Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
MUZIEK DRINGT BINNEN IN DE HEMEL … BAUDELAIRE
I've Got A Secret, gebracht door Winston…
…de lekkerste filtersigaret van Amerika.
Winston: zoals een sigaret moet smaken.
Winston brengt u Amerika's geliefdste panelshow, I've Got A Secret.
Panel, om redenen die zo duidelijk worden…
…noemen we de heer links van mij Mr X. Ik vertel u wel dat hij uit Wales komt.
Het is een Welshman en een muzikant.
We zijn over 20 seconden terug.
Hoeveel heroïne koop je per dag?
29 gram, 4 of 5 dollar…
Levittown, VS. De zorgvuldig…
Nieuws uit Dallas, Texas. President Kennedy is officieel…
Eén, twee, drie.
Dit is John Cale, een muziekschrijver die een prachtconcert heeft gegeven.
Wat was er bijzonder aan dit ene concert? -Het duurde 18 uur.
Weet iemand het geheim van Mr Schenzer?
Hij is als enige de volle 18 uur in de zaal gebleven.
Waarom?
Waarom duurde het 18 uur en 40 minuten?
Volgens de componist, Erik Satie, moet dit stuk muziek hier…
…840 keer herhaald worden.
Waarom moet dat 840 keer voor 't af is? -Geen idee.
'Het is net alsof ik in een bioscoop zit.
De lange arm van licht draait rond in het donker.
M'n ogen strak op het doek.
De beelden zijn vol puntjes en stralen.
Ik ben anoniem en ben mezelf vergeten.
Zo gaat het altijd als je naar de film gaat.
Het werkt, zoals ze zeggen, verslavend.'
Op m'n vierde verhuisden we naar Long Island. Lou was negen.
We woonden in de voorstad Freeport.
De overstap van Brooklyn naar 'n afgelegen voorstad vond hij heel zwaar.
M'n moeder was huisvrouw. M'n vader wilde romanschrijver worden.
M'n oma zei: 'Nee, jij wordt boekhouder.'
Dus werd hij dat.
Dit was nou typisch een gezin uit de jaren 50 waar vaders wil wet was.
Hij had weinig contact met z'n vader, omdat die werkte.
Hij was niet iemand met wie je buiten speelde.
Misschien dacht m'n vader dat Lou de zaak zou overnemen.
Van mij verwachtte m'n vader dat ik heerlijke kippensoep leerde maken.
Hij stelde nooit voor om naar het circus te gaan of zo.
Ik leerde eerst klassieke piano.
Toen ik 10 of 11 was, had ik voor 't eerst een gitaar vast en volgde ik één les.
Ik had 'Blue Suede Shoes' bij me en zei dat ik dat wilde leren spelen.
Maar zo werkte het niet echt.
Daar hield de muziekles op.
Ik speelde met platen mee en leerde 't zo.
Doo-wop. The Paragons, The Jesters, The Diablos.
En rockabilly.
Lou zei altijd dat hij uiteindelijk rockster wilde worden.
Op school al.
Op m'n 14de maakte ik m'n eerste plaat: 'Leave Her for Me.'
Ik was zo teleurgesteld toen Murray the K het op de radio zou spelen…
…maar toen ziek was.
Paul Sherman speelde het, en ik vond dat heel erg.
We zaten bij de radio. We kregen er 2,79 dollar royalty's voor.
Veel meer dan wat ik verdiende met The Velvet Underground.
Hij ging vaak in z'n eentje in The Hayloft spelen.
Dat was een bekende homotent.
Ik vroeg waarom hij in homotenten wilde spelen.
Omdat hij het toffe lui vond.
Ze boekten optredens. Hij zat nog op school.
Ik weet zeker dat dat de oorzaak van de problemen thuis was.
We woonden bij m'n grootmoeder. Ze was ontzettend nationalistisch.
Ze vond 't erg dat m'n moeder getrouwd was met een Engelsman die geen Welsh sprak…
…en die nog in de kolenmijnen werkte ook…
…na al haar moeite om haar kinderen dat te besparen.
Ze liet al haar zonen en m'n moeder doorstuderen.
Toen m'n vader erbij kwam, liet oma ze thuis geen Engels spreken.
Tot ik Engels leerde op school, kon ik niet met m'n vader praten.
De antipathie die ik kreeg van m'n oma, was echt intense haat.
Dat was best akelig.
M'n moeder leerde me piano spelen…
…tot ik te goed werd en iemand anders het overnam.
Ze bleef zich inspannen voor me. Ik was een jaar of zes, zeven.
We hadden toen alleen maar radio.
Ik had toen al door dat ik de radio…
…kon afstemmen op alle buitenlandse zenders.
Zoals Suisse Romande en Radio Moscow.
Op de middelbare school wilde ik bij het schoolorkest.
Ik wilde een viool, maar die hadden ze niet.
Wel een altviool, dus dat dan maar.
Ze hadden cellostukken van Bach voor de altviool.
Daardoor leerde ik heel goed spelen. Maar de capricci van Paganini…
Ik liet m'n leraar versteld staan toen ik zei dat ik dat wilde leren.
M'n moeder werd aan haar borsten geopereerd.
Die verdween en ging naar een isolatieziekenhuis…
…dat buitenmuren van 7,5 meter had.
M'n vader tilde me op en hield me in de lucht.
Ze verdween.
Toen begon het mis te gaan.
Ik was alleen.
M'n vader werkte. Ik voelde me ontzettend alleen.
Ik kon niet met m'n vader praten. Ook niet met m'n moeder.
Ik werd misbruikt en ik wist niet wat ik daaraan kon doen.
Ik moest iets spelen, maar ik wist niet meer hoe het eindigde.
Dat improviseerde ik toen. Dat deed ik nog heel fatsoenlijk ook.
Ik maakte er iets moois van en bracht het er goed vanaf.
Toen ik de kamer uit kwam, was ik eerst heel bang.
Om wat er kon gebeuren, maar toen gebeurde het.
Om wat er toen gebeurde…
…leerde ik al vroeg wat je kon doen om je uit de nesten te werken.
Bang zijn om wat er kan gebeuren, is geen probleem.
Toen begon ik te improviseren.
Langzaam kregen m'n ideeën vastere vormen.
Ik nam een heel praktische beslissing. Ik wilde dirigent worden.
En ik moest duidelijk weg uit die valleien.
Er is niets. Ik wilde zo graag weg.
Maar die keer dat ik zo schrok…
…en m'n stuk elegant moest zien af te maken…
Daar heb ik veel aan gehad.
New York werd in de oorlog een stad waar artiesten heen vluchtten.
In New York kwamen…
…de beste artiesten van Parijs en Berlijn bijeen.
New York eind jaren '50. Nu gaan we de jaren '60 in.
De Franse Nouvelle Vague had Cinémathèque Française.
Wij hadden onze 42nd Street.
Daar gingen we elke avond heen.
Daar stonden iets van 15, 20 filmhuizen.
Dat was de tijd waarin alle kunsten…
…en ook levensstijlen begonnen te veranderen…
…met als hoogtepunt de jaren '60.
We zijn geen deel van een subcultuur of tegencultuur. Wij zijn de cultuur.
Schilders, muzikanten, filmmakers.
Ze hoefden niet zozeer een verhaal te vertellen.
Het poëtische aspect van de cinema verhief het tot het niveau van de andere kunsten.
In januari '62 werd m'n studio, The Film-Makers' Cooperative…
…een ontmoetingsplek voor alle filmmakers.
Elke avond was er een film te zien. En daar hing Andy heel veel rond.
Maar ik wist niet dat hij Andy was. Hij zat gewoon op de vloer met alle anderen.
Daar leerde hij z'n eerste supersterren kennen…
…zoals Mario Montez, Jack Smith en Gerard Malanga.
Daar leerde Andy het vak.
Het Goldsmiths College…
…was echt een heel vrije onderwijsinstelling.
Ze gaven me altvioollessen, en compositielessen met Humphrey Searle.
Hij begreep Cage en al die mensen waarin ik me verdiepte.
John Cage en 'Water Walk'.
John Cage was de toonaangevende avant-gardist…
…in de muziek in New York en Amerika.
Maar La Monte kwam toen al opzetten.
Ik kreeg een Bernstein Fellowship. Ze betaalden alles voor me.
Je zat in die groep van… Mrs Koussevitzky leefde nog.
Ze hield 's middags soirees voor de studenten.
Mijn muziek was te gewelddadig voor ze.
Programmamaker Harry Kraut vroeg hoe woest mijn stukken waren.
Het stuk zat vooral binnen in de piano. Ik sloeg aan de binnenkant daarvan.
Toen pakte ik een bijl.
Iemand in de voorste rij stond op en rende weg.
Dat was Mrs Koussevitzky. Ze was in tranen.
Ik zei: 'Wauw, het spijt me echt…' Ze was overstuur, maar dat gaf niet.
We trakteerden haar daarna op cocktails.
Ik ging toen veel om met Cornelius Cardew.
Ik had iemand die begreep waar ik het over had.
Cornelius had La Monte leren kennen.
La Monte Young werd de opvolger van John Cage.
Via Tanglewood leerde ik La Monte kennen.
Het werd op een gegeven moment zo erg dat het geen muziek meer was.
Tot volgende week.
Maar La Monte veranderde dat.
Iedereen wilde gekke dingen doen. Dus ik ook.
Ik deed iets om je te vervoeren naar hogere sferen.
Niemand had nog een stuk geschreven dat bestond uit lange aangehouden tonen.
Nou, John was Welsh. -Hij schreef een brief vanuit…
Wales. Of Londen. -Wales of vanuit het VK.
Ergens in het VK.
Hij wilde hier komen studeren.
Dat was goed. -Natuurlijk.
Ik ging pas in 1963 naar New York.
Dat was m'n eerste keer. Ik vond het vreselijk. Het was…
De stoom van de stoepen.
'Jezus, wat is het hier smerig.'
Die drones van La Monte waren heel rustgevend.
Hier zaten we weer in de muziek. We focusten op wat we zouden gaan horen.
We hoorden drones, maar we bestudeerden in feite natuurlijke harmoniek.
Lou belde dat hij heel depressief was.
Hij werd ervoor behandeld, zei hij.
Hij dacht dat z'n ouders z'n homoseksualiteit uit hem wilden schokken.
Dat geloofde ik niet, ik kende ze.
Je kunt natuurlijk zeggen:
'Was hij klinisch depressief? Gebruikte hij ontzettend veel drugs?'
Ik denk dat de zeitgeist niet bijzonder meewerkte.
En de hulp die er was, was te verwaarlozen.
Om al die misvattingen vind ik het naar om over Lou uit die tijd te praten.
Omdat het hem, maar ook m'n ouders geen dienst bewijst.
Het is heel erg simplistisch om te denken dat er een eenvoudige verklaring voor is.
Hij ging studeren.
Hij hield het anderhalf semester vol.
Hij belde dat hij wilde overstappen naar Syracuse.
Op Syracuse veranderde hij helemaal.
Nors, tegendraads. Hij verzette zich praktisch overal tegen.
Ik kreeg weinig vat op hem.
We werden stoned en jamden.
We speelden Ray Charles, Franklie Lymon af en toe. En verder…
We speelden op studentenverenigingen en zo.
We waren erg slecht en moesten vaak van naam veranderen.
Niemand vroeg ons terug.
Ik vergat soms in te komen of ik speelde vals.
Dan draaide hij helemaal door.
Dan draaide hij zich om en sloeg hij de cimbaal kapot.
Hij had totaal geen geduld.
Als je niet helemaal perfect speelde, kreeg je ervan langs.
We moesten optreden op een boot op de rivier de Saint Lawrence.
Lou zei: 'Dat doe ik niet.' En ik zei: 'Jawel, dat moet gewoon.'
'Nee,' zei hij. Boem.
Hij sloeg z'n hand door een ruit in een deur en haalde z'n hele hand open.
Dus wij naar het ziekenhuis voor hechtingen.
Volgens mij was het z'n rechterhand. Dus hij zei: 'Ik kan niet spelen.'
Ik zei: 'Maar wel zingen. Je speelt toch slecht gitaar.
Dus dat maakt niet uit.' En dat deden we dus.
Het was net een kind van drie.
We maakten een demo: 'Your Love'.
We hadden afgesproken in de stad…
…met iemand die sommige demo's van Lou leuk vond.
Hij zei tegen Lou: 'Nou, wat wil je doen? Wat wil je bereiken?'
'Ik wil rijk worden en ik wil rockster worden.
En dat word ik ook, of je m'n muziek nou te pruimen vindt of niet.'
Hij voelde zich vaak slecht op z'n gemak in z'n omgeving.
En dan zorgde hij dat de rest zich ook slecht op z'n gemak voelde.
Dat was z'n troost. Ik weet niet waarom, maar hij was vreselijk onzeker.
En dat was hij z'n hele leven lang.
Hij was altijd boos dat hij werd afgewezen.
Dus verbrak hij de vriendschap zelf.
In de donkere kerk van muziek die nooit alleen van land of zee is…
…maar bloeit in de lucht binnen in de geest…
Patronen in beweging en actie, opeenvolgingen van processiehymnes…
…die bewegen met majestueuze zekerheid om de dichte gordijnen te openen.
Hij ging toen met Delmore om.
Ik keek op naar Delmore Schwartz.
Ik studeerde poëzie met hem, maar we deden ook andere dingen.
Prachtige korte essays en korte verhalen.
Ik stond paf dat iemand dat kon doen met zulke eenvoudige, alledaagse taal.
Delmore Schwartz vond dat Lou echt veel talent had…
…en liet z'n gedichten publiceren in de Evergreen Review.
Z'n poëzie ging heel veel over homoseksualiteit.
Maar heel deprimerend.
Over mannen die je tegenkomt in publieke toiletten…
…voor seksuele handelingen, en daar maakte hij een gedicht van.
En toen ik een zo'n gedicht las, zei ik tegen hem: 'Lou, jezus man.
Hoe kom je aan die onterende ideeën over seks?'
Hij zei: 'Wat niet onterend is, is niet opwindend. Dan is het geen seks.
Maar dat kun jij niet begrijpen. Je wordt Republikeins.'
We gingen met Thanksgiving of kerst naar The Hayloft.
Ik kan me er bijna niets van herinneren.
Een meisje heette Action. Hij wilde me aan haar koppelen.
Ik zei: 'Ik ben niet lesbisch. En ik hoef helemaal niet te experimenteren.'
Hij zei: 'Ga met haar dansen.' Dat was goed.
Hij wilde alleen laten zien wat voor tent het was.
Ze vroegen waarom me dat niet kon schelen. Hoe ik nog met hem kon omgaan.
Ik zei: 'Dat gaat me niets aan.'
Ik ben niet jaloers. Ik zat er gewoon niet mee.
Het was veel enger om Manhattan en Harlem in te rijden…
…voor heroïne, denk ik.
We gingen naar een kruispunt op 125th Street. We gingen een flat in.
Hij bracht me graag op plekken die gevaarlijk waren.
Hij wilde situaties scheppen waar hij dan over kon schrijven.
Hij schreef altijd.
Hij was altijd bezig met een verhaal of, eh, tekst of een lied.
Hij vond dat er geen verschil was…
…tussen een boekenschrijver en een liedjesschrijver.
Zeventien Voznesensky's kreunen, maar hebben toch geen stem.
Mijn geschreeuw is verscheurd…
…in kilometers magneetband en eindeloze rode tong.
Op de universiteit werd ik sterk beïnvloed door Ginsberg.
'Howl', 'Kaddisj'.
Naakte lunch van Burroughs.
Hubert Selby Jr, Laatste halte Brooklyn.
Dat wilde ik ook, maar dan met een trom en een gitaar.
Dus: 'Ik weet niet waar ik heen ga. Ik zoek het koninkrijk als dat lukt.
Want dan voel ik me een man. Als ik een naald in mijn ader steek…
…wordt alles anders, weet je.
Als ik midden in m'n trip zit en ik net de zoon van Jezus ben.
En ik weet het gewoon niet. Ik weet het niet.'
Geen enkel probleem in menselijk gedrag of wangedrag is al zo lang onder ons…
…en is zo onbegrepen als homoseksualiteit.
Wat vindt u het ergste zedenmisdrijf?
Het tegennatuurlijke.
Wat voor straf staat daarop?
De zwaarste straf is 20 jaar gevangenis.
We werden gearresteerd in die tenten. Maar dat hoorde erbij.
In de tent San Remo leek het wel of iedereen homo was…
…en heel slim en/of creatief was.
Dat waren mensen zoals Edward Albee, Andy Warhol en Jasper Johns…
…het centrum van de opkomende kunstwereld.
Geld, feesten, macht.
De cinema komt op.
Het New York Film Festival, Lincoln Center.
Dat vond allemaal plaats in de jaren '60.
En het was buitensporig, heel uitbundig.
Dat uitbundige was iets waarmee je gewoon speelde…
…zoals Jack Smith.
BEGIN 1964
Het was een super… Een opgefokte vooravond van de ondergang van de wereld.
JOHN CALE TROK IN BIJ COMPONIST TONY CONRAD.
En op Ludlow Street leerde ik, Jack Smith, Angus en Tony kennen.
FILMMAKER JACK SMITH WOONDE DAAR OOK, NET ALS ANDERE ARTIESTEN EN MUZIKANTEN.
Tony Conrad nam de flat op Ludlow Street 56, die zo belangrijk werd.
Ik wilde geen deel uitmaken van de economie…
…daarom woonde ik in een flat die 25,44 dollar per maand kostte.
Als je overstak, stuitte je op een heel vreemde verandering…
…tussen de documentaire-achtige avantgardistische Lower East Side…
…en de formele kunstwereld van wat Soho werd.
Jack trok bij hem in.
Naast ons woonden Piero Heliczer en z'n vrouw Kate.
Angus MacLise kwam terug naar New York.
Hij kwam ook op die verdieping op Ludlow Street 56 terecht.
Mario Montez woonde er ook. John…
John Cale trok bij Tony in.
De kern van Ludlow Street…
…werd The Dream Syndicate met La Monte Young.
La Monte, Marian, Tony en ik…
…deden dit anderhalf jaar elke dag anderhalf uur.
Ik hield de drone. Het was een discipline.
Zo ontdekte je veel mogelijkheden.
Elke frequentie wordt ergens anders op de hersenschors waargenomen.
Dus als je een groep frequenties steeds blijft herhalen…
…kom je in een heel sterke en diepe gemoedstoestand terecht.
Je kunt details in de harmonische reeks horen…
…die ongelooflijk mooi en ongewoon zijn.
Dan begin je te beseffen…
…dat er nieuwe plaatsen in geluid zijn waar je je thuis kunt voelen.
We hoefden nooit om 'n A te vragen.
We merkten dat het stabielste waarop we konden afstemmen…
…het gezoem van 60 trillingen van de ijskast was.
Want dat was voor ons het gezoem van de westerse beschaving.
Het fundamentele, de sleutel waarin we zitten…
…als we de derde harmonische als 60 trillingen nemen, zijn 10 trillingen.
Dat is heel toevallig het alfaritme van de hersenen als je slaapt.
Opeens heb je dan iets gevonden.
Het mooie van The Dream Syndicate was dat het minimalistische muziek was.
Hele toonladder, houd één noot aan, en luister naar alle intonaties daarin.
La Monte Young hield één noot vier uur vast.
Ik ging met Andy naar hem luisteren.
Vóór The Factory had ik Kiss van Warhol gezien.
Zonder naamsvermeldingen. Ik had geen idee wie hem had gemaakt.
Het was een wekelijkse serie, dus er was elke week…
…een spoel van twee en drie kwart minuut…
…op de juiste snelheid te zien, 16 frames per seconde.
De stomme films van Warhol waren interessant en zo onwerkelijk…
…omdat ze vertoond moesten worden op 16 frames per seconde…
…wat betekent dat de mensen op die beelden ademhalen…
…en dat hun hart op een ander tijdframe slaat…
…dan het jouwe terwijl je kijkt.
Dat schept een ongelooflijk gevoel van esthetische afstand.
Er is een postkantoor in de Empire State Building.
Toen we met tassen vol Film Culture naar het postkantoor liepen…
…stopten we opeens en keken we naar het gebouw.
Ik zei: 'Dit is een perfect iconisch beeld voor Andy Warhol.'
En zo is het gekomen.
Warhol, avant-gardefilm, en avant-gardemuziek…
…dat ging allemaal over uitgerekte tijd.
La Monte's idee van muziek was eigenlijk een Chinees idee.
Ja, het Chinese idee van tijd.
En weet je, muziek blijft eeuwen bestaan.
Dit was een improvisatie-ervaring in een soort religieuze atmosfeer.
En ook heel mysterieus.
Toen kwam Tony op een dag met een pickup binnen en dat sloeg in als een bom.
Toen konden we het versterken.
Er gebeurde van alles.
Verschiltonen waar het gebouw van trilde.
Het is echt heel sterk.
Als we speelden, leek het wel alsof er een B-52 in je kamer stond.
Ik verzamelde rock-'n-rollplaten als een soort fetisj.
John keek daarvan op, weet je, toen hij bij me introk.
We luisterden naar muziek die meer te maken had met La Monte…
…vanwege de harmonieën. De pure harmonieën en zo.
Hank Williams en The Everly Brothers.
'Dream, drea-ea-ea-ea-eam.'
Al die noten aan het begin van dat lied, dat vond ik zo mooi.
Ik was toen helemaal weg van rock-'n-roll.
En van wat The Beatles deden en de teksten die ze zongen.
Dat was zware kost.
'Ik ken de dood en door jou lijkt 't of ik niet geboren ben.'
Dat had Lou kunnen schrijven.
Daar kwam die eerste waanzinnige band uit voort…
…die zoiets als The Primitives heette of zo.
En dat was John en Walter De Maria…
…en Tony en Lou.
Oké, even stil nu. We hebben iets nieuws.
En je bent er vast ondersteboven van.
Hou je vast, daar gaan we. Ja, toe maar.
Ik schreef liedjes voor een budgetlabel en verhuisde daarom naar New York.
Pickwick was een succesvol budgetlabel.
Platen van 99 cent.
Twaalf surfliedjes of twaalf liedjes over dat het uitging.
Die verkochten ze in winkels.
Hij had een visie.
Hij oversteeg z'n eigen talent, als je begrijpt wat ik bedoel.
Hij kan niet zingen of spelen.
Maar alles wat hij zong met die kraakstem, raakte me vanbinnen.
Met Lou gingen we iets heel nieuws doen, en dat deed hij ook echt.
Tony was uitgenodigd op 'n feest. Er kwam 'n vent op ons af: 'Hé.
Jullie zijn te verkopen. Wil je je plaat promoten?
Kom dan naar Long Island City.'
Dat was Pickwick Records, en Lou Reed schreef toen liedjes voor ze.
Toen ik Lou leerde kennen, namen we elkaar goed op.
We dronken koffie, ik had m'n altviool.
Ik speelde de altviool met een zwaar vibrato, het klonk echt heel klassiek…
…en heel degelijk en Lou zei: 'Shit. Ik wist dat je een voorsprong op me had.'
Ik wilde een schrijfsessie met ze.
Ik zei de hele tijd dat we moesten improviseren…
…wat ze ook graag deden.
En frappant genoeg kwam dat door hem.
Hij schreef liedjes en begon met een riedeltje. Ik vond dat geweldig.
En John en alle anderen haakten daar dan meteen op in.
Zo schreven we 'The Ostrich' en een heleboel grote producenten…
…zoals Warren Thompson van Elektra Records, waren daar weg van.
Goed gedaan.
De gitaar was op één noot gestemd.
De gitaar maakte een hels lawaai en Lou speelde de tamboerijn en zong.
Hij verzon het ter plekke.
Precies zoals iemand in een garage gewoon wat zou rotzooien.
Het was geweldig. Ik heb dat in m'n jeugd gemist.
We moesten optreden met Shirley Ellis…
'Bo-nana-bana-fee-fo-fum'. Ken je dat lied?
De DJ zei: 'Ja, geweldig. Nu komt er een band.
The Primitives uit New York City met hun laatste hit "The Ostrich".'
Ik vond dat bijna een magische vergissing.
We zaten daar echt helemaal verkeerd.
Ik heb dat nooit gezien als een middel voor m'n serieuze pogingen tot muziek.
Bij Pickwick, moet je horen, was hij ronduit berucht…
…omdat hij altijd high en ziek was…
…of hij viel weer eens en dan moest ik hem snel naar het ziekenhuis brengen.
Dat was eigenlijk ook één van de redenen…
…dat ondanks z'n grote talent, ik hem niet meer wilde hebben.
Lou zei: 'Ik mag de liedjes die ik wil spelen, niet opnemen.'
Dat was een rode lap voor een stier. Ik zei: 'Wat? Wat wil je dan spelen?'
Hij liet die liedjes zien.
Ik schreef over pijn.
En over dingen die pijn doen.
En over de werkelijkheid zoals die was voor mij of vrienden van me…
…of dingen die ik had gezien of gehoord.
Ik wilde communiceren met mensen die aan de buitenkant stonden.
Hij zei: 'Waarom spelen ze niet?' Omdat ze klagen dat deze liedjes…
…het gebruik van drugs aanprijzen. Maar dat is niet zo.
Ze gaan over jongens die ziek zijn, en ontevreden over hun leven.
Laten we het zelf doen.
In 1964 woonden Cale en Reed in diezelfde flat in Ludlow Street.
'I'm waiting for the Man.' Tekst en muziek, Lou Reed.
Het heeft zin om antagonistisch te zijn…
…want zo definieer je een positie…
…en de tegengestelde positie en daar kun je iets uit opbouwen.
We wisten waar wij stonden en verachtten al het andere, en dat werkte.
Ja, hij zei altijd: 'Shit, man.
Hoe kan dat verdomme toch? Uit Wales?'
Ik las 'Venus in Furs' en 'I'm Waiting for the Man'.
Ik vond dat samenhangende, goed geschreven teksten.
Maar ik zei: 'De muziek ondersteunt niet waar deze teksten over gaan.'
Lou en ik vonden het heel spannend wat er allemaal mogelijk was.
We namen allerlei verschillende verdelingen door…
…van trio's, kwartetten enzovoort.
Op een dag kwam hij Sterling tegen, zonder schoenen, in de winter…
…die hij na Syracuse niet had gezien.
Hij heeft Lou vast zien spelen in Syracuse.
En hij wilde erbij.
Hij was er gewoon klaar voor.
Hij speelde al vanaf z'n 15e.
Hij had altijd z'n gitaar vast op feestjes.
En dat wilde hij. En dit was z'n kans.
Deze gitarist dacht echt na over z'n solo's.
Lou en ik improviseerden altijd.
En Sterling deed z'n solo.
Hij speelde even goed gitaar als The Isley Brothers.
Hij speelde heel natuurlijk en gevoelig.
Het idee dat je R&B en Wagner kon combineren, hing al in de lucht.
Ik reed na school naar huis…
…toen 'Fade Away' van de Stones op de radio kwam.
Ik zette de auto aan de kant, ik was te opgewonden om nog te rijden.
Ze zochten een drummer en ik zei: 'De zus van Jim drumt.'
Ik ging er met Lou heen.
Maureen was de zus van een oude vriend van me, nog van Syracuse.
Ze was ook bevriend met Lou.
Maureen speelde in een meidenband in Long Island die uit elkaar ging.
Dus ze kwam gewoon, weet ik het, een beetje drummen…
…en een beetje meedoen.
Iedereen speelde maar wat.
Als ze 's nachts om vijf uur thuiskwam, zette ze Bo Diddley op…
…en speelde ze van vijf tot twaalf.
We zagen haar zitten en ze was ook goed.
Het was leuk, ik vond het heel spannend om met die mensen live te spelen.
Dat had ik nog nooit gedaan. Dus dat was leuk.
We konden even goed als Bob Dylan elke avond live andere liedjes improviseren.
Lou was er heel goed in.
Hij kon overal ter plekke tekst op improviseren.
Hij speelde op de gitaar en ik de altviool. En dan begon hij aan 'n lied.
En dan kwam er een heel bijzondere tekst bij.
Daar speelden we dan mee tot het iets werd.
Je wist nooit wanneer Lou of John een ingeving kreeg en ging improviseren.
Ik moest klaarstaan zodat ze daarna weer verder konden.
Lou stond naast me. Het was net alsof er een muur van geluid opkwam.
Ik keek naar z'n mond om te zien waar we waren.
Ik volgde Lou in feite.
Hij schreef echt heel goed, maar ik hield meer van improviseren.
Hij was sterk beïnvloed door 't onbewuste.
Toen ik hoorde dat Lou shocktherapie had gehad…
…begon ik het beter te begrijpen.
Wat me zo aansprak was dat de muziek die hij maakte, vooral droommuziek was.
Wat ik het leukste vond aan de rock-'n-roll van die tijd…
…waren de terugkomende riffs.
Wat voor riff kon je maken…
…die je het hele lied lekker kon laten terugkomen?
Nou, de drone, bijvoorbeeld.
Toen we de band oprichtten…
…was het geweldig om m'n liedjes zo tot leven te horen komen.
Ik bedoel, ik speelde in barbands.
Het gebeurt als je samenwerkt, en twee plus twee zeven wordt.
Er was eigenlijk geen ruimte voor dat rare.
Er was altijd een norm die vaststond…
…hoe je elegant en hoe je barbaars moest zijn.
De drone paste meteen goed bij 'Venus in Furs'.
Ik wist dat we iets deden in rock-'n-roll wat niemand nog had gedaan.
En dat deden we met verstemde gitaren, waar ik heel trots op was.
Ik zei: 'Hé, Lou. Niemand komt erachter hoe we dat doen.'
Ik was verbaasd over de reactie in New York.
Ik dacht dat we iets deden wat niemand anders deed.
Ik dacht dat wat wij deden zo dapper was…
…dat de mensen er weg van zouden zijn.
Café Bizarre was heel klein.
We waren blij dat ze daar speelden.
Er waren weinig mensen en niemand danste. Dat was heel vreemd.
Sommigen zaten met hun rug naar het publiek.
Ze straalden iets onaangenaams uit.
Zo van, getsie, ze waren eng.
Barbara Rubin hoorde bij die filmmakerselite.
Ze kende Bob Dylan en Andy heel goed.
Ze deed haar best om mensen bijeen te brengen.
Ze zei in The Factory dat er een band was die ze echt moesten komen zien.
Opeens kwamen er veel meer mensen.
Gerard was het diplomatieke gezicht van The Factory.
Hij zei tegen mij: 'Ik nodig jullie uit om morgenmiddag naar The Factory te komen.
Ze waren allemaal in het zwart.
En ze begonnen te spelen.
Ze speelden 'Heroin'. En wij stonden…
Ongelooflijk. We stonden versteld.
Wat zo aanmoedigend en inspirerend was…
…aan The Factory, was dat het allemaal over werk ging.
Elke dag vroeg hij weer: 'Hoeveel liedjes heb je geschreven?'
'Tien.' En hij: 'Wat ben je toch lui. Waarom geen 15?'
De mensen kwamen en gingen. Gezichten die je herkende.
Zo verkochten we onszelf.
Andy is een godheid.
Hij komt van een andere planeet.
Hij was net een vader die altijd 'Ja, ja' zei.
Door die karaktertrek in hem kwam iedereen naar The Factory, volgens mij.
Het was een thuis.
Ik wilde indruk maken.
Hij was een publiek. Daar was ik wanhopig op zoek naar.
Goed. Je hoeft helemaal niets te doen.
Wees jezelf.
Goed zo.
Het ging vanzelf.
Warhol zei niets, maar z'n aanwezigheid maakte na 'n poos van alles los.
Omdat hij niets zei.
Dan wil je zelf iets doen.
Kijk recht in de camera.
Beweeg zo weinig mogelijk. Knipper niet met je ogen.
Dat moest je goed kunnen.
We sponsoren een nieuwe band, The Velvet Underground.
Ik wil niet meer schilderen, daarom wil ik dit combineren.
We kunnen nu muziek combineren met kunst…
…en films en zo.
En we werken nog steeds aan een soort van de grootste discotheek ter wereld.
En bijna alles in het recente verleden…
Staat hij aan? -Het heden laat zien…
Er gebeuren veel goede dingen op zakelijk gebied.
De wereld komt in deze positie.
Dat betekent dat er veel succes en geluk aankomt.
En het rad van fortuin dat…
…meer vertelt van je ambities en ook…
…heel hechte vrienden, die om je geven.
Je hebt met weinig onenigheid te maken.
Geen ruzies en dat soort dingen.
Omdat we niet werken. -Dat duidt…
Carrière, zaken, je beroep, dat soort dingen…
…ik zie daar veel concurrentie, altijd.
Je zult altijd met veel concurrentie te maken hebben…
De mensen kwamen naar The Factory vooral omdat ze er gefilmd werden.
En ze dachten dat ze er beroemde sterren konden worden.
Het ziet er goed voor je uit. Je krijgt nieuwe ideeën en er gaat veel gebeuren.
Een bepaald ideaal van vrouwelijke schoonheid…
…en als je daar niet aan voldeed…
En wie kon eraan voldoen?
Dat werkte heel negatief.
Het was er naar voor vrouwen.
Als je 't niet van je af kon zetten dat je vooral op je uiterlijk beoordeeld werd…
…dan, weet je wel…
Op een dag in The Factory kwam Gerard langs, net terug uit Europa.
Hij had een singletje bij zich met een heel vreemde stem…
Ze zat in La dolce vita.
Anita Ekberg was de ster.
Maar Nico was het clandestiene gezicht in die film dat iedereen zag.
Omdat ze zo opvallend mooi was.
Toen kwam Nico naar New York.
Paul zag Nico wel zitten en wilde haar promoten.
Paul overtuigde Andy ervan dat een rock-'n-rollgroep alleen niet genoeg is…
…omdat Lou nou niet bepaald zo'n knappe vent was of zo.
En hij kon niet zingen. Er moest een mooie meid bij.
Andy moest Lou gewoon smeken of hij het wilde doen.
Het irriteerde ze eerst vreselijk dat ze gewoon geen wijs kon houden.
John snapte na een poos wat ze met die stem konden doen.
Het was eng.
Eerst kon ze bijna niets en opeens kon ze alles heel goed.
Dat moet ik leren.
Opeens merk je dat je meer bekendheid krijgt…
…dankzij die blonde ijsberg midden op het podium…
…naast ons, in het zwart.
Die drie, vier liedjes die ze zong, waren perfect voor haar.
Als iemand anders ze zingt, werkt het gewoon niet.
We vonden haar mysterieus.
We hadden weinig gezien. We waren niet wereldwijs, op John na.
Maar ze kon zingen.
Ze stond niet daar niet alleen maar mooi te wezen.
Andy wilde dat ze in een doos van plexiglas zong.
Dat wilde Nico niet.
Ze wilde serieus genomen worden als ze zong.
Dat haar schoonheid zoveel aandacht trok…
…had er volgens mij voor haar niets mee te maken.
Misschien wilde Andy dat ze zo was.
Zo afstandelijk, onbereikbaar. Ze wilde helemaal niet zo beroemd worden.
Ze wilde goed werk afleveren, dat gewoon goed zat.
Als onbekende word je met iedereen vergeleken.
Dus vergeleken ze haar met Marlene Dietrich or Garbo.
Nu vergelijken ze anderen met haar.
Ze hielpen ons.
We leerden Tom Wilson kennen, de producer van Bob Dylan.
Het begon op gang te komen. We konden een plaat maken.
Norman Dolph kwam langs en gaf Andy 1500 dollar om de plaat te maken.
Wauw.
We jaagden iets na.
Andy was heel bijzonder en ik denk echt dat het zonder hem niet was gebeurd.
Was het contract er gekomen zonder Andy's hoesontwerp of Nico's schoonheid?
We deden een jaar over het album met de banaan.
Andy produceerde ons eerste album. Hij was erbij, in de studio.
Maar hij deed meer dan alleen dat.
Hij liet ons een plaat maken…
…zonder dat iemand eraan zat omdat Andy Warhol erbij was.
Hij wist wat we wilden…
…en hoe hij onze creatieve kant het beste naar buiten kon brengen.
En hij gaf ons veel steun.
Nico was verliefd op Lou. Andy ook.
Jongens en meisjes, mannen en vrouwen, werden verliefd op hem.
Ik schilderde en tekende al en wilde begrepen worden.
Ik zocht aansluiting.
Toen nam een vriend van me hun plaat mee toen ik 15 was.
Hij wilde hem ruilen, hij hield niet van die muziek.
Ik had een plaat van The Fugs die weg mocht.
De cadans van Lou Reeds stem was mooi.
'PR shoes and a big straw hat.'
En dan de drone van Cale daaronder.
En zo kwam het.
Wil jij die plaat niet? Geef maar.
Het kan best dat ik toen zei: 'Zij zouden me tenminste begrijpen.'
Sommige elementen van wat Lou deed, klopten gewoon helemaal.
Zijn manier van tekstschrijven.
Dylan had een heel nieuwe, intelligente manier van liedjes schrijven.
Lou was weer meer avant-garde.
Hij greep terug naar Baudelaire en Rimbaud en…
Maar dat werd toen niet belangrijk gevonden.
Niet gepromoot.
Veel radiozenders wilden onze muziek niet spelen.
'Heroin' en zo, dat wilden ze niet spelen.
En ook MGM was niet…
Ze dachten dat Mothers of Invention…
…meer zouden opbrengen, maar dat was helemaal niet zo.
Ons contract was voor spek en bonen.
We zijn er allemaal.
Andy Warhol, dichter Gerard Malanga.
Richt je camera even op Ed Sanders van rock-'n-rollgroep The Fugs.
Peter Orlovsky, dichter, die ook Indiase mantra's zingt.
Jonas Mekas filmt, en dat doet hij nu ook.
In New York alleen al had je 30, 40 verschillende artiesten…
…die iets deden wat niet alleen hun eigen kunst was…
…maar met andere kunsten te maken had.
We organiseerden het eerste festival…
…dat een onderzoek was naar wat er gaande was…
…in expanded arts en expanded cinema.
Dat was in november, december '65.
In '66 huurde ik een theater in de 41st Street…
…op het Times Square, en daar gingen we verder.
Chelsea Girls en veel andere films van Warhol waren daar te zien.
We deden iets met multimedia.
Het liep drie weken en het heette 'Andy Warhol's Up-Tight'.
Met The Velvet Underground en Gerard Malanga.
En Mary Woronow. Iedereen danste er.
Ter voorbereiding filmden we The Velvet Underground en Nico in The Factory.
Toen ze live optraden in de cinematheque, projecteerden we dat op hen.
Op de een of andere manier was The Dom Polski op Saint Mark's Place…
…in East Village hier beschikbaar voor en huurden we het een maand.
En we werkten 'Andy Warhol's Up-Tight' uit tot 'Exploding Plastic Inevitable.'
Dit was het Poolse thuisfront.
Nu is het The Dom, centrum van het nachtleven in East Village.
Muziek van Nico en The Velvet Underground.
'The Exploding Plastic Inevitable'…
…ontworpen door popartindustrieel Andy Warhol, met z'n meisje van dit jaar.
Haar zangstijl is nogal apart.
ANDY HEEFT VOOR ELK WAT WILS
Andy heeft een groep rock-'n-rollers, The Velvet Underground.
Hij ziet een discotheek als 'n dansruimte…
…waar z'n band speelt en hij meerdere films tegelijk laat zien…
…met allerlei lichten en mensen die dansen of kijken.
Wild.
Ik werd Nico's gitarist in The Dom. En ik deed het voorprogramma.
Ik had geen plaat, ik was geen attractie. Ik deed alleen een set.
Maar de mensen kwamen pas als Andy kwam.
Hij was de attractie.
Andy zette de projectoren op het balkon…
…samen met kleurfilters, kleuren en stroboscopen.
Niemand wist hoe die lichten werkten, dus mocht het publiek het doen.
Ook daarom verdienden we niets, ze gingen kapot of vielen van het balkon.
Andy's aanpak werkte zo…
'Wie weet hoe die lichten werken? Weet jij dat soms?'
Ze keken naar z'n films, maar er zat geen verhaal in.
Dus je wist maar niet of het echt was of een verhaal.
Dat wisten we niet. Het werkte hypnotiserend.
Boven vormde zich een bepaalde kring.
Mensen zoals Walter Cronkite en Jackie Kennedy…
…en veel socialites die er kwamen vanwege Andy…
…en z'n banden met de kunstverzamelaars van Central Park West.
Er kwamen ongelooflijke mensen dansen. Nureyev bijvoorbeeld.
Het hele New York City Ballet kwam er dansen.
Ik denk niet dat ze bij elkaar waren gekomen…
…om spectaculaire optredens te geven…
…maar omdat er muzikaal iets geweldigs gebeurde…
…als ze Lou's liedjes speelden.
Barbara Rubin wist wat ze waard waren…
…maar begon die verdomde stippen op hen te schijnen…
…terwijl ze speelden, alsof ze niet interessant genoeg waren.
Ik zei: 'Lou, waarom moeten ze dat nou doen?'
Hij haalde z'n schouders op:
'Andy wil dat graag, en hij is familie, weet je wel.'
Toen we drie weken gespeeld hadden, gingen we toeren.
We speelden heel vaak op kunstshows.
Ze nodigden Andy uit en wij werden er tentoongesteld, weet je wel?
We zagen allerlei rijke mensen van goede stand…
…en artiesten en zo en het was…
Ze wilden ons daar helemaal niet.
Ik had Exploding Plastic Inevitable in The Dom in New York gezien.
Maar toen ik hoorde dat ze hier en in Provincetown kwamen, waar ik woonde…
In het Chrysler Museum. Het was geboekt als kunst.
Het was niet vol. De stad snapte het niet.
Ik vond het bizar, het idee dat zij midden in het hippietijdperk hier kwamen.
Ze waren zo antihippie.
We kregen er veel fans bij, maar we zeiden altijd: 'Hoeveel zijn er nog?
De helft. Dan hebben we goed gespeeld.'
Het was niet alleen maar lawaai…
…maar het was het soort muziek die je hoort als het buiten stormt.
Paul boekte ons langs de Westkust.
De Westkust was een georganiseerde macht die de pop wilde domineren.
We huurden een auto op het vliegveld. Het lied op de radio was 'Monday, Monday.'
Ik zei: 'Tja. Misschien zijn we hier niet klaar voor.'
We kwamen naar Los Angeles. We merkten dat we anders waren…
…toen we bij dé plaats aankwamen, Tropicana Motel.
We zijn allemaal geheel gehuld in 't zwart en we zitten bij 't zwembad.
Dat zag er heel stom uit.
Op Gerard na. Die was iemand aan het neuken.
We waren nog nooit aan de Westkust geweest.
Het viel ons ontzettend op hoe gezond iedereen was.
Voor hen was een lichtshow een dia van Boeddha op de muur.
In Californië traden we op in de Trip, met een podium.
Wat zet je daarop? Gerard en mij.
Wij dansten daar zodat er meer mensen de Velvets zouden zien.
Ze lieten Frank Zappa er ook optreden.
En The Mothers of Invention. En die verachtten wij.
Voor ons waren zij nou echt de Westkust.
Het waren hippies. Die haatten wij.
Ik bedoel, flowerpower, beha's verbranden.
Ben je soms van de pot gerukt?
We haatten dat gezeik over liefde en vrede.
En vrije liefde en, 'Iedereen is mooi en ik hou van iedereen. Ik ben geweldig.'
Iedereen wil vrede, niemand wil in z'n hoofd geschoten worden.
Maar met een bloem voorkom je echt niet dat een gek je wil neerschieten.
Ze hadden…
…daklozen moeten helpen of zo.
Doe iets en loop niet met die bloemen in je haar.
Ze wilden ontkennen dat gevaar belangrijk was.
Als je in die wereld leeft, herken je de waarde van gevaar niet.
De mens was verknipt.
En ze werden verneukt door de maatschappij.
Daar word je niet depressief van en zo. Je wordt sterk…
…en je bent tegen dingen waar anderen niet tegen zijn.
Dus je bent niet…
Daar komt nou de artiest in beeld. Die hoort niet bij de maatschappij.
Hij is anders.
Het is bijna onmogelijk te beschrijven wat je voelt in een rockdans.
Misschien daarom komen hier elk weekend zoveel jongeren…
…op Bill Graham en Fillmore West af.
Ze zijn aardig. De sfeer hier vind je niet in andere steden…
…zoals New York, Chicago, Detroit, waar het leven een stuk harder is.
Hij haatte ons.
Toen we op het podium kwamen, zei hij: 'Ik hoop dat 't helemaal misgaat, eikels.'
Nou, waarom heb je ons dan geboekt?
Ik denk dat hij echt jaloers en kwaad was…
…omdat hij vond dat hij de eerste multimedia had.
Maar dat stelde niets voor vergeleken met wat Andy had gemaakt.
En er kwam een recensie over uit ons.
'Ze zouden begraven moeten worden, The Velvet Underground. En wel heel diep.'
Dat zei, hoe heet ze ook weer, Cher.
Terug in New York zouden we weer in The Dom spelen.
Maar nee, dat kon niet. 'Waarom niet?'
Hij had de licentie verkocht aan Al Grossman…
…de manager van Dylan, en Dylan had het hernoemd tot de Balloon Farm.
En wij lagen eruit.
Op het tweede album hoorde je de gevolgen van al dat getoer.
Alle agressiviteit. Die weerspiegelde alles wat er speelde in de band.
Het werd steeds zwaarder voor ons om samen te werken.
Het was vast het snelste album dat er was. Echt.
De opnametechnicus ging weg.
Eentje zei: 'Ik hoef hier niet naar te luisteren.
Hij staat op opnemen. Roep maar als je klaar bent.'
Alle liedjes van het tweede album waren onvoorbereid en agressief.
Dat was gewoon regelrecht amfetamine.
We praatten niet meer.
Iedereen zette steeds z'n eigen geluid harder.
Dus het werd steeds harder en harder.
'Wie staat er nu het hardst?' Het was gewoon zo kinderachtig.
Zonder improvisatie werden we gek van elkaar.
Maar we werden sowieso gek van elkaar.
Maar improvisatie hielp bij het toeren…
…als je telkens weer hetzelfde lied moest spelen.
De samenwerking brokkelde af.
STILTE GRAAG LIVE-UITZENDING
Voor ons zat Nico niet voorgoed bij The Velvet Underground.
Dat was voor ons maar iets tijdelijks.
Nico deed alles wat we van haar vroegen.
Maar ik denk dat ze diep vanbinnen met iets anders bezig was.
Ze was altijd teksten en poëzie aan het schrijven.
Ze was altijd met iets buiten de band om bezig.
Ze zwierf.
Ze dwarrelde zomaar de band in en dwarrelde er ook stilletjes weer uit.
En na al dat gedoe draaide Lou opeens door.
En toen ontsloeg hij Andy en…
…Andy noemde hem een rat.
Alles werd achter gesloten deuren geregeld.
Ik wist niet dat Andy ontslagen was.
Ze dachten dat Andy Warhol de leadgitarist was.
Dat was lastig voor ons toen we weggingen bij onze grote herder.
Dit heet 'Sister Ray'.
Het gaat over nichten.
Ze heten Duck en Sally.
Docenten op Harvard, modellen uit New York…
…pure jeugdmisdadigers, weet je wel, motorbendes…
…sulletjes zoals ik.
Grateful Dead-fans. Veel mensen waren fans van beide bands.
We merkten dat we fans kregen.
En dat was natuurlijk leuk…
…vooral in Boston, omdat we daar vaak speelden.
Ik heb ze 60, 70 keer gezien.
Ik voelde me emotioneel vrij als ik die muziek hoorde…
…die compleet origineel was.
Het klonk altijd weer anders. Dat was heel spannend.
Het was nieuw, maar ook radicaal anders.
Het was langzame muziek op mid-tempo die geen rock-'n-roll was.
Het waren echt heel vreemde melodieën.
Als je ze zag spelen, snapte je sommige tonen gewoon niet.
Je zag wel dat…
…maar dan was er een vervormde lead.
Iets. En dan de baslijn.
Er waren andere geluiden in de zaal, maar waar je ook keek…
Waar kwam dat vandaan? Het was een groepsgeluid.
Vaak deden ze een lange versie van 'Sister Ray' en de vijf seconden erna.
Die vijf seconden erna zijn typisch voor hoe het was om ze te zien.
Opeens deden ze…
Toen alle stukken op het keyboard.
Allerlei dingen door elkaar. De drums.
En dan opeens…
Zo hield het op, en het publiek…
…was even doodstil, één…
Vijf, en dan klapten ze.
Zij, The Velvet Underground, hadden ze weer gehypnotiseerd.
Ik ben op de Boston Tea Party. The Velvet Underground is bezig.
Ze zetten alles klaar. Ze waren al aan het stemmen.
Ik stelde vragen: 'Wat deed die fuzz-tone daar opeens? Waarom?'
Of: 'En dat geluid?'
En hij: 'Dat geluid, jongeman, zijn veel dingen.'
En Sterling Morrison leerde me gitaar spelen.
Door die vrijheid knelden school en conventies van andere muziek minder…
…en kon ik m'n eigen muziek maken.
Zo zaten ze in elkaar. Ze hielpen graag.
Mij in ieder geval. Ik mocht zelfs een keer hun voorprogramma doen.
Dus als er spanningen tussen bandleden waren, mocht ik erbij blijven.
Ik hield m'n mond wel.
Maar ja, je voelde die spanningen wel.
Maar ik schrok toen het zo erg was dat John Cale de band verliet.
Het botste vaak tussen die drie.
Ik kon nauwelijks de repetities bijwonen, het was zo akelig.
Soms ruzieden ze over de muziek.
En soms deed Lou chagrijnig.
Of hij deed te bazig en zei wat de rest moest doen.
Dat was er altijd wel. Dat Lou weer zo nodig alles moest bepalen.
Ik kon geen goed doen bij hem. Ik bedoel, ik kon niets doen wat…
Als je aardig deed, werd het nog erger. Hij was…
Als je iets voorstelde, wuifde hij dat weg.
Hij lijdt.
Maar John Cale kon vreselijk van leer trekken.
Z'n aanwezigheid kan onverdraaglijk zijn…
…als hij zich rot voelt.
Hij was somber.
We wisten waar wij stonden en waar de rest stond.
En we verachtten de rest.
Uiteindelijk, helaas…
…vielen we uit elkaar.
Op een gegeven moment had je zoiets van:
als we ons zo gedragen, lossen we niks op.
En er is ook niemand die ons daarbij helpt.
Daar stonden we ook helemaal niet voor open.
Zonder alle drugs hadden we wel iets geprobeerd te bereiken.
Dat het tijd was om je even terug te trekken.
Het vertrouwen was weg.
Misschien was Lou jaloers. Het kwam vast daardoor.
Lou stelde een ultimatum: óf hij weg óf John weg.
Hij sprak af met mij en Sterling in een café.
En hij zei dat hij niet meer met John kon samenwerken.
We konden bij hem blijven of met John meegaan.
Sterling kwam langs: 'Ik ben net bij Lou geweest.'
Ik zei: 'Ja, we moeten repeteren. We gaan naar Cleveland.'
Hij zei: 'Nou, nee. Wij wel, maar jij niet.'
'Wat zeg je?'
'Ik moest je van Lou komen zeggen dat…
…dat hij heeft gezegd: "Als John weggaat, blijf ik."'
En dat was dat.
En toen had ik zo'n moment waarop je je afvraagt wat er nu gaat gebeuren.
Ik dacht dat ik beter kon gaan produceren.
Ik vond het vreselijk omdat ik door deze band het leven beter begreep.
Dankzij hun geluiden kon ik dromen maken om in te vluchten.
Hun toonkleuren… Dat was…
Ik had het gevoel dat ik naast Michelangelo stond.
Lou wilde echt heel graag wat meer succes krijgen.
Je weet wel, echt succes.
Misschien wilde hij het minder avant-garde maken, of hoe je het ook zegt.
Gewoon, wat normaler.
Goed, daar gaan we.
Doug Yule kwam erbij en leerde heel snel heel veel liedjes.
Hij was een heel veeleisend en serieus muzikant.
Zijn gevoel voor harmonie gaf de band iets nieuws.
Het veranderde veel.
We waren nog steeds een goede band en Doug bracht z'n eigen dingen mee.
Maar Cale was onvervangbaar.
Goedenavond. Wij zijn jullie lokale Velvet Underground.
Ik ben blij om jullie te zien.
Bedankt.
We zijn vooral blij dat jullie tijd hebben gevonden…
…om je met ons te komen vermaken.
Ze speelden heel rustig. Hun muziek was rustiger geworden.
Er zat een bepaald idee van ruimte achter.
Alle liedjes hadden dat.
We stopten er geen dingen in, maar haalden ze eruit.
De rest werkt net andersom.
We voegen er geen instrumenten aan toe, of extra mensen.
We doen in feite niets wat we op het podium niet kunnen nadoen.
Het derde album, het grijze… We speelden in LA…
…en Steve zei: 'Jongens, we blijven hier nog een week en maken een album.'
'Candy Says' gaat over iemand die zegt dat ze haar lichaam haat…
…en wat het nodig heeft.
Je hoort zoveel zoete muziek dat je bij dit lied zegt: waar gaat dit nou over?
En de rest van het derde album gaat daarover.
Ik wist pas dat ik dat zou zingen toen hij opeens zei: 'Zing jij dat maar.
Het is leuk om gitaar te spelen en niet steeds de leadzang te doen.'
Ik had bij dit lied eerst bedacht…
…dat ik het zelf zou doen in een goudkleurige jurk.
Maar toen dacht ik: daar zijn ze niet klaar voor.
Dus lieten we Maureen het doen omdat ik niet geloofwaardig zou zijn.
Laatste lied van de set. Het heet 'After Hours'.
Ik was doodsbang.
Ik had nog nooit iets gezongen en dacht echt dat ik het niet kon.
We moesten Sterling wegsturen omdat hij om me lachte.
Ik zei: 'Ik zing het alleen live als iemand erom vraagt.'
Ik hoopte dat dat nooit zou gebeuren.
Maar twee optredens later, in Texas, vroeg iemand erom en sloeg ik me erdoorheen.
Op de Boston Tea Party zong Maureen…
…en ook mensen die eigenlijk geen fans waren…
…jeugdmisdadigers, zeiden: 'Wie zijn dat?
Waar zijn de gitaarsolo's? Wat stelt dit voor?'
Opeens kwam Maureen Tucker tevoorschijn…
…en dan begon ze zo te zingen: 'If you close the door'…
…en dan was iedereen verkocht, echt iedereen.
Bedankt.
Ik zou nu weigeren Loaded op te nemen tot Maureen het kon spelen.
Loaded is in april 1970 opgenomen, geloof ik.
Ik was zwanger en te dik om bij de drums te komen, dus ik kon niet spelen.
Ik vond dat jammer, omdat ik vond dat ik voor een aantal liedjes nodig was.
Het veranderde alles.
Maureen deed niet mee, Sterling…
…kwam niet meer. Ik speelde veel gitaar op Loaded.
Het was vast rot voor hem om uren in de controlekamer te zitten…
…terwijl er iets kleins werd doorgenomen.
Ik wist dat ze platen maakten. Ik heb Doug nooit ontmoet.
Ik…
Maar ik had er toch niets meer mee te maken.
Dat maakte Lou wel duidelijk.
In het begin waren ze uniek.
Elk lid droeg op z'n eigen manier evenveel bij, weet je wel.
Maar nu was het een gewone band…
…met een briljante creatieve man die alles bepaalde.
En Lou had honderden popsongs.
En Lou begon z'n eigen stem te vinden.
Hoge cultuur gebracht als pop. Dat is het werk van Lou.
Dat kwam uit Long Island.
Het smolt de kristalstructuur, wat ook precies was wat we wilden.
Het is geweldig dat we dit voor ze kunnen spelen.
Ik vind het zo gaaf dat zij het gaaf vinden.
We hoeven niets te bewijzen en willen anderen niets opdringen.
Hij wist wat hij kon.
En dat hij heel goed gitaar speelde en mooie liedjes schreef.
Maar we bereikten bij lange na niet wat hij hoopte.
En verdomme, komt het nog?
Toen traden we op in Max's.
En hij hield ermee op.
En dan, vijf jaar later…
…spelen ze boven bij Max's met een veel kleinere band.
Hij kreeg het amper af. Hij had er totaal geen plezier in.
Ik ging weer studeren. Ik was al dat gedoe helemaal zat.
Hij wilde het niet zeggen.
Hij vluchtte niet, maar hij zei het pas op het vliegveld.
Toen zei hij pas: 'Ik ga niet.'
Hij deed dat omdat hij bang was dat ze hem zouden ompraten.
Moe zou huilen. Nee.
Moe zei dat het een dolk in haar hart was.
Ik kwam ze zien bij Max's. De set was voorbij.
Ik zag Lou naar de uitgang lopen. Ik riep hem, maar hij liep heel snel door.
Iemand zei: 'Hij is net uit de band gestapt.'
Hij was weg. Dat was het. Het is voorbij.
Daarna is hij anderhalf jaar bij z'n ouders gaan wonen.
Hij probeerde orde op zaken te stellen in z'n hersenen.
Het management liep niet.
Ik ging m'n wonden likken.
M'n moeder zei vroeger: 'Ga op typles, dan heb je een beroep om op terug te vallen.'
Hun licht had zo fel geschenen…
…dat die hoeveelheid licht in geen enkele ruimte te vangen was.
Die band op z'n hoogtepunt was net fysica.
Er zat entropie binnen in de band.
Het is Barbara.
Heb je nog nieuws?
Gaaf.
Welnee. Stuur gewoon snel iets hierheen.
Tot straks.
Vind je die kleuren mooi zo? Ze zijn heel vreemd.
Zijn het foto's?
Nee, schilderijen. -Ze zijn mooi.
The Velvet Underground zit er ook bij. Geweldig, hè?
Niet te geloven.
Wie is dat?
Dat is Sterling.
Die heb ik gemist.
Zie je ze nog?
Ja, ik heb Maureen vorige week gezien.
Ze is computerprogrammeur.
In een fabriek. -…op meer dan een manier.
IBM. Ze heeft een kind.
Heb je nog contact met John Cale? -Ik sprak hem laatst nog.
Wat doet hij? Hij schrijft natuurlijk nog. -Hij werkt bij Island Records.
Bij Island? Dat wist ik niet.
Hij zat bij Warner Brothers, nu bij Island.
OP 22 FEBRUARI 1987 OVERLEED ANY WARHOL.
Het duurde even.
HIJ WAS 58 JAAR OUD.
OP 18 JULI 1988 OVERLEED NICO AAN EEN HERSENBLOEDING. ZE WAS 49.
OP 30 AUGUSTUS 1995 OVERLEED STERLING MORRISON.
HIJ WAS 53 JAAR.
OP 27 OKTOBER 2013 STIERF LOU REED AAN EEN LEVERZIEKTE: HIJ WAS 71.
LOU REED BRACHT 22 STUDIOALBUMS EN 9 LIVEALBUMS ALS SOLOARTIEST UIT.
JOHN CALE BRACHT 16 STUDIO- EN 6 LIVEALBUMS UIT EN PRODUCEERDE ER 75.
HIJ TOERT NOG STEEDS EN WOONT IN LA.
STERLING MORRISON STUDEERDE AF IN EN WERD UNIVERSITAIR DOCENT MEDIËVISTIEK IN TEXAS.
MAUREEN TUCKER BRACHT 4 STUDIOALBUMS UIT EN WOONT IN ZUID-GEORGIA.
NICO, LIEDJESSCHRIJVER EN MUZIKANT, BRACHT 6 STUDIOALBUMS ALS SOLOARTIEST UIT.
DOUG YULE, MUZIKANT, BRACHT 1 LIVEALBUM UIT EN WOONT IN SEATTLE.
MERRILL REED-WEINER, ZUS VAN LOU, PSYCHOTHERAPEUT…
…WOONT OP LONG ISLAND, NEW YORK
ALLAN HYMAN, SCHOOLVRIEND EN BANDLID, WOONT OP LONG ISLAND, NEW YORK.
HENRY FLYNT, COMPONIST, FILOSOOF EN AUTEUR, WOONT IN NEW YORK CITY.
LA MONTE YOUNG, OPRICHTER VAN THEATRE OF ETERNAL MUSIC, WOONT IN NEW YORK.
MARIAN ZAZEELA, LID VAN THEATRE OF ETERNAL MUSIC…
…EN THE DREAM SYNDICATE, WOONT IN NEW YORK.
RICHARD MISHKIN, SCHOOLVRIEND EN BANDLID, WOONT IN NEW YORK.
SHELLEY CORWIN, LOU REEDS EX, IS ARTIEST EN WOONT IN ZUID-CALIFORNIË.
DANNY FIELDS, MANAGER, WOONT IN NEW YORK EN LONDEN.
AMY TAUBIN, BEZOEKER VAN DE FACTORY, IS FILMCRITICUS EN WOONT IN NEW YORK.
TERRY PHILIPS, DIRECTEUR BIJ PICKWICK RECORDS, WOONT IN NEW YORK.
MARTHA MORRISON WERKTE OP VASSAR COLLEGE, EN WOONT IN NEW YORK.
MARY WORONOV, ACTRICE EN SCHRIJFSTER, WOONT IN LA.
JACKSON BROWNE, MUZIKANT, MILIEUACTIVIST, WOONT IN LA.
JONATHAN RICHMAN, OPRICHTER VAN THE MODERN LOVERS…
…WOONT IN NOORD-CALIFORNIË.
JOHN WATERS, FILMMAKER, SCHRIJVER, ACTEUR, ARTIEST…
…WOONT IN BALTIMORE, SAN FRANCISCO EN PROVINCETOWN.
JOSEPH FREEMAN, WARHOLS EX-ASSISTENT IN THE FACTORY, WOONT IN NEW YORK.
DELMORE SCHWARTZ WAS SCHRIJVER EN DOCENT CREATIEF SCHRIJVEN.
TONY CONRAD WAS EXPERIMENTEEL FILMMAKER…
…EN LID VAN THE PRIMITIVES, SAMEN MET LOU REED EN JOHN CALE.
BILLY NAME (BILLY LINICH) WAS MEDEWERKER VAN WARHOL, FOTOGRAAF…
EN HOOFDBEHEERDER VAN THE FACTORY.
DAVID BOWIE HEEFT LOU REEDS DOORBRAAKALBUM TRANSFORMER GEPRODUCEERD.
TER HERINNERING AAN JONAS MEKAS, FILMMAKER, ARTIEST…
…EN OPRICHTER VAN ANTHOLOGY FILM ARCHIVES…
…DIE ZIJN LEVEN HEEFT GEWIJD AAN AMERIKAANSE AVANT-GARDE-CINEMA.
Vertaling: Marc de Jongh