Downloaded from YTS.MX
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Θυμάμαι ακόμα να είμαι ξαπλωμένη στο κρεβάτι μου,
με αναμμένο το φωτάκι νύχτας,
και να κλαίω.
Με είχε συγκλονίσει πολύ αυτή η ιστορία.
Η Μίσα Ντεφονσέκα τα είχε όλα.
Ήταν ακριβώς αυτή που ψάχναμε για συνέντευξη στο Exceptional Women.
Μια μικρή παύση και μπαίνω. Εντάξει.
Ανάμεινε.
Η ιστορία της ξεκίνησε στο Βέλγιο,
αλλά ζούσε στο Μίλις της Μασαχουσέτης,
στα 35 χλμ. από τον ραδιοφωνικό σταθμό.
Κάνεις αντίστροφη μέτρηση;
Τρία, δύο, ένα…
ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ
Μagic 106,7…
Ενίοτε μια ιστορία είναι τόσο εκπληκτική που μοιάζει απίστευτη.
Ενίοτε η θλίψη κάποιου είναι τόσο μεγάλη
που συγκλονίζει.
Και ενίοτε το θάρρος είναι τόσο ξεχωριστό
που σε ταπεινώνει.
Στα τέλη της δεκαετίας του '80 ζούσαμε στο Μίλις 37 χρόνια.
Όλοι ήξεραν όλους.
Είχαμε νέους γείτονες.
Ήταν ένα ζευγάρι από το Βέλγιο, ο Μορίς και η Μίσα.
Λέμε κάτι στο Μίλις.
"Μικρή πόλη, μεγάλη οικογένεια".
Είμαστε δεμένη κοινότητα, οπότε γίναμε φίλοι.
Θες ένα φιλάκι;
Η Μίσα ήταν πολύ καλός άνθρωπος. Πολύ φιλική, τρυφερή.
Ποτέ δεν είχα γνωρίσει κάποιον να έχει τέτοια σχέση με τα ζώα όπως εκείνη.
Είχαν πάρα πολλές γάτες.
Είχε σίγουρα εκκεντρική προσωπικότητα.
Κάποια μέρα πίναμε τσάι,
και μου είπε για τη ζωή της κατά τον πόλεμο και όλα αυτά.
Μίλησε με λεπτομέρειες.
Θα σας πω για τη ζωή μιας μικρής με το όνομα Μίσα.
Μια μέρα περίμενε να την πάρει ο πατέρας της από το σχολείο.
Εκείνος δεν ήρθε ποτέ.
Μου έπεσε το σαγόνι.
Αντ' αυτού, κάποια τη χτύπησε στον ώμο και της είπε "Έλα μαζί μου".
Την πήγαν σε ένα σπίτι με μια οικογένεια που δεν γνώριζε.
Της έδωσαν νέο όνομα και διαφορετικά ρούχα.
Όταν ήταν μόλις επτά ετών,
διέσχιζε μόνη επί χρόνια
χώρες υπό ναζιστική κατοχή. Έκανε χιλιάδες χιλιόμετρα
αναζητώντας τους γονείς της που είχαν απελαθεί.
Η Μίσα είναι πλέον μια ενήλικη Εβραία
που ζει στη Βοστόνη.
Επέζησε από το Ολοκαύτωμα.
Ήρθε να μας πει την εκπληκτική της ιστορία
θάρρους και επιβίωσης.
Σκέφτομαι τους γονείς μου κάθε μέρα.
Τη μητέρα μου την έλεγαν Γκερούσα.
Τον πατέρα μου Ρόμπερτ.
Ρούβεν στα εβραϊκά.
Το επώνυμό μας, όμως,
μάλλον δεν το έμαθα ποτέ.
Δεν έμαθα ποτέ τι απέγιναν οι γονείς μου.
Πού πήγαν ή πώς πέθαναν.
Ως και σήμερα, δεν ξέρω.
Ησυχία, παρακαλώ.
Πες μου τι έγινε την πρώτη φορά
που μίλησες για τις εμπειρίες σου.
Μια μέρα…
σε μια συναγωγή…
ενώ γιορτάζαμε το Γιομ Ασοά, την Ημέρα Μνήμης…
μου ζήτησαν να μιλήσω για μένα και για την ιστορία μου.
ΝΑΟΣ ΜΠΕΘ ΤΟΡΑ
Ο άντρας μου με έπεισε να μιλήσω.
Είπε ότι θα με απελευθέρωνε.
Όταν ανέβηκα στο μπίμα,
ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι θα μιλούσα για πρώτη φορά.
Ξέσπασα σε κλάματα.
Και αργά αργά, σταδιακά,
άρχισα να μιλάω.
Κρύωνα και έπρεπε να συνεχίσω,
ένα βήμα τη φορά.
Αυτό είναι η επιβίωση.
Πρέπει να προχωράς
ένα βήμα τη φορά.
Είχα…
μαγευτεί.
Η ΦΙΛΗ
Οι άλλοι δεν ήξεραν ότι ήταν επιζήσασα του Ολοκαυτώματος.
Είχα δακρύσει.
Πεινούσε. Κρύωνε. Ήταν μόνη. Ήθελε τους γονείς της.
Πώς επιβίωσε αυτός ο άνθρωπος;
Είπα στον εαυτό μου
"Πιστεύουν ότι ζω.
Αν πιστεύουν ότι ζω, δεν γίνεται να τους απογοητεύσω".
Έπρεπε να συνεχίσω.
Δεν ακουγόταν τίποτα.
Όλοι είχαν μαγευτεί από την ιστορία της.
Δεν περίμενα να ακούσω αυτό που άκουσα.
Όταν η Μίσα ήταν επτά ετών, οι ναζί συνέλαβαν τους γονείς της,
και της είπαν ότι είχαν απελαθεί.
Την έβαλαν με μια οικογένεια καθολικών,
τους Ντε Γουάλ.
Ήταν ασφαλής εκεί.
Της έδωσαν νέο όνομα, Μονίκ ντε Γουάλ.
Η απάτη την έσωσε.
Εκείνη, όμως, ένιωθε αποξενωμένη.
Κατέληξα σε μια οικογένεια που δεν μ' αγαπούσε.
Το λιγότερο που μπορώ να πω.
Δεν με ήθελαν καθόλου. Με αποκαλούσαν "άχρηστη".
Υπήρχε ένας παππούς στην οικογένεια
που ήταν καλός μαζί της.
Μου είπε ότι οι γονείς μου είναι στη Γερμανία.
Μου έδειξε με πυξίδα ότι ήταν στα ανατολικά.
Η Γερμανία δεν έμοιαζε πολύ μακριά.
Τότε η Μίσα πήρε μια απίστευτη απόφαση.
Έγινε η ζωή της εντελώς άνω κάτω.
Αποφάσισε, στα επτά της,
να πάει περπατώντας στη Γερμανία για να βρει τους γονείς της.
Πήρε την πυξίδα της και προμήθειες,
και πήγε προς τα ανατολικά.
Ήξερα τι χρειαζόμουν.
Τα βασικά.
Χρειαζόμουν φαγητό, κάτι να πίνω,
ένα μαχαίρι για προστασία.
Την πρώτη νύχτα κοιμήθηκα κάτω από μια γέφυρα.
Δεν ήμουν μακριά από το σπίτι.
Τώρα που το σκέφτομαι καταλαβαίνω πόσο αφελής ήμουν.
Στον χάρτη το Βέλγιο φαινόταν πολύ μικρό,
η Γερμανία ήταν πολύ κοντά.
Αν πήγαινα πίσω, τι θα έβρισκα;
Τίποτα δεν με περίμενε πίσω.
Και ήθελα να βρω τους γονείς μου.
Έπρεπε να πάω ως το τέλος.
Όποτε πλησίαζα κάποιο χωριό, έβλεπα καταστροφή.
Όσα έζησε ως παιδί…
Κρυβόταν από τους ναζί,
ήταν μόνη στο δάσος,
αναγκάστηκε να κλέβει φαγητό.
Σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες…
Εφιαλτικά παιδικά χρόνια.
Αυτό της άφησε ψυχικά τραύματα.
Σκοτωμοί.
Είδα σκοτωμούς.
Νεκρούς.
Ήταν πραγματικά απελπισία.
Ονειρευόμουν να δω τους γονείς μου.
Οπότε, έμενα βαθιά στο δάσος, μακριά από τον πόλεμο.
Στο δάσος ήταν μακριά από ανθρώπους που τους έστελναν
στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Ήταν μακριά από τη φρίκη
που συνέβαινε στις πόλεις.
Ήταν με πουλιά και λουλούδια.
Είπε ότι αυτό την έσωσε.
Παραδόθηκα εντελώς στη φύση.
Είδα έναν υπέροχο κόσμο ζώων…
γαλήνιων,
που ζούσαν φυσιολογικά,
που έτρωγαν όσο χρειάζονταν.
Δεν σκότωναν πιο πολλά απ' όσα χρειάζονταν.
Η ισορροπία ήταν…
όπως έπρεπε.
Με τα ζώα δεν χρειαζόταν να μιλάω.
Ήμασταν ο ένας κοντά στον άλλο
σιωπηλά,
καταλαβαινόμασταν χωρίς λόγια.
Σκεφτόμουν ότι θα γινόταν εκπληκτικό βιβλίο.
Η ΕΚΔΟΤΡΙΑ
Αρχές δεκαετίας του '90.
Είχα μια μικρή εκδοτική εταιρεία.
Μικροσκοπική, δηλαδή.
Έψαχνα για νέο βιβλίο.
Ήμουν η πρώτη που είπε
"Να το κάνουμε ακόμα πιο γνωστό; Να το πάμε σε άλλο επίπεδο;"
Μπορούσε να γίνει πολύ σπουδαίο.
"Υπάρχει αγορά για την ιστορία αυτή".
Είχε μια εκπληκτική ανατροπή.
Θυμάμαι ότι με είχε πιάσει ένας αγρότης
που με είδε να κλέβω φαγητό από τη φάρμα του.
Έφυγα τρέχοντας, γεμάτη φόβο.
Εκείνος με κυνήγησε.
Όταν τρέχεις για να σωθείς, τρέχεις πολύ γρήγορα.
Και ξαφνικά
είχα την εντύπωση ότι με παρακολουθούσε κάποιος.
Γύρισα και…
είδα ένα εκπληκτικό ζώο.
Εμένα μου έμοιαζε με πολύ μεγάλο σκύλο.
Ο λύκος έμοιαζε μόνος κι εγώ ήθελα παρέα.
Ήταν ένας πανέμορφος, γκρίζος θηλυκός λύκος.
Κοίταξα αν έχω κάτι να φάω
και έδωσα λίγο στη λύκαινα.
Δεν το πήρε, όμως.
Πήρε πολλή ώρα,
αλλά μετά από λίγο, περπατούσαμε παράλληλα.
Μπορούσα να δω τη γενναιοδωρία του…
εκτίμησα τη δύναμή του.
Μπόρεσα να ζω μαζί του.
Ήταν σαν μητέρα για μένα.
Πολύ αργότερα, έγιναν ολόκληρη αγέλη.
Δεν ξέρω πόσο καιρό ήμουν μαζί τους.
Με αποδέχτηκαν και με προστάτευαν.
Ήταν εκπληκτική ανατροπή στην ιστορία. Ποιος έχει ξανακούσει κάτι τέτοιο;
"Πω πω, φοβερή ιστορία".
Η ΕΙΔΙΚΗ ΣΤΟΥΣ ΛΥΚΟΥΣ
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛΟΟΥ, ΙΠΣΟΥΙΤΣ, ΜΑΣΑΧΟΥΣΕΤΗ
Η Μίσα διέφερε πολύ από τους περισσότερους ανθρώπους.
Η πρώτη μου εντύπωση ήταν
"Μάλλον θα έπρεπε να είναι ζώο,
ή είναι ζώο το πνεύμα της".
Είπε ότι την είχε αποδεχτεί η αγέλη,
αλλά ήταν χαμηλά στην ιεραρχία.
Και έπρεπε να έχει υποτακτική συμπεριφορά κατώτερου μέλους
ώστε να…
να είναι μαζί τους.
Η Μίσα είπε ότι τυπικά πρώτα έτρωγε το κυρίαρχο αρσενικό.
Οι άλλοι περίμεναν να έρθει η σειρά τους.
Άφηναν αποφάγια,
κοντά στο μέρος που ήταν εκείνη όταν τελείωναν.
Οι λύκοι τρώνε δέκα κιλά σε ένα γεύμα.
Τα αποφάγια μού έφταναν και με το παραπάνω.
Πάρ' το.
Πάρε το φαγητό σου. Εκεί είναι.
Γίναμε πολύ καλές φίλες.
Το βρήκες! Μπράβο.
Με επισκέφτηκε πολλές φορές.
Τους τάιζε η ίδια τα κομμάτια κρέας.
Διαισθάνθηκαν ότι η Μίσα
ήταν φίλη τους, δεν ήταν εχθρός τους.
Ήξερε πάρα πολύ καλά
πώς να είναι μαζί τους.
Ήταν λες και άνηκε εκεί.
Δεν είχα λόγο να σταματήσω.
Περπατούσα κάθε μέρα.
Μέρα τη μέρα, μήνα τον μήνα.
Πάντα ήλπιζα να βρω τους γονείς μου,
επειδή σκεφτόμουν "Εγώ επέζησα ως τώρα.
Αν επέζησα εγώ που είμαι παιδί,
σίγουρα επέζησαν κι εκείνοι".
Αυτή η πίστη με έκανε να συνεχίζω.
Σκέφτηκα ότι η ιστορία έχει ηθικό δίδαγμα.
Μάχη ανάμεσα στο καλό και στο κακό, σε αθώο παιδί και κακούς ναζί.
Και το παιδί επέζησε.
Είχε μυθικές διαστάσεις.
Θα έκανε την εκδοτική μου εταιρεία Mount Ivy Press
από μικρή, ντόπια εταιρεία, διάσημη σε όλο τον κόσμο.
Ρώτησα τη Μίσα αν θα την ενδιέφερε να δημοσιευτούν οι ιστορίες της.
Το ανέφερα πολύ προσεκτικά.
Με όλα όσα πέρασα,
έμαθα να μην εμπιστεύομαι κανέναν.
Δεν είχε εντυπωσιαστεί πολύ μαζί μου,
και δεν υπήρχε και λόγος.
Το βιβλίο που είχα εκδώσει πριν ήταν νομικό βιβλίο,
δεν ήταν το στιλ της.
Επί πάνω από δύο χρόνια αρνιόμουν.
Η κοινότητα και οι φίλοι μού έλεγαν "Μίσα, κάνε το.
Για τις μελλοντικές γενιές".
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΟΛΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ…
Βρέθηκα ξανά στην κόλαση.
Ήταν επώδυνη διαδικασία,
αλλά ήθελε πολύ να πει την ιστορία της.
Λες και ήταν ενός είδους κάθαρση.
Ενδιαφέρονταν όλοι.
Οι ξένοι εκδότες, ο ένας μετά τον άλλο.
Πουλούσαμε δικαιώματα μετάφρασης σε όλο τον κόσμο.
Ο ατζέντης μου γύρισε από την Καλιφόρνια και είπε "Το θέλει η Disney".
Τέλος. "Το θέλουν".
ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ
Ήταν πολύ μεγάλη επιτυχία.
ΟΠΡΑ
Όταν εκδόθηκε το βιβλίο τον Απρίλιο του 1997,
είπα "Να δούμε αν ενδιαφέρεται η Όπρα".
Είναι από τις αγαπημένες μου στιγμές όλων των εποχών στην τηλεόραση.
Τότε είχε λέσχη βιβλίων.
Αν είχες βιβλίο στη λέσχη της,
πουλούσες εγγυημένα 1,000.000 βιβλία. Ήταν ό,τι καλύτερο.
Θα βρεθούμε σε έναν μήνα…
Είπαν "Μας ενδιαφέρει".
Υπέροχο!
Ήταν πάρα πολύ σημαντικό.
Και είχαμε αρχίσει να λέμε
ότι θα είχαμε ένα πολύ επιτυχημένο βιβλίο.
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛΟΟΥ
Η Τζέιν Ντάνιελ μου είπε ότι η Όπρα σκεφτόταν να παρουσιάσει τη Μίσα.
Ρωτούσε αν μπορούσε να στείλει συνεργείο παραγωγής να τραβήξει
τη Μίσα με λύκο.
Είπα "Ναι, βέβαια".
Η ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΗΣ ΟΠΡΑ ΓΥΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΓΟΥΛΦ ΧΟΛΟΟΥ
Είπα στη Μίσα, πριν μπούμε στον περίβολο,
ότι ήταν ενήλικος λύκος, πολύ εύσωμος.
Τον έλεγαν Πέτρο.
Μπήκε μόνο η Μίσα.
Ο ηχολήπτης πέρασε το μικρόφωνο πάνω από τον φράκτη, δεν μπήκε.
Η Μίσα έσκυψε και τάιζε εκείνον τον λύκο τυρί.
Ο λύκος ήταν πολύ φιλικός.
Όλα πήγαιναν θαυμάσια. Τότε
ο λύκος έβαλε τα πόδια του πάνω στους ώμους της.
Ο Πέτρο πήδηξε στους ώμους της,
ήταν πολύ ψηλότερος από εκείνη.
Και ξαφνικά, πολύ γρήγορα, ο λύκος άνοιξε το στόμα του…
Έβαλε όλο της το κεφάλι στο στόμα του.
Πολύ προσεκτικά.
Δόντια στους κροτάφους.
Δεν φοβήθηκα καθόλου.
Κανείς δεν μου είχε πει για τον μεγάλο, κακό λύκο.
Ο λύκος κράτησε για λίγο το κεφάλι της. Μας κόπηκε η ανάσα.
Ο παραγωγός της Όπρα κοίταζε…
Και όσο γρήγορα συνέβη,
έτσι και τελείωσε.
Τότε η Μίσα έκανε πίσω και έβγαλε μια μεγάλη κραυγή.
Ανατριχιάζω που το λέω.
Και από πίσω, από πολύ πίσω στον περίβολο,
ακούμε…
άλλη μια κραυγή.
Όταν φώναξε, φώναξαν κι εκείνοι.
Ήταν εκεί, το έβλεπες.
Η σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και στον λύκο.
Το είδα. Ήταν εκπληκτικό, ήταν μια σοκαριστική στιγμή.
Τράβηξαν πολύ ενδιαφέρον υλικό με λύκους,
σκέφτηκα ότι θα είναι φοβερή εκπομπή.
Μετά έπρεπε να πάει στο Σικάγο για να γυρίσει τη συνέντευξη στο στούντιο.
Όλα πήγαιναν εξαιρετικά καλά.
Τότε άρχισα να βλέπω ένταση
ανάμεσα στη Μίσα και στην Τζέιν.
Δεν ήταν πολύ ευχάριστο καθώς περνούσε ο καιρός.
Το βιβλίο δεν πουλούσε πολύ,
οπότε η Μίσα κι ο Μορίς, ο άντρας της,
είχαν οικονομικά προβλήματα.
Η ΓΕΙΤΟΝΙΣΣΑ
Άρχισε να πουλάει διάφορα από το σπίτι της.
Και…
ένιωθα άσχημα που τα έχαναν όλα.
Έλεγε συνεχώς "Δεν έχω λεφτά, δεν έχω τίποτα.
Η Τζέιν Ντάνιελ είναι άχρηστη".
Στεναχωριόμουν,
αλλά ένα βράδυ η Μίσα ήταν στο τραπέζι μου και μου είπε
ότι δεν ήθελε να πάει στην Όπρα Γουίνφρι.
Της λέω "Μίσα, δεν καταλαβαίνω γιατί".
Ξαφνικά η Μίσα άρχισε να μη συνεργάζεται.
Δεν τηλεφωνούσε όταν την έψαχνα, έφερνε συνεχώς αντιρρήσεις.
Δεν ήθελε να πάει, την ξεβόλευε,
ήθελε κάποιον να φροντίζει τα ζώα της.
Η Τζέιν με θύμωνε πολύ.
Ένιωθα μεγάλη ανασφάλεια.
Ο άντρας μου της είπε πολλές φορές
"Δεν φέρεσαι έτσι σε έναν επιζώντα".
Έλα τώρα, μιλάμε για την Όπρα.
Βρίσκεις κάποιον να κρατήσει τα ζώα σου.
Γίνεσαι διαθέσιμος.
"Όχι".
Οι αναμνήσεις,
οι άσχημες αναμνήσεις, επέστρεψαν.
Είχα εφιάλτες, είχα μεγάλο άγχος.
Δοκιμάσαμε τα πάντα.
Της έγραψα ότι θα πουλήσουμε ένα εκατομμύριο αντίτυπα.
"Όχι".
Σκέφτηκα "Είναι τρελό.
Κάθε άλλος συγγραφέας θα έκανε τα πάντα για κάτι τέτοιο".
Δεν πήγε.
Έναν χρόνο αφότου βγήκε το βιβλίο,
μου χτυπούν την πόρτα και μου δίνουν ένα μεγάλο πακέτο.
Η Μίσα μού έκανε μήνυση.
Λέω "Θεέ μου".
Τότε σταμάτησαν όλα. Καμία χώρα δεν ήθελε δοσοληψίες μαζί μας.
Το βιβλίο έφερνε μαζί του μήνυση.
Όταν γνώρισα τη Μίσα,
μου προκάλεσαν μεγάλο ενδιαφέρον οι συνθήκες της υπόθεσης.
Η ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
Μου ήταν ξεκάθαρο
ότι είχαν γίνει πολλά πράγματα
που ήταν αντικανονικά, παράνομα, αθέμιτα.
Ζητούσε να της επιστραφούν τα πνευματικά δικαιώματα του ονόματός της
και όλα τα κέρδη που της χρωστούσαν από πωλήσεις βιβλίων.
Η Τζέιν Ντάνιελ είδε στη ζωή μου χρυσωρυχείο.
Την εκμεταλλεύτηκε.
Υπήρχε μεγάλη αργή και πικρία
ανάμεσά τους όταν ασχολήθηκα εγώ.
Δεν υπήρχαν πολλά περιθώρια διαπραγμάτευσης.
Ήταν προφανές ότι θα γινόταν δίκη, δεν λυνόταν εξωδικαστικά.
ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ, ΜΑΣΑΧΟΥΣΕΤΗ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2001
Η αίσθηση στη δικαστική αίθουσα
ήταν πολύ άσχημη.
Η ατμόσφαιρα ήταν τεταμένη.
Προέκυψαν τα χρήματα.
Μάθαμε ότι η Τζέιν Ντάνιελ είχε κάνει εταιρεία στα Τερκς και Κέικος,
ώστε τα κέρδη από το εξωτερικό
να πηγαίνουν απευθείας εκεί και να μη δίνονται πνευματικά δικαιώματα.
Είχαμε έγγραφα,
αποδείξεις που έδειχναν ότι πληρώθηκε.
Ακυρωμένες επιταγές που έδειχναν ότι πληρώθηκε.
Είχαμε έγγραφα για να αντικρούσουμε όλα όσα έλεγε.
Εκείνη δεν δεχόταν τίποτα.
Έλεγε "Πού είναι τα λεφτά;" Και οι ένορκοι τη συμπονούσαν πολύ.
Οι ένορκοι είχαν γοητευτεί.
Ήταν κάποια που είχε επιζήσει από το Ολοκαύτωμα ως παιδί
και είχε γράψει γι' αυτό.
Είχαν γοητευτεί,
η ιστορία αυτή τους είχε σαγηνεύσει πολύ.
Η Μίσα ήταν καλή μάρτυρας.
Όσα έζησα ήταν στο χειρόγραφο.
Η δική μου ζωή ήταν.
Με έκανε να μοιάζω με τέρας.
Σκέφτηκα "Δεν πάει καλά".
Η Τζέιν πάντα πάλευε. Επέβαλε αυτό που ήθελε.
Η δίκη κράτησε δέκα μέρες και ήταν εξαντλητική.
Ο δικαστής ζήτησε ετυμηγορία για την πρώτη κατηγορία.
Δικαίωσαν τη Μίσα ομόφωνα σε όλες τις κατηγορίες.
Η απόφαση ήταν συντριπτικά εναντίον μου.
Ήταν τρελό το να ακούς το νούμερο.
Ήταν 22,5 εκατομμύρια.
Πολύ μεγάλο ποσό.
Είμαι αισιόδοξος άνθρωπος, αλλά αυτό με επηρέασε πάρα πολύ.
Σοκαρίστηκα.
Είπα "Πλάκα κάνετε;"
Η αποζημίωση από την Τζέιν Ντάνιελ
βασίστηκε κατά μεγάλο μέρος στην κατάθεσή της.
Θα έβγαινε στην Όπρα, είχαν συμβόλαιο με την Disney.
Η Τζέιν Ντάνιελ είπε μερικά πράγματα
που αύξησαν κατά πολύ το ποσό της αποζημίωσης.
Πολύ πέρα από το ποσό που θα έμοιαζε αποδεκτό για ένα τέτοιο βιβλίο.
Τράβηξε την προσοχή όλων.
Όλοι αγαπούν τις πομπώδεις ετυμηγορίες.
Η Disney αποχώρησε. Η Όπρα αποχώρησε.
Δεν υπήρχαν εκατομμύρια.
Δεν ευσταθούσε.
"Σκληρή εκμεταλλεύτρια επιζήσασας από το Ολοκαύτωμα".
Ο κόσμος σου καταρρέει μ' αυτό.
Μετά τη δίκη,
ήμουν όσο πιο άσχημα γινόταν.
Έκανα ψυχοθεραπεία με διαγνώστηκα με μετατραυματικό στρες.
Είχα τρομερή αϋπνία.
Με το ζόρι επιβίωνα.
Η εταιρεία είχε κλείσει, είχαν πάρει τα πνευματικά δικαιώματα.
Είχα καταστραφεί.
Κατέληξα να γράφω για όσα είχαν συμβεί,
τα εξέταζα όλα ένα ένα.
Ήμουν στο γραφείο του δικηγόρου μου, έψαχνα παλιά αρχεία και έγγραφα.
Δεν είχα ιδέα τι θα έβρισκα.
Άνοιξα ένα αρχείο και ήταν ο τραπεζικός λογαριασμός της.
Ήταν τα γράμματά της, η υπογραφή της.
Και εκεί έλεγε…
ημερομηνία και τόπο γέννησης με τον γραφικό της χαρακτήρα,
και το πατρικό της μητέρας της.
ΟΝΟΜΑ-ΝΤΟΝΒΙΛ
Και ξαφνικά, μου ήρθε μια επιφοίτηση.
Ξέρει ποια είναι. Ξέρει πού γεννήθηκε.
Ποια ήταν η μητέρα της.
Υποτίθεται ότι δεν ήξερε, έχασε την ταυτότητά της στον πόλεμο.
Κάτι δεν πήγαινε καλά.
Προφανώς ήξερε περισσότερα για το ποια ήταν απ' όσα μου είχε πει.
Τι άλλο ίσως δεν ήταν αλήθεια;
Με είχαν καταστρέψει οι δικηγόροι.
Η ζωή μου είχε γίνει άνω κάτω. Ήθελα τη ζωή μου πίσω.
Αν αποδείκνυα ότι δεν ήταν αυτή που έλεγε,
θα ανέτρεπα την απόφαση.
Ήταν καταχείμωνο, οι μέρες ήταν μικρές.
Στεκόμουν στην κουζίνα μου,
και σκέφτηκα "Πρέπει να κάνω κάτι".
Άρχισα να θυμάμαι όλα όσα είχαν συμβεί.
Πώς τη γνώρισα, τι είχε γίνει τότε, τι είχε γίνει μετά,
πώς έγινε η μήνυση.
Μετά σκέφτηκα
"Θα γράψω βιβλίο για την υπόθεση. Θα το γράψω ως μπλογκ".
Έγραφα τα δικά μου απομνημονεύματα από τα δικά της
Ίσως κάποιος να το διαβάσει.
Ήταν πολύ απίθανο.
Την επομένη σηκώνομαι,
ανοίγω τον υπολογιστή και έχω ένα μέιλ.
Και το μέιλ λέει…
"Νομίζω πως μπορώ να σε βοηθήσω να μάθεις την πραγματική ιστορία".
Η ΓΕΝΕΑΛΟΓΟΣ
Έκανα ένα χρονολόγιο της Μίσα από διάφορες φωτογραφίες.
Πρώτα από το βιβλίο,
και μετά από άλλες φωτογραφίες στο ίντερνετ,
για να καταλάβω κάπως τη ζωή της.
Ήθελα να μάθω ποια ήταν.
Ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος που μου κατέστρεψε τη ζωή;
Προσπάθησα να αναλύσω κάθε φωτογραφία
και να δω τι πληροφορίες μπορούσε να μου δώσει.
Το πρώτο στοιχείο ήταν ότι η Μίσα
έλεγε ότι ήταν επτά ετών
όταν την πήγαν σε ανάδοχη οικογένεια.
Στο αμερικανικό βιβλίο υπήρχε μια σειρά
από τις λεγόμενες πολυφωτογραφίες.
Οι πολυφωτογραφίες είχαν τραβηχτεί τότε.
Κοίταξα τις φωτογραφίες και είπα
"Όχι, δεν μοιάζει για επτάχρονη.
Μοιάζει για μικρότερη, τρίχρονη ή τετράχρονη".
Μεγάλος φιόγκος στο κεφάλι, ρούχα με πιέτες
και φουσκωτά μαγουλάκια.
Κάτι δεν πήγαινε καλά.
ΕΡΝΕΣΤ ΚΑΙ ΜΑΡΘΑ
Η επόμενη φωτογραφία
ήταν μια στην οποία ήταν οι ανάδοχοι παππούδες της.
Σύμφωνα με όσα είχε πει, εκείνος ήταν χωρικός, αγρότης.
Κοίταξα καλά τα χέρια
του παππού, και είχαν φροντισμένα νύχια.
Δεν έμοιαζαν με χέρια αγρότη.
Και φορούσε και δαχτυλίδι σε ένα δάχτυλο.
Δεν θα φορούσε αγρότης κάτι τέτοιο.
Και το σκυλάκι στην αγκαλιά της γιαγιάς
έμοιαζε με σκυλάκι καναπέ, όχι με αγροτόσκυλο.
Σκέφτηκα "Παράξενο αυτό".
Τότε άρχισα να συγκρίνω το γαλλικό βιβλίο με το αμερικάνικο.
Κοιτούσα ονόματα, μέρη, ημερομηνίες.
Αυτό ήταν που δεν κολλούσε.
Με πήρε και είπε
"Πρόσεξες ότι το όνομα που η Μίσα χρησιμοποίησε στο γαλλικό βιβλίο
διαφέρει απ' αυτό στο αμερικανικό;"
Στο αμερικανικό, το όνομα που της έδωσε
η ανάδοχη οικογένεια που την πήρε ήταν Ντε Γουάλ.
Η Σάρον πρόσεξε αμέσως ότι στο γαλλικό βιβλίο,
η ανάδοχη οικογένεια την είχε ονομάσει Βαλ, Β-Α-Λ.
ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥ ΟΝΟΜΑ
Γιατί διαφορετικό όνομα;
Υπάρχουν πάρα πολλές ασυμφωνίες
ανάμεσα στις αλλαγές ονομάτων και στις φωτογραφίες.
Ναι, ύποπτο.
Σίγουρα φαινόταν ύποπτο.
Πιες κάτι αν θες. Χαλάρωσε. Ξέρω ότι είναι αγχωτικό.
ΜΙΣΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Αν η ιστορία της ήταν αληθινή, και αμφέβαλα,
υπάρχει κάτι ιδιαίτερα…
κακό στο να…
αμφισβητείς κάποιον που λέει αλήθεια
για κάτι απαίσιο που του συνέβη.
Χρειάζεται μεγάλη αναισθησία για να πεις "Δεν σε πιστεύω".
Μπορείς να κάνεις μεγάλο κακό μ' αυτό.
Αυτό σκεφτόμουν.
Από την άλλη
σκεφτόμουν επίσης ότι υπάρχουν πολλές ασυνέπειες.
Γιατί να λες ψέματα…
αν δεν είσαι τρελός;
Ίσως έχει τόσα ψυχικά τραύματα που δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα.
Πόσα εξηγούσε αυτό; Δεν ήξερα.
Χρειαζόμουν πολλές απαντήσεις.
Ήταν ανάγκη να πάει κάποιος στο Βέλγιο.
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ, ΒΕΛΓΙΟ
Η Σάρον είχε μια γνωστή Βελγίδα γεναλόγο,
που ήταν κι η ίδια επιζήσασα του Ολοκαυτώματος.
Αποδείχτηκε ότι μεγάλωσε στην περιοχή που έλεγε και η Μίσα ότι έζησε.
Στη διάρκεια του πολέμου, κι εγώ η ίδια
ήμουν Κρυμμένο Παιδί.
Η ΕΠΙΖΗΣΑΣΑ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ
Πήγα σε καθολικό σχολείο,
και έγινα μια πολύ καλή Βελγίδα, καθολική μικρή.
Δεν θυμάμαι καθόλου
να μου λέει κάποιος
τι απέγιναν οι γονείς μου.
Δεν θυμάμαι καθόλου κάτι τέτοιο.
Ήμουν περίπου 40
και πέρασα μια τρομερή νευρική κρίση.
Αυτή με οδήγησε στο να μάθω
τι συνέβη σ' εμένα
και στους γονείς μου και στην οικογένειά μου.
Και άρχισα να ψάχνω.
Έμαθα ότι ο πατέρας μου
εξορίστηκε στο Άουσβιτς τον Σεπτέμβριο του 1942.
Η μητέρα μου συνελήφθη τον Οκτώβριο στις Βρυξέλλες
και εξορίστηκε στο Άουσβιτς.
Μου είπαν ότι δεν επέστρεψαν.
Οπότε, πήγα με αυτοκίνητο στο Άουσβιτς.
Είδα το στρατόπεδο…
και δεν υπήρχε απολύτως κανείς.
Είχαν ανατιναχτεί οι θάλαμοι αερίων.
Βρήκα μερικά κεριά,
αυτά που λέμε γιαρσέιτ,
να καίνε ακόμα στα ερείπια σε κάποιους
θαλάμους αερίων.
Πριν φύγω,
είχα φτιάξει ένα Άστρο του Δαβίδ με αποξηραμένα λουλούδια.
Δεν ήξερα…
πού να το βάλω.
Δεν μπορούσα να το βάλω στο μνημείο.
Οπότε, τελικά επέλεξα…
τη λιμνούλα.
Έπλεε εκεί.
Και νομίζω πως τότε ήταν που…
Συγγνώμη.
Τότε αναπαύτηκαν οι γονείς μου για μένα.
Οι γονείς μου, η γιαγιά μου, η ξαδέλφη μου.
Η Έβελιν επέζησε κι εκείνη από το Ολοκαύτωμα.
Η ιστορία της έμοιαζε με της Μίσα.
Ήταν το ιδανικό άτομο
για να μάθω τι συνέβαινε.
Στο γαλλικό βιβλίο, η ανάδοχη οικογένεια είχε το επώνυμο "Βαλ".
Στο αμερικανικό βιβλίο
το όνομα της ανάδοχης οικογένειας ήταν "Ντε Γουάλ".
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ
Για να συμβιβάσει τις αλλαγές του ονόματος,
η Έβελιν έψαξε στα αρχεία της πόλης
της δεκαετίας του '30 και του '40.
Επί τουλάχιστον τρεις μέρες έψαχνα τους Ντε Γουάλ και τους Βαλ.
Το όνομα Βαλ δεν υπήρχε
στους τηλεφωνικούς καταλόγους.
Το όνομα Βαλ δεν υπήρχε.
Ντε Γουάλ, ναι.
Υπήρχαν πολλοί Ντε Γουάλ.
Πάρα πολλοί.
Αρχίζεις να σκέφτεσαι
ότι το γαλλικό βιβλίο είχε κυκλοφορήσει στο Βέλγιο.
Αν κάτι στην ιστορία ήταν ψέμα,
θα ήταν σημαντικό να μη βάλει το αληθινό της όνομα στο γαλλικό βιβλίο.
Θα βρισκόταν κάποιος να πει "Την ήξερα την οικογένεια Ντε Γουάλ".
Θα ήξεραν αν ήταν εδώ ή όχι, αν εξαφανίστηκε στη διάρκεια του πολέμου.
Το γεγονός ότι άλλαξε το όνομα στη Γαλλία και στο Βέλγιο
από Ντε Γουάλ σε Βαλ,
μου έδειχνε ότι προσπαθούσε να κρύψει κάτι.
Με τη Σάρον το κοιτάξαμε και είπαμε
"Κάτι δεν πάει καλά εδώ".
Σ' αυτήν τη φάση το βιβλίο το είχε πάρει γαλλικός εκδοτικός οίκος,
που το εξέδωσε σε 20 γλώσσες.
Ήταν μπεστ-σέλερ σε όλη την Ευρώπη.
Μιλούσε σε μαθητές σε κάθε μέρος που μιλούσαν γαλλικά.
Το 2005,
σχεδίαζα να δημιουργήσω,
ως καθηγήτρια ψυχολογίας,
ένα έργο για την ιστορία αυτού του μικρού παιδιού
που έζησε όλες αυτές τις περιπέτειες.
Η ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ
Το έργο έγινε μια τεράστια,
εκπληκτική έκθεση.
Μετά σκεφτήκαμε να προσπαθήσουμε να τη φέρουμε στο Βέλγιο.
ΜΑΡΙ-ΚΛΕΡ ΜΟΜΕΡ
Την είδαμε να βγαίνει από το τρένο.
Ήταν ένα συναρπαστικό θέαμα.
Ήταν ντυμένη στα μπλε…
σαν πλουμιστό καναρίνι
με όλα του τα χρώματα…
με δύο…
όχι, με τρεις μεγάλες βαλίτσες!
Ήρθε προς το μέρος μας
λαμπερή και αστραποβολούσα.
Επέδειξε αμέσως μια προσωπικότητα
πολύ δυναμική,
πολύ φιλική και πολύ γενναιόδωρη.
Όταν μπήκε η Μίσα στην έκθεση,
κατέρρευσε.
Δεν με είχαν προειδοποιήσει,
οπότε όταν πήγα στην έκθεση
ξέσπασα σε κλάματα,
με συγκίνησε βαθύτατα.
Είχε χαρεί πολύ που ήταν εκεί.
Από την άλλη, όμως,
είδαμε τη θλίψη που έβγαινε από μέσα της
και τα δάκρυα.
Ήταν πολύ συγκινητικό.
Μας άγγιξε όλους πολύ η ιστορία της
και όλοι θέλαμε να δώσουμε λίγη χαρά σ' αυτήν τη γυναίκα
δείχνοντας τη δημιουργικότητά μας
και το θάρρος μας.
Θέλαμε να δείξουμε πώς νιώθαμε.
Στο βιβλίο η Μίσα λέει ότι οι ναζί
συνέλαβαν μαζί τους γονείς της και τους εξόρισαν.
Αν και δεν ήξερε το επώνυμό τους, τα ονόματά τους ήταν Ρούβεν και Γκερούσα.
Μετά η Σάρον είπε
"Έχω πρόσβαση στα αρχεία εξόριστων των ναζί.
Θα πάρω αυτά τα ονόματα
και θα δω αν εξορίστηκαν δύο άνθρωποι
σχεδόν ταυτόχρονα με αυτά τα ονόματα".
Όταν εξετάσαμε τις λίστες εξόριστων,
δεν βρέθηκαν ως σύζυγοι.
"Μου έλειπαν τρομερά οι γονείς μου.
Το πρόσωπό μου ήταν γεμάτο χώματα.
Κάποιες νύχτες ούρλιαζα από το κρύο.
Αργότερα,
είχα μια δεύτερη ευκαιρία.
Επέζησα επειδή δεν εμπιστευόμουν κανέναν.
Επειδή απέφευγα
την επαφή με τους ανθρώπους".
ΑΡΧΕΙΟ ΘΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Εβραϊκή Επιτροπή Άμυνας
είχε φτιάξει λίστες με κρυμμένα Εβραιόπουλα,
με το όνομα του διασώστη τους και το όνομα των γονιών τους.
Οι λίστες πλέον είναι στα αρχεία των Υπηρεσιών Θυμάτων Πολέμου.
Υπήρχε πραγματικός κίνδυνος
αυτές τις λίστες να τις πάρουν οι ναζί.
Θα έβρισκαν τα παιδιά
και θα τα σκότωναν.
Ήταν, όμως, πολύ έξυπνο.
Υπήρχαν τέσσερα διαφορετικά βιβλία.
Χρειαζόσουν και τα τέσσερα για να βρεις το παιδί.
Και τα τέσσερα, όμως, ήταν σε διαφορετικά μέρη.
Αν κάποιος ναζί έβρισκε ένα βιβλίο,
δεν θα μπορούσε να εντοπίσει το παιδί,
αλλά στο τέλος του πολέμου,
με τα τέσσερα διαφορετικά βιβλία,
θα υπήρχε τρόπος να βρεις τίνος παιδί ήταν.
Οπότε, αναζήτησα τους γονείς της Μίσα.
Πουθενά ονόματα των γονιών.
Τότε κατάλαβα πως κάτι δεν πήγαινε καλά.
Και στις λίστες των Κρυμμένων Παιδιών,
δεν είχαν καμία "Μίσα" και δεν είχαν κανέναν "Ντε Γουάλ".
Αυτό είναι σίγουρο.
Εκείνη δεν αναφερόταν καθόλου.
Η ιστορία της Μίσα πήρε μορφή χιονοστιβάδας.
Είχαν πουληθεί ήδη εκατομμύρια βιβλία.
Μετά έπρεπε να ετοιμάσουμε τις εκδηλώσεις και να την πάμε εκεί.
Έτσι, ήμασταν συνεχώς μαζί.
Τότε ερχόταν συχνά στο σπίτι μας.
Έτρωγε μαζί μας, ήταν σαν μέλος της οικογένειας.
Είχαμε περίπου δέκα εκδηλώσεις.
Εννοείται ότι την πήγαμε εμείς.
Πάντα την υποδεχόταν ο διοργανωτής της εκδήλωσης,
και όλοι της έδειχναν πάντα μεγάλη καλοσύνη και φιλικότητα.
Όλοι έφευγαν από τις εκδηλώσεις αυτές
εντυπωσιασμένοι από κείνη.
Είχα κολλήσει, είναι η αλήθεια.
Κανένα εύρημα,
αλλά και καμία απόδειξη.
Καμία απόδειξη.
Τότε ήταν που σκέφτηκα
ότι ίσως δεν είχε καταγραφεί από κανέναν.
Κάποια παιδιά τα έκρυβαν,
αλλά όχι απαραίτητα οργανώσεις.
Η ιστορία της μπορεί να ήταν ασυνήθιστη,
αλλά έπρεπε να θυμάμαι
ότι ίσως να ήταν
Κρυμμένο Παιδί, κρυμμένο Εβραιόπουλο.
Θα μιλήσουμε για μια παράξενη και υπέροχη ιστορία.
Είναι μαζί μας η Μίσα Ντεφονσέκα.
Γεια σας.
Ευχαριστούμε που ήρθατε να μας πείτε την ιστορία.
Διακυβεύονταν πολλά. Άρχισα να ανησυχώ.
Αν λέει αλήθεια, θα νιώσω μεγάλες ενοχές
που ψαχουλεύω το παρελθόν της.
Κι αν είναι αλήθεια;
Η Μίσα Ντεφονσέκα, μάρτυρας του Ολοκαυτώματος.
Γεια σας.
Θα ήταν πολύ άδικο να την αμφισβητήσω.
Ακόμα και κατά πολύ αλήθεια να ήταν κι όχι εντελώς,
θα ήταν άδικο να μη σεβαστώ όλα όσα πέρασε.
Πρέπει να βιώσεις την τραγωδία
και τον τρόμο.
Είναι πολύ οδυνηρό.
Ένιωθα ότι παίζω σε ένα έργο για το οποίο δεν είχα δώσει οντισιόν.
Δεν ήθελα τον ρόλο, δεν ήθελα να παίζω.
Έχω βιώσει μίσος
και έχω βιώσει οργή και επιθυμία να σκοτώσω,
ήταν η ζωή μου ή η δική του.
Με κατέτρωγε.
Προσωπικά…
Το ζω καθημερινά.
Είχε κυριεύσει τη ζωή μου.
Σκέφτομαι τους γονείς μου κάθε μέρα, και εγώ
ζω κάθε μέρα το Ολοκαύτωμα.
Η ανάμνηση δεν φεύγει.
Αλλά με κατέκριναν ούτως ή άλλως εδώ και καιρό.
Είχα χάσει την έφεση.
Αντιμετώπιζα την πιθανότητα να καταστραφώ εντελώς.
Είχα αρχίσει να νιώθω πολύ άβολα,
αλλά έπρεπε να βρω την αλήθεια.
Όταν δεν βρήκαμε εβραϊκά αρχεία να στηρίζουν όσα έλεγε,
αναρωτηθήκαμε αν είναι καν Εβραία.
Αν δεν είναι Εβραία,
τότε θα πρέπει να είναι
πιθανότατα καθολική.
Αν ήταν καθολική, ίσως είχε βαπτιστεί.
Τα τραπεζικά αρχεία της Μίσα από τα πρακτικά της δίκης
έλεγαν ότι είχε γεννηθεί το 1937,
ότι η μητέρα της λεγόταν Ντονβίλ και είχε γεννηθεί στο Έτερμπικ.
Στο Έτερμπικ, ένα προάστιο των Βρυξελλών.
Οπότε, στο Έτερμπικ
έψαξα για
διάφορες εκκλησίες.
Η Έβελιν πήγε στην πρώτη. Δεν υπήρχαν αρχεία.
Πήγα σε άλλη…
Δεν υπήρχαν αρχεία βάπτισης με τα στοιχεία της Μίσα.
Και η τρίτη στην περιοχή…
Αποδείχτηκε ότι η εκκλησία είχε καεί ολοσχερώς.
Όταν το μάθαμε αυτό, σκέφτηκα…
"Την πατήσαμε, τα αρχεία μάλλον θα καταστράφηκαν στη φωτιά".
Αλλά τα γραφεία, το πρεσβυτέριο,
ήταν σε διπλανό δρόμο.
Είχαν διασωθεί.
Η Έβελιν κοιτούσε κάθε ημερομηνία, όλα τα παιδιά εκείνης της ενορίας.
Ήξερα δύο πράγματα,
την ημερομηνία γέννησής της,
που ήταν 12 Μαΐου 1937,
και το όνομα της μητέρας, Ντονβίλ.
Και σ' εκείνο το βιβλίο, τη βρήκα.
"Μόνικα Ερνεστίνα Ζοζεφίν ντε Γουάλ,
θυγατέρα του Ρομπέρτι
Ενρίτσι Ερνέστιν ντε Γουάλ
και της Τζοσεφίνε Τζερμένε Μπαρμπαρέ Ντονβίλ.
Η αποκάλυψη ήταν πως
ο πατέρας της λεγόταν Ντε Γουάλ.
Σ' εκείνο το σημείο φαινόταν
ότι την έλεγαν Μονίκ ντε Γουάλ.
Δεν την είπαν έτσι ανάδοχοι γονείς για να την κρύψουν από τους ναζί.
Γεννήθηκε Μονίκ ντε Γουάλ.
Ήταν καθολική, βαπτισμένη καθολική.
Ο πατέρας της λεγόταν Ντε Γουάλ.
Ωστόσο, δεν ήταν πειστική απόδειξη.
Επειδή τότε, έπαιρναν ονόματα νεκρών παιδιών
και τα έδιναν σε Εβραιόπουλα για να τα κρύψουν.
Ήταν πιθανό οι Ντε Γουάλ να πήραν κάποιο Κρυμμένο Παιδί
και το παιδί τους να είχε πεθάνει.
Χρειαζόμουν κι άλλες αποδείξεις.
Οπότε, τι κάνατε μετά;
Ανεπίσημα, είναι πολύ καλή ερώτηση.
Τι κάνεις μετά;
Η Έβελιν σκέφτηκε "Μάλιστα, πού αλλού
μπορώ να βρω αποδείξεις;"
Θα πήγε σχολείο.
Προσπάθησα να βρω ένα σχολείο στη διαδρομή του τραμ
που αναφερόταν στο βιβλίο της.
Και καθώς περνούσα,
έπεσα πάνω στο σχολείο.
Η πόρτα ήταν ανοιχτή.
Μπήκα μέσα και ρώτησα
αν είχαν κανένα αρχείο κάποιας
με το όνομα Μονίκ ντε Γουάλ.
Έχουμε μεγάλη αγωνία,
κοντεύουμε να πεθάνουμε,
περιμένουμε να μάθουμε.
Είτε έχουμε τα αρχεία είτε όχι.
Και στα αρχεία ήταν το όνομά της.
"Ντε Γουάλ, Μονίκ".
Αυτή ήταν η τελική απόδειξη, ας πούμε.
Και το πιστοποιητικό της βάπτισης
και η φοίτησή της σε σχολείο στις Βρυξέλλες.
Χτύπησε το τηλέφωνο, το σήκωσα και ήταν η Σάρον.
Η Σάρον με το ζόρι συγκρατούσε τον ενθουσιασμό της.
Ούρλιαζε στο τηλέφωνο "Έχουμε τα αρχεία!"
Ήταν η απόδειξη που θέλαμε.
Την έπιασα να λέει ψέματα.
Η ζωή μου είχε μολυνθεί…
Τέλος.
…από έναν ολόκληρο ιστό ψεμάτων.
Δεκαπέντε λεπτά διάλειμμα.
Και την έπιασα να λέει ψέματα!
Μου δίνετε ένα μπουκάλι νερό, παρακαλώ;
Ευχαριστώ.
Σκέφτηκα "Τώρα ολόκληρη η ιστορία
που λέει στο βιβλίο καταρρέει".
Σ' εκείνη τη φάση
κατάλαβα ότι δεν ήταν αυτή που έλεγε.
Όχι μόνο δεν ήταν Εβραιοπούλα που κρυβόταν στο δάσος από τους ναζί,
αλλά ήταν και καθολική που πήγαινε μια χαρά στο σχολείο.
Δεν ζούσε με λύκους.
Έπαιζε θέατρο.
Ήξερε ακριβώς τι έκανε.
Τώρα βλέπουμε
ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα αθώο ψέμα.
Είναι μια τεράστια συνωμοσία που διαρκεί 20 χρόνια
και αναπαράγει κάτι που ήταν εντελώς ψέμα.
Δεν ήταν αυτή η πραγματική Μίσα.
Ένιωθα διάφορα πράγματα.
Ένιωθα οργή, ένιωθα αηδία.
Είδα την ψεύτικη ιστορία, την ψεύτικη ταυτότητα
ως έναν τρόπο για να βγάλει λεφτά από το Ολοκαύτωμα.
Κάποιος έκλεψε ένα πολύ επώδυνο κομμάτι της ζωής μου.
Το ένιωθα για μένα την ίδια, για…
Για όλα τα Κρυμμένα Παιδιά,
για όλα τα νεκρά παιδιά
στο Ολοκαύτωμα.
Για όλους τους γονείς, για τους δικούς μου γονείς,
για ολόκληρη την εβραϊκή κοινότητα.
ΠΑΡΕΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΛΥΚΟΥΣ 2007 ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΒΕΡΑ ΜΠΕΛΜΟΝΤ
ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΒΕΡΑ ΜΠΕΛΜΟΝΤ
Όταν βρήκαμε εκείνα τα αρχεία,
το βιβλίο πουλούσε πολύ σε όλη την Ευρώπη
και μόλις είχε βγει η ταινία.
Και η ταινία λεγόταν Παρέα με τους Λύκους.
Αυτό είναι το τρέιλερ της ταινίας της Βέρα Μπελμόντ.
Είναι συγκινητικό να σας βλέπω, και την πραγματική και τη Ματίλντ.
Μοιάζεις πολύ συγκινημένη.
Είναι σαν να ξαναζείς την ιστορία όποτε βλέπεις αυτές τις εικόνες;
Ναι, ακριβώς. Έτσι ακριβώς. Είναι πολύ δύσκολο.
Αναγνωρίζεις τον εαυτό σου
στην ερμηνεία της Ματίλντ;
Και βέβαια. Παίζει πάρα πολύ καλά.
Παίζει εκπληκτικά.
Μεταδίδει πολύ καλά τα συναισθήματα.
Η σκέψη της μητέρας μου ήταν που με έκανε να συνεχίζω.
Υπάρχει μια σκηνή στην ταινία που, για μένα, είναι εκπληκτική.
Αυτή που πέφτει από το τρένο…
ΜΙΣΑ ΝΤΕΦΟΝΣΕΚΑ
…μια όμορφη ταινία εμπνευσμένη από αληθινή ιστορία.
Είσαι υπέροχη.
Σπουδαία ηθοποιός.
Η ιστορία είναι πολύ συγκινητική.
Η ιστορία είναι απίστευτη, ωστόσο είναι αληθινή.
Στοπ. Εξαιρετικά.
Έκανε πρεμιέρα στο Παρίσι.
"Από αληθινή ιστορία".
Κι εμείς κρατούσαμε αυτά τα έγγραφα.
Σκεφτήκαμε "Να τα βάλουμε στο μπλογκ μου,
να στείλουμε μέιλ σε κάποιον εκεί στο Βέλγιο".
Το επόμενο πρωί
ήταν πρωτοσέλιδο σε όλες τις εφημερίδες.
Ένα βιβλίο, μια ταινία, μια υποτιθέμενη αυτοβιογραφία,
αλλά όλα ήταν ψέμα.
Μια εκπληκτική ιστορία μιας μικρής που επέζησε από το Ολοκαύτωμα.
Είχαμε ρίξει βόμβα αλήθειας, είχε σκάσει.
Το Παρέα με τους Λύκους, το μπεστ σέλερ που ενέπνευσε και ταινία…
Όλοι έμαθαν ότι ήταν ψέμα.
…δεν είναι αληθινή ιστορία.
Όλα είναι ψέματα.
Μια μεγάλη απάτη.
Φώτα σπιτιού.
Γύρισα σπίτι, πήγα αμέσως στον υπολογιστή μου,
έγραψα το όνομά της και το είδα.
Η όμορφη ιστορία είναι εντελώς ψεύτικη.
Στο Βέλγιο, όπου γεννήθηκε,
ιστορικοί ανακάλυψαν ότι η Μίσα Ντεφονσέκα λέγεται Μονίκ ντε Γουάλ.
Ένιωσα να μου παγώνει εντελώς το αίμα.
Πώς…
Πώς είναι δυνατόν;
Θύμωσα.
Στεναχωρήθηκα.
Πληγώθηκα.
Ένιωσα προδομένη.
Ότι με χρησιμοποίησαν.
Είχαμε γίνει τόσο στενές φίλες,
που όταν γεννήθηκαν μερικά μικρά, το ένα το βγάλαμε Μίσα.
Ήταν πολύ θλιβερό.
Πάρα πολύ θλιβερό.
Έλα, μικρή μου.
Μας εξαπάτησε,
όπως όλους σας.
Εκείνο το γεγονός,
ότι είπε ψέματα πως είναι επιζήσασα του Ολοκαυτώματος,
μου έφερε δάκρυα.
Η Μίσα Ντεφονσέκα βασίστηκε στη συμπόνια.
Έτσι είπε υπέροχα μια ιστορία.
Με συμπόνια.
Έτσι κατάφερε η Μίσα Ντεφονσέκα να κοροϊδέψει τον κόσμο.
Συμπόνια.
Ξέσπασα σε κλάματα.
Ένιωσα ότι με είχαν εκμεταλλευτεί, ότι μου είχαν πει ψέματα,
ότι…
Βγήκαν τα ψέματα και η πικρία.
Κάποιοι γείτονές μου της έδωσαν μεγάλη χρηματικά ποσά.
Μιλάμε για 25,000 και 30,000 δολάρια για να σώσει το σπίτι της.
Πήγαινε στους ραβίνους και ζητούσε δωρεές από τον ναό.
Ολόκληρη η κοινότητα…
Όσοι την ήξεραν, οι γείτονες, δεν της ξαναμίλησαν, απ' όσο ξέρω.
Όλοι ένιωθαν προδομένοι.
Ναι.
Μέσα μου φούντωσε ενός είδους θυμός,
που δεν έχει φύγει.
Οι φοιτητές που πήραν μέρος στο έργο,
τη μέρα που μπήκα στην τάξη,
ήταν ξεσηκωμένοι.
Φανταστείτε μια ομάδα ανθρώπων να επαναστατεί.
Έλεγαν διάφορα, έκλαιγαν, φώναζαν.
Στέκονταν ψηλά στο αμφιθέατρο.
Δεν είχα πλέον εγώ τον έλεγχο,
και συνήθως έλεγχα πολύ καλά τους φοιτητές μου.
Επικοινώνησα αμέσως με τη Μίσα.
Ήθελα να είμαι ειλικρινής μαζί της.
Είπε "Μην ανησυχείς, πάντα τα ίδια μου κάνουν.
Μάλλον το προκάλεσε η εκδότρια στην Αμερική".
Και μετά ήρθε η επόμενη ανατροπή στην ιστορία.
Δεν μπορούσε να γίνει πιο παράξενο.
Σκέφτηκα "Εγώ δεν θα μπορούσα να σκεφτώ τέτοια εξέλιξη.
Αν το έκανα,
θα έλεγαν ότι αποκλείεται να συμβεί".
Κάθε δημοσιογράφος ονειρεύεται να αποκαλύψει κάτι.
Ο ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
Το ερώτημα για μένα ήταν, αν η ιστορία της είναι ψεύτικη…
ΜΑΡΚ ΜΕΤΝΤΕΠΕΝΙΝΓΚΕΝ
…ποια ήταν η πραγματική της ιστορία;
Και, πολύ απλά,
κοίταξα στον τηλεφωνικό κατάλογο των Βρυξελλών,
όπου και υπήρχαν περίπου 400 Ντε Γουάλ.
Άρχισα να τους τηλεφωνώ, στον έναν μετά τον άλλον.
Και στο 44ο ή 43ο όνομα,
έπεσα πάνω σε κάποια που λεγόταν Έμα ντε Γουάλ.
Η συνάντησή μου με την Έμα, τη θεία της Μίσα,
ήταν εκπληκτική.
Δεν διέσχισε την Ευρώπη αναζητώντας τους γονείς της;
Θεέ μου, όχι.
ΕΜΑ ΝΤΕ ΓΟΥΑΛ
Έμεινε με τον παππού και τη γιαγιά της.
Η Έμα μου είπε
ότι η ανιψιά της πάντα ήταν φαντασιόπληκτη,
ότι δημιουργούσε μόνη της φανταστικούς κόσμους.
Πήγαινα και την έπαιρνα συχνά,
με το τραμ νούμερο 56 στο Άντερλεχτ,
και την έφερνα στο Σαρμπέκ.
Τα βράδια την επέστρεφα στον θείο Έρνεστ.
Η Έμα ντε Γουάλ
μου είπε την αλήθεια
για το τι έγινε κατά τον πόλεμο.
Τι είχε απογίνει ο Ρομπέρ ντε Γουάλ, ο πατέρας της Μίσα Ντεφονσέκα.
Ο Ρομπέρ ντε Γουάλ δούλευε στο δημαρχείο του Σαρμπέκ.
Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ
Ήταν μεγάλος πατριώτης και χαιρόταν τον ρόλο του ως έφεδρος.
ΖΑΝ-ΦΙΛΙΠ ΤΟΝΤΕΡ
Συνάντησα τον Ζαν-Φιλίπ Τοντέρ τυχαία,
αλλά είχε πολλά έγγραφα
για τον πατέρα της Μίσα Ντεφονσέκα.
Οπότε, πήγα να κοιτάξω τον φάκελο του Ρομπέρ ντε Γουάλ.
Στις 10 Μαΐου του 1940 οι Γερμανοί εισβάλουν στο Βέλγιο.
Κατατροπώνουν τον βελγικό στρατό σε μια εκστρατεία 18 ημερών.
Ο βασιλιάς
παραδίνεται και το Βέλγιο καταλαμβάνεται.
Ο Ρομπέρ ντε Γουάλ παίρνει μέρος στην αντίσταση
και ξεκινά να στρατολογεί αντιστασιακούς πολεμιστές.
Ως αντιστασιακός,
ο Ρομπέρ ντε Γουάλ
είχε συμμετοχή στη συλλογή όπλων…
στην ενεργοποίηση δικτύων πληροφοριών,
στη μετάδοση πληροφοριών στη βελγική κυβέρνηση,
που είχε πάει στο Λονδίνο.
Δυστυχώς ο Ντε Γουάλ δεν ήταν πολύ διακριτικός
στις δραστηριότητές του αυτές.
ΣΑΡΜΠΕΚ ΠΑΤΡΙΚΟ ΣΠΙΤΙ;
Μιλούσε πολύ.
Ήταν περήφανος για όσα έκανε.
Επειδή ήξερε ότι είχε
μυστικά έγγραφα.
Τα έδειχνε ως και σ' εμάς στο σπίτι.
Ο πατέρας μου του είπε να προσέχει.
"Γίνεσαι απρόσεκτος".
Ρίσκαρε να τον συλλάβουν.
Τον κατήγγειλε ένας συνεργάτης των ναζί
και γρήγορα τον συνέλαβαν.
Ο Ντε Γουάλ, η γυναίκα του
και 41 στρατιώτες της αντίστασης που είχαν συλληφθεί
εξορίστηκαν στη Γερμανία…
και στάλθηκαν στη φυλακή Μπροβάιλερ στην Κολωνία.
Η φυλακή στην Κολωνία είχε πολύ αυστηρό καθεστώς.
Τον ανέκρινε η Γκεστάπο.
Αρχίζει να ουρλιάζει.
Ο Ντε Γουάλ έσπασε.
Ο Ρομπέρ ντε Γουάλ έκανε συμφωνία στη φυλακή της Κολωνίας.
Η συμφωνία ήταν να παραδώσει
τα ονόματα των άλλων αντιστασιακών
με αντάλλαγμα την προστασία της γυναίκας του,
ενώ θα έβλεπε και μία φορά την κόρη του, τη Μίσα Ντεφονσέκα.
Τον Αύγουστο του 1942, αφού πρόδωσε τους άλλους αντιστασιακούς,
όπως είχαν απαιτήσει οι Γερμανοί,
ο Ντε Γουάλ είχε μια τελευταία ευκαιρία να δει την κόρη του.
Κι αυτό θα ήταν
το τέλος
του Ρομπέρ ντε Γουάλ,
που αργότερα εξορίστηκε.
Ο Ρομπέρ κι η γυναίκα του πέθαναν σε γερμανικά στρατόπεδα.
Την αποκαλούσαν "κόρη του προδότη".
Λεγόταν ότι ο πατέρας της
είχε μιλήσει στους Γερμανούς.
Ο δήμος του Σαρμπέκ χάραξε μια επιγραφή
με τα ονόματα των αντιστασιακών που πέθαναν κατά τον πόλεμο.
Το όνομα του Ντε Γουάλ, που ήταν γραμμένο στο τέλος…
αργότερα σβήστηκε.
Στις 22 Φεβρουαρίου 2008,
όταν όλα είχαν γίνει πολύ ξεκάθαρα,
δημοσιεύσαμε ολόκληρη την ιστορία του Ρομπέρ ντε Γουάλ,
την προδοσία του,
τα ψέματα σε όσα έλεγε η Μίσα Ντεφονσέκα.
Τις επόμενες ώρες
βγήκε μια ανακοίνωση.
Αυτή είναι η δήλωση της Μίσα Ντεφονσέκα.
"Με αποκαλούσαν 'κόρη του προδότη',
επειδή υποπτεύονταν ότι ο πατέρας μου μίλησε όταν τον βασάνιζαν.
Αυτό το βιβλίο, αυτή η ιστορία, είναι δικά μου.
Δεν είναι η πραγματικότητα…
αλλά ήταν η δική μου πραγματικότητα.
Ο τρόπος να επιβιώσω.
Ζητάω συγχώρεση.
Το μόνο που ήθελα πάντα ήταν ξορκίσω τα βάσανά μου".
Ένιωθα να με απορρίπτουν όλοι,
αλλά δεν μπορούσα να το εξηγήσω σ' εμένα,
στη γιαγιά ή στον παππού μου.
Δεν είμαι αυτή που νόμιζα,
αλλά υπάρχουν φορές…
που ακόμα διστάζω.
Λέω στον εαυτό μου "Το έζησα ή όχι;"
Πρέπει να το σκεφτώ.
Ειδικά με τα ζώα.
Βλέπω ακόμα τον εαυτό μου
να κυλιέται στο έδαφος με λύκους.
Είδες τους υπέροχους λύκους μου;
Πάντα θα είναι
οι δικοί μου λύκοι.
Πάντα θα είμαι δίπλα τους.
Έστω κι αν τώρα ξέρω την αλήθεια.
Είμαι στο πλευρό τους.
Μπήκα σε μια φούσκα, σε έναν δικό μου κόσμο.
Κι αυτός ο κόσμος μου ήταν γεμάτος με ζώα.
Ζώα που με υπερασπίζονταν
ενάντια στους ανθρώπους.
Τώρα που ακούω ξανά αυτήν τη συνέντευξη,
οι πρώτες λέξεις στην εισαγωγή της εκπομπής…
Ενίοτε μια ιστορία είναι τόσο εκπληκτική που μοιάζει απίστευτη.
Είναι εκπληκτικό που αυτά ήταν τα πρώτα λόγια.
Και μετά αποδείχτηκε ότι δεν ήταν αληθινή.
Η ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ
Την πίστεψα.
Δεν είδα τίποτα σ' εκείνα τα μάτια
να με κάνουν να σκεφτώ ότι ίσως δεν έλεγε αλήθεια.
Αυτό που φοβόμουν εγώ τότε ήταν οι Γερμανοί.
Ήταν το…
Εγώ το μόνο που έκανα
ήταν να αναζητώ περισσότερη αλήθεια
για να επιβεβαιώσω όσα ήδη πίστευα.
Εκ των υστέρων,
είναι τρομακτικό.
Εγώ, όμως, τότε
σεβόμουν πάρα πολύ τις εμπειρίες κάποιου,
σ' αυτό που πιστεύω όλοι μας, ως πολίτες του κόσμου,
αναγνωρίζουμε ως την πιο σκοτεινή στιγμή στην ιστορία του κόσμου μας.
Δεν υπήρχε περίπτωση να την αμφισβητήσω.
Το να αμφισβητείς τον ισχυρισμό κάποιου ότι είναι επιζώντας του Ολοκαυτώματος
είναι πολύ δύσκολο.
Διστάζεις πάρα πολύ
να το αμφισβητήσεις.
Αλλά ο κίνδυνος να πιστέψεις τα πάντα
βάζει την ιστορία
και την ιστορική πραγματικότητα
των πραγματικών επιζώντων σε κίνδυνο.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ
Τον Δεκέμβριο του 1996,
πήρα ένα γράμμα
κι ένα χειρόγραφο από την Τζέιν Ντάνιελ.
Το χειρόγραφο έλεγε Μίσα: Απομνημονεύματα.
Ήταν για ένα μικρό κορίτσι κατά το Ολοκαύτωμα.
Πήρα τηλέφωνο την Τζέιν
για να της εξηγήσω τι πρόβλημα υπήρχε σ' εκείνη την ιστορία.
Της είπα
"Εγώ δεν θα το εξέδιδα αυτό το βιβλίο".
Έχω σκεφτεί πολύ όλα αυτά τα χρόνια
το γιατί η Τζέιν Ντάνιελ αποφάσισε να το εκδώσει το βιβλίο.
Εμφανώς ήλπιζε
το χειρόγραφο να λέει αλήθειες,
αλλά ήταν εμφανές ότι ανησυχούσε
πως δεν ήταν.
Νομίζω ότι ήταν απληστία
που προκάλεσε αυτήν την ιστορία,
και για τη Μίσα και για την Τζέιν Ντάνιελ.
Και μετά,
καθώς οι πωλήσεις αυξάνονταν,
όλο και περισσότεροι άνθρωποι
αποδέχονταν τα απομνημονεύματα ως πραγματικά, ως αληθινά.
Το παραδέχομαι.
Είχα δημιουργήσει ένα τέρας.
Το δικό μου τέρας.
Είχα δημιουργήσει έναν άνθρωπο που όλοι του έδειχναν τεράστια συμπόνια.
Κάποια που είχε υποφέρει τρομερά.
Της άξιζε θαυμασμός και σεβασμός.
Κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί ότι τον ξεγέλασαν.
Το παραδέχομαι, με ξεγέλασε, την πίστεψα.
Όλοι γοητεύτηκαν.
Το αμερικανικό νομικό σύστημα, οι δικαστές και οι ένορκοι,
όλοι γοητευτήκαμε από την ιστορία.
Είναι ανθρώπινο το να πιστεύεις.
Η αξιοπιστία είναι κάτι άλλο.
Η ανάγκη σου να αμφισβητείς κάτι
σε βοηθά να ξεχωρίζεις τι είναι αλήθεια και τι όχι.
Σκότωσες άνθρωπο με μαχαίρι;
Επειδή είδα τον βιασμό
ενός μικρού κοριτσιού.
Τώρα απέχω αρκετά
και μπορώ να δω με πιο αναλυτική ματιά τον χαρακτήρα της Μίσα.
Όταν το είδα αυτό, όρμησα,
επειδή εκείνος γύρισε και ερχόταν προς τα μένα.
Τότε σκεφτόμουν μόνο ένα πράγμα,
να ζήσω.
Ήθελα να ζήσω.
Η Μίσα δημιούργησε
έναν δικό της κόσμο.
Έναν κόσμο όπως τον πίστευε εκείνη.
Όταν πλησίασε, τον μαχαίρωσα στο στομάχι.
Τον έκοψα παντού.
Στον λαιμό, στο πρόσωπο.
Γέμισα αίματα.
Ήταν φρικτό.
Η συγγραφή αυτού του βιβλίου
με έκανε να ξαναζήσω
τους εφιάλτες μου.
Η Μίσα αναζήτησε
καταφύγιο στη μυθομανία,
και με τον καιρό
έγινε σταδιακά
χαρακτήρας στην ίδια της την ιστορία.
Κάθε φορά που μαχαίρωνα,
ήταν για το κοριτσάκι, ήταν για τα παιδιά,
ήταν για τους γονείς μου.
Νομίζω ότι θα θέλαμε να πιστεύουμε
ότι η Μίσα Ντεφονσέκα πίστευε
ότι ήταν επιζήσασα του Ολοκαυτώματος.
Θα θέλαμε να πιστεύουμε
ότι δεν φανήκαμε τόσο αφελείς.
Ότι το πιστέψαμε, επειδή το πίστευε κι εκείνη.
Και θα θέλαμε ακόμα να πιστεύουμε
ότι αυτή η ιστορία
έχει έναν λυτρωτικό σκοπό,
επειδή διόρθωσε το λάθος που βίωσε στα παιδικά της χρόνια.
Όλα αυτά είναι ανοησίες.
Δεν υπάρχει λυτρωτικός σκοπός.
Αφελείς φανήκαμε.
Ήταν όλα ψέματα.
Πώς νιώθω για κείνη σήμερα…
Έχω ανάμικτα…
συναισθήματα.
Πιστεύω ότι ήταν η πρωταγωνίστρια της ιστορίας, αλλά δεν ήταν μόνη.
Υπήρχαν κι άλλοι άνθρωποι
που τη βοήθησαν
να κάνει
αυτήν τη βιογραφία επιτυχία.
Και μόνο που μιλάω για κείνη τώρα, για την έρευνα
για τα χρόνια που πέρασαν…
τη λυπάμαι λίγο.
Τη λυπάμαι.
Λίγη απέχθεια…
Ίσως είναι πολύ σκληρή λέξη, αλλά…
Νιώθω και λίγη κατανόηση.
Ως παιδί,
θα πρέπει να ήταν πολύ δύσκολα για κείνη μετά τον πόλεμο.
Το γεγονός ότι αποκαλούσαν προδότη τον πατέρα της,
συνεργάτη.
Είναι και θύμα και κακιά.
Και τα δύο.
Και τα δύο σ' αυτήν την ιστορία.
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΜΙΣΑ ΝΤΕΦΟΝΣΕΚΑ ΖΕΙ ΣΤΗ ΜΑΣΑΧΟΥΣΕΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΡΑ ΤΗΣ
ΚΑΙ ΖΩΑ
ΕΠΕΛΕΞΕ ΝΑ ΜΗ ΔΩΣΕΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙ' ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ
ΟΤΑΝ ΑΠΟΚΑΛΥΦΘΗΚΕ ΟΤΙ ΤΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΗΤΑΝ ΨΕΜΑΤΑ,
Η ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΖΕΪΝ ΝΤΑΝΙΕΛ ΑΝΕΤΡΑΠΗ
Υποτιτλισμός: Μαριλένα Τζοβάνη