Downloaded from YTS.MX
Żarłacze białe. Przerażające i fascynujące.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ale czy jest w nich coś więcej,
niż mogłoby się wydawać?
- Dwóch naukowców.
Przełomowa teoria.
- To nam da dobre dane. - Mam rekina.
Rozpoczyna bezprecedensowe śledztwo,
by dowiedzieć się, czy ci wybuchowi łowcy...
O rany! Tak!
...potrafią się maskować, by stać się drapieżnikiem idealnym.
Jest uzbrojony w ponad 300 zębów,
mierzy do 6 metrów, waży ponad 2 tony,
porusza się z prędkością ponad 30 km/h.
Żarłacz biały jest idealnym drapieżnikiem
od 12 milionów lat.
W Mossel Bay, w RPA,
łatwo spotkać żarłacza białego.
Każdego dnia w zatoce pływa około 50
różnych żarłaczy białych.
Nazywam się Ryan Johnson.
Jestem biologiem, badaczem rekinów w RPA.
- Tu są dwa rekiny. - Jestem Gibbs Kuguru.
Badam genetykę rekinów. Mieszkam w Holandii.
Wspólnie opracowali oni potencjalnie przełomową teorię na temat
osławionego oceanicznego drapieżnika.
Ja i wielu innych naukowców zawsze skupialiśmy się na szybkości,
na sile i rozmiarze żarłaczy białych.
Ale gdy się im przygląda, dostrzega się coś bardzo subtelnego.
Wtedy zaczęliśmy się zastanawiać
←Czy rekiny manipulują swoim kolorem, aby się kamuflować?”.
Maskowanie jest powszechne wśród morskich stworzeń.
Ośmiornice, kałamarnice i mątwy
potrafią błyskawicznie zmieniać kolor.
Wtapianie się w otoczenie służy i drapieżnikom i ich ofiarom.
Pozostałe zwierzęta wykorzystują kamuflaż
i wyrafinowane techniki, by wtopić się w otoczenie.
Ale z rekinami jest inaczej.
Żarłacze białe mają różne odcienie szarości na grzbietowej części ciała,
a na dole białe podbrzusze.
Przeciwcieniowanie pomaga rekinom wtopić się w tło z dołu i z góry.
Ale zdolność rekinów do aktywnego maskowania byłaby rewelacją.
To pierwsza teoria mówiąca, że żarłacze białe
potrafią zmieniać i modulować swój kolor.
Przeprowadzono badania na mniejszych gatunkach rekinów,
ale nigdy ma tak wielkich, jak żarłacz biały.
Nigdy na tak słynnych drapieżnikach jak żarłacz biały.
Udowodnienie tego będzie ogromnym wyzwaniem.
By sprawdzić swoją teorię,
Ryan i Gibbs rozpoczynają unikatowe śledztwo.
Znamy opowieści rybaków,
o rekinach zmieniających kolor.
Ale w książkach nie ma wielu przesłanek,
że to naprawdę może zachodzić.
Żarłacze białe żyją w chłodnych przybrzeżnych wodach całego świata.
W RPA jest ich dużo.
Mam te zdjęcia od mojego kolegi, Dylana.
To ogromna baza danych z terenu całego RPA.
Dopasował zdjęcia płetw z wielu lat.
Kolekcja zawiera tysiące rekinów.
Te stare zdjęcia wywołują nostalgię.
Niektóre są twoje.
Kluczowe cechy: blizny, czy unikalne płetwy grzbietowe,
umożliwiają naukowcom porównanie koloru poszczególnych rekinów.
Ten jest o wiele lżejszy od tego drugiego.
Ten jest ciemny, a ten jasny.
Ale materiały są wadliwe.
Tak. To ten sam rekin.
Problemem przy sprawdzaniu, czy rekiny zmieniają barwy, było to,
że w przeszłości bazy danych nie miały układu odniesienia,
pozwalającego stwierdzić, czy rekin był ciemniejszy czy jaśniejszy.
Oświetlenie, pogoda, a nawet ustawienia kamery
mogą całkowicie zmienić wygląd rekina.
Jeśli mamy udowodnić, że rekin zmienia kolor,
musimy to uporządkować.
Wymyśliłem tablicę kolorów
Tablica kolorów jest kluczem do zebrania dowodów
na zmianę koloru za pomocą serii eksperymentów.
Nie jesteśmy w stanie dokładnie ocenić kolorów dziko żyjących rekinów.
Po to jest tablica kolorów.
Jeśli uda mi się zrobić zdjęcia tablicy
i rekinów jednocześnie, wrzucić je do komputera
i skorygować kolory, dowiem się, jaki dokładnie kolor ma ten rekin.
Te eksperymenty powinny również wyjaśnić czynniki,
które prowadzą do maskowania.
Badania na osobnikach w niewoli dowodzą,
że rekiny potrafią zmieniać kolor za pomocą hormonów.
Liczę na bezsprzeczne udowodnienie,
że żarłacze białe mogą zmieniać kolor
i że jest to związane z pewnymi zachowaniami.
Kiedy się temu przyjrzeć, to takie proste, a jednocześnie
w genialny sposób rozwiązuje problem
zauważenia tej zmiany koloru.
Pierwszy raz nazwano mnie geniuszem.
Nie zaprzeczę.
Kolejne wyzwanie: jak ustawić tablicę kolorów obok rekina
w różnych okolicznościach?
Wymaga to odrobinki kreatywności.
- Masz to? - Tak. W porządku.
- Ruszajmy. - Ostrożnie, ostrożnie, ostrożnie.
Utrzymuj napięcie.
Lecimy.
To będzie ekscytujące.
Jednym z najważniejszych testów jest test wyskoku z wody.
To rodzaj ataku z zaskoczenia. Potrzebują szybkości, mocy, ciszy.
W tym momencie będziemy mogli zmierzyć kolor
żarłacza białego w trybie totalnego polowania.
Pośrodku Mossel Bay leży Seal Island.
To centrum żarłaczy białych w RPA.
Codziennie setki uchatek karłowatych próbują przetrwać
płynąc w pobliżu żarłaczy białych.
Wskaźnik sukcesu żarłaczy białych w polowaniu na uchatki
wynosi prawie 50%, a to bardzo dużo niezależnie od rodzaju drapieżnika.
Rekiny mają konkretne obszary, gdzie chcą polować i patrolować.
Zwykle to tuż pod trasami, których używają uchatki
do dotarcia na wyspę i opuszczenia jej.
Ryan i Gibbs holują atrapę uchatki.
Liczą na sprowokowanie rekinów do wyskoku.
Chodzi o to, by jednocześnie sfilmować rekina,
oraz tablicę kolorów,
aby móc ustalić kolor tego rekina.
Poranek jest spokojny, ale Seal Island rzadko rozczarowuje.
O, tutaj dochodzi do drapieżnictwa!
Dalej próbuje.
- Robi się gorąco. - Ta foka jest w tarapatach.
Tak. Używa łodzi jako osłony.
Choć rekinowi się nie udało,
bardzo wystraszył fokę.
Teraz ukrywa się w pobliżu łodzi.
Foka prowadzi rekina do przynęty.
Tak!
- Mam to! - Nieźle.
Rekin i tablica kolorów są wyraźnie w kadrze.
To pierwsze udane nagranie podczas eksperymentu.
Za każdym razem mam gęsią skórkę.
Wzruszam się za każdym razem, gdy to widzę.
Jest tu bardzo dużo rekinów.
- Powinieneś... - Och!
Tak jest!
Polowanie na foki
przez cały dzień.
Atakuje ją.
Słońce zachodzi. Po całym dniu zbierania danych,
zespół ma nadzieję na ostatnie zdjęcie.
Chodź tutaj.
Och!
Przepadła tablica kolorów i przynęta.
Niech to!
Jest ciemno, rekin nie wie, gdzie płynąć.
Znów to robi!
Rekiny często polują o zmierzchu,
ale w ciemności nawet żarłacz biały może się pomylić.
Cholera.
Trzeba to będzie naprawić.
Muszą to odbudować, zanim wrócą na ocean.
Ale budowanie bazy danych z dowodami trwa.
Wystarczy popatrzeć i porównać z tablicą kolorów.
O tutaj, prawda? Ciemniej.
Nauka nie jest szybka. Wymaga czasu, wymaga masy danych.
Nieźle.
Zwłaszcza gdy próbujesz przebudować całą koncepcję
opartą o naukowy paradygmat.
To strzał w dziesiątkę.
Ale w tym badaniu chodzi o coś jeszcze.
Zachowanie to tylko jeden aspekt badania.
Drugi to badanie komórek i jest ono równie ważne.
Tak. To samiec. Na pewno młody.
Ryan i Gibbs mają rzadką sposobność.
Szansa na pracę z żarłaczem takim jak ten zdarza się
raz, czy dwa w karierze.
Przynajmniej dla mnie.
Kiedy rekiny wplątują się w sieci rybackie,
naukowcy tacy jak dr Matt Dicken dbają o to,
żeby był z tego jakiś pożytek.
Jednym z zadań jest zebranie
jak największej ilości próbek.
To bardzo zwiększa naszą wiedzę o tym niezwykłym gatunku.
Autopsja pozwoli naukowcom udowodnić teorię zmiany koloru,
dzięki wskazówkom w żołądku rekina.
Dieta żarłaczy białych jest sezonowa.
Zmienia się wraz ze zwiększaniem się ich rozmiaru.
Co i gdzie jedzą rekiny
może wpływać na ich potrzebę maskowania.
Ciężka sprawa, co? Potrzebuję niezbitego dowodu,
że te żarłacze żywią się na powierzchni wody,
poniżej powierzchni i na samym dnie.
Trzeba przeprowadzić śledztwo,
by faktycznie określić, co jedzą te zwierzęta.
- Wiesz, co to jest? - Co?
- Kolec płaszczki. - Nie!
Wydaje mi się, że to może być prawdziwy dowód na to,
że rekiny żerują na dnie.
- Super. Niesamowite. - Cholera.
To niewielkie znalezisko udowadnia coś istotnego.
Umiejętność stosowania kamuflażu może być wielką zaletą,
w przypadku polowania w różnych miejscach.
Przy jasnej powierzchni wody, oraz na ciemnym dnie morza.
Sukces dzięki zawartości żołądka.
Znalezienie kolca płaszczki
udowadnia, że rekiny polują w różny sposób, tak jak sądziliśmy.
Jest ich całe mnóstwo.
Ale udowodnienie, że zmiana koloru jest możliwa,
wymaga głębszej analizy.
Zajmuję się badaniem skóry rekinów.
Przystosowują się do środowiska,
przez co ich skóra różnie funkcjonuje.
Jednym ze sposobów przystosowania się
jest zdolność do zmieniania koloru.
Chcieliśmy stworzyć eksperyment,
który pokaże, czy to w ogóle możliwe.
Tajemnica zmiany koloru może kryć się na poziomie molekularnym,
w mało znanych komórkach zwanych melanocytami.
Melanocyt to tkanka, która wytwarza pigment u zwierząt.
Działa jak układ scalony pod skórą.
Zgina się i kurczy zależnie od potrzeb zwierzęcia.
Powiedzmy, że światło słoneczne jest bodźcem.
Układ scalony mówi skórze, by była ciemniejsza.
I vice versa, gdy słońca jest za mało.
Pigment się tak jakby kurczy.
Skóra staje się bledsza.
Aby zrozumieć, czy melanocyty są obecne
i czy mogą zmienić kolor skóry rekina,
zespół opracował serię testów.
Pobierzemy próbki tkanki ze skóry rekina i wystawimy ją
na działanie hormonów,
aby przekonać się, czy to faktycznie wywoła zmianę koloru.
Liczymy, że interakcja różnych hormonów z tkanką sprawi,
że stanie się ona jaśniejsza lub ciemniejsza.
Hormony naśladują te, które występują u żywych rekinów
podczas polowania lub odpoczynku.
Mamy hipotezy dotyczące efektów działania hormonów.
Pierwszy, MSH, to hormon, który stymuluje
rozrost melanocytów
u niemal każdego gatunku posiadającego melaninę.
Mamy adrenalinę, która u niektórych rekinów wywołała blednięcie,
a u niektórych ryb ściemnienie skóry.
Ostatnim hormonem jest melatonina.
Powinna spowodować blednięcie.
Jeśli test zadziała, kolor skóry się zmieni.
To prawdziwa chwila prawdy.
Zobaczymy, jak rekiny zareagują na hormony.
- Gotowy? - Tak.
Ale próbki nie ulegają zmianie.
Nie sądzę, żeby skóra faktycznie reagowała.
Wygląda mniej więcej tak samo.
Skóra martwego rekina się nie nadaje.
To dlatego, że tkanka rekina jest martwa fizjologicznie.
Wszystkie ścieżki biochemiczne są nieczynne.
To nowy eksperyment.
To typowe dla nauki, że za pierwszym razem nie działa.
Tak. Ja i Ryan musimy poprawić metodykę.
Większość rekinów jest szara lub brązowa.
Niektóre, podobnie jak tygrysy lub zebry,
mają charakterystyczne, wyróżniające ich wzory.
W False Bay w RPA
Ryan i Gibbs szukają gatunku
który potrafi adaptować się zmieniając kolor.
Haploblepharus edwardsii to łagodny rekin.
Często można zobaczyć go ukrytego pomiędzy kamieniami,
lub tulącego się do wodorostów.
Są urocze. Na pewno nie są jak żarłacz biały.
Niedawno odkryto, że ten gatunek zdolny jest do biofluorescencji.
Ten rekin świeci w ciemności.
Nie wiemy, dlaczego u rekinów pojawiła się zdolność do świecenia.
Świetnie się maskują w rafach w których je znaleźliśmy.
Zastanawia mnie, czemu zwierzę
słynące z maskowania zaczyna świecić?
Ryan zaprojektował specjalną kamerę ze światłami UV,
by obserwować świecące Haploblepharus edwardsii.
Gotowy?
Dokumentowanie ich osobiście
wymaga nurkowania nocą w zatoce pełnej rekinów.
Nocne nurkowanie trzeba polubić.
Dziś w nocy będziemy mieć światło UV,
dla nas praktycznie niewidoczne.
Reszta będzie czarna.
W ciemnych oceanach na całym świecie
niektóre gatunki wyewoluowały aby się świecić, a nie maskować.
To tak zwane bioluminescencja i biofluorescencja.
Bioluminescencja to proces, w wyniku którego organizm wytwarza światło.
Jak rekin karłowaty, który świeci, by uniknąć drapieżników.
Lub plankton świecący na powierzchni oceanu.
Biofluorescencja to inny,
bardziej tajemniczy proces.
Biofluorescencja to zdolność organizmu
do przyjęcia danego rodzaju światła i emisji światła o innej długości fali.
Na dużej głębokości znika światło, z wyjątkiem niebieskiego.
Haploblepharus edwardsii absorbują niebieskie światło,
a potem emitują żółtozielone światło.
Dzięki temu świecą w ciemności.
Musimy zbadać, jak rekiny wykorzystują światło i kolor,
by lepiej przystosować się do środowiska. Zbadamy,
jak wpływa to na ich zdolności przetrwania.
Wiele koralowców, ponad 180 gatunkach ryb,
a nawet niektóre kraby prezentują barwy neonowe w świetle UV.
Cephaloscyllium ventriosum również świecą na zielono
pod światłem naśladującym sposób w jaki widzą siebie nawzajem.
Nie do końca wiadomo dlaczego.
Wielu naukowców uważa, że chodzi o komunikację
przy zachowaniu maskowania przed drapieżnikami.
Sądzimy, że oczy rekina wyewoluowały
by widzieć to żółtozielone spektrum światła.
To adaptacja.
Mogą poruszać się po tych wodach nocą,
niezauważeni przez inne organizmy, ale nadal mogą się widzieć.
Chociaż potrafią świecić,
do przetrwanie wymagają maskowania, podobnie jak żarłacze białe.
Biologia to właściwie sztuka porównawcza.
Wiemy więcej o jednym gatunku, gdy wiemy dużo o innych gatunkach.
Zarówno w przypadku maskowania jak i komunikacji,
wygląd Haploblepharus edwardsii ma związek z jego zachowaniem.
MOSSEL BAY, RPA
Co do teorii kolorów,
pojedyncze rekiny mogą zmieniać kolor skóry.
A na kolor wpływa rodzaj wykonywanych czynności.
Po naprawieniu tablicy
ekipa wyrusza na poszukiwanie kolejnych żarłaczy
do umieszczenia w bazie danych.
Wiem, że to obszar odpoczywania żarłaczy białych.
Chodzi o to, żeby umieścić tablicę kolorów
obok odpoczywającego rekina.
A jeśli kolor ten jest kontrolowany poziomem hormonów,
być może kolor odpoczywającego rekina jest zupełnie inny,
niż kolor rekina polującego.
Ryan steruje dronem, a Gibbs uruchamia zdalnie sterowaną łódź.
Mam rekina!
Gibbs, mam rekina!
- Jestem nad rekinem. - Dobra.
Wrzućmy tę zdalną łódź.
Dobra. Puść, puść.
Daj z siebie wszystko.
Płyń szybko.
- Widzisz mnie? - Jeszcze nie.
Jeszcze nie. Nadal płynę do przodu.
- Mam cię. - Tak.
Mam cię. Jesteś?
Ładnie.
- Obrócę ją. - Tak.
- Pilnujesz mnie? - Tak. Zejdę niżej
Żeby złapać kolor. Mamy tablicę kolorów.
Mamy ją. Wypłynęła na powierzchnię.
- Niesamowite. - Tak.
Odpoczywający rekin i tablica barw są w kadrze.
To może dostarczyć innych danych, niż w przypadku rekina polującego.
To tylko część większego eksperymentu.
By porównać przykłady odpoczynku na powierzchni i polowania nad nią,
zespół musi zdobyć dane o kolorach rekinów polujących pod powierzchnią.
Kolor zmienia się bardzo szybko, wraz z obniżaniem się w kierunku dna.
Interesują mnie eksperymenty na dużej głębokości,
bo sposób, w jaki rekin maskuje się na powierzchni
różni się od tego, w jaki maskuje się na dnie.
Ryan zostanie opuszczony do oceanu w specjalnej klatce.
Spuśćmy ją pod powierzchnię.
Jest bardzo nisko.
Będzie w klatce.
Rusza prosto na klatkę.
Pięknie.
Zwabiamy rekiny w pobliże łodzi,
aby zbliżyły się do tablicy kolorów.
Kolejny rekin. Patrz, jak nurkuje.
Kiedy jesteś tak głęboko, nie wiesz czy widzisz poprawnie.
Światło się pogarsza, a widoczność jest fatalna.
Bardzo ważne jest, by mieć tablicę kolorów
i by uchwycić rekina i tablicę kolorów jednocześnie.
Można ją potem skorygować
i ustalić faktyczny kolor rekina.
Nurkuje. Rekiny dostarczają nam mnóstwo danych.
To rzadki wgląd w świat żarłaczy na dużej głębokości,
gdzie żerują na płaszczkach i innych zdobyczach.
System zadziałał.
Zwróciłem uwagę na ich maskowanie.
Dzięki maskowaniu te rekiny odnoszą sukces.
Potrafią wtopić się w otoczenie,
a środowisko na dole jest jednokolorowe.
- To ciężka praca. - Jasne.
Wraz z ukończeniem bazy danych,
Ryan i Gibbs mogą rozszerzyć obszar badań
na bardziej odległe części świata,
oraz inną wyjątkową adaptację skóry rekina.
W ramach naszego badania koloru skóry rekinów
szukamy innego gatunku rekina,
który potrafi zmieniać kolor w celu maskowania.
Gatunki takie jak brodatkowate, czy raszplowate
używają wzorów na skórze wykształconych przez miliony lat
by wtopić się w otoczenie.
Ale rekiny ze zmiennymi wzorami na skórze to rzadkość.
Badania na Malediwach ustalają, czy genetyczne zaburzenie
u pewnego gatunku wywołuje rzadką zdolność do adaptacji.
Jesteśmy na pięknych Malediwach, na Atolu Baa.
Szukamy rzadkiego gatunku żarłacza czarnopłetwego.
Rafy tropikalne są aktywnymi ośrodkami życia i adaptacji.
Jedne stworzenia próbują się wyróżnić, inne starają się wtopić w tło.
Czy ten przypadek pomoże nam ustalić, jak może zmienić się skóra żarłacza?
Mój pogląd na to, co zbliża żarłacze białe
do żarłaczy czarnopłetwych, sięga poziomu molekularnego.
Ten raport ukazał się kilka lat temu
i zawierał zdjęcia rekinów,
u których pojawił się dziwny, plamisty wzór.
Mogło to być spowodowane chorobą genetyczną zwaną leucyzmem.
Leucyzm jest cechą genetyczną. Powodują go niesprawne melanocyty.
Kiedy przestają poprawnie działać,
zaczynają pojawiać się plamy tam,
gdzie melanina u rekina zanika.
Gibbs używa nowych i starych metod.
Szuka dowodów wśród zdjęć i próbek genetycznych rekinów z leucyzmem.
Czy ten stan to niefortunne odstępstwo od normy?
A może to szybka adaptacja?
Zaburzenie genetyczne, leucyzm, jest jak przedziwny wypadek.
Może być ono kluczem
do lepszego maskowania się rekinów.
Jeśli te żarłacze czarnopłetwe potrafią się kamuflować,
to znaczy, że jakimś cudem udało im się znaleźć sposób
na dostosowanie się do wpływu człowieka na zmianę klimatu.
Mówię to, bo na Malediwach
negatywne skutki zmiany klimatu są mocno odczuwalne.
Temperatura powierzchni morza przekroczyła 30 stopni.
Koralowce zaczęły blaknąć.
Na rafie koralowej widać wiele martwych koralowców
zmieszanych z żywymi.
To sprawia, że otoczenie staje się rozproszone.
Te chore rekiny lepiej wtapiają się w swoje środowisko naturalne,
niż inne rekiny bez tej choroby genetycznej.
Wiemy, że te rekiny cierpiące na leucyzm, to młode osobniki.
Dlatego myślę, że albo one przeżywają,
a wzór na ich skórze znika, albo ta choroba genetyczna jest śmiertelna.
Potrzebujemy dowodu w postaci jednego prawie dorosłego osobnika
z tą cechą, by stwierdzić, że rekiny faktycznie przeżywają.
Malediwy to idealne miejsce, by znaleźć żarłacze czarnopłetwe.
Niestety są bardzo płochliwe.
- Jak leci, Ryan? - W porządku.
Jestem ciekawy, jak tam idzie na Malediwach.
Udało ci się złapać rekiny?
Zbadałeś próbki genetyczne?
Nie mogę złapać tych rekinów.
To niestety trudniejsze, niż się spodziewałem.
Ale widzieliśmy jednego żarłacza czarnopłetwego chorego na leucyzm.
Dobre i to.
Wtapiają się w otoczenie?
Jestem pewien, że ich losowy wzór na skórze
pasuje do losowego wzoru raf koralowych.
W przeciwieństwie do małych osobników,
objawy leucyzmu są u nich mniejsze.
Jakby te starsze z niego wyrastały.
Dokładnie to samo dzieje się u rekinów lamparcich,
a potem zmieniają kolor.
Tak jak rekiny lamparcie, ta grupa czarnopłetwych
może zmieniać wzory skóry, gdy rosną i stają się mniej bezbronne.
Choć intensywne maskowanie
zdaje się mieć związek z melanocytami w skórze,
leucyzm mocno różni się od zmian hormonalnych
wpływających na skórę żarłaczy białych.
Dostrzegamy odchylenia kolorów,
ale to chyba nie jest to, czego tutaj szukałem.
Myślałem o żarłaczu białym,
o próbce skóry i teście hormonalnym.
Nie było reakcji.
Chcę dowiedzieć się więcej i znaleźć rozwiązanie.
Martwe komórki rzecz jasna nie zadziałały.
Proponuję, żebyśmy tam wrócili
i pobrali żywą tkankę żarłaczy białych,
żebyśmy mogli zmusić te komórki do zmiany.
Zespół przygotowuje się do ostatniej próby pobrania żywych próbek.
Ryan pierwszy raz przetwarza dane uzyskane dzięki tablicy kolorów.
Deskę ustawiliśmy wzdłuż klatki łodzi,
by móc zobaczyć rekiny w trybie polowania.
Zabraliśmy też tablicę kolorów na dno oceanu.
Szukaliśmy też rekinów w spoczynku.
Najbardziej ekscytujący i trudny eksperyment
to ustawienie tablicy kolorów obok żarłaczy wyskakujących z wody.
W tym trybie zachowania
rekiny muszą zmaksymalizować poziom maskowania.
Jeśli dopasujemy rekiny z różnych eksperymentów,
dowiemy się, czy faktycznie zmieniają kolor,
i czy zmiany koloru powiązane są z różnymi zachowaniami.
Pierwszy krok to zidentyfikowanie obrazów pojedynczego rekina
uchwyconego podczas różnych eksperymentów.
Identyfikujemy konkretnego rekina
na podstawie wielu obrazów i sytuacji.
Mam tu rekina,
który ma na szczęce bardzo charakterystyczny ropień,
widzieliśmy go w wielu miejscach.
Ryan starannie dopasowuje obrazy,
by do każdego ujęcia dopasować odcienie szarości tablicy kolorów.
Chodzi o dopasowanie, aby uzyskać prawdziwą biel.
Możemy to zrobić tak, by uzyskać prawdziwą czerń.
Gdy to zrobimy, wiemy, że każdy piksel tego obrazu jest poprawny.
Po kalibracji Ryan może wyizolować i zbadać kolor rekina w różnych
stanach aktywności,
przypisując wartość liczbową odcieniom skóry.
1 to bardzo ciemny, prawie czarny, 100 to biały, prawie czysta biel.
Nie zawsze możemy sfilmować całego rekina,
ale możemy pracować z widocznymi częściami ciała.
Mamy go tutaj.
Mamy żarłacza polującego na powierzchni, uzyskał 22 punkty.
To bardzo ciemny kolor w porównaniu z tym.
Ten sam rekin na innym zdjęciu ma ok 54, 53 punkty.
Wyraźnie widać jasne i ciemne zabarwienie.
Czy na tym etapie możemy już wyciągnąć wnioski?
Nie. Ale mamy dowód, że ten konkretny rekin
potrafi zmieniać kolor.
Z biegiem czasu rozbudujemy bazę danych
zobaczymy, jak poszczególne rekiny zmieniają kolor
i czy kolor przyjmowany w danym momencie
zależy od rodzaju wykonywanych czynności.
To satysfakcjonujący wynik po miesiącach pracy w terenie.
Ale kolejny etap badań
będzie kluczem do udowodnienia, że żarłacze białe maskują się.
Przejdziemy na poziom molekularny.
Pobierzemy żywe próbki od żarłaczy białych.
Weźmiemy je do laboratorium i zbadamy pod mikroskopem.
W końcu poznamy odpowiedź na pytanie,
czy żarłacze białe faktycznie potrafią zmienić kolor.
Gibbs i Ryan mają ambitny plan ostatniego testu molekularnego.
Zachowanie to jeden aspekt badań.
Badanie komórek to drugi, równie ważny.
Tym razem potrzebują próbki skóry żywego żarłacza białego.
Chcemy pobrać świeże próbki tkanki,
bo żywa skóra rekina powinna w teorii
reagować na hormony które jej dostarczymy.
Dlatego podejmujemy kroki, by upewnić się, że badanie się uda.
Bierzemy laboratorium ze sobą.
Sondy do pobrania próbek. Przyczepię je do broni strzałkowej.
Mam trzy roztwory specjalnego odżywczego płynu.
Utrzyma tkankę przy życiu w drodze do laboratorium.
Jeśli dostarczymy żywą tkankę do laboratorium, zastosujemy hormony
i zaobserwujemy pod mikroskopem, rozpraszanie i skupianie się pigmentu,
to coś z tego będzie. Jeśli obumrze, to wszystko na nic.
Udany eksperyment może dostarczyć niepodważalnych dowodów
na potwierdzenie teorii zmiany koloru.
Ale najpierw potrzebują próbki.
Klatka w pobliżu rekinów
to najlepsze miejsce do pobrania próbek.
Przyznaję, że trochę się boję.
Obcowanie z tymi zwierzętami niesie ze sobą ryzyko.
Spróbuję umieścić przynętę poniżej ciebie.
Spróbuję zwabić rekina,
by podpłynął jak najbliżej ciebie. Wtedy pobierzesz próbkę.
Damy radę.
To chyba przynęta. Już po niej. Stracona.
Dawaj, Gibbsy, rekin nie próżnuje!
Margines błędu jest dość mały.
Muszę pobrać właściwą próbkę z odpowiedniego miejsca
nie raniąc rekinów.
Zaczyna się.
- Szybkie są. Cholera! - Tak.
Nieźle.
Udało mu się.
Nieźle. To było dobre miejsce.
Dobra robota, Gibbs! Idealnie.
Jak wyszło? Myślę, że wyszło idealnie.
Super. Muszę to obrobić.
Właśnie tego szukamy, skóry.
Pierwsza próbka zebrana.
Teraz mają tylko godzinę na zebranie pozostałych próbek.
Tkanka musi pozostać żywa
w drodze do laboratorium.
Spójrz na to.
Znów płynie rekin.
- I bardziej szary. Widziałeś? - Tak. Widziałem to.
Mam! Mam! Tak!
Dwa z głowy.
Idealny strzał. Młody dał radę. Gibbs dobrze strzela.
Tu tkanka jest najgrubsza.
Trzeba trzymać się z dala od narządów.
Trzeba trafić u nasady płetwy grzbietowej.
Idealna próbka skóry.
Wiem, że bardzo się stresował.
Bał się, że nie trafi, a wyszło idealnie.
- U nasady płetwy grzbietowej. - Idealnie.
Cieszę się jego szczęściem.
Zaskoczenie, co?
- To nowy rekin. - Tak.
Był taki nieśmiały. Nagle poszedł jak torpeda.
Widać, co potrafią kiedy chcą dopaść ofiarę
- Ten sam. - Przynieś ten, co mamy.
Musimy spojrzeć na tę stronę.
Upewnić się, że to inny rekin.
Nie możemy pobrać skóry z tego samego rekina dwa razy.
O nie.
Charakterystyczna płetwa grzbietowa.
Chyba się udało.
Dalej, Gibbs, strzelaj!
To może być trzecia udana próbka.
O ile Gibbsowi uda się pobrać próbkę.
Płynie. Płynie.
- Może się udać. - Skręca.
Zwabię go tutaj
- Och. - Rany.
Nie, Gibbs! Dasz radę. Dasz radę!
Ryan i Gibbs mają coraz mniej czasu.
Zestresował się, gdy rekin uderzył w klatkę.
Miał dwie idealne okazje, ale nie strzelił.
Skóra rekina zaczyna obumierać od razu po pobraniu.
Potrzebują ostatniej próbki skóry,
jeśli chcą zdążyć do Kapsztadu z żywą tkanką.
Prosto przed nim.
- Udało mu się. - Udało mu się. Idealnie.
- Pięknie. - Tak. To było niezłe.
Mamy dobry materiał badawczy.
Dobra robota, stary!
- Przebierz się. Podnosimy kotwicę. - Tak. Wracajmy.
Musimy wrócić do Kapsztadu w ciągu czterech, pięciu godzin.
Ruszamy!
Ryan i Gibbs zabierają próbki do laboratorium w Kapsztadzie.
Poszukują doświadczonego biologa komórkowego
i specjalisty od obrazowania, dr Dirka Langa.
Musieliście mieć dziś bardzo napięty grafik.
Okazało się, że mamy tylko dwie godziny na zebranie próbek.
Chciałem zebrać przynajmniej trzy.
Jeśli udowodnimy, że skóra żarłacza białego
reaguje na hormony,
to ponad połowa naszej misji zostanie wykonana.
Gdy Gibbs przygotowuje roztwory hormonów,
Dirk przygotowuje próbki skóry rekina, aby upewnić się, że pozostaną żywe.
- Cześć. - Jak ci idzie, Gibbs?
Pierwszy raz z morza do laboratorium.
To nie dla mnie.
Reakcje skóry rekinów na testy hormonalne
będą dokumentowane przy pomocy mikroskopu konfokalnego .
Jeśli pod mikroskopem zobaczymy,
że komórki pigmentowe skupiają się i rozpraszają,
będziemy pewni, że rekiny zmieniają kolor.
Potężny mikroskop umożliwi dostrzeżenie melanocytów w skórze
i ustalenie, czy reagują na bodźce hormonalne.
Nagranie poklatkowe może pomóc nam zrozumieć,
jak działa mechanizm zmiany koloru.
Pierwszy test to hormon stymulujący melanocyty.
Jeśli teoria jest słuszna,
to dojdzie do rozproszenia melanocytów,
i przyciemnienia pigmentu.
Drugi hormon to adrenalina,
która jest obecna przy zachowaniach takich jak polowanie.
Trzeci to melatonina, hormon kojarzony z odpoczynkiem.
Odpowiednik rekina w stanie spoczynku.
To są hormony, które rekiny
wytwarzają samodzielnie w różnych środowiskach.
Teraz nasączamy nimi skórę. Próbujemy odtworzyć reakcję.
Ludzie sądzą, że praca w terenie jest bardziej ekscytująca,
ale to, co robię w laboratorium, to zupełnie inny poziom ekscytacji.
Gdy pojawiają się wyniki,
wyraźnie widać, że hormony wpływają na próbki skóry.
W próbkach poddanych działaniu hormonu pobudzającego melanocyty,
rozproszyły się one, przez co skóra wygląda na ciemniejszą.
Próbka pochodzi od żywego żarłacza białego.
Zebrana pięć godzin temu.
To niesamowite.
Wbrew przewidywaniom, w skórze rekina nasączonej adrenaliną
melanocyty skurczyły się prowadząc do rozjaśnienia.
To wywołuje efekt blednięcia. Hmm.
Jest też melatonina.
Widzimy mieszankę jasnego i ciemnego.
- Tworzymy historię. - Widzimy zmiany
i wyobrażamy sobie ten moment, na który czekaliśmy.
←Te komórki reagują na różne hormony”.
To nie mieści się w głowie. To niesamowite, to fantastyczne.
Żarłacze białe zmieniają kolor.
To ekscytujące.
To zaledwie wstępne wyniki.
Potrzeba więcej badań, by zrozumieć związek między hormonami rekinów,
a ich zachowaniem. Reakcja mikroskopijnych melanocytów
jest bardzo znacząca.
To oznacza, że żarłacze białe mogą kontrolować swój kolor.
Kolor, który wybierają,
jest kontrolowany przez hormony wydzielane do krwiobiegu.
Nie sądziłem, że wzruszę się w laboratorium naukowym.
Przywykłem już do rekinów wyskakujących z wody.
Ale zejście na poziom komórkowy,
zobaczenie czegoś niesamowitego,
świadomość, że ma ono znaczenie dla nauki, to coś wyjątkowego.
To niesamowite odkrycie może całkowicie zmienić
- naszą wiedzę o żarłaczu białym. - Nie wiem, co powiedzieć.
Brak mi słów, bo to jest niesamowite.
Myślę, że w mojej karierze naukowej
nieprędko doświadczę czegoś takiego ponownie.
Dowody fotograficzne i biologiczne wskazują,
że ten gatunek potrafi subtelnie zmieniać kolor.
To dopiero początek
badania żarłacza białego jako rekina maskującego się.
Tekst polski: Łukasz Drozd