Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
GERÇEK OLAYLARDAN ESİNLENİLMİŞTİR
Aralık 1983'te Arjantin demokrasiye döndü.
Yedi yıllık askerî diktatörlüğün ardından
Alfonsín eski komutanları insanlığa karşı suçlardan
yargılama emri verdi.
Bozgunculara karşı savaşı kazanmış havasındaki komutanlar
sadece askerî mahkemeyi kabul ettiler.
Yeni hükûmet iktidara geleli yedi ay geçmesine rağmen
davada ilerleme kaydedilemedi.
Davayı sivil yargının devralacağı dedikoduları hızla yayılmaya başladı.
Bu durumda
davanın Yargıtay'da görülmesi gerekecekti
ve dava açma sorumluluğu Savcı Julio Strassera'ya ait olacaktı.
-E? -Gelip kendini odasına kapattı.
-Kilitledi mi? -Evet.
Yeni geldi.
Gel.
Hadi, konuş.
Onu Bettina's'tan almış.
Bara gitmişler. Biraz orada durmuşlar.
-Ne barı? -Plus Ultra. Libertad ve Arenales'te.
Sonra?
Sonra ben çıktım.
-Niye çıktın? -Bir saat kaldım.
-Adamı sevmedim. -Ben de.
Ne oluyor? Niye fısıldaşıyorsunuz?
-Hiç. -Yok bir şey.
Vero için endişelendik.
Niye?
Yeni erkek arkadaşı çok tuhaf.
-Tuhaf mı? Nereden anladın? -Evet.
O sonuca nasıl vardın?
Köstebek olduğundan şüpheleniyorum.
Vero üstünden bana ulaşmaya çalışıyor olabilirler.
Köstebek mi?
Yani casus anne.
Ne olduğunu biliyorum tatlım.
Javi, yatağa.
Hadi.
-Pijamanı giy. -Tamam.
Pantolonunla uyuma!
Açıklama bekliyorum.
Plus Ultra'da buluşuyorlar. Sence bu ne demek?
Hayır.
İstihbarat Teşkilatı'nın köşesinde.
Dalga mı geçiyorsun?
Kızımızı takip mi ediyorsun?
-Hayır. -Julio.
-Takip mi ettiriyorsun? -Javier caddede karşılaşmış.
Julio! Oğluna kızını takip mi ettiriyorsun?
Hayır dedim ya.
Hastasın sen.
Okuldaki o kızın kuzeni olduğunu biliyoruz.
-Pilot torunu. -Sivil.
-Sivil pilot! -Devletin hava yolunda.
Onlar da askerî.
Savaşta gönüllü oldular. Deden de oldu, baban da!
Çocuğu deli edeceksin, farkında mısın?
-Ne var? -Niye makyaj yapıyorsun?
İstediğim ve yapabildiğim için.
Demokrasi var, değil mi?
Benim okulumda yasak.
Nereden biliyorsun? Okula hiç makyajlı gitmedin.
-Henüz. -Hayır, dur!
-Dur! -Hadi Javier, çok güzel olacaksın!
-Salak! -Gidelim hadi.
Yeter, dur.
Ben bu taraftan giderim.
-Bir tane verir misin baba? -Olur.
-Öğle yemeği yiyelim mi? -Bugün olmaz.
Zamanını söylemedim.
Bugünü kastettin sandım.
-Müsait olduğunda. -Çok isterim.
Müsait olduğunda.
-Güle güle, akşam görüşürüz. -Tamam. Hadi.
Günaydın. Bruzzo aradı.
Efendim, Bay Bruzzo aradı. Acilmiş.
Duydum. Ya konuşmak istemiyorsam?
-Mümkün mü? -Elbette mümkün.
-Yine ararsa ne yapayım? -Yüzüne kapa.
-Yapamam. -Yapabilirsin.
Yapmalısın da. Bu bir emirdir.
Bruzzo'nun yüzüne kapa.
-Unutma, bana çalışıyorsun. -Hayır efendim, kadroluyum.
Beni kovamazsınız.
Susana.
Lütfen.
Bruzzo'nun yüzüne kapa.
Teşekkürler.
-Efendim. -Ne olur bu anı bozma.
-Bruzzo. -Ne?
Buraya geliyor.
-Beni hiç sevmiyorsun, değil mi? -Öyle olsa uyarmazdım.
Haklısın.
Bak şimdi.
Yokum, çıktım. Kızımla yemeğe gittiğimi söyle.
-Hallederim. -Sağ ol.
4 TEMMUZ 1984, "BİR DAHA ASLA" KOMİSYON ÖZEL YAYINI
Kayıpları Araştırma
Ulusal Komisyonu'nca yazılan bir rapora tanık olacaksınız.
Çekilen acılar ifadelere elbette yansımış...
Daha ne kadar sürecek? Beş saniyeyi geçmez. Dinleyin.
Az sonra izleyecekleriniz
Arjantin'deki olayların ve şiddetin sadece bir tarafını anlatıyor.
İşte başlıyor.
Diğer taraf, işin diğer yönü
yıkım ve terör Arjantin kıyılarına
yanaştığında başladı.
ANTONIO TRÓCCOLI ULUSAL GÜVENLİK BAKANI
Uzaklardan destek buldu...
Niye Massera'yı konuşturmadılar?
-Bitti. Bu kadar. -Hayır!
Javi, açar mısın lütfen?
Bu yıkıcı strateji...
-Ne diyor? -Ne bekliyordun?
...ülkemiz için karmaşık bir durum.
Ben bakarım.
Zayıflamış bir toplum...
Ne diyor? Diktatörlük ilanı bu.
...siyasi olgunluğu olmayan...
Hemen dönerim!
Ortadan kaybolanlardan bahsetmen lazım!
Şimdi beni anladın mı?
...şeytani bir ölüm ve terör sarmalına girer.
Toplumumuz etkilendi ve sarsıldı.
Bu yıkıcı saldırıya bir son vermek istedi.
Hayır, olmaz. Kurbanları suçluyorsun!
-Selam, ne haber? -Nasılsın?
-İyiyim, sen? -Ben de.
Ortadan kaybolanlar.
Bazı Arjantinlileri etkileyen
hazin ve eşi görülmemiş bir durum.
Tarihimize arkadan vurulmuş bir darbe bu, tüm dünyayı da derinden etkiledi.
Birçok insan sevdiklerinin
evlerinden alındığına ve ortadan kaybolduğuna şahit oldu.
Kızım Laura Estela Carlotto,
partneriyle birlikte kaçırıldı.
Yirmi bir yaşındaydı.
On haftalık hamileydi.
İsimsiz bir mektup aracılığıyla yokluğunda ondan haber aldık.
Hâlâ hamile olduğu yazıyordu.
Bana ve babasına haber göndererek
doğum vakti geldiğinde dikkatli olmamızı istiyordu.
O dönemde her anne gibi
ben de onu bulmaya, bilgi edinmeye çalıştım.
Her gün
onun er geç döneceğini umduk.
İhzar emri için dilekçeler verdim, davalar açtım...
Bruzzo içeride.
Dostum,
içeri gelir misin?
Evet, tabii.
Al bakalım.
Teşekkürler.
Otur lütfen.
Bak Bruzzo, tartışmayacağım. Sana saygım ve hürmetim var.
Atanmam konusunda falan minnettarım
ama olmak istemediğim bir şey var.
Ne olmak istemediğimi biliyor musun?
-Tahminim var Julio. -Aptal olmak.
Tahminin bu muydu?
Hükûmetin inanmadığı bir şeyi
savunmak zorunda kalan bir aptal olmayacağım.
-Julio? -Ne?
Harikalar Diyarı'na mı düştük?
Aniden diktatörler hapse girmeye mi başladı?
Onları kim tutuklayacak? Martín Karadagian mı?
Askerî mahkeme General Videla'yı cidden hapse atar mı sanıyorsun?
Onlar da işin içindeydi Bruzzo.
Ya davayı sivil mahkeme görürse?
Bana Deli diyorlar ama değilim.
Böyle bir şey olmayacak. Kim izin verecek? Tróccoli mi?
Onu dün akşam dinledin mi? Bırak ya.
Bitirdin mi?
Otur lütfen. Otur Julio!
Yargıçlar davayı almayı kabul ederse geri çeviremeyeceğini biliyorsun.
İşimin gereklerini gayet iyi biliyorum.
Savcıyım.
Nasıl gittiğini söyler misin?
Bunu konuşmamayı tercih ederim Silvia.
-Yapıyorlar, değil mi? -Konuşmak istemiyorum Silvia.
Yani yapacaklar.
Yapamazlar.
Evet, yapabilirler.
Yargıçlar yargılama isterse olur.
İzin vermezler.
Bilemezsin.
Konuşmasak olmaz mı?
-Ne konuşmak istiyorsun? -Hiçbir şey.
Anlamadığım bir şey var.
Lütfen, tadımı kaçırma.
-Acaba böyle olmanın sebebi... -Silvia.
-...bunun... -Lütfen.
-...olmamasından mı... -Silvia.
...yoksa olmasından mı korkman?
Bazen ödün kopuyormuş gibi geliyor.
Elbette ödüm kopuyor.
Elbette.
-Neden korkuyorsun? -Her şeyden Silvia! Her şeyden!
Bunun bir tuzak olmasından,
bir tür müzakere için kullanılmaktan.
Size bir şey olmasından.
Yine elinden bir şey gelmemesinden mi?
Bunu yapabilirsin Julio.
Yaparsın.
25 EYLÜL 1984
SİLAHLI KUVVETLER KONSEYİ
-Kaydettir. -Başüstüne.
Teşekkürler beyler.
SİLAHLI KUVVETLER KONSEYİ
Günaydın. Bu emir Silahlı Kuvvetler Konseyi'nden.
"Konsey yürüttüğü soruşturma sonucunda
"hükûmeti devirmeye çalışanlarla mücadelede verilen kararların,
"talimatların ve emirlerin, lafzıyla ve ruhuyla
"uygun olduğuna hükmetmiştir."
-Uygun. -Duyduğunuz gibi.
Okumaya devam.
"Aşırılıklar astlar tarafından sergilenmiştir.
"Mahkeme sözde kurbanların suçlarını soruşturmalı..."
Kurbanların suçları mı?
TEMYİZ MAHKEMESİ
Bu davayı alıyor muyuz?
Pardon ama tarafsız kalmalıyız. Riskleri ve prosedürü takip etmeyi
garanti edip edemeyeceğimizi göz önünde bulundurmalıyız.
Sence müdahale etmeyelim mi? Kurbanları suçluyorlar.
Körlemesine gidemeyiz.
Körlemesine gitmezsek bu yargılama hiç olmayabilir.
Kurbanlara vermedikleri şeyi biz onlara verelim.
Adil bir yargılama.
-Ya kanıt? -Savcının işi.
Savcılık kanıt bulamazsa?
Kanıt olmazsa
beraat ettirmek zorundayız.
Savcıya haber verelim mi?
Haber verin.
-Affedersiniz. -Evet.
-Bu şimdi geldi. -Tamam.
Bakayım.
Teşekkürler.
-Selam. -Merhaba.
-Baba. -Ne haber?
Bir şey mi oldu?
-Evet. -Ne oldu?
Bay Strassera meşgul.
Yargılama olacak.
Videla'yı hapse mi atıyorsun?
Deneyeceğim.
Massera'yı da.
Tüm sorumluları.
Tehlikeli değil mi?
Galiba biraz tehlikeli.
Seni öldürebilirler.
Kabul etmesen?
Olmaz.
İŞBU BELGEYLE
SAVCILIĞIN BILGILENDIRILDIĞI...
DR. ALBERTO MUCHNIK AVUKAT
Sayın Savcı.
Zavallı Schubert.
Selam.
-Nasılsın? -İyiyim diyelim iyi olalım.
Başını yaktılar dostum.
Dans pistini temizle diye atandığını sandın
ama artık dans etmek zorundasın.
Ne gülüyorsun? Durum ciddi. Çok ciddi.
-Bunu yapamam. Düşünsene. -Er geç başlaman gerekiyordu.
Şimdi mi yani? Tam şu anda mı?
Orduyla müzakere ettiklerini herkes biliyor.
-Tróccoli'yi dinledin mi? -Evet, Tróccoli.
Haklısın.
Ben de aynı fikirdeyim, cidden.
Bu işler daha 50 yıl düzelmez demiştim.
Yeni hükûmet değişiklik vadediyor
ama ardından yine aynı şerefsizleri atıyor.
Yeni...
Bir şey diyeceğim, dinle.
Bir şeyler ters gidebilir.
Birinin dikkati dağılabilir, tamam mı?
Bir boşluk var, çok küçük.
Bir çatlak. Hepsi bu.
Açılıyor ve çabucak kapanıyor.
Açıldığında içeride olmalısın ve o zaman, evet...
O zaman bir şey yapabilirsin.
Diktatörlük döneminde yapamadığımız şeyleri Julio.
Önemli işler böyle yapılır.
Zekâyla, cesaretle, akılla, içeri girerek yapılır.
Tarihten mi bahsediyorsun?
Evet.
Tarihi
-benim gibiler yazmadı. -Öyle mi?
Hadi canım.
Yine de sen Arjantin'in
en önemli davasının savcısı olacaksın.
Sorumluluğunu al.
Julio, Julio!
Güldüğünü görüyorum.
Hadi.
Biri telefona baksın lütfen!
Delireceğim yahu! Javi, sen bakar mısın?
-Alo? -Julio Strassera? Sen misin o?
Evet, kimsiniz?
Javier ve Verónica'nın babası mı?
-Kimsiniz? -Seni öldürecek olan adam.
-Beni dinle. -Ne?
Önce oğlunun peşine düşeceğiz.
Ama kızını kendimize ayıracağız. Çok hoş bir kız.
-Siktir git şerefsiz. -Eğlenmek için.
-Yüzüme söylesene! -Dikkatli ol adi herif.
Bu işe bulaşma, pişman olacağın bir şey yapma.
Tamam, aklımda olsun. Teşekkürler.
-Kimdi? -Bir arkadaş.
Baba?
-Silvia! -Kimdi?
Bundan sonra telefona sadece sen ve ben bakacağız, oldu mu?
Yine mi tehdit eden adam?
Tüm gün aradı. Bıktım ondan.
Tek yapabildiği bu herhâlde.
Dur.
Ne oldu?
Bilmiyorum.
-Metroya binelim. -Tamam.
Hoşça kal. Günün güzel geçsin.
-Baba. -Evet?
Kendine dikkat et.
Bay Strassera, rahatsız ettim.
Güvenlik şefiniz olarak atandım.
Güvenliğe ihtiyacım yok.
Siz ve aileniz tehdit edilmişsiniz.
Güvenlik istemiyorum.
Anlıyorum. Tehditler önemsiz.
Zarar verecek olanlar uyarmaz.
-Bu yüzden... -Bak birader,
benim ve ailemin yakınında görevli veya polis istemiyorum.
Kusura bakmayın, karınızı ve kızınızı görmeye evinize gittim.
Onların güvenliğinden de sorumluyum.
-Adın ne? -Antz efendim.
-Adın ne memur? -Antz efendim.
Karınca anlamında mı yani?
Evet, ailemin soyadı. Z ile.
-Bu da Romero. -Memnun oldum efendim.
Beni bağışla Antz.
Kızımla tanışmışsın.
Seni uyarmalıyım.
-Kızım gizli kapaklı biridir. -Farkındayım efendim.
-Neyin? -Ailenizin güvenliği.
Nasıl desem?
-Bazı araştırmalar yaptık. -Ne buldunuz?
Endişelenecek bir şey yok.
-Hiç mi? -Yani...
-Tehlikeli bir şey yok. -Bildiğini anlat lütfen. Dökül.
Bay Padilla evli.
-Kızım biliyor mu? -Bilmediğini düşünüyoruz.
Bilmediğinden eminim.
Bayan Padilla da bilmiyor.
Ben gidiyorum.
Ne haber Bruzzo?
Ziyaretin için sağ ol
ama Nürnberg'den sonraki en önemli davaya bakacağım.
Vakit kaybetmeyelim.
Yardım teklif edecektim.
Evet, anladım. Atom Karınca. Sağ ol.
Güvenlik değil.
Başka tür bir yardım gerekirse ararım.
İnat etme.
-Yalnız başaramazsın. -Yalnız değilim. Ekibim olacak.
Ekip oluşturabilirim, değil mi?
Evet ama kolay olmaz.
Mahkemedekilerin çoğu bizimle aynı...
Öncelikle "biz" diye bir şey yok.
Ben. Ben yapıyorum. İkincisi, benim için çalışanlar var.
-Yani... -Fazla vakit yok.
Yalnız yapamazsın. Yalnız derken tiyatrocu arkadaşın da dâhil.
Tiyatrocu arkadaşımın davalara dair ikimizden de çok tecrübesi var.
Otuz yıldır avukat.
Bruzzo, bunu yapacağım ama bildiğim şekilde.
Vaktinde bitiremezsin.
Beni dinle.
-Başsavcı birini gönderecek. -Yapma!
Kendi ekibimle yapacağım.
Telechea, Salvador ve Sturla'yı arayacağım.
Sturla hayır mı dedi?
Evet, öyle. Bu işe karışmak istemiyor.
Bunlar için çok yaşlı.
-Yaşlı mı? Niye? Kaç yaşında? -Yetmiş sekiz.
-Oldu mu o kadar? -Yaşlı.
-Telechea? -Hayır, dedi.
Nedenini söyledi mi?
Güldü.
"Strassera askerleri hapse mi atacak?
"Durán'la boks da yapsın bari."
Komik adam şu Telechea. Adi herif.
-Telechea belayı asla sevmedi. -Evet.
-Ya Salvador? -Aramadım bile.
Yargılama karşıtı bir dilekçe imzaladı.
-Cidden mi? Faşiste bak! -Yavaş yavaş faşist oldu. Bilindik olay.
-Carrizo? -Hayır.
-Manrique'in adayıydı. -Hayır.
Unuttun mu?
-Girardi? -Hayır.
Hayır, o bir faşist. Çocukları askerî okula gidiyor.
-Sahi mi? -Evet.
Bilmiyordum.
Bruni?
Aşırı faşist.
Héctor Alcides?
Ne? O geçen yıl öldü.
Hadi ya! Bilmiyordum. Yazık.
Ağır bir kalp krizi.
Hayır, derdi. Aşırı faşistti.
-Bir saniye. -Ne oldu?
-Yok, faşist. -Kim?
Hayır, aşırı faşist.
Aman be! Kimse yok.
25 EKİM 1984 ÖN DURUŞMALAR
Deli Strassera'nın ta kendisi.
-Ulusal Savcı. -Nasılsın Basile?
İyiyim, geçinip gidiyorum.
Senin gibi sanırım.
Farklı şekillerde geçiniyoruz diyelim.
Sorun müvekkilimse
kamu avukatı olarak mahkeme tarafından atandım.
Rahatsız olmuşa benzemiyorsun. Turnayı gözünden vurmuş gibisin.
Rahatsız oldum mu? Hayır. Hem de hiç olmadım.
Beni asıl şaşırtan senin gerillaları savunman.
Kimseyi savunmuyorum.
-Ben savcıyım. İşim suçlamak. -Günaydın Basile.
Ülkemizi gerillalara karşı savunanları suçlamak yani.
-Görüşürüz. -Git, otur.
Uzun sürmeyecek.
Saat tam 5.00'te.
Günaydın.
Ayağa kalkın.
13/84 no.lu davanın ön duruşmalarının başladığını ilan ediyorum.
Silahlı Kuvvetler'in aşağıdaki subayları yargılanacak...
Korgeneral Jorge Rafael Videla...
Pardon delikanlı.
-Sen kimsin? -Luis Moreno Ocampo.
-El Mono Campo mu? -Luis Moreno Ocampo.
-Hizmetinizdeyim. -Kimse bana haber vermedi.
Savcı yardımcısıyım.
-Ne? -Savcı yardımcısıyım efendim.
Davalıları getirin.
Günaydın.
Adınız lütfen.
Jorge Rafael Videla. Şunu da ekleyeyim,
Arjantin ordusunda korgeneralim.
Sayın Yargıçlar,
tüm saygımla belirteyim,
bu mahkemenin meşruiyetini tanımıyorum.
Savunma, iddia edilen suçların askerî yargının yetki alanına girdiğini
ve askerî mahkemede yargılanması gerektiğini belirtiyor.
Askerî mahkeme şansını kullandı.
Bu mahkemenin bu suçları soruşturma ve yargılama yetkisini iyi biliyorsunuz.
Tam adınızı söyleyin.
Orlando Ramón Agosti. Bu mahkemenin meşruiyetini tanımıyorum.
-Tam adınız? -Roberto Eduardo Viola.
Bu mahkemenin meşruiyetini tanımıyorum.
Omar Domingo Rubens Graffigna.
Bu mahkemenin...
-Jorge Isaac Anaya. -Basilio Arturo Lami Dozo.
-Amiral Armando Lambruschini. -Leopoldo Fortunato Galtieri.
Amiral Emilio Eduardo Massera.
Bu mahkemenin meşruiyetini tanımıyorum.
Anlat.
Videla sandığımdan epey kısaymış. Cüce.
Şapka ve botla daha uzun görünüyor.
-Bu kim? -Beklediğimiz yardım.
Söylesene Luis María Campos,
bize nasıl yardım edeceksin? Kaç davaya katıldın?
Moreno Ocampo.
Sıfır dava.
Kaç soruşturma?
-Sıfır. -Tanrı aşkına.
Ne iş yapıyorsun o zaman?
Başsavcı için çalışıyorum. Profesörüm.
-Para kazanıyor musun Molina Campos? -Moreno. Bir bakıma.
Annen mi yardım ediyor?
Annem bu davada olmamdan nefret ediyor.
-Niye buradasın? -Belki bu yüzdendir.
-Cidden bilmek istiyor musunuz? -Tabii.
Ailem orduda. Amcam albay.
Bunun sana faydası yok.
Annem her pazar Videla'yla kiliseye gidiyor.
Ona göre, Videla doğru şey yapmış.
-Bir kelime daha duymayacağım. -Gidelim.
Efendim.
Efendim!
Efendim, bitireyim lütfen.
Bir düşünün. Bu hükûmet yeni göreve başladı.
Ordunun nefesini ensesinde hisseden zayıf bir hükûmet.
-Evet. -Onları mahkemeye çıkararak
tehlikeli ama doğru bir karar verdiler.
Bence bu yüzden kendini insan haklarına adamış,
komünist diye karalanacak avukatlar yerine
genç avukatlar atamak iyi bir fikir.
Sadece orduyu değil, orta sınıfı da
bu davanın meşruiyetine ikna etmemiz gerek.
Orta sınıfın darbelere sahip çıkma
eğilimini de hesaba katarak.
Truva atı.
Anladınız mı?
Dokuz komutana karşı reddedilemez kanıtlar sunmak için
beş ayımız var.
Cinayetlere, özgürlüğün kanunsuzca kısıtlanmasına,
işkenceye, büyük hırsızlığa dair.
-Hemen bir ekip lazım. -Aynen Molina Campos.
Moreno Ocampo.
Polise güvenemeyiz.
Yargı mensuplarının %90'ı bu davaya bulaşmak istemiyor.
Sen ona %99 de.
-Başka yere bakmalıyız. -Nereye? Hukuk fakültesine mi?
Pek sayılmaz ama yakın.
Başsavcılık'ta bizimle çalışmak isteyen çocuklar var.
-Çocuklar mı? -Evet. Her mahkemede.
Tecrübesiz gençlere ihtiyacımız var.
Senden de mi tecrübesiz?
-Tecrübeliler yapmayacaksa... -Tecrübesizlerle devam ederiz.
Peki.
Seni sevmeye başlıyorum Moreno Ocampo.
-Doğru söyledim mi? -Evet.
Tam adın?
-Lucas Palacios. -Judith König.
Federico Corrales.
Görev?
Başsavcılık'ta idari görevler.
-Meslek? -Avukatım.
Şu an işsizim.
-Daha önce ne yaptın? -Ordudaydım.
-Hangi kuvvet? -Donanma.
ESMA'da teknik okuldaydım.
Hadi ama Fede.
-Şaka yapıyorsun. -Evet. Başsavcılık'tayım.
Son seçimde kime oy verdin?
Alfonsín mi desem, gerçeği mi söylesem?
Oy vermedim.
-Öyle mi? Niye? -On yedi yaşındaydım.
Balbín'le ilgili fikirlerin?
Fikrim yok. Önemli bir politikacıydı.
Siyasi tercihlerin Eduardo?
Şimdi mi? Yok. Hiç. Sıfır.
-Perón'a dair fikirlerin? -Önemli bir politikacıydı.
Ya Winston Churchill?
-Ne? -Napoleon Bonaparte?
İsa Mesih?
Cevap vereyim mi?
Mevcut kabineden beş kişiyi sayabilir misin?
Evet. Kim vardı... Grispun.
-Grinspun. -O işte.
-Kime oy verdin? -Peronizm'e.
-Niye? -Peronistim.
Hadi canım. Niye?
1955'ten beri tüm diktatörlüklere karşı duran tek hareket.
Dima toplumsal adalet için savaşacak.
Tamam. Teşekkürler.
-Teşekkürler. -Sen sordun.
Evde söylediğin saçmalıkları tekrarlayasın diye sormadım.
Kızma baba.
Beni bu hâle sen getirdin Maco.
Niye bizimle çalışmak istiyorsun?
Altı ay boyunca alıkonulan ve zor kurtulan bir amcam var.
14'üncü Mahkeme'de resepsiyondayım.
Oradakiler yaptığınız şeyi umursamıyor.
Ben umursuyorum.
İki çocuğum ve ev kredim var. Fazla mesai verdiğinizi duydum.
Bu ülke bize kalacak ve bunlar tekrar yaşanmamalı.
Fazla mesai var mı?
Beni istemiyor musun? Olduğum yerden memnunum.
-Peronizm karşıtlarıyla olmak istemem. -Hoş geldin Maco.
Baban seni çok övdü.
Ben Luis Moreno Ocampo. Savcı yardımcısı.
Savcı yardımcısı mı? Öyle bir şey mi var?
Geçen hafta Badía'nın programına çıkan beş kişiyi sayabilir misin?
-Evet, Los Abuelos çaldı. -Los Abuelos mu?
Los Abuelos de la Nada. Harikaydı.
-Hiç dinlemediniz mi? -Hayır.
Bir şarkı söyle.
-Şimdi mi? -Evet.
ŞUBAT
İlk sorunumuz zaman.
Tarihin en önemli davasına hazırlanmak için
tavuk hırsızlığı davalarından daha az vaktimiz var.
Şu an buradayız.
Her şey şu güne kadar hazır olmak zorunda.
ŞUBAT 1985
Bu kadar vaktimiz var.
Ne yapacağız?
Mahkûmlar gibi.
Tamam. İkinci sorun.
Bunun sistematik bir plan olduğunu kanıtlamalıyız.
Yani hepsinin her şeyi ve nasıl gelişeceğini bildiğini.
Tüm ülke çapında,
tüm komutanların idaresinde.
Hepsi sorumlu.
Polisle çalışamayız çünkü onlar da işin içinde.
Bir sorun daha.
Mahkemeler bilgi paylaşmaz. Paylaştıklarında çok geç olur.
-Unutmayın... -Hırsızlıktan daha az.
-Evet komik çocuk. -Organize olalım.
Önce haritadaki gizli tutuklu merkezlerini işaretleyelim.
-La Perla, Córdoba'ydı. -Başka?
-ESMA. -Evet, ESMA.
-ESMA, Kara Kuvvetleri. -Başka?
-El Vesubio. -Başka?
-Campo de Mayo. -Ne düşünüyorsun?
-Ne kadar vakit var? -Dört ay iki hafta.
Şaka mı bu?
İmkânsız. Çekil.
Öyle bir seçenek yok.
Başka fikrin var mı?
María Eugenia'yla konuş.
Komisyon'uın arşivlerine bakıyor. Bu işlerden anlar.
Sana yardım eder.
Savcılık tüm vakaları inceleyecek.
-Hepsini mi? Sayısını biliyor musun? -Hayır.
-Seçmen gerekecek. -Gönder gelsin.
Ön seçim yaptınız mı?
Watts, Meijide, Dalego, Avellaneda, Valenzi...
Hepsini okuruz.
Hepsini mi?
-Savcı Strassera'nın asistanları mı? -Evet.
İhtiyacınız olan bilgileri veririz.
PLAZA DE MAYO ANNELERİ
Umarım savcı diktatörlük dönemindekinden daha iyi davranır.
Ama diktatörlük döneminde o...
Bir şey yapmadı. Hiç.
"'Anne, babama söyle, lütfen kaçsın.' dedi.
"Sesini son duyuşum oldu.
"Sonra onu aldılar."
ARALIK
Komuta sorumluluğu cuntaya ait.
Onlar baştaydı, orası açık.
-Ama kanıtlaması en zoru. -Niye zor?
Kaçırılmalar, işkenceler, cinayetler kanıtlandı veya kanıtlanabilir.
Bildiklerini nasıl kanıtlayacağız?
-Bilmiyor olamazlar. -Bilmediklerini söyleyecekler.
"Astların aşırı davranışlarıydı.
"Savaşın ortasında hepsine göz kulak olamam."
-İyi de 30.000 aşırı davranış mı olur? -Evet, haklı.
Şöyle diyebilirler, "Kimseyi öldürmedim. Kimseye işkence yapmadım.
-"Kaybolmalarla ilgim yok." -"Şok tabancası bile kullanamam."
Onları merkezlerde gören tanıklar lazım.
Ya gören yoksa? Plana bu dâhil değil miydi?
Cinayetler ve kaybolmalarla ilişkilendirilmemek.
-Bir gören illaki vardır. -Hayır.
Plana odaklanalım.
Aynı şeyi tüm ülkede yaptıklarını kanıtlayalım.
Her yerde insanları kaçırdılar.
Gizli tutuklu merkezlerinde tuttular.
Sorgulamalarda işkence yaptılar.
Tüm ülkede insanlar kayboldu.
Millet, bunu kanıtlarsak hepsinin koordine olduğunu kanıtlarız.
-İhtiyacımız olan bu. -Yani
vakaları alalım, birime, yıla,
tutuklu merkezine göre organize edip...
-Bölgeye göre de. -Bölge mi?
-Seyahat mi edeceğiz? -Evet.
Nereye gitmek istersin?
Teşekkürler.
-Bizi bekliyorlar. -Dağı gördün mü?
Biliyordum. Bu şehir faşist dolu.
Bu adamı tanıyor musun?
-İki blok ileride. -Şu taraf. Gel.
Emin misin?
Ben şu tarafa giderim. Sonra buluşuruz.
Merhaba.
Selam, pardon. Günaydın.
Juan Pablo Noriega'yı arıyorum...
Burada bir şey yok.
Tamam, teşekkürler.
Şu adama sor.
Pardon beyefendi?
Burada çalışamayız.
-Faşistler. Söylemiştim. -Ne yapalım?
Herkesi toplayın, başka bir yere gidiyoruz.
Ne yapalım?
Tut şunu.
SAVCILAR VİLAYETE GİTTİ
Bu çok önemli olabilir çünkü daha fazla vaka
getirmeyi sağlayacak araçlar sağlar.
Bu insanlar Savcılık'tan geliyor.
Diktatörlük döneminde işlenen
suçlarla ilgili bilgisi olanları arıyoruz.
Buenos Aires'teki Savcı Strassera davada kullanacak.
Her türlü bilgi, isim veya veri...
Polis, kapıyı açın! Kapıyı açın!
...2800 Mitre Caddesi'ndeki Adalet Bakanlığı'na gidin veya 524096...
Üç kişi beni hücremden aldı. Gözlerim bağlıydı.
Beni soydular. Bana "denizaltı" dedikleri şeyi yaptılar.
Dayanamayacak hâle gelene dek kafayı su dolu kovaya sokuyorlar.
Saçma şeyler sordular.
"Komünizm nedir?" Hiç bilmiyordum.
Firmerich'in yaşadığı yeri sordular.
Tanımadığım insanları sordular. Çok sinirlendiler.
...bileklerinde zincirler. Sana numara veriyorlar.
X-96.
O andan itibaren Mario Valle değildim.
-Gözlerim bağlıydı. Silahla bana vurdular. -Bagajı açıp...
-...şok tabancasıyla. -Kusmaya başladım.
Su içemiyordum. Elektrik verdiler.
Sizi alanları komşularınız gördü mü?
Ordudan olduklarını nereden anladınız?
Selam tatlım. Ne haber?
-Seni bekliyordum. -Görüyorum.
Bir şey mi oldu?
Otur lütfen.
Olur.
-Abel'le ayrıldık. -Kim?
Baba.
Kusura bakma, o herifi sevmiyorum. Acaba haberin var mı...
-Evli. -Evet.
Aptal değilim baba.
Baştan beri biliyordum.
Seni de hiç sormadı.
Yaptığın işi bildiğini sanmıyorum.
Beni takip ettirme, tamam mı?
Javier'i de yollama.
-Onu korkutuyorsun. -Tamam.
Endişelenmen gereken daha önemli şeyler var.
Özür dilerim.
ARALIK OCAK
15 ŞUBAT KANITLARIN SUNULMASI
Quilmes, Avellaneda.
ŞUBAT
Nereye?
Üçüncü rafa.
Bir, iki...
-İyi mi böyle? -ESMA o rafta mı?
Şeyi gören var mı?
ESMA'nın üçü burada.
-Sayın Savcı. -Evet.
Kanıtlarınız geldi.
Tam 16 klasör, 4.000 sayfa, 709 vaka ve 800 tanık.
Çok güzel. Tebrikler.
-Kaydettirin. -Ne?
Bizimle gelin!
-Hadi. -Nereye?
-Kaydettirmeye! -Hadi!
Yalnız mı vereceğiz? Olmaz. Beraber.
Evet, bizimle gelin.
Ne oluyor?
Savcı Strassera, davanın başındaki kişi.
-Memnun oldum. -Ben de.
Tebrikler.
Bunları nereden buldun? İzci mi bunlar?
Ekibimin yaşıyla uğraşacağına
kanıtlara odaklanmanı öneririm.
Bu lafımı unutma.
Ne dediğimi biliyorum.
İyi şanslar.
Gidelim mi?
Hepsi.
Efendim!
İşte orada.
Efendim, lütfen.
Tek soru efendim!
Sizce kanıtların miktarı yeterli olacak mı?
Kanıtların miktarı ve içeriği fazlasıyla yeterli.
Bunu rekor sürede başardığımızı belirtmek isterim.
Tüm bu gençler ve iş ortağım Bay Moreno Ocampo sayesinde.
-Tehdit edildiniz mi? -Görmezden gelmeyi tercih ediyorum.
İzninizle.
Efendim, pardon.
Tehdit edildiğiniz doğru mu?
BÜYÜK DAVA
STRASSERA KİM
STRASSERA'NIN ÇOCUKLARI
STRASSERA'NIN SAĞ KOLU
-Merhaba, nasılsınız? -İyi akşamlar.
Pardon.
-Dergideki yazı güzeldi. -Teşekkürler.
Şaka yaptım.
-Beğenmedin mi? -Hayır.
Yukarıdaki herkes okudu.
-Kötü bir şey mi? -Çok kötü.
-Gideyim mi? -Aklından bile geçirme.
Onlar büyük amcaların.
Korkaklık etmenin hiç sırası değil.
Bir şeyler içelim.
-Şampanya? -Olur.
Şu adam seni tanıdı.
Biri daha.
Neyse ki amcan seni daha görmedi.
-Nerede? -Söylemem.
Doğru mu bu? Çok değil mi?
Bakma.
-Bakma! -Kendisine karşı olmadığını söylemedin mi?
-Hayır. -Niye?
Öyle düşünmüyor zaten.
Kendisine, aileye ve ülkeye karşı olduğunu düşünüyor.
Perla?
-Albay! -Sensin.
Nasılsın? Çok oldu!
-Karın nerede? -Seyahatte.
-Yine mi? -Evet.
-Nereye gitti? -Milano.
Teşekkürler.
Amca.
Rahatsız ettim. Biraz konuşabilir miyiz?
Senin için Tümgeneral Ocampo'yum ben.
Özür dilerim General.
-Konuşabilir miyiz? -Bir sorum var Avukat Bey.
Davayı kazabileceğinizi düşünüyor musunuz?
Bilmiyorum.
Sizce ordu doğru olanı mı yaptı?
-Savaş vardı Avukat Bey. -Devletle toplum arasında mı?
Silahlı grupların tehdit ettiği...
Bu farazi suçları için yargılanmaları gerekirdi.
Kaçırılmaları, işkence görmeleri, öldürülmeleri, kaybolmaları değil.
Burada ne oluyor bakalım?
Ne demiştik? Aile içinde siyaset konuşmuyoruz.
-Luis, benimle gel. -İzninizle.
Buradaki herkesin şunu bilmesi...
Her şey yolunda mı?
Evet. Sorun yok.
Araç lazım mı?
Hayır.
Hayır, teşekkürler.
22 NİSAN 1985 AÇIK DURUŞMALARIN BAŞLANGICI
Dışişleri Clyde Show'un yarın geleceğini söyledi.
Korunacak. Elçilik iş birliği yapıyor.
Tamam.
-Sorun yok. -Evet.
-Tamam. -Evet.
Beni dinle. Zorlamayalım.
-İlk haftadayız, tamam mı? -Tamam.
-Sadece "Evet." der misin? -Hayır.
-Loza, bir dakika. -Strassera.
Bayım.
-Pardon. -Evet, söyle.
Şu adam sizinle mi?
Hayır.
Buraya giremez. Kimliğini kontrol edin.
Tamam.
-Bayım, lütfen. -Pardon, çıkıyordum.
E? Gitmesine izin mi vereceksiniz?
Sakin ol delikanlı. Her şey kontrol altında.
-Hayır, ben... -Geciktiririz...
-Hayır, değişiklik istemiyorum. -Julio.
-Bir saniye. Ne oldu?
Burada bir adam vardı.
-Köstebek olabilir? -Nereden anladın?
Onu ikinci görüşüm.
Biri telefona bakabilir mi? Beş dakikadır çalıyor.
-Lütfen! -Açın lütfen.
Alo?
Kusura bakmayın, bomba olmadığını garanti ederim.
Nasıl garanti edebilirsin?
Gayet açık. Toplumu terörize etme operasyonu bu.
Bu bir hakaret Sayın Yargıç.
Bu birimin görevi, sanıklar ve tanıklar için
güvenli bir süreç yürütmek.
Güvenli süreç mi? Şaka mı bu?
Tanıklar da biz de altı aydır tehdit ediliyoruz!
Savunma sanıkların güvenliğinin garanti edilemeyeceğini iddia ediyor.
Sayın Yargıç, sanıkların bir taktiği bu.
Bu ortada.
Tek istediğimiz yargılamanın başlamasını ertelemek.
Belirsiz bir süre.
-Şartlar doğru olana dek. -Belirsiz bir süre.
Daha ilk gün!
İlk günden erteleyemezsiniz!
Bugün ertelerseniz, bugün duruşma olmazsa asla olmaz!
Tek ihtiyaç duydukları her gün bomba ihbarı yapmak.
Strassera, susar mısın?
Devam edeceğiz.
-Ne? -Evet.
Olağan şekilde devam edeceğiz.
Mahkeme duruşmanın güvenliğini garanti ediyor.
Duruşma olacak, bugün başlıyor.
-Ya bomba? -Patlasın.
-Farkındaysanız bu karar... -Gayet farkındayım.
Onu duydun. Gayet farkında.
Bir şey daha var.
Kadınlar eşarp bağlayamaz.
Onlar Plaza de Mayo Anneleri.
Siyasi simgelere izin yok. Hangi renkten, türden, ideolojiden olursa olsun.
-Mahkeme durumun... -Başka bir şey?
Yok Sayın Yargıç.
-Sekreter, duruşmayı hazırlayın. -Başüstüne.
İzninizle.
Affedersiniz, rahatsız ettim.
Davanın önemini anlatmama gerek yok. Hele size hiç yok.
Eşarplarınızı çıkarmazsanız duruşmayı engellemek isteyen
bir manyak var.
Zor bir karar, biliyorum.
Bu karar bize değil,
size ait.
Özür dilerim.
-Özür dilerim. -Tamam.
-Ne yapalım? -Çıkaralım.
Merak etme.
13/1984 no.lu davanın
duruşmalarının başladığını ilan ediyorum.
Dava sayacağım Silahlı Kuvvetler subaylarıyla ilgili.
Korgeneral Jorge Rafael Videla, Amiral Emilio Eduardo Massera,
Tuğgeneral Orlando Ramón Agosti, Korgeneral Roberto...
-İyi misin? -Evet.
Korkma. Bomba falan yok.
-Biliyorum. -Tamam.
Korgeneral Leopoldo Fortunato Galtieri,
Amiral Jorge Isaac Anaya,
Tümgeneral Arturo Basilio Ignacio Lami Dozo.
Doktor Ítalo Argentino Lúder'i kürsüye çağırıyoruz.
Doktor Lúder, yeminli ifadeniz alınacak.
Gerçeği, sadece gerçeği söyleyeceğinize yemin eder misiniz?
Yemin ederim.
Oturabilirsiniz.
Dr. Lúder, yürütme organının
başkanı olduğunuz dönemde
şu kararlar çıkarıldı: 2770, 2771...
-Bahsettiğim adam burada. -Ve 2772.
Soru şu,
bu kararlara yol açan sebepler neydi?
Şubat 1975'te...
...Arjantin ordusunun, hükûmeti devirmeye
çalışanlarla mücadelesi için.
Silahlı Kuvvetler'in müdahalesini tüm ülkeye genişlettim.
Yok etme emrinin María Estela Martínez de Perón'un
demokratik hükûmeti döneminde verildiğini vurgulamalıyız.
İç savaşın eşiğinde olduğumuz için
Silahlı Kuvvetler'in yardımı talep edildi.
-Öyle değil mi efendim? -"İç savaş" demedim.
Nasıl tarif ediyorsunuz?
Savaştan hiç bahsetmedim.
Ama ulusal güvenliği tehlikeye atan bir düşman olduğu ortada.
-Değil mi? Öyle dediniz Dr. Lúder. -Evet, doğru.
Savunma için çok önemli olan
"yok etme" ifadesini bırakın tanık kendisi açıklasın.
Ne pahasına olursa olsun bilgi toplamak anlamında mı?
İşkence, kaçırma,
fiziksel olarak çaresizleri ortadan kaldırma?
Cevap vermelisiniz.
Hiçbir şekilde fiziksel yok etme anlamı yok.
Kararlar hukukun dışında bir baskıyı ima etmiyor.
Tanık yok edilmesi gereken bir düşman olduğunu kabul etti.
Burada ön tarafında delik bulunan bir kafatası görüyoruz.
Önden giren bir mermi deliğiyle uyumlu,
dairesel bir delik mevcut.
Bu slaytta ön kısmında delik bulunan bir kafatası görülüyor.
Kafaya giren kurşunla uyumlu bir delik.
Ebadına, şekline, hatta yerdeki kemik kırıklarına bakarak
bu kişinin birkaç metre mesafeden infaz edildiğini anlıyoruz.
CUNTA YARGILAMASI YABANCI TANIKLAR
Yabancı temsilciler arasındaki Antoine Sanguinetti,
1978'teki ülkemizi ziyareti sırasında
25 NİSAN
ailelerden çok sayıda şikâyet aldığını belirtti.
...kayıp iddialarıyla ilgili uluslararası örgütler ne diyor?
Luis.
26 NİSAN
BM ve Uluslararası Af Örgütü'nün sunduğu şikâyetler.
...ne de insan hakları örgütleri, OAS veya Birleşmiş Milletler,
hükûmete karşı...
Sayın Yargıç, iddia makamının elinde
çok sayıda rapor ve şikâyet mevcut.
Bunlar tanığın yalancı şahitlik yaptığının açık kanıtı niteliğinde.
Bay Strassera, sıranızı bekleyin lütfen.
Devam edin Koramiral.
Bahsettiğiniz şeyle ilgili bilgim yok.
Dediğim gibi,
bunlar Arjantin'in siyasi durumuna dair genel sorunlar.
E?
Ne?
-Nasıl gidiyoruz? -Bence iyi.
Kuşkularını anlat.
Bir şey demedim ki. İyiyiz, dedim.
Ne düşünüyorsun?
-Hiç. -İyi hiçbir şey yok yani.
Ne dememi istiyorsun Julio?
-Niye iyi gitmiyoruz? -Öyle demedim.
Ama düşünüyorsun.
-İyi gidiyoruz. -Ama?
Annemle konuştum.
-Ne dedi? -Hiç.
-Hiç. Her zamanki gibi. -Her zamanki derken?
Her zamanki gibi işte Julio.
Yabancı uzmanların zararlı olduğunu düşünüyor.
-Arjantin karşıtı kampanya. -Luis.
Anneni ölçü kabul edemeyiz.
Videla'yla kiliseye gidiyormuş.
-Onu hiç ikna edemeyeceğiz. -Evet, doğru.
Görevimiz onu ikna etmek olsaydı yanmıştık. Edemeyiz.
-Asla. -Edebilir miyiz?
Edemeyiz.
Annen gibileri asla ikna edemeyiz.
-Asla. -Tamam Julio. Tamam. Haklısın.
Çok inatçısın. Seninle tartışamam.
-Julio. -Ne oldu?
-Sana ihtiyacım var. -Ne için?
Yarınki ifade için.
-Şimdi mi? -Evet.
Tamam.
Bekleme odası var.
29 NİSAN
-Yanımda durabilir mi? -Sadece tanıklar.
-İfade verene dek beklemelisin. -Tecritte m?
Kimseyle konuşamazsın.
Yalnız yani?
Mahkeme kimseyi göremeyeceğine karar verdi.
-Burası. -Yüzümü kapatacak mısınız?
Güvenliğin için.
Tabii, sağ ol. Bir aydır tehditler alıyorum.
-Ya koruman? -Bir adam bir gün geldi, sonra kayboldu.
Polisten uzak durmak en iyisi.
-Ya o? -O benimle kalıyor.
Tüm gün. Merak etme.
Mahkeme Bayan Adriana Calvo de Laborde'yi çağırıyor.
Hanımefendi, mahkeme "Ulusal Düzenleme Süreci" adı verilen
askerî cuntanın
komutanlarının yargılanmasında ifadenizi alacak.
İfadeniz...
4 Nisan 1977'de evimden kaçırıldım.
Beni bir arabaya aldılar.
Araba köşeyi döndü.
Kafama bir kazak geçirip beni arabanın zeminine attılar.
Üstüme bastılar.
Sonra öldürmekle tehdit etmeye başladılar.
Beni çıkardılar, kazağı alıp
bir bezle gözlerimi sıkıca bağladılar. Ellerimi arkadan kelepçelediler.
O sırada altı buçuk aylık hamileydim.
Yani hamileliğim ilerlemişti.
Bu durumuma rağmen işkence yaptılar.
Beni aylarca kilitli tuttular.
İşkenceler sistemli ve sürekliydi. Her türlü...
Mahkeme Bayan María Kubik'i çağırıyor.
İyi akşamlar Juan Carlos.
Eski komutanların duruşmalarının yedinci gününde
mahkeme Kubik'in üzücü ifadesiyle açıldı.
Kubik, kayıplardan María Cristina Lefteroff'un annesiydi.
Gerçeği, sadece gerçeği söyleyeceğinize yemin eder misiniz?
Yemin ederim.
María Cristina Lefteroff kaçırılarak Quilmes Tugayı'na götürüldü.
Saatler sonra da kızını bulmak isteyen annesi kaçırılarak
gizli bir tutuklu merkezine götürüldü.
Erkek kardeşlerim 13, 11, 10, en küçükleri de sekiz yaşında.
Uçaktan inmeye zorlandık. Havalimanından bir araca götürüldük.
Orada yüzlerimiz kapatıldı.
9 MAYIS
Annemizin Tucumán'a gönderildiği söylendi.
Annem hâlâ kayıp.
Oğlunuza ne olduğunu öğrendiniz mi?
Ne gerekirse yapmaya, Campo de Mayo dâhil her yere gitmeye kararlıydım.
Bir arkadaşım şöyle dedi, "Iris, onu arama, onu öldürdüler."
Koridorda diğer insanlarla beraberdi,
gözümün önünde işkence gören karım da aralarındaydı.
Acı içindeki çığlıkları duyabiliyordum.
Kimse bir şey bilmiyordu. "Onu niye götürdüler? Nereye?"
Bu tanımadığım birinin başına geldi. Günlerce işkence gören biri.
Çete gece gündüz, acımadan işkence yaptı.
Açıkladığım yöntemlerle ve başka şekillerde.
Çete gidince Sayın Yargıç, gardiyanlar mangala başladı.
Şarap için sarhoş olmaya başladılar.
Bir tanesinin bir işkence fikri vardı. Ona yine işkence yapmaya başladılar.
Bu kez bilgi almanın peşinde değillerdi Sayın Yargıç.
Saatler süren bu işkencenin tek amacı
tutukluya şunu söyletmekti...
"Yarak yiyorum, annem bir orospu."
Bunu söyletmek için saatlerce işkence yaptılar.
Söylemedi Sayın Yargıç.
Söylemedi.
Söylediğim için özür dilerim ama bence bu önemli
çünkü aşırı davranışlardan bahsettiler.
Sanıklar için galiba bunlar aşırı davranışlar.
Geri kalanında sorun yok. Onlar normal, acımasızca işkence.
Lütfen yorum katmadan gerçekleri anlatın.
Gerçek bu Sayın Yargıç.
Biraz daha insancıl bir gardiyandan beni onunla görüştürmesini istedim.
Beni aldı, Claudia'nın hücresine koydu.
Göz bağımı çıkardım.
Claudia, "Pablo, bana güç verdiğin için teşekkürler." dedi.
20 MAYIS
Dışarı çıktığımızda ilişkimiz olacağını söyledim.
Çift olacaktık diyebilirsiniz.
Sonra, belli bir noktada, bana şöyle dedi,
"Dokunma çünkü tecavüze uğradım.
"İşkence sırasında beni çevirdiler.
"Önden ve arkadan tecavüz ettiler."
Mahkeme Alejandra Naftal'ı çağırıyor.
Başka bir yere götürüldüm, kızlar tecavüze uğradığımı biliyordu.
Kendilerine de defalarca tecavüz edildiğini söylediler.
Oradakilerin bazıları için bizden, kadınlardan
acımasızca faydalanmak çok kolaydı.
Bir insanı psikolojik olarak çökertme niyeti.
İlk gün bana işkence yaptılar. Kaçırıldığım gün.
Kendimi berbat hissettim.
Sıradan bir şeymiş gibi mate dolduran bir kadın vardı.
21 HAZİRAN
Bunu rapor edip yeni otele kadar eşlik edeceğiz.
Geri dönüyorum.
Aylardır takip ediliyoruz.
-İfaden çok önemli. -İfade vermem.
Zelaya, oturalım.
Sakin ol.
İfade vermen şart.
İnsanlar bilmeli.
Yoksa ülkenin
o suçluların yaptıklarını duymasını...
O suçlular mı?
İşkencecilerin biri belediye başkanına çalışıyor.
Daha fazla şoka dayanabilir miyim diye kontrol eden doktor
bir hastanenin başhekimi.
Onlar arasında yaşamak zorundayım.
Burada ne işim var?
Zelaya, güvenlik isteyebiliriz. Seni koruyabiliriz.
Hayır, koruyamayız.
Gerçek bu.
Bu adamlar özgürken kimseyi koruyamayız.
Acı ama gerçek.
Tanıkların talebi üzerine
savcılık günlük tanık listesini açıklamayı bıraktı.
Tanıkların her gün karşılaştığı
tehditler nedeniyle bu karar alındı.
17 TEMMUZ
Alo?
Bir Tricolor Komutanlığı üyesi savcılıktaki birine
savcının 48 saat içinde...
-Kim? -...öleceğini söylemiş.
SAVCI TEHDİT EDİLDİ
Biz de tehdit edildik.
İddia makamı resmî ihbarda bulunmalı
-veya daha fazla ayrıntı vermeli. -Ayrıntı mı?
Judith, gel lütfen.
Aldığın telefona dair biraz bilgi verebilir misin?
Öğleden önce aradı. Tricolor Komutanlığı üyesiymiş.
Öyle bir komutanlık yok. Daha net olabilir misin?
İsim, eşkâl var mı?
İsimsiz bir çağrıydı elbette.
İsim veya eşkâl veremem.
Sesi nasıldı?
Tuhaf, kaba saba bir sesti. Biraz garipti.
-Faşist sesi gibiydi. -Faşist mi? Nasıl yani?
Sizin gibi Avukat Bey.
-İnanılmaz bir saygısızlık. -Yeter.
Arayı bitirip duruşmaya devam edelim.
Ya ordu...
...tanığın saldırgan stratejisi defalarca tekrar etti.
...tanığın söylediğine göre...
20 TEMMUZ
BU SAÇMALIĞI DURDURUN!
Bomba mahkemedeki güvenliğin ikiye katlanmasına sebep oldu.
Başkan Alfonsín ve Savcı Strassera defalarca tehdit edilmişti.
Kardeşlerimle beni bıraktıktan sonra göz bağlarını çıkarmamamızı söylediler.
Bizi izleyeceklermiş.
On beş dakika caddede öyle bekledik.
Kardeşlerim ağladı, annemi istediler.
Caddenin karşısında bir lokanta gördüm.
Doluydu.
İnsanlar izliyordu.
Kimse yardım etmedi.
Bir grup çocuğun tehlikeli olduğuna
kim inanır?
15 Nisan'da doğumum başladı.
Üçüncü çocuğumdu. Çabuk olacağını biliyordum.
Bir devriye geldi, beni aldılar. Beşinci karakoldan ayrıldık.
Gözüm bağlıydı. Arabada yatıyordum.
Ellerim arkadan bağlıydı.
Beni aşağıladılar.
Bebeğin geldiğini söyledim.
Durmalarını söyledim. İlk seferim değildi, vakit gelmişti.
Hiçbir şey yapmadılar.
Şoför ve diğer adam gülmeye devam etti.
"Fark etmez, seni de bebeği de
"öldüreceğiz." dediler.
Önemsememeliymişim.
Bebeği doğurmak için iç çamaşırımı
nasıl çıkardığımı bilmiyorum.
Bağırdım.
"Geliyor, tutamıyorum. Durun!"
Bebeğim doğdu.
Yolun kenarında durdular.
Bebeğim sağlıklıydı. Çok küçüktü.
Koltuktan düştü. Yerde göbek kordonundan sarkıyordu.
Onu bana vermeleri için yalvardım ama vermediler.
Kordonu bağlayıp devam ettiler.
Üç dakika sonra bebeğim ağlıyordu.
Ellerim ve gözlerim hâlâ bağlıydı. Onu bana vermediler.
Başka bir yere gittik. Mermer tezgâhların olduğu büyük bir bina.
Bebeğimi bir tezgâha koydular. Üşümüştü, kirliydi, ağlıyordu.
İçeri girip kova getirmemi,
zemini paspaslamamı, tezgâhları temizlememi istediler.
Bunu görevlinin önünde çıplak hâlde yapacaktım.
Gülen gardiyanların önünde.
Ancak ondan sonra bebeğimi alabilecektim.
Salıverilmemden önceki gece
Claudia hiç unutmayacağım bir şey söyledi.
Her 31 Aralık'ta,
yılbaşında,
onun için ve diğerleri için kadeh kaldırmamı istedi.
Çünkü çoktan ölmüştü.
Başka bir şey eklemek ister misiniz?
Sayın Yargıç, sadece kızımın hayatta olup olmadığını
bilmek istiyorum.
Maalesef bu mahkeme bunu cevaplayamaz.
Bir ay sonra serbest bırakıldım.
İşlerimizi kaybettik, evlerimizi kaybettik,
dostlarımızı kaybettik,
her şeyi kaybettik. Ülkeden kaçmak zorunda kaldık.
Beni yıldırmayı başardılar Sayın Yargıç.
Neyse ki herkesi edemediler.
Onlara karşı duran
akrabalar, anneler, büyükanneler vardı.
Bugün onlar sayesinde adalet talep ediyorum.
Ekleyeceğim bir şey yok.
Sayın Savcı, sorunuz var mı?
Sorum yok Sayın Yargıç.
Savunmanın sorusu var mı?
Sorum yok.
İfadeniz sona erdi hanımefendi. Teşekkürler.
Çoktan çıktım.
Alo?
Tamam, bağlıyorum.
Orada olmalılar.
-Luis. -Bak.
-Annen. -Sağ ol.
Bakalım.
Alo?
İyiyim anne. Sağ ol. Bugünkü duruşma iyi geçti.
Radyoda mı duydun?
Elbette biliyordum. Dinlediğini bilmiyordum.
Sahi mi?
Ne düşünüyorsun?
Adriana Calvo de Laborde.
Gerçeği mi söyledi?
Elbette gerçeği söyledi.
Bir insan nasıl bu kadar zalim olabilir?
Hamile bir kadına karşı.
Bebeği bile umursamadan.
Korkunç gerçekten. Korkunç.
Bu kadar tüyler ürpertici bir şey duyacağım aklıma gelmezdi.
Benim de.
Biliyorum, çirkin şeyler söyledim ve çok tartışıyoruz.
Oğlumun hiç katılmadığım
bir şey yaptığını görmek benim için kolay değil.
-Şey... -Hep böyle düşündüm.
Çünkü eğitimim, dinim, tanıdığım insanlar...
Orduya hep saygı duydum ama artık...
Artık sana hak veriyorum.
-Hak mı veriyorsun? -Evet Luis, haklısın.
Videla hapse girmeli.
-Luis. -Evet anne.
Hapse girmeli.
Mahkemeyi kaç kişinin dinlediğini bilmiyorum.
Evet, herkes dinlemeli.
Evet, şu anda çalışıyoruz.
Yarınki duruşmaya hazırlanıyoruz.
Kuvvetlerin bağlantılı olduğu açık.
Bettini vakası. Tüm suçlar tek bir aileye yönelik.
Oğlanı öldürmüşler, babayı kaçırmışlar, büyükanneyle uğraşmışlar.
Sakin ol, iyi gidiyoruz.
-Sorun ne? -Böyle söylemen hoşuma gitmiyor.
-İyi gittiğimizi mi? -Bu hoşuma gitmiyor.
Niye?
İyi gidiyorsunuz
ama iyi gittiğinizi düşünürseniz
her şey sarpa sarabilir, anladın mı?
-Olumlu düşünmeye çalışıyorum. -Her zamankinden daha uyanık olmalısın.
Doğru, şu ana dek dikkat çekmeyi
başardın.
Duyguyu verdin. Orası kesin.
İyi misin?
İyi misin değil misin?
-Cevap ver. -Değilim.
-İyi misin? -Hayır ama sen de değilsin!
Sıra ESMA'da. ESMA zordur.
Biliyorum.
Biliyorsun.
Dikkatli ol Julio.
Dikkatli ol.
-Anne? -Evet.
Burada bir mektup var. Arjantin ordusundan.
Bir de kurşun var.
Bana ver.
Biri buraya bırakmış.
BAY STRASSERA 48 SAAT İÇİNDE SİZİ İNFAZ EDECEĞİZ
İki hafta, hepsi bu.
-Bir demiştin. -Vero, fark etmez.
Korkmuyorum.
Öldürecek olan tehdit etmez, herkes bilir.
Evimize girdiler. Duruşmaya da bir saat var.
Lütfen, yalvarıyorum.
-En önemli gün bu. -Tamam.
Size bir şey olmasını istemiyorum.
İki hafta. ESMA'yla işimiz bitene kadar. Hepsi bu!
-ESMA'yla işimiz bitene kadar. -Tamam.
-Hadi çocuklar. Çabuk. -Güzel.
ESMA'yla işiniz bitene kadar.
Efendim, medya yeni bir tehditten bahsediyor.
Evinize bir mektup gelmiş.
Anlamsız bir şey.
Bence benden ziyade tanıkları korkutmaya çalışıyorlar.
Çok da akılsızca.
Bana bir şey yaparlarsa yerime başkası geçer.
Tehditlere inanıyorsunuz. İhbar ettiniz mi?
Gerektiği şekilde soruşturuluyor.
Kaynaklarımıza göre mektup Arjantin ordusundan gelmiş, doğru mu?
Duruşma vakti. İlginiz için teşekkürler.
Savcı Julio Strassera'yı dinlediniz.
Eski komutanların davasında bugün en zor anıyla karşı karşıya.
Yaptığın katkı çok önemli. Orası kesin.
Aldığın risk, getirdiğin kanıtlar.
Kahramansın.
Ama durum farklı.
-Savunma... -Niye farklı?
Açık olayım, sana yardım etmeye çalışıyoruz.
-Ben... -Niye farklı olduğumu anlamıyorum.
Beni dinle.
Kurban olmadığını, ESMA çalışanı olduğunu kanıtlamaya çalışacaklar.
Ama bu doğru. Onlar için çalıştım çünkü zorla çalıştırdılar.
-Biliyoruz. -Mesele sadece gerçek değil.
-Riskler de var. -Riskleri aldım zaten.
Dava için tüm bunları toplarken kendimi tehlikeye attım.
Bakın, işkence gördüm, kaçırıldım...
Yoldaşlarımı satmaya zorlandım.
Bazıları benim yüzümden ortadan kayboldu.
Hayır.
Ben bir kurbanım. Sesim duyulmalı.
Tanık cevaplasın. Tarif ettiği tazminat
ESMA'daki çalışmaları için bir mükâfat olarak görülebilir mi?
Bayım, orada çalışmaya zorlandım.
Yasa dışı olduğunu bildiğim bir işte bilgimi kullanmaya zorlandım.
-Sahte kimlik yapımında. -Anlıyorum.
Onu mahveder, demiştim.
...ESMA'da çalışmaya zorlandılar.
Sayın Yargıç.
Tanığın paylaştığı kanıt, onun köle olup olmadığını
ispatlamak için savunmanın giriştiği inanılmaz hakarete
bir son vermek için yeterli.
Savunma gerekli gördüğü soruları sorma hakkına sahip.
Uygun olup olmadığına mahkeme karar verir.
-Ben de onu diyorum. -Sayın Savcı, lütfen.
Teşekkürler Sayın Yargıç.
Cevaplayın.
Personelin geri kalanıyla benzer şekilde mi giriş çıkış yaptınız?
Astsubaylarla veya askerlerle mesela?
Kartı alınca pek fark olmadı.
Yani giriş ve çıkışların yapısı
diğer personelle de benzer şekildeydi.
Onu şüpheli gibi gösterdiler.
Bugünkü duruşmada
ESMA sanki bir kulüpmüş, tutuklular da dolaşıyormuş gibi göründü.
Bak Luis,
sıkıntılı her ifadeden, yargıçların sorduğu her sorudan
veya sanıkların her baskısından sonra
ağlayacak olsam emekli olur işi bırakırdım.
-Çünkü işleri bu. -Bizimki de davayı kazanmak Julio!
İddianamede, cezada, sokakta kazanmalıyız.
Hangi sokak? Lavalle mi, Paraná mı?
-Beni küçük görme. -Ne oldu?
-Dinle. -İşimizin sınırlarını anlamaya çalış.
Tanıklar birer kahraman. Onlarla ilgilenmeliyiz.
Bizler yargı mensuplarıyız. Memuruz.
Tanıklarla ve yargıçlarla ilişki kurmayız.
Bize baskı yapanlarla da.
Anlaşıldı mı? Memuruz.
Bazı memurlar sorumluluktan kaçtı
ve diktatörlükte salağa yattı!
Mesela kim?
Kastettiğimi anladın.
Hayır, anlamadım. Açıklar mısın?
-Memur olmak demek... -Sadede gel.
Neden bahsediyorsun?
Memurların risk almasından, küçümseyici olmamasından.
Risk almıyor muyum? Küçümsüyor muyum?
-Senden bahsetmiyorum. -Az önce ben olduğumu söyledin.
İktidardakilere hizmet ettiğimi, diktatörlükte salağa yattığımı.
Hayır! Başkasını kastettim.
Soruşturmadığım kayıp insanları yüzüme vuruyorsun.
Başka bir şeyi kastettim Strassera.
Etmedin. Ne demek istediğini biliyorum.
Diktatörlükte sence ne yaptık?
Bok gibi para mı kazandık?
Parti mi verdik?
Asil bir ailenin parçası olmanın tadını mı çıkardık?
Amcamız albay mıydı?
Annemiz Videla'yla kiliseye mi gitti?
Ailem adına konuşamam.
Ama kendi adıma konuşurum.
Siktir git Moreno Ocampo.
-Sen siktir git Strassera. -Tamam.
Ben de kendi adıma konuşurum.
Alo?
Strassera, evet.
Tamam.
Tamam. Yarın.
Tamam. Anlaştık.
Bruzzo.
-Ne olmuş? -Bilmiyorum.
Bilmiyorum.
Julio. Pardon.
-Öncelikle tebrikler. -Teşekkürler.
Yaptıkların bir çok kişiye umut verdi. Otur.
Tek ben değil,
herkes yaptığın işle gurur duyuyor.
Teşekkürler.
Bizzat başkan bunun örnek alınacak, tarihî bir şey olduğunu söyledi.
Müteşekkirim.
Beni niye aradın?
Kahve?
Güzel, sıcak bir kahve?
Bakan Tróccoli ne istiyor?
Şöyle...
Bir şeyden endişe ediyorum, bana yardım et.
Yardım mı?
Evet, hassas bir konu.
Kuvvetlerde huzursuzluk var.
Bunun başlangıç olduğunu, yargılamaların süreceğini düşünüyorlar.
Sorumlu davranmalıyız.
-Adalet sorumlu davranmalı. -Sorumlu mu?
Bunu kimin adına söylüyorsun?
Ülke adına Julio. Ülke adına.
Askerî bir ayaklanma olursa, olabileceğini çok iyi biliyorsun,
ölüleri kim sayacak?
Sen mi? Ben mi? Yargıçlar mı?
Julio.
Buna inanamıyorum. Burada ne işin var Luis?
-Bruzzo tam olarak ne dedi? -Tuvaletteyim.
Belki bir şey dediğini sanmışsındır ama dememiştir.
Lütfen.
Lütfen, Bruzzo'nun ne dediğini söyle.
Üç kez söyledim.
Bizden...
Bizden ceza taleplerinde
dikkatli olmamızı istedi. DİK-KAT-Lİ.
Nasıl yani?
Mesela az önce götümü dikkatlice sildim.
İnanılmaz.
İyi değilsin sen.
Sen ona ne dedin?
Ona ceza taleplerini
kapanış konuşmasında
öğreneceğini söyledim.
-Yargının bağımsız olduğunu. -O ne dedi?
Dedi ki...
Yargı doğru davranmazsa demokrasi için kötü olurmuş.
Hava Kuvvetleri temize çıkmalıymış.
-Öyle mi dedi? -Aşağı yukarı.
-Nasıl? "Hava Kuvvetleri" mi dedi? -Demedi ama ima etti.
"Dikkatli"yle "Hava Kuvvetleri" aynı cümlede değil miydi?
Bana güven Luis. Bir başımızayız. Yalnızız.
Göremiyor musun?
Denedik. Gidelim.
-Sağ ol. -Hadi Julio.
Havacı adilere bak.
Karşımızda gülüyorlar. Şerefsizler!
Sakin ol.
Julio!
Julio, dur!
Sayın Sekreter.
-Dur! -Savcıdan savunmaya karşı yaptığı
hakaret edici hareketlere son vermesini ister misiniz?
-Lütfen. -Julio!
Bay Strassera, lütfen kurallara harfiyen uyalım.
Sakin olur musun? Sakin.
Sakinim.
-Öyle görünmüyor. -Sakin olurum.
Ayağa kalkın.
Tiempo Nuevo.
Bay Gonzaga,
Amiral Massera'nın savunma avukatı.
Davayı takip eden ve her gün Amiral Massera'nın
katil olduğunu öğrenen birine ne söylemek istersiniz?
Arjantin'in on yıl önceki hâlini düşünmelerini söylerim.
Gerillaların ve Isabel'in Arjantin'i.
O kişiye şunu sorarım,
ya amiral savaşı kaybetseydi?
Başkan Alfonsín nerede olurdu?
Ya yargıçlar?
Hapiste veya öldürülmüş.
Hayır.
-Niye? -Olmaz işte.
-Bu yeterli değil. -Nasıl değil? Olmaz diyorum.
En azından bir sebep söyle.
Diktatörlüğün propaganda bakanıydı.
Bu yeter mi?
-Tamam. -Önemli olan...
Koca adamsın, istediğini yap.
-Açıklamamız gerek... -Tamam. Hoşça kal.
Açıklama...
Ne oldu?
Ocampo TV'ye çıkmamı istiyor. Neustadt'ın programına.
Sen ne dedin?
Hayır. Asla çıkmam. Ne istiyorsa yapsın.
-Alo? -Seni bitirirler. İstedikleri bu.
Evet.
Ne? Bir daha mı anlatayım? 20 oldu.
Evet.
-Kendi bilir. -Baba.
-Telefon. -Hayır.
-Yok, Moreno Ocampo değil. -Kim?
Nereye gittiğimizi biliyor musun?
Bilmek bana düşmez.
Ama biliyorsun.
Peki.
-Teşekkürler. -Sayın Savcı.
Nasılsınız?
Rahatsızlık için özür dilerim
ama bunu başkanın ofisinde yapamazdık.
Anlıyorum.
-Başkan'a haber vereceğim. -Tabii.
-Savcı geldi. -İçeri gelsin.
Lütfen.
Şeref konuğu geldi.
Yorgun görünüyorsun.
-Julio. -İyi akşamlar Sayın Başkan.
Yapılanlar
Arjantin adaleti için çok önemli.
Evet, teşekkürler.
Çok gururluyuz.
On beş dakika ya sürdü ya sürmedi.
-Bruzzo da oradaydı. -Evet ama konuşmadı.
Niye gelmiş o zaman?
Hiç bilmiyorum.
Başkan'la birlik olduğunu göstermek için mi? Belki Tróccoli istemiştir.
-Peki başkan ne dedi? -Tanık ifadelerini
takip ettiğini söyledi.
Etkilenmiş.
Ayrıca
bazı tanıklarla tanışmış. Sadece o konuştu.
Sen bir şey demedin mi?
Dedim. Ona
-davadan ne beklediğini sordum. -Güzel. Güzel soru.
Ne dedi?
İşte o zaman, "Sana bir şey diyemem." dedi.
Bu kadar.
Tuhaf, değil mi? Bu kadar mı?
Başka bir şey daha söylemiş olmalı.
Evet, evet.
Ben çıkarken bir şey daha söyledi.
İşte. Ne dedi?
Şöyle dedi,
"Kapanış konuşmanı iple çekiyorum."
-Böyle mi dedi? -Evet.
Tamam, son derece açık.
Ne?
Güçler ayrılığı. Mükemmel.
Julio, harika bir kapanış konuşması yazmalısın.
Efsane olmalı.
Çarpıcı olmalı çünkü belli ki pek çok şey buna bağlı.
Belki de her şey buna bağlı.
Tamam, anladım. Beni daha da germe.
Julio.
Sana daha önce söylemediğim bir şey söyleyeceğim.
Hiç söylememiş olmam da çok manidar.
-Şimdi söylemek istiyorum. -Hadi Silvia.
Seninle gurur duyuyorum.
Nasıl bir şey, biliyor musun? Hep huysuz, inançsız biriyle
evlendiğimi düşündüm. Şimdi ulusal bir kahraman oldun.
-Kim diyor? -Fark etmez.
Ulusal bir kahramansın.
Ulusu bırak şimdi.
Nasıl istersen.
Kahraman diye bir şey yok Silvia.
Belki de vardır Julio.
Belki de...
-Tamam. -Parlamayı önlemek için bu.
Geliyor.
Hadi.
Yayına üç, iki, bir.
Luis Moreno Ocampo.
Ordudan nefret mi ediyorsun?
Hayır, alakası yok. Kuruma saygı duyuyorum.
-Öyle görünmüyor. -Yazık.
Ordu ailesine mensup hissediyorum.
Yok artık.
Ordunun çoğu senden nefret ediyor.
Çoğunu bilemem.
Bazıları yaptığımız işi sevmiyor ama sevenler de var.
Sevenler var mı cidden?
Bir şey soracağım Bernardo.
Francisco Ortiz de Ocampo'yu tanıyor musun?
-Akraban mı? -Büyük büyük büyükbabam.
Arjantin tarihinin ilk genel komutanı.
İlki.
Sence ordu kurumuna karşı olabilir miyim?
Olay şu, ben bir avukatım.
Hukuk benim tutkum.
Hukukun dışına çıkanların paçayı kurtarmasına izin veremem.
Kurbanlar için adaletin yanı sıra Bay Strassera'yla istediğimiz şey
ölümün bir siyasi araç olarak kullanımına son vermek.
Herkes bunu istemiyor mu?
-Evet, elbette. -Ülkenin neye ihtiyacı olduğu önemli.
Saygıya ve adalete.
"Arjantin toplumu ve hukuk,
"adaleti sağlama görevinde bize güvendi.
"Öte yandan
"binlerce vakadan bahsetmek imkânsız.
"Seçilen vakalarsa şeyin büyüklüğünü..."
-Soykırım. -Soykırım, evet.
Nasıl buldun? Söyle.
Bir mahkeme kâtibinin zararsız konuşması gibi.
Arjantin'deki ve dünyadaki seni dinlerken esneyen binlerce insan
gözümün önüne geliyor.
Tiyatro değil bu Somigliana.
Dava dosyası da değil Strassera!
Sakin olun.
-Evet, sakin ol. -Tamam.
Julio iyi başladı.
Resmî ama sağlam.
Değil mi?
-Şiddetten bahsederek başla. -Evet, şiddet. Hayır.
Arjantin'deki şiddetin tarihinden.
Sonra da
askerî hükûmetin tepkisinden.
-Gaddar tepkisinden. -Evet.
Gizli kapaklı.
-Ödlekçe. -Evet, ödlekçe.
-Bayıldım. -Ben de.
-Hadi. -Gaddar bir karşılık...
Bak. Fikrini söyle.
Ver.
Bir insanı önce Kara Kuvvetleri'nce gözaltına alıp,
sonra Donanma'ya götürüp bir Hava Kuvvetleri uçağıyla
nakletme yetkisine sadece askerî cunta sahipti.
"Resmî raporların yerini suçlamalar aldı.
"Sorgulamanın yerini işkence ve aklın..."
"Neron gibi" mi?
Evet, ne oldu?
-"Neron gibi" mi? -İmparator Neron.
Öldürme hareketi işte.
Tamam.
-Ama pek net değil. -Öyle mi?
Şöyle yapsak...
"Neron'un ölüm hareketi gibi?" Olmaz mı?
-Evet. -Oldu. Al.
Bakayım.
"Artık Arjantin halkı hükûmeti
"ve kurumların kontrolünü yeniden eline aldı.
"Şunu söyleme sorumluluğunu alarak ilan ediyorum ki
"sadizm siyasi bir ideoloji de
"savaş stratejisi de değildir. Ahlaki bir sapkınlıktır."
-Ahlaki sapkınlık mı? -Ahlaki sapkınlık.
Olmadı mı?
-Abarttık mı? -Mükemmel.
-Evet mi? -Evet.
İyi akşamlar.
-TV yıldızı geldi! -Sen...
-Bakabilir miyim? -Tabii Bay Şöhret.
Nasıl buldun?
Pardon.
Bu ne?
Parlamayı önlemek içinmiş.
Başaramamışlar.
Parladın.
Değil mi?
Bugün yargılama kritik bir aşamaya giriyor.
Savcı Julio Cesar Strassera,
dokuz eski komutanın önünde
eski cuntacıların suçlandığı
cinayetler ve diğer suçları kanıtlayacağı iddianameyi sunacak.
Uzman medya...
18 EYLÜL 1985 KAPANIŞ KONUŞMASI
Sanıkları getirin.
Ayağa kalkın.
Oturabilirsiniz.
Savcının bu iddianamedeki
görevlerini tanımlaması için bu duruşma yeniden başlamıştır.
Tarafları uyarıyoruz, konuşma sırasında
konuşmacı dışındaki kişilerin araya girmesine
ve müdahalesine izin verilmeyecektir.
Ayrıca tüm katılımcıların
mahkeme tarafından belirlenen ve tebliğ edilen
davranış kurallarına harfiyen uyması gerekmektedir.
Bay Strassera, söz iddia makamında.
Lütfen.
Sayın Yargıçlar,
Arjantin halkı
ve ayrıca evrensel adalet bilinci,
bu mahkemede söz alıp
adaleti savunma onurunu bana verdi.
İç hukukta,
bu suçları hakkıyla tarif edecek
bazı tanımların eksik olması,
binlerce vakayı tek tek ele almanın imkânsızlığı gibi
teknik ve maddi sebepler
beni davayı
17 çarpıcı hafta süren duruşmalarda sadece 709 vakayı kullanmaya itti.
Bu arada bu sayı
ülkemizin kısa tarihinin
en büyük soykırımının sebep olduğu
korkunç kurban sayısından çok uzak.
Sanıklardan üçü, bir kez daha,
Silahlı Kuvvetler adına, halkın iradesini hiçe sayarak
yönetime el koymaya karar verince
şiddet tüm ülkeye hâkim oldu.
Darbenin ardından devletin
gerillalara tepkisi ne oldu?
Bunu sadece üç kelimeyle tanımlayabilirim Sayın Yargıçlar.
Gaddar, gizli kapaklı ve ödlekçe.
Gerillalar insan kaçırdı ve öldürdü.
Peki devlet onlarla nasıl mücadele etti?
Daha fazla insan kaçırma, işkence ve cinayetle.
Daha da kötüsü, hiçbir hukuk tanımaksızın.
O andan itibaren Sayın Yargıçlar,
çok daha ciddi sonuçlar ortaya çıktı.
Baskı gören kurbanların kaçı yasa dışı faaliyetler içindeydi?
Kaçı masumdu?
Bunu bilemeyeceğiz ve suç kurbanlarda değil.
Gerekli süreç işlemediğinde gerçek yıkım vuku bulur.
Resmî raporların yerini suçlamalar aldı.
Sorgulamanın yerini işkence.
Cezalar Neron'un ölüm hareketiyle kesildi.
Bu ödlekçe sistemin
Arjantin toplumuna pek çok borcunun içinde
ödenemeyecek borçları da var.
Tekrar etmek isterim.
Mahkeme kararı olmaması formalitelerden kurtulmak için değil.
İnsanlığın haysiyetini ilgilendiren kritik bir sorun bu.
Örneğin bunu kaybetmek şuna yol açtı,
bir kişi PAF, yani Peronist Silahlı Kuvvetler üyesi olduğu için
kaçırıldı.
Ama AFP üyesiydiler.
Yani Arjantin Psikiyatristler Federasyonu.
Kimsenin Adriana Calvo de Laborde'yi kelepçeli, gözleri bağlı,
devriye arabasından arka koltuğunda, bebeği tutamayacak şekilde yerde yatarken
doğum yapmak zorunda bırakmaya
hakkı var mı?
"Arjantin'de ölümün kol gezmesine göz yummayacağız.
"Yavaşça, fark etmeyelim diye,
"bir korku makinesi habersizlere ve masumlara
"kötülük saçıyor."
Bu ifade Amiral Emilio Eduardo Massera'nın
2 Kasım 1976'da Donanma Mekanik Okulu'nda yaptığı konuşmadan.
O sırada, ESMA'da subayların odasında
Cecilia Inés Cacabelos bir şiltede yatıyordu.
On altı yaşındaydı.
Gözleri bağlanmıştı. Elleri kelepçelenmişti.
Kendisine sadece sorgulanacağı söylenen kız kardeşinin verdiği
bilgi sayesinde yakalanmıştı.
Onun hayatını kurtardığını sanıyordu.
Cecilia Inés Cacabelos bugün hâlâ kayıp.
Gelin sanıkların çok sevdiği savaş teorisini kabul edelim.
Savunmasızları şafak vakti,
isimsiz çetelerce kaçırmak
savaş eylemi mi?
Direnecek hâlde değillerken onlara işkence etmek,
onları öldürmek savaş eylemi mi?
Evleri işgal edip akrabaları rehin almak savaş eylemi mi?
Yeni doğmuş bebekler
askerî hedefler mi?
Bu süreç,
onu derinden tanımanın acı dolu ayrıcalığına sahip olanlar için
insan ruhunun karanlıklarına bir tür iniş olmuştur.
Orada ızdırap, sefalet ve korku
öncesinde hayal etmesi, sonrasında da anlaması güç
derinliklere erişmiştir.
Dante Alighieri, İlahî Komedya'da
cehennemin yedinci katını zalimlere ayırmıştır.
Güç kullanarak başkalarına zarar verenlere.
Aynı cehennem katında
şairin özel bir lanetlenmiş kesimi layık gördüğü
kaynayan ve mide bulandırıcı bir kan nehri daha vardır.
"Kan döküp talan eden tiranlar.
"Burada gaddarlıklarına yanarlar."
Tüm bunları hesaba katarsak Sayın Yargıç, bu dava ve oradan çıkacak sonuç
menfur suçlara maruz kalan
Arjantin ulusu için önemli ve gereklidir.
Zalimlikleri cezadan muaf olma tezlerini canavarca bir fikre dönüştürüyor.
Arjantinlilerin ahlak anlayışları ilkel seviyelere düşmediyse
kimse kaçırmanın, işkencenin ve cinayetin siyasi olaylar olduğunu
savunamaz.
Ya da savaş zayiatı.
Artık Arjantin halkı hükûmetin ve kurumlarının
kontrolünü eline aldı.
Onun adına, sadizmin siyasi bir ideoloji de
savaş stratejisi de olmadığını,
ahlaki bir sapkınlık olduğunu belirtme sorumluluğunu alıyorum.
Bu davaya ve istediğim cezaya gelince,
hiçliğin değil, anıların üzerine kurulmuş bir barış
inşa etmeliyiz.
Şiddetin değil, adaletin üzerine.
Bu fırsat elimizde.
Son şansımız olabilir bu.
Sayın Yargıçlar,
bu konuşmaya son verirken
orijinallik iddiasında bulunmayacağım. Bana ait olmayan
bir alıntı yapacağım
çünkü bu tüm Arjantin halkına ait.
Sayın Yargıçlar,
"Bir Daha Asla."
Mükemmel. Bravo Julio.
Mahkemede sessizlik.
Şerefsizler!
Alayınız şerefsiz!
8 ARALIK 1985 KARAR
(BİR GÜN ÖNCE) KARAR
İyi günler.
Hayır, henüz haber yok.
Bir an önce haber veririz.
Haber var mı?
Yok.
Bende var.
-Onlarla karşılaştım. -Yargıçlarla mı?
Evet.
Pizzacıdalar.
-Ne? Onları takip mi ettin? -Evet.
-E? -E ne?
-Haber ne? -Dışarıdaydım, duyamadım.
Ama gördün. Mutlular mıydı, endişeliler miydi?
-Biraz detay verir misin? -Tamam.
14.00'te oraya vardılar.
Oturdular. Bıyıklı ve Koyu Saçlı iki uçtaydı.
Genç ve Gözlüklü bir yandaydı, karşılarında Kısa ve Sıska vardı.
Bira söylediler. Birer ellilik.
Bıyıklı hariç. O şarap istedi.
Belki de alkolsüz bir şeydi.
İki pizza söylediler. Soğanlı ve sosisli.
Tamam, o kadar detaya gerek yok.
-Sen istedin. -Sadede gel.
Tamam.
Aniden Genç'in aklına bir şey geldi.
Hepsi dinledi.
Başta Bıyıklı kafa sallayıp duruyordu.
Sonra sigara yaktı.
Ciddi bir ifadeyle dinlemeye başladı.
Gözlüklü ona baktı.
Bir ara ona göz kırptı.
Koyu Saçlı
peçeteye bir şey yazdı.
İmzaladı ve herkese vergi.
Hepsi imzaladı.
Karar orada. Peçetede.
Hepsi bu.
Gözlüklü önemli bir şey söyledi,
peçeteyi bıraktı ve ben gittim.
-Gittin mi? -Evet, gittim.
-Yargılanması gerekeni yargılamak. -Tamam.
Yargılamalar sürmeli...
-Hemen dönerim. -Nasıl olacak?
Küçük Strassera, niye buradasın?
-Bir şey alıyorum. -Çubuklu şeker ister misin?
Olur.
Şunlardan iki tane, çocuğa da çubuklu şeker.
Casuslar çubuklu şeker yemez.
Beni dinleyin.
Son dakika bilgisi aldım.
-Karara varmışlar. -Peçeteye yazmışlar.
-İmzalamışlar. -O söyledi.
Biliyordunuz.
-Sonuç olarak bir şey bilmiyoruz. -Biliyoruz.
-Karara varmışlar. -Ya cezalar?
Bilmiyorum.
Alo?
Evet, benim.
Ulus bunu bilmek istiyor.
Sizce karar ne olacak?
Dava tiyatroya dönemez.
Tanıklar ifade vermekten korkmamalı.
Öksürün lütfen.
Güzel. Geceyi burada geçirmelisiniz.
Kimler gelmiş.
Ulusal kahraman.
-Pardon, kalkamıyorum. -İyi gördüm seni. Sapasağlamsın.
Morfinden.
Yıllardır
meğer neler kaçırıyormuşuz.
-Ne? -Hadi, anlat.
-Baş sağlığına mı geldin? -Anlamadım.
Hadi ama.
Cezalar.
Hadi, beni biraz neşelendir.
Oradan geliyorum. Henüz bir şey yok.
Bu gece ölebilirim.
Kimseye söyleyemem.
Hadi.
Tamam, ne bilmek istiyorsun?
Her şeyi. Kazandık mı?
Evet, kazandık.
Herkes hapiste mi?
Hepsi müebbet aldı mı?
Hepsi müebbet aldı.
-Hava Kuvvetleri de mi? -Hava Kuvvetleri de.
Elbette.
Ülkenin yarısı katledilirken
habersiz olacak hâlleri yok ya.
-Değil mi? -Evet, saçma.
Elimi tut.
Teşekkürler dostum. Sağ ol.
CUNTA DAVASI KARARI BİRKAÇ SAATE ÖĞRENECEĞİZ
-Nasılsın? -İyiyim.
Al.
Sen bak.
Alo?
Evet.
-Hayır, ayakta. -Kim?
Sahi mi?
Onu vereyim. Karar belli olmuş.
Alo.
Cezalara dair bilgi aldım.
Tamam, söyle.
Bitirene kadar kesme. Okuyacağım.
-Diyecek başka bir şey yok! -Julio, gerekçeli kararı bekleyelim.
Niye? Ne yazdıklarını biliyorum.
-Bilmiyorsun. -Biliyorum.
-Bir sebebi olmalı. -Sebebi yok!
Yemin ederim. Kanıt ortada. Hepsi.
Gördüler, okudular.
Farklı yorumlamaları imkânsız.
Bilmiyorum. Bekleyelim.
-Selam baba. -Selam evlat.
Nasıl geçti?
Kötü evlat. Kötü.
-Nasıl yani? -Kötü. Kötü işe.
-Ciddi misin? -Evet.
Ne oldu?
Graffigna, Anaya, Lami Dozo ve Galtieri beraat etti.
-Beraat mi? -Beni duydun.
Diğerleri?
Agosti, dört yıl altı ay. Aynı şey.
Lambruschini, sekiz.
Ya Viola?
-Viola 17 yıl. -On yedi mi?
O ihtiyar 17 yıl yaşamaz.
Massera?
-Müebbet. -Müebbet mi?
Şahane baba!
-Ya Videla? -Müebbet.
-Videla'yı hapse mi attın? -Evet.
-Müebbet mi? -Müebbet.
-Massera da mı? -Evet.
Harika olmuş baba!
Evet.
Diğerlerine bir şey yapacak mısın?
Evet.
-Temyize gidebiliriz. -Onları hapse atmalısın!
Anne! Vero! Babam Videla'yı hapse atmış!
-Julio? -Ne?
Ne yapıyorsun? Yat.
Hayır, işim var.
YASAL SORUMLULUK GEREĞİ...
TEMYİZ BAŞVURUSU...
Cunta davaları, sivil adaletin bir askerî diktatörlüğü
mahkûm ettiği tarihin ilk davası.
1985 yargılamasının ardından ceza muafiyetlerine rağmen
toplumsal hafıza, hakikat ve adalet talebi hiç bitmedi.
Davaların yeniden açılışından beri insanlığa karşı suçlardan
1.000 kişi mahkûm oldu. Binlercesi hâlâ yargılanıyor.
1983'ten beri Arjantin kesintisiz olarak
demokrasiyle yönetiliyor.
Arjantin, 1985
Alt yazı çevirmeni: Uğur Çoturoğlu
Proje Kontrol Sorumlusu Berkcan Navarro