Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Όταν ένα αλιευτικό βρίσκεται εν πλω,
αν προκύψουν προβλήματα,
μπορεί να σε πετάξουν στη θάλασσα.
Είναι επικίνδυνο για σένα να γυρίσεις αυτό το ντοκιμαντέρ.
Υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι.
Αν φοβάσαι μην πεθάνεις, γύρνα σπίτι σου.
Με λένε Άλι.
Αυτός είμαι εγώ.
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,
με μάγευαν τα δελφίνια και οι φάλαινες.
Το πάθος μου για τη θάλασσα, όμως, γεννήθηκε βλέποντας ντοκιμαντέρ
ανθρώπων όπως ο Ζακ Κουστό,
ο Ντέιβιντ Άτενμπρο και η Σίλβια Ερλ.
Ανοίχτηκε μπροστά μου ένας καινούργιος κόσμος,
πλούσιος σε ομορφιά,
χρώματα και ζωή.
Ονειρευόμουν ότι κάποτε θα εξερευνούσα την πλούσια θάλασσα όπως κι εκείνοι,
αποτυπώνοντας με τον φακό τη μοναδική άγρια ζωή
που υπήρχε κάτω απ' τα κύματα.
Μετά το κολέγιο, δούλεψα σε άλλα ντοκιμαντέρ,
αλλά στα 22 ήμουν έτοιμος για το δικό μου ταξίδι,
με θέμα την ομορφιά των ωκεανών μας.
Φιλοξενούν το 80% των ζωντανών οργανισμών της Γης.
Καθώς το μεγαλύτερο μέρος των θαλασσών παραμένει ανεξερεύνητο,
ο ωκεανός αποτελούσε για μένα μια άφθαρτη πηγή έμπνευσης.
Πολύ σύντομα, όμως,
η ρομαντική εικόνα που πάντα είχα για τη θάλασσα
άλλαξε εντελώς.
Η φάλαινα που ξεβράστηκε πριν από λίγες μέρες
είχε στο στομάχι της πάνω από 30 πλαστικές σακούλες.
Η 29η φάλαινα αυτού του είδους
που ξεβράστηκε στην Ευρώπη σε διάστημα δύο βδομάδων.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο μαζικό γεγονός των τελευταίων 100 ετών.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο,
τέσσερις ακόμη βρέθηκαν νεκρές σε παρακείμενες ακτές αυτό το διάστημα.
Όταν άρχισαν να συρρέουν ειδήσεις για νεκρές φάλαινες,
ακόμη και στη νοτιοανατολική Αγγλία όπου ζούσα,
ήρθα αντιμέτωπος με άγνωστη σε μένα έκφανση του θέματος,
πόσο δηλαδή είχε γιγαντωθεί ο αντίκτυπός μας στη θάλασσα.
Συγκλονίστηκα που τα πλάσματα αυτά ξεβράστηκαν έχοντας καταπιεί πλαστικά,
όχι μόνο επειδή είναι ευφυέστατα,
αλλά κι επειδή συμβάλλουν στο να διατηρηθεί ζωντανός ο ωκεανός.
Όταν δελφίνια και φάλαινες αναδύονται,
γονιμοποιούν μικροσκοπικά φυτά, το λεγόμενο φυτοπλαγκτόν,
που κάθε χρόνο απορροφά
το τετραπλάσιο διοξείδιο του άνθρακα απ' ό,τι το βροχοδάσος του Αμαζονίου
και παράγει μέχρι και το 85% του οξυγόνου που αναπνέουμε.
Αν και ανησυχούμε περί άνθρακα και κλιματικής αλλαγής,
η προστασία αυτών των πλασμάτων σημαίνει προστασία του πλανήτη.
Αν πεθάνουν τα δελφίνια κι οι φάλαινες, θα πεθάνει κι ο ωκεανός.
Και με τον ωκεανό, θα πεθάνουμε κι εμείς.
Καθώς ξεβράζονταν τόσες φάλαινες, το μέλλον διαγραφόταν δυσοίωνο.
Το πλαστικό εισέβαλλε και στην πιο μικρή γωνιά των θαλασσών,
καθώς τεράστιες σκουπιδοκηλίδες συσσωρεύονταν στη μέση του ωκεανού,
όπως η Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών του Ειρηνικού.
Σήμερα, πλαστικά που αντιστοιχούν στο φορτίο ενός απορριμματοφόρου
καταλήγουν στη θάλασσα κάθε ένα λεπτό,
και αθροίζονται στους 150.000.000 τόνους
που ήδη επιπλέουν.
Το πλαστικό, όμως, αποδομείται σε μικρότερα κομμάτια,
τα λεγόμενα μικροπλαστικά,
που πλέον ξεπερνάνε σε αριθμό τα αστέρια του γαλαξία,
κατά 500 φορές τουλάχιστον,
και διεισδύουν σε όλους τους θαλάσσιους οργανισμούς.
Οι ωκεανοί έχουν μετατραπεί ουσιαστικά σε μια τοξική πλαστική σούπα.
Και επιπλέον, αποτελούσα σημαντικό μέρος του προβλήματος.
Αν και υπέγραφα αιτήσεις και γραφόμουν σε ενημερωτικά δελτία,
ουσιαστικά δεν προστάτευα αυτό που αγαπούσα.
Από εκείνη τη στιγμή, έκανα ό,τι θα έκανε κι ένας σοβαρός επίδοξος Ζακ Κουστό.
Αστυνόμευα τα πλαστικά.
Έκανα δωρεές σε όλες τις οργανώσεις για θάλασσες.
Καθάριζα ακτές
και πάντα είχα επαναχρησιμοποιήσιμα σερβίτσια και ένα μπουκάλι.
Είχα απλή αποστολή.
Να καταργήσουμε πλαστικές οδοντόβουρτσες, καλαμάκια,
σερβίτσια, μπουκάλια, σακούλες, κάθε πλαστικό μίας χρήσης.
Δεν θα σταματούσα, μέχρι να περάσω το μήνυμά μου.
-Εστιατόριο Seaside Fish and Chips. -Γεια, με λένε Άλι.
Θα καταργήσετε τα πλαστικά καλαμάκια; Γιατί σκοτώνουν φάλαινες και χελωνάκια.
Εμπρός;
Αυτό δεν με πτόησε να τα βάλω με αυτήν την επιδημία.
Αυτή είναι η πρώτη μου ακτή.
Κατάφερα να γεμίσω σε μία ώρα τρεις σακούλες με πλαστικά σκουπίδια.
Βρήκα συσκευασίες από ντελίβερι, μαχαιροπίρουνα, καλαμάκια, απ' όλα.
Μέχρι και τον Νέμο βρήκα.
Συνεχίζω στην επόμενη.
Σε όποια ακτή κι αν πήγαινα και όσες σακούλες κι αν γέμιζα,
αυξάνονταν τα πλαστικά και τα ζώα που ξεβράζονταν.
Μετά από μήνες,
και ενώ αναρωτιόμουν αν ήταν αυτός ο βέλτιστος τρόπος,
έπεσα πάνω σε αυτό.
Η Ιαπωνία επιβεβαίωσε ότι θα ξαναρχίσει την εμπορική φαλαινοθηρία
κι ότι αποσύρεται από τη Διεθνή Επιτροπή Φαλαινοθηρίας.
Ο ιαπωνικός φαλαινοθηρικός στόλος απέπλευσε την Τρίτη προς Ανταρκτική.
Το Τόκιο λέει ότι θα σκοτώσει, παρά την απαγόρευση παγκοσμίως.
Σήμερα το πρωί αυτή ήταν η πρώτη είδηση.
Η Ιαπωνία θα ξαναρχίσει τη φαλαινοθηρία στην Ανταρκτική.
Ήξερα ότι δελφίνια και φάλαινες πέθαιναν από τα πλαστικά,
αλλά δεν φανταζόμουν ότι αποτελούσαν στόχο
μιας βιομηχανίας που νόμιζα ότι υπήρχε μόνο στα βιβλία.
Έκανα έρευνα και βρήκα ότι από το 1986 έχει απαγορευτεί διεθνώς η φαλαινοθηρία.
Ωστόσο, αρκετές χώρες την εξασκούν εν κρυπτώ επί χρόνια,
με πιο διαβόητη την περίπτωση της Ιαπωνίας.
Ήταν δύσκολο να οργανωθεί κινηματογράφηση της φαλαινοθηρίας στην Ανταρκτική.
Ανακάλυψα, όμως, ένα μέρος στη νότια Ιαπωνία,
όπου η δράση της βιομηχανίας είναι ορατή από την ακτή.
Στο Ταϊτζί,
όπου κάθε χρόνο πάνω από 700 δελφίνια και μικρές φάλαινες
ωθούνται σε έναν όρμο για να σφαγιαστούν.
Ήθελα να μάθω πόσο μεγάλη απειλή ήταν η ιαπωνική φαλαινοθηρία
σε σύγκριση με τα πλαστικά.
Γι' αυτό θα συναντούσα έναν ακτιβιστή που ασχολείται χρόνια με το θέμα,
τον Ρικ Ο'Μπάρι.
DOLPHIN PROJECT, ΙΔΡΥΤΗΣ
Το ιαπωνικό κράτος κάνει τα πάντα για να φροντίσει να μη βγει παραέξω.
Αν πας εκεί χωρίς να ξέρεις τι να κάνεις,
μπορεί να συλληφθείς και να φυλακιστείς για καιρό.
Θέλουν να ξεφορτωθούν όσους διαφωνούν με τον πόλεμό τους κατά των δελφινιών.
Μόλις πατήσεις πόδι στο Ταϊτζί, η αστυνομία σε παίρνει από πίσω αμέσως.
Έρχεται στο ξενοδοχείο σου, σε ακολουθεί παντού.
Η Γιακούζα, η δεξιά,
το κράτος,
οι αλιείς, όλοι είναι εναντίον σου.
Υπάρχει κοριός στο τηλέφωνο.
Η τηλεόραση σε φωτογραφίζει, όσο είσαι στο δωμάτιό σου.
Με ρωτάς τι συμβαίνει όταν πας στο Ταϊτζί;
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι σε παρακολουθούν και προσπαθούν να βρουν τρόπο
να σε ξεφορτωθούν.
Αφού είναι τόσο επικίνδυνο να πας,
και αφού η θάλασσα κινδυνεύει κι από άλλα θέματα,
όπως τα πλαστικά,
γιατί να πας στο Ταϊτζί;
Είναι σημαντικό να πας εκεί κρατώντας κάμερα.
Αν δεν αλλάξουμε αυτό, ποιον ωκεανό ακριβώς θέλεις να σώσεις;
ΟΡΜΟΣ ΤΑΪΤΖΙ
Ούτε αυτό δεν μπορείς να αλλάξεις. Κι είναι όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου.
Είχα ακόμη πολλές ερωτήσεις, αλλά αφού ξεκινούσε το κυνήγι,
ήξερα ότι αν μάθαινα τι συμβαίνει στο Ταϊτζί,
θα καταλάβαινα καλύτερα πώς να σώσουμε τη θάλασσα.
Είτε θα έμενα σπίτι και θα έκανα καθαρισμό ακτών,
είτε θα ρίσκαρα και θα μάθαινα αν υπήρχε μια μεγαλύτερη απειλή.
Γι' αυτό άφησα ό,τι έκανα,
πακετάρισα τις κάμερες, έπεισα τη σύντροφό μου Λούσι να έρθει
και με αποστολή να αποκαλύψω τι συμβαίνει στους ωκεανούς μας,
πήρα το πρώτο αεροπλάνο για Ιαπωνία.
ΤΑΪΤΖΙ, ΝΟΤΙΑ ΙΑΠΩΝΙΑ
ΠΕΡΙΠΟΛΙΚΟ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΤΑΪΤΖΙ
Πού πάτε σήμερα;
Πριν λίγο φτάσαμε, ταξίδι είμαστε.
Διακοπές;
Διακοπές. Ναι.
-Προσοχή στον δρόμο. -Ευχαριστούμε.
Τι στο καλό;
Από εκείνη τη στιγμή, μια συνοδεία αστυνομίας,
μυστικών υπηρεσιών, μυστικών αστυνομικών
και ακτοφυλακής μάς ακολουθούσε παντού.
ΔΩΜΑΤΙΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟΥ ΣΤΟ ΤΑΪΤΖΙ
Αστυνομικοί είναι;
Ναι, περιμένουν έξω. Πάμε από πίσω.
ΥΨΩΜΑ ΠΑΝΩ ΑΠ' ΤΟΝ ΟΡΜΟ, 5:30 ΠΜ
Φτάσαμε στο Ταϊτζί
και ήρθαμε πρωί πρωί στο λιμάνι.
Τα αλιευτικά βγήκαν νωρίς. Είναι περίπου 13.
Έλειπαν αρκετές ώρες.
Όταν γύρισαν, έπλεαν σε σχηματισμό κι έβγαινε μαύρος καπνός απ' τα φουγάρα.
Χτυπούσαν με κοντάρια το νερό
για να τρομάξουν ένα κοπάδι δελφίνια
και να τα οδηγήσουν στον όρμο, πάνω απ' τον οποίο βρίσκομαι.
Δεν μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει, γιατί έχει αφρίσει το νερό.
Κάποιοι παλεύουν με τα δελφίνια.
Δεν θέλουν να τραβήξουμε πλάνα.
Η αστυνομία μάς ψάχνει.
Δύσκολες συνθήκες για κινηματογράφηση.
Το κυνήγι δελφινιών στο Ταϊτζί το υποστηρίζει…
ΛΟΡΙ ΜΑΡΙΝΟ WHALE SANCTUARY PROJECT, ΙΔΡΥΤΡΙΑ
και το χρηματοδοτεί η βιομηχανία θαλάσσιου θεάματος.
Ένα ζωντανό δελφίνι είναι πολύ ακριβό.
Είναι πολύ επικερδής η αιχμαλώτιση νεαρών δελφινιών και φαλαινών…
ΕΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΜΕΝΟ ΔΕΛΦΙΝΙ ΑΞΙΖΕΙ 100.000 ΔΟΛΑΡΙΑ
και η πώλησή τους σε θαλάσσια πάρκα.
Η αιχμαλωσία σε μια τσιμεντένια δεξαμενή
τους αφαιρεί όλα όσα δίνουν νόημα στη ζωή τους.
Δεν μπορούν να κάνουν ό,τι πρέπει να κάνουν.
Και εξαναγκάζονται να κάνουν ό,τι δεν θέλουν να κάνουν.
Μια ζωή απολάμβανα τα θαλάσσια πάρκα.
Ποτέ, όμως, δεν αναρωτήθηκα πώς κατέληγαν εκεί τα ζώα.
Τώρα που ξέρω ότι συνδέονται με τη φαλαινοθηρία,
ορκίστηκα να μην ξαναπατήσω ποτέ.
Αλλά κάθε μέρα ήταν Μέρα της Μαρμότας.
Τα καΐκια έβγαιναν, μάζευαν δελφίνια,
και ακολουθούσε η αναπόφευκτη αιχμαλώτιση και σφαγή,
ξανά και ξανά και ξανά.
Μέχρι να το καταλάβουμε, πέρασε μία εβδομάδα,
αλλά δεν κατανοούσαμε γιατί τα σκότωναν,
αφού τα νεκρά δελφίνια δεν εκπαιδεύονται.
Λούσι, πες μου πάλι τι ανακάλυψες.
Σύμφωνα με τα δεδομένα στο ίντερνετ,
από το 2000 έως το 2015 για κάθε δελφίνι που αιχμαλωτίζεται
σκοτώνονται άλλα 12.
Δεν καταλαβαίνω γιατί σκοτώνουν όλα αυτά τα δελφίνια.
Αν το κυνήγι δελφινιών χρηματοδοτείται από τη βιομηχανία αιχμαλωσίας…
ΤΑΜΑΡΑ ΑΡΕΝΟΒΙΤΣ, SEA SHEPHERD
γιατί σκοτώνουν όσα δελφίνια δεν αιχμαλωτίζουν;
Δεν έχουν λόγο να τα σκοτώσουν, δεν υπάρχει ζήτηση για κρέας δελφινιού.
Γιατί δεν τα ελευθερώνουν;
Η απάντηση στο ερώτημα είναι "έλεγχος επιβλαβών ζώων".
Οι αλιείς θεωρούν τα δελφίνια ανταγωνιστές τους.
Πιστεύουν ότι τρώνε πολλά ψάρια
και ότι αν ξεφορτωθούν τα δελφίνια, αυτοί θα πιάσουν περισσότερα ψάρια.
Η σφαγή αυτών των δελφινιών ουσιαστικά
είναι αποτέλεσμα της υπεραλίευσης που συμβαίνει στο Ταϊτζί.
Αν πράγματι κατηγορούσαν τα δελφίνια για την υπεραλίευση,
το μποϊκοτάζ των θαλάσσιων πάρκων θα ήταν ανώφελο.
Για να μάθουμε περισσότερα, επισκεφτήκαμε ένα λιμάνι κοντά στο Ταϊτζί.
ΚΙΙ-ΚΑΤΣΟΥΟΥΡΑ, ΝΟΤΙΑ ΙΑΠΩΝΙΑ
Ωστόσο, μόλις φτάσαμε συνειδητοποιήσαμε
ότι δεν ήταν ένα οποιοδήποτε λιμάνι.
Άλι.
Τι είναι αυτά;
Τόνοι.
Είναι η βιομηχανία τόνου.
Είχαμε πέσει πάνω σε ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια εμπορίας τόνου,
όπου έφτανε ο ερυθρός τόνος,
το ακριβότερο ψάρι στον πλανήτη.
Στο Τόκιο πωλήθηκε ένας ερυθρός τόνος πάνω από 3.000.000 δολάρια.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ: ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΝ
Είχα διαβάσει για τον τόνο.
Ο γατόπαρδος των θαλασσών, θερμόαιμος, με επιτάχυνση ταχύτερη κι από Ferrari.
Λόγω, όμως, της υψηλής τιμής, οδεύει ταχύτατα προς μία κατεύθυνση,
την εξαφάνιση.
Σήμερα, από το είδος παραμένει μόλις το 3%,
ενώ αφθονούσε πριν από μερικές δεκαετίες.
Δεν είναι μόνο ο ερυθρός τόνος, είναι όλοι.
Όλα τα είδη. Και τα πουλάνε σε όλον τον κόσμο.
Είναι μια βιομηχανία αξίας 42 δις. Κι απειλείται από την υπεραλίευση.
Γι' αυτό κατηγορούν τα δελφίνια.
Η δικαιολογία ότι σκοτώνουν τα δελφίνια επειδή τρώνε πολλά ψάρια ήταν ψέμα.
Στην πραγματικότητα, σκότωναν τα δελφίνια ως αποδιοπομπαίους τράγους.
Έτσι μπορούσαν να διατηρήσουν τη βιομηχανία τόνου αξίας δισεκατομμυρίων,
ξεπλένοντας τις οικολογικές τους ευθύνες.
Μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες εμπορίας τόνου ανήκει στη Mitsubishi,
η οποία ελέγχει το 40% του απειλούμενου ερυθρού τόνου.
Επισκεφτήκαμε απροειδοποίητα την έδρα της στην Ιαπωνία.
TOYO REIZO, ΘΥΓΑΤΡΙΚΗ MITSUBISHI
Θέλουμε μια σύντομη συνέντευξη.
Θέλουμε να μάθουμε γιατί η εταιρεία αφανίζει ένα απειλούμενο είδος,
που συνδέεται με τη σφαγή δελφινιών.
-Η εταιρεία αρνήθηκε, οπότε… -Ναι.
-Αρνείται να δώσει συνεντεύξεις; -Ναι, δεν δίνει.
Μας ζήτησαν να κλείσουμε τις κάμερες και να φύγουμε αμέσως.
Στο λιμάνι παρατήρησα
ότι ο τόνος δεν ήταν το μόνο πολύτιμο είδος που εμπορεύονταν.
Παντού υπήρχαν καρχαρίες.
Και σε όλους έκοβαν τα πτερύγια.
Μην τραβάς!
Κλείσ' το.
-Κλείσε την κάμερα. -Γιατί δεν θες να τραβήξω;
Το εμπόριο πτερυγίου καρχαρία είναι μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων.
Συνδέεται με εγκληματικές οργανώσεις και ελέγχεται με μαφιόζικες μεθόδους.
ΠΟΛ ΝΤΕ ΓΚΕΛΤΕΡ, ΑΚΤΙΒΙΣΤΗΣ
Δεν θέλουν να σκαλίζει κάποιος με κάμερες,
γιατί δεν θέλουν να αποκαλυφθούν οι ύποπτες δουλειές που κάνουν.
Σε όλον τον πλανήτη σκοτώνουν καρχαρίες για τα πτερύγια.
Τα πτερύγια τα εξάγουν στην Ασία, κυρίως Κίνα, για σούπα πτερυγίου,
που είναι σύμβολο κύρους.
Δεν έχει θρεπτικά οφέλη, δεν έχει καμιά φοβερή γεύση
και το πιάτο κοστίζει από 100 δολάρια και πάνω.
Οι ακρωτηριασμένοι καρχαρίες και η αποπομπή μας λόγω της κάμερας
μου κίνησαν την περιέργεια.
Αφού μάθαμε ό,τι μπορούσαμε για το κυνήγι δελφινιών,
στραφήκαμε προς τους καρχαρίες,
για να καταλάβουμε τον αντίκτυπο της βιομηχανίας αυτής στη θάλασσα.
Λίγο πιο πέρα απ' την Ιαπωνία βρίσκεται το Χονγκ Κονγκ,
ή η Πόλη των Πτερυγίων Καρχαρία.
Φτάνοντας, είδαμε τους δρόμους γεμάτους πτερύγια.
Τεράστιες ποσότητες εκφορτώνονταν από φορτηγά παντού .
Προσπαθήσαμε να τραβήξουμε πλάνα, αλλά συναντήσαμε τις ίδιες αντιδράσεις.
Φύγε! Όχι!
Να μην τραβάμε;
Θα με χτυπήσεις με καρέκλα;
Καλά, φεύγουμε.
-Όχι φωτογραφίες; -Όχι.
Γιατί τραβάτε;
Γιατί βγάζεις φωτογραφία;
Δεν έχετε άδεια. Σβήσε τη φωτογραφία.
Σβήσ' τη.
Ήταν δύσκολο να πάρουμε πλάνα στην Πόλη των Πτερυγίων.
Για να δούμε από κοντά τα πτερύγια, προμηθευτήκαμε κρυφές κάμερες.
ΚΡΥΦΗ ΚΑΜΕΡΑ
Απίστευτο.
Μικρός φοβόμουν τους καρχαρίες.
Ο κόσμος δεν πρέπει να φοβάται τους καρχαρίες στη θάλασσα.
Πρέπει να φοβάται μια θάλασσα χωρίς καρχαρίες.
Οι καρχαρίες διατηρούν υγιή τη θάλασσα και τα αποθέματα ψαριών,
συντηρούν τα οικοσυστήματα, τους κοραλλιογενείς υφάλους.
Χωρίς καρχαρίες,
αν οι καρχαρίες αφανιστούν λόγω ακρωτηριασμού,
η θάλασσα θα μετατραπεί σε βάλτο και μαντέψτε ποιος θα πεθάνει μετά, εμείς.
Πολλοί θα εκπλαγούν που υπερασπίζομαι τους καρχαρίες.
Μου επιτέθηκε καρχαρίας, υπηρετούσα ήδη 12 χρόνια στον στρατό.
Συμμετείχα σε αντιτρομοκρατικά γυμνάσια και μου επιτέθηκε ένας ταυροκαρχαρίας.
Η γνώση διώχνει τον φόβο.
Ενημερώθηκα για τη δεινή κατάσταση των καρχαριών,
συνεργαζόμενος με κινηματογραφιστές καρχαριών,
την τελευταία δεκαετία.
Οι καρχαρίες είναι εξίσου σημαντικοί, όσο τα δελφίνια κι οι φάλαινες,
για την υγεία του ωκεανού.
Για πρώτη φορά, όμως,
ο καρχαρίας κινδυνεύει να εξαφανιστεί εξαιτίας μας.
Όπως κι ο ερυθρός τόνος, οι πληθυσμοί του βρίσκονται στα όρια.
Ο αλεπόσκυλος, ο ταυροκαρχαρίας και ο σφυροκέφαλος
έχουν χάσει από το 80% έως το 99% των πληθυσμών τους
τις τελευταίες δεκαετίες.
Και μαζί τους παρασύρουν στον θάνατο και άλλα είδη.
Από τότε που παρακολουθούμε τα θαλασσοπούλια, σχεδόν από το 1950…
ΚΑΛΟΥΜ ΡΟΜΠΕΡΤΣ, ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΟΣ
η αφθονία τους έχει μειωθεί κατά 70%.
Αν παρατηρήσετε πώς τρέφονται, θα καταλάβετε γιατί.
Χαμηλώνουν προς την επιφάνεια της θάλασσας
και τσιμπολογάνε μικρά ψάρια στην επιφάνεια.
Τα θαλασσοπούλια εκμεταλλεύονται
το ότι οι θηρευτές στριμώχνουν τα κοπάδια στην επιφάνεια
και τρέφονται εκεί.
Όταν υπεραλιεύεις τους θηρευτές,
δεν σπρώχνουν τα κοπάδια στην επιφάνεια και τα πουλιά δεν βρίσκουν τροφή.
Η απώλεια ψαριών σε όλα πλάτη και τα μήκη
μας φέρνει σε απευθείας ανταγωνισμό με φάλαινες, δελφίνια, θαλασσοπούλια,
με αποτέλεσμα οι πληθυσμοί τους να μειώνονται περαιτέρω.
Ο καρχαρίας είναι στην κορφή της τροφικής αλυσίδας.
ΓΚΑΡΙ ΣΤΟΟΥΚΣ, OCEANS ASIA, ΣΥΝΙΔΡΥΤΗΣ
Είναι στο επίπεδο 1.
Τρώει το επίπεδο 2. Τα φτωχά, τα άρρωστα, τα αδύναμα.
Όταν, όμως, αφαιρείς το επίπεδο 1, το επίπεδο 2 καταλήγει με υπερπληθυσμό.
Το επίπεδο 2 τρώει το επίπεδο 3.
Κι αφού υπάρχει υπερπληθυσμός,
θα εξαντλήσουν τη δική τους τροφή, το επίπεδο 3.
Το επίπεδο 2 δεν έχει τι να φάει και έτσι εξαφανίζεται κι αυτό
και ούτω καθεξής στην τροφική αλυσίδα, μέχρι τους πιο μικρούς οργανισμούς.
Η προστασία του καρχαρία,
αν και οι άνθρωποι δεν τον συμπαθούν,
είναι κρίσιμη για την επιβίωση της θάλασσας.
Σε όλον τον κόσμο, κατά μέσο όρο,
οι καρχαρίες σκοτώνουν δέκα ανθρώπους ετησίως.
Συγκριτικά,
εμείς σκοτώνουμε 11.000 έως 30.000 καρχαρίες την ώρα.
Το απίστευτο είναι
ότι οι μισοί καρχαρίες σκοτώνονται ως παρεμπίπτοντα αλιεύματα
από εμπορικά αλιευτικά,
και μετά τους πετάνε ως απόβλητα στη θάλασσα.
Παρεμπίπτοντα αλιεύματα είναι τα είδη που πιάνονται, ενώ στόχος είναι άλλα είδη.
Συγκλονίστηκα όταν έμαθα
ότι κάθε χρόνο τουλάχιστον 50.000.000 καρχαρίες πιάνονται στα δίχτυα,
δίπλα δίπλα με τα αγαπημένα μας θαλασσινά.
Σύμφωνα με μελέτες, το 40% των αλιευμένων ψαριών
επιστρέφεται στη θάλασσα ως παρεμπίπτον αλίευμα
και τα περισσότερα ψάρια έχουν ήδη πεθάνει.
Η σούπα με πτερύγιο καρχαρία είναι η μία όψη του νομίσματος.
Το πρόβλημα είναι ότι το να τρως ψάρια είναι εξίσου κακό,
αν όχι χειρότερο, από το εμπόριο πτερύγιου καρχαρία.
Διότι το εμπόριο πτερυγίου καρχαρία διεξάγεται αυστηρώς στην Ασία,
ενώ όλοι σε όλον τον κόσμο τρώνε ψάρια.
Τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα τα λέω "αόρατα θύματα".
ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ ΠΙΤΕΡ ΧΑΜΑΡΣΤΕΝΤ, SEA SHEPHERD
Η βιομηχανία το αποκαλεί "τυχαία σύλληψη",
αλλά δεν είναι καθόλου τυχαία.
Έχει υπολογιστεί στην οικονομία της αλιείας.
Στις αλιεύσεις που δίνουν στοιχεία παρεμπιπτόντων αλιευμάτων,
τα νούμερα είναι ανησυχητικά.
Για να σας δώσω ένα παράδειγμα,
στην Ισλανδία, σε έναν μήνα αλιείας,
πιάστηκαν 269 φώκαινες,
περίπου 900 φώκιες τεσσάρων διαφορετικών ειδών
και 5.000 θαλασσοπούλια.
Όλα αυτά συνέβησαν σε μία μικρή αλίευση σε ένα μέρος της Ισλανδίας.
Σε όλες τις θάλασσες είναι τεράστια η ποσότητα παρεμπιπτόντων αλιευμάτων.
Το χειρότερο είναι
ότι αυτή η καταστροφική αλίευση βραβευόταν επί χρόνια για βιώσιμες πρακτικές
με το σήμα που και εγώ ο ίδιος εμπιστευόμουν,
την πιστοποίηση MSC.
Επικοινώνησα για συνέντευξη με την οργάνωση που δίνει το σήμα,
αλλά απάντηση δεν έλαβα.
Στο μεταξύ,
ανακάλυψα ότι υπάρχουν πάνω από 100 επίσημες οδηγίες
για τη μείωση των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων.
Το πρόβλημα ήταν
ότι αφού εν πλω βρίσκονται πάνω από 4.500.000 αλιευτικά,
τα κράτη είχαν εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια επιβολής.
Υπήρχε, όμως, μια οργάνωση αυτόκλητη υπερασπίστρια,
που γέμιζε αυτό το κενό.
Μια ομάδα εθελοντών που ταξιδεύει στον κόσμο, διακινδυνεύοντας,
για να προστατέψει τη θαλάσσια ζωή και να λογοδοτήσουν οι εγκληματίες.
Η οργάνωση Sea Shepherd,
που έχει βυθίσει 13 φαλαινοθηρικά και παράνομα αλιευτικά σκάφη
κι έχει εμβολίσει πέντε, χωρίς να βλάψει ούτε έναν άνθρωπο.
Έχοντας ζήσει από κοντά τη βιομηχανία που καταστρέφει τη θάλασσα,
οδηγήθηκαν σε σοκαριστικές ανακαλύψεις.
Μία από τις πρόσφατες ανακαλύψεις της Sea Shepherd είναι
ότι στις γαλλικές ακτές του Ατλαντικού σκοτώνονται 10.000 δελφίνια
ετησίως ως παρεμπίπτοντα αλιεύματα.
Δέκα φορές περισσότερα από όσα σκοτώνονται στο Ταϊτζί
και κανείς δεν το ήξερε.
Αυτό συμβαίνει επί τουλάχιστον 30 χρόνια,
διότι το γαλλικό κράτος έκρυψε πολύ αποτελεσματικά το πρόβλημα.
Όλοι λατρεύουν τα δελφίνια
και οι περισσότεροι δεν ξέρουν ότι όταν τρώνε ψάρια
καταδικάζουν σε θάνατο τα δελφίνια στη Γαλλία.
Το συγκλονιστικό που δεν συνειδητοποιούμε είναι
ότι η μεγαλύτερη απειλή για φάλαινες και δελφίνια είναι η εμπορική αλιεία.
Πάνω από 300.000 φάλαινες και δελφίνια σκοτώνονται ετησίως
ως παρεμπίπτοντα αλιεύματα.
Τι γίνεται με τα σήματα, όπως "τόνος ασφαλής για τα δελφίνια";
Όσοι έχουν περάσει τόσον καιρό στη θάλασσα όσο εγώ
ξέρουν ότι τα σήματα συχνά αποκρύπτουν τι συμβαίνει στη θάλασσα.
Εντοπίσαμε ένα αλιευτικό τόνου
που είχε σκοτώσει 45 δελφίνια για να πιάσει οχτώ τόνους.
Το σκάφος εργαζόταν για κονσερβοποιείο με το σήμα "ασφαλής για τα δελφίνια".
Είχα μάθει κάποια συγκλονιστικά πράγματα, αλλά αυτό ήταν απίστευτο.
Δεν διασταύρωσα τα νούμερα
και δεν πείστηκα από τους ισχυρισμούς της Sea Shepherd.
Γι' αυτό αποφάσισα να γνωρίσω την οργάνωση πίσω απ' το σήμα,
την Earth Island Institute.
Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός νεκρών δελφινιών
για να θεωρείται ο τόνος "ασφαλής για τα δελφίνια";
Μηδέν. Ένα.
ΜΑΡΚ ΤΖ. ΠΑΛΜΕΡ
Επομένως, ένα νεκρό δελφίνι κι αποκλείστηκες.
Εγγυάστε ότι όλες οι κονσέρβες είναι ασφαλείς για δελφίνια;
Όχι. Κανείς δεν μπορεί.
Μόλις βγουν στα ανοιχτά, πώς μπορείς να ξέρεις τι κάνουν;
Επιβαίνουν παρατηρητές. Οι παρατηρητές μπορεί να δωροδοκηθούν.
Δηλαδή… οι παρατηρητές βρίσκονται συχνά εν πλω;
Όχι τακτικά.
Κανείς δεν ελέγχει αν σκοτώνουν δελφίνια. Πώς ξέρεις ότι είναι ασφαλής για δελφίνια;
Ιδίως όταν σε πληρώνουν για πιστοποίηση "ασφαλής για τα δελφίνια".
Στην ουσία, δέχονται τον λόγο του καπετάνιου.
Κοιτάνε το ημερολόγιό του. Αυτός λέει "Δεν σκότωσα δελφίνια".
"Πάρε το σήμα σου. Κοστίζει τόσο."
Για να το καταλάβω,
έχετε παρατηρητές, αλλά πάνε σπανίως και μπορεί να δωροδοκηθούν.
Δεν μπορείτε να εγγυηθείτε ότι δεν κινδύνεψαν δελφίνια.
Πράγματι, έτσι λειτουργεί το σύστημα.
Τι πρέπει να κάνουμε για να προστατέψουμε τα δελφίνια;
Εμείς λέμε να αγοράζουν τόνο με το σήμα,
με την πιστοποίηση του ιδρύματος ότι δεν κινδύνεψαν δελφίνια.
Αλλά δεν είναι σίγουρα ασφαλής.
Ποτέ δεν είναι σίγουρο.
Αφού δεν είναι σίγουρα ασφαλής, γιατί λέγεται έτσι;
Μπορούμε γενικά να εγγυηθούμε ότι είναι ασφαλής.
Τώρα είπες ότι δεν είναι σίγουρο.
Δεν είναι σίγουρο, καθώς
η ζωή είναι δύσκολη ενίοτε.
Σύγκρουση συμφερόντων;
Πιστεύω ότι υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων, είναι απάτη.
Εγώ δούλεψα εκεί.
Σηκώθηκα κι έφυγα.
Έβγαζα πάνω από 100.000 ετησίως.
Είχα δωρεάν ασφάλεια ζωής. Αυτό δεν υπάρχει.
Και έφυγα εξαιτίας του ψεύτικου
σήματος "ασφαλής για τα δελφίνια", δεν θέλω καμία σχέση.
Δεν πίστευα στα αυτιά μου.
Το διεθνώς αναγνωρισμένο σήμα
ήταν ένα κατασκεύασμα, καθώς δεν προσέφερε καμία εγγύηση.
Άρχισα πλέον να αναρωτιέμαι τι άλλο συγκαλυπτόταν.
Όσοι μιλάνε για πλαστικά στη θάλασσα…
ΤΖΟΡΤΖ ΜΟΝΜΠΙΟΤ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
διστάζουν να πουν τι ακριβώς είναι αυτά τα πλαστικά,
δηλαδή δίχτυα και αλιευτικός εξοπλισμός.
Μιλάνε συνέχεια για τη σκουπιδοκηλίδα στον Ειρηνικό.
"Είναι απαίσιο, μπατονέτες και σακούλες
στροβιλίζονται μες στη σκουπιδοκηλίδα του Ειρηνικού."
Το 46% είναι πεταμένα δίχτυα αλιείας,
που είναι πολύ πιο επικίνδυνα για τη θαλάσσια ζωή
απ' ό,τι τα καλαμάκια.
Γιατί έχουν σχεδιαστεί να σκοτώσουν.
Κι είναι τόσο πασιφανές.
Γιατί δεν μιλάμε γι' αυτό;
Γιατί στις εκστρατείες κατά των πλαστικών δεν μιλάνε για την αλιεία;
Γιατί το ακούω πρώτη φορά;
Τα αλιευτικά σκάφη πετάνε πολλά σχοινιά και πετονιές,
είναι σοβαρό πρόβλημα.
Έχει βρεθεί αλιευτικός εξοπλισμός ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα μέρη.
Όπως στο νησί Χέντερσον του Ειρηνικού,
και στο Σβάλμπαρντ του Αρκτικού Κύκλου.
Επιπλέον, ερευνώντας τα περιστατικά ξεβρασμένων φαλαινών στη Βρετανία,
ανακάλυψα ότι το στομάχι τους περιείχε κυρίως αλιευτικό εξοπλισμό.
Κανείς δεν μιλούσε για τη φάλαινα στο δωμάτιο.
Έμαθα ότι τα παραγαδιάρικα σκάφη ρίχνουν τόσες πετονιές,
που φτάνουν να τυλίξουν όλη τη Γη 500 φορές κάθε μέρα.
Αν και δεν υπάρχει σκόπιμη αλίευση της θαλάσσιας χελώνας,
έξι από τα εφτά είδη θαλάσσιας χελώνας είναι είτε απειλούμενα είτε κινδυνεύοντα.
Όχι λόγω της κλιματικής αλλαγής, όχι λόγω της ρύπανσης,
όχι λόγω των πλαστικών,
αλλά λόγω της αλιείας.
Κανείς, όμως, δεν μιλάει γι' αυτό.
Αν ήταν αλήθεια, αναρωτήθηκα πάλι γιατί δεν το ήξερα.
Πρώτη είδηση παντού ήταν τα πλαστικά καλαμάκια.
Αποφάσισα να ψάξω τις έρευνες.
Σύμφωνα με συντηρητικούς υπολογισμούς,
πεθαίνουν από πλαστικά 1.000 θαλάσσιες χελώνες ετησίως.
Ωστόσο, στις ΗΠΑ μόνο
αιχμαλωτίζονται και τραυματίζονται ή σκοτώνονται 250.000 χελώνες
κάθε χρόνο από αλιευτικά σκάφη.
Αν μία χελώνα με ένα καλαμάκι στη μύτη έγινε βάιραλ,
γιατί αυτό δεν είναι πρώτη είδηση;
Μπαίνοντας στα σάιτ κορυφαίων οργανώσεων που ασχολούνται με τα πλαστικά,
βρήκα άπειρο υλικό όπου παροτρύνουν τον κόσμο
να καταργήσει τα πάντα, από φακελάκια τσαγιού μέχρι τσίχλες.
Πουθενά, όμως, δεν αναφέρουν προτάσεις για αλιευτικό εξοπλισμό,
αν τον αναφέρουν καν.
Τα πλαστικά καλαμάκια καταλαμβάνουν το 99% της συζήτησης από αυτές τις ομάδες.
Κι αυτό που με συγκλόνισε είναι ότι τα πλαστικά καλαμάκια
αποτελούν μόλις το 0,03% των πλαστικών που καταλήγουν στη θάλασσα.
Σαν να προσπαθείς να σώσεις το δάσος του Αμαζονίου,
μποϊκοτάροντας τις οδοντογλυφίδες.
Ήταν σταγόνα στον ωκεανό.
Αν ο εξοπλισμός ήταν πρόβλημα,
ήθελα να μάθω γιατί δεν το έθιγε η αγαπημένη μου οργάνωση κατά πλαστικών.
Για την Plastic Pollution Coalition,
ποια είναι η βασική αιτία της σκουπιδοκηλίδας;
Τα μικροπλαστικά είναι η αιτία για τη Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών.
ΤΖΑΚΙ ΝΟΥΝΙΕΘ
Πρόσφατη μελέτη έδειξε
ότι το 46% της Μεγάλης Κηλίδας Σκουπιδιών του Ειρηνικού αποτελείται από δίχτυα
κι ότι η πλειονότητα των σκουπιδιών είναι αλιευτικός εξοπλισμός.
Άρα μιλάμε για την πλειονότητα.
Όχι, δεν θα έλεγα ότι η πλειονότητα των πλαστικών είναι δίχτυα.
Είναι συνδυασμός πραγμάτων.
Πλειονότητα θα σήμαινε άνω του 50%
και τα σκουπίδια της αλιείας εκεί είναι πάνω από 50%.
Άρα είναι η πλειονότητα, έτσι;
Ναι, αν…
Αν προσεγγίζει το 50%…
Ναι, τα πλαστικά δίχτυα.
Δεν μπορούμε να κάνουμε συγκρίσεις με ένα μόνο προϊόν, ξέρεις.
Αλλά η συντριπτική ποσότητα
είναι τα πλαστικά δίχτυα.
Εμείς πώς μπορούμε να σταματήσουμε τη ρύπανση με τα δίχτυα;
Μπορείτε να επιδιώξετε
μηδενική ή μειωμένη κατανάλωση ψαριού,
για να επιτραπεί η ανάκαμψη των πληθυσμών.
Αυτό θα οδηγήσει σε μειωμένη χρήση εξοπλισμού κατά την αλιεία.
Γιατί αυτό το σημαντικό μήνυμα δεν υπάρχει στην ιστοσελίδα σας;
Δεν ξέρω, δεν φτιάχνω εγώ την ιστοσελίδα.
Μπορείς να το συζητήσεις με την Ντιάνα.
Αυτή είναι η ιδρύτρια της οργάνωσης και ξέρει να απαντήσει καλύτερα.
ΝΤΙΑΝΑ ΚΟΕΝ, ΔΙΕΥΘΥΝΟΥΣΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
Η Τζάκι είπε ότι ένας τρόπος να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των διχτυών
είναι η μηδενική κατανάλωση ψαριών.
Αναρωτιόμουν γιατί δεν βάλατε αυτό το σημαντικό μήνυμα στο σάιτ.
Μήνυμα για μειωμένη κατανάλωση ψαριών;
Δεν είναι ο τομέας μου.
-Δεν εστιάζω εκεί. -Ναι.
Δεν προλαβαίνω, έχουμε εκδήλωση.
Θα κλείσεις την κάμερα; Ευχαριστώ.
Δεν θέλω να εστιάσουμε εκεί.
Δεν μπορώ να εκφέρω άποψη.
Αναρωτιόμουν πώς μπορούμε να μειώσουμε τα αλιευτικά απορρίμματα.
Η Τζάκι πρότεινε τη μειωμένη ή μηδενική κατανάλωση ψαριών και…
Δεν είπε "μηδενική κατανάλωση", είμαι σίγουρη.
ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ
…μηδενική ή μειωμένη κατανάλωση ψαριού.
-Το είπε. -Δεν είπε "μηδενική κατανάλωση".
Δεν καταλάβαινα τι συνέβαινε.
Γιατί ένα τόσο απλό ερώτημα εισέπραττε τέτοιες αντιδράσεις;
Έπρεπε να ακολουθήσω τη διαδρομή του χρήματος.
Και αυτό έκανα.
Και όλα ήρθαν στο φως.
Φυσικά και δεν θα μιλήσουν για δίχτυα.
Η οργάνωση Plastic Pollution Coalition ανήκει στο Earth Island Institute,
που κρύβεται πίσω από το σήμα "τόνος ασφαλής για δελφίνια",
που συνεργάζεται με τη βιομηχανία αλιείας.
Γι' αυτό δεν θέλουν να μιλήσουν για τα κύρια αίτια της πλαστικής ρύπανσης.
Σαφώς και ισχύει ότι πρέπει να μειώσουμε τη χρήση πλαστικών.
Αλλά ακόμη κι αν δεν καταλήξει ούτε ένα γραμμάριο πλαστικού
στις θάλασσες μας
από εδώ και στο εξής,
και πάλι θα καταστρέφαμε αυτά τα οικοσυστήματα,
διότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η εμπορική αλιεία.
Δεν είναι μόνο πιο επιζήμια από την πλαστική ρύπανση,
είναι πιο επιζήμια ακόμη και από τις πετρελαιοκηλίδες.
Η πετρελαιοκηλίδα του Deepwater Horizon ήταν η μεγαλύτερη στην ιστορία.
Διέρρεαν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου σε μεγάλη βάθη
επί μήνες.
Και όλοι είχαν συγκλονιστεί από τα νεκρά ζώα στις ακτές,
καθώς χυνόταν πετρέλαιο.
Όμως, η βιομηχανία αλιείας στον Κόλπο του Μεξικού
σκότωσε περισσότερα ζώα σε μία ημέρα
από ό,τι η πετρελαιοκηλίδα σε διάστημα μηνών.
Η αλιεία απαγορεύτηκε σε μεγάλες εκτάσεις,
λόγω της πιθανής μόλυνσης από το πετρέλαιο,
και η πετρελαιοκηλίδα ωφέλησε τη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα,
διότι πήρε μια ανάσα απ' την αλιεία.
Δυσκολεύομαι να αποδεχτώ ότι ένας ψαράς με το ψαράδικό του προκαλεί τόση ζημιά.
-Ναι. -Τι συμβαίνει;
Υπάρχει μια εικόνα της βιομηχανίας της αλιείας
βαθιά χαραγμένη στο μυαλό μας από παιδιά.
Ένα μικρό, κόκκινο καΐκι πλέει σε αστραφτερά νερά,
με τον καπετάνιο Ίγκλο στο τιμόνι,
με το λευκό μούσι, τα γαλανά μάτια και το ναυτικό του καπελάκι.
Ενώ στην πραγματικότητα
πρόκειται για μια φονική μηχανή.
Είναι μια άκρως αποτελεσματική,
εξελιγμένη μηχανή.
Πρόκειται για σκάφη τεράστιας ισχύος,
τεράστια αλιευτικά σκάφη
που έχουν φτιαχτεί για να αποτελειώσουν τα ζώα
που αποτελούν τη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας,
τα ψάρια.
Αν κι επιτέλους πίστευα ότι βρισκόμουν στον σωστό δρόμο,
ένιωθα απογοητευμένος
που στο προσκήνιο ήταν τα πλαστικά και τα ορυκτά καύσιμα
και παραμεριζόταν μια βιομηχανία που έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στη θάλασσα.
Σκαλίζοντας κι άλλο,
ανακάλυψα ότι ίσχυε και για τους κοραλλιογενείς υφάλους.
Ενώ οι επιστήμονες προβλέπουν απώλεια του 90% των υφάλων έως το 2050,
το μόνο κυρίαρχο αφήγημα για τα αίτια είναι η κλιματική αλλαγή.
Σχεδόν κανείς δεν λέει ότι τα ψάρια κρατούν ζωντανούς τους υφάλους.
ΤΑ ΚΡΥΜΜΕΝΑ ΨΑΡΙΑ ΔΙΝΟΥΝ ΖΩΗ ΣΤΟΥΣ ΥΦΑΛΟΥΣ
Το οικοσύστημα των κοραλλιογενών υφάλων βασίζεται κυρίως στην ανακύκλωση.
Οι απεκκρίσεις αυτών των ζώων είναι η τροφή των κοραλλιών.
Όταν οι ψαράδες έρχονται και ψαρεύουν, όχι μόνο υποφέρουν τα ψάρια,
αλλά χάνονται κι οι απεκκρίσεις τους, που αποτελούσαν τροφή για τα κοράλλια
και τα θρεπτικά συστατικά με τα οποία ανανεώνονταν κι αναπτύσσονταν.
Η αλιεία είναι η κύρια απειλή για πολλούς κοραλλιογενείς υφάλους.
Από τη Μέση Ανατολή ως την Καραϊβική,
όπου το 90% των μεγάλων ψαριών που αφθονούσε εκεί επί χιλιετίες,
τώρα έχει χαθεί.
Οι θάλασσές μας βρίσκονται σε σημείο καμπή και χρειαζόμουν σαφείς απαντήσεις.
Ήθελα να μιλήσω σε οικολόγους που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη θάλασσα,
ξεκινώντας από έναν ζωντανό θρύλο και μία από τις αγαπημένες μου ηρωίδες.
Είμαι η Σίλβια Ερλ, ωκεανογράφος,
εξερευνήτρια του National Geographic, ιδρύτρια της Mission Blue,
ιδρύτρια της Deep Ocean Exploration and Research.
Στο πέρασμα των χρόνων, είδα αλλαγές,
βίωσα
την εποχή των μεγαλύτερων ίσως ανακαλύψεων ως προς τη θάλασσα,
αλλά και παράλληλα της μεγαλύτερης απώλειας.
Από τα μέσα του 20ού αιώνα,
ο άνθρωπος κατάφερε να αποσπάσει από τη θάλασσα
τεράστιες ποσότητες άγριας ζωής.
Εκτιμάται ότι ως τα μέσα του 21ου αιώνα,
αν συνεχίσουμε να ψαρεύουμε με την ίδια ένταση,
δεν θα υπάρχει εμπορική αλιεία, γιατί δεν θα υπάρχουν αρκετά ψάρια.
Στη Βόρεια Θάλασσα, τη δεκαετία του 1830,
ένα συνηθισμένο καΐκι ψάρευε έναν έως δύο τόνους καλκάνια τη μέρα.
Στο ίδιο σημείο σήμερα, ολόκληρος ο στόλος πιάνει δύο περίπου τόνους καλκάνια
σε διάστημα ενός έτους.
Δηλαδή, ο πληθυσμός του καλκανιού έχει μειωθεί 1.000 φορές σε σχέση με τότε.
Βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη θάλασσα. Κι αν κερδίσουμε, θα τα χάσουμε όλα.
ΣΙΡΙΛ ΓΚΑΤΣ PARLEY FOR THE OCEANS, ΙΔΡΥΤΗΣ
Η ανθρωπότητα δεν μπορεί να ζήσει με τη θάλασσα νεκρή.
Η απόλυτη βιομηχανοποίηση της αλιείας είναι το πρόβλημα.
Καταστρέφουμε τα πάντα και ταχύτατα.
Η εμπορική αλιεία είναι ουσιαστικά λαθροθηρία τεράστιας κλίμακας.
Αλιεύονται 2,7 τρισεκατομμύρια ψάρια κάθε χρόνο
ή 5.000.000 ψάρια σκοτώνονται κάθε λεπτό.
Καμία άλλη βιομηχανία στον πλανήτη δεν έχει σκοτώσει τόσα πολλά ζώα,
πόσο μάλλον είδη που κατανοούμε ελάχιστα.
Αυτό οδήγησε στη μείωση πληθυσμών,
σε ορισμένες περιπτώσεις στα όρια του αφανισμού.
Ίσως το πιο συγκλονιστικό είναι ότι οι κορυφαίοι στην αλιεία ειδικοί
υπολογίζουν ότι αν διατηρηθεί αυτή η τάση στην αλιεία,
θα δούμε ουσιαστικά άδειους ωκεανούς
έως το έτος 2048.
Όσο περισσότερα μάθαινα, τόσο πιο συγκλονιστικό ήταν,
καθώς άρχιζα να κατανοώ πώς συνδέονται μεταξύ τους όλα τα είδη
και τον ρόλο τους στη διατήρηση της χημείας της θάλασσας
και της ατμόσφαιράς μας.
Ακούγεται αδιανόητο, αλλά η δύναμη ανάδευσης
που ασκούν τα ζώα που μετακινούνται εντός της στήλης ύδατος
είναι εξίσου δυνατή όσο όλη η δύναμη του ανέμου, των κυμάτων,
των παλιρροιών και των ρευμάτων.
Και αυτό έχει τεράστιο αντίκτυπο
στη φυσική, στη χημεία και στη βιολογία της θάλασσας.
Η ανάδευση της θάλασσας πιθανώς βοηθάει την απορρόφηση θερμότητας.
Καθώς τα ζώα κολυμπούν στη στήλη ύδατος,
το καθοδικό ρεύμα φέρνει το ζεστό νερό από την επιφάνεια
και το ανακατεύει με το κρύο νερό.
Μολονότι απαιτείται κι άλλη έρευνα,
ο αποδεκατισμός της θαλάσσιας ζωής επηρεάζει τη διαδικασία
και συμβάλλει στην άνοδο της θερμοκρασίας.
Η ουσία είναι ότι η θάλασσα κι η θαλάσσια ζωή
επηρεάζουν το κλίμα περισσότερο από ό,τι περιμέναμε.
Διότι τελικά
η ζωή στους ωκεανούς παίζει κρίσιμο ρόλο
στην παγίδευση του άνθρακα για να μην απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα.
Κατανοούμε ότι σώζοντας δέντρα ή φυτεύοντας δέντρα
ενισχύουμε την εξισορρόπηση άνθρακα.
Όμως, τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από τη διατήρηση των ωκεάνιων συστημάτων.
Αυτά τα μεγάλα ζώα,
ακόμα και τα μικρά,
παγιδεύουν τον άνθρακα, τον αιχμαλωτίζουν όταν καταδύονται στον βυθό.
Η θάλασσα είναι η μεγαλύτερη καταβόθρα άνθρακα.
Για την κλιματική αλλαγή, πρέπει να προστατεύσουμε τη θάλασσα.
ΠΟΛ ΓΟΥΟΤΣΟΝ, SEA SHEPHERD, ΙΔΡΥΤΗΣ
Η λύση είναι απλή, αφήστε την ήσυχη.
Πάντα παρομοιάζω τη Γη με διαστημόπλοιο,
που κάνει τον γύρο του γαλαξία.
Μία περιστροφή διαρκεί 250.000.000 χρόνια.
Κάθε διαστημόπλοιο έχει σύστημα υποστήριξης ζωής,
που μας προσφέρει φαγητό, αέρα, που ρυθμίζει το κλίμα, τη θερμοκρασία.
Το σύστημα υποστήριξης ζωής το ελέγχει ένα πλήρωμα γήινων.
Έχει χάσει τόσα μέλη του πληρώματος,
που το μηχάνημα χαλάει και ξεμένεις από μηχανικούς.
Αυτό συμβαίνει, σκοτώνουμε το πλήρωμα.
Ανακάλυψα ότι ένα από τα πιο σημαντικά μέλη στο πλήρωμα της Γης
είναι η θαλάσσια χλωρίδα.
Συγκριτικά, τα θαλάσσια φυτά αποθηκεύουν 20 φορές περισσότερο άνθρακα
από ό,τι τα χερσαία δάση.
Το 93% του CO2 παγκοσμίως αποθηκεύεται στον ωκεανό
χάρη στη θαλάσσια χλωρίδα, τις άλγες και τα κοράλλια.
Η απώλεια μόλις του 1% αυτού του συστήματος
ισοδυναμεί με την απελευθέρωση των ρύπων 97.000.000 αυτοκινήτων.
ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΟΠΕΝΛΑΝΤΕΡ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Με την ασταμάτητη αφαίρεση ψαριών αποψιλώνουμε τους ωκεανούς,
όχι μόνο επειδή τα αφαιρούμε.
Οι μέθοδοι αφαίρεσης καθαυτές καταστρέφουν τα ενδιαιτήματα και τα οικοσυστήματα.
Και επιπλέον είναι κάτι που δεν αντιλαμβανόμαστε.
Η αλιεία με συρόμενα δίχτυα είναι η πιο καταστροφική.
Τα δίχτυα μηχανότρατας μπορούν να καταπιούν έναν καθεδρικό ναό
ή 13 αεροπλάνα τζάμπο τζετ.
Τα βαριά δίχτυα σέρνονται,
τραυματίζοντας τον πυθμένα, που άλλοτε έσφυζε από ζωή,
αφήνοντας πίσω ένα άγονο τοπίο.
Είναι σαν την ισοπέδωση του παρθένου δάσους του Αμαζόνιου,
αλλά πολύ χειρότερη.
Έως και 100.000.000 στρέμματα δάσους χάνονται κάθε χρόνο,
που ισοδυναμούν με απώλεια 27 γηπέδων ποδοσφαίρου ανά λεπτό.
Ωστόσο, τα συρόμενα δίχτυα υπολογίζεται ότι αφανίζουν
περίπου 15 δισεκατομμύρια στρέμματα κάθε χρόνο.
Κάτι που ισοδυναμεί με την απώλεια 4.316 γηπέδων ποδοσφαίρου ανά λεπτό.
Σε έναν ετήσιο απολογισμό, ισοδυναμεί με τον αφανισμό μιας χερσαίας περιοχής
όσο η Γροιλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Φινλανδία, η Δανία,
η Μεγάλη Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία,
η Τουρκία, το Ιράν, η Ταϊλάνδη και η Αυστραλία.
Πού είναι οι μεγάλες οργανώσεις; Γιατί δεν έχουν πέσει με τα μούτρα;
Είναι πασιφανές, είναι μπροστά στη μύτη μας.
Η βιομηχανία αλιείας είναι αυτή που καταστρέφει τα ψάρια
και όλη τη θαλάσσια ζωή.
Πόσο πιο προφανές πρέπει να γίνει;
Και παρ' όλα αυτά, οι περισσότερες σιωπούν.
Δεν το καταγγέλλουν.
Σκοπίμως
δεν αντιμετωπίζουν το σοβαρότερο θέμα.
Πολλοί ερευνητές πιστεύουν
ότι θα έπρεπε να προστατεύουμε το 30% των θαλασσών.
Στην πραγματικότητα, όμως,
προστατεύεται μόλις το 5%, που είναι παραπλανητικό,
διότι επιτρέπεται η αλιεία στο 90% των προστατευόμενων περιοχών.
Στην πραγματικότητα,
προστατεύεται ένα ποσοστό μικρότερο του 1%.
Ακούμε πολλά από τα κράτη για τις προστατευόμενες θάλασσες.
Μία υπουργός σε μια συνέντευξη ρωτήθηκε
"Στη συγκεκριμένη προστατευόμενη περιοχή ποια είναι η επιπλέον προστασία;"
-"Προστασία από τη βιομηχανική αλιεία;" -"Όχι."
-"Προστασία από τις εξορύξεις;" -"Όχι."
"Από τι την προστατεύετε τελικά;"
"Θα θέσουμε περισσότερους περιορισμούς στο θαλάσσιο καγιάκ."
Σοβαρά; Στο καγιάκ;
Μόνο αυτό μπόρεσε να σκεφτεί;
Είναι μεγάλη ντροπή.
Χωρίς προστατευόμενες περιοχές όπου απαγορεύεται η αλιεία
και με τα αποθέματα στο χείλος της κατάρρευσης,
άρχισα να αναρωτιέμαι
αν υπάρχουν βιώσιμα θαλασσινά.
Έψαξα πολύ και σε βάθος
για να βρω ένα παράδειγμα
όπου μια μεγάλης κλίμακας αφαίρεση άγριας χλωρίδας και πανίδας είναι βιώσιμη.
Πολύ απλά δεν υπάρχει αυτό.
Είναι δύσκολο να πεις
ότι σε κάποιες περιοχές μπορείς να ψαρεύεις και σε άλλες όχι.
Διότι ποιος θα βάλει τα όρια;
Πώς μπορείς να ξέρεις αν το ψάρι πιάστηκε παράνομα
ή αν ψαρεύεται με μια βιώσιμη αλιευτική μέθοδο;
Πρώτα απ' όλα, δεν υπάρχει αυτό.
Δεν υπάρχει βιώσιμη αλιεία, διότι δεν φτάνουν τα ψάρια.
Όλα τώρα τα λένε βιώσιμα.
Αυτά είναι μαρκετινίστικα τσιτάτα.
Δεν συμφωνείτε με οργανώσεις
που προτείνουν να τρώμε βιώσιμα θαλασσινά για την προστασία της θάλασσας;
Διαφωνώ απολύτως.
Στην ουσία απευθύνονται στις μάζες. Θέλουν τη στήριξη όσων τρώνε ψάρια.
Αυτό ήταν το πρόβλημα όταν ήμουν διευθυντής της Sierra Club.
Δεν στράφηκαν κατά της θήρας ή της αλιείας ή της κατανάλωσης κρέατος,
γιατί πίστευαν ότι θα έχαναν την υποστήριξη των μελών τους.
Οι περισσότεροι δεν θέλουν να λύσουν το πρόβλημα,
θέλουν να το αξιοποιήσουν.
Υπάρχουν πολλές ομάδες, για την κλιματική αλλαγή, την προστασία.
Είναι μια μπίζνα, για να 'χεις ήσυχη συνείδηση.
Έψαξα στην ιστοσελίδα της Oceana,
τη μεγαλύτερη οργάνωση θαλάσσιας προστασίας.
Δεν υπάρχει καμία αναφορά για μειωμένη ή μηδενική κατανάλωση θαλασσινών.
Αντ' αυτού, η οργάνωση προτείνει ότι ο καλύτερος τρόπος να σώσουμε τα ψάρια
είναι να τρώμε ψάρια.
Η Oceana προωθεί τη βιώσιμη αλιεία.
Αποφάσισα να τους γνωρίσω και να μου το εξηγήσουν.
Τι σημαίνει τελικά βιώσιμη αλιεία; Ποιος την καθορίζει;
Πολύ καλή ερώτηση.
ΜΑΡΙΑ ΧΟΣΕ ΚΟΡΝΑΞ, OCEANA
Ορισμός βιωσιμότητας δεν υπάρχει.
Δεν υπάρχει ένας οικουμενικός ορισμός της βιωσιμότητας για την αλιεία.
Δεν προκαλείτε σύγχυση όταν λέτε να φάμε βιώσιμα ψάρια;
-Εφόσον δεν υπάρχει οικουμενικός ορισμός. -Φυσικά.
Ο καταναλωτής δεν μπορεί να κρίνει ποια ψάρια είναι βιώσιμα και ποια όχι.
Διαθέτει συμβουλές,
αλλά ο καταναλωτής δεν μπορεί να λάβει εμπεριστατωμένη απόφαση.
Εφόσον δεν ξέρουμε τι σημαίνει,
μήπως θα ήταν πιο αποτελεσματική
η μειωμένη ή μηδενική κατανάλωση θαλασσινών;
Δεν θα ήταν καλύτερο για τον ωκεανό;
Αυτό… Είναι δύσκολο να απαντήσω μια ερώτηση
με τόσο βαθιά νοήματα
και με τόσο λίγο χρόνο.
Δεν έχουμε θέση ως προς αυτό.
Δεν μας έχουν ρωτήσει ποτέ.
Μπορεί να μπει στην ιστοσελίδα.
"Μπορείς να βοηθήσεις τη θάλασσα μειώνοντας την κατανάλωση θαλασσινών."
Κάτι τέτοιο.
Έφυγα από τα γραφεία της Oceana, έχοντας χάσει την πίστη μου σε αυτούς.
Απογοητεύτηκα που δεν απάντησαν σε ένα απλό ερώτημα
για τη βιώσιμη αλιεία.
Ίσως αν επικοινωνήσω με τις αρχές να βρω απαντήσεις.
Άλλωστε ήταν η δεύτερη στη σειρά συμβουλή στην ιστοσελίδα της Oceana.
Κι έτσι πήγα κατευθείαν στην κορφή και εξασφάλισα συνάντηση
με τον επίτροπο Αλιείας και Περιβάλλοντος της ΕΕ
που νομοθέτησε την απαγόρευση πλαστικών μίας χρήσης.
Ποιος είναι ο ορισμός της βιώσιμης αλιείας;
Φαντάσου ότι έχεις χρήματα στην τράπεζα.
ΚΑΡΜΕΝΟΥ ΒΕΛΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Έχεις ένα κεφάλαιο, ας πούμε 100 ευρώ.
Αυτά τα 100 ευρώ, το κεφάλαιό σου, σου αποφέρουν τόκους.
Εφόσον εισπράττεις και ξοδεύεις μόνο τους τόκους,
χωρίς να πειράξεις το κεφάλαιο,
αυτό σημαίνει βιωσιμότητα.
Μόλις αρχίσεις να παίρνεις χρήματα από το κεφάλαιο,
έχεις μπει στον κύκλο της μη βιωσιμότητας.
Χρησιμοποιώντας το δικό σας παράδειγμα,
η θάλασσα, όχι μόνο έχει χρεωθεί, αλλά περνάει τεράστια ύφεση.
Γιατί δεν σταματάμε να ξοδεύουμε, αφού δεν έχουμε;
Προφανώς, δεν μπορούμε να πάμε στο άλλο άκρο και να πούμε
"Η μόνη λύση είναι να μην ψαρεύουμε".
Δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό.
Παίρνετε, όμως, ακραία μέτρα για την απαγόρευση πλαστικών μίας χρήσης,
ενώ η αλιεία προκαλεί μεγαλύτερη καταστροφή.
Γιατί η βιομηχανία αλιείας εισπράττει ειδική μεταχείριση;
Για μένα το θέμα δεν είναι να σταματήσουμε την αλιεία.
Για μένα το θέμα είναι να πετύχουμε περισσότερη βιώσιμη αλιεία.
Περισσότερη βιώσιμη αλιεία σημαίνει περισσότερο κάτι που δεν λειτουργεί.
Και δεν έχει καν σωστό ορισμό.
Αφού δεν υπάρχει σαφής ορισμός,
τι σήμαινε αυτό για οργανισμούς πιστοποίησης,
όπως η MSC, που ακόμη δεν μου είχε απαντήσει;
Ποια; Η Marine Stewardship Council;
-Ναι. -Θεέ μου.
Με παρασύρεις να μιλήσω για αυτούς.
Δεν ξέρω πόσα θέλω να πω.
Πιστοποιούν αλιεύσεις
με τεράστια επίπεδα παρεμπιπτόντων αλιευμάτων.
Κι αδιαφορούν,
διότι τα επίπεδα "θανάτωσης" θεωρούνται "βιώσιμα".
Ο καταναλωτής δεν ψάχνει αυτό.
Θέλει να ξέρει ότι δεν σκοτώθηκε κανένα θηλαστικό, κανένα θαλάσσιο πτηνό,
για να βάλει το ψάρι στο πιάτο του.
Η ετικέτα της κονσέρβας είναι άχρηστη, σε κάποιες περιπτώσεις.
Το κάνουν να φαίνεται στα χαρτιά
ότι είναι καλύτερο να τρως σολομό βιώσιμης αλιείας,
παρά να πεθάνει ένας ερυθρός τόνος.
Κι έτσι προσφέρεται δικαιολογία στον καταναλωτή.
Είναι σαν να λένε ότι είναι πιο βιώσιμο να σκοτώσεις πολική αρκούδα παρά πάντα.
Ενώ κανένα απ' τα δύο δεν είναι ούτε βιώσιμο ούτε σωστό.
Το θεωρείτε πιθανό να κανονίσουμε συνέντευξη στην MSC κάποια στιγμή;
Δεν το βλέπω εφικτό.
Όλοι λείπουν απ' το γραφείο, γίνονται πολλά συνέδρια.
Αφού απέρριψαν πολλές φορές το αίτημά μας για συνέντευξη,
αποφασίσαμε να πάμε στα κεντρικά.
Γεια σας, με λένε Άλι.
Προσπαθώ εδώ και μήνες να κλείσω μια συνέντευξη.
Έχω ερωτήσεις για τη βιώσιμη αλιεία.
Μπορώ να μιλήσω με κάποιον στα γρήγορα;
Μας είπαν να περιμένουμε, μέχρι να βρουν κάποιον να μας μιλήσει.
Αφού επί μισή ώρα το προσωπικό κοιταζόταν πανικόβλητο,
μας ζήτησαν να φύγουμε.
Μόλις φάγαμε πόρτα για άλλη μια φορά απ' την MSC.
Η μεγαλύτερη οργάνωση για τα βιώσιμα θαλασσινά
δεν θέλει να μιλήσουμε για τα βιώσιμα θαλασσινά.
Απέμενε μόνο να ακολουθήσω τη διαδρομή του χρήματος.
Δεν άργησα να βρω την τεράστια σύγκρουση συμφερόντων.
Ιδρυτικό μέλος της MSC είναι ο Όμιλος Unilever,
που εκείνη την εποχή εμπορευόταν θαλασσινά.
Και παρά τις αμέτρητες ισοπεδωτικές και καταστροφικές αλιεύσεις,
βρήκα μόνο κάνα δυο που δεν τους δόθηκε πιστοποίηση σε διάστημα 20 ετών.
Αλλά το πιο σοκαριστικό ήταν
όταν έμαθα ότι το 80% των ετήσιων εσόδων, που φτάνουν τις 30.000.000 λίρες,
ερχόταν από την παραχώρηση του λογότυπου.
Δηλαδή, μοιράζουν αυτοκόλλητα και πλουτίζουν.
Εγώ από την πλευρά μου δεν θα εμπιστευόμουν ξανά τις ετικέτες.
Και επιπλέον,
προσπάθειες ελέγχων της βιομηχανίας είχαν αποτύχει,
καθώς κρατικοί επιθεωρητές που διενεργούσαν ελέγχους εν πλω
κατέληγαν δολοφονημένοι στη θάλασσα, όπως ο Κιθ Ντέιβις.
Ένας Αμερικανός επιθεωρητής 41 ετών,
που πρόσφατα χάθηκε ανοιχτά του Περού και δεν εμφανίστηκε ποτέ ξανά.
Στην Παπούα Νέα Γουινέα εξαφανίστηκαν 18 επιθεωρητές σε διάστημα πέντε ετών.
Και στις Φιλιππίνες το 2015,
η επιθεωρήτρια Γκέρλι Αλπαχόρα έλαβε απειλές κατά της ζωής της
από την οικογένεια ψαρά που συνελήφθη για λαθραλιεία.
Λίγο αργότερα, ένοπλοι εισέβαλαν στο σπίτι της
και δολοφονήθηκε εν ψυχρώ με έναν πυροβολισμό στο κεφάλι,
μπροστά στα μάτια των δύο γιων της.
Τέτοια εγκλήματα
πρέπει να τα προσεγγίζουμε στο πλαίσιο του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.
Τα συνδικάτα που κρύβονται πίσω απ' τη λαθραλιεία
επίσης κρύβονται πίσω απ' το εμπόριο ναρκωτικών,
την εμπορία ανθρώπων και άλλα.
Κι αν ανακατευτείς στις δουλειές τους, κινδυνεύει η ζωή σου.
Μην εκπλαγείς, όμως, όταν δεις μέχρι πού θα φτάσουν τα κράτη
για να μην αποκαλύψεις τις οικονομικές δραστηριότητες
που επιδοτούν στη θάλασσα.
Επιδότηση είναι χρήματα φορολογούμενων που δίνονται
για να διατηρηθεί τεχνητώς χαμηλή η τιμή ενός προϊόντος.
Σε όλο και περισσότερες χώρες,
ξοδεύονται περισσότερα χρήματα από ό,τι εισπράττονται απ' τα ψάρια.
Ακόμη κι αν δεν τρώτε ψάρια,
συντηρείτε τις αλιεύσεις, γιατί τις πληρώνετε με τους φόρους σας.
Αν το καλοσκεφτούμε, είναι σοκαριστικό το ότι επιδοτούμε τη βιομηχανία αλιείας
με περίπου 35 δισεκατομμύρια δολάρια,
ποσό που, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, αρκεί για την καταπολέμηση της πείνας.
Οι επιδοτήσεις ξεκίνησαν ως μέσο εξασφάλισης επισιτιστικής ασφάλειας.
Η ειρωνεία είναι
ότι τώρα προκαλούν επισιτιστική ανασφάλεια σε πολλές αναπτυσσόμενες περιοχές.
Η αλιεία της ΕΕ σε περιοχές όπως η Δυτική Αφρική
υποστηρίζεται από επιδοτήσεις της ΕΕ.
Έτσι, οι τοπικές επιχειρήσεις
δεν μπορούν να ανταγωνιστούν την οικονομική ισχύ της ΕΕ.
Και αποτελεί ιστορική συνέχεια
της λαφυραγώγησης της αφρικανικής ηπείρου.
Οι εντατικές αλιευτικές επιχειρήσεις όχι μόνο αφανίζουν τα ψάρια,
αλλά καταστρέφουν και οικονομίες.
Στις ΗΠΑ,
ένα στα τρία εισαγόμενα ψάρια ελεύθερης αλιείας
έχει ψαρευτεί παράνομα και έχει πωληθεί παράνομα.
Έχει κλαπεί, συνήθως από χώρες που έχουν ανάγκη,
όπου ξεσπάνε πόλεμοι για τα ψάρια.
Μία αιτία για την εμφάνιση των διαβόητων πειρατών στη Σομαλία,
που τώρα τους τρέμει όλη η υφήλιος,
ήταν η λαθραλιεία.
Ήταν ταπεινοί ψαράδες που τάιζαν τις οικογένειές τους.
Όταν ξέσπασε εμφύλιος στη Σομαλία,
ξένα παράνομα αλιευτικά, οι αληθινοί πειρατές των θαλασσών σήμερα,
εισέβαλαν στα νερά τους κι έπαιρναν τα ψάρια.
Στην ουσία, τους έπαιρναν την μπουκιά απ' το στόμα,
ωθώντας τους Σομαλούς ψαράδες να στραφούν σε άλλους τομείς.
Η λεηλασία των αφρικανικών ακτών λάμβανε χώρα σε όλη την ήπειρο.
Αποστολή της Sea Shepherd ήταν να βάλει τέλος,
συνεργαζόμενη με τα κράτη για να εντοπιστούν τα παράνομα σκάφη,
στη Λιβερία, για παράδειγμα.
ΜΟΝΡΟΒΙΑ, ΛΙΒΕΡΙΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΑΦΡΙΚΗ
Παρά τις ταξιδιωτικές οδηγίες για την περιοχή,
ακολουθήσαμε τη Sea Shepherd στην πρώτη γραμμή του προβλήματος.
Είναι κυρίως διεθνείς στόλοι.
ΣΤΕΦΑΝΟ ΤΡΙΚΑΝΙΚΟ, SEA SHEPHERD
Από χώρες που έχουν ήδη εξαντλήσει τα δικά τους αποθέματα
κι απομακρύνονται όλο και περισσότερο για να καλύψουν τις ανάγκες.
Χρησιμοποιούν όλο και πιο εξελιγμένη τεχνολογία
για να αυξήσουν την ψαριά.
ΑΛΙΣΤΕΡ ΑΛΑΝ, SEA SHEPHERD
Οι διεθνείς στόλοι ψαρεύουν παράνομα.
Τα αλιεύματα αξίζουν μια περιουσία, είναι σαν τον πυρετό του χρυσού.
Τα παράκτια ύδατά μας ήταν ξέφραγο αμπέλι,
ώσπου προσφάτως αποφασίσαμε να δώσουμε έμφαση
και να τα επιτηρούμε.
Όταν ο στρατός μας επιχειρεί, βρίσκεται σε μέγιστο συναγερμό.
Γνωρίζουμε ότι υπάρχει πειρατεία.
Είναι επικίνδυνες επιχειρήσεις.
ΛΙΒΕΡΙΑΝΑ ΥΔΑΤΑ
175 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΑΝΟΙΧΤΑ ΤΗΣ ΑΚΤΗΣ, ΠΕΡΙΠΟΛΙΑ
Μόλις φτάσαμε,
κατάλαβα γιατί η θάλασσα της Δυτικής Αφρικής
πρέπει να προστατευτεί.
Αποτελεί το τελευταίο οχυρό της άγριας ζωής των θαλασσών.
Σφύζει από σπάνια και πανέμορφα ζώα κάθε είδους.
Αμέτρητα είδη διέσχισαν τον Ατλαντικό Ωκεανό
για να έρθουν σε αυτά τα νερά, καταφύγιο για να ζευγαρώσουν και να τραφούν.
Ζώντας σε μια αρμονική ισορροπία που δεν είχα ξαναδεί.
Αλλά υπήρχε άλλο ένα είδος,
που έπλεε σε αυτά τα νερά με διαφορετικό σκοπό.
Σύντομα είδαμε πώς η Sea Shepherd κι η Λιβεριανή Ακτοφυλακή
εντόπιζαν τα αλιευτικά σκάφη.
Είδη που δεν είχα δει ποτέ μου
πέθαιναν στα δίχτυα πριν προλάβω να τα εκτιμήσω.
Το σκηνικό συνεχιζόταν κάτω.
Εκεί έγινε σαφές ότι αυτά τα σκάφη ήταν κυρίως πλωτά σφαγεία.
Βρισκόμαστε στο αμπάρι ενός γρι γρι.
Είναι η κορυφή του παγόβουνου, καλύπτει όλη την πλευρά του καϊκιού.
Έχουν εκατοντάδες χιλιάδες ψάρια.
Κι είναι πολύ δύσκολο να επιβιβαστείς, είναι στρατιωτική επιχείρηση.
Μπορεί να μην είναι βιώσιμη αλιεία και μετά να τα πουλήσουν ως βιώσιμη.
Δεν καταλαβαίνω πώς μπορείς να εφαρμόσεις νόμους περί βιώσιμης αλιείας,
όταν τα σκάφη βρίσκονται τόσο μακριά.
Δεν το θεωρώ εφικτό.
ΛΙΒΕΡΙΑΝΑ ΥΔΑΤΑ, 3:30 ΠΜ
Η λαθραλιεία ευδοκιμεί τη νύχτα, υπό την κάλυψη του σκότους.
Τα σκάφη μπαίνουν απαρατήρητα στα χωρικά ύδατα
και κλέβουν τα ψάρια.
Ήταν, όμως, και η ώρα που δρούσε η Sea Shepherd.
Πρέπει να επιβιβαστούμε το συντομότερο δυνατόν.
Ελήφθη.
Η Sea Shepherd εντόπισε ένα σκάφος στον ορίζοντα.
Το έπιασε το ραντάρ. Ίσως είναι παράνομο αλιευτικό.
Θα το μάθουμε.
Ήταν μια κινέζικη μηχανότρατα.
Στα αμπάρια υπήρχαν τεράστιες ποσότητες ψαριών λαθραίως αλιευμένων.
Ακινητοποιήθηκε και της επιβλήθηκε πρόστιμο.
Ήταν μία νίκη μόνο,
αλλά έστελνε σαφές μήνυμα στα υπόλοιπα σκάφη
ότι οι παράνομες ενέργειές τους είχαν σοβαρές συνέπειες.
Λίγο μετά την ανατολή, κι ενώ θα συνόδευαν το σκάφος στο λιμάνι,
είδα κάποιους να πλησιάζουν.
Ο υπουργός είχε προειδοποιήσει για πειρατές,
αλλά αυτοί δεν έμοιαζαν με πειρατές.
Γιατί ρίσκαραν τη ζωή τους σε ανοιχτά νερά με ένα κανό;
Και ξαφνικά είδα αυτό.
Πεινούσαν.
Στις ακτές υπάρχουν άνθρωποι που ζουν εδώ από αμνημονεύτων χρόνων.
Και έτσι βιοπορίζονται.
Κι όταν επιτρέπουμε στη βιομηχανική αλιεία να προσεγγίσει στη ζώνη τους,
αυτοί δεν μπορούν να βγάλουν καλή ψαριά.
Κι αν δεν μπορούν να βγάλουν ψάρια,
επειδή ένα εμπορικό αλιευτικό ήρθε και τα σάρωσε όλα,
θα αναγκαστούν να ξανοιχτούν.
Αυτοί έφτασαν ως εδώ χωρίς σωσίβια. Είναι επικίνδυνο.
Αν πέσουν στο νερό, τελειώσανε.
Οι αλιεργάτες κάνουν ένα από τα επικίνδυνα επαγγέλματα στον κόσμο.
Αναλογικά,
πάνω από 4.500 Αμερικανοί στρατιώτες
σκοτώθηκαν στον Πόλεμο του Ιράκ σε διάστημα 15 ετών.
Το ίδιο διάστημα, όμως,
σκοτώθηκαν 360.000 αλιεργάτες εν ώρα εργασίας,
καθώς υπολογίζεται ότι 24.000 πεθαίνουν ετησίως.
Οι ψαράδες της Δυτικής Αφρικής έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητας
από κάθε άλλο αλιευτικό πόστο.
Αμέτρητοι άνθρωποι ζούσαν από τα ψάρια, τα οποία τώρα πια χάθηκαν,
κάτι που φέρνει μεγάλη πείνα, όχι μόνο στις ακτές,
αλλά και σε ακτίνα 1.600 χιλιομέτρων.
Τι κάνουν λοιπόν αντί για ψάρεμα;
Κυνηγούν άγρια ζώα στη στεριά.
Και αυτό όχι μόνο έχει καταστροφικές συνέπειες στα χερσαία ζώα,
αλλά έχει και τεράστιο αντίκτυπο στους ανθρώπους,
διότι το εμπόριο κρέατος άγριων ζώων ευθύνεται για τις επιδημίες έμπολα.
Αυτό υπάρχει στα επιστημονικά συγγράμματα.
Η κλοπή των αποθεμάτων ψαριών ενισχύει
ή προκαλεί εξάρσεις έμπολα στη Δυτική Αφρική.
Καθώς το ταξίδι στη Λιβερία τελείωνε,
αναρωτήθηκα αν υπάρχει κάποια εναλλακτική μέθοδος
που μπορεί να προσφέρει λύσεις
απέναντι στις περιβαλλοντικές και ανθρωπιστικές επιπτώσεις.
Μια αχτίδα ελπίδας διαφάνηκε με τη μορφή της ιχθυοκαλλιέργειας.
Μια βιομηχανία που θεωρείται ο οικολογικός τρόπος να τραφεί ο κόσμος,
χωρίς τα προβλήματα της αλιείας.
Χωρίς παρεμπίπτοντα αλιεύματα ή λαθραλιεία ή καταστροφή πυθμένα.
Χωρίς θανάτωση απειλούμενων ειδών ή επικίνδυνες εργασιακές συνθήκες.
Αυτό ακριβώς που έψαχνα.
Πολλοί συμπεραίνουν ότι βιώσιμα είναι τα θαλασσινά από ιχθυοκαλλιέργειες
κι όχι από αλιεία.
Αλλά δεν ισχύει αυτό.
Υπάρχουν πολλά προβλήματα στις ιχθυοκαλλιέργειες,
όπως ρύπανση και νόσοι.
Και πρέπει να αναρωτηθούμε τι τρώνε αυτά τα ψάρια.
Τι τρώνε;
Σύμφωνα με τη βιομηχανία, η εκτροφή ενός σολομού ενός κιλού
απαιτεί μόνο 1,2 κιλά τροφής.
Αλλά όταν το ερεύνησα περαιτέρω, έμαθα ότι η τροφή είναι επεξεργασμένη
και αποτελείται κυρίως από ιχθυάλευρο και ιχθυέλαιο,
που φτιάχνονται από τεράστιες ποσότητες ψαριού.
Οπότε η τροφή για τα εκτροφεία απαιτεί πολλά περισσότερα ψάρια
από ό,τι θα προσφέρει.
Η ιχθυοκαλλιέργεια είναι μια μορφή αλίευσης άγριων ειδών.
Το ακόμη πιο σοκαριστικό, όμως, είναι
η κλίμακα στην οποία λειτουργεί πλέον η ιχθυοκαλλιέργεια.
Σήμερα, περίπου το 50% των θαλασσινών παγκοσμίως
έρχεται από ιχθυοτροφεία σαν αυτό.
Τεράστια κλουβιά στον ωκεανό που περιέχουν δεκάδες χιλιάδες ψάρια.
Αποφασίσαμε να φύγουμε και να γυρίσουμε στη Μ. Βρετανία,
στη Σκοτία, κορυφαία χώρα-παραγωγό σολομού εκτροφείου.
Αφού οι μεγάλες εταιρείες δεν μας μιλούσαν,
θα συναντούσαμε πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος.
Η βιομηχανία εκτροφής σολομών είναι πανίσχυρη.
Μιλάμε για πολυεθνικές δισεκατομμυρίων,
έχουν τους πόρους και τη δυνατότητα να επιβάλουν τη ρητορική
και να εξασφαλίσουν ότι κυκλοφορούν μόνο πληροφορίες που τους βολεύουν.
Όταν πήγα να καταγράψω τα προβλήματα, κατάφερα να μπω σε ένα ιχθυοτροφείο.
Κατέγραψα σε βίντεο
μία από τις χειρότερες μολύνσεις από ψείρες που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Ο Κόριν κατάφερε να τραβήξει πλάνα με σολομούς να τρώγονται ζωντανοί
από θαλάσσιες ψείρες.
Καθημερινότητα στα ιχθυοτροφεία σε όλον τον πλανήτη.
Με θλίψη έβλεπα αυτό το εντυπωσιακό είδος,
που είχε εξελιχθεί σε εκατομμύρια χρόνια να διασχίζει ωκεανούς
και να πηγαίνει κόντρα στα ποτάμια για να φτάσει εκεί που γεννήθηκε,
αιχμάλωτο να κολυμπάει σε κύκλους μες στα δικά του απορρίμματα.
Εκτιμάται ότι ένα ιχθυοτροφείο της Σκοτίας παράγει οργανικά απόβλητα
που ισοδυναμούν με μια πόλη 10.000-20.000 κατοίκων.
Συνολικά εκτιμάται ότι η σκοτσέζικη βιομηχανία εκτροφής σολομού
παράγει ετησίως απόβλητα που αντιστοιχούν στον πληθυσμό της Σκοτίας.
Στη συνέχεια, ήθελα να γνωρίσω τον Ντον Στάνιφορντ,
ο οποίος δρα μυστικά εδώ και χρόνια για να αποκαλύψει την αλήθεια.
Συμφωνήσαμε να τον συνοδέψουμε.
Είμαστε στο εκτροφείο Marine Harvest,
είναι αηδία.
Αυτή είναι η μπόχα του σκοτσέζικου σολομού.
Εδώ έρχονται να πεθάνουν οι σολομοί των εκτροφείων.
Περίπου το 50% των σολομών πεθαίνει, απ' το αυγό έως την κατανάλωση.
Κι αυτός είναι ο σωρός των νεκρών.
Αυτό είναι σύμπτωμα της εργοστασιακής εκτροφής σολομών.
Αυτά τα ψάρια πεθαίνουν από αναιμία, μόλυνση από ψείρες,
λοιμώδη νοσήματα, χλαμύδια, καρδιακές νόσους.
Είναι κατάχρηση πόρων.
Δεν είναι πανάκεια για το επισιτιστικό πρόβλημα.
Η εκτροφή σολομού είναι σπατάλη πόρων, μια βιολογική χαζομάρα.
Η μπόχα ήταν τρομακτική.
Δεν ήταν οι πορτοκαλί και ροζ σολομοί που έβλεπα στις διαφημίσεις.
Ο σολομός εκτροφής,
χωρίς χρωστικές ουσίες στην τροφή του, θα ήταν γκρι.
Μάλιστα, οι ιχθυοτρόφοι μπορούν να επιλέξουν από μια παλέτα χρωμάτων,
σαν αυτές για τις μπογιές.
Μπορούν να επιλέξουν ποια ροζ απόχρωση θα έχει ο σολομός.
Αν και δεν μπορώ να το κρίνω εγώ,
μάλλον ο κόσμος τρώει γκρι ψάρι βαμμένο ροζ.
Αυτό ήταν το αληθινό τέρας στις λίμνες της Σκοτίας.
Ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος της ιχθυοκαλλιέργειας είχε και συνέχεια.
Ένα από τα σημαντικότερα ενδιαιτήματα είναι
τα μαγκρόβια δάση.
Τα μαγκρόβια δάση αποτελούν ασπίδες κατά των καταιγίδων.
Προστατεύουν τις κοινότητες
από τα κύματα θυέλλης, ακόμη και από τσουνάμι.
Κι όμως, το 38% των μαγκρόβιων δασών έχει καταστραφεί
από την εκτροφή γαρίδας.
Η εκτροφή της γαρίδας, πάντως, έχει μεγάλο ανθρωπιστικό αντίκτυπο,
διότι βασίζεται στη δουλεία.
Ακούμε διαρκώς για τα ματωμένα διαμάντια. Αυτές είναι ματωμένες γαρίδες.
Πρόσφατα εναέρια πλάνα δείχνουν ψαρά στη Νοτιοανατολική Ασία
να γράφει κρυφό μήνυμα προς το ντρόουν, κρυφά απ' τον καπετάνιο.
ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΕΛΑΤΕ
Η δουλεία είναι τεράστιο πρόβλημα.
ΣΤΙΒ ΤΡΕΝΤ ENVIRONMENTAL JUSTICE FOUNDATION
Είναι πολύ δύσκολο να δώσω ακριβή νούμερα,
ακριβώς επειδή συμβαίνει εν κρυπτώ.
Αυτοί οι άνθρωποι που τους κακομεταχειρίζονται
προφανώς δεν θέλουν να ανακαλυφθούν.
Ως προς αυτό, θα ερευνούσα την Ταϊλάνδη.
Περίπου 51.000 αλιευτικά σκάφη ψαρεύουν σε ύδατα Ταϊλάνδης, υπό σημαία Ταϊλάνδης.
Έπρεπε να βρουν έναν ακόμη πιο φτηνό τρόπο για να πιάνουν λιγότερα ψάρια.
Και εκεί μπαίνει το θέμα της εγγενούς ευάλωτης κατάστασης.
Τα περισσότερα από αυτά τα σκάφη δεν θα ήταν αποδοτικά,
χωρίς δωρεάν εργατικά χέρια.
Όταν ξεκίνησα το ταξίδι, δεν ήξερα ότι θα κατέληγα εδώ,
αλλά δεν πίστευα τη διαφθορά της βιομηχανίας αλιείας.
Έβρισκα αντιφατικές πληροφορίες στο διαδίκτυο
κι ήθελα να ρωτήσω τη βιομηχανία,
σε μια διεθνή έκθεση θαλασσινών όπου δέχονται μόνο ειδικούς.
Φτιάξαμε ψεύτικες επαγγελματικές κάρτες για να τρυπώσουμε.
Και τελικά έπιασε.
Καταγράψαμε μυστικά τη συνάντηση με αντιπρόσωπο ταϊλανδέζικων θαλασσινών.
Έκανα έρευνα.
-Έρευνα; -Ναι.
Ανακάλυψα ότι οι γαρίδες της Ταϊλάνδης
έρχονται από χέρια σκλάβων.
-Όχι. -Δεν είναι αλήθεια;
Δεν είναι αλήθεια.
-Λένε ψέματα; -Ναι.
-Δηλαδή δεν υπάρχει δουλεία; -Όχι.
Γιατί το λένε, τότε;
Δεν ξέρω.
-Ναι… -Επιχειρήσεις είναι.
Ναι, φυσικά.
Σιχάθηκα τις εταιρείες και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις
που παραποιούν την αλήθεια.
Δεν ήξερα τι να σκεφτώ.
Ο μόνος τρόπος να σιγουρευτώ ότι γίνεται σήμερα αλιεία με σκλάβους
ήταν να μιλήσουμε εμείς στους σκλάβους.
Θα έλεγες ότι απειλείται η ασφάλειά μου επειδή γυρίζω το ντοκιμαντέρ;
Υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι.
Και αν τους αγνοήσεις, αναλαμβάνεις το ρίσκο.
Δολοφονούνται άνθρωποι.
ΦΟΝΟΣ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ
Άρα κάποιοι από τους εμπλεκόμενους είναι δολοφόνοι.
Μπορεί κάποιος να σε σκοτώσει,
εφόσον κάνεις χαζομάρες ή βρεθείς στο λάθος μέρος.
Μπορεί να πέσεις θύμα
άδικων ή παράλογων ενεργειών από τις αρχές, που δωροδοκούνται,
να πέσεις θύμα διαφθοράς.
Πρέπει να προσέχεις πάρα πολύ.
Τα πρωτόκολλα ασφαλείας που θα εφαρμόσεις
μπορεί να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο.
ΜΠΑΝΓΚΟΚ, ΤΑΪΛΑΝΔΗ
Φτάσαμε στην Μπανγκόκ
έχοντας τα στοιχεία ενός ξενώνα για σκλάβους που ξέφυγαν.
Ξέραμε ότι κινηματογραφώντας τις συνεντεύξεις
και ρίχνοντας φως στις εγκληματικές δραστηριότητες,
κινδυνεύαμε εμείς και οι γύρω μας.
ΤΑΪΛΑΝΔΟΣ ΔΙΕΡΜΗΝΕΑΣ
Μην τραβάς το πρόσωπό μου. Μπορεί να με κυνηγήσουν που βοηθάω.
Μπορούσαμε μόνο να ελπίζουμε ότι θα βρούμε τις απαντήσεις που ψάχναμε.
ΚΡΥΦΗ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ, ΝΟΤΙΑ ΤΑΪΛΑΝΔΗ
Μπορείς να ξεκινήσεις λέγοντας πόσον καιρό ήσουν στα σκάφη αυτά;
Δέκα χρόνια, δύο μήνες και δύο μέρες.
Ήμουν πολύ φοβισμένος, θα σου μιλήσω ανοιχτά.
Κανείς δεν μπορούσε να ξεφύγει, υπήρχαν φρουροί που μας φυλούσαν.
Ήμουν έξι χρόνια στη θάλασσα.
Ήμουν τόσο απελπισμένος, που πήγα να αυτοκτονήσω τρεις φορές.
Όταν πρωτογνώρισα τον καπετάνιο, ήπιαμε και περάσαμε καλά.
Αλλά όταν επιβιβάστηκα στο σκάφος και φύγαμε,
ο καπετάνιος έγινε άλλος άνθρωπος.
Έκανε σαν να μη γνωριζόμασταν.
Με κακοποιούσε, με τρομοκρατούσε, σαν να μη με ήξερε.
Μας έριχνε βραστό νερό όταν ήμασταν άρρωστοι ή κουρασμένοι.
Όποτε δεν ήταν ευχαριστημένος, μας χτυπούσε με σιδερένιο ραβδί.
Μας απειλούσε σημαδεύοντάς μας με όπλο.
Στο σκάφος που ήμουν εγώ,
καμιά φορά στους καταψύκτες φυλούσαν τα πτώματα
όσων είχαν δολοφονήσει.
Κάποιοι έπεσαν στη θάλασσα και πνίγηκαν.
Μέρες μετά είδα τα πτώματά τους να επιπλέουν στη θάλασσα.
Λυπήθηκα για τους γονείς τους. Δεν θα μάθουν ποτέ ότι πέθανε ο γιος τους.
Όταν ένα αλιευτικό βρίσκεται εν πλω,
αν προκύψουν προβλήματα,
μπορεί να σε πετάξουν στη θάλασσα.
Και αυτοί μπορούν να πουν στις αρχές
ότι ήσουν άρρωστος και έπεσες στη θάλασσα.
Ο κόσμος δεν βλέπει πώς πιάνουμε τα θαλασσινά.
Τον ενδιαφέρει μόνο η κατανάλωση.
Τα περισσότερα θαλασσινά που καταναλώνουμε πλέον είναι προϊόντα δουλείας
και καταναγκαστικής εργασίας.
Θα ήθελα πάρα πολύ να σταματήσουν όλοι να τα υποστηρίζουν,
αν είναι δυνατόν.
Θα μπορούσες να μας πας σε αυτά τα σκάφη; Ή είναι πολύ επικίνδυνη η κινηματογράφηση;
Είναι επικίνδυνο για σένα να γυρίσεις αυτό το ντοκιμαντέρ
και να κινηματογραφήσεις αυτά τα πλοία.
Αν φοβάσαι μην πεθάνεις, γύρνα σπίτι σου.
Εκείνη τη στιγμή, εκτός κάμερας, μας είπαν ότι έπρεπε να σταματήσουμε,
γιατί ερχόταν η αστυνομία.
Κάποιος κατήγγειλε ότι κινηματογραφούσαμε χωρίς άδεια
κι έπρεπε να εξαφανιστούμε αμέσως.
Στεναχωρήθηκα που έφευγα ξαφνικά,
όταν νέοι της ηλικίας μου είναι παγιδευμένοι σε αλιευτικά
και δεν μπορούν να γυρίσουν.
Αλλά αφού κινδυνέψαμε, ένιωσα ανήμπορος να κάνω κάτι.
Ιδίως εφόσον γνώριζα ότι οι αρχές συμμετείχαν στη συγκάλυψη.
ΑΓΓΛΙΑ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Όταν γύρισα, έκανα βδομάδες να πιάσω κάμερα.
Η βαρύτητα όλων με είχε επηρεάσει και είχα συγκλονιστεί.
Ωστόσο, μήνες νωρίτερα είχαμε κλείσει ένα ταξίδι στα νησιά Φερόε,
σε αρχιπέλαγος στον Β. Ατλαντικό όπου εξασκούν παραδοσιακή φαλαινοθηρία.
Το κλείσαμε τότε που πίστευα ότι η φαλαινοθηρία ήταν η μεγάλη απειλή.
Αφού είδαμε μεγαλύτερο αντίκτυπο και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
έμοιαζε ένα βήμα πίσω.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη μορφή φαλαινοθηρίας, το Grindadráp,
παρουσιάστηκε πρόσφατα στα ΜΜΕ ως βιώσιμη μορφή φαλαινοθηρίας,
υπό τον ισχυρισμό
ότι δεν κυνηγούν απειλούμενα είδη, ούτε καταστρέφουν το περιβάλλον.
Αυτήν τη διαδρομή την ξεκίνησα για τις φάλαινες
και ήμουν καχύποπτος για το αν ήταν βιώσιμο.
Αποφασίσαμε να κάνουμε ένα τελευταίο ταξίδι στα νησιά Φερόε,
ελπίζοντας να δούμε ένα κυνήγι και να μιλήσουμε με φαλαινοθήρα.
Κάποιες χρονιές, η φαλαινοθηρία μπορεί να προκύψει μόνο μερικές φορές.
Άλλες χρονιές, καθόλου.
Περιμέναμε υπομονετικά δέκα μέρες για ένα κυνήγι,
ώσπου επιτέλους λάβαμε ένα τηλεφώνημα.
Πόσο μακριά;
Εντάξει.
Στο Χβάνασαντ;
Πώς γράφεται;
Χ-Β… Εντάξει.
Σ-Α-Ν-Τ.
Ξέρω πού είναι. Εντάξει. Τα λέμε.
ΧΒΑΝΑΣΑΝΤ, ΝΗΣΙΑ ΦΕΡΟΕ
ΕΓΚΥΜΟΝΟΥΣΑ ΦΑΛΑΙΝΑ
Μες στο χάος όσων είχαν συμβεί,
κατάλαβα επιτέλους τη βιωσιμότητα.
Σήμαινε ότι κάτι μπορεί να συνεχίζεται για πάντα,
ανεξαρτήτως του πόνου που προκαλεί.
Στην πραγματικότητα, το Grindadráp ήταν πέρα για πέρα βιώσιμο.
Αναρωτιόμουν, όμως,
αν η βιωσιμότητα ήταν ο σωστός στόχος για την προστασία της θάλασσας.
ΓΕΝΣ ΜΟΡΤΑΝ ΡΑΣΜΟΥΣΕΝ, ΦΑΛΑΙΝΟΘΗΡΑΣ
Δεν νιώθω ότι είμαι κακός άνθρωπος,
αν κάποιος πει "Είσαι κακός γιατί σκότωσες μια φάλαινα".
Προτιμώ να σκοτώσω μία φάλαινα, παρά 2.000 κότες.
Είναι η ίδια ποσότητα κρέατος.
Αν ο κόσμος θέλει να αφαιρέσει 2.000 ζωές, εμείς αφαιρούμε μία. Παρακαλώ πολύ.
Και ως προς αυτό, νιώθω
ότι είμαι καλύτερος άνθρωπος από πολλούς άλλους
που σκέφτονται
"Χτες βράδυ φάγαμε σολομό".
Ναι.
Τέσσερα άτομα, σολομό.
Άρα σκοτώθηκαν δύο ή τρεις σολομοί.
Νιώθεις καλά που σκότωσες δύο σολομούς
για το βραδινό σου;
Ξέρω τι σκέφτονται οι άνθρωποι.
"Αν θες να φας, μη σκοτώνεις.
Τρώγε μόνο λαχανικά, φρούτα και τέτοια".
Αυτό μπορώ να το δεχτώ.
Αλλά δεν μπορώ να δεχτώ όταν μου λένε
ότι δεν πρέπει να σκοτώσω στο Grindadráp, ενώ αυτοί σκοτώνουν ή τρώνε ζώα.
Για μένα, ένα ψάρι, ένα κοτόπουλο, μία φάλαινα
έχουν ακριβώς την ίδια αξία.
Είναι μία ζωή.
Και…
λένε ότι δεν χρειάζεται να την αφαιρείς για να φας,
αλλά αυτό κάνουμε.
Αν και δεν συμφώνησα με όλα όσα είπε, ο φαλαινοθήρας είχε ένα δίκιο.
Έβλεπα τα ψάρια και άλλα θαλάσσια πλάσματα
ως προς τη βιωσιμότητα και το περιβάλλον.
Ποτέ, όμως, δεν σκέφτηκα καθαυτές τις ζωές των ζώων
ούτε αν αισθάνονται.
Με εκπλήσσει και μόνο που γίνεται η ερώτηση
αν τα ψάρια νιώθουν πόνο.
Για μένα, ως επιστήμονα, είναι κοινή λογική.
Τα ψάρια έχουν νευρικό σύστημα.
Έχουν τα βασικά χαρακτηριστικά των σπονδυλωτών.
Έχουν την ικανότητα να νιώθουν
σε επίπεδο που δεν διανοούμαι ότι εμείς φτάνουμε.
Νιώθουμε πόνο, νιώθουμε άγγιγμα.
Τα ψάρια, όμως, έχουν την πλευρική γραμμή,
με την οποία αισθάνονται την πιο ανεπαίσθητη κίνηση στο νερό.
Έτσι βλέπουμε χιλιάδες να κινούνται σαν ένα.
Όσοι λένε ότι δεν έχει σημασία τι κάνεις στο ψάρι γιατί δεν νιώθει,
ή ότι στο συνειδητό τους δεν μπορούν να σχετιστούν με τον πόνο
ή ότι δεν νιώθουν τον κίνδυνο,
δεν έχουν παρατηρήσει τα ψάρια.
Νομίζω πως είναι μια δικαιολογία
για κακόβουλες ενέργειες
σε αθώα πλάσματα.
Είναι η μόνη εξήγηση που έχω
για την αντιμετώπιση των ψαριών
με τέτοια βάρβαρη συμπεριφορά.
Δεν τρως ψάρι;
Δεν τρώω ψάρια πια, καθόλου ζώα.
Επιστημονική επιτροπή της ΕΕ
κατέληξε ότι τα ψάρια νιώθουν πόνο και βιώνουν φόβο.
Όπως τα δελφίνια και οι φάλαινες, τα ψάρια έχουν πολύπλοκη κοινωνική ζωή
ή συνεργάζονται με άλλα είδη στην εξεύρεση τροφής.
Καθώς η έρευνα αποδεικνύει την ευφυΐα, τις μνημονικές ικανότητες
και τη συναίσθησή τους,
τα ψάρια και τα καρκινοειδή μάς μοιάζουν περισσότερο από ό,τι περιμέναμε.
Τα ψάρια μάλλον εφηύραν τις γνωστές σε εμάς αισθήσεις.
Υπάρχουν περισσότερο καιρό.
Έχουν εξαιρετική όραση, ακοή, αφή, όσφρηση, γεύση.
ΤΖΟΝΑΘΑΝ ΜΠΑΛΚΟΜΠ, ΗΘΟΛΟΓΟΣ
Έχουν τους κατάλληλους υποδοχείς πόνου για σωματικό, χημικό και θερμικό πόνο,
τα τρία είδη που έχουμε κι εμείς.
Επίσης, υπάρχουν στοιχεία ότι δείχνουν περιέργεια, ενδιαφέρον,
ακόμη και φόβο όταν βλέπουν άλλα ψάρια να αφαιρούνται από τα ενυδρεία
και να τεμαχίζονται μπροστά τους.
Μπορεί να είναι συγγενής
ή κάποιο άτομο που συμπάθησαν εν καιρώ.
Μια νέα επιστήμη μελετάει πώς τα ζώα λαμβάνουν αποφάσεις δημοκρατικά.
Οι ρέγγες, για παράδειγμα, έχουν έναν περίεργο τρόπο επικοινωνίας.
Επικοινωνούν με πορδές.
Όταν πέρδεται το 60% του κοπαδιού,
σημαίνει "Ώρα να φύγουμε".
Αναμενόμενο. Αλλά το χρησιμοποιούν ως εργαλείο επικοινωνίας.
Δεν μπορώ να κρατηθώ.
Αν κι ήταν ξεκαρδιστικό,
εγώ ήξερα ότι τα θαλασσινά σημαίνουν ισορροπημένη διατροφή.
Είχα ακόμη απορίες.
Τι θα χάσω, αν σταματήσω να τρώω θαλασσινά;
ΔΡ ΜΑΪΚΛ ΓΚΡΕΓΚΕΡ, ΓΙΑΤΡΟΣ
Αυτό που θα χάσεις, αν ξαφνικά κόψεις τα θαλασσινά,
είναι όλα αυτά τα τοξικά βαρέα μέταλλα.
Υδράργυρο, ας πούμε.
Θα μειωθεί η πρόσληψη διοξινών και PCΒ,
και άλλων έμμονων οργανικών ρύπων.
Η υδάτινη τροφική αλυσίδα
είναι η πιο συμπυκνωμένη πηγή βιομηχανικών ρύπων.
Καθαρό ψάρι;
Υπάρχουν μόνο βρόμικα ψάρια.
Η πρώτη πηγή της έκθεσης σε διοξίνη
βαρέα μέταλλα, έμμονους οργανικούς ρύπους, εξαχλωροβενζόλιο,
πλαστικές ενώσεις, φλογοεπιβραδυντικές ουσίες,
όποιον βιομηχανικό ρύπο θες, θα τον βρεις στα ψάρια.
Επαναλαμβάνω ότι αυτό συμβαίνει διότι εκεί καταλήγουν τελικά οι ρύποι.
Ο υδράργυρος είναι απολύτως τοξικός.
Ας πούμε ότι ο υδράργυρος μολύνει τον αέρα ή το νερό.
Τα μικρά βακτήρια και το πλαγκτόν αρχίζουν να τον ενσωματώνουν.
Και αυτά τα τρώνε τα μικρά ζώα.
Και μετά το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό και ούτω καθεξής.
Αυτό λέγεται βιοσυσσώρευση.
Τα ψάρια έχουν κι άλλες ουσίες, όχι μόνο λιπαρά οξέα ωμέγα 3.
Αυτοί οι ρύποι συχνά επισκιάζουν τα οφέλη των θρεπτικών στοιχείων.
Αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι τα ψάρια είναι η βέλτιστη πηγή ωμέγα 3.
ΔΡ ΜΑΪΚΛ ΚΛΑΠΕΡ, ΓΙΑΤΡΟΣ
Ο κόσμος δεν συνειδητοποιεί ότι τα ψάρια δεν παράγουν ωμέγα 3.
Είναι τα κύτταρα των αλγών που φτιάχνουν τα ωμέγα 3
και τα ψάρια τρώνε τις άλγες.
Το DHA των αλγών καταλήγει στη σάρκα του ψαριού.
Κι όταν σκοτώνουμε το ψάρι, λιώνουμε το κρέας
και παίρνουμε το ιχθυέλαιο για το ωμέγα 3,
στην ουσία πρόκειται για έλαιο άλγης.
Γιατί να μη φάμε τις άλγες που έχουν τέτοια οφέλη;
ΝΤΟΜΙΝΙΚ ΜΠΑΡΝΣ
Γιατί ασχολούμαστε με τον μεσάζοντα και δεν τρώμε κατευθείαν την πηγή;
Ιδρύσαμε τη New Wave Foods για να φέρουμε αλλαγές στα θαλασσινά,
φτιάχνοντας θαλασσινά από θαλάσσια φυτά.
Δεν χάνει σε γεύση, είναι πεντανόστιμη.
Θα χάσεις, όμως, τη χοληστερόλη.
Δεν υπάρχουν έμμονοι οργανικοί ρύποι, ούτε υδράργυρος, ούτε αντιβιοτικά.
Παίρνεις όσα θες από τα θαλασσινά, αλλά όχι τα αρνητικά.
Οι φυτικές λύσεις είναι η καλύτερη μας προοπτική για το μέλλον.
Η παραδοσιακή κτηνοτροφία,
η εκτροφή βοοειδών και πουλερικών, έχει τεράστιες επιπτώσεις στον ωκεανό.
Οι απορροές των εκτροφείων δημιουργούν νεκρές ζώνες.
Όπως η αλιεία κι η ιχθυοκαλλιέργεια.
Αν βρούμε νόστιμες κι υγιεινές λύσεις, αλλά και καλύτερες για το περιβάλλον,
γιατί να πούμε όχι;
Το ταξίδι μου με είχε φέρει μακριά.
Και παρά την ισοπεδωτική καταστροφή που βίωσα,
θαύμαζα τον ωκεανό περισσότερο από ποτέ.
Ένιωθα πιο δυνατός με όσα έμαθα.
Και ανυπομονούσα να τα εφαρμόσω.
Αν και συνεχίζω να καθαρίζω ακτές
και έχω ξεκινήσει ένα πρότζεκτ
έρευνας και καταγραφής περιβαλλοντικών θεμάτων,
με τόσες φυτικές εναλλακτικές,
που προκύπτουν σχεδόν για όλα τα θαλασσινά προϊόντα…
ΤΗΓΑΝΙΤΟ "ΨΑΡΙ" ΜΕ ΠΑΤΑΤΕΣ
συνειδητοποίησα ότι το καλύτερο που μπορώ να κάνω κάθε μέρα
για να προστατεύω τη θάλασσα και τη θαλάσσια ζωή που αγαπώ
είναι απλώς
να μην τα τρώω.
Με περισσότερη προστασία και λιγότερη αλιεία,
ίσως αποκαταστήσουμε την ισορροπία και τα οικοσυστήματα,
υπάρχουν ελπίδες να αντεπεξέλθουν στα δύσκολα που έρχονται.
Υπάρχει πραγματική ελπίδα, διότι τα θαλάσσια οικοσυστήματα
ανακάμπτουν πάρα πολύ γρήγορα, αν τους επιτραπεί.
Θα ανέκαμπταν οι ύφαλοι,
θα επέστρεφαν απίστευτα κοπάδια ψαριών,
οι φάλαινες θα γύριζαν στις ακτές μας.
Είναι στο χέρι μας. Μπορούμε να τα καταφέρουμε.
Οι προοπτικές της θαλάσσιας ανάκαμψης και αποκατάστασης είναι συναρπαστικές.
Θα συμβεί μόνο αν μεγάλες θαλάσσιες ζώνες κλείσουν για βιομηχανική αλιεία.
ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΖΩΝΩΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ
Και ενώ τα κράτη διστάζουν να δράσουν, και ενώ η βιομηχανία είναι μη ελεγχόμενη…
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΕΠΙΖΗΜΙΩΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ
ΑΠΟΦΥΓΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΖΩΩΝ
η μόνη ηθική λύση είναι να μην τρώμε ψάρι.
Δεν είναι πολύ αργά
να αρπάξουμε την καλύτερη ευκαιρία που θα υπάρξει ποτέ
για να αποκτήσουμε σπιτικό στο σύμπαν.
Να σεβαστούμε ό,τι έχουμε, να προστατέψουμε ό,τι απέμεινε,
να μη χαθεί τίποτα.
Κάθε θετικό και αρνητικό στοιχείο
που φέρνει αλλαγές στον ανθρώπινο πολιτισμό
ξεκινά από κάποιον.
Από κάποιον.
Ένας μόνος δεν μπορεί να κάνει τα πάντα.
Αλλά ο καθένας μπορεί να κάνει κάτι.
Και μερικές φορές
οι μεγάλες ιδέες φέρνουν τη μεγάλη αλλαγή.
Αυτό μπορούμε να κάνουμε.
Αυτό μπορείς να κάνεις τώρα.
Κοιτάξου στον καθρέφτη, βρες τη λύση.
Εμπρός.
Υποτιτλισμός: Μάρθα Λυρώνη