie blond bogów i bogiń z dżungli,
które ratują tubylców.
Powiedziałem redaktorom:
„Nie do wiary, że to wychodzi w latach 70.
„Pogięło was?”.
Zasugerowałem chyba,
żeby choć jeden bohater był czarny.
Oni odparli,
że umieszczą tam Czarną Panterę.
Chyba mnie nie zrozumieli.
Komiks dział się w Wakandzie,
mieli tam być sami czarnoskórzy.
Tego w amerykańskich komiksach jeszcze nie było.
Komiks Czarna Pantera Dona McGregora był awangardowy.
To on stworzył
to futurystyczne, naukowe społeczeństwo.
Świat i cywilizację Wakandy.
CZARNA PANTERA
Marvel w fantastyczny sposób
wywraca na lewą stronę metafory.
REDAKTOR KOMIKSÓW
Czarna Pantera mieszka głęboko w Afryce.
Nieodkrytej. Metafora goni metaforę.
Wakanda to raj technologiczny, najbogatsze państwo świata.
Moment. To już nie metafora.
Najciekawszy element tego komiksu
to koncepcja nietkniętej przestrzeni czarnoskórych.
Przestrzeni potęgi i celebracji.
Widok otwartego, zaawansowanego i pięknego społeczeństwa
niemal od razu wywołał łzy.
Wtedy Ku Klux Klan zyskiwał popularność.
Stąd komiks o walce Pantery z Klanem.
PANTERA KONTRA KLAN
T'Challi towarzyszyła
Monica Lynne, jego partnerka.
Rozmawiali o jej wuju z okresu rekonstrukcji,
po wojnie secesyjnej.
Matka opowiada,
co spotkało jej wuja Caleba.
Na stronach alternatywnych Monica się zastanawia,
co by było, gdyby żył wtedy Pantera.
To odpowiedź na pytanie,
dlaczego ludzie kochają kostiumy i superbohaterów.
Bo T'Challa mógłby wszystko naprawić.
A w prawdziwym świecie Caleba powiesili.
Z czasem okazało się,
że nie chcieli samych czarnych bohaterów.
Chcieli sprowadzić Avengersów,
którzy pomogą Panterze.
Odparłem, że nie tutaj.
Nie chciałem, by wpadli biali
i pomogli czarnemu, który sobie nie radzi.
T'Challa da sobie radę
i nikogo nie potrzebuje.
Sam wszystkim się zajmie.
Swego czasu Czarna Pantera stał się Czarnym Gepardem,
bo Marvel się obawiał
o skojarzenia z Partią Czarnych Panter.
T'Challa został nauczycielem w USA,
a to niezbyt przystoi afrykańskiemu królowi.
Każdy popełnia błędy.
Ważne, co z nich wyciągamy.
Czego się uczymy.
Cisza.
Stan mimo wielu zalet miał tendencję
do pomijania silnych postaci kobiecych.
Traktował je
jak naukowczynie z kiepskich horrorów z lat 50.
Piękne, niezbyt bystre. Potrzebujące pomocy.
Ciekawy epizod w historii Marvela
miał miejsce jednocześnie
z pojawieniem się linii superbohaterów na początku lat 60.
Z drugiej strony publikowano
komiksy o młodych kobietach.
Pojawiły się tytuły takie jak Patsy Walker oraz Patsy and Hedy.
A także Linda Carter, Student Nurse,
komedia romantyczna o studentce pielęgniarstwa.
W pewien sposób wtopiono je
w historie o superbohaterach.
Bohaterki miały słabsze moce.
Osa potrafiła się zmniejszać, żądlić ludzi i latać.
Sue Storm była gospodynią Fantastycznej Czwórki.
Pierwotnie potrafiła się ukrywać.
Niewidzialność.
Mężczyźni otrzymywali moce fizyczne,
a kobiety prezentowały się i pozowały.
Moce polegały na tym,
by stać i ładnie wyglądać,
zrobić coś umysłem.
Dobrze wyglądać i wpływać na otoczenie.
Gdy w komiksach Marvela pojawiała się płeć i seksualność,
SCENARZYSTKA
to w ujęciu ówczesnym.
Każde pokolenie szło o krok dalej.
-Czego chcemy? -Równości!
KONIEC SEKSIZMU
-Kiedy tego chcemy? -Teraz!
Stan kazał mi stworzyć kobietę
z „Marvel” w nazwie.
Połączyłem elementy istniejących komiksów.
Wziąłem Carol Danvers
i stworzyłem jej historię. Tak powstała Kapitan Marvel,
superbohaterka i feministka.
Gdy w 1976 roku powstał ten komiks, jak wszystko w tamtych czasach
był próbą pójścia z duchem czasu.
Kobiety walczyły o równość. My stworzymy superbohaterkę.
Ms. Marvel. To będzie na czasie.
Na okładce pierwszego numeru napisano, że kobiety się bronią.
KOBIETA, WOJOWNICZKA!
Chciałem stworzyć superbohaterkę feministkę.
W pierwszym numerze
pewna dziewczynka mówi do mamy,
że chce być jak ta pani.
To było ważne.
Stworzenie silnej fizycznie i psychicznie kobiety,
niezależnej, nie obiektu westchnień.
SCENARZYSTKA
To był feministyczny komiks,
w bardziej bezpośredni sposób niż moje.
Miała okulary jak Gloria Steinem i przedziałek.
Była redaktorką pisma Kobieta.
Ale postacie Marvela to ludzcy bohaterowie.
Mają problemy
i często sobie nie radzą.
To ma sens, ale Carol nie pasowała do reszty
jako potężna, piękna blondynka.
Coś się nie zgadza.
Ważne jest, kto wkłada maskę.
Ale u Carol Danvers wszyscy znali tylko kostium.
Tylko to widzieli.
To strój kąpielowy z wysokimi butami i przepaską.
Niezbyt wygodny do walki.
No i musiało jej być zimno, gdy latała.
Ale to były inne czasy. Liczył się męski wzrok.
Kobiety rysowano z talią osy
i wielkimi piersiami.
To inna wersja kobiecości i feminizmu.
Inna wersja twardości. Gdy mężczyźni rysują kobiety
i chcą pokazać ich siłę,
nadają im męskie cechy.
Ale twardość u kobiet objawia się inaczej.
Jest złożona.
Kobiety nie muszą zgrywać twardzielek,
nie potrzebujemy kobiecej siły
REDAKTORKA
w sposób akceptowalny społecznie.
Ale jeśli kobietom nie wolno mieć wad,
mają wyglądać i postępować w określony sposób
i nie mogą dokonywać złych wyborów, robi się nudno.
Nikt nie lubi takich postaci.
Moja mama po studiach dołączyła do lotnictwa,
bo chciała pilotować myśliwce.
Nie chcieli jej pozwolić,
bo kobietom tego nie wolno.
Obsługiwała radar na południu Wielkiej Brytanii w 1940 roku.
To dość trudny czas na tę pracę.
Uznałem, że skoro znam takie kobiety,
to czemu nie przenieść ich na kartkę?
Czemu kobiety w komiksach to tylko partnerki?
Czemu nie mężczyźni?
Czemu nie stworzyć
idiosynkratycznych postaci, które przechodzą piekło?
Nikt inny tego nie robił.
Uznałem, że warto spróbować.
Komiks All-New, All-Different X-Men
pojawił się w 1975 r.
Wzięto grupę postaci,
pierwotnie białych amerykańskich dzieciaków,
i zastąpiono mieszanką kulturową.
Gdy byłem nastolatkiem, wyszło The Uncanny X-Men.
To był inny poziom.
SCENARZYSTA
Może to był właściwy czas. Czas walki o równość.
Brązowa skóra,
a nawet czarna,
próby zrobienia koloru skóry Azjatów, choć zbyt żółtego...
To było piękne.
X-Meni z lat 70. to coś fascynującego.
AUTOR, NOWI MUTANCI
To agresywna próba
pokazania różnorodności.
X-Meni z początku lat 60.
mieli być odmienni od reszty ludzi
przez fakt mutacji,
ale dalej byli biali i uprzywilejowani.
Komiks nie spełniał założeń.
Wersja z lat 70. wskrzesiła kategorię mutantów,
pokazując całą masę mutantów,
ale skrajnie się od siebie różniących.
Stworzono wspólny cel.
AMERYKO! JEST ROK 1984! WIESZ, KIM SĄ TWOJE DZIECI?
Koncepcja X-Menów polegała
na outsiderach, którzy chronią świat,
który z kolei ich nienawidzi.
Nie mogli tego uniknąć.
To byli pierwsi bohaterowie,
którzy nie zmieniali się przez kostium.
Wolverine
był taki sam w koszuli i kapeluszu
oraz w kostiumie.
Był taki sam i zachowywał się tak samo.
Nie udawano kogoś innego.
Koncepcja masek tam nie pasowała.
Gdybym obudził się w 13. urodziny
jako Nightcrawler, wkurzyłbym się.
Ale gdybym taki się urodził,
był taki zawsze,
to kim jestem?
Pomyślałem, że mógłbym to wykorzystać,
bo umiem się wspinać i teleportować.
Mam chwytny ogon.
Jestem super.
Jeśli aż tak odbiegamy od norm,
staje się to zaletą lub utrudnieniem.
Ale kto by chciał robić z tego utrudnienie?
Pogódźmy się z tym i zaczekajmy.
Chris wyprzedzał epokę
pod kątem różnorodności i siły kobiet.
Jak nikt.
Gdyby się zastanowić,
w jego X-Menach kobiety miały najlepsze historie.
Tworzył też wczesne wersje
zabawy ze zmianą płci.
Jak współcześnie.
Któregoś razu chciał, by Xavierowi ktoś zrobił pranie mózgu
i kazał mu włożyć szpilki. Uznałam, że to zbyt wiele.
Fascynujące w X-Menach jest to,
że komiks działał na rzecz
wyzwolenia kobiet i homoseksualistów w latach 70.,
choć w całej serii nie wspominano
o tych pojęciach.
Walczący o wolność homoseksualiści
chcieli móc ujawniać swoją tożsamość
w ubiorze, tańcu
i miłości.
Ten komiks przenosił te ideały
na kartki.
Wszystkie postacie są ekstrawaganckie,
noszą widowiskowe kostiumy,
w niektórych scenach wyruszają w kosmos
niczym prawdziwe diwy świata disco.
To do mnie przemówiło.
Zobaczyłam, że można się bawić tym, co nas wyróżnia.
Pozostaje pytanie, kim jestem na świecie,
dla ludzi wokół i dla siebie.
Supermoce są fajne,
widowiskowe. Latamy w kosmosie,
walczymy.
Ale to strój pozwala odkryć,
kim jesteśmy my i ludzie dookoła nas.
W X-Menach widzieliśmy społeczność, która nas rozumie.
Wychowałem się na Bronksie. Nie było lekko.
W komiksach można było się skryć,
zwłaszcza gdy miało się sekrety.
Moja nieheteronormatywna część uwielbiała odosobnienie,
podobieństwo
homoseksualnej młodzieży do X-Menów.
Po raz pierwszy byliśmy w tej historii.
To ważne, bo wcześniej nie mieliśmy nic.
Plecami do AIDS.
W związku z kryzysem z AIDS powstał ruch.
Marvel przegapił szansę na pokazanie homoseksualistów.
JEST ROK 1987. WIESZ, KIM SĄ TWOJE DZIECI?
Są różne sposoby
przedstawiania ludzkich doświadczeń.
Jeden z nich, który udał się świetnie,
to rozbudowane fikcyjne metafory.
Bycie mutantem jest jak bycie w mniejszości rasowej w USA.
Albo bycie gejem.
W pewnym momencie ludzie uznają,
że chcą tam ujrzeć siebie.
Nie chcą być jedynie metaforą. Są przecież istotą ludzką.
PRAWA DLA LESBIJEK
Kolejną metodą przedstawiania ludzkich doświadczeń
HOMOAVENGERS
jest przedstawianie ludzi.
NORTHSTAR HOMOSEKSUALISTĄ
Starali się, naprawdę.
Zrobili coming out Northstara.
Northstar był pierwszym homoseksualnym bohaterem Marvela
i czymś wielkim dla społeczności LGBTQ.
Ale nie mówiono o jego życiu prywatnym ani związkach.
Wyznał, że jest gejem, i tyle.
Ale scenarzysta chciał,
żeby Northstar zachorował na AIDS.
Zaczął o tym pisać, ale Marvel się wystraszył.
Historię zmieniono,
skończywszy na dziwactwie,
w którym okazał się pół...
Przysięgam, to prawda. Półwróżką.
Nikt tego nie planował, ale to bardzo słaby komiks.
Jeśli wszystkie postacie odzwierciedlają stereotypy,
stają się stereotypami. Z definicji.
Jeśli daną grupę osób widzimy tylko w jeden sposób,
to wygląda to na bzdurę.
Ale postać żyjąca w wielu wymiarach to prawdziwa osoba.
Nie reprezentant społeczności.
Koniec końców, twórcy muszą
przyglądać się światu.
Przedstawiać postacie różnego pochodzenia,
wychodzić poza własne ramy.
Celem twórcy
jest wykorzystanie znanego nam świata,
różnorodnego świata,
i pokazanie go na nowe sposoby.
Muszą przejść piekło.
Każda postać Marvela przechodzi piekło,
nieważne która.
Od bohatera do wroga,
śmierć, wskrzeszenie, wypadek,
ozdrowienie, dołączenie do Avengersów,
wywalenie z ekipy.
Wszystko, co spotkało Spider-Mana,
Kapitana Amerykę czy Iron Mana przez lata,
musi spotkać tę postać.
Bo dzięki temu
scenarzyści będą chcieli o niej pisać,
a rysownicy ją rysować.
Wplecie się w kanon uniwersum.
Wiele osób nazwie to różnorodnością, ale ja spójnością.
Jedliśmy lunch, to nie było zebranie.
Rozmawialiśmy o tym,
co byśmy zrobili inaczej.
Ultimate Spider-Man był świetny.
SCENARZYSTA
Przez wiele lat był bestsellerem.
Mówiliśmy, że gdyby spojrzeć na jego pochodzenie,
to jest nowojorskim kujonem mieszkającym z ciotką.
Nie jest powiedziane, że ma białą skórę.
Wiele innych elementów, choćby okolica,
wskazują, że może mieć inne pochodzenie.
Ciężko się pozbyć tej myśli.
Gdybyśmy mieli go stworzyć od nowa, nie byłby biały.
Mówiłby o czym innym.
Uznaliśmy, że czemu nie.
Peter Parker zginął bohaterską śmiercią.
Ocalił ciocię tak, jak nie mógł ocalić wuja.
Nie wiedział, że innego chłopca,
Milesa Moralesa, też ukąsił pająk.
Gdy wszyscy opłakują Spider-Mana,
Miles ściąga maskę, by zaczerpnąć powietrza.
Wtedy widzimy jego twarz.
Może to jednak kiepski kostium.
George Lucas mawiał, że najłatwiej jest zabić szczeniaka.
Publika od razu zareaguje.
Peter Parker był takim szczeniakiem.
To nie była dość dobra fabuła.
Ale gdy śmierć Parkera zainspirowała Milesa,
jak wcześniej śmierć wuja zainspirowała Petera,
wykroczyliśmy poza szczeniaki.
Miles dostrzegł,
że z mocą wiąże się odpowiedzialność,
ale z innej perspektywy niż Peter.
Przejmowanie ról przez inne postacie
to nic nowego.
Te historie różnią się tym,
że obsada odzwierciedla nasz świat.
Kapitan Marvel! Kobieta!
Wrócę do fundamentu tożsamości Carol.
KOBIETY NA PILOTÓW
Skąd bierze się jej ból?
Co zrobić, by się z nią utożsamiano?
Musi coś schrzanić.
Musi upaść i wstać,
musi oberwać.
Czytałam o niej, ile się dało.
Okazało się, że jej ukochany ojciec miał dwóch synów i córkę.
Nie mogąc posłać wszystkich do szkoły, wysłał synów.
Dlatego Carol wstąpiła do wojska. By zapłacić za szkołę
i przez resztę życia pokazywać ojcu,
że niczym nie odbiega od braci.
To ludzkie i zrozumiałe.
Choć jest piękna i potężna,
odczuwa ludzkie cierpienie.
Dzięki temu możemy jej kibicować.
Gdy zacząłem Czarną Panterę,
chciałem stworzyć odpowiednik albumu Public Enemy.
Nagrywając Bring the Noise,
Party for Your Right to Fight czy It Takes a Nation of Millions,
robią to dla siebie
i swoich przyjaciół.
Gdy uderzyła Katrina,
i to w miasto czarnoskórych,
uznałem, że wypróbuję
pomysł, który miałem od dawna.
Czarnych Avengersów.
Czarna Pantera, Luke Cage, Blade, Photon.
Ekipa czarnych superbohaterów przybędzie na pomoc.
Spełnienie marzeń,
na jakie czekałem całe życie.
Stało się.
Myśląc o uniwersum, uznałem,
że jest w nim za mało Azjatów.
Zwłaszcza młodych mężczyzn.
Chciałem wypełnić tę niszę.
Pewien genialny chłopak, Amadeus Cho, spotkał Hulka.
Uznał, że Bruce'owi wystarczy już tragedii.
Wyleczy go z bycia Hulkiem.
Jako cwane i wszechwiedzące dziecko
przejmie moc Hulka
i będzie najlepszym Hulkiem.
Totalnie kozackim.
Stąd tytuł, The Totally Awesome Hulk.
Miałam może 12 lat, gdy dostrzegłam,
że ludzie postrzegają muzułmanów
jako wrogów, osoby niezrozumiane.
Marvel zachęcił mnie
do opowiedzenia innej historii.
Kamala Khan, nowa Ms. Marvel. Młoda Inhuman.
Pochodząca z Azji Południowej muzułmanka z Jersey City.
Kapitan Marvel to jej ulubiona superbohaterka.
Wysoka, niebieskooka blondynka.
Ma wszystko, czego nie ma Kamala.
Gdy zyskuje moce,
jej ciało się zmienia. Podświadomie wybiera,
że chce wyglądać jak Carol Danvers.
Powrót do własnego ja
i poczucie równowagi z mocą to początek jej podróży.
Z tematycznego punktu widzenia koncepcja zamaskowanego superbohatera
dotyczy osoby, która boi się ujawnić,
która straciła moc.
Jesteśmy świadkami coraz powszechniejszej akceptacji różnic,
unikatowości osób.
Tu nie potrzeba podwójnej tożsamości.
Można być sobą. Bez ukrywania.
Kapitan Ameryka i Thor
to słynne postacie,
które postrzegamy przez pryzmat ich ideałów.
Może je uosabiać każdy.
Przez metaforę włożenia i zdjęcia maski,
próbę zrozumienia, czy jest się superbohaterem, czy zwykłą osobą.
Można być jednym i drugim. Wręcz trzeba.
Trzeba żyć pomiędzy nimi.
Stąd bierze się moc.
To sprawia, że uniwersum Marvela
jest takie ciekawe.
Captain Marvel, numer 6, wersja 140.
Związany z Wojną królestw.
Nie wiadomo, co będzie dalej.
Możliwości są fascynujące,
bo przechodzimy zmianę demograficzną.
Pod koniec następnej dekady
większość w USA będą stanowiły mniejszości.
Jak żyć w takim świecie?
Nasze relacje są kształtowane przez historie, jakie pochłaniamy.
Zawsze mówię fanom komiksów, którzy myślą,
że postacie powstały dla nich,
że tak naprawdę powstały dzięki nim.
To świat jest naszym płótnem.
Jeśli przestaniemy obserwować świat,
nasze historie stracą wartość.
Komiksy nie muszą niczego reprezentować.
Ale trzeba być głupim,
żeby nie wykorzystać reprezentacji
w fabule. To rozsądne.
Cudowne skutki może mieć to,
co stało się z Czarną Panterą, to, jak Hollywood przyjęło różnorodność.
Znaczenie różnorodności.
Podziwiam to,
bo to wspaniałe.
Z drugiej strony nieco nie dowierzam.
Już to przechodziłem.
Drzwi zamknęły się niemal od razu.
Ale my nadal robimy swoje.
Nadal tworzymy te postacie,
opowiadamy historie.
Bo to zbyt ważne.
W przypadku komiksów i superbohaterów
widzimy olbrzymie aspiracje dotyczące ludzkiego ducha
i tego, co może osiągnąć.
To zachęca do spojrzenia w głąb siebie
i cudownych odkryć.
Pod odwagą i niepewnością jest coś,
co czyni nas niepowtarzalnymi,
potężnymi. Trzeba to wydostać.
W wielu komiksach pragnienie stanowi bohater.
W Marvelu przemawiało do mnie pragnienie bycia człowiekiem.
To mnie ekscytuje. Tu jesteśmy.
Kim jesteś? Kim chcesz być?
Otwarty biuletyn. Komunikat Stana, luty 1980.
„Dobra, ludziska. Czas na filozofię.
„Ludzka natura się nie zmienia, ale środowisko tak.
„Świat szalenie szybko się zmienia.
„Co rusz pojawiają się nowe zasady.
„Niczym nie różnimy się od innych.
„Wszyscy pragniemy tego samego.
„Bezpieczeństwa, zabawy, miłości, przyjaźni
„i szacunku od innych.
„To dotyczy Hindusów, Chińczyków, Rosjan,
„Żydów, Arabów, katolików, protestantów,
„czarnych, brązowych, białych i zielonych Hulków.
„Nie marnujmy czasu na nienawiść.
„Spójrz w lustro. Ten drugi to ty.
„Excelsior! Stan”.
Napisy: Konrad Szabowicz