Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
NETFLIX ORİJİNAL BELGESELİ
Meksiko'daki Aztek Stadyumu'nda
inanılmaz bir manzara.
Herhâlde dünyanın hiçbir yerinde
böyle bir atmosfer görülmemiştir.
Bugün
dokuzuncu Dünya Futbol Şampiyonası
Jules Rimet Kupası'nı resmî olarak açıyorum.
Böylece 1970 Dünya Kupası başlıyor!
Babam bir keresinde bana
"Futbol oynamak için yürek gerek." demişti.
Bütün gözler dünyanın en ünlü futbolcusu Pelé'yi ararken…
Brezilya Dünya Kupası umutları ona bağlandı.
Her an takip edilen…
Pelé saklandı.
Bu, Pelé'nin dördüncü Dünya Kupası.
Taparcasına sevildiği için tutsak durumunda.
Kaçırılma, hatta suikast tehditleri aldı.
Medya artık bende iş kalmadığını, iyi durumda olmadığımı söylüyordu.
Pelé büyük ölçüde formdan düştü.
Artık eski Pelé değil.
Çok yoğun baskı altındaydım.
Konuştuğumuz yeter!
Artık savaşma zamanı!
O Dünya Kupası, ülke için önemliydi.
Ama o sırada
Pelé olmak istemiyordum.
Hoşuma gitmiyordu, istemiyordum.
Şöyle dua ediyordum,
"Tanrım, lütfen bana yardım et. Bu son Dünya Kupa'm."
Brezilyalıların Pelé'ye ihtiyacı var.
Pelé.
-Pelé. -Pelé.
Pelé!
Büyük Pelé.
Pelé!
Pelé eskisi kadar iyi değil.
Pelé!
Brezilya benim ülkem.
O benim her şeyim.
Beni bu dünyaya getiren ülke.
Brezilya pek bilinmeyen genç bir ülkeydi.
Dedemle ninemin odun taşımacılığı yaptığını hatırlıyorum.
Atları ve arabaları vardı.
On yaşlarındayken hep o atlara binerdim.
Başka ülkeler olduğunu hiç bilmezdim.
Benim gözümde Brezilya dünyanın en güzel ülkesiydi.
Yokluktan geliyorduk, kıt kanaat geçinirdik.
Fakirdik ama elimiz iş tutardı.
Babam çalışırdı.
1946 İLLER ŞAMPİYONU SANTOS'LA 2. MAÇ
Babam futbolcuydu ve lakabı Dondinho'ydu.
Dondinho'nun oğlu olarak bilinirdim.
Hayalim babam gibi olmaktı.
Benim gözümde dünyanın en iyi oyuncusu oydu.
Pelé okuldan her geldiğinde sokakta arkadaşlarıyla top oynardı.
Futbola bayılırdı.
Evde türlü yaramazlıklar yapardı.
KARDEŞİ
Hep biraz deli fişek bir çocuktu.
Babam kariyerinde bir dönem sakatlık geçirdi
ve kulüp ona parasını vermedi.
Pelé eve maddi katkıda bulunması gerektiğini düşünerek
çalışmaya başladı.
Aileme destek olmak için
ayakkabı boyacılığına başladım.
Bir gün ünlü bir futbolcu olacağınız aklınıza gelir miydi?
Hayır.
Yetişme tarzımdan ötürü
hep aklı başında hareket ettim, hâlâ da öyleyim.
Bunu aileme borçluyum.
Hayatımın hiçbir döneminde
kendimi başkalarından üstün görmedim.
Ailem bana bu değerleri aşıladığı ve beni böyle eğittiği için çok şanslıyım.
Babam onun futbolcu olacak yeteneğe sahip olduğunu fark edince
onu epey teşvik etti.
Böylece Santos'a gittiler.
SANTOS FUTBOL KULÜBÜ
Santos'ta Pelé'yle ilk tanışan bendim.
Deneme için gelen birçok oyuncu olurdu ama çoğunda iş yoktu.
Pelé ise daha ilk antrenmanda muazzam yeteneğini sergiledi.
Tokalaşırken elimi öyle kuvvetli sıktı ki
"Onunla rakip olmak istemem, aynı takımda olmalıyım!" dedim.
Müthiş bir özgüvenle geldi. Hiçbir şeyden korkmuyordu.
Öyle bir başladı ki
sanki yıllardır bizimleydi.
Henüz 16 yaşındaydım
ama profesyonel futbolcu olduğumu söylerdim.
Sonra birden 1958 Dünya Kupası'na çağrıldım.
Ne kadar büyük bir futbolcu olabileceğinin zaten farkındaydık.
AMCASI
Yine de millî takıma çağrıldığında
mutluluktan havalara uçtuk.
İSVEÇ 1958 DÜNYA KUPASI
"Harika, İsveç'e gidiyoruz." dedim.
Brezilya'nın dışına hiç çıkmamıştım.
Brezilya'nın Avrupa'da tanındığını sanıyorduk,
meğer tanınmıyormuş.
Bazı İsveçli çocuklar
yüzüme dokunup duruyordu.
"Ne oluyor? Neden bana dokunuyorlar?" diye düşündüm.
Bir baktım ki boya çıkmış mı diye ellerine bakıyorlar!
Daha önce hiç siyahi görmemişler.
Brezilya o zamanlar futbol ülkesi olarak görülmezdi.
ZAGALLO BREZİLYA TAKIMI 1958-64
Katiyen favori olarak görülmüyorduk.
Karşımda duran sıska çocuğun
Dünya Kupası'na çağrılmanın stresini hissetmesini beklerdim
ama hissetmiyordu.
Kendine çok güveniyordu.
BREZİLYA - GALLER ÇEYREK FİNAL
Göteborg'da çeyrek final günü.
Bazı gazeteciler oynamak için çok genç olduğumu,
yeterince tecrübem olmadığını söylüyordu.
Ama babam hep derdi ki…
…"Endişe etme oğlum. Kendine inan.
Sahada hepiniz aynısınız."
Bu bana büyük güç verdi.
…top Pelé'ye geliyor,
bir çalım, şut ve gol!
Pelé, Brezilya'nın golünü atıyor!
BREZİLYA 1-0 GALLER
BREZİLYA - FRANSA YARI FİNAL
Vavá paslıyor. Abbes atlıyor. Pelé vuruyor ve gol!
Topu kontrol ediyor, vurdu ve…
Pelé!
BREZİLYA 5-2 FRANSA
Galibiyette müthiş bir rol oynayan Pelé yalnızca 17 yaşında.
Brezilya, Dünya Kupası'na defalarca çok yaklaşsa da
onu hiç alamadı.
1950'de kazanmaları beklenirken Uruguay'a 2-1 yenilmeleri olay olmuştu.
1950'de Dünya Kupası Brezilya'da yapıldı.
Daha çocuktum.
Brezilya 1950'de Dünya Kupası'na ev sahipliği yaptığında
olumsuz geçmişini geride bırakıp adından söz ettireceğine dair
büyük umutlar vardı.
Televizyon olmadığı için sadece stattakiler izleyebiliyordu
ve ben de oradaydım.
YAZAR
Maracanã Stadyumu'nda 200.000 taraftar vardı.
Brezilya futbol sayesinde
dünya sahnesinde kendini göstermek için
elinden geleni ardına koymuyordu.
Sevgili Brezilyalılar,
dakikalar sonra dünya şampiyonu olacaksınız.
Sözümüzü tutup bu stadyumu inşa ettik.
Şimdi siz de üstünüze düşeni yapıp bize Dünya Kupası'nı kazandırın.
ÇOK YAŞA BREZİLYA
Brezilya atağa geçti. Ademir ceza sahasına yakın.
Top Friaça'ya geliyor, vuruyor!
Gol!
Brezilya'dan bir gol!
Friaça!
Brezilya'dan bir gol! Friaça!
İtiraz ediyorlar…
Hepimiz radyonun başında toplanmış,
maçı dinliyor ve yorumluyorduk.
Bigode'den başarısız müdahale.
Ghiggia topu paslıyor.
Schiaffino vuruyor. Gol Uruguay'dan!
Schiaffino.
Skor eşitlendi. Brezilya'dan atak.
Ghiggia sağda.
Brezilya kalesine koşuyor, vuruyor…
Gol!
Uruguay ikinci golünü attı!
Uruguay 2-1 kazanıyor.
Sokaklarda çıt çıkmıyordu, herkes sus pus olmuştu.
Tam bir trajediydi.
1950 senesi
büyük bir millî başarısızlığın sembolüdür.
Brezilyalı oyun yazarı Nelson Rodrigues bu yenilgiden sonra bir ifade ortaya attı.
GAZETECİ VE ARKADAŞI
Bunun üzerine yaşananları "mongrel kompleksi" olarak adlandırdı.
Brezilya'nın güçten düştüğünü, karanlığa gömüldüğünü
ve başkalarının başarılarını övmeye başladığını kastediyordu.
"Başkaları muhteşem, biz değersiziz."
GAZETECİ
Çünkü "mongrel" sokak köpeği demektir.
Babama ne diyeceğimi bilemedim çünkü ağlıyordu.
Ben de dedim ki
"Ağlama. Merak etme, üzülme.
Ben sana bir Dünya Kupası kazanacağım."
1950 Dünya Kupası şampiyonu Uruguay oluyor.
Brezilyalı taraftarlar yıkıldı.
Birkaç dakika içinde maç başlayacak.
Dünya Kupası Finali'nde Brezilya İsveç'le karşılaşacak.
BREZİLYA - İSVEÇ 1958 DÜNYA KUPASI FİNALİ
1958 Dünya Kupası Finali başlıyor.
Umut vadeden bir atak. Durdu, ilerliyor, kaleye bakıyor, vuruyor…
Ve gol!
İsveç'in golünü Liedholm atıyor!
İsveç, Brezilya karşısında 1-0 önde.
İsveç önde.
Brezilya karşı koyabilecek mi? Hepimiz bu sorunun cevabını bekliyoruz.
Yine mi bir felaket yaşanacaktı?
Djalma geliyor. Vavá, Pelé'ye paslıyor.
Pelé kontrol ediyor. Vuruyor!
Pelé'den müthiş bir vuruş!
Nilton Santos ceza sahasına yaklaşıyor.
Pelé'ye paslıyor, Pelé karşılıyor.
Çalıma bakın. Vuruyor ve gol!
Pelé'den şahane bir gol!
Tam anlamıyla bir dâhiydi.
Çok geçmeden
tüm zamanların en iyi futbolcusunun doğuşuna tanıklık ettiğimizi anladık.
Şüphe yoktu.
Orlando…
Pelé. Şimdi Zagallo'ya.
Pelé'ye…
Pelé yükseliyor ve top ağlarda, gol!
Pelé!
Brezilya dünya şampiyonu!
BREZİLYA 5-2 İSVEÇ
Rüya gibiydi.
İnanılmazdı.
O gece hiç uyumadım.
Brezilya halkının, özellikle de ailemin maçları dinleyip dinlemediğini
öğrenmek istiyordum.
Gollerimi görmüşler miydi?
Şuna bakın!
Halk sokaklara döküldü!
Hoplayıp zıplayanlar, bağıranlar…
Hepsi de Brezilya'nın zaferini kutlamak
ve inanılmaz oyuncularımızı karşılamak için burada!
Pelé sözde mongrel kompleksini ortadan kaldırmaya başlayan kişi olarak
ön plana çıktı.
Brezilyalıların kendilerini yeniden sevmesini sağladı.
Bu, sembolik açıdan az buz şey değildi.
VILA BELMIRO STADYUMU SANTOS
-Pelé çok rağbetteydi. -Gerçekten öyleydi.
Nereye gitsek "Pelé de Pelé…"
İnsanlar yanımıza gelince "Bakın! Pelé orada!" derdik.
Herkes oraya koştururdu, biz de gülerdik.
Kızlar Pelé'yle sevgili olmak istiyordu,
erkekler Pelé'yi kardeş, anne babalar evlat gibi görüyordu,
herkes Pelé'yle komşu olmak istiyordu.
Çünkü büyük bir cazibeye sahipti.
GAZETECİ
Doğuştan gelen karizması, havası
onu ilgi odağı hâline getiriyordu.
Sonrasında insanların gözünde
giderek daha da yücelen bir karaktere dönüştü.
Herkes ona kraliyet mensubuymuş gibi davranırdı.
Beyazlar, siyahlar, her ırktan insan.
MÜZİSYEN
Brezilya'nın kurtuluşunun sembolü oldu.
Herkesin duyduğu o sevinci, Pelé coşkusunu ben de yaşadım.
Varoşlardaki yoksul çocuklar…
POLİTİKACI
…Pelé'de kendilerini görüyor, "Pelé gibi olmak istiyorum!" diyorlardı.
Yoksul ve siyahi bir çocuk olarak
sahip olduğumuz en ilham verici imaja sahipti.
Dışarı çıkamıyordum. Nereye gitsem etrafımı sarıyorlardı.
Ne yapacağımı şaşırmıştım.
Babamın arkadaşları bile onu unutmuş,
küçük Pelé'yi tanımak istiyorlardı.
Yani adapte olmak zordu.
Onun için eminim zor olmuştur.
Henüz çok gençti.
Tek istediği futbol oynamak ve yeteneğini göstermekti.
Pelé!
Pelé'den önce Santos küçük bir kulüptü.
Önemsizdi.
Sonra Pelé geldi.
Pelé tek başına takımı bir üst seviyeye taşıdı.
Pelé fark yarattı demek yanlış olur,
Pelé farkın ta kendisiydi.
Santos takımında oynamak bitimsiz bir sirk gösterisinde olmak gibi.
Dünyayı gezip gösteri için yer arıyorlar ve kalabalığı çeken sihirli isim de Pelé.
Brezilyalı bu çocuk 19 yaşında bile değil,
ama belki de dünyanın en iyi futbolcusu.
Şimdi, Pelé'de… Acaba ne yapacak?
Aradan sıyrıldı! Ne güzel bir gol!
Oyunun prensibinde ustalaştı.
Top kontrolü, içgüdüsel keskin gözleri ve çevik refleksleri
dünyanın en büyük savunmalarını şaşkına çevirdi.
1958'den beri dünyanın en iyi oyuncusu olduğunu düşünüyor musun?
Dünyanın en iyi oyuncusu kavramına hiç inanmadım.
Dünyanın en iyi oyuncusu olmak için
her pozisyonda en iyi oyuncu olmak gerek.
Bu da zor bir şey.
Pelé 21 yaşına yeni girdi.
1957 ve 1961 yılları arasında
Pelé 355 gol attı.
En iyi oyuncuların bile
ancak kariyerlerinin sonunda ulaşabileceği bir sayı.
Santos'un başkanı olduğum sürece
Pelé satılmayacaktır.
O ulusal bir hazine, hiçbir bedel karşılığında satılamaz.
Santos, Kulüp Dünya Kupası'nda Benfica ile oynayacak.
Pepe, Zito'ya pas veriyor.
Pelé'ye paslıyor, ceza sahasında…
Pelé'den muhteşem bir gol! Çok güzel!
Santos 5, Benfica 2.
Santos, dünya şampiyonu!
Santos'taki arkadaşlarım açısından çok şanslıydım.
Bana büyük güç verdiler.
Çok büyük güç verdiler.
BREZİLYA
Ya İngilizce konuşun ya hiç konuşmayın.
Deme ya!
Hayır.
İngilizce konuşmayacaksanız lütfen…
İngilizce konuşmayacaksanız…
…benimle konuşmayın.
Çok iyi gördüm seni.
Ulan siz var ya…
Çalışayım, İngilizce konuşayım dedim, bir rahat vermediniz!
-Ama ben iyiyim. -İyi misin?
Hadi, gidelim.
Bakın, ne kadar iyiyim.
Göstereyim mi? Bırakın beni.
Geri çekilin.
Bakın, ne kadar iyiyim.
-İyisin. -Biri bana mı seslendi?
Spin attı!
Siz harikasınız.
Bakın, siz geldiniz, güneş açtı.
Şuna bakın, ne güzel bir gün.
Edu bronzlaşmak istedi.
-Bu takımı Tanrı bir araya getirdi. -Bu takımı…
Tanrı birleştirdi, değil mi?
İnanılmaz, değil mi?
Biz bir aileydik.
Brezilya, Santos'a çok şey borçlu
çünkü turnuvalara gittiğimizde
İtalya, Almanya ve tüm Avrupa'daki en iyi takımları yenerdik
ve herkes Brezilya'yı överdi.
Önceden Brezilya'yı bilmezlerdi.
Hatırlar mısın, bir kere Avrupa'da oynarken
Koç Lula "Eyvah, Pelé sakatlandı." dedi.
"Bak ne diyeceğim." dedi.
"Ne de olsa tüm forvetlerimiz senin gibi siyahi.
Senin 10 numaralı formayı Dorval giysin, kimsenin ruhu duymaz."
Ben de 10 numarayı giydim
ama Pelé olmadığımı çabucak fark ettiler
ve "Pelé, Pelé!" diye tezahürata başladılar.
Sakat olmana rağmen oyuna çıkmak zorunda kaldın.
İnsanlar demiştir ki
"Pelé yakışıklı adamdır, bu o olamaz!"
Yakışıklıymış. Seni mi beğeniyorlarmış?
Hadi oradan, geç bunları!
Sen kraldın, biliyorduk.
Ama yardım edip üstümüze düşeni yapmak istiyorduk.
Kral olmak demişken,
Paris'te bir partiye gittiğimizde şarkı söylemiştim, hatırlar mısınız?
Şöyleydi…
Nasıl kralım ben?
Ne krallığım var ne de tacım
Ne kalem var ne kraliçem
Avare avare dolanırım dünyada
Hiç değilse şarkı söylemeyi biraz ilerletmişsin.
Bu çok iyiydi.
Ses hâlâ berbat.
Çok yemeyin. Yarın maçımız var.
Doğru.
Şili!
Şi-şi-şi! Li-li-li!
Haydi bastır Şili!
ŞİLİ 1962 DÜNYA KUPASI
O Dünya Kupası Pelé'nin Dünya Kupası olacaktı.
22 yaşına girmek üzereydi,
tecrübe sahibiydi ve dünya futbolunun en büyük yıldızıydı.
Pelé…
Pelé müthiş hızı sayesinde savunmayı aştı.
Ve harika bir gol! Pelé'den süper bir gol!
1958'deki performansı nedeniyle ondan beklentimiz çok yüksekti.
Sonra Çekoslovakya'yla ikinci maça sıra geldi.
Pelé'nin vuruşu direkten döndü!
Pelé sakatlandı!
Maç 0-0'dı
ve Pelé sakatlanmıştı.
Ne olduğunu anlamamıştım.
Gençtim, çocuktum
ve daha önce hiç öyle bir sakatlık yaşamamıştım.
Çabucak iyileşmesini umuyorduk
ama o Dünya Kupası'nda oynayamadı.
Çekilin kenara!
Durum buydu
ve Pelé'nin yerine geçen kişi
Amarildo oldu.
Bir gazetenin manşetinde "Brezilya Pelé'ye ağlıyor." yazıyordu.
Elbette burada, Brezilya'da
Pelé'nin yokluğu tam anlamıyla bir trajediydi.
Ama Pelé benimle konuştu.
BREZİLYA 1961-66
"Bak oğlum." dedi.
"Bayrağı devralma sırası sende."
BREZİLYA - ÇEKOSLOVAKYA FİNAL
Sakatlanıp da
Dünya Kupası maceramın yarıda kesilmesini
kabullenmek zordu.
Ama diğer oyunculara dedim ki
"Hadi, bunu aşalım. Biz bir takımız, tek bir oyuncu değil."
Zagallo taç atışını kullanıyor.
Top Amarildo'da kalıyor.
Amarildo, Kvašňák'ı geçiyor.
Şut ve gol!
Gol Brezilya'dan!
Brezilya!
Brezilya ikinci kez dünya şampiyonu!
Maçtan sonra soyunma odasında
duş aldığım sırada
Pelé giyinik olarak içeri dalıp
bana sarıldı.
Oynamamasına rağmen ruhen sahadaydı
ve desteğiyle bizi başarıya taşıdı.
Yedinci Dünya Kupası sona erdi!
Brezilya yine kazandı!
Kutlamalar başlasın!
Çocuklar, gençler ve yaşlılar!
Ülkenin her yanında kutlama başlasın!
50'lerin sonu ve 60'ların başı
Brezilya tarihinin kuşkusuz en iyi zamanlarıydı.
Pelé, Brezilya'nın modern bir ülke olarak…
BREZİLYA BAŞKANI 1995-2003
…doğduğu anda ortaya çıktı.
Artık sadece tarım ihracatçısı değil,
verimli çalışan bir sanayi ve kültür ülkesiydi.
Kendine inanan ve başarılı olabilecek bir ülkeydi.
Brezilya artık yarının ülkesi değildi. Gelecek gelip çatmıştı.
Pelé de bu süreçte yardımcı oyuncu değil, başkahramandı.
Kral Pelé. Birinci sahne, ilk çekim.
Pelé, salon insanlarla dolu. Mutfakta bile muhabirler var!
Pansiyonun meşhur oluyor işte.
Pelé, televizyonun gelişmekte olduğu bir dönemde ortaya çıktı.
Çağının ürünüydü.
Pelé! Filmlerde oynamayı düşündün mü?
Hayır, hiç düşünmedim.
Pelé artık bir futbolcu değil, ulusal bir müessese.
İdol olmayı seviyordu.
Tamamen içinden geliyordu,
sanki genlerine işlemişti.
Beyaz toplar harika.
Güçlü ve sağlıklı bir genç adam imajına sahipti,
bir sürü gol atmıştı ve çok çekiciydi.
Benzinden diş macununa kadar ismiyle her şeyi sattırıyor.
-Servet kazandı. -Pelé futbolun ilk milyoneri.
-Bu kahvenin adı ne? -Cafe Pelé.
Çok leziz!
Bu işten anlıyorsun.
"Nerelisin?" "Brezilyalıyım."
"Pelé'nin ülkesi!"
Brezilyalılara gururla şöyle dedirtti,
"İngilizlere, Almanlara, Fransızlara ya da İtalyanlara özenmemize gerek yok.
Onları geride bıraktık.
Çünkü futbol söz konusu olduğunda sizden daha iyiyiz."
Futbol bizim kimliğimizdi.
Mutlu günlerdi.
Demokrasinin ebediyen süreceğini sanıyorduk.
Maalesef öyle olmadı.
Brezilya'da Başkan Goulart
giderek sola kayan hükûmetine destek isteyince yine ortalık karıştı.
Ancak halk desteği alınamadı.
Rejiminin sonu kısa ve kansız bir askeri darbeyle geldi.
General Branco yönetiminde ayaklanan ordu Rio de Janeiro'ya el koydu.
Darbenin sebebi neydi?
Brezilya, güya komünistler tarafından ele geçiriliyordu.
Ama bu tamamen yanlıştı.
1964'te Brezilya'nın komünist bir ülke olma ihtimali yoktu.
Fakat ordunun ileri sürdüğü gerekçe buydu.
Sovyet komünizminin yayılmasını önlemek için
Amerika'daki diktatörlükleri tahrik etmek üzere tasarlanmış
bir Amerikan projesiydi.
Yeni bir Brezilya şekillenmeye başladı.
50'lerin sonu ve 60'ların başındaki onca neşe ve coşku
silinip gitti.
Diktatörlük sizin için bir şey değiştirdi mi?
Hayır, futbol aynı şekilde devam etti.
Gözle görülür bir fark olmadı. Benim için olmadığı kesin.
Hiçbir şeyi değiştirmedi.
Açıkçası davet edildim.
Politikaya girmemi…
…teklif ettiler
ama dürüst olmak gerekirse
bu işe karışmak gibi bir niyetim yok.
Futbol zaten zamanımın büyük bir kısmını alıyor,
o yüzden böyle bir şeye ayıracak vaktim yok.
Zaten siyasetten hiç anlamam.
Pelé rejimi kabullenip onunla yaşadı.
Pelé ile olan ilişkinin önemini bildiklerinden
ona iyi davranmaya hazır oldukları için de
hayatı normal bir şekilde devam etti.
Bundan zarar görmedi.
Pelé, üç yıl önce
yuva kurmak istediğini söylemiştin.
Şimdi âşık olduğuna göre ne düşünüyorsun?
Bir kız arkadaşım, sevgilim olduğunu kimseye söylemedim
çünkü gazetelere çıkmasını ve herkese ilan edilmesini istemedim.
Aile kurmak istememi sağlayan ilk ciddi ilişkim
Santos'ta tanıştığım Rosa'yla oldu.
Biraz çekingendim.
Sonra babasıyla samimi oldum.
Rızasını almak için dedim ki
"Eğer isterseniz söyleyin, ayakkabılarınızı boyarım!"
Yuva kurmamın vaktinin geldiğini düşündüm,
böylece ailesiyle yakınlaştım
ve sonunda evlendik.
Ondan etkilenmiştim. Gençtim, daha çocuktum.
Birbirimizden hoşlanıyorduk ve iyi arkadaştık
ama o deli gibi âşık olma hissi
açıkçası ikimizde de yoktu.
Ortak hobileriniz var mı?
-Dans etmek. -Ben…
Dans etmeyi ve müzik dinlemeyi seviyoruz.
Popüler müzik.
Eşinizle yeterince vakit geçirebiliyor musunuz?
Zamanını futbol ve ailesi arasında iyi paylaştırdığı için her şey yolunda.
Sizce eşiniz olmak nasıldı? Zor muydu?
Bence zordu. Öyleydi.
Futbol dışında
daha birçok profesyonel iş yapmaya başladım.
Dünyanın dört bir yanında
ürün reklamı yapmak için sözleşmeler imzalamaya başladım.
Bu işler için futbol için olduğundan daha sık seyahat etmeye başladım.
Bu da ailem ve ilişkim için zorlayıcıydı.
Bunun farkındaydım.
Birçok kadın peşinizde koşarken eşinize sadık kalmak zor muydu?
Açıkçası öyleydi.
Bazı ilişkiler yaşadım ve bunların sonucunda çocuklarım oldu
ama varlıklarını sonradan öğrendim.
İlk eşimin her şeyden haberi vardı.
Kimseye asla yalan söylemedim.
Havaalanındayız
ve Edson Arantes do Nascimento'yu, yani Pelé'yi bekliyoruz.
Bay Pelé, eşinizle tanışabilir miyiz?
Fransızca bilmiyorum.
-Fransızcanız yok mu? -Hayır.
Paris'i ziyarete mi geldiniz?
Evet, Paris'i ziyaret ettim ve çok memnun kaldım.
Eşimle geldim.
İleride yine gelmek isterim.
Teşekkürler.
Sonraki Dünya Kupası'nda favorileriniz kimler?
Brezilya için zor bir Dünya Kupası olacak. Oldukça zor olacak.
Üçüncü şampiyonluk için gideceğiz, her takım hazırlıklı gelecek.
Kazanmak için elimizden geleni yapacağız.
Teşekkürler.
DÜNYA KUPASI TAKIM ANONSU
Edson Arantes do Nascimento!
Arkadaşlarla sohbet ederken
Brezilya taraftarlarının
çoktan kazanmışız gibi davrandıklarını konuştuk.
Hatta otelde imzalamamız için
"Üçüncü şampiyonluk" yazan afişler bile verildi.
Bu hoşuma gitmiyor.
Üstümüzde daha çok baskı yaratıyor.
İşi doğal akışına bırakmak lazım.
Futbol bu, sahada kazanır ya da kaybedersin.
-Kazanacağız, değil mi Pelé? -Umarım.
İNGİLTERE 1966 DÜNYA KUPASI
İngiltere'de Dünya Kupası'nı kazanıp
şampiyon olma hayalim vardı.
Brezilya kazanıp yine şampiyon olur,
sonra da emekli olurum diyordum.
Brezilya takımının merkezi konumundaki
Cheshire'ın kalbindeki Lymm Otel'de her gün aynı geçiyor.
Ama tabii her zamanki gibi Pelé ilgi odağı oluyor.
Herkes Pelé'yle konuşmak istiyor
ama o yine de gülümsemeyi ihmal etmiyor
ve herkesin sorularına cevap veriyor.
Söyler misin…
-Ben konuşsam? -Biraz İngilizce biliyorsun.
Seni sıkı markaja aldıkları defansif oyunculuk tarzı için ne diyorsun?
Yani…
-Alıştın mı? -Mecburuz.
Öyle oynamaya alışmak zorundayız.
Futbol eskiden daha klasikti. Taraftarlar için seyirlik bir gösteriydi.
Artık takımlar netice için oynuyor, gol yememek için uğraşıyorlar.
Futbol çirkinleşti, takımlar daha agresif oynuyor.
-Çok teşekkürler. -Teşekkürler Pelé.
Ben de dâhil olmak üzere oyuncuların çoğunun ilk Dünya Kupası'ydı.
Brezilya'nın ve dünyanın en iyi oyuncusu Pelé başımızdaydı.
O yüzden rakiplerimiz
Pelé'yi markaja alacak bir sistem kuruyorlardı.
"Pelé tehdidini ortadan kaldırmalıyız."
BREZİLYA - BULGARİSTAN GRUP MAÇI
Brezilya'nın 1966'daki ilk maçı başlıyor.
Pelé düşüyor.
Pelé yine düşüyor.
Bugünün futbolu farklı.
Bugünün futbolu daha zor.
Daha çok markaj var
ve takımlar daha defansif oynuyor.
Herkes "Pelé'yi hedef alalım! Başına üç oyuncu dikelim!" diyor.
İşte Pelé…
Ve gol!
Pelé, Brezilya'nın golünü attı.
Dünya şampiyonu Brezilya yarışa bir zaferle başladı.
Muhteşem bir maç.
BREZİLYA - MACARİSTAN GRUP MAÇI
Büyük bir şans.
Golü atmalı ve Macaristan'ın golünü attı!
Şahane bir gol.
Farkas'tan harika bir gol geliyor, müthiş bir gol!
1954'te Macaristan'a yenildiğinden beri
Brezilya ilk kez bir Dünya Kupası maçında yeniliyor.
Özellikle de yıldız oyuncular konusunda
fiziksel kondisyona vurgu yapılıyor.
Dört yıl önce finali kazandıklarından beri Brezilyalıların oynadığı en önemli maç.
BREZİLYA - PORTEKİZ GRUP MAÇI
-Eusébio… -Eusébio iyi koşuyor.
İyi bir şans ve top ağlarda!
Ofsayt yok, yani Portekiz bir golle önde.
İşte Torres…
Ve bir tane daha! Eusébio!
Dünya şampiyonu Brezilya iyice zor durumda.
Elenmek üzere olabilir.
Silva.
Pelé.
Yeniden… Faul!
Aslında iki oldu. Hakem ilkinde vermedi.
Çok üzücü bir manzara.
Dünyanın en iyi futbolcusu saha dışında.
Ve şu anda kesinlikle
Brezilyalılara Pelé gibi biri lazım.
Bence hakemlik standartları tek kelimeyle rezaletti.
Hakemliğin bu üzücü durumu sonucunda da
her maçta daha çok şiddete maruz kaldık.
BREZİLYA FUTBOL BİRLİĞİ BAŞKANI
Bu sekiz günde, son sekiz yıldakinden daha çok oyuncumuz sakatlandı.
BREZİLYA TAKIM DOKTORU 1956-66
Çok manidar.
Evet, bence buna bir krallığın sonu denebilir.
Eusébio…
Aman Tanrım!
Dünya şampiyonu Brezilya'nın müsabakadan eleneceği kesinleşti.
Pelé büyük bir bozgunla Dünya Kupası'na veda ediyor.
Brezilyalılar olanlardan memnun değil.
1958'de İsveç'te kupayı aldılar, 1962'de yeniden aldılar,
bu müsabakaya da favori olarak başladılar ama daha ilk aşamalarda elendiler.
Bunun Dünya Kupası'na son katılışın olduğunu
basına kendin söylemiştin.
Buna izin veremeyiz, dünyanın senin futboluna ihtiyacı var.
Dünyanın en büyük oyuncusu olarak
taraftarlara yaşattığın coşkuya ihtiyacımız var.
-Bu doğru mu? -Evet.
Bu soru birkaç kez soruldu, o yüzden açıklığa kavuşturayım.
Bir daha Dünya Kupası'nda oynamaya niyetim yok
çünkü Dünya Kupalarında şanssızım.
Bunda da ikinci kez sadece iki maçta oynayıp sakatlandım.
Bu durum ülkeyi sarstı.
Oyuncular olarak bizi de sarstı.
Pelé iki üç Dünya Kupası'nda daha oynayacak kadar gençken
neden millî takımdan ayrılıyordu?
İngiltere'deki Dünya Kupası'ndan o şekilde elenmek beni yıktı.
"Ah be." dedim.
"Şimdi ne olacak? Ne yapacağım?"
"Bu maceraya burada son verebilirim." dedim.
Üzgündüm, veda etmek istedim.
Tek kelimeyle yıkılmıştı.
Onu tekrar oynamaya teşvik etmek zordu.
O dönemde morali çok bozuktu.
Sizce şimdi ne yapacak?
Bence dediği gibi iki üç yıl daha takımında oynayacak.
Sonra da sadece eğlencesine oynayacak çünkü bildiğiniz gibi bunu seviyor.
Yani Dünya Kupası ve Avrupa futbolu sahnesinde
büyük Pelé'yi belki de son kez mi izledik?
Sanırım öyle.
Brezilya 1966'da İngiltere'de son derece başarısız oldu.
Ülke zaten diktatörlük altındaydı
ama 1968'de bize dayatılan
o korkunç 5 No.lu Kurumsal Yasa'nın çıkarılmasıyla birlikte
durum iyice kötüleşti.
Ekselansları Cumhurbaşkanımız
güvenlik, asayiş ve huzuru sağlamak için
hükûmete gerekli araçları sunan bir Kurumsal Yasa
uygulamaya karar vermiştir.
Aklınıza gelebilecek her özgürlük elimizden alındı.
Hiçbir sebep olmaksızın
herkes tutuklanabiliyordu.
İnsanlar ortadan kayboluyordu.
Benim görevim Kurumsal Yasa'yı imzalamaktı.
DİKTATÖRLÜK DÖNEMİ BAKANI
İnsanlara işkence için kullanıldığını söyleyenler oldu.
Elbette öyle.
Çünkü insan güç sahibi olduğunda
kendi türünü öldürebilen tek hayvandır.
İşkence ve cinayetlerin en kötüleştiği dönemde
baştaki diktatör General Médici'ydi.
Médici'nin Brezilya'nın en zalim diktatörü olduğu…
DERGİ EDİTÖRÜ
…rahatlıkla söylenebilir.
Futbolun insanları nasıl etkisi altına aldığını biliyordu.
O yüzden General Médici'yi
her pazar kulağına radyo dayamış maç izlerken görmek mümkündü.
Siyasi tutuklular bir yerlerde işkence görürken
General maçta "iyi bir adam" imajı yaratıyordu.
Kahrolsun diktatörlük!
KATİLLER
O dönem bir oyuncu olarak ne biliyordunuz?
Yaşanan işkencelerden haberiniz var mıydı?
Hiçbir şeyden haberim olmadığını,
hiçbir şey duymadığımı söylesem
yalan olur.
Yalan söylemiş olurum.
Bir sürü şey duyuyorduk.
Ama neyin doğru,
neyin yanlış olduğundan emin değildik.
Santos dünyayı geziyordu,
Avrupa'da ya da başka bir ülkede olabiliyorduk.
Haberlerin doğru olup olmadığını bilmemiz mümkün değildi.
Burada, Brezilya'da ise hep dikkatli olmamız
ve otelden ayrılmamamız söyleniyordu.
Endişeliydim.
Farklı hükûmetlerle ilişkileriniz nasıldı?
Kapım hep açıktı.
Bunu herkes bilir.
İşlerin çok kötü olduğu zamanlar da buna dâhil.
Her zaman taraf tutmam istenmiştir.
Siyasi görüşünü bilmem…
…ama Pelé asla belli bir hükûmetle özdeşleşecek biri olmadı.
Her zaman bunların ötesindeydi.
Her ülkeye bir kahraman gerekir. İnsanlar bir şeye inanmak zorunda.
İnsanlar için aidiyet hissi
hayat mücadelesinden bile daha önemli hâle gelebilir,
spor da bunun bir parçası.
Kimse politikayla ilgilenmiyordu.
Onlar için önemli olan günlük hayatlarını yaşamaktı
ve bununla ilgileniyorlardı.
Pelé de buna yardım etti.
Başta kim olursa olsun,
Pelé'nin başarıları ulusal iftiharla özdeşleşti.
Diktatörlük de bundan kâr eder, demokrasi de.
Gol!
Pelé!
Yanımda Pelé var ve bize özel bir röportaj verecek.
Pelé! Çok heyecanlıyız!
Ben daha heyecanlıyım, çok duygulandım.
Hele bugünkü beklentileri göz önüne alınca
neler hissettiğimi tahmin edemezsiniz.
İşte o top.
1.000'inci golün topu.
Dünyada tek bir tane var
çünkü şimdiye dek hiçbir oyuncu bu başarıya ulaşmadı.
VASCO - SANTOS 19 KASIM 1969
Biraz önce burada, Maracanã'da Pelé'nin adı anons edildi!
Tarifi olmayan bir his.
Hadi, göster Laerte.
Kral'a tezahürat eden insanları göster.
Dünya üzerinde 1.000 gol atma şansına sahip ilk sporcu.
Tebrikler Pelé! Tebrikler Brezilya!
Belki de ilk kez tanıklık edeceğimiz olay için son 14 dakika…
Topu kaptı, Pelé gidiyor… Penaltı!
Net bir penaltı!
Penaltı!
O üzücü kaos ortamının ortasında ülkece geriye kalan tek şeyimiz futboldu.
Brezilya halkı için bir kaçıştı.
Pelé bizim için rakipsiz bir lider ve kahramandı.
Stadyum, Pelé'yi istiyor.
Dünyanın en büyük stadyumu dünyanın en iyi oyuncusu için hazır.
İşte Pelé, yüzyılın golü ayaklarının ucunda.
"Kaleci kurtarırsa ya da direğe çarparsa
takım arkadaşlarım nerede?" diye düşündüm.
Kimseyi göremedim.
Sonra baktım…
Herkes arkamdaydı.
Bacaklarım titriyordu.
Kendi kendime "Bu penaltıyı kaçıramam." dedim.
Pelé, Brezilyalıların karanlık hayatında
parıldayan bir yıldız gibiydi.
Brezilya'nın hem daha adil
hem de daha mutlu bir ülke olma yolundaki
potansiyelini simgeleyen biriydi.
Pelé bunu temsil ediyordu.
Pelé, tüm ekibimiz adına
Brezilya için yaptıklarından ötürü,
halkımızın ruhu olan sporu tanıttığın için sana ebediyen müteşekkiriz.
Pelé, dinlenmeyi sonuna kadar hak ettin.
Bunu en çok sen hak ediyorsun.
ÜÇ GÜN SONRA BREZİLYA
Tanıdığım önemli kişilerin
benimle tanışmak, öğle yemeği yemek
ya da sadece vakit geçirmek istedikleri söylendiğinde
elimden geldiğince giderdim, sorun etmezdim.
Başkan'ın beni görmek ve tebrik etmek istediği söylendi.
Ben de gittim.
Bana hiçbir şey zorla yaptırılmadı. Asla.
Birçok kişi sahada ne yaptığından çok
saha dışında ne yaptığına bakıyordu.
Saha dışında siyasi duruşu olmamasıyla tanınıyordu.
Bu özelliği tarihin o döneminde aleyhine işledi.
Pelé'yi severim ama bu onu eleştirmeme engel değil.
Bence mazlum bir davranış sergiledi.
Her şeyi kabul eden, karşılık vermeyen,
sorgulamayan ve eleştirmeyen itaatkâr bir siyahi gibiydi.
Bugün hâlâ onu eleştirdiğim konulardan biri bu.
Çünkü Pelé'nin tek bir sözü büyük etki yaratırdı.
Özellikle de Brezilya'da.
Kimliğinden ötürü
Başkan'a sırt çeviremezdi.
Ama Muhammed Ali'nin farklı davrandığını söyleyebilirsiniz.
Evet, Muhammed Ali farklı davrandı ve bunun için onu alkışlıyorum.
Ringe her çıktığımda bir bakıma savaşa girdiğimi söylüyorlar.
Ringde dövüşmekle Vietnam'da savaşa gitmek arasında
dağlar kadar fark var.
Muhammed Ali askere gitmeyi reddederse tutuklanacağını biliyordu
ama kötü muamele ya da işkence görme riski yoktu.
Pelé'nin öyle bir güvencesi yoktu.
Yapmayın!
Diktatörlük diktatörlüktür.
Bunun ızdırabını sadece yaşayan bilir.
Bence o zamanlar daha farklı davranamazdım.
-Neden? -Yapamazdım.
Çünkü… "Diktatörlük bize ne getirdi?"
"Bugün hangi taraftasın?"
Bu soruların içinde kayboluyorsun.
Ben Brezilyalıyım. Halkım için en iyisini isterim.
Süpermen değildim, mucize adam değildim.
Tanrı'nın futbol kabiliyeti bahşettiği normal bir insandım.
Ama şimdi şundan eminim ki
Brezilya için futbolumla ve kişiliğimle yaptıklarım,
bu işi parayla yapan birçok politikacının yaptıklarından kat kat fazladır.
TERESÓPOLIS, ALTIN MİLLÎ TAKIMIMIZA HOŞ GELDİNİZ DER
BASTIR ALTIN TAKIM
Brezilya'da diktatörlüğün zirvede olduğu dönemdi.
Baskı, sansür, ifade özgürlüğünün ve hareketin kısıtlanması gibi şeyler
doruğa ulaşmıştı.
Tüm bunların ortasında ise âdeta bir vaha gibi
pozitif ve coşkulu hisler uyandıran
güzel bir umut ışığı parlıyordu.
Bu da 1970 Dünya Kupası'ydı.
İngiltere'deki 1966 Dünya Kupası fiyaskosundan beri
millî takım kargaşa içindeydi.
Dünya Kupası'nı kazanmak bir devlet meselesi hâline geldi.
Millî takımın teknik ekibi
neredeyse tamamen askerî personelden oluşuyordu.
Birçok faşist slogan ortaya atıldı.
"Brezilya, ya sev ya terk et."
"Bu ülkeyi kimse durduramaz."
Diktatörlüğün teşvik ettiği milliyetçi coşku
herkesi en kötü şekilde etkisi altına aldı.
Pelé buna değinmeyi sevmese de
hükûmetten Dünya Kupası'nda oynamasına yönelik mesajlar alıyordu.
Bu durum
Başkan için kişisel önem taşıyan bir şeye dönüştü.
Neden?
Çünkü halkın keyfi yerindeyse
hükûmetin de keyfi yerinde olur.
Geri dönmeniz için hükûmetten baskı hissettiniz mi?
Her zaman.
Hep hükûmetle, meclis üyeleriyle,
eyalet valileriyle konuşmam için teklifler gelirdi.
Geri dönmemin istendiğine dair mesajlar hep vardı.
Kararsızdım.
1970 Dünya Kupası'nda oynamak istemiyordum.
İngiltere'de yaşadıklarımı tekrar yaşamak istemiyordum.
Tereddütteydim.
Endişeliydim ama bir yandan da özlemiştim.
Hatırlanmak istiyordum.
Ama bu sondu.
Son Dünya Kupa'm olacaktı.
Kral, geri dönecek misin?
Ama şimdi kalkıp da
"1970 Dünya Kupası'na Brezilya halkı için geri döndüm." dersem
yalan söylemiş olurum.
O Dünya Kupası benim şahsi mücadelemdi.
BREZİLYA TAKIMI ANTRENMAN KAMPI
Verkaç yapın…
Neredeyse Pelé kadar idol olan biri de
Meksika için hazırlanan Brezilya takımının başındaki
teknik adam João Saldanha.
Brezilyalılar zorlu başarılarını düzene oturtup
tarzlarını modernleştirmek istiyor.
Ancak o zaman Meksika'da
Avrupa'nın en iyileri karşısında şansları olabilir.
Bay Saldanha, birçok bilgili futbol eleştirmeni
Avrupalıların, futbol tarzı konusunda sizi geride bıraktığı görüşünde.
Buna katılıyor musunuz?
Millî karakteri değiştirmek kolay değil.
BREZİLYA TEKNİK DİREKTÖRÜ
Belki de tehlikeli.
Ama bunu değiştirmek için zamanımız olabilir.
Bunu değiştirmeye zamanımız olursa
sizinle aynı şekilde oynayabiliriz.
Yani organize bir şekilde.
Bilmeyenler için, Saldanha nasıl biriydi?
BREZİLYA 1964-72
Delinin tekiydi
ama çok iyi bir insandı.
Pek de titizdi.
Pelé'ymiş, futbolun kralıymış, hiç aldırmazdı.
Herkesten aynı şeyleri isterdi.
İyi yanı korkak olmamasıydı, hiçbir şeyden korkmazdı.
Ama bazen çok lüzumsuz şeyler söylerdi.
Saçmalardı.
Sözü geçen adam olmak isterdi.
Şahsen bana
futboldan anlar mıydı diye sorarsan
hayır, anlamazdı derim.
"João, şöyle, şöyle yapsak?"
-"Teknik direktörüm, benim sözüm geçer!" -"Tabii ama bir konuşsak…"
Çünkü yolunda gitmeyeceğini gördüğümüz
birçok karar veriyordu.
Pelé, Saldanha bize planlarını gösterdi
ve sen santrfor pozisyonundasın.
Orada oynamak hoşuna gitmiyor, değil mi?
Hoşuma gitmediğinden değil.
Ama şu anki fiziksel formumla
oyun kurucu olarak oynamaya uygunum.
Durum şu ki
15 yıldır ofansif orta saha oyuncusuyum.
Bir anda oyun tarzımı değiştirmemin istenmesi
mümkün değil.
Bir şeyler dönüyordu.
Saldanha, antrenman sırasında Pelé'yle tartışıyordu.
Anlaşamıyorlardı.
Konuştunuz mu? Neler oluyor?
João Saldanha gösteriş yapmayı sevdiği için
bir gazeteciye röportaj verirken
çok endişeli olduğundan bahsetti.
Göz muayenesinden geçtiğimi
ve iyi göremediğimi düşündüğünü söyledi.
João Saldanha tamamen kendine özgü ve öngörülemez biriydi.
Bunu iyi niyetle söylüyorum, çok iyi arkadaştık.
Ama yalanı da severdi.
Pelé'nin miyop olduğu ve oynayamayacağı hikâyesini
neden uydurduğunu açıkçası hiç aklım almıyor.
Saldanha onun için kör dedi.
İnsanın damarına basmayı bilirdi.
"İyi değil." dedi.
"Kör. Göremiyor." Eyvah!
Pelé köpürdü.
İddiaya göre gözlerinde sorun varmış.
Bu bilgi
Teknik Direktör João Saldanha'dan geldi.
Buna tepkin ne oldu?
Bana göre
çok çirkin bir davranıştı
ama belli ki birine saldırmak istiyordu.
Ve ortalığı birbirine kattı.
Saldanha, Pelé'nin Meksika için güç toplamak amacıyla
dinlenmesinde ısrar etti.
Saldanha, Pelé'yi kadrodan çıkarmak istedi ama Brezilya Futbol Birliği kabul etmedi.
"Onu tedbir amaçlı kadrodan çıkaracağım." dedim.
"Lütfen yapma. Hayır." dediler.
Başka bir deyişle, ticari nedenlerle
teknik direktörün Pelé'yi takımdan çıkarması imkânsız mı?
Evet.
Tüm zamanların en iyi oyuncusu elindeyken onu yedek kulübesinde mi oturtacaksın?
Kötü oynasa bile. "Pelé iyi oynamıyor, berbat." desen bile
fark etmez, oynaması gerek!
Kavgalar ve tartışmalar yaşandı.
Saldanha'yı millî takımdan göndermek için herkes seferber oldu.
Brezilya Futbol Birliği işi bana teklif ettiğinde
başkalarını isteyenler oldu.
Herkesin görüş belirtmeye hakkı vardır
ama ben çocuk değilim ve istifa etmeyeceğim.
Hükûmet Pelé'yi sahaya çıkarmak için araya girmekle kalmadı,
futbola da müdahale ettik.
Başkan'la benim çok ortak noktamız var.
İkimiz de Güneyliyiz.
Grêmio taraftarıyız ve futbolu seviyoruz.
Ama ben onun bakanlarını seçemem, Başkan da benim takımımı seçemez.
Bu açıdan birbirimizi iyi anlıyoruz.
O röportajı izlediğimizde "Eyvah." dedik.
"İşler boka saracak!"
Kaçınılmazdı.
Saldanha'yı kovdular.
Maracanã Stadyumu'ndaki görkemli bir basın toplantısıyla
yeni patron Mário Zagallo dünyaya tanıtıldı.
Zagallo 1958'de İsveç'te Brezilya takımında Pelé ile oynamıştı.
İki ay kala dizginleri devraldım.
Pelé bana moralinin bozuk olduğunu söyledi.
Bütün gazetelerde Saldanha'nın
Pelé'nin kör olduğunu söylediği yazıyordu.
Eleştirilere cevap vermek istiyordu.
Antrenman sırasında Zagallo yanıma gelip ne olduğunu sordu.
"Bastırmıyorsun, topu kapmaya çalışmıyorsun." dedi.
Haklıydı da.
Kendim için endişeliydim.
Fiziksel olarak formda olmak istiyordum.
İlk antrenmanımızda
omzuma elini koyup
"Zagallo" dedi,
"Bana kazık atma."
Ona dedim ki
"Sen eşsizsin.
Seni asla oyun dışında bırakmam.
Dünya Kupası'nı kazanmama yardım edeceksin."
MEKSİKA 1970 DÜNYA KUPASI
BREZİLYA
Böylece 1970 Dünya Kupası başlıyor.
Pelé dört yıl önce İngiltere'de kaybettiği Dünya Kupası itibarını
burada, Meksika'da yeniden kazanmak istiyor.
Pelé 29 yaşında. Katıldığı bu dördüncü Dünya Kupası'nın
en iyi Dünya Kupası olmasını istiyor.
İngiltere'de milyonlarca hayranı olan büyük Pelé'nin
moralman Dünya Kupası'na hazır olmayabileceğini duyuyoruz.
Geçen sefer kötü geçmişti,
Portekiz ve Bulgaristan'la sorun yaşamıştı.
Dördüncü Dünya Kupası yaklaşırken Pelé'nin morali nasıl?
Pelé'nin moralinin nasıl olduğunu söyleyeyim.
1958 ve 62'de onunla oynama şansına eriştim.
Şimdi de teknik direktörüm.
Bence Pelé hâlâ iki Dünya Kupası kazanmamıza yardım eden o çocuk.
BREZİLYA - ÇEKOSLOVAKYA GRUP MAÇI
Güzel bir futbol izliyoruz.
İşte fırsat! Pelé, üstten dışarı yolluyor!
Pelé o kadar formdan düştü ki
artık farklı şekillerde markaja alınabiliyor
çünkü eski Pelé değil.
Petráš, hızlanıyor…
Aman Tanrım!
Gol!
İnanılmaz bir sürpriz.
Bir Brezilya klasiği, yine şaşkına döndüler.
Şu anda bütün Güney Amerika sarsılacak.
Brezilya'nın itibarını sarsmıştık.
Brezilyalılar takımın grup maçlarını geçeceğine inanmıyordu.
Ama Pelé Brezilya için ileri atılıyor.
Tostão'da.
Uzun bir vuruş.
Pelé ilerliyor, Tostão solunda. İşte Tostão, yine Pelé'ye dönüyor.
Zor bir durum.
Faul verildi.
Pelé…
Rivellino!
Müthiş bir gol!
Rivellino!
İşte o zaman
tekrar keyif almaya başladı.
Kuna sert giriyor.
Ama Pelé yine topu uzaklaştırıyor.
Epey ilerledi, Hrdlička uzun zamandır peşinde.
Pelé devam ediyor.
Hâlâ top onda. Jairzinho. Tostão!
Pelé'den cesur bir ataktı.
Zekâsı, özgüveni. Tam seyirlikti.
Pelé, futbol tarihinde golle sonuçlanmayan en inanılmaz vuruşlara imza atmıştır.
Artık orta çizgiden gol atan çok var ama bunu ilk deneyen oydu.
Hem de Dünya Kupası'nda.
Böylece üstünden bir yük kalkmış oldu.
"Kral geldi. Ben kralım yahu."
-Gérson. Pelé koşuyor… -Pele'ye…
-Göğsünde yumuşatıyor… -Pelé'de!
İşte! İşte ustanın dokunuşu!
Gol!
Pelé!
10 numara!
BREZİLYA 4-1 ÇEKOSLOVAKYA
İyi oynadılar. Vay canına!
Ama tek bir maçtı.
Dünya Kupası'nı kazanmak için çok daha fazlası şart.
Bence İngiltere
en güçlü favori.
İngiltere son Kupa'nın sahibi olduğu için
doğal olarak favori durumunda.
Ama Brezilya elinden geleni yapacak.
İngiltere ve Brezilya.
Pelé, Jairzinho, Bobby Moore, Bobby Charlton. Ne kadro ama.
İNGİLTERE
BREZİLYA - İNGİLTERE GRUP MAÇI
İngiltere karşısında zor bir maç olacağını biliyorduk.
Nasıl oynadıklarını ve savunma şekillerini inceledik.
Herkes aynı şeyi söylüyordu,
o maçı kim kazanırsa finale kadar gidecekti.
Dünya şampiyonu ve eski dünya şampiyonu.
Jairzinho…
Cooper'ı geride bıraktı.
Pelé!
Müthiş bir kurtarış!
Bence futbol tekniğini hiç kaybetmemiş.
Düşünme yeteneği de kesinlikle eşsiz.
Fiziksel olarak formda mı…
İNGİLTERE TEKNİK DİREKTÖRÜ
oyuna eskisi kadar kendini veriyor mu onu bilmiyorum.
Pelé, Mullery ile çok zorlanıyor.
Mullery ona yapışıyor.
Bu iş kesinlikle yürek istiyor.
Topsuz alanda sert bir mücadele var.
Bu maç tam bir dayanıklılık ve zindelik testi.
Rivellino. Sol ayağı güçlü bir oyuncu.
Vuruyor. Müthiş bir vuruş! Müthiş bir kurtarış!
Sör Alf Ramsey maçın gidişatından giderek daha endişeli görünüyor.
Taraftarlardan "Brezilya, Brezilya" nidaları yükseliyor.
Brezilyalılar hızlanıyor,
İngiltere savunması üzerinde büyük baskı oluşturuyorlar.
Tostão!
Top Pelé'de!
Pelé ayağıyla düzeltti.
Etrafı savunma oyuncularıyla çevriliydi,
önünü kapatmışlardı
ama ben dıştan geliyordum.
Geldiğimi görmüştü.
Kariyerimin en büyük kutlamasıydı.
Brezilya 1-0 kazandı.
BREZİLYA 1-0 İNGİLTERE
Bütün stadyum "Brezilya, Brezilya" nidalarıyla yankılanıyor.
Brezilya, dünya şampiyonunu yendi.
Olağanüstüydü, çok güzeldi. Tıpkı bir satranç maçı gibiydi.
Ve biz kazandık. Müthişti.
Daha da güçlendik.
1970 bir lütuftu.
Takımdaki kardeşlik çok etkileyiciydi.
Şakalaşıyor, eğleniyorduk. Eşi bulunmaz bir ortamdı.
BREZİLYA 3-2 ROMANYA GRUP MAÇI
Ülkemizi temsil ediyorduk.
Sırf bizim değil, tüm Brezilyalılar içindi.
Her galibiyet Brezilya halkı içindi. Ve durmadan devam ettik.
1970 Dünya Kupası haberini yapıyordum.
Diktatörlüğe karşı olduğum için Brezilya aleyhinde olacaktım.
Brezilya kazanırsa diktatörlüğün güçleneceğini düşünerek
hiçbirimiz bunu istemiyorduk.
Ama hep dediğimiz gibi futbol acayip bir şey.
Top yuvarlanmaya başlayınca prensiplerini unutuyorsun.
Takımımızı desteklemeden edemedik.
BREZİLYA 4-2 PERU ÇEYREK FİNAL
Brezilya böyle devam ederse ancak çok iyi bir takıma yenilebilir.
Öyle bir durumda Brezilya'da olmayı hiç istemeyiz.
Dünya Kupası finaline bir maç kalmıştı.
Ama bütün Brezilya panik hâlindeydi.
"Tabii, iyi gidiyoruz, Pelé harika oynuyor, Gérson da öyle
ama rakibimiz Uruguay."
"Uruguay bu. İşin sonunu biliyoruz."
Şunu unutmamalıyız ki
Rio de Janeiro'da düzenlenen 1950 Dünya Kupası Finali'nde
dünya şampiyonu olması beklenen Brezilya'yı yenen Uruguay'dı.
Aradan 20 yıl geçti ama bildiğimiz gibi futbol sürprizlidir.
Kim bilir, belki de yarı finalde tarih tekerrür eder.
BREZİLYA - URUGUAY YARI FİNAL
Yatmadan önce dua etmek istedim.
"Yarın iyi geçecek mi?" diye düşündüm.
İşin psikolojik yönü insanı gerçekten etkileyebiliyor.
Brezilya normalden çok daha dağınık oynuyor.
Peru'nun karşısında parlayan Brezilya'dan eser yok.
Uruguaylı Morales.
Koşu yoluna iyi bir pas. Ve Cubilla!
Ve top ağlarda! Cubilla!
Brezilya için büyük bir sorun.
Cidden kontrolü kaybediyorsun. Anlatmak zor.
Pelé onun önünde.
Pelé verkaç fırsatı arıyor.
Çok güç bir durum.
Devre arasına yedi dakika.
Dakikalar geçtikçe Brezilya'da endişe artıyor olmalı.
Tostão'ya.
Clodoaldo topu karşılamaya koşuyor, işte…
Müthiş bir gol!
Clodoaldo!
Skoru eşitleyip 1-1 yaptığımız için şanslıydık.
Devre arasında onlara teşvik edici bir konuşma yaptım.
"İlk yarıdakinin aksine,
hepiniz elinizden gelenin en iyisini yapmalısınız.
Başka bir şey söylemeye gerek yok."
İşler iyi başlamadığı zaman endişeye kapılıyorsun.
Mücadeleye devam etmen gerektiğini kendine hatırlatman gerek.
Pelé.
Tostão solunda.
Pelé koşuyor, üç kişiyi aşması lazım.
Birine takıldı, ceza sahasında!
Düşürüldü mü? Hakem aut diyor!
Sahada tek bir Pelé olduğundan şüpheliydim
çünkü âdeta üç tane vardı.
Süpermen geri dönmüştü.
Pelé'den bir şut! Ne vuruş ama!
Sahada kendini dönüştürdü.
Ve kazanmak onun için tartışılmaz hâle geldi.
Jairzinho, Pelé…
Jairzinho. Matosas'tan sıyrıldı!
Ceza sahasında!
Gol!
3-1! Maçın sonucu garantilendi.
Rivellino!
Pelé hızla koşuyor, önüne güzel bir pas.
Kaleciyi geçiyor. Top ilerlemeye devam ediyor!
Ve golü atıyor… Hayır!
Muhteşem bir vücut çalımıydı!
Artık bu adama neden Kral dediklerini biliyoruz.
Bu yüzden dünyanın en iyi futbolcusu.
Brezilya Dünya Kupası finalinde. Uruguay'ı yendiler.
BREZİLYA 3-1 URUGUAY
Güzel. İlerle dostum.
Oynamaya hazır olduğumu biliyordum.
Ama sporcunun içinde hep bir şüphe vardır.
En iyiler bile zaman zaman gerilir mi?
Zaman zaman değil, her zaman.
Stadyuma gelmek üzereyken
camdan dışarı baktığımda
Brezilya bayraklı taraftarları gördüm.
"Brezilya! Pelé!" diye bağırıyorlardı.
Gözyaşlarına boğuldum.
Gözyaşlarımı tutmaya çalıştım ama yapamadım.
En yaşlı oyuncuydum,
diğer oyuncular "Bu neden ağlıyor?" desin istemedim.
Ama artık dayanamadım. Duygu patlaması yaşadım.
"Tanrım, bu son Dünya Kupa'm. Beni son Dünya Kupa'ma hazırla."
"Son Dünya Kupa'mda bana yardım et."
Kusura bakmayın…
Kendimi tutamadım.
BREZİLYA - İTALYA 1970 DÜNYA KUPASI FİNALİ
İşte takımlar geliyor.
Pelé…
…ikinci Dünya Kupası finaline çıkıyor.
İlkinde oynadığında henüz 17 yaşındaydı.
Stadyum dolup taşıyor.
En büyük spor müsabakası.
Brezilyalılar olarak bu maçın sonucuyla ilgili beklentilerinizi
hayal bile edemiyoruz.
1970 Dünya Kupası Finali başlıyor.
İtalya'ya gol atmayı ya da iyi oynamayı umursamıyordum.
Sadece kazanmamızı istiyordum.
Tanrı'nın izniyle iyi oynayacaktım.
Pelé hepsinin üstünden yükselerek bir kafa golü atıyor.
Brezilya 1-0 önde.
1970'e ihtiyacı vardı.
İtalya'ya o kafa golünü atmaya ihtiyacı vardı.
O yumruğu havaya kaldırmaya ihtiyacı vardı.
Küçük bir uyarı,
savaştan bu yana her Dünya Kupası finalinde
ilk golü atan taraf kaybetti.
İşte Boninsegna…
Boninsegna gol attı! Korkunç bir hata!
Boninsegna skoru eşitledi!
Carlos Alberto geçiyor, Pelé sıyrıldı…
Top yandan auta gidiyor.
Sadece bir salise gecikti!
Bunun korkuyla bir ilgisi yok, daha çok sorumlulukla ilgili.
Omuzlarına o sorumluluğu yüklemeye başlıyorsun
ve bu da duygularını etkiliyor.
-Jairzinho. -Jair'e pas veriyor.
Kontrol ediyor, sıyrılmaya çalışıyor.
Gérson'a bırakıyor, şut…
Harika bir gol, çok güzel!
Gérson'dan muhteşem bir gol!
Brezilya golü atıyor!
Gérson, sekiz numara!
Gérson müsabakada ilk golünü atıyor.
İkinci yarıda 21 dakika geride kaldı.
Bizi hep cesaretlendirir
ve onun gibi harika olabileceğimize inanmamıza yardımcı olurdu.
Pelé'den Jairzinho'ya!
Ve gol!
Brezilya golü atıyor!
Jairzinho, Brezilya'nın üçüncü golünü atıyor!
Brezilya, Dünya Kupası'na çok yaklaştı!
Bu harika bir şey.
Hünerlerini sergilemek için sıraya girdiler.
Jairzinho, yedi numara.
Pelé.
Sağda Carlos Alberto koşuyor…
Ve dördüncü!
Müthiş keyifli bir futbol seyri.
BREZİLYA 4-1 İTALYA
Çok rahatlamıştım.
Bence zaferden elde edilen en büyük hediye kupa değil.
O rahatlama hissi.
Soyunma odasında üç kez bağırdı, düşününce hâlâ tüylerim diken diken olur.
"Ölmedim, ölmedim, ölmedim!" dedi.
Pelé daha ne isteyebilirdi ki?
Pelé her şeydi.
Hayal edebileceğiniz her şeydi.
Mirası olarak bırakmak istediği zafer buydu.
Başarmak üzere yola çıktığı şeyi
Tanrı'ya şükür başardı.
Pelé şahsi başarısını Brezilya'nınkiyle harmanlamayı başardı.
Elinde Brezilya bayrağıyla savaşıyordu âdeta.
Onun efsanesi bizim efsanemiz.
1970 Dünya Kupası hayatımın en güzel dönemiydi
ama ülke için daha önemliydi
çünkü Brezilya 1970'te kaybetmiş olsaydı her şey daha kötüye gidebilirdi.
Şampiyon olduğumuzda bütün ülke rahat bir nefes alabildi.
1970'in Brezilya'ya katkısı futbola katkısından daha büyüktü.
Hiç şüphesiz.
Elbette diktatörlük bu zaferi sömürdü.
Ama Brezilya halkı hiçbir zaman o Dünya Kupası galibiyetini
katil diktatörümüz General Garrastazu Médici'ye atfetmedi.
Tarihin o zaferi nasıl hatırladığını görmek yeterli.
Médici'ye ait değil.
O zafer Pelé'ye ait.
BREZİLYA 1985'E KADAR DİKTATÖRLÜKLE YÖNETİLDİ
PELÉ 1971'DE YALNIZCA 30 YAŞINDAYKEN SON BREZİLYA MAÇINA ÇIKTI
Brezilya için son maçında
binlerce beyaz atkı sallanarak Pelé'ye veda ediliyor.
HÂLÂ BREZİLYA'NIN GOL KRALI
ÇOK YAŞA KRAL
ÜÇ YIL SONRA SANTOS'A VEDA ETTİ
Her dilde adını söyleyen taraftarlarını büyüledi.
Pehle, Peely, Pelé, Pele.
Hangi dilde olursa olsun,
gelmiş geçmiş en iyi Brezilyalı oyuncu demek.
NEW YORK COSMOS İLE ABD'YE FUTBOLU GETİREREK KARİYERİNİ NOKTALADI
Sev!
Seviyorum!
Çok teşekkürler. Teşekkürler.
PELÉ 1.367 MAÇTA 1.283 GOL ATARAK REKOR KIRDI
ÜÇ KEZ DÜNYA KUPASI KAZANAN TEK OYUNCU OLMA UNVANINI HÂLÂ KORUYOR
Alt yazı çevirmeni: Eda Söylerkaya