Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
WIE HET VERLEDEN BEHEERST, BEHEERST DE TOEKOMST.
WIE HET HEDEN BEHEERST, BEHEERST HET VERLEDEN.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRE
DE CIA IN MEXICO
NATIONALE VEILIGHEID
Vandaag is de dag.
Vandaag is de laatste dag dat Red Privada verschijnt.
In zekere zin is dit een afscheid tussen mij…
…de columnist Manuel Buendía, en mijn lezers.
Ik weet zeker dat sommigen er openlijk blij mee zullen zijn…
…terwijl anderen het een beetje zullen betreuren.
Maar omdat ik, zoals altijd, wat tegendraads ben…
…moet ik zeggen dat geen van beiden gelijk heeft.
Maar waar het vandaag om gaat…
…is dat ik een afscheidscadeau heb voor al mijn lezers, aan beide kanten.
Het einde van een verhaal waarvan het eerste hoofdstuk hier is verschenen…
…op 16 juli 1963.
Als een journalist een fase van z'n professionele leven beëindigt…
…geeft hij zich over aan de verleiding om terug te kijken…
…en zich af te vragen…
'Wat was het belangrijkste…
…het leukste of het uitzonderlijkste verhaal dat ik geschreven heb?'
RED PRIVADA DOOR MANUEL BUENDÍA
We moeten oppassen dat we niet naïever en vatbaarder worden voor propaganda.
Onthoud, zoals iemand lang geleden zei…
'Het eerste slachtoffer van oorlog is de waarheid.'
Ik beweer dat…
Je kunt dit opnemen als je wilt.
De geschiedenis heeft geen eigenaars. De geschiedenis is van niemand.
Iedereen die over zulke onderwerpen schrijft…
…moet in de buurt komen van wat we bestuderen…
…om hun standpunten te begrijpen en hoe ze denken.
Hoe houd je je autonomie en afstand?
Ik weet het nog altijd niet.
Op een dag zei Manuel…
'Ik heb wapenhandelaren aangeklaagd…
…en de Tecos van Guadalajara…
…en tirannen als Rubén Figueroa.'
'Maar als ik het tegen de narco's opneem…
…neem ik niet alleen een risico, ik riskeer m'n leven.'
De dag dat ik besefte dat er iets aan de hand was.
Hij liet zijn schoenen poetsen voor Bellinghausen.
Ik zei 'Dat is Manuel.' En ik verraste hem van achteren.
'Manuel.' Hij sprong in de lucht.
'Laat me niet zo schrikken.' Hij was gespannen.
Manuel kwam en vertelde ons…
'Het verhaal waaraan ik werk is ongelofelijk.'
'Het zal losbarsten.'
Hij zag bleek en zei: 'Virgilio, ze gaan me vermoorden.'
Ik zei: 'Manuel, waarom zeg je dat?'
'Kijk naar alles wat er gebeurt. Ze gaan me vermoorden.'
Kijk, als ze me zouden vermoorden…
…en ik m'n beroemde laatste woorden kon zeggen…
…zou ik alleen zeggen: 'Ik heb het verdiend.'
MEXICO-STAD, WOENSDAG 30 MEI 1984
Vanmiddag werd in Mexico-Stad journalist Manuel Buendía vermoord.
De daders zijn gevlucht. De politie onderzoekt.
Er waren maar twee getuigen…
…Rogelio Barrera, een boekhouder die dicht bij de plaats delict werkt.
De andere getuige is Buendía's collega, Juan Manuel Bautista.
Werkte je met Buendía? -Ja.
Wat was je werk? -Ik was z'n assistent.
Ik werkte in 't archief.
Rond half zeven 's avonds…
…was ik aan het werk in het centrum…
…en Juan Manuel belde me en hij vertelde wat er was gebeurd.
We gingen naar de parkeergarage.
Hij ging naar zijn auto en ik ging kopieën maken.
Hij vroeg me waar ik heenging.
Ik heb geantwoord en dat was het.
Toen hoorde ik de schoten.
Ik ging terug en zag hem liggen.
Hoeveel schoten? -Hij is vier keer neergeschoten.
Weet je hoe lang hij nog leefde?
Of stierf hij meteen? -Ik geloof dat het meteen was.
Ik zag twee mensen wegrennen.
Ze renden naar de hoek van Liverpool en gingen linksaf.
Ik zag een jongeman die hem probeerde te helpen.
Kennelijk was het zijn assistent.
Hij probeerde de schutters te volgen.
Ik zag er één en hij probeerde me neer te schieten, maar ik ging opzij.
Hij botste op iemand toen hij wegliep.
Ik achtervolgde hem, maar raakte 'm kwijt. Ik kwam terug voor Buendía.
Hij was duidelijk erg overstuur, heel bang.
Hij belde me meteen.
Ik zei dat hij het nummer van een bepaald persoon moest halen…
…zodat ik kon zeggen dat moest komen.
Hij was een vriend van Buendía. -Ik mocht dit niet eerder doen.
Zorrilla belde me.
En hij zei op zijn eigen specifieke manier…
'Meneer, wist u dat Buendía is vermoord?'
Zijn exacte woorden.
'Nee, Antonio, je hebt het me net verteld. Hoe anders?' Ik wist het al.
Omdat ik er heel snel was…
…de bus die was gestopt was er nog, de mensen waren er nog.
Ik kende Juan Manuel Bautista en Luis Soto.
Ik begon vragen te stellen.
De buschauffeur zei…
…dat hij twee mensen had gezien.
En een ander, een lange, slanke man die de schutter was.
Ik rende van Varsovia…
…naar Insurgente Centro.
Toen ik hem daar zag liggen op de stoep in zijn regenjas…
Stel je voor.
Ik ben hem alles verschuldigd…
…wat betreft mijn ontwikkeling en werk als verslaggever.
Ik zat vijf straten verderop in een restaurant.
Toen we erachter kwamen, lieten we ons eten staan…
…en liepen we naar de plaats delict.
Er waren al verslaggevers.
We brachten verslag uit omdat we een persbureau waren.
MANUEL BUENDÍA VIER KEER IN DE RUG GESCHOTEN
DOOR CARLOS MONSIVÁIS
MOORD
VERMOORD DOOR TWEE ONBEKENDEN
Vanochtend… Ik denk dat het vandaag was. Ik weet niet hoe laat het is.
Ik sprak hem.
Hij was kalm en maakte een grapje zoals altijd.
Ik verwachtte hem vroeg thuis.
Ik moest hem gaan halen.
Meer heb ik niet te zeggen.
MEXICAANSE PRESIDENT
Hij stond dicht bij haar. Heel erg dichtbij.
WEDUWE VAN MANUEL BUENDÍA
De begroeting leek enorm hypocriet…
…want Manuel was een slachtoffer van de macht.
Sommige aanwezigen waren door Buendía bekritiseerd.
Soms was de kritiek erg vernietigend.
Ik zei tegen mezelf…
'Ze willen zeker weten dat hij dood is.'
Ik veroordeel wat er gebeurd is.
Geweld leidt tot niets.
JOURNALIST VERMOORD
JOURNALISTIEK ROUWT
Ik ontmoette hem bijna 40 jaar geleden in Bucareli.
Hij was toen misdaadjournalist.
Daarna volgde hij de president.
We hebben samen de wereld rondgereisd.
We hebben vaak dezelfde typemachine gedeeld.
Het heeft de journalistieke wereld beïnvloed.
Er was veel woede…
…maar ook veel angst bij journalisten.
We zeiden: 'Zoveel mensen lezen zijn werk.
Als ze hem kunnen vermoorden, wat doen ze dan met ons?'
Sta me toe hier te eindigen…
…en het woord te geven aan onze commentator, Manuel Buendía…
…winnaar van de Nationale Prijs voor Journalistiek in 1977 en 1978…
…met 'Gezegd is Gezegd.'
Afgelopen donderdag…
…in mijn column, die verscheen in…
…ongeveer 30 kranten…
We weten allemaal dat de CIA een dienst is voor spionage en subversie.
Het is een instrument van het Noord-Amerikaanse imperialisme…
…om ons in moeilijke tijden te vergezellen…
…en ze nog erger te maken. Dus…
…lees mijn column morgen, als je wilt.
Dit was 'Gezegd is Gezegd.'
Je hoorde zijn lezers altijd vragen: 'Heb je Buendía's column al gelezen?'
Hij herhaalde zichzelf niet of verzon niets.
Hij loog niet.
Dit gaf gewicht aan de informatie die hij gaf.
ONWETEND
Hij zag er nors uit.
Je kunt zeggen dat hij op een bodyguard leek.
Als je hem zag, zou je denken dat hij voor de DFS werkte.
Hij droeg altijd een pistool in zijn riem.
Hij liet het me een keer zien.
Het leek op een dik boek…
…met een pistool onder de omslag.
Hij lachte zelden. Hij was nooit opzichtig.
Hij was zich altijd bewust van zijn omgeving…
…en van wie er was, ook al leek het niet zo.
De eerste keer dat ik hem zag, zei ik: 'Wauw, wie is die chagrijnige man?'
Ik weet nog dat hij veel achter politici aan zat.
Hij schreef vaak over corruptie.
Hij wist veel omdat hij de politie van binnenuit kende.
Hij was vrolijk, ondanks z'n sombere gezicht…
…met zijn donkere bril en zijn snor.
Hij zag er niet vriendelijk uit, maar was heel vrolijk en aardig.
Hij was een gezellige prater.
We hadden het fijn samen en praten onzin.
Hij heeft me over bepaalde zaken gegrild.
Hij was tenslotte journalist. En ik liet hem.
Ben je niet tevreden?
Ik heb gezegd van wel.
Ik ben erg blij met de manier waarop je de krant hebt geleid.
Ik geef toe dat je de verkoop met 80 procent hebt verhoogd…
…dat de roddelpagina's prominenter zijn…
…en dat de strippagina leuk is voor de kinderen.
Maar da's niet genoeg.
Geef toe dat de krant niet dezelfde is.
Wat bedoel je?
Simpel. Onze reporters halen hun nieuws uit officiële bronnen.
Dezelfde berichten die ook in de andere kranten staan.
Zo kan het niet langer.
Het was een ander Mexico, een andere context.
Het was een gesloten systeem.
Je moest leren hoe je informatie kon verzamelen…
…dat geen product was van zelfcensuur.
In die tijd hadden we niet echt censuur…
…maar er was veel zelfcensuur.
We hadden geen censuur zoals in andere landen…
…waar de overheid alles las voor het werd gedrukt.
Maar er was een sterke band tussen pers en macht.
En er kwam veel geld bij kijken.
Het was een mix van censuur…
…en een strategische alliantie tussen de kranten en de overheid.
Het was een tijd waarin de pers en de regering heel hecht waren.
Een van de politieke instrumenten…
…die de overheid historisch gebruikte…
…om de pers in Mexico te beïnvloeden was hun controle over de papiervoorraad.
In het verleden controleerden we de pers via PIPSA.
FABRIKANT EN IMPORTEUR VAN PAPIER
Pipsa produceerde krantenpapier.
Ze hadden een monopolie op krantenpapier.
En de overheid gebruikte het om…
…redacteurs en journalisten in gedrukte media te manipuleren.
Ze verkochten het aan de kranten en tijdschriften…
…als een soort subsidie omdat ze de facturen niet inden.
Dus de pers verzamelde openstaande facturen.
Als ze te ver gingen…
…was er een kans dat de overheid die schuld zou innen.
Zo konden ze hen onder controle houden.
De journalistiek was volledig in handen van de overheid.
De columnisten werden gecontroleerd door de president…
…met geld…
…aalmoezen, huizen, auto's, taxi-vergunningen.
Geallieerde schrijvers en redacteurs…
…kregen wat ze noemen chayote.
Dat waren enveloppen vol geld.
Volgens mijn collega-journalisten…
…chayote is een vrucht…
…die heel zoet is in het midden…
…maar als je hem aanraakt, prikt hij.
De grootste kranten in Mexico…
…steunden altijd de PRI-kandidaten.
Excélsior was politiek gezien de belangrijkste krant.
Maar La Prensa was een van de populaire roddelbladen…
…die altijd goed verkocht.
Voor hij journalist werd, ging Buendía naar een conservatief seminarie.
Toen hij eindelijk het seminarie verliet omdat hij geen priester wilde worden…
…ging hij voor La Nación werken, de krant van PAN, de conservatieven.
Hij was een katholiek man…
…nogal conservatief…
…maar hij was iemand die evolueerde.
Zijn manier van denken…
…werd progressiever.
Op de een of andere manier, terwijl hij voor PAN werkte…
…raakte hij betrokken bij La Prensa.
REDACTEUR
Zijn eerste artikel was een beetje gênant, maar ik zal het je vertellen.
Manuels eerste verhaal als redacteur…
…ging over een paar swastika's…
…die op synagogen waren gespoten.
Dat was zijn hoofdverhaal.
HITLER ONTWAAKT.
Het was een krant die zich vooral op misdaad richtte.
Manuel gaf de krant…
…een wending, een radicale transformatie.
Hij schafte de sensatie af…
…en maakte er een informatieve krant van…
…met een politiek scherpe kant.
Hij zei: 'Als je verhalen…
…worden gelezen door het publiek…
…moeten ze ze met plezier lezen…
…zonder te willen kotsen.'
Velen van ons houden van misdaadverhalen.
Het is een kunst van geduld, een kunst van de jacht.
De jager gebruikt verschillende technieken.
Een van hen is op zoek gaan naar de prooi.
Een andere is om jezelf op het pad van de prooi plaatsen.
Roerloos, stil als standbeeld.
Het dier lijkt dichtbij.
Of je nu staat of zit, je hebt je vinger op de trekker.
Je hebt maar een moment om te richten en te schieten.
Er zit een agent in ons allemaal.
Wij hadden een perskaart.
Zij hadden een politiepenning.
Ze gaven sommigen van ons een politiepenning.
Waarvoor diende dat?
Als er een moord was, kon ik zeggen dat ik een agent was.
Als verslaggever lieten ze me niet binnen.
Maar als politieagent kon ik informatie inwinnen.
Daarom hadden we het nodig.
Maar dat betekent niet dat we politieagenten waren.
DOCUMENTAIRE VAN DE FEDERALE VEILIGHEIDSDIENST
Mexico-Stad groeit snel…
…alsof het probeert te herstellen van 80 jaar stagnatie.
Nieuwe grote gebouwen veranderen haar in een moderne stad.
Een daarvan is die van de Federale Veiligheidsdienst.
In de jaren 40…
…als gevolg van de Koude Oorlog…
…werden in Mexico de Federale Veiligheidsdienst…
…en de Dienst voor Politiek en Sociaal Onderzoek opgericht.
Voor de test is behendigheid nodig.
Een lid van de groep springt over acht klasgenoten…
…en volgt met een salto…
…om ons zijn behendigheid te tonen.
Miguel Alemán richtte de Federale Veiligheidsdienst op…
…gebaseerd op de FBI…
…omdat Alemán geïnteresseerd was in binnenlandse vijanden.
Het was heldhaftig.
Het was de beste politiemacht voor federaal onderzoek.
Het werd beschouwd als een van de beste politiemachten ter wereld.
De commandant trok me opzij en zei: 'Ik geef je een groep mannen.
Ik wil dat je ze leert met motorfietsen te rijden.
Want ik wil een groep motorrijders die getrainde agenten mee kunnen nemen…
…zodat we overal heen kunnen.'
Ik zei: 'Dat wordt moeilijk.'
Dat is een hele klus. Ik zei: 'Waren proberen we niet wat anders?
Ik zal met m'n vrienden praten waarmee ik rijd.
Ze zijn al motorrijders.
We kunnen ze inhuren en zij kunnen ons helpen.'
En zo is die beroemde groep ontstaan.
Ze zeiden: 'Daar komen de wespen.' Want zo klonken we.
Talloze motorfietsen, zonder knalpotten.
Stel je voor. Echte racers.
Hebben jullie iets geleerd?
Oefen en op een dag zul je het kunnen zoals deze jongens.
Een leuke anekdote.
In de Verenigde Staten werden FBI-agenten G-men genoemd.
De Mexicaanse federale veiligheidsagenten noemden zichzelf 'Giménez'…
…om hun idolen in de Verenigde Staten na te bootsen.
Ze waren goed in het verzamelen van ruwe informatie.
Maar ze waren geen analisten.
De Federale Veiligheidsdienst deed alles…
…wat een inlichtingenbureau moest doen om alles over iedereen te weten.
Inclusief journalisten.
We moesten informatie hebben. We wisten wie wie was.
Wat gebeurde er?
We wisten alles van de journalisten.
Ik heb altijd gedacht…
…dat er een onbreekbare band bestaat tussen de maatschappij en de pers.
De wisselwerking tussen pers en macht…
…pers en revolutie, pers en oppositie is altijd sterk geweest.
De pers moest ook vooruitgang boeken.
Dat was kenmerkend voor Luis Echeverría's sinds hij presidentskandidaat was…
…en zichzelf niet op een authentieke manier voorstelde.
Ik denk dat hij een geboren onderdrukker was. Een heel slecht mens.
Makkelijk te beïnvloeden jongeren.
We zullen ons verzetten, waar ze ook vandaan komen.
Of het nu de bureaucratie is…
…of de bedrijven…
…of de snode agentschappen…
…gestuurd vanuit het buitenland.
Alfonso Martínez Domínguez…
…werd door Echeverría aangesteld bij de gemeente.
Hij benoemde hem tot burgemeester van Mexico-Stad.
Alfonso zocht dus iemand met journalistieke kwalificaties…
…als persvoorlichter.
Hij dacht aan Buendía…
…als communicatieverantwoordelijke voor de gemeente.
Het was Corpus Christi…
…en Manuel Buendía's naamdag.
Alle journalisten in de stad besloten een diner voor hem te organiseren.
Opeens zei Buendía: 'Ik moet gaan.
Er is iets aan de hand en ik denk dat het serieus is.'
Vrijheid. Mexico.
Echeverría was vastbesloten te voorkomen dat studenten…
…weer op straat zouden komen.
Dat hadden ze sinds '68 niet meer gedaan.
Weinigen herinneren zich dat Buendía…
…zich toevallig aan de verkeerde kant van het bloedbad op Corpus Christi bevond.
Maar hij was ook geen promotor van de officiële versie.
WIE ZIJN DE HALCONES?
FORMELE KLACHT VAN FOTOGRAFEN EN REPORTERS
De Halcones werden getraind…
…met hun officieren…
…in Japan.
Ik weet niet wie het geweldige idee had…
…om ze te gebruiken tegen het jeugdprotest.
VERLOOP VAN HET INCIDENT
PLAATS VAN HET INCIDENT TANKS VAN DE OPROERPOLITIE
DEMONSTRANTEN
OPROERPOLITIE
TEGENDEMONSTRANTEN
WE LATEN GEEN ORDEVERSTORING TOE
NIEMAND IN UNIFORM HEEFT DEELGENOMEN AAN DE RELLEN
Buendía moest de informatie hierover beheren.
Uit respect voor zijn baas en vanwege zijn officiële rol.
Maar het was duidelijk een truc van Echeverría…
…waar hij het ene zei maar het andere deed.
DE VERANTWOORDELIJKEN ZULLEN WORDEN GESTRAFT
Manuel Buendía zei tegen me: 'Kijk.
Voor zover ik kan zien, is dit voorbij.
Maar de president…
…vraagt m'n baas, Alfonzo, een grote demonstratie te organiseren…
…om hem te steunen na wat er gebeurd is met de Halcones.
Er was een menigte.
Plaza del Zócalo stond vol.
Echeverría zat in het Nationale Paleis.
Toen het evenement voorbij was…
…zei hij: 'Alfonso…
…ik ben erg dankbaar voor de demonstratie…
…en ik ga je een gunst vragen.'
Zeg alsjeblieft tegen je vrouw en je kinderen…
…dat je jezelf in de toekomst aan hen zult wijden…
…want je me alle hulp hebt gegeven die ik nodig heb.'
Zo ontsloeg hij hem.
GEEN TEGENSLAGEN IN DE VOORUITGANG VAN MEXICO
Kijk.
Journalistiek is een vorm van macht.
Het is echt. Je oefent macht uit via de pers.
We hebben invloed op de maatschappij.
We hebben gezag.
Net als vele anderen voor mij, vraag ik me af…
'Wie heeft ons die macht gegeven?
Hebben we het met geweld genomen?
Hebben we het geërfd?'
De verandering in Manuel Buendía na een tijdje ambtenaar te zijn…
…toen ambtenaren…
Die tijd was volledig gewist. Je sprak er niet over.
En het deed er niet toe omdat Manuel zijn rol als…
…een van de meest kritische Mexicaanse journalisten op zich had genomen.
'Besmetting en tirannie.'
Excélsior, 11 oktober 1979, door Manuel Buendía.
Acapulco Bay is net zo besmet met menselijk afval…
…als de regering van Guerrero met tirannie.
Een chemische analyse van watermonsters toont aan…
…dat op acht locaties aan de Acapulco Bay…
…het water besmet is met bacteriën die normaal teruggevonden worden…
…in menselijke ontlasting.
Uit een politieke analyse bleek dat de politiechef…
…banden heeft met beruchte criminelen.
Als resultaat van die twee korte artikels kreeg deze columnist…
…een schrikwekkende lawine van beledigingen…
…provocaties en bedreigingen over zich.
HET JAAR 1981
EEN REIS NAAR MEXICO
UITZENDING 1 MENEER DE GOUVERNEUR.
Hij vertelde me over de moeilijke tijd…
…waarin Rubén Figueroa zijn leven bedreigde.
Manuel zei dat als hij thuis kwam, hij zijn groot licht aanzette.
Hij verlichtte het gebied langzaam…
…om te zien of er iemand verstopt zat.
Hij zei dat hij de deur leerde openen met z'n linkerhand…
…terwijl hij in zijn rechterhand een pistool had.
Rubén Figueroa Figueroa was een figuur in de louche Mexicaanse politiek.
Hij was een van die figuren…
…die de geschiedenis ingaan vanwege de bizarre verhalen over hem…
…in plaats van voor z'n politieke carrière.
Als ze vragen stellen die ik niet leuk vind…
Nou, dan…
Ik schiet hen in het oog zonder een wimper te raken.
GOUVERNEUR VAN GUERRERO
Ik herinner me zijn gewoonte…
…om vergaderingen te houden, bevelen geven en zo…
…vanuit een zwembad in zijn zwembroek.
Ja, meneer de president?
Een school ingestort?
Drie doden?
De kinderen… Het spijt ons.
Wat was de oorzaak?
Was het heel oud? In welke stad is het?
Tenancingo, in de gemeente Tlalchapa.
Schrijf dit op, alsjeblieft.
Hij zei ook 'Ik wil begraven worden…'
…met een beha over mijn ogen…
…en slipje over mijn hart.
Die dikke, lelijke man?
Ja, hij bedreigde hem. Die gouverneur was gevaarlijk.
Ik was bang voor hem.
Hij is klaar voor gebruik.
Hij was bloeddorstig.
Hij vermoordde meerdere journalisten…
…en meer mensen in Guerrero dan wie dan ook.
Manuel Buendía schreef er constant over.
Ze zeggen dat de zachte opgegeten worden.
Ik sta liever bekend als hard dan zacht.
Ik heb ooit met hem ontbeten.
Hij pochte tegen me…
'We hebben haast geen guerrilla's meer. We hebben er vissers van gemaakt.
En dat gaat prima.'
Ik vroeg: 'Hoezo, Rubén?'
'We nemen ze mee en met de hulp van onze vrienden in het leger…
…gooien we ze in de zee vanuit een vliegtuig of helikopter.
Sommigen kunnen niet zwemmen.' Zo ging het.
Vergeet z'n beroemde uitspraak niet.
'In Guerrero zijn er geen politieke gevangenen of vermisten.
Ze zijn allemaal dood.'
Natuurlijk was Figueroa erg beledigd…
…door wat Manuel onthulde over zijn corrupte regering.
En aangezien hij al mensen had vermoord…
…in de staat Guerrero…
…was de dreiging tegen Manuel Buendía door een moorddadige gouverneur ernstig.
De dreiging van Mr Rubén maakt me niet ongerust…
…maar omhult me in een soort harnas…
…tegen overreden worden, vechtpartijen en zelfs bedorven vis.
Manuel had wat ik een donker gevoel voor humor zou noemen.
Je zag hoe hij vragen stelde om…
…zo giftig mogelijk te zijn naar de persoon die werd aangesproken.
Wat zullen die jongemannen worden?
Wat zijn ze nu?
Nou, het zijn psychopaten die in de toekomst…
…worden toegevoegd aan de collectie van het crimineel museum van Mexico.
Ik ging een paar keer naar zijn kantoor.
Hij noemde het de MIA, de Mexicaanse Inlichtingendienst…
…om de CIA uit te lachen.
Ik vroeg hem…
'Manuel, waar haal je je informatie vandaan?
Komt het van je vrienden bij de Federaal Veiligheidsdienst?
Komt het van de president?'
Hij zei: 'Jorge…
…alles staat in de pers. Alles.
Maar mensen kunnen niet lezen.
Je moet de kranten lezen.
Je moet de sportpagina's lezen…
…de roddelpagina's…
…en vooral de misdaadpagina's.'
Hij maakte knipsels…
…en stopte ze in zakjes.
Het archief begon te groeien.
Het ging van 20 dossiers…
…naar bijna 4000 dossiers.
Ik zei: 'Het is waar.
Hij ontdekt dingen…
…die we elke dag zien zonder het te beseffen.'
Dat is het oog van een echte journalist.
Het is algemeen bekend dat prostitutie het oudste beroep ter wereld is.
Maar ik zou willen zeggen dat spionage net zo oud is.
Het is mogelijk dat de oudste historische verwijzing naar spionage…
…spionnen en hun rol in de samenleving…
…dateert van 4000 jaar voor Christus.
Het staat in hoofdstuk twee, vers drie in het boek Jozua.
Hierna stuurde Jozua, de zoon van Nun, vanuit Sittim in het geheim twee spionnen.
En zei: 'Ga op weg, bekijk het land en Jericho.'
Ze vonden onderdak bij een hoer, Rachab genaamd…
…en ze sliepen daar.
Hier zien we hoe twee van 's werelds oudste beroepen…
…samenkomen in één plan.
Zesduizend jaar later is alles min of meer hetzelfde.
Op de grond.
Het concept van de Europese Koude Oorlog…
…bereikte een nieuw hoogtepunt of beleefde een tweede golf…
…in Midden-Amerika.
De Verenigde Staten en de Noord-Amerikaanse media…
…dachten of verzonnen het idee…
…dat Nicaragua streed tegen de laatste grens van het communisme…
…en de invloed van de Sovjets en Cubanen op het continent.
Landgenoten…
PRESIDENT VAN DE VERENIGDE STATEN
…er zijn enkele beslissingen die u zult moet nemen.
Het is m'n grondwettelijke verantwoordelijkheid…
…deze zaken voor te leggen.
We beginnen geen oorlogen. We zullen nooit de agressor zijn.
'Schurken BV.' El Sol de México.
Zes februari 1978, door Manuel Buendía.
Het zijn de Amerikaanse kranten en niet die uit de Sovjet-Unie…
…die recent bewijs hebben geleverd…
…dat de regering Reagan…
…direct betrokken is bij een reeks aanvallen op Nicaragua…
…wat de opmaat kan zijn voor een invasie.
De sandinisten zijn een communistisch schrikbewind.
Ze willen met geweld de macht grijpen en een totalitair bewind vestigen.
Duizenden die vochten met de sandinisten vechten nu tegen hen…
…en worden de contra's genoemd.
Ze zijn vrijheidsstrijders.
Wij, Amerikanen, moeten trots zijn op wat we proberen te doen in Midden-Amerika.
Dit is niet alleen in ons strategisch belang.
Het is moreel juist…
…dat we geen vijandige communistische kolonies willen…
…hier in Amerika, Zuid, Centraal of Noord.
Dank u, God zegene u en goedenavond.
Het was in het begin van de oorlog, het gewapende conflict in El Salvador.
Nacho Rodríguez Terrazas was…
…de eerste buitenlandse journalist die werd vermoord in El Salvador.
WE GAAN DOOR MET JE WERK
Ik heb Manuel Buendía die avond gebeld.
Buendía gaf me advies over wat ik moest doen.
We organiseerden een indrukwekkende demonstratie.
We spraken met de media zodat we er waren…
…bij de aankomst van het lichaam van Nacho Rodríguez Terrazas.
Dat was m'n eerste realitycheck.
En voor anderen ook.
Alle Mexicaanse journalisten zijn geschokt…
…door de moord op onze collega Ignacio Rodríguez Terrazas.
Hij stierf zoals hij zou hebben gekozen.
In actie.
Hij stierf in de armen van twee andere journalisten…
…die geschokt waren en woedend.
Zolang er eerlijke journalisten zijn in Mexico, zullen we zijn naam eren.
Laten we beloven wat we moeten beloven.
Laten we riskeren wat we moeten riskeren…
…om waardige collega's te zijn voor die 28-jarige jongeman…
…die het voorbeeld gaf.
Als er iets belangrijks gebeurde…
…schreven andere columnisten…
…er de volgende dag over en gaven hun analyse.
Dan las je Red Privada en ging het over iets anders.
De dagen gingen voorbij en Manuel schreef over andere dingen.
En ineens was het daar.
'Bommen van rechts.'
El Universal. Twee februari 1954.
De techniek om een bom in de auto van de Cubaanse ambassadeur te plaatsen…
…is 100% Noord-Amerikaans.
Niets geïmproviseerd. Niets aan het toeval overgelaten.
Dit is geen spel.
Bommen zijn een boodschap.
Ze zeggen niet altijd hetzelfde…
…en worden ook niet door één persoon gestuurd.
Guadalajara heeft een van de oudste en gewelddadigste fascistische organisaties…
…en met de meeste leden.
De Tecos, al die mensen van extreemrechts…
…sommige hebben een Duitse afkomst.
Ze hebben een haast pro-nazi-achtergrond.
FASCISTEN?
Ons fascisme heeft geen gezicht.
Het is een natuurverschijnsel.
Zoals een zonsondergang of een zandstorm.
Manuel had een paar felle artikels geschreven…
…tegen de universiteit van Guadalajara.
Omdat ze een extreemrechtse organisatie waren.
Ze waren gevaarlijk, moordlustig…
De universiteit van Guadalajara is hun hoofdkwartier.
Ze beheersen de meeste studenten en professoren…
…en hun symbool is een uil.
Omdat de uil in het donker toekijkt.
In '67 of '66, ik weet niet meer precies, begon de surveillance op Manuel Buendía.
RECHTERLIJKE POLITIE
Ik moest hem in de gaten houden.
Wie heeft je bevolen? -De bazen van de Tecos.
Ik was er toen ze het bevel gaven om hem te doden als de kans zich voordeed.
Hij zat hen dwars.
AMERIKAANSE SPION HANDELDE NIET ALLEEN
Hij was iemand met een oog…
…voor gepubliceerde informatie.
Misschien vond hij een artikel in een krant…
…over een lading wapens die aan de grens werd ontdekt.
En een paar dagen later vond hij ineens iets anders…
…dat deel uitmaakte van dezelfde puzzel.
Zo stelde hij de meeste van zijn artikels samen.
Manuel Buendía had meerdere vaste klanten en Gerhard Mertins was er een van.
Een van de belangrijkste internationale wapenhandelaren…
…een Nazi en een voormalig lid van de SS, heeft kantoren in Mexico.
Naar eigen zeggen voert hij zijn Midden-Amerikaanse operaties uit…
…om het communisme te bestrijden.
Hij was een van hun leveranciers en had nauwe banden met de strijdkrachten.
ZE BRENGEN DE DUITSER VAN BUENDÍA
MERTINS, HOOFDVERDACHTE
In de jaren 80 was Mexico de wereldhoofdstad van spionage.
Iedereen zat hier.
Sovjets, Oost-Duitsland, Cuba.
Even kijken.
Vandaag, ik… Deze middag…
Ja.
Ik ga met een groep Nicaraguanen praten.
Daarna ga ik eten.
Dat betekent…
Alleen als het rond half zeven kan zijn.
Ja.
Dus je bent bezig om…
Vijf. -Om vijf uur?
Ja, en later, om half negen.
Het was een broeinest van spionage waar Mexico niet aan deelnam.
Helaas deed Mexico op één manier mee.
Dat was door alle telefoons af te tappen…
…die op de lijst van de CIA stonden.
We hebben het vuile werk voor de CIA opgeknapt.
Wat is uw adres? -Nápoles 48.
Nápoles. -Achtenveertig.
Achtenveertig. -Ja.
Verdieping? -Tweede verdieping.
Tweede verdieping. -Tussen Londres en Liverpool.
Ze gebruikten recorders die uit stonden…
…en zodra iemand de telefoon oppakte…
…ging de machine aan en begon de opname.
Als ze ophingen, stopte de opname.
Toen hebben erg goede typisten…
…het gesprek uitgeschreven.
Lawrence Sternfield, 52 jaar oud…
…is het huidige hoofd van de CIA in Mexico.
Zijn geheime identiteit is een attaché…
…bij een groep diplomatieke ambtenaren…
…die de Amerikaanse overheid officieel bevestigde in 1977.
Elke hint die de identiteit van een CIA-agent onthult…
…brengt hen in een kwetsbare positie, waar ze ook zijn.
Ze zien het niet alleen als een gevaar voor zichzelf…
…maar ook voor de Amerikaanse veiligheid.
Dus dat een Mexicaanse journalist…
…de identiteit van CIA-agenten in Mexico kende…
…was niet alleen een journalistieke overwinning…
…maar wilde zeggen dat Buendía goede connecties had.
Stewart Burton, 52 jaar oud…
…een mislukte religieuze predikant…
…is het huidige hoofd van de CIA in Mexico.
Z'n kantoor is gelegen in Río de la Plata 48.
En als je hem iets wilt vragen over de CIA…
…kun je hem bellen op nummer 633-59-80.
Dr Phillip Aler, James Anderson…
…Robert Bruce, Gilbert Carey, William Carson, Harry Chandler…
Elk land en elke regering heeft zijn eigen spionnen…
…zijn eigen inlichtingendienst om informatie te verzamelen.
Maar informatie verzamelen is één ding en spionage is iets anders.
En subversieve daden zijn nog erger.
'Het vuile werk', zoals de Amerikanen zeggen.
'Het vuile werk.'
De CIA heeft hier mensen vermoord.
Toen het artikel uitkwam en we kwamen samen om te praten…
…waren we bang dat hem iets zou overkomen.
We wisten wat de CIA deed in Latijns-Amerika en de rest van de wereld.
Ze planten een bom…
…of je had een auto-ongeluk en het lijkt op een ongeluk.
Manuel was heel dapper met wat hij schreef.
Ik wist van de Tecos.
Ik wist van Mr Mertins wapenhandel.
Verschillende van zijn vijanden waren mogelijke verdachten…
…in de zaak Buendía.
Dus ze wisten nooit…
Volgens mij was het bijna de perfecte misdaad.
Wanneer gaan journalisten die hierover schrijven te ver…
…en lopen ze gevaar?
Het zijn de details.
Degene die gedetailleerde informatie publiceerde…
…was Manuel Buendía.
Ik denk dat vergelding en risico's bij het werk horen.
Dat heb je al vaak gezegd.
'Je moet de gevaren voor lief nemen.'
30 MEI 1984
Speciale uitzending over de zonsverduistering…
…op 30 mei, 1984 om negen uur 's morgens.
Dit is een radioproductie van de Nationale Autonome Universiteit van Mexico.
Speciale uitzending over de ringvormige zonsverduistering.
ZONSVERDUISTERING
Vanochtend, de ringvormige zonsverduistering boven Mexico.
Wetenschappers uit het hele land…
…kwamen samen om precies 9.29 uur en 47 seconden…
…toen de eclips z'n maximum bereikte.
Hij werd vanmiddag gedood, met vijf schoten in de rug…
…waarvan één door het hart.
Vandaag meldt Excélsior dat Buendía altijd een pistool bij zich had…
…en zei: 'Als ze me doden moet het in de rug zijn…
…want als ze me aanvallen, neem ik sommigen mee.'
Dus ze belden Zorrilla. 'Ze hebben Buendía net vermoord.'
Ze belden me via de radio…
'F7-L1, neem dadelijk contact op. Breng de Wespen naar dit adres.
Er is een moord gepleegd.'
En toen zei ik: 'Waarom zien we een moord?'
'Een bevel is een bevel.'
De agenten kwamen snel. Zorrilla kwam even later…
…maar ze kwamen snel aan…
…en spraken met Juan Manuel Bautista.
Hoe heet je? -Juan Manuel Bautista.
Heb je met Buendía gewerkt? -Ja.
Ik was binnen.
Ik hoorde dat Juan Manuel Bautista ze dezelfde beschrijving gaf.
'Hij was groot, 180 cm.
Donkere teint, dunne snor.
Hij had een kortgeknipt kapsel.
Gespierd. Iemand van de kust.'
De DFS heeft dossiers uit het archief gehaald.
Ik weet niet hoeveel dossiers ze hebben meegenomen, maar ik heb ze gezien.
Luis Soto was erg overstuur en zei: 'Ze nemen de dossiers mee.'
JOURNALIST IS VERMOORD
De DFS zijn de DFS.
We hadden orders en we waren heftiger.
De DFS kreeg altijd meer respect.
We hebben al het bewijs verzameld en de getuigen gesproken.
Dus toen de moord plaatsvond…
…dacht ik eerst aan de Federale Veiligheidsdienst.
BUENDÍAS MOORD WAS NIET POLITIEK
Passiemoorden komen veel voor bij politieonderzoek.
Maar niemand geloofde dat een minnaar…
…aan z'n regenjas zou trekken…
…en hem in de rug zou schieten.
Dat doet een professional.
TWEEDE SCHOT
DERDE EN VIERDE SCHOT
Geen van de feiten noch de aard van de misdaad…
…kwamen overeen met een passiemoord.
We kwamen in actie als journalistenvakbond…
…en organiseerde de volgende dag een demonstratie…
…met een goede opkomst.
De vakbond liet zich horen.
STICHTING MANUEL BUENDÍA
We hielden een korte bijeenkomst bij het ministerie van Binnenlandse Zaken…
…en vroegen om met Mr Manuel Bartlett te praten.
Waarom sluit je het?
Dit is een openbaar gebouw. -Waarom is het gesloten?
Gerechtigheid.
De minister van Binnenlandse Zaken.
Manuel Bartlett…
Zeg dat de journalistenvakbond hier is.
De minister van Binnenlandse Zaken.
'De minister is er niet. Hij is bezet.'
'We wachten wel.'
Twee seconden later, als door een wonder…
…verscheen Manuel Bartlett en ontving ons.
We zeiden dat we boos waren…
…omdat er geen resultaten waren.
En hij zei: 'Ik bemoei me ermee.'
De toekomst van Mexico staat op het spel…
…en Mexicanen willen dit.
Echte democratie.
Eerlijk en oprecht.
Manuel Bartlett Díaz is een indrukwekkend politiek dier.
Manuel Bartlett Díaz was alles behalve president.
Manuel Bartlett is het type Mexicaanse politicus…
…uit de oude PRI waar het idee van de staat…
…anders was dan nu.
En dat is wat hem bepaalt.
MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN
MINISTER VAN ONDERWIJS
GOUVERNEUR VAN PUEBLA
SENATOR / ARBEIDERSPARTIJ
De la Madrid leek vreselijk bezorgd…
…om het land overeind te houden…
…en Manuel Bartlett leek vreselijk bezorgd om president te worden.
Hoe suggereerde Manuel Bartlett aan de president…
…dat Zorrilla het onderzoek zou overnemen?
Als het onderzoek aan de autoriteiten was overgelaten, was 't waardeloos geweest.
Rogelio Hernández speelde een belangrijke rol…
…zonder Manuel Buendía te hebben ontmoet.
Want hij was…
…een onvermoeibare voorvechter van gerechtigheid.
We keken eerst naar vrienden en vijanden van Buendía.
Eén persoon viel op. Zijn goede vriend, Zorrilla.
Zorrilla was de vriend van Manuel Buendía.
Ze gingen zelfs samen schieten in Militair Kamp 1.
Ik heb niets slechts te zeggen over Zorrilla…
…over z'n leven voor de DFS.
Hij was het ambitieuze type, zonder moraal…
…ontrouw, oneerlijk, onaangenaam, vervelend…
…maar dat is het.
Maar hij werd gek bij de Federale Veiligheidsdienst.
Hij zei ooit tegen me en ik citeer…
'Ik ga Manuel president maken.
En dan, weet je…'
De DFS speelde een belangrijke rol…
…door de wet te overtreden en een onderzoek te verstoren.
Er waren aanwijzingen…
…dat ze erbij betrokken waren.
Ze hadden geen reden om de dossiers uit het archief te halen.
Zorrilla zei ooit vertrouwelijk…
'Bartlett beval ons de dossiers te nemen.'
Zelfs toen beschuldigden sommige journalisten Bartlett direct.
Hij voelde zich uitgekozen en dat was een vonk.
Toen begonnen ze Zorrilla te onderzoeken.
En alles wat de DFS deden, werd ontmaskerd.
De commandanten van de DFS waren de eerste drugsbaronnen van het land.
Er was geen onderscheid tussen drugssmokkelaars, georganiseerde misdaad…
…en de DFS.
Een bekende connectie…
…is de bescherming van het Guadalajara-kartel.
Het hoofd was Miguel Ángel Félix Gallardo…
…en Ernesto Fonseca, ook bekend als Don Neto…
…en Rafael Caro Quintero waren lid.
Dit waren de connecties die Manuel Buendía volgde.
Wat is er uit Buendía's archief meegenomen?
Alles wat hij had verzameld over drugshandel.
Dit is een interessante anekdote.
José Antonio Zorrilla zei tegen het ministerie…
'Geef ons geen budget.'
Waarom? Omdat hij een corruptienetwerk had…
…dat miljarden opleverde.
Manuel nam me mee naar de lunch en zei ernstig…
'De Federale Veiligheidsdienst is betrokken bij drugshandel.'
'Manuel, als journalist kun je dat denken, maar dat is een zware beschuldiging.'
'Je weet het niet, maar je weet het wel. Jawel.'
Dat was m'n laatste gesprek met hem…
…drie of vier dagen voor ze hem vermoordden.
Was Buendía fout om Zorrilla te vertrouwen?
Naar mijn mening wel.
Hij kon niet bevriend zijn met iemand die criminelen beschermde.
Althans, als hij dat wist.
Maanden of zelfs misschien een jaar…
…houden ze het dossier verborgen.
Er is niets gedaan.
Ze zijn alles kwijt.
Ze zijn z'n kleren kwijt. Waarom?
Hoe kun je alles verliezen in zo een groot onderzoek?
Zal de moordenaar van mijn man ongestraft blijven?
Ik zag hoe het ging…
…en ik dacht: 'Er gaat hier iets groots gebeuren.'
Toen kwam Zorrilla op mijn kantoor en zei…
'Ik kom afscheid nemen.'
'Waar ga je heen?'
'De minister heeft me aangesteld als vertegenwoordiger…
…en dan word ik gouverneur.'
Op dat moment waren er minstens vier onderzoeken naar de zaak Buendía.
Drie officiële en één door de journalisten.
En ze wezen allemaal naar Zorrilla.
Ook al ontkent hij het, daarom heeft Bartlett…
…hem uit Hidalgo gehaald…
…en heb hem gezegd het land te verlaten.
En Antonio Zorrilla Pérez ging naar Spanje.
BUENDÍAS ONDERZOEK HELP!
We sluiten lopende onderzoeken niet af.
Vooral in deze zaak…
…van de moord op de beroemde journalist Manuel Buendía…
…die vijf jaar geleden plaatsvond.
We zullen onze inspanningen opvoeren.
Deze week zullen de officier van justitie van Mexico-Stad…
…en de speciale aanklager die aan de zaak zijn toegewezen…
…een overzicht van het onderzoek aan het publiek voorstellen.
Gisteren zijn de resultaten van het onderzoek…
…naar de moord op Manuel Buendía bekendgemaakt.
Daarom praten we met Mr Ignacio Morales Lechuga…
…de officier van justitie van Mexico-Stad.
Toen het Openbaar Ministerie begon met zijn werk…
…onder dr Miguel Ángel García Domínguez…
…stelden ze lijst van 298 hypothesen samen…
…gebaseerd op Manuel Buendía's krantencolumns…
…en 24 die gebaseerd waren op persoonlijke en familierelaties.
Op basis van deze hypothesen werden bewijzen verzameld…
…met behulp van een methodologie, systeem en structuur…
…ontwikkelt door de speciale aanklager.
Is het verstandig of zelfs mogelijk…
…de zaak op te lossen voor het einde van de termijn van zes jaar?
Ik kan alleen maar 'hopelijk' zeggen.
Waarom leg je nu een verklaring af?
Omdat ik daarvoor er niet formeel toe verplicht was.
Wat zijn uw verklaringen over de moord.
We zijn hier om informatie te geven voor het onderzoek.
Stel je vragen aan het kantoor.
Waar was u de afgelopen vier jaar?
Ik ben op veel plekken geweest.
Waar, meneer?
DINSDAG, 13 JUNI 1989
Ik kreeg een telefoontje om zijn locatie te bevestigen.
Ik hoorde veel geweerschoten op de achtergrond.
Dus ik zei: 'Stop met schieten.'
'Maar hij schiet op ons.' 'Laat hem, maar jullie schieten niet.'
Hij was in zijn slaapkamer.
Ik ging de trap op, naar zijn slaapkamer.
Ik nam de trap, zag de deur opengaan…
…en er verscheen een geweerloop.
Ik zei: 'Zorrilla, ik ben de officier van justitie.
Niet schieten.
Ik ben ongewapend.' riep ik.
Hij opende de deur en ik ging naar binnen. Hij richtte het wapen op me.
Hij dreigde me te vermoorden.
Toen ging de telefoon.
Ik wilde opnemen, maar hij zei: 'Nee.' Hij nam op met het wapen.
IN HET NAUW
De president belde me en zei…
'Ga naar het stadhuis…
…want er is een groot probleem.'
Toen ontdekte ik dat Ponce Rojas en Nacho Morales…
…Zorrilla wilden arresteren en dat Zorrilla ze onder schot had.
Eindelijk, na drie uur…
…nam hij z'n jas en hoed…
…en vertrokken we.
We zagen dat hij een pistool achter z'n rug had.
Ik zei: 'Ik betaal je een etentje.'
Dat zei ik. 'Laten we samen gaan eten.'
We zijn buiten het kantoor van het Openbaar Ministerie…
…waar Mr Zorrilla Pérez vandaag wordt ondervraagd…
…en beschuldigd wordt van de moord op Manuel Buendía.
Ik ging naar het Openbaar Ministerie…
…en Nacho Morales kwam aan met Zorrilla.
Toen ik Zorrilla begroette…
…gaf ik hem een knuffel en pakte hij het wapen achter zijn rug.
Ik zei: 'Vergeef me, maar ik kom hier…
…en ik tolereer dit soort dingen niet.'
Ik heb het verhoor niet gezien.
Nacho maakte een film over een journalist…
Een oude film over een journalist… Een film.
Ik weet niet wat er in Mexico gebeurt. Er gebeurt nooit wat in Mexico.
Wat voor nieuws is dit op het einde van het jaar?
Het nieuws is als een konijn.
Het bespringt je onverwacht.
Je moet hem in de lucht vangen.
Hij bestelde zelfs eten.
Iedereen erbij, net een familiebijeenkomst.
Ik zei tegen Nacho: 'Ik ga Zorrilla ondervragen.
Dat is mijn bevel.' Ik heb hem twee of drie uur verhoord.
Hij zei: 'Je kunt me vermoorden.
Ik was het niet.
Ik weet wie het was, maar ik zeg het niet.
Maar, Javier, ik draai ervoor op.'
En dat klopte.
Dus ze hebben Zorrilla aangehouden…
…maar ze raakten zijn geld of zijn ranches…
…of zijn eigendommen niet aan.
In ruil voor wat?
Zijn overgave en zijn zwijgen.
Zorrilla sprak nooit over de zaak.
ZORILLA VERSLAGEN
ZORRILLA OPGEPAKT AANKLACHTEN STAPELEN OP
GEEN UITWEG VOOR ZORRILLA SCHULDIG
Toen begon ik voor films te werken.
Welke rol speelde je? -De slechterik, de schurk.
Zeg tegen je varkens…
…dat er niet genoeg geld is om me te kopen.
Ik blijf schrijven tot ik sterf.
Vandaag zit bij ons dr Dela Balza, de beroemde criminoloog.
Ik heb altijd actiefilms gemaakt.
Ik was altijd de schurk of de agent.
We kwamen aan in een studio met een journalist…
…en we schoten iedereen neer zelfs die voor de belichting zorgden.
Ik heb veel mensen vermoord in films.
Toen speelde ik een moordenaar.
Een bekwame, want ik heb veel mensen uitgeschakeld.
Ik was in een hotel met een meisje…
…toen mijn moeder belde: 'Wat heb je gedaan, Juan Rafael?'
Ik werd bang.
'Ik heb niets gedaan. Waarom?'
'Ze kwamen naar je huis en slopen je deuren.
Ze hebben je hond bewusteloos geslagen.
Ze hebben alles gestolen.
Ze hebben orders om je te vermoorden.'
Ze zullen zeggen dat je de moord op Buendía hebt toegegeven voor je stierf.
Wees voorzichtig, jongen.'
Daarna was ik bang.
'Mam, zoek een advocaat en vraag om bescherming.'
Ik was een agent. Ik wist wat er aan de hand was.
Ik ontsnapte en speelde met de politie.
Ze waren dom.
'En mijn bescherming?'
Toen ze zei dat ze die had, kwam ik meteen terug.
Liet m'n wapens achter.
Ik was goed bewapend, want als ze me wilden doden, zouden ze ook sterven.
Ik gaf me ongewapend aan.
Toen zag ik dat ze scherpschutters…
…schutters en een hoop politie hadden.
Ze zetten me tegen de auto. 'Wat is er? Rustig.'
Ik was politieagent. Ik heb een zuiver geweten.
Ik gaf mezelf aan. Ze namen me mee in de politieauto.
Het Openbaar Ministerie…
…leidt Juan Rafael Moro Ávila vandaag voor de strafrechtbank…
…voor medeplichtigheid aan moord.
Ze bedreigden m'n gezin.
Ze arresteerden m'n familie om me onder druk te zetten.
Ik ging akkoord met een persconferentie, maar ik heb mezelf nooit beschuldigd.
Ik heb niemand beschuldigd.
De dag van de moord op de journalist…
…was Juan Moro Ávila, toen hoofd van de Speciale Motorfietsbrigade…
…op het kantoor van de Federale Veiligheidsdienst…
…toen hij te horen kreeg dat die middag…
…een speciale operatie genaamd 'Nieuws' zou plaatsvinden.
Speciale operatie 'Nieuws'? Al zijn woorden zijn leugens.
Die klootzak leest mijn hele verklaring.
Tot slot zei ik: 'Zet je me onder druk? Ik heb de moordenaar geholpen.
Maar ik wist niet wie hij was.'
'We zeggen dat Chocorrol op je motorfiets sprong.
Je dacht dat hij een DFS-agent was, dus ging je op onderzoek uit.
Na een tijdje zullen we zeggen dat hij hem vermoordde…
…en haal je je uit de problemen.
Ze wilden Chocorrol de schuld geven.
Het was politiek. Ze hadden mij en m'n familie in de val.
We zaten allemaal vast. 'Als dit de enige manier is, goed.'
Ze vroegen me naar het adres te gaan. En dat deed ik.
De commandant beval me het gebied uit te kammen.
Ik stapte van de motor voor instructies. Ik stapte op de motor.
Ik begon met m'n motor het gebied uit te kammen…
…toen Mr Chocorrol achterop sprong.
Ik herkende hem van kantoor.
Ik dacht dat hij ook een Federale Agent was.
We vertrokken en hij zei: 'Naar rechts, naar links.'
Ik zei: 'Laten we kijken. We zoeken iemand die er zo uitziet.'
Ik wist niet wat ik deed.
Ik werkte mee aan een moordzaak.
Het Openbaar Ministerie…
…onthulde details over de dood van José Luis Ochoa Alonso…
…ook bekend als 'Chocorrol'.
Gisteren duidde Moro Ávila Chocorrol aan…
…als de verantwoordelijke voor de moord op Manuel Buendía.
Ik zal meewerken en alles vertellen.
Ik hou van journalisten. Ik heb journalistieke aanleg.
Ik heb altijd voor journalisten gezorgd.
Ik hou van jullie.
IK HOU ZOVEEL VAN JULLIE.
HOE ZIJN DIEGENE DIE NIET VAN ONS HOUDEN?
Rond half acht 's avonds…
…kwam José Antonio Zorrilla Pérez aan in de noordelijke gevangenis van Mexico-Stad.
Mr Zorrilla reed in een witte auto…
…die deel uitmaakte van een konvooi van 15 politiewagens.
Hij riep z'n onschuld uit naar journalisten.
Een van hen slaagde erin zijn microfoon…
…in de politieauto te steken en bekwam deze opname.
Bent u schuldig of onschuldig, Mr Zorrilla?
Onschuldig. De pres moet me helpen.
Bedankt.
Als resultaat van het onderzoek…
…en zijn recente gedrag…
…wordt José Antonio Zorrilla Pérez verantwoordelijk geacht…
…voor de moord op Manuel Buendía Tellezgirón…
…als het brein achter die daad.
ZORRILLA ONTSNAPT NIET
Op basis van de bewijzen…
…heeft Juan Rafael Moro Ávila Manuel Buendía doodgeschoten.
MORO IN DE GEVANGENIS EN ANDEREN?
ZORILLA EN MORO VERMOORDEN ZONDER TWIJFEL BUENDÍA
ZORRILLA GAF HET BEVEL
MORO SCHOOT
BUENDÍA-ZAAK GESLOTEN
We vonden dat het onderzoek van Manuel Buendía…
…typisch was voor politiewerk.
Met gekke verhalen…
…en de motorrijder…
…die de kleinzoon was van president Ávila Camacho.
Alles is overdreven en leidt niet tot de waarheid.
We dachten dat ze het echte motief zouden verbergen.
Maar we dachten niet dat we op de vooravond van een verhaal stonden…
…dat ons zou overspoelen.
Het was de opkomst van de kartels.
Een maand voor de moord…
…werd een rapport gepubliceerd…
…door de bisschoppen uit de Stille Zuidzee…
…die zei dat ze zagen…
…dat drugshandelaren overheidsinstanties infiltreerden.
Manuel Buendía pikte het verhaal op en schreef er twee artikels over.
NATIONALE VEILIGHEID
'Nationale veiligheid.'
Excélsior. 14 mei 1984.
Door Manuel Buendía.
De drugshandel neemt onmiskenbaar toe in Mexico…
…sinds 1982.
En dit kan niet zonder hulp van binnenuit.
In die smerige handel zou er…
…directe of indirecte medewerking zijn…
…van topambtenaren van de federale staat en de deelstaten.
Op basis van wat de bisschoppen hebben gemeld en ook andere bronnen…
…is dit een zaak van nationale veiligheid.
APRIL 1985 WIE HEEFT MANUEL BUENDÍA VERMOORD?
EEN AMERIKAANS MYSTERIE DOOR MATTHEW ROTHSCHILD
OM ME TE VERMOORDEN MOETEN ZE ME IN DE RUG SCHIETEN.
Dat was een belangrijk artikel dat Uno más uno op zondag schreef.
Hij dacht dat het mensen waren die wilden voorkomen…
…dat Manuel Buendía de banden met de drugshandelaren en het kartel onthulde.
HISTORICUS
Of het was CIA, de Amerikaanse overheid die probeerde te voorkomen…
Zaken die ze deden die te maken hadden met drugshandel, de Contra's en misdaad.
De lichamen, gevonden in plastic op een ranch 160 km van Guadalajara…
…waren in slechte staat.
Enrique Camarena deed onderzoek naar drugshandel in Mexico…
…toen hij ontvoerd werd bij het Amerikaanse consulaat in Guadalajara.
Hij werd gemarteld en twee dagen later vermoord door z'n ontvoerders…
…vermoedelijk drugsdealers boos op Camarena's bemoeienis.
De twee die volgens de Amerikaanse overheid de moord hebben bevolen…
…en die ze wil berechten, zijn drugsbaronnen Rafael Caro Quintero…
…en Ernesto Fonseca.
Ze zitten al in de gevangenis in Mexico.
Opeens ging mijn telefoon.
Ze vroegen me of ik Jesús Esquivel was.
Ik zei: 'Ja. Wie is dit?'
Hij zei: 'Ik ben Héctor Berrellez.'
Ik had de leiding over het onderzoek op de moord op Kiki Camarena.
Wat hij zei, zou de geschiedenis veranderen.
NARCOTICAPOLITIE - DEA
De dekmantel voor Kiki's moord…
…en om de medeplichtigheid van de CIA aan Kiki's moord te verbergen…
…is dat Kiki is vermoord door de drugsbaronnen…
…voor de grootste marihuana-vangst ooit. Meer dan 10.000 ton.
Dat is een compleet verzinsel.
Camarena deed niet mee aan de Buffalo-raids.
Berrellez vertelde me dat toen hij het onderzoek overnam…
…het eerste wat hij deed was…
…alle spullen van Kiki bij het DEA-kantoor in Guadalajara ophalen.
En het eerste wat hij zag, was Kiki Camarena's agenda.
In de agenda stond Buendía's telefoonnummer.
Héctor Berrellez en de DEA vertelden ons ook over die band.
En ze hadden elkaar ooit ontmoet.
Dus dat wisten we.
Nou, toen, Manuel Buendía…
…kreeg bezoek van Javier Vázquez, een verslaggever uit Veracruz.
De verslaggever vertelde Manuel Buendía dat hij een ranch had ontdekt…
…in Veracruz…
…die werd beschermd door de DFS…
…en dat de ranch van Rafael Caro Quintero was.
Zorrilla Pérez zei tegen Manuel Buendía…
'Schrijf er niets over. Laat dat met rust.
Dat is… Vergeet het. Dat is een groot geheim.'
De Amerikaanse onderzoekers hopen…
…dat de schuldigen gearresteerd en veroordeeld worden in Mexico.
Dus mijn eerste doel was om getuigen te vinden.
En ironisch genoeg identificeerden ze een Amerikaanse agent.
CIA MEDEWERKER
Hij was een man die…
…voor zover ik weet…
…een drinkmaatje was van de Guadalajara-groep.
In november 1983…
…woont hij in Ernesto Fonseca's huis, in hemelsnaam.
Hij is getrouwd en heeft z'n eigen huis, maar hij zorgt voor…
…de elektronische communicatie, de radiocommunicatie van het kartel daar.
Wie wist er iets van Harrison? Hij was een ingewikkeld mens.
Hij zat diep undercover en hij was zijn eigen contactpersoon.
VERDUISTERING VAN MOORDENAARS
Hij rapporteerde aan iemand.
Hij rapporteerde veel aan Mexicaanse inlichtingendiensten.
Hij had een meerdere, meerderen in DFS, enzovoort.
En ik dacht: 'Dit is vreemd.
Een Amerikaan die voor de DFS werkt?'
Een tijger is een gevaarlijk dier die niet terugdeinst.
Het valt frontaal aan.
Hij handelt liever in stilte en ziet wat anderen niet zien.
Zo hoort een DFS-agent te zijn.
Ik moest veel doen om hem te pakken te krijgen.
Dus eindelijk belde ik hem en sprak ik hem.
Hij zei: 'Je weet niet waar je mee te maken hebt.
Je waagt je op glad ijs.
Je weet niet waar je heen gaat.
Ik verstop me niet voor je, maar voor m'n eigen agentschap.
Ik werk voor de CIA.
CENTRALE INLICHTINGENDIENST VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA
Maar toen ze achter hem aankwamen en het duidelijk was dat ze hem…
…op de een of andere manier zouden afmaken, zei hij: 'De pot op.'
Toen liet hij ons opnemen en fotograferen…
Dit is een interview door Russell Bartley…
…met Lawrence Victor Harrison…
…in zijn huis in Riverside, Californië…
…op donderdag 18 juni 2009.
En daar hadden we een discussie over.
Maar de persoon die de schuld kreeg…
…die het publiceerde was Manuel Buendía.
Waar hij de lijst haalde, weet ik niet. Hij zei van Zorrilla.
Later zei Zorrilla…
'Ik moest hem afmaken omdat hij iets had ontdekt.
Ik kan je niet vertellen wat, maar het is heel belangrijk.'
Het was zeker niet de credential. Dat wist iedereen al.
Het was niet Mertins of zo.
Het was iets anders.
Waarom hebben ze Buendía vermoord?
Buendía? Omdat hij de landingsbanen had gezien.
Daar waren ze boos over. Dat was alles.
Dat was hun probleem.
Je ziet nu een deel van wat er gebeurt.
Je hebt geen basis, maar je komt in de buurt.
Je hebt met mensen gepraat.
Maar als je dat verband niet legt…
…moet je zien dat wij het leiden.
We leiden het al lang.
Ik vertel je dit omdat ik ze zag, weet je.
En toen hij hier was, zei hij: 'Luister.
We hebben een geheime operatie. We smokkelen wapens…
…naar Centraal- en Zuid-Amerika, veel naar de Contra's, door Mexico.
En we brengen ook tonnen cocaïne binnen.
We financieren de Nicaraguaanse oorlog met coke.'
Ik zei: 'Wie zijn wij?' 'Oliver North, Félix Rodríguez.'
AMERIKAANSE VEILIGHEIDSADVISEUR
Félix Rodríguez is een duister figuur…
…met ongelooflijke verhalen in Latijns-Amerika die op fictie lijken.
Te beginnen met de invasie in de Varkensbaai.
En uiteindelijk de moord op Che Guevara…
…in Bolivia.
Ze stuurden hem naar Mexico…
…omdat het Amerikaanse Congres onderzoek deed…
…naar de wapens die de Contra's kregen.
Kunnen we stellen, Mr Rodríguez, dat deze operatie…
…werd gestuurd door de Amerikaanse overheid?
Dat dacht ik niet.
Ik dacht dat…
Kolonel North wilde de Nicaraguaanse vrijheidsstrijder helpen.
Als je je land verliest, voel je je verlaten.
Je hebt niemand. Als iemand je helpt…
…in die omstandigheden zou het immoreel zijn niet naar hem te gaan.
Of hem hoe dan ook te helpen.
Je bent toch een voormalig CIA-agent?
Ja, meneer. -Goed.
Kiki Camarena was een doelwit…
…omdat hij hoorde over de Veracruz-ranch.
Ze vreesden dat hij wist van de trainingskampen…
…en hij wist van de samenspanning van de DFS, de CIA met de narco's.
Je begint stukjes van de puzzel samen te leggen en je ziet het.
We hebben Buendía vermoord. We hebben Camarena vermoord. Wij, de Amerikanen.
De CIA vindt dat ze niets mis hebben gedaan.
De oorlog tegen het communisme staat op de eerste plaats boven de drugsoorlog.
Ik ben DEA. Ik zeg: 'Je hebt het mis. Je bent het land aan het verwoesten.
Je maakt onze jeugd kapot en jullie zijn drugsdealers.'
HOOFD CIA
We gaat niet over veiligheid.
We gaat over doelen voor regimes in de wereld. Beleid.
Wat we altijd voor ogen hielden…
…was: 'Wie?'
Zorrilla had geen persoonlijke problemen met Manuel.
Het probleem kwam van hogerop, van topambtenaren.
Toen ik de rechtbank verliet, kwam ik een kerel met blauwe ogen tegen.
'Moro, je hebt Buendía niet vermoord.'
'Natuurlijk niet.'
'Ik weet wie het heeft gedaan. Dat was jij niet.'
Hij zei dat hij een man kende…
…Luis Sayas, die werkte als huurmoordenaar.
Sayas zei dat hij een 38 kaliber had.
Volgens hem zagen ze Buendía weggaan en zeiden…
'Dat is Buendía.'
Hij stak de straat over en schoot hem van voren…
…en rende weg.
Toen ze weggingen, kregen ze opdracht voor een andere klus.
Een juwelier beroven…
Een juwelier in Acapulco met veel goud.
Daar vielen ze hen aan en vermoordden ze Luis Sayas.
Ze schoten hem vol kogels en gooiden hem in een graf.
Daar ligt Buendía's moordenaar.
NA 18 JAAR GEVANGENISSTRAF
WERD JUAN RAFAEL MORO ÁVILA VRIJGELATEN IN FEBRUARI 2009
Hallo, Mr Zorrilla. -Hoe gaat het?
Ik kom je weer spreken.
Hopelijk storen we je niet. -Nee, helemaal niet.
Zeker? -Natuurlijk.
Ik ben blij dat te horen.
Ik ben onschuldig, net als m'n mededaders.
De autoriteiten moeten de zaak onderzoeken.
Ik ging naar de plaats delict omdat Luis Soto me belde.
Ik kwam snel…
…omdat het vijf minuten van mijn kantoor was.
Ik ging snel naar een vriend…
…die naar verluidt was neergeschoten.
Ik ging hem helpen om te zien of ik zijn leven kon redden.
Als dat een misdaad is, doe ik het graag nog een keer.
Ik ben ervan overtuigd dat het een staatsmisdrijf is.
Zorrilla is niet schuldig.
Moge Mr Morales Lechuga mij…
…en de regering vergeven en wie dan ook…
…maar ik heb hem ondervraagd. Ik heb hem ondervraagd.
En met alle respect, daar ben ik goed in.
NA 25 JAAR GEVANGENISSTRAF
WERD JOSÉ ANTONIO ZORRILLA PÉREZ IN 2013 ONDER HET HUISARREST GEPLAATST.
Toen de PRI in de jaren 80 Mexico bestuurde…
…was de zwijgplicht heel belangrijk en dat is het nog steeds.
Voor hij sterft…
…moet Zorrilla zijn versie van het verhaal geven.
Hopelijk doet hij dat.
De geschiedenis is van niemand.
In die zin mogen degenen die zo lang hebben geleefd…
…hun geheimen niet voor zichzelf houden…
…zeker niet als ze de hele natie aangaan.
De Mexicaanse geschiedenis in de 20e eeuw is het verhaal van…
…de afbrokkeling van de Mexicaanse staat…
…en de opkomst en versterking van de georganiseerde misdaad.
En in dat verhaal moeten we figuren als Manuel Buendía opnemen.
Manuel Buendía die, net als andere grote journalisten uit de 19e eeuw…
…teruggreep naar de liberale traditie…
…al is die deze eeuw veel meer geëvolueerd…
…en maakte hij van journalistiek een wapen.
Hij was de eerste journalist die…
…als ik het me goed herinner, zo werd vermoord.
Op straat.
Daar gebeurde het, toen hij zijn kantoor verliet.
Een misdaad tegen heel Mexico. Het was niet alleen tegen één man.
Maar de ideeën, vrijheid en waarheid zullen blijven bestaan…
…ongeacht of ze dappere mannen zoals Manuel Buendía vermoorden.
Hij bleef schrijven…
…maar de machthebbers bleven in de schijnwerpers.
En zulke grote risico's nemen en er gebeurt niets…
…dat is teleurstellend en oneerlijk.
En dan vraag je je af waarom?
'Gods wapenstilstand.'
Als de wei vlam vat…
…als er een overstromingsgevaar is…
…of iets de dieren bang maakt…
…delen de roofdieren en het ongedierte hun toevluchtsoord…
…zonder ruzie.
Zonder elkaar aan stukken te scheuren.
De boeren noemen dit 'Gods wapenstilstand'.
Het is tijd voor een wapenstilstand.
Als we niet in staat zijn om rationeel te handelen…
…laat ons dan leiden door onze dierlijke instincten.
Wat betekent dit?
Hoe betekenisvol zijn de andere dingen die gebeuren?
Ik herhaal, we hebben de behoefte en het onderwerp…
…om een politieke gebeurtenis te analyseren…
…dat uit meerdere lagen bestaat, met verschillende tinten en structuren…
…en die bedrieglijk belicht wordt.
Nou, hopelijk is er nog tijd…
…om commentaar te kunnen blijven geven, in jullie bijzijn.
Voorlopig, fijn dat u vandaag wilde luisteren.
Ondertiteld door: Sofie Vandenberghe