Downloaded from YTS.MX
NETFLIX ORİJİNAL BELGESELİ
Official YIFY movies site: YTS.MX
Gece lambam açık bir şekilde yatağımda yatarken
bu hikâyeye ağladığımı
çok iyi hatırlıyorum.
Bu hikâye beni çok etkilemişti.
Misha Defonseca, Olağanüstü Kadınlar'da röportaj için aradığımız
kadın profiline tamamen uyuyordu.
Tamam, biraz bekleyip döneceğim yani. Anladım. Tamam.
Sinyali bekliyoruz.
Misha'nın öyküsü Belçika'da başlıyor
ama o, Millis, Massachusetts'te,
radyo binasından 6,5 km ötede yaşıyordu.
Geri sayım yapacak mısın?
Üç, iki, bir…
CANLI YAYIN
Sihirli 106,7...
Bazen bir hikâye kadar şaşırtıcıdır ki inanılmaz görünür.
Bazen insanın üzüntüsü o kadar fazladır ki
bunun altında ezilir.
Bazen de cesaret o kadar heybetlidir ki
mütevazi olursunuz.
80'lerin sonunda, artık 37 yıldır Millis'te yaşıyorduk.
Herkes herkesi tanıyordu.
Sonra yeni komşular geldi.
Belçika'dan Maurice ve Misha çifti.
Millis'te şöyle bir deyiş vardır:
"Küçük kasaba, büyük aile."
Sıkı sıkı bir topluluğuz. Hemen dost olduk.
Öpücük ister misin?
Misha çok iyi bir insandı. Çok samimi ve şefkatliydi.
Hayvanlarla ilişkisi Misha gibi olan kimseyle taışmamıştım daha önce.
Bir sürü kedisi vardı.
Gerçekten ilginç bir kişiliği vardı.
Bir gün evinde çay içiyorduk.
Bana savaş zamanı yaşadıklarından bahsetmişti.
Ayrıntılı anlatmıştı.
Sizi Misha adında küçük bir kızın yaşamını anlatacağım.
Bir gün, babasının onu okuldan almasını bekliyordu
ama babası hiç gelmedi.
Şaşkınlıktan ağzım bir karış açık kaldı.
Babasını beklerken bir kadın omzuna dokunup "Benimle gel." dedi.
Küçük kızı, tanımadığı bir ailenin evine götürdüler.
Ona yeni bir isim ve farklı kıyafetler verdiler.
Daha sadece yedi yaşındayken
Nazilerin işgal ettiği
farklı ülkelerde tek başına binlerce kilometre yok kat etti
ve sürgündeki ailesini aradı.
Misha artık Boston bölgesinde yaşayan
yetişkin bir Yahudi kadın.
Soykırımdan kurtulanlardan biri.
Cesaret dolu, inanılmaz hayatta kalma öyküsünü
bize anlatmak için burada.
Ailemi düşünmediğim bir gün bile yok.
Annemin adı Gerusha'ydı.
Babamın adı ise Robert idi.
İbranice Reuven.
Ama korkarım
soyadımızı hiç öğrenemedim.
Annemle babama ne olduğunu öğrenemedim.
Nereye gittiklerini ya da nasıl öldüklerini
bugün hâlâ bilmiyorum.
Herkes yerine geçsin lütfen.
Misha, lütfen ilk kez deneyimlerin hakkında
konuştuğun zamanı anlat.
Bir gün…
...bir sinagogda…
...Yom HaShoah, yani Anma Günü vesilesiyle…
hikâyemi anlatmamı istediler benden.
BETH TORAH SİNAGOGU
Beni özgürleştireceğini düşünerek,
kocam beni bunu yapmaya ikna etti.
Kürsüye doğru yürüdüğümde,
gerçekten ilk kez öykümü anlatacağımı fark ettim.
Birden gözyaşlarına boğuldum.
Sonra yavaşça ve kopuk kopuk anlatmaya başladım hikâyemi.
Üşüyordum ama adım adım da olsa
yola devam etmeliydim.
Hayatta kalmak için
adım adım bile olsa
ilerlemelisiniz.
Resmen büyülenmiştim.
DOST
İnsanlar onun Holokost'tan kurtulduğunu bilmiyordu.
Gözlerim yaşarmıştı.
Açtı, üşüyordu, yapayalnızdı ve ailesini yanında istiyordu.
Bu kız nasıl hayatta kalmıştı?
"Ailem, hayatta olduğuma
inanıyor." diyordum.
"Buna inandıkları sürece onları yüzüstü bırakamam."
"O yüzden devam etmeliyim."
Hiç kimseden çıt çıkmıyordu.
Herkes tamamen onun hikâyesine kapılmıştı.
Anlattıklarını duymayı hiç beklemiyordum.
Misha yedi yaşındayken, Naziler ailesini tutuklamış.
Ailesinin sınır dışı edildiğini söylemişler ona.
Misha'yı Katolik bir aile olan
de Wael'lerin yanına vermişler.
Yani nispeten güvenli bir yere.
Ona yeni bir kimlik vermişler. Adı Monique de Wael olmuş.
Bu aldatmaca onu kurtarmış
ama evde onu hiç kabullenmemişler.
Beni sevmeyen bir aileye verilmiştim.
En kibar ifadeyle böyle.
Benden nefret ediyorlardı. Bana "değersiz" derlerdi.
O koruyucu ailedeki büyükbaba
Misha'ya iyi davranıyormuş.
Bana ailemin Almanya'da olduğunu söyledi.
Bir pusulayla da Almanya'nın doğuda olduğunu gösterdi.
Yani Almanya o kadar da uzak görünmüyordu.
İşte o zaman Misha inanılmaz bir karar verdi.
Bu karar, hayatını altüst edecekti.
Misha, ailesini bulmak için
yedi yaşındayken yürüyerek Almanya'ya gitmeye karar verdi.
Yanına biraz erzak ve küçük pusulasını alarak
doğuya doğru yola çıktı.
Gerekenler belliydi.
Temel şeylere lazımdı.
Yiyecek, içecek bir şeyler,
ve korunma için bir bıçak.
İlk gece bir köprünün altında uyudum.
Evden çok uzakta değildi.
Şimdi düşününce, inanılmaz safmışım.
Harita üzerinde Belçika çok küçük, Almanya da çok yakın görünüyordu.
Ama oraya dönersem ne bulacaktım?
Evde benim için hiçbir şey yoktu.
Kafamda da ailemi bulma fikri vardı.
Bu yolculuğu tamamlamalıydım.
Ne zaman bir köye gelsem yıkım görüyordum.
Çocukken yaşadıklarını düşününce...
Nazilerden saklanmış,
ormanda tek başına yürümüş,
yiyecek çalması gerekmiş,
dondurucu soğuklarda kalmış...
Kabus gibi bir çocukluk geçirmiş.
Tüm bunlar onda travma yaratmış.
Katliam...
İnsanları öldürmüşlerdi.
Bir sürü ölü insan.
Gerçekten çaresiz bir durumdu.
Ailemi göreceğimi hayal ediyordum.
O yüzden savaştan uzakta bir ormanda saklandım.
Ormandayken, insanların toplama kamplarına
gönderildiklerini görmemişti.
Şehirlerde yaşanan
dehşetten de uzak kalmıştı.
Etrafında kuşlar ve çiçekler vardı.
Onu bunların kurtardığını söylüyordu.
Kendimi tamamen doğaya bırakmıştım.
Hayvanların, canlıların huzur içinde yaşadığı,
ihtiyaç duyduklarından
fazlasını yemedikleri
normal bir dünyaydı burası.
Beslenme ihtiyaçları dışında öldürmüyorlardı.
Doğa o kadar doğru bir
dengeye sahipti ki.
Hayvanlarla konuşmam gerekmiyordu.
Birbirimizin yanındaydık.
Kelimeler olmadan
birbirimizi anlıyorduk.
"Bu hikâye muhteşem bir kitap olur." diye düşünmüştüm.
YAYINCI
90'ların başıydı.
Küçük bir yayınevi şirketim vardı.
Gerçekten ufak bir şirket.
Yeni bir proje arıyordum.
O yüzden gidip
"Bu hikâyeyi herkesle paylaşabilir miyiz?" ilk soran bendim.
"Bence bundan büyük bir şey çıkar." dedim.
"Bu öykü insanlara hitap eder."
Çünkü öyküde inanılmaz şeyler vardı.
Beni çiftliğinden yiyecek çalarken gören
bir çiftçi beni yakalamıştı.
Çok korkmuştum ve kaçmıştım.
O da peşimden koşmuştu.
İnsan, hayatını korumak için çok hızlı koşuyor.
Sonra birdenbire,
birinin beni izlediğini hissettim.
Arkamı döndüğümde
karşımda muhteşem bir hayvan gördüm.
Bana büyük bir köpek gibi gelmişti.
Bu kurt yalnızdı ve bir dosta ihtiyacı var gibi görünüyordu.
Çok güzel bir gri dişi kurttu.
Çantamdan yiyecek bir şeyler buldum
ve kurda birazını verdim.
Ama almadı.
Oldukça zaman aldı
ama bir süre sonra yan yana yürümeye başladık.
Onun bonkörlüğünü görebiliyordum.
Sahip olduğu güce de saygı duyuyordum.
Onu kabullenebilmiştim.
Benim annem gibi olmuştu.
Sonra bir sürü kurt ortaya çıktı.
Onlarla ne kadar süre kaldım bilmiyorum.
Beni sürülerine kabul edip korudular.
Bu, öyküdeki inanılmaz bir sürprizdi. Böyle bir şeyi kim duymuştur ki?
"Bu gerçekten delice bir hikâye."
KURT UZMANI
Misha, tanıdığım çoğu insandan çok farklıydı.
Onu ilk gördüğümde
hayvan olarak doğmalıydı, diye düşünmüştüm.
Ruhu bir hayvan ruhu olmalı.
Sürünün onu düşük seviyeden bir üye olarak kabul ettiğini söylemişti
ama sürüyle birlikte olabilmek için itaatkâr, pasif davranışlar
sergilemesi
gerekiyordu.
Misha, avlanma sonrası ilk olarak alfa erkeğin yediğini söylemişti.
Diğerleri cesedin etrafında sıralarını beklermiş.
Yemeyi bitirdikten sonra,
Misha'nın yakınına kalan parçaları bırakırlardı.
Kurtlar bir oturuşta on kilo et yiyebilir.
Kalanlar bana yetiyordu.
Al bakalım.
Git yemeğini ye. İşte burada.
Çok iyi arkadaş olduk.
Başardın. Aferin kızım!
Çok kez ziyarete geldi.
Onlara eliyle et yedirirdi.
Sanırım Misha'yı düşmandan çok
bir dost olarak gördüler. Bunu sezdiler.
Misha'da kurtlarla bir olma hissi vardı.
Sanki aralarından biri gibiydi.
Yürümeyi bırakamazdım.
Her gün yürüyordum.
Günlerce, aylarca yürüdüm.
Hep ailemi bulacağıma dair umudum vardı.
"Ben şimdiye kadar hayatta kaldım. Çocuk hâlimle ben hayatta kaldıysam
ailem kesin yaşıyordur." diye düşündüm.
Bu inanç yola devam etmemi sağladı.
Bence bu ahlaki bir anlatım şekliydi.
Bu iyi, masum bir çocukla kötü Naziler arasında bir savaştı.
Ve çocuk hayatta kaldı.
Öyküde efsanevi öğeler vardı.
Bu hikâye ile yayınevim Mount Ivy Press,
yerel bir yayınevi olmaktan çıkıp dünyaya açılabilirdi.
Bu yüzden Misha'ya hikâyelerini yayınlamak isteyip istemediğini sordum.
Bunu sorarken çok çekingendim.
Yaşadığım her deneyimde
insanlara güvenmemeyi öğrendim.
Benden fazla etkilendiğini sanmıyorum.
Bunun için bir neden de yoktu.
Daha önce yayınladığım kitap mali bir defterdi,
yani çok ona uygun değildi.
İki yıldan uzun süre reddettim
ama topluluğumdakiler ve arkadaşlarım "Misha, gelecek nesiller için
hikâyeni anlatmalısın." dedi.
GİRİŞ GERİYE BAKTIĞIMDA...
Kendimi yine cehennemde buldum.
Acılı bir süreçti
ama hikâyesini anlatmak zorunda gibiydi bir yandan.
Bir tür arınma gibiydi.
Herkes işe dâhil oluyordu.
Birbiri ardında tüm yabancı yayınevleri...
Tüm dünyaya çeviri haklarını satıyorduk.
Menajerim Californiya'dan geldi ve "Disney bunu istiyor." dedi.
Kesinlikle istiyorlarmış.
Misha'nın öyküsü çok popüler olmuştu.
1997 Nisan'ında kitap yayınlandığında
Oprah'ı buna dahil edebilir miyiz demiştim.
Bu, televizyonda en sevdiğim anlardan biri…
O zamanlar Oprah'ın kitap kulübü vardı. Oprah'ın kitaplarının
milyonlarca satacağı garantiydi. Büyük ikramiyeydi yani.
Bir ay sonra burada buluşacağız...
Oprah'ın ekibi ilgilendi.
Bayıldım!
Yani bu büyük bir olaydı.
Biz de heyecanlandık
ve çok satan bir kitap olacağını düşündük.
Jane Daniel, Oprah'ın Misha'nın öyküsüyle ilgilendiğini söyledi
ve Misha'yı bir kurtla filme almak için buraya bir ekip göndermek istedi.
Ben de "Elbette olur." dedim.
OPRAH WINFREY ŞOV WOLF HOLLOW'DA
İç kısma girmeden önce Misha'ya
bunun yetişkin, büyük bir erkek kurt olduğunu söyledim.
Adı Petro'ydu.
Misha tek başına girdi.
Sesçi, mikrofonu çitin üzerinden uzattı. İçeri girmedi.
Misha eğilip kurda eliyle peynir verdi.
Kurt da çok arkadaş canlısıydı.
Her şey yolundaydı.
Sonra kurt pençelerini onun omuzlarına koymaya karar verdi.
Petro omuzlarına atladı.
Kadından çok daha uzundu.
Sonra çok hızlı bir şekilde kurt ağzını açtı
ve Misha'nın kafasını ağzına aldı.
Çok nazik bir şekilde.
Her iki şakağında dişler.
Hiç korkmadım.
Kimse bana büyük kötü kurttan bahsetmemişti.
Kurt bu şekilde bir dakika falan tuttu. Nefes alamıyorduk.
Oprah'ın yapımcısı şok olmuştu.
Sonra, başladığı gibi birdenbire
her şey bitti.
Sonra Misha başını arkaya atıp uludu.
Anlatırken bile tüylerim ürperiyor.
Sonra, barınağın en arkalarından
başka bir kurdun
uluduğunu duyduk.
Misha uluduğunda kurtlar da uluyordu.
Her şey ortadaydı.
Bu insanlar kurtlar arasında bir bağ vardı.
Gördüğüm şey inanılmazdı. Şok edici bir andı.
İlginç kurt videoları çekmişlerdi.
"Bu güzel bir şov olacak." diyordum.
Sonraki adım, stüdyo çekimleri için Misha'nın Chicago'ya gitmesiydi.
Her şey çok iyi gidiyordu.
Sonra Misha ile Jane arasındaki
gerginliği fark ettim.
Zamanla da daha iyiye gitmedi.
Kitabın satışları iyi değildi.
Misha ve kocası Maurice de para sıkıntısı çekmeye başlamıştı.
KOMŞU
Misha evinden bir şeyleri satmaya başladı.
Ben de...
...her şeyi kaybetmelerine üzüldüm.
"Param yok, hiçbir şeyim yok..
"Jane Daniel yardım etmiyor." diyordu.
Üzülmüştüm.
Sonra bir gün Misha'yla otururken, Oprah Winfrey'in programına
çıkmak istemediğini söyledi.
"Misha, niye böyle yapıyorsun, anlamıyorum." dedim.
Birdenbire iş birliğine yanaşmaz olmuştu,
telefonlara çıkmıyordu ve her şeye itiraz ediyordu.
İstemiyordu, rahat değildi falan.
evde hayvanlarına bakacak biri lazımdı.
Jane beni çok kızdırdı. Kendime güvenim kalmamıştı.
Kocam ona birçok kez "Holokost'tan kurtulanlarla konuşurken
böyle bir tavır takınmamalısın." demişti.
Oprah'tan bahsediyoruz.
Köpek bakıcısı bulursun, olur biter.
Kendini hazırlarsın.
"Yok." diyordu.
Kötü anılar tekrar yüzeye çıktı.
Kâbuslar görüyordum. Çok endişeliydim.
Her şeyi denedik.
Ona notlar gönderdim. Kitap bir milyon satar, dedim.
"Hayır." diyordu hep.
Bu delilik diye düşündüm.
Başka bir yazar olsa böyle bir fırsatın üzerine atlardı.
Oprah'a hiç çıkmadı.
Kitap çıktıktan bir yıl sonra
kapıma koca bir paket geldi.
Misha bana dava açıyordu.
"Aman Tanrım." dedim.
Her şey durdu. Hiçbir ülke bizimle çalışmak istemiyordu.
Projeyle ilişkili bir dava vardı artık.
Misha'yla ilk tanıştığımda
davaya sebep olan şartlardan çok etkilenmiştim.
AVUKAT
Uygunsuz, yasa dışı, hileli
bir sürü şey yapıldığından emin olmuştum.
Misha, kitabın satışından kaynaklanan hakların kendisine geçmesini
ve tüm telif ödemelerinin yapılmasını istiyordu.
Jane Daniel, hayat hikâyemde bir altın madeni buldu
ve bundan faydalandı.
Ben olaya dâhil olduğumda taraflar arasında
çok fazla öfke ve husumet vardı.
Arabuluculuk için pek fırsat yoktu yani.
Mahkemeye gideceğimiz belliydi. Arabuluculukla hallolmayacaktı.
MIDDLESEX ÜST MAHKEMESİ, MASSACHUSETTS AĞUSTOS 2001
Mahkeme salonundaki ortam çok dramatikti.
Herkeso oldukça gergindi.
Elbette para konusu açıldı.
Jane Daniel'ın Turks ve Caicos adalarında bir şirket kurduğunu
ve yurt dışından gelen telif paralarının
doğrudan onun hesabına geçtiğini, Misha'ya ödenmediğini öğrendik.
Belgelerimiz, teliflerin
Misha'ya ödendiğine dair beyanlar vardı.
Ödeme yapıldığını gösteren tahsil edilmiş çekler vardı.
Yani söylediği her şeye karşı elimizde belgeler vardı.
Ama o yalan söyleyemiyordu.
"Para nerede?" diyordu. Jüri de ona çok sempatiyle yaklaştı.
Jüri yerine çivilendi.
Önlerinde çocukken soykırımdan kurtulmuş ve anılarını yazmış
biri vardı.
Onun hikâyesine kendilerini kaptırdılar.
Misha iyi bir tanıktı.
Yaşadığım her şey bu satırlarda
çünkü bu benim hayatım.
Beni bir canavar gibi gördüler.
"İyiye gitmiyor." dedim.
Jane hep tartışıyordu. Almak istediğini zorla alıyordu.
Dava on gün sürdü ve çok yorucuydu.
Yargıç jüriye ilk suçlamayı sordu.
Jüri oy birliğiyle Misha'yı haklı buldu.
Sonuçta benim aleyhime karar verdiler.
Ceza miktarı şoke ediciydi.
22,5 milyon dolar.
Çok büyük bir miktardı.
Ben iyimser biriyimdir ama bu benim için büyük bir darbeydi.
Aklım başımdan gitmişti.
Rakama inanamamıştım.
Jane Daniel'ın parasal zararları
büyük ölçüde Jane Daniel'in kendi ifadesine dayanıyordu.
Kitap Oprah'ta tanıtılacaktı, Disney'le anlaşma vardı falan.
Jane Daniel'ın ifadesinde,
böyle bir kitap için çok abartı sayılabilecek
bazı beklentiler olduğu ortadaydı.
O yüzden herkes dikkat kesildi.
İnsanlar böyle şeyleri sever.
Disney yoktu, Oprah yoktu.
Milyonlarca dolar falan yoktu.
Bu, savunulamayacak bir iddiaydı.
Soykırımdan kurtulan masumu kullanan zalim.
Bu damga ile dünyanız alt üst oluyor.
Duruşmadan sonra
hayatımın en kötü dönemini yaşadım.
Terapiye başladım ve TSSB tanısı kondu.
Uykusuzluk başladı.
Çok zor dayanıyordum.
Yayınevim yok olmuştu. Telif hakları elimden alınmıştı.
Yok olmuştum neredeyse.
Olanlar üzerine sonradan düşündüm
ve her şey tek tek analiz ettim.
Avukatımın ofisinde eski kayıtlara ve belgelere bakıyordum.
Ne bulacağımı bilmiyordum.
Bir dosyayı açtım. Misha'nın banka hesabı bilgileriydi.
Misha'nın el yazısı ve imzasıyla.
Ve orada...
Misha'nın doğum yeri ve annesinin kızlık soyadı yazıyordu.
Kendi el yazısıyla.
ADI - DONVILLE
Birdenbire her şey netleşti.
Kim olduğunu, nerede doğduğunu biliyordu.
Annesini de tanıyordu.
Bunu bilmiyor olmalıydı. Savaşta kimliğini yitirmişti.
Bir terslik vardı.
Belli ki kendisi hakkında bildiklerinden azını söylemişti bana.
Başka ne yanlış olabilirdi?
Hukuk benim tarafımda değildi.
Hayatım altüst olmuştu. Hayatımı geri istiyordum.
Söylediği kişi olmadığını kanıtlayabilirsem
bu kararı bozabilirdim.
Kışın ortasıydı ve günler kısalmıştı.
Mutfağımda duruyordum.
"Bir şey yapmalıyım." diye düşündüm.
Olan her şeyi hatırlamaya çalıştım.
Onunla tanışmamı, olan biten her şeyi...
Bu dava nereden çıkmıştı?
Sonra dava hakkında
bir şeyler yazmaya, blog açmaya karar verdim.
Onun anılarının anıları olacaktı.
Belki birileri okurdu.
Düşük bir ihtimal olsa da.
Ertesi gün uyandım,
bilgisayarımı açtım. Bir e-posta gelmişti.
Şöyle yazıyordu:
"Gerçek hikâyeyi bulmana yardımcı olabilirim."
SOY İZLEME UZMANI
Misha'nın çeşitli fotoğraflarından zaman çizelgesi yaptım.
Önce kitaptan,
sonra internetteki diğer fotoğraflardan.
Böylece hayatını anlayacaktım.
Kim olduğunu öğrenmeliydim.
Hayatımı mahveden bu kişi kimdi?
Her fotoğrafı analiz etmeye
ve böyle nasıl bilgi edinebileceğimi anlamaya çalıştım.
Misha, koruyucu aileye verildiğinde yedi yaşında olduğunu iddia ediyordu.
İlk ipucu buydu.
Amerikan kitabında, "polipoto resim" denen
bir dizi fotoğraf vardı.
Polipotolar o dönem çekilmişti.
Fotoğraflara baktığımda
"Hayır, bu çocuk 7 yaşında değil." dedim.
Daha küçük, üç ya da dört yaşında bir çocuktu.
Saçında kurdele, süslü kıyafetleri ve tombul yanakları vardı.
Bir terslik vardı.
Baktığım sonraki fotoğrafta
Misha'nın üvey dedesi ve ninesi olduğunu söylediği insanlar vardı.
Hikâyeye göre kırsal bölgede yaşayan çiftçiler olmalılardı.
Dedenin eline yakından baktım. Manikürlü, bakımlı bir eldi.
Çiftçi eli gibi değildi.
Parmaklarından birinde de yüzük vardı.
Bir çiftçi öyle bir yüzük takmazdı.
Ayrıca ninenin kucağındaki köpek
çiftlik köpeğinden çok ev köpeği gibiydi.
Bu çok tuhaf, dedim.
Fransız ve Amerikan basımı kitapları karşılaştırmaya başladım.
İsimlere, yerlere ve tarihlere bakıyordum.
Bu önemli bir şeydi sanki.
Beni arayıp şöyle dedi:
"Misha'nın Fransız baskıda kullandığı adın ABD baskısındaki addan
farklı olduğunu görmüş müydün?"
Amerika baskısında üvey ailesi tarafından
ona verilen ad de Wael idi.
Sharon, Fransa baskısında üvey ailenin soyadının
"Valle" olduğunu hemen fark etti. V-A-L-L-E.
YENİ ADIM
Niye farklı adın olsun ki?
İsim değişiklikleri,
fotoğraflar gibi şeylerde bir sürü tutarsızlık vardı.
Evet, şüpheli bir durum.
Kesinlikle şüpheli.
İstersen bir içki al. Sakin ol. Sinir bozucu bir şey olduğunu biliyorum.
MISHA İLE RÖPORTAJ
Eğer hikâyesi doğruysa ve bundan şüphe ediyorsam,
başına gelen korkunç bir olay hakkında
doğruyu söyleyen
birinden şüphe duymak
ve o kişiye inanmadığını söylemek
gerçekten çok zalimce bir şey olurdu.
Bu şekilde büyük zarar verebilirdiniz.
Bu hep aklımdaydı.
Ama aklımda bir yandan da o büyük tutarsızlıklar vardı.
Deli olmadığınız sürece neden doğru olmayan
şeyler söyleyesiniz ki?
Belki de o kadar travmadan sonra gerçeklik algısını yitirmiştir.
Bu, durumu açıklıyor muydu? Bilmiyorum.
Yanıtlara ihtiyacım vardı.
Belçika'ya gitmem gerekiyordu.
BRÜKSEL, BELÇİKA
Sharon, Belçikalı bir geneolojist tanıyordu.
O da Holokost'tan kurtulmuştu.
Misha'nın yaşadığını iddia ettiği bölgede geçmişti çocukluğu.
Savaş sırasında ben de saklanan çocuklardan biriydim.
HOLOKOST'TAN KURTULAN ÇOCUK
Katolik okuluna gittim
ve iyi bir Belçikalı katolik kız oldum.
Ailemin başına ne geldiğini
kimse bana söylemedi.
Böyle bir şey hatırlamıyorum.
40'lı yaşlarımda korkunç bir çöküş yaşadım.
Bu, ailemi bulmak için
çaba göstermeme neden oldu.
Böylece araştırmaya başladım.
Babamın 1942'nin Eylül ayında Auschwitz'e gönderildiğini öğrendim.
Annem ise Ekim ayında Brüksel'de tutuklanmış
ve Auschwitz'e gönderilmişti.
Oradan geri dönememişlerdi.
Ben de arabayla Auschwitz'e gittim.
Tek bir kişinin bile olmadı
o kampı gördüm.
Gaz odaları patlamıştı.
Gaz odalyarında, yahrzeit dediğimiz
ve hâlâ yanan birkaç mum buldum.
Ayrılmadan önce,
kurumuş çiçeklerden bir Davut Yıldızı yaptım.
Bunu nereye koyacağımı
bilmiyordum.
Anıta koyamadım.
Sonunda, oradaki
küçük göleti seçtim.
Orada yüzüyordu.
Ve sanırım sonunda o zaman...
Özür dilerim.
Kusura bakmayın.
...aileme veda edebildim.
Annem, babam, büyükannem, kuzenim...
Evelyne de Holokost'tan kurtulmuş biri.
Hikâyesi Misha'nınkine benziyordu.
Olup biteni anlamak için o çok uygun biriydi.
Fransa baskısında koruyucu ailenin soyadı "Valle" idi.
Amerikan baskısında ise "de Wael" idi.
BELÇİKA KRALİYET KÜTÜPHANESİ
İsim değişikliklerini anlamak için
Evelyne şehir kütüphanesinde
1930'ların ve 40'ların kayıtlarına baktı.
En az üç gün gelip de Wael ve Valle ailelerini aradım.
Valle soyadı telefon rehberinde yoktu.
Valle soyadını bulamadım.
Ama de Wael'i buldum.
Bir sürü de Wael vardı.
O zaman şöyle düşündüm:
Fransa baskıcı Belçika'ya da dağıtılmıştı.
Misha'nın öyküsünde gerçek dışı bir şey varsa
Fransa baskısında gerçek adını kullanmaması önemli olurdu.
"Ben de Wael ailesini tanırdım." diyen biri çıkabilirdi.
O dönem savaşta ortadan kaybolup kaybolmadığını bilen birileri.
Fransa ve Belçika'da adını de Wael'den Valle'ye değiştirmesi
bana onun
bir şeyler gizlemeye çalıştığını düşündürttü.
Sharon'la bu bilgilere bakıp
bu öyküde bir terslik var, dedik.
O dönemde, bir Fransız yayınevi
kitabı 20 dile çevirmişti.
Tüm Avrupa'da çok satanlar listesindeydi.
Fransızca konuşulan ülkelerde okul çocuklarıyla falan konuşuyordu.
2005 yılında,
bir psikoloji profesörü olarak
tüm bu maceraları
yaşamış bu küçük çocuğun hikâyesi ile ilgili
bir projeye başlamayı planlıyordum.
ÖĞRETMEN
Bu proje kocaman,
muhteşem bir sergi oldu.
Sonra onu Belçika'ya getirmeye çalıştık.
Trenden inişini gördük.
Muhteşem bir manzaraydı.
Renkli bir kanarya gibi
mavi kıyafetler giymişti.
Rengarenkti.
Elinde iki...
...hayır, üç büyük valiz vardı!
Bana doğru gelirken ışıl ışıl parlayan bir hâli vardı.
İlk bakışta çok dinamik, içten ve alicenap bir karakteri olduğunu
anlayabiliyordunuz.
Misha sergiye girdiğinde
darmadağın oldu.
Beni uyarmamışlardı. O yüzden sergiyi ziyaret ettiğimde
gözyaşlarına boğuldum çünkü beni çok derinden etkiledi.
Orada olmaktan çok memnundu.
Yine de bir yandan
ne kadar üzüldüğü görebiliyorduk
çünkü gözyaşları içinde kalmıştı.
Çok duygusal bir andı.
Onun hikâyesi hepimizde travmatik bir etki bırakmıştı.
Hepimiz de yaratıcılığımızı ve cesaretimizi göstererek,
bu kadına
nasıl hissettiğimizi gösterip
ona biraz mutluluk vermek istedik.
Kitapta Misha, ailesinin Naziler tarafından tutuklanarak
sınır dışı edildiğini söylüyor.
Ama soyadlarını bilmese de ebeveynlerinin adları Reuven ile Gerusha.
Sharon, sonraki adım için
Nazilerin kampa kayıtlarına erişimi olduğunu söyledi.
Kampa gönderilenler arasında
o iki isimde birilerinin
olup olmadığına bakacaktık.
Kamp listelerini incelediğimizde
onları karı-koca olarak bulamadık.
Ailemi çok özlemiştim.
Yüzüm çamur içindeydi.
Bazı geceler soğuktan çığlıklar atıyordum.
Sonra,
İkinci bir şansı elde ettim.
Ben kimseye güvenmediğim için hayatta kaldım.
Çünkü insanlarla
temas etmemiştim.
SAVAŞ KURBANLARI ARŞİVİ BRÜKSEL
Savaş sırasında, Yahudi Savunma Komitesi,
kurtarıcılarının ve ebeveynlerinin adlarıyla birlikte
gizli Yahudi çocuklarının kayıtlarını tutmuştu.
Bu listeler artık Savaş Kurbanları arşivinde duruyor.
Bu listelerin Naziler tarafından
ele geçirilmesi tehlikesi son derece gerçek bir tehlikeydi.
Öyle bir durumda çocuklar bulunur
ve öldürülürdü.
Ama çok zekice yapılmıştı.
Dört farklı kitapçık vardı.
Bir çocuğu bulmak için dördüne de ihtiyacınız vardı.
Dört kitapçık da farklı yerlerdeydi.
Naziler bir kitapçığı bulsa bile
çocuğun izini bulamazlardı
ama savaşın sonunda
dört farklı kitapçık olduğundan
kimin çocuğu olduğunu bulunabilirdi.
Ben de bu arşivde Misha'nın ailesini aradım.
Ebeveynlerin adı yoktu.
Yani bir sorun olduğunu anlamıştım.
Saklı çocuklar listelerinde de
"Misha" ve "de Wael" adları yoktu.
Bu da kesindi.
Ondan hiç bahsedilmemişti.
Misha'nın öyküsü çığ etkisi yaratmıştı.
Şimdiden milyonlarca kitap satılmıştı.
Ardından konferanslar düzenledik ve onu getirmeye çalıştık.
Yani hep bir aradaydık.
O dönemde evimize de sık sık gelirdi.
Bizimle yemek yerdi. Ailenin bir üyesi gibiydi.
Yaklaşık on etkinlik yaptık.
Tabii ki o da bu etkinliklere geldi.
Organizatörler onu her zaman
kibarca, dostça karşılardı.
Konferanslardan sonra herkes
bu kadından etkilenmiş olurdu.
Araştırmam tıkanmıştı aslında.
Bir şey bulamamıştım ve kanıt da yoktu.
Kanıt bulamamıştım.
O yüzden onun belgelenmeyen çocuklardan biri olabileceğini düşündüm.
Bazı çocuklar yine saklanmıştı ama örgütlü bir şekilde değil.
Hikâyesi ne kadar olağanüstü olursa olsun,
onun bir saklı Yahudi çocuğu
olabileceğini aklımdan çıkarmamalıydım.
Bugün bu tuhaf ve muhteşem hikâyeden bahsedeceğiz.
Misha Defonseca bizimle.
Merhaba.
Hikâyenizi anlatmaya geldiğiniz için teşekkürler.
Risk artıyordu. Endişelenmeye başladım.
Hikâyesi doğruysa, geçmişini araştırdığım için
çok suçluluk duyacağım.
Peki ya değilse?
Misha Defonseca, soykırımı görmüş biri.
Merhaba.
Ondan şüphe etmek,
bir kısmı doğru olsa bile ondan şüphelenmek
yaşadıklarına saygısızlık etmek olacaktı.
Tüm bu trajediyi ve tüm korkuları
tekrar yaşamanız gerekiyor.
Çok acı verici.
Seçmelerine katılmadığım bir oyunda rol alıyor gibi hissettim.
Rolü, oyunda olmayı istemiyordum.
Nefreti de,
öldürmek için gerekli öfkeyi de biliyordum.
Çünkü ya karşınızdaki ölecek, ya siz.
Beni mahvediyordu.
Şahsen...
Bunu hep yaşıyorum.
Hayatımı ele geçirmişti.
Her gün ailemi düşünüyorum ve benim için
her gün soykırım.
Anıları unutmuyorsunuz.
Ama bu karar uzun süredir kafamda yer etmiş durumdaydı.
Temyiz davasını da kaybettim.
Tamamen mahvolma ihtimalim vardı.
Yani çok rahatsız edici olmaya başlamıştı
ama gerçeği öğrenmek zorundaydım.
Hikâyesini destekleyecek Yahudi kayıtları yoksa,
belki de Yahudi bile değildir, dedim.
Yahudi değilse,
büyük ihtimalle Katolik olmalı.
Katolikse, vaftiz edilmiş olabilir.
Misha Defonseca'nın mahkeme kayıtlarındaki banka bilgileri
1937'de doğduğunu, annesinin kızlık soyadının
Donville olduğunu ve Etterbeek'te doğduğunu gösteriyordu.
Etterbeek, Brüksel'in banliyölerindendi.
Etterbeek'teki farklı kiliselerde araştırma yaptım.
Evelyne ilk kiliseye gitti. Kayıtları bulamadı.
Başka bir kiliseye gittim…
Misha'nın bilgileriyle uyuşan vaftiz kayıtları yoktu.
Bölgedeki üçüncü kiliseye gittim...
Bu kilise yanmış ve yok olmuştu.
Bunu öğrendiğimizde artık
"Bu iş bitti, kayıtlar yanmıştır." diye düşündüm.
Ama kilisenin ofisi
yan sokaktaydı.
Kayıtlar duruyordu.
Evelyne tüm tarihleri taradı ve orada doğan çocuklara baktı.
İki şey biliyordum.
Doğum tarihi 12 Mayıs 1937 idi
ve annesini soyadı Donville idi.
Kayıtlarda onu buldum!
"Monica Ernestina Josephine de Wael...
Roberti Henrici Ernesti de Wael ile
Josephinae Germanae Barbarae Donvil'in kızı."
Misha'nın babasının soyadı de Wael idi.
Yani Monique de Wael onun gerçek adı gibi görünüyordu.
Üvey anne babasının onu Nazilerden saklamak için verdikleri bir ad değildi.
Monique de Wael olarak doğmuştu.
Vaftiz edilmiş bir katolikti.
Babasının soyadı de Wael.
Ama bu kanıt da kesin değildi.
Çünkü o günlerde ölü çocukların isimlerini
Yahudi çocuklara vererek onları saklarlardı.
De Wael'lerin kendi çocukları ölmüş, onlar da bir Saklı Çocuğu
alıp saklamış olabilirlerdi.
Kanıta ihtiyacımız vardı.
Sonra ne yaptınız peki?
Kayda geçmesin ama bu iyi bir soru.
Şimdi ne yapacaktım?
Evelyne başka nereden kanıt bulabileceğini düşündü.
Okula gitmiş olmalıydı.
Kitabında bahsettiği tramvay yolunda bir okul bulmaya çalıştım.
Yanından geçerken okulu buldum.
Kapı açıktı.
İçeri girdim
ve Monique de Wael adında birinin kaydı olup olmadığını sordum.
Karşımızda heyecandan
tırnaklarını kemirerek bekliyordu.
Kayıtlar bizde var mı, yok mu diye.
Ve kayıtlarda adı vardı.
"Monique de Wael."
Bu gerçekten kesin kanıttı.
Hem vaftiz belgesi
hem de Brüksel'de okula gittiğine dair kayıt.
Telefonu açtım. Sharon arıyordu.
Heyecanını saklayamıyordu bile.
Telefona "Kayıtları bulduk!" diye çığlık attı.
Bu kesin kanıttı işte.
Yalanını yakalamıştım.
Hayatım bir sürü yalanla...
Kestik.
...kirletilmişti.
15 dakika mola.
Ve sahtekârlık ortaya çıkmıştı.
Bir şişe su verir misiniz lütfen?
Teşekkür ederim.
Şimdi kitapta anlattığı tüm o öykünün de gerçek olmadığı ortadaydı.
Artık söylediği kişi olmadığını biliyordum.
Ormanda Nazilerden saklanan bir çocuk olmadığı gibi
okulda güvenle okumuş olan bir Katolik çocuktu.
Kurtların yanında falan değildi.
Seyirciyle oynuyordu. Tam olarak ne yaptığını biliyordu.
Bunun ufak bir yalan olmadığı ortaya çıkmıştı artık.
Bu, tamamen yalana dayalı bir hikâyeyi pohpohlamak için
20 yıllık dev bir komploydu.
O, gerçek Misha değildi.
Karışık duygular içindeydim.
Öfkeliydim. Tiksinmiştim.
Sahte bir geçmiş ve sahte bir kimlikle
soykırımdan para kazanmaya çalışan birini görüyordum karşımda.
Biri hayatımın çok acılı bir dönemini çalmış gibi hissediyordum.
Kendim için,
tüm Saklı Çocuklar için
ve soykırımda ölen tüm çocuklar için hissediyordum bunları.
Tüm aileler, kendi ailem...
Ama en çok da Yahudi toplumu için.
YAŞAM SAVAŞI 2007 YÖN. VERA BELMONT
O kayıtları elde ettiğimizde
kitap tüm Avrupa çok satanlara girmişti
ve film de yeni çıkmıştı.
Filmin adı da Yaşam Savaşı idi.
İşte Véra Belmont'un filminin fragmanı.
Hem gerçek Misha'yı hem de küçük Mathilde'yi burada görmek çok güzel.
Çok duygusal görünüyorsunuz.
Bu görüntüleri her görüşte bu hikâyeyi yeniden mi yaşıyorsunuz?
Evet, aynen öyle. Bu çok zor bir şey.
Mathilde'nin oyunculuğunda kendinizi buldunuz mu?
Kesinlikle. Çok güzel oynamış.
Muhteşem oynamış.
Duygularını çok iyi aktarıyor.
Beni hayatta tutan şey anneme ulaşma düşüncesiydi.
Filmdeki bir sahne benim için olağanüstü.
Trenden düştüğü sahne...
...gerçek bir hikâyeden esinlenen güzel bir sinema filmi.
Harikasın.
Çok iyi bir oyuncusun.
Bu hikâye çok etkileyici.
İnanılmaz ama gerçek bir hikâye.
Kestik! Mükemmel.
Filmin galası Paris'te oldu.
"Gerçek bir hikâyeden..."
Bizim elimizde ise bu belgeler var.
Biz de yapalım bu işi, dedik. Belgeleri bloguma koyalım
ve Belçika'daki birilerine e-posta gönderelim.
Ertesi sabah uyandık
ve gerçek tüm gazetelerin manşetindeydi.
Bu sözde otobiyografi önce kitap, sonra film oldu
ama her şey yalandı.
Soykırımdan kurtulan bir çocuğun inanılmaz hikâyesiydi.
Gerçeği göstermiştik ve işe yaramıştı.
Geçen ay vizyona giren filmin ilham kaynağı, çok satan Yaşam Savaşı...
Bu sahtekârlık ortaya çıktı.
...gerçek bir hikâye değilmiş.
Her şey yalanmış.
Büyük bir sahtekârlık.
Ev ışıkları.
Eve geldim, hemen bilgisayarımı açtım.
Adını yazdım ve gördüm.
Ama bu gerçek hikâye tamamen yalandı.
Belçika'daki tarihçiler,
Misha Defonseca'nın aslında Monique de Wael olduğunu keşfettiler.
Kanım çekilmiş gibi hissettim.
Bu nasıl...
Bu nasıl olabilirdi?
Öfkelenmiştim.
Üzgündüm.
İncinmiştim.
İhanete uğramıştım.
Kullanılmıştım.
O kadar yakın dost olmuştuk ki
kurt yavrularından birini adını Misha koymuştuk.
Kalbim kırılmıştı.
Kesinlikle mahvolmuştum.
Merhaba bebeğim.
Aldatılmıştık.
Tıpkı diğer herkes gibi.
Soykırımdan kurtulan biri olduğuna dair yalan söylemiş olması
beni ağlattı.
Misha Defonseca acıma duygumuzla oynadı.
Bu kadar iyi bir anlatıcı olması bu yüzden.
Sempati duygusu.
Misha Defonseca, insanları kandırmayı böyle başardı.
Sempati ile.
Gözyaşlarına boğuldum.
Yalanlar, acılar ve kullandığı tüm o şeyler...
Yalanların hepsi ortaya çıkmıştı.
Bazı komşularım ona yüklü paralar vermişti.
Evini kurtarması için 25, 30 bin dolarlar.
Hahamlara gidip bağış isterdi.
Aramızdan hiç kimse...
Onu tanıyanlar ve komşularım onunla bir daha asla konuşmadı.
Herkese ihanet etmişti.
Evet.
İçimde bir tür öfke vardı.
İçim asla soğumadı.
Projede yer alan öğrenciler arasında
derse girdiğim gün
bir isyan durumu vardı.
İsyan eden bir sürü gibi düşünün.
Rants, gözyaşı, bağırarak.
Sıralara çıkmışlardı.
Artık kontrol bende değildi
ve öğrencilerimi genelde çok iyi kontrol ederdim.
Hemen Misha ile iletişime geçtim.
Ona karşı dürüst olmak istedim.
Ona hep böyle şeyler yaptıklarını söyledi.
Bu Amerika'daki yayıncının işi olmalı, dedi.
Sonra yeni bir sürpriz oldu.
Bundan tuhaf bir şey olamazdı.
Kendi kendime "Böyle bir şey uyduramam." dedim.
Uydurmuş olsaydım,
insanlar buna inanmazdı zaten.
Her gazeteci özel haber hayaliyle yaşar.
GAZETECİ
Benim için önemli olan, hikâyesi yalansa
gerçek hikâyenin ne olduğuydu.
Temel olarak benim yaptığım şey
yaklaşık 400 Da Wael'in olduğu Brüksel telefon rehberindeki
herkesi aramaktı.
Hepsini teker teker aramaya başladım.
43. ya da 44. isimde
Emma de Wael adında bir kadınla konuştum.
Misha'nın halası olan Emma'yla buluşmamız
olağanüstüydü.
Ailesini aramak için Avrupa'ya gitmedi mi?
Tanrım, hayır tabii ki.
Dedesi ve ninesiyle kaldı.
Emma bana,
yeğeninin her zaman hayal dünyasında yaşayan,
Kendisi için hayali dünyalar yaratan biri olduğunu anlattı.
Anderlecht'e giden 56 numaralı tramvaydan
onu alırdım
ve Schaerbeek'e getirirdim sık sık.
Akşamları, onu Ernest amcaya götürdüm.
Emma de Wael bana savaşta olanlarla ilgili
gerçeği anlattı.
Misha Defonseca'nın babası Robert de Wael'e ne oldu?
Robert de Wael, Schaerbeek belediyesinde çalışıyordu.
ASKERÎ TARİHÇİ
Çok vatanseverdi ve yedek subay olmuştı.
Jean-Philippe Tondeur'la tesadüfen tanıştım.
Elinde Micha Defonseca'nın babasıyla ilgili
bir sürü belge vardı.
Ben de Robert de Wael'in dosyalarına bakmaya gittim.
10 Mayıs 1940'ta Almanlar Belçika'yı işgal etti.
18 günlük bir harekât ile Belçika ordusunu ezdiler.
Kral teslim oldu
ve Belçika işgal edildi.
Robert de Wael direnişe katıldı
ve direniş savaşçılarını işe almaya başladı.
Direniş savaşçısı olarak
Robert de Wael
silah topladı,
istihbarat ağlarını etkinleştirdi
ve Londra'ya gitmiş olan Belçika hükûmetine
bilgi gönderdi.
Ne yazık ki, Robert de Wael bu konuları
gizli tutmayı pek beceremedi.
SCHAERBEEK AİLENİN EVİ Mİ?
Dilini pek tutamazdı.
Yaptığı şeyle gurur duyuyordu.
Çünkü gizli belgeleri olduğunu biliyordum.
Evde bize bile gösterirdi.
Babam ona dikkatli olmasını söyledi.
"Dikkatsizsin." dedi.
Tutuklanma riski vardı.
Nazilerle iş birliği yapan biri onu ihbar etti
ve hemen tutuklandı.
Robert de Wael, karısı ve 41 tutuklu direnişçi
Almanya'ya gönderildiler.
Köln'deki Brauweiler Hapishanesi'ne kapatıldılar.
Köln'deki hapishanede koşullar çok sertti.
Robert'ı Gestapo sorguya çekti.
Bağırmaya başladı.
Robert de Wael pes etti.
Robert de Wael, Köln hapishanesinde bir anlaşma yaptı.
Karısının korunması ve bir kez daha
kızı Misha Defonseca'yı görebilmesi karşılığında
direnişçilerin isimlerini
Almanlara vermeyi kabul etti.
1942'nin Ağustos ayında, Almanların istediği gibi
dostlarına ihanet ettikten sonra
Robert de Wael, kızını görmek için son bir fırsat buldu.
Bu da
onun sonu oldu.
Robert de Wael daha sonra sınır dışı edildi.
Robert ve karısı Germaine, Alman kamplarında öldü.
Ona "Hain'in Kızı" derdik
çünkü babasının Almanlarla
iş birliği yaptığı söylenirdi.
Scherbeek belediyesi, savaş sırasında ölen direnişçilerin adlarının
kazınmış olduğu bir anıt yaptırmıştı.
En sona kazınmış olan Robert de Wael'in adı
daha sonra silindi.
22 Şubat 2008'de, gerçek ortaya çıktığında
Robert de Wael'in tüm hikâyesini yayınladık.
İhanetini,
Misha Defonseca'nın yalanını...
Bunu izleyen saatlerde
bir açıklama yayınlandı.
Bu, Misha Defonseca'nın beyanıydı.
"Bana Hain'in Kızı dediler
çünkü babamın işkence altında konuştuğunu düşünüyorlardı."
"Bu kitap ve bu hikâye benim."
"Bu gerçeğin kendisi değil
ama benim gerçekliğimdi."
"Hayatta kalma şeklim."
"Herkesten af diliyorum."
"Tek istediğim acılarımdan kurtulmaktı."
Çok dışlanmış hissetmiştim
ama bunu kendime de,
ninemle dedeme de açıklayamamıştım.
Düşündüğüm kız değilim
ama bazen hâlâ
acaba, diyorum.
Bunu yaşayıp yaşamadığımı soruyorum kendime.
Düşünmem gerekiyor.
Özellikle de hayvanlarla.
Hâlâ kendimi
kurtlarla yerde oynarken görebiliyorum.
Sevgili kurtlarımı gördünüz mü?
Onlar her zaman
benim kurtlarım olacak.
Hep onların yanında olacağım.
Şimdi gerçeği bilsem bile, böyle olacak.
Ben onların tarafındayım.
Kendime ait bir dünya yaratıp kendimi içine kapattım.
Bu dünyam da hayvanlarla doluydu.
Bu hayvanlar beni
insanlardan koruyordu.
Bu röportajı şimdi dinlerken
girişteki ilk sözlere dikkat ettim.
"Bazen bir hikâye o kadar şaşırtıcıdır ki inanamazsınız."
İlk sözlerin bunlar olması gerçekten de şaşırtıcı.
Gerçekten de, inanılır değilmiş.
RADYOCU
Ben ona inanmıştım.
Onun gözlerinde, bana yalan söylediğini
düşündürtecek hiçbir şey görmemiştim.
O an korktuğum şey Almanlardı.
Bu...
Tek yaptığım, zaten inandığım şeyi doğrulayacak
gerçekleri aramaktı.
Geriye dönüp bakınca tüylerim ürperiyor.
Ama o dönemde,
tüm dünya vatandaşları olarak tarihin en karanlık dönemi
olduğunu düşündüğümüz bir savaştaki
deneyimlerine saygı duymuştum.
Onu sorgulamak bana düşmezdi.
Soykırımdan kurtulduğunu söyleyen birinden
şüphe etmek çok zordur.
Böyle bir durum insanın kendini geriye çekmesine neden olur.
Ama her şeye inanmanın tehlikesi de
hem tarihi,
hem de gerçekten soykırımdan kurtulanların
tarihsel gerçekliğini riske atıyor.
HOLOKOST TARİHÇİSİ
1996'nın Aralık ayında,
Jane Daniel'dan bir mektup ve bir metin geldi.
Metin, Misha'nın anılarıydı.
Soykırım sırasında genç bir kız yazmıştı.
Jane Daniel'ı arayarak
böyle bir metnin neden basılamayacağını ona anlatmak istedim.
Ona, yerinde olsaydım
bu kitabı yayınlamazdım, dedim.
Yıllar içinde, Jane Daniel'ın
neden kitabı yayınlamayı seçtiğini düşünmek için çok fırsatım oldu.
Metnin gerçek olmasını
gerçekten umut ediyordu
ama doğru olmadığından endişelendiği de ortadaydı.
Bence hem Misha
hem de Jane Daniel için
bu hikâyeyi güçlendiren şey, açgözlülüktü.
Satışlar artmaya başlayınca,
her geçen gün daha çok insan
bu anıları gerçek ve doğru kabul etti.
Kabul ediyorum.
Canavarı ben yarattım.
O, benim annemdi.
Karakter olarak büyük sempati duyarak bu kişiyi yarattım.
Çok acı çekmiş biriydi.
Saygı, hatta huşu hak eden bir karakterdi.
Kimse kandırılmayı kolay kabullenmez.
Ben kandırıldım, kabul ediyorum. Ona inandım.
Herkes büyülenmişti.
Amerikan hukuk sistemi, yargıçlar ve jüri üyeleri...
Hikâye hepimizi büyülemişti.
İnanmak insanî bir şeydir.
Güvenilirlik ise başka bir şey.
Neyin doğru , neyin yalan olduğunu
anlamanıza yardımcı olacak şey, sorgulamaya olan ihtiyacımızdır.
Bıçakla insan mı öldürdünüz?
Küçük bir kıza tecavüz ediyorlardı.
Misha'nın karakterini
analiz edebilecek kadar dışarıdan bakabiliyorum ona.
Bu olayı gördüğümde atladım çünkü dönüp bana doğru geliyordu.
O anda tek bir şey düşünüyordum.
Hayatta kalmayı.
Yaşamak istiyordum.
Misha, kendi inancına göre
kendisi için bir dünya yarattı.
Yaklaştığında, onu karnından bıçakladım.
Her yerini kestim.
Boğazını, yüzünü...
Her yerim kan olmuştu.
Korkunçtu.
Bu kitabı yazmak,
kâbuslarımı yeniden yaşamama
neden oldu.
Misha, mitomaniye sığındı
ve zamanla,
yavaş yavaş
kendi hikâyesinde bir karakter oldu.
Bıçağı her sapladığımda
bu küçük kız için, çocuklar için,
ailem için saplıyordum.
Bence Misha Defonseca'nın
soykırımdan kurtulduğuna inanmasına
inanmak istiyoruz.
Bence bu kadar saf olmadığımıza
inanmak istiyoruz içten içe.
Ona inandık çünkü o inandı hikâyesine.
Ayrıca bu anlatının
bir kefaret öyküsü olduğuna inanmak istedik.
Çocukluğundaki yanlışları düzelttiği bir kefaret öyküsü.
Bence bu saçmalık.
Kefaret gibi bir amacı yok.
Biz saftık, o kadar.
Her şey uydurmaydı.
Bugün onun hakkında hissettiklerim...
...karışık hisler.
Hislerim karışık.
Bu hikâyenin başrolünde o vardı ama bence yalnız değildi.
Bu biyografiyi çok satan bir kitap hâline getirmesine
yardımcı olan insanlar vardı.
Şimdi ondan, araştırmamdan ve aradan geçen yıllardan
bahsederken bile...
...ona acıyorum.
Biraz acıyorum.
Biraz iğreniyorum.
Belki bu sert oldu ama.
Biraz da anlıyorum onu.
Küçük bir çocuk olarak
savaştan sonrası onun için çok zor olmuş olmalı.
Babasının hain, iş birlikçi
olarak anılması...
O hem kurban, hem de kötü karakter.
İkisi birden.
Bu hikâyede iki rolde de o var.
GERÇEK MISHA DEFONSECA MASSACHUSETTS'TE EŞİ VE HAYVANLARIYLA YAŞIYOR
BU FİLM İÇİN RÖPORTAJ VERMEMEYİ TERCİH ETTİ
ÖYKÜNÜN GERÇEK OLMADIĞI ORTAYA ÇIKTIKTAN SONRA
JANE DANIEL'A KARŞI ALINAN KARAR KISMEN GERİ ALINDI
Alt yazı çevirmeni: Engin İlkiz