Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ik weet nog dat ik voor het eerst naar de zee ging.
Mijn broers en mijn moeder sprongen erin, maar ik bleef bij de golven weg.
En mijn vader deed alsof hij verdronk
en riep:
'Wie zal me helpen?
'Alleen mijn kleine meid kan helpen.'
Hij kon me doen geloven
dat mijn zesjarige lijfje een hele man kon optillen.
De wereld heeft echt geweldige mensen verloren
bij die vlucht.
Mijn collega, John Flick, is bij de werknemers.
DE TOEKOMST NEEMT VLUCHT
Er zijn er veel in Renton, Washington.
Er zijn hier werknemers die bij het toestel betrokken waren
van over de hele wereld. John?
Een wereldwijd project.
EERSTE VLUCHT 737 MAX
Geen mooie dag. Het regent. Het is koud.
Kijk die blije gezichten eens.
29 JANUARI 2016 - RENTON, WA
Mensen uit Renton. In poncho's, lachend in de regen.
We hebben over teamwerk gepraat.
We gaan luisteren hoe het vliegtuig zich klaarmaakt voor de eerste start.
SUNDAY MAGAZINE - COMMERCIËLE LUCHTVAART BOEKT VOORUITGANG IN AMERIKA
Al 100 jaar
lopen Boeing en haar werknemers voorop in innovatie.
WITTE HUIS KONDIGT EINDE OORLOG AAN
Ze bouwen alles van water- tot ruimtevliegtuigen.
TRANSOCEANISCHE JETLINERS
EERSTE BOEING 737 GEDOOPT
Van lopen op aarde
tot lopen op de maan.
Weinig bedrijven hebben zoveel bereikt als wij.
Vandaag vieren we samen dat nalatenschap
en denken we na over de toekomst.
Eén Dow-aandeel schiet omhoog en het is een bekende.
Boeings aandelen hebben hun beste maand ooit.
BA - BEURSGENOTEERD
EEUW VOOR EEUW BOUWEN AAN DE TOEKOMST
Ik sta in de Boeing-fabriek in Everett.
In deze fabriek wordt het vliegtuig van de toekomst gebouwd.
Amerika.
Wij zijn de marktleiders van deze wereldwijde industrie.
BOEING WINT MILITAIR CONTRACT
We weten dat er levens afhangen van ons werk.
UITSTEKENDE VEILIGHEID
In onze tweede eeuw blijven we een succesvolle leider.
757 IS UITZONDERLIJK BETROUWBAAR
Ik geloof in de missie van Boeing.
Hun techniek en vaardigheid zijn verbluffend.
Het is geweldig.
Het is een erg belangrijk bedrijf en ik wil dat het slaagt.
Dit is ons stuk dat
het verhaal achter de 737 MAX-rampen heropend heeft.
ERNSTIGE FOUTEN IN BOEINGS VEILIGHEIDSANALYSE VAN 737 MAX
Iemand belde en vroeg: 'Waarom hebben jullie dat niet eerder gepubliceerd?
'Dan was de tweede ramp misschien voorkomen.'
JAVAZEE, INDONESIË
29 OKTOBER 2018
Een Indonesisch passagiersvliegtuig is neergestort in de zee
enkele minuten na vertrek vanuit Jakarta.
Er wordt gevreesd dat alle 189 inzittenden zijn omgekomen.
Je zei dat het een Boeing-vliegtuig was. Wat weten we nog meer over het toestel?
Een Boeing, zoals je zei, bijna nieuw.
Het vliegtuig was in augustus opgeleverd.
Het was een 737 MAX.
Dat is de nieuwe versie van de 737. Nog maar net gelanceerd.
De aandelen dalen, maar volgens mij zijn investeerders
niet negatief over wat Boeing hiermee zal doen.
Analisten hebben hoge verwachtingen.
Het bedrijf zei dat de ramp het MAX-project niet in gevaar bracht.
Ze kunnen het financieel overbruggen
en het probleem valt mee.
Ten eerste moeten we allemaal
ons medeleven betuigen na het verlies van Lion Air-vlucht 610.
We werken samen met de onderzoeksinstanties
en verschaffen alle nodige informatie
om te zorgen dat we een volledig beeld krijgen.
Het feit blijft dat de 737 MAX veilig is.
VIJF MAANDEN LATER
We volgen het nieuws uit Ethiopië,
waar een vliegtuig is neergestort. Er zijn geen overlevenden.
Volgens de luchtvaartmaatschappij
zijn er passagiers uit meer dan 30 landen omgekomen.
De oorzaak van de ramp is onduidelijk.
Maar het was een Boeing 737 MAX 8,
hetzelfde model dat betrokken was bij de ramp in Indonesië in oktober.
Dit is nu een crimineel onderzoek.
De overheid heeft dagvaardingen uitgeschreven
als onderdeel van een breed onderzoek naar Boeings FAA-keuring.
Door ernstige twijfels aan de veiligheid en hevige politieke tegenwind
wordt de Boeing 737 MAX 8 wereldwijd aan de grond gehouden.
Toestellen die in de lucht zijn, blijven na aankomst aan de grond.
Wordt dit een schok voor de Amerikaanse economie?
Dat kan. Het gaat om tienduizenden werknemers in de productieketen.
Nog afgezien van de 12.000 werknemers van Boeing die de 737 bouwen.
Dat is een belangrijke beslissing. Het is een van onze grootste exporteurs.
Een geweldig bedrijf. Ze moeten het snel oplossen.
DOMINIC GATES - LUCHTVAARTCORRESPONDENT
Er zijn twee nieuwe vliegtuigen neergestort.
Bij perfect weer. Dat zou niet moeten gebeuren.
HOOGST ONGEBRUIKELIJK
INSTABIELE VERTICALE SNELHEID
Waarom zijn ze neergestort?
Was het dezelfde oorzaak?
DE MAX WAS NIEUW
Was het de schuld van de piloten?
'EEN GEVOEL VAN URGENTIE'
Of was er iets mis met het toestel?
'EEN GEVOEL VAN URGENTIE' BIJ ONDERZOEK NAAR TWEEDE RAMP
DETAIL ONTHULD VAN 'ZWARTE DOOS'
HULL, VK
Ik ben slim.
Ik ben intelligent.
Intelligent.
Ik ben aardig.
Aardig.
Ik ben grappig.
Ik ben mooi.
Goed zo.
Ze zeggen dat het rouwproces begint na de begrafenis van je dierbare.
Als je het nieuws krijgt dat er resten geïdentificeerd zijn
en hoort dat je 30% zult krijgen
van je vader...
Sommige families kregen 70 of 80%.
Mijn broers, mijn nichtje en de rest van onze familie
hebben maar 30% gekregen.
De lijst van resten inzien, zien wat er in de kist ligt...
Het was moeilijk te verwerken.
FAMILIE IS BELANGRIJK
De families van enkele van de 157 slachtoffers
van de ramp met de Boeing 737 MAX in Ethiopië in maart
zeggen dat Ethiopian Airlines hen weggehouden heeft
bij een herdenkingsdienst op de plek van de ramp.
De laatste niet-identificeerbare resten van slachtoffers
zijn ter plekke begraven.
Twee dagen voor de begrafenis kregen de families een e-mail
met: 'We zullen uw dierbaren in de komende 48 uur begraven.'
Ze zijn zomaar begraven, alsof ze bij niemand hoorden,
alsof niemand van ze hield.
Mijn vader is gisteren begraven.
En ik was er niet bij.
Vindt u dat Boeing open is geweest tijdens dit proces?
We moeten misschien een zaak beginnen tegen Boeing.
Ik wil Boeing niet beschuldigen tot we meer weten.
Boeing heeft de beste advocaten.
Ze hebben onbeperkte middelen.
En de families van de slachtoffers hebben ons.
Ik was een piloot bij de marine.
Ik heb twee ongelukken meegemaakt.
Het eerste was in een DC-9.
Hij brak doormidden bij de landing in Pensacola.
De tweede keer brak de dwarsbuis en raakten de rotoren de grond.
De heli sloeg over de kop.
Dat ongeluk was niets vergeleken bij de twee MAX-rampen.
Die passagiers maakten geen kans.
Dus op de zesde...
Lynette heeft twee uur voor je.
De zaak heeft twee kanten, allebei even belangrijk.
De eerste draait om aansprakelijkheid.
-Ze komt misschien niet. -Ik heb de e-mails gezien.
We moeten bewijzen dat Boeing iets fout gedaan heeft
om ze aansprakelijk te stellen.
Ze heeft een man en twee jonge kinderen achtergelaten.
Maar ik heb nog geen datum.
De tweede kant is de schadevergoeding.
Ook al is het leven kostbaar
en kan het niet uitgedrukt worden in geldbedragen,
zo gaat de wet er wel mee om.
De schadevergoeding die we claimen van Boeing,
moet het verlies van onze cliënten weerspiegelen.
ADDIS ABABA, ETHIOPIË
Boeing zal proberen mensen op een spreadsheet te zetten.
Een naam, leeftijd, familieleden.
Dan zullen ze zeggen: 'Dat is een vrijgezel,
'zonder echtgenoot of kinderen.
'Die zaak is weinig geld waard.'
Wat wij doen, is ze uit die tabel halen.
'Ja, die persoon was vrijgezel,
'maar wisten jullie dat hij zijn hele familie onderhield?'
TOYOTA-MONTEUR
Hij heeft zes jaar training gedaan.
Toen was hij de beste docent in Afrika.
In dit geval is onze cliënt een jongeman die in heel Ethiopië
de enige persoon was die meestermonteurs voor Toyota kon trainen.
Hij had de nationale wedstrijd gewonnen in 2011.
En in 2012.
Alles is hier een aandenken aan Sintayehu.
Alles.
Mijn moeder verwacht nog elke avond
dat hij voor de deur staat, dat ze hem kan begroeten.
Ze staat vroeg op om voor hem te koken.
Het is nog steeds moeilijk te accepteren.
Je laat mensen geen nummers worden. Je maakt weer mensen van ze.
Daarom moeten we de essentie van de persoon vinden.
Dit was bij haar afstuderen van Amherst.
-ETH. -Ja.
-Als stewardess, toen ze begon. -Dit zijn de vleugels die ze droegen.
Dit is de vleugel voor het cabinepersoneel.
Ze wilde haar eigen bedrijf beginnen.
-Juist. -Ja.
En dat deed ze, terwijl ze kinderen opvoedde
en voltijds werkte als stewardess.
-Ja. -Ze had veel energie.
-Ja. -Hier kwam ze terug uit Japan.
Mijn vrouw dronk graag wijn bij de spaghetti.
Dit was haar laatste fles.
Dit is haar laatste wijn. Niemand heeft hem aangeraakt.
We hebben gerechtigheid nodig.
Kunt u me uw volledige naam vertellen?
Ik ben John Quindus.
Mag ik u vragen over de ramp en de dood van uw vrouw,
uw dochter en uw drie kleinkinderen?
Het is moeilijk uit te leggen.
Elke dag word je wakker,
maar je kunt geen kant op.
Je herinnert je het weer:
'Mijn God, waarom heeft U dit gedaan?'
We vragen ze foto's voor ons uit te zoeken.
We vragen ze vragenlijsten in te vullen.
We vragen ze pijn door te maken.
Kun je me vertellen wat je het meest mist, aan je moeder?
Het is slopend.
En wat het nog erger maakt,
is dat je zaken hebt waarbij iemand uit de VS
tien keer zoveel krijgt als iemand van buiten de VS.
Daar strijden we al jaren tegen.
Het spijt me zo.
En bedankt voor de gastvrijheid.
Een van de nabestaanden zei: 'Als je me een miljard dollar brengt
'en zegt: "Je mag dit miljard hebben
'"of je krijgt je broer terug", kies ik mijn broer.'
Dus geld krijgen, is dat rechtvaardigheid?
Ik bedoel...
Ik zal nooit begrijpen wat ze doormaken.
Het ene moment zijn die mensen bij je.
En 20 minuten later hoor je dat
ze zijn omgekomen bij een vliegtuigramp.
ADVOCAAT
Hoe maak je daar vrede mee?
TOEKOMST VAN DE LUCHTVAART
-Goedemorgen. -Hoi.
Hallo. Goedemorgen.
WELKOM
-Welkom. -Er komen mensen laat binnen.
Die moeten ook zitten.
777X-PERSCONFERENTIE
Daar is Dominic. Je bent er.
Negentien van de 20 grootste luchtvaartmaatschappijen hebben de 777.
We bieden 10% lagere kosten per stoel
dan onze naaste concurrent op de markt.
De efficiëntie is ook enorm verbeterd.
Dat zal hun kosten drukken.
Zijn er vragen? Ja?
Mogen we iets vragen over de MAX?
Wij kunnen MAX-vragen beantwoorden.
Wendy gaat over marketing.
Ze kan geen ingewikkelde MAX-vragen beantwoorden.
Ik ben geen technicus.
Ze is geen technicus.
We gaan nu naar buiten.
De deur uit, rechtdoor naar de bussen.
Ik zeg altijd tegen Boeing: 'Het is beter als jullie meewerken.
'Maar zo niet,
'als jullie me buitensluiten, dan schrijf ik het zonder jullie.'
Ik schrijf al 17 jaar over Boeing.
Bij ons is luchtvaartcorrespondent Dominic Gates.
Achter me wordt de romp van de 737 gebouwd.
Dit is het verhaal met de meeste journalistieke concurrentie
waar ik ooit aan gewerkt heb.
Sorry dat ik laat ben, allemaal.
Bij elke vergadering...
Veel mensen zullen dit lezen.
...zeiden de redacteurs: 'Wat je ook hebt, publiceer het snel.'
Er zijn twee grote centra van de vliegtuigbouw in de wereld.
Toulouse, in Europa, met Airbus.
En Seattle, met Boeing.
Vroeger betaalde je meer voor een toestel van Boeing.
Omdat het beter in elkaar zat.
Volgens mij is dat niet meer zo.
Het begon met de fusie met McDonnell Douglas in 1997.
De fusie van Boeing en McDonnell Douglas is voltooid.
BOEING IN FUSIE VAN 8 MILJARD POND
En de MAX-rampen zijn het uiteindelijke resultaat daarvan.
McDonnell Douglas had een andere mentaliteit.
Ze wilden geen nieuwe toestellen ontwerpen,
maar zoveel mogelijk verdienen aan de oude modellen.
Het nieuwe management verkocht Wall Street hun visie
dat Boeing exponentieel kon groeien
en Wall Street geloofde het.
Ze ervoeren ook hevige concurrentie van Airbus.
Dat klopt.
Airbus bouwde steeds nieuwe toestellen
en plotseling deed American Airlines een enorme bestelling
voor 200 A-320neo's,
de rivaal van de 737.
Zit Boeing in de problemen?
Het geeft aan dat het bedrijf
moeilijk kan concurreren met Airbus.
American Airlines was altijd een Boeing-klant
en gebruikte alleen Boeing-toestellen.
Dat ze dat marktaandeel aan Airbus verloren, was een belangrijk moment.
Wat gaat Boeing doen als antwoord op Airbus?
Ze zouden een nieuw toestel ontwerpen,
maar schrapten die plannen toen weer
en besloten de 737 aan te passen.
-Juist. -Om tijd te besparen, of geld?
Tijd.
Het is makkelijker om een nieuwe versie van een goedgekeurd toestel
te laten goedkeuren door de FAA.
Boeings voornaamste doel was om het toestel
te verkopen aan klanten die de 737 al hadden.
Als een maatschappij overwoog een Airbus te kopen,
waarvoor ze piloten zouden moeten hertrainen,
of deze nieuwe 737 MAX te kopen, waar piloten al voor getraind waren...
Dat is een enorm concurrentievoordeel.
Alles draait uiteindelijk om de verwachtingen
in een kapitalistische maatschappij.
Aandeelhouders willen alsmaar meer rendement.
Passagiers willen alsmaar lagere prijzen.
Dat is de drijvende kracht achter dit alles.
Kijk eens naar wat er echt gaande is in het bedrijf.
Dan zie je waarom de rampen gebeurd zijn.
Dit had geen parkeerplaats vol 737's moeten worden,
maar dat is het wel, nu ze aan de grond staan.
Het is hartverscheurend.
ED PIERSON - VOORMALIGE SENIOR MANAGER
De 737-fabriek was enorm.
Mijn team werkte op de werkvloer.
We begonnen veel kwaliteitsproblemen te zien.
Toen heb ik mijn zorgen met de hoofdmanager gedeeld.
ELEKTRISCHE PROBLEMEN
De problemen begonnen toen ze besloten de productie van de MAX op te voeren.
De toestellen moeten op heel georganiseerde wijze gebouwd worden.
Het is een complex product en alles moet kloppen.
Vanwege de constante druk om er meer te produceren,
vanwege Airbus, ging het niet zo.
Er was veel interesse in smalle rompen,
dus deze week presenteren we de MAX-familie.
Een geweldige week voor Boeing, wat bestellingen betreft.
Singapore Airlines wil er 30, United Airlines 20.
De MAX was erg succesvol.
Boeings snelstverkopende toestel ooit.
We hebben nog 4000 orders openstaan voor 737's.
Dat zijn er te veel.
De productie moest van 47 toestellen per maand naar 52.
Dat zijn veel toestellen.
Elke anderhalve seconde stijgt er ergens op de wereld een 737 op.
-Daar gaat er nog een. -Juist.
We probeerden op schema te blijven. Dat lukte niet.
AerCap bestelde 100 737 MAX 8's.
Het ziet er goed uit. Weer een recordjaar.
We konden niet in de juiste volgorde werken en dat is risicovol.
Kijk eens naar de koers.
In de komende 20 jaar moeten er 41.000 nieuwe vliegtuigen komen.
Ik ben weer klaar om te gaan.
Ik verplaats mijn kussen. Ik moet het bijhouden.
Ik heb nog nooit mensen zo onder druk zien staan.
Ze werden ondervraagd: 'Je zei dat je gisteren klaar zou zijn.
'Ben je nu nog niet klaar?'
Als iemand een fout maakte,
werd diezelfde fout een dag later herhaald.
Je wilt niet dat mensen zo denken als ze vliegtuigen bouwen.
TEKENEN VAN STRESS
'EEN DOEMSCENARIO.' 'HOU HET NIET BIJ'
Ik schreef naar de CEO dat we het juiste nog konden doen,
dat we moesten stoppen, zodat het personeel kon bijkomen.
Ik vroeg de raad van bestuur om hulp.
'We zullen contact met u opnemen.' Niets.
We zullen aan de vraag voldoen en de lat steeds hoger leggen
als het gaat om veiligheid, kwaliteit en integriteit.
Er zijn misschien mensen die me in diskrediet willen brengen
of aanvechten wat ik zeg.
Mijn antwoord is: 'Luister...
'Ik moet dit doen.'
ONDERZOEKSRAPPORT VLIEGTUIGONGELUK
Ik moet uitleggen dat zelfs een geweldig bedrijf zoals Boeing
problemen kan hebben.
Je hoort veel vervelende verhalen over klokkenluiders.
Edward Snowden. Hij woont nu in Rusland.
Chelsea Manning kwam in de gevangenis terecht.
-Het heeft lang geduurd om hier te komen. -Veel te lang.
Dat zijn de namen die je hoort.
Maar er zijn nog veel meer klokkenluiders die proberen iets te bereiken.
Gaat het, schat?
Ja, best.
Ed neemt het op tegen Boeing,
een van de grootste werkgevers in de regio Seattle.
En er zijn veel goed gedocumenteerde voorbeelden
van represailles door Boeing tegen mensen
die zich tegen hen uitspreken.
-Bedankt. -Graag gedaan.
-We gaan hierheen. -Hier?
-Hoi. Hoe gaat het, Cynthia? -Hoi. Bedankt dat je dit doet.
Bedankt voor de uitnodiging.
Heel goed. We vragen het documentaireteam te vertrekken.
De Wall Street Journal ontving het lek.
Juist.
Iemand heeft Eds identiteit gelekt.
Nu belt de pers met Boeing en bereidt Boeing een verklaring voor.
Ik kan dat niet beantwoorden
namens mijn cliënt, of het nu ja of nee is.
Mensen willen Boeing beschermen.
Ze willen Boeing eerst aan het woord laten
voor Eds verhaal verteld wordt.
Ik weet dat u dat niet wilt.
Om dat te voorkomen,
moeten de verhalen vandaag naar de pers en niet morgen.
We probeerden het.
Er is ook altijd wat.
Na 30 jaar bij het leger, het grootste deel daarvan in vliegtuigen,
heeft Ed Pierson een sterk plichtsgevoel.
U bent bang dat mensen zullen sterven in Boeing-toestellen.
Absoluut.
Maar Ed Pierson zegt dat hij in 2017 zorgwekkende dingen begon te zien.
Hoe zou u de fabriek op dat moment omschrijven?
Gevaarlijk.
Ze namen onnodige risico's. Chaos. Wanorde.
Vier maanden later stortte een 737 MAX van Lion Air neer,
met de dood van alle 189 inzittenden tot gevolg.
Wat zegt u tegen Amerikanen die een vlucht met een 737 geboekt hebben?
Ik zou eisen dat de FAA
in hun rol als toezichthouder de fabriek grondig onderzoekt.
Cynthia, wat zegt Boeing hierover?
Lester, terwijl de 737 MAX-vloot aan de grond staat,
vliegen er nog meer dan 6800 andere 737's rond.
Boeing vecht terug, ontkent alles
en zegt dat de 737 een van de veiligste vliegtuigen is.
Ze zeggen: 'De suggestie van Mr Pierson dat er een verband bestaat
'tussen zijn zorgen en de recente ongelukken met de MAX
'is compleet ongegrond.
'Tot nu toe hebben onderzoekers geen productieomstandigheden gevonden
'in de fabriek die aan de ongelukken bijgedragen hebben.'
Na het eerste ongeluk zei Boeing dat het iets incidenteels was.
De eerste verslagen over de tweede ramp
klonken identiek aan wat er gebeurd was bij de eerste ramp.
Dat deed alarmbellen rinkelen bij me. 'Nee, wacht.
AFGEVAARDIGDE DEFAZIO
'Er is hier iets gaande wat we niet weten.'
TRANSPORTCOMMISSIE
Toen zijn we het onderzoek gestart.
Het is net een rechtszaak. Eerst de inzage van bewijs.
Je hebt de documenten nodig.
Als je die hebt,
wijs je de sleutelfiguren aan, die je gaat ondervragen.
-Morgen. -Goedemorgen.
Goed om hier te zijn.
Bedankt. Ik kijk uit naar de hoorzitting.
Ze gaan u vragen stellen over een manager
die de productie van de 737 MAX stop wilde zetten.
Wist u daar iets van?
Wat zou nu uw antwoord zijn?
Daar wist ik van.
We hebben die zorgen in acht genomen en verholpen.
Bedankt.
Nog even over de marktdruk. U moest een vliegtuig ontwerpen
dat goedkoper was en geen training voor piloten vergde.
Ik moest het opnemen tegen een erg machtig bedrijf.
Die informatie zullen we later verstrekken.
Ze verzetten zich.
Accepteert er iemand bij Boeing loonsvermindering
om dit probleem op te lossen?
Mijn bestuur zal een uitgebreid onderzoek doen...
U neemt helemaal geen loonsvermindering?
U werkt gewoon verder en krijgt 30 miljoen dollar per jaar.
Maar we zullen het onderzoek doorzetten.
We denken dat het systeem zal werken.
SENAAT VAN DE VS
De CEO van Boeing, Dennis Muilenburg, verscheen voor een senaatscommissie.
Boeing kwam vlak na de rampen naar mijn kantoor
en zei dat fouten van de piloten de oorzaak waren.
Die piloten maakten geen kans.
Als we een systeem ontwerpen,
begrijp dan dat de toestellen bestuurd worden door piloten.
Soms omvat onze veiligheidsanalyse
niet alleen de techniek en het ontwerp,
maar ook wat de piloten zouden doen als het misgaat.
Geef de dode piloten de schuld.
BOEING 737 MAX-BESTURINGSSYSTEEM
Ik ben zo verbaasd dat Boeing daar niet mee ophoudt.
Vooral toen ik onderzoek ging doen
naar het nieuwe besturingssysteem van de MAX.
Het heette MCAS.
Het Maneuvering Characteristics Augmentation System.
Hoi, met Dominic. Heb je even?
De naam is een vreselijke nietszeggende afkorting.
Ik ben verbaasd dat je er niets van afweet.
We wisten aan het begin alleen dat
MCAS nieuwe besturingssoftware was die aan de MAX toegevoegd was.
En dat een fout erin de ramp veroorzaakt had.
Er zijn grote vragen over hoe dit toestel ontworpen is.
Het verhaal erachter is gestoord.
Het begint in de jaren 60.
De 737, Boeings nieuwste vliegtuig,
trekt een menigte aan.
Ze willen een kort vliegtuig.
Een vliegtuig dat mensen kunnen betreden en verlaten met een trap.
Daarom is de 737 laag geworden.
Nu gaan we naar 2011.
Ze hebben er nieuwe motoren aangehangen.
Door het formaat van de motoren zouden ze over de grond slepen.
Ze moesten omhoog en naar voren.
Deze motoren zijn zo groot dat de lucht onderlangs gaat.
Dat geeft extra lift.
De software compenseert dat automatisch.
De sensor is verbonden met de boordcomputer
en MCAS bestuurt de staartkleppen
en drukt de neus omlaag.
Maar het systeem was te sterk.
Voor de eerste ramp was de piloot verwikkeld in een strijd
tegen het systeem waar hij niets van afwist.
Hij heeft de neus 26 keer omhooggetrokken.
Het was net een soort achtbaan.
Ik heb piloten gesproken.
Die vertelden een heel ander verhaal.
Voor de tweede ramp
stuurde Boeing een topmanager naar American Airlines
om de pilotenvakbond toe te spreken.
Dat werd een heftige vergadering.
Ik wilde eigenlijk niet blijven.
Het was de eerste keer dat Boeing het kantoor bezocht.
Toen we zagen wie Boeing zou sturen,
viel het op dat ze hun advocaat meegebracht hadden.
Wat moet een advocaat bij een veiligheidsvergadering?
Ik voelde aan dat ze iets wilden verbergen.
DENNIS TAJES - WOORDVOERDER
Het leek me een goed idee om de vergadering op te nemen.
Ik zal beginnen met de software
waar in de pers over gesproken wordt, MCAS.
Het is een klein stukje software in het besturingssysteem.
Na het ongeluk van een paar weken geleden
werd gezegd dat MCAS zich misdragen had.
Ik hoor steeds zulke taal. 'Klein stukje.' 'Misdragen.'
Alsof ze het over een kind hebben.
Als je een miljoen kilometer vliegt,
komt dit misschien één keer voor.
We willen piloten niet overladen met overbodige informatie.
Ik denk niet dat kennis van dit systeem
tot een andere uitkomst geleid zou hebben.
Ze kwamen niet binnen zo van:
'Je hebt maar een paar seconden om dit te corrigeren.
'We hadden er niets over gezegd. Sorry.
'Van nu af aan moeten jullie weten dat, als je snel reageert,
'het te beheersen is.'
Nee. Ze zeiden: 'Jullie weten wat jullie moeten doen.'
Over enkele minuten zullen beleidsmakers horen van
piloten die kritiek hebben geuit op Boeing na deze twee dodelijke rampen.
Sully zal de filmster in de zaal zijn, maar let op Dan Carey,
voorzitter van de pilotenvakbond.
Zoals piloten weten, worden verbeteringen in de luchtvaart vaak
geschreven in het bloed van de slachtoffers
van zulke ongelukken.
Ik werd gedagvaard door het Congres.
Dus ik heb de opname vrijgegeven.
Ik wist dat dat zware gevolgen zou hebben.
Deze geluidsopname heeft
twijfels doen ontstaan over het bedrijf en dit toestel.
Dit is de eerste spontane reactie van Boeing die we gehoord hebben.
Het was belangrijk om die opname vrij te geven.
Ik heb hem meteen overhandigd aan voorzitter DeFazio.
Waren er veel gebreken en waarschuwingen tegelijk?
Ja. Eén gebrek, één storing,
kan nu snel een kettingreactie veroorzaken in meerdere systemen.
Denkt u dat beter getrainde piloten
de storing hadden kunnen oplossen?
U moet onthouden
dat dit een plotselinge, enge gebeurtenis is.
Het toestel slingert snel en hevig op en neer.
Er gaan bellen, waarschuwingen en klikkers af.
De fout was dat ze ons niet verteld hadden dat het systeem bestond.
Daarom waren we niet goed getraind.
Eerst wil ik de nabestaanden vragen
zich voor te stellen,
zodat de pers weet wie erbij is.
Suzzanne Camp.
De moeder van Mike Kemmesat.
Ik ben Matthieu Wilm. Ik heb mijn zus verloren.
Tom Kabau. Onze jongere broer is omgekomen.
Ik ben Paul Njoroge.
Ik heb mijn vrouw, drie kinderen en schoonmoeder verloren
bij de ramp in Ethiopië.
Hij was op weg naar Kenia.
Nairobi was een tussenstop.
En ze is nooit aangekomen.
Ik ben Zipporah Kuria. Ik heb mijn vader verloren.
EERBETOON AAN DE SLACHTOFFERS VAN ETHIOPIA 302
Naar boven.
Hier. Stop daar.
Ja, als we dit kunnen bewerken,
als we zeggen dat de eerste zes minuten
de piloot moeite had de 737 MAX 8 onder controle te krijgen voor
hij neerstortte.
Ik ben jonger dan de meeste andere nabestaanden.
We gebruiken allemaal onze vaardigheden.
Ik weet hoe ik sociale media en websites kan gebruiken.
Mijn favoriete onderdeel is de pagina 'Onze verhalen'.
We zijn een familie, de ET302-familie,
of we dat nu willen zijn of niet.
Het is alsof ze vergoten bloed gedeeld hebben.
Goedemorgen, allemaal. Een vroege start vandaag.
Ik ben in Washington, DC, voor een tussenstop.
Ik ga naar de United Nations Environment Assembly.
Dus ik zie jullie snel weer.
Ik weet niet waar ik zal zijn, in Ethiopië,
of op mijn eindbestemming, Kenia.
Maar ik hou jullie op de hoogte. Een fijne dag nog.
Je kunt de verhalen zien van mijn vader, Joseph Kuria Waithaka, 55 jaar.
Je kunt iets over hem zien, wie hij was.
Hoi, allemaal.
Olivia en ik vertellen over 'Ga niet met familie naar de sportschool'.
Hoeveel calorieën heb je nu verbrand?
-Eenendertig. -Eenendertig?
Zo weinig? Hoelang ben je al bezig?
Dat wil hij niet horen. Hoelang ben je al bezig?
Ik droomde dat mijn vader mijn naam schreeuwde.
Dat ik naast hem zat in het vliegtuig,
maar dat zijn gedeelte wegviel en ik hem probeerde te grijpen.
Ik vraag me af hoe de mensen die de keuzes gemaakt hebben
's nachts kunnen slapen.
Ik heb zelden een nacht waarin ik gewoon kan slapen
zonder me in te beelden wat er gebeurd is
in de laatste zes minuten van mijn vaders leven.
Je ziet de grond op je afkomen, zo dichtbij.
Een zeldzame, grimmige schuldbekentenis
van de grootste vliegtuigbouwer ter wereld.
We bieden onze excuses aan
voor de dodelijke ongelukken met de 737 MAX.
Het argument van Boeing was:
'We hebben iedereen verteld wat ze eraan kunnen doen.
'En we werken aan een oplossing, die er snel zal zijn.'
Boeing zegt dat piloten het nieuwe systeem in een half uur kunnen leren.
Dat is belachelijk.
We kiezen voor een uitgebreide, gedisciplineerde aanpak.
We nemen de tijd om te zorgen dat de software-update goed is.
Hij is bijna gereed
en we denken dat hij goedgekeurd en doorgevoerd wordt,
in de 737 MAX-vloot, wereldwijd, in de komende weken.
We zijn er nog steeds van overtuigd dat de 737 MAX veilig is.
Men denkt dat de software het enige probleem was.
Maar Boeing beheerst het verhaal.
'Kijk hier. Niet hier.'
Het is makkelijker over pilotentraining te praten
en menselijke fouten en software de schuld te geven,
want dan doen we een software-update, en klaar.
Maar er zijn nog meer problemen.
Onbeantwoorde vragen die genegeerd worden.
VEILIGHEIDSINCIDENTEN
Waarom is het vliegtuig neergestort?
Omdat de piloten de controle verloren.
Waarom verloren ze de controle?
Omdat MCAS het vliegtuig herhaaldelijk omlaag drukte.
Waarom gebeurde dat?
Omdat de invalshoeksensor defect was.
Waarom was de sensor defect?
Men denkt dat het de software is, maar het is de hardware.
Het is een onderdeel van 1,5 kilo
dat geïnstalleerd is in honderden, zo niet duizenden toestellen.
De invalshoek is de hoek
tussen de vleugel en de inkomende luchtstroom.
En de invalshoeksensor gaf een fout signaal.
Hij gaf een onmogelijk signaal.
74,5 graden, neus omhoog.
Is 74 graden niet
-veel meer dan mogelijk... -Precies.
Een vliegtuig kan zo niet vliegen. Alleen een raket kan dat.
Ook al vloog het vliegtuig met een veilige invalshoek,
door deze slechte sensor
dacht MCAS dat het hoger vloog, zo,
en duwde het de neus naar beneden.
Als dit de invalshoek was,
-hadden ze wel ergere problemen. -Juist.
Er werden in de fabriek ook andere vliegtuigen gebouwd.
Dus vraag je je af: zijn er andere sensors met hetzelfde probleem?
En zo ja, als ze dan alleen de software verbeteren en piloten trainen,
moeten de passagiers vragen waarom.
Klokkenluiders uit Boeing zelf
zijn altijd mijn beste informatiebron geweest.
Door de jaren heen
heb ik zo ontdekt wat er echt misgaat in het bedrijf.
Ik ben voor de gewone man.
Ik ben niet voor het grote, machtige bedrijf
waarvan ik weet dat het ernstige problemen heeft.
Gerry Eastman nam in 2003 contact met me op,
jaren voor de MAX-rampen,
omdat hij boos was over hoe het bestuur het bedrijf te gronde richtte.
En over veiligheidsproblemen.
Mijn baas droeg me op mijn werk niet te doen.
Om gewoon alles goed te keuren.
Ik wist dat dat foute boel was.
Hij had toegang tot documenten
waar hij niet bij had moeten kunnen, maar hij kon het wel.
Dit is de op één na grootste defensie-aannemer van de VS,
met enorme cybercapaciteiten.
En deze werknemer
kon bij de presentaties van de CEO.
En hij stuurde ze naar mij.
ALS DE BLIKSEM INSLAAT
Ik zei vaak tegen Gerry: 'Wees voorzichtig.'
EVALUATIE - ONTSTEKINGSBRONNEN
Hij negeerde me volledig.
Eastman heeft 18 jaar bij Boeing gewerkt. Hij is daar gearresteerd.
Hij is beschuldigd van computerinbraak.
Hij kan vier jaar celstraf krijgen.
Iedereen die bij Boeing werkte en mij privé gesproken heeft,
overtrad de regels van het bedrijf.
En heeft nu grote problemen.
Gerald Eastman was in de rechtbank voor zijn hoorzitting
en heeft onschuldig gepleit.
Hij zei dat Boeing veiligheidsproblemen niet serieus nam.
Daarom maakte hij zijn bevindingen openbaar.
Ik zei tegen mijn vrouw:
'Ik moet het openbaar maken. Wat de gevolgen voor mij ook mogen zijn.'
Na zijn arrestatie is hij tot een schikking gekomen met Boeing,
maar hij kreeg geen werk meer in de sector.
Ik had lang niets van hem gehoord en vroeg me af wat er gaande was.
Ik maakte me zorgen.
Later hoorde ik van een vriend van hem dat hij zelfmoord gepleegd had.
Denk je achteraf weleens: had ik mijn mond maar gehouden?
Nee.
Er zijn duizenden mensen die dat elke dag doen bij Boeing.
Sommigen van ons moeten zich uitspreken.
Ik ben nerveus.
We hebben vrienden en familieleden die voor Boeing werken of werkten.
Mijn vader heeft na de marine ook voor Boeing gewerkt.
We waren trots om er deel van uit te maken.
Dus dit is moeilijk, want het voelt als verraad.
Dat is het niet.
Hij probeert duidelijk te maken dat iets beter en veiliger kan.
Maar ik hoop dat mensen zullen begrijpen waarom hij dit doet.
HULL, VK
Het zou anders zijn als je wist dat dit een uniek incident was.
Dat dit de laatste keer is dat dit gebeurt.
Maar we zijn bang dat er nog een ramp gebeurt.
De eerste zes minuten van elke vlucht zijn erg moeilijk.
Voor mij en voor alle andere nabestaanden.
Bij elk beetje turbulentie denk ik: is dit het einde?
En...
Ga ik dood?
Maar mijn vader deed alles voor me.
Daarom moet ik toch gaan.
Om te zorgen dat de wereld weet
dat vliegtuigen minder veilig zijn dan we denken.
We heten jullie welkom in Washington, DC.
-Zo fijn dat je er bent. -Goed om je te zien.
-We zijn er. -Ja.
-We zijn er.
We hebben zo veel families ontmoet, uit 35 landen.
We zien dezelfde pijn in elkaars ogen.
Terwijl jullie verder leefden
de afgelopen zes maanden, hebben onze levens,
de levens van de familieleden van de slachtoffers, stilgestaan.
Rouw, verlies en pijn
zijn een universele taal die iedereen spreekt.
De rouw is diep geweest
en ik voel me het best als ik buiten ben.
Mijn dochter was een natuurbeschermer.
En ik weet dat ze daar gelukkig was.
Ik denk dat we voor hun nalatenschap kunnen vechten
door te zorgen dat niemand anders dit hoeft mee te maken.
De families zijn erg belangrijk.
Ze geven deze rampen een gezicht.
Aangezien het vliegtuig hier gebouwd en gekeurd is,
wisten ze dat ze zich moesten richten
op de overheid van de VS en op Boeing om het probleem op te lossen.
Ze hadden duidelijk overhaast gehandeld.
Ze bouwden de vliegtuigen nog steeds na de tweede ramp.
Dat is het moeilijkst te accepteren voor de nabestaanden.
Mijn missie is om te zorgen dat als mensen in een vliegtuig stappen,
ze ook weer uit kunnen stappen.
LAAT DE MAX NIET VLIEGEN ER ZULLEN MENSEN STERVEN
Er gaat veel door mijn hoofd.
Het is een obsessie.
Dat was niet het plan. Ik beschouw mezelf niet...
-Dat heb je nooit eerder gezegd. -Ik weet dat ik geobsedeerd ben...
Ik wil zorgen dat het nooit meer gebeurt.
Dus...
Ik droom er nog steeds van.
Maar terugvechten is erg motiverend.
-We zijn er bijna, maar... -Nog één stap.
Ja, soort van.
Ik wil dat de families weten dat
er mensen zijn die nog steeds naar de waarheid zoeken.
Voor de Transportcommissie verschijnt
LUCHTVAART-VEILIGHEID
Boeing-klokkenluider Edward Pierson.
Pierson denkt dat de productieproblemen aan de rampen bijgedragen hebben.
We hebben antwoorden nodig.
We hebben verantwoording nodig.
En iemand moet verantwoordelijkheid nemen.
De journalisten zullen je willen ondervragen.
Ze zullen provocerende vragen naar je roepen.
Negeer ze.
Gaan we dit nu doen?
Geef hem wat ruimte.
Laat ons even alleen.
Ja.
Waarom luisterde de FAA niet naar...
-Ja. We komen binnen. -Dat moet u zelf bedenken.
Mijn naam is Ed Pierson.
Ik wil mijn medeleven betuigen
aan iedereen die een dierbare verloren heeft
bij Lion Air-vlucht 610 en Ethiopian Airlines-vlucht 302.
Jullie hebben onvoorstelbare verliezen geleden.
De productieproblemen in de fabriek in Renton
hebben misschien bijgedragen aan deze twee rampen.
Ik heb het bestuur van Boeing meerdere malen schriftelijk gewaarschuwd,
één keer voor de ramp met Lion Air,
en nog een keer voor de tweede ramp,
voor mogelijke risico's.
Ik ben genegeerd.
Op 9 juni 2018,
toen het Lion Air-toestel geproduceerd werd,
vier maanden voor het neerstortte,
heb ik een e-mail naar de 737-manager geschreven
waarin ik hem aanraadde de productie stil te leggen.
Toen ik zei dat ik meegemaakt had dat processen in het leger
stilgelegd waren vanwege mindere problemen,
gaf hij een antwoord dat ik nooit zal vergeten:
'Het leger heeft geen winstoogmerk.'
Nog geen maand later, op 10 maart 2019,
stortte Ethiopian Airlines 302 neer, met 157 doden tot gevolg.
Het officiële onderzoek was al net zo teleurstellend
als het feit dat Boeing volhield dat het geen structurele problemen had.
Bedankt voor deze kans.
Ik beantwoord graag uw vragen.
Oké. Ik herken afgevaardigde Norton.
Zou u er voorstander van zijn
dat de FAA verder onderzoek deed in de Boeing-fabrieken?
Zeker. Ik heb er drie jaar gewerkt.
Ik heb in die drie jaar nooit een FAA-medewerker ontmoet.
Geen van mijn werknemers heeft ooit gezegd dat ze er een hadden gesproken.
Misschien waren ze er wel, maar ze waren niet zichtbaar.
Volgens mij is dat echt nodig.
Ik zal dat voorstellen na deze hoorzitting.
Het is nu onze verantwoordelijkheid
om te zorgen dat Boeing-fabrieken systematisch onderzocht worden
overal in de VS.
Bedankt, voorzitter.
STEPHEN DICKSON - FAA-DIRECTEUR
De federale luchtvaartautoriteit.
Het is hun taak om mensen te beschermen
en te zorgen dat de toestellen die we goedkeuren voor de luchtvaart
zullen vliegen en niet neerstorten.
Directeur Dickson, u bent onze hoop.
U bent onze hoop.
De harde lessen van de luchtvaart en het antwoord op die lessen
hebben geleid tot een wereldwijd luchtvaartsysteem
dat uitzonderlijk veilig is.
Maar we erkennen dat veiligheid een traject is, geen bestemming.
We moeten blijven leren. We kunnen het ons niet permitteren
achterover te leunen.
Bedankt. Ik beantwoord graag uw vragen.
Mr Dickson. Kent u Ed Pierson?
Niet persoonlijk, maar ik heb van hem gehoord.
Hij zit daar.
Wist u dat hij, vier maanden voor de eerste ramp,
Boeing attent gemaakt had op deze problemen?
-Vier maanden voor de eerste ramp. -Ik weet dat er zorgen waren geuit.
Dat klopt. Weet u hoe ze reageerden?
Ze deden niets, tot het tweede vliegtuig neergestort was.
Daardoor zijn er nog meer slachtoffers gevallen.
Dus mijn vraag aan u is:
gaat u de problemen bij de Renton-fabriek onderzoeken?
Ik weet dat de fabriek onder toezicht staat.
Dat is niet genoeg.
Gaan we de productiemedewerkers in de fabriek ondervragen?
Gaat u echt iets doen?
Ik beloof u dat we de problemen nader bekijken.
En dat blijven we doen.
Gaat u Mr Pierson ondervragen?
Absoluut.
Start u een onderzoek naar de problemen
-in de Renton-fabriek? -Ja.
De vergadering is gesloten.
Enorm bedankt.
Dat vergde moed.
We moeten zorgen dat het opgelost wordt,
zodat niemand anders dit doormaakt.
Bedankt.
-Bedankt. -Bedankt.
Pardon.
Kunt u hem wat ruimte geven?
Als u vragen heeft, beantwoord ik die graag.
Het was een lange dag.
Niemand wil een boete.
Dat was fantastisch.
De FAA heeft de opdracht gekregen om de fabriek te onderzoeken.
Ja, dit was een overwinning.
Het verhaal dat we vandaag volgen,
is dat Boeings CEO, Dennis Muilenburg, ontslagen is.
Boeing heeft het slechtste jaar in zijn geschiedenis achter de rug.
346 doden. Kunt u wat vragen beantwoorden?
Hoeveel heeft hij betaald gekregen? 62,2 miljoen dollar.
Het klinkt veel, maar hij heeft zijn bonus voor 2019 afgewezen.
De nieuwe CEO, David Calhoun,
zal 1,4 miljoen verdienen
plus miljoenen aan bonussen,
inclusief zeven miljoen als hij de MAX weer in de lucht krijgt.
Nu we het hebben over...
Boeing toont geen berouw.
Ze denken alleen aan geld.
En voor mij,
IK MIS JE GEZICHT
als ik aan Muilenburg en mijn vader denk...
Twee mannen die in hetzelfde jaar geboren zijn...
Eén heeft een luxeleventje met miljoenen dollars
waar de ander met zijn leven voor betaald heeft.
De FAA ligt onder vuur. Terecht, vind ik.
Maar het is gestoord, want Boeings belangrijkste verweer
is dat het niet aansprakelijk is omdat het toestel goedgekeurd was.
Elk vliegtuig dat ooit is neergestort, was gekeurd.
Dat is het antwoord. Goedkeuring is geen garantie voor veiligheid.
Volgens de FAA moet de keuring
de fabrikant vrijstellen van vervolging,
maar de FAA zegt ook dat de verantwoordelijkheid van fabrikanten
verder reikt dan het voldoen aan de eisen voor de keuring.
Als wettelijke aansprakelijkheid het enige is wat je winst drukt
en je neemt het risico op aansprakelijkheid weg
na goedkeuring, zodat mensen je niet meer kunnen aanklagen
als er slachtoffers vallen door je toestel,
dan zijn de vliegtuigbouwers niet meer gemotiveerd
om veiligere toestellen te ontwerpen.
Hun enige motivatie is dat ze goedgekeurd worden.
Dat slaat nergens op.
Dan zijn passagiers niet veilig meer.
TWEE MAANDEN NA DE HOORZITTING
We moeten gaan.
-Ja, we moeten gaan. -Oké.
Dag, schat. Ik bel je zodra het kan. Als we onderweg zijn.
-Succes. -Ik hou van je.
Ik dacht heel naïef dat hij zijn zegje zou doen bij de hoorzitting
en dat het daarna voorbij zou zijn.
Dat is niet het geval.
Letterlijk op dat moment besefte ik: mijn god.
Dit is niet het einde.
Dat was nog maar het topje van de ijsberg.
Ik ga eindelijk met de FAA praten.
Ik ga ze vertellen wat er gaande was in de fabriek.
Volgens mij is dat het. Dat enorme complex.
-Ja. -Ik denk het.
Dat is mijn bron.
Tot straks.
Deze bron nam in 2007 contact met me op.
Ik heb toen wel zes veiligheidstechnici van de FAA ontmoet.
Ik heb een andere auto genomen.
Sommige bronnen met wie ik gewerkt heb, zijn achtervolgd.
Ik geef ze het nummer van een wegwerptelefoon die contant betaald is.
Dus die is ontraceerbaar.
Er is nog niemand.
Wat mij erg opviel, was dat tijdens het gesprek,
toen ik ze vertelde over productieproblemen
die ik zag in de fabriek,
een van de heren letterlijk mijn zinnen afmaakte.
Ik zei: 'En toen leidde dat tot...' En hij maakte mijn zin af.
Dus of de FAA wist er al van en ze hebben er niets aan gedaan,
of ze wisten het niet,
maar ze hadden het moeten weten.
Wat ik maar niet kan begrijpen, is...
De FAA heeft 45.000 medewerkers.
Er werken er 1600 in dat gebouw.
En ze konden maar vijf mensen toewijzen, een kwartier verderop,
aan de drukste fabriek ter wereld? Laat me niet lachen.
Ik hoop dat ze hun beloftes nakomen,
dat ze een uitgebreider onderzoek doen...
Ik ben bang dat iemand ze ertoe zal moeten dwingen.
Fijn dat je er bent.
Ja.
Als het om veranderingen bij de FAA gaat,
is er een omslag geweest na wat er gebeurd is met de MAX?
Zijn mensen van houding veranderd?
Een van de technici leverde een veiligheidsrapport in
en de manager was kwaad.
Want dat veroorzaakte vertraging
en het was slecht voor de planning.
Managers slaan terug.
De mensen die ik gesproken heb,
zeggen dat ze geen verandering
gezien hebben.
De organisatie heeft ernstige problemen.
In alle eerlijkheid, we hadden tien jaar lang
een ongelofelijk veiligheidsniveau.
Maar toen werden de fabrikanten en de FAA zelfgenoegzaam.
En Boeing heeft enorme politieke invloed.
Ze geven veel geld uit aan lobbyen in het Congres.
En je ziet dat Boeings standpunten
overgenomen worden,
want de FAA en het Congres
willen de fabrikanten steunen
en ze geloven dat het wel veilig genoeg is.
BOEING - PRIVÉTERREIN
De scheiding tussen de FAA en de fabrikanten is poreus.
Er gaan veel mensen heen en weer.
Het is vaak een soort draaideur.
Mensen werken voor Boeing
en dan gaan ze naar de FAA.
Je ziet ook mensen van de FAA die willen overstappen naar Boeing.
En wat je dan krijgt,
is dat de FAA feitelijk onderdeel wordt van het team van Boeing.
Ik was erg gefrustreerd over de FAA.
Ze werkten veel minder mee dan Boeing.
Ze omschreven de fabrikanten over wie ze toezicht houden als klanten.
Nee, het zijn jullie klanten niet.
Het zijn bedrijven die soms de kantjes eraf lopen
om concurrentievoordeel te behalen.
Soms met dodelijke gevolgen.
Tijdens dit onderzoek
ontdekten we iets wat alles veranderde.
Na de eerste ramp
had de FAA een rapport opgesteld over het MCAS-systeem.
ONGECORRIGEERD VLOOTRISICO
Volgens dat rapport zouden er, tenzij MCAS aangepast werd,
tijdens de levensduur van de vloot 15 vliegtuigen neerstorten.
We hebben nooit eerder zoiets goedgekeurd om te vliegen.
Dat doe je niet.
Wie heeft dat rapport ingezien?
Waarom hebben ze de toestellen niet aan de grond laten zetten
in plaats van te wachten tot er nog één neerstortte?
ADDIS ABABA, ETHIOPIË
ÉÉN JAAR NA DE ET302-RAMP
Na de eerste ramp schatten ze in dat er nog 15 zouden gebeuren.
Het bestuur van de FAA en van Boeing
wisten dit al voor het vliegtuig geproduceerd was,
voor het gebouwd was.
En ze hebben niets gedaan.
Dat is zo hartverscheurend.
Als je beseft dat het makkelijk te voorkomen was.
GEZAGVOERDER YARED GETACHEW
WELKOM IN ONS HUIS
Dit wordt een interessante hoorzitting.
Ik heb het hier...
...van de ramp met Ethiopian Airlines-vlucht 302.
Daar gaan we.
HOORZITTING FAA-KEURING
Het toestel betrokken bij beide rampen was de Boeing 737 MAX.
We moeten bijna wel concluderen dat uw team bij de FAA
zaken voor ons verzwegen heeft.
Directeur Dickson, daarvoor hou ik u verantwoordelijk.
Ik verwacht hier vandaag uitleg te krijgen
over de niet-naleving...
Ja, verzin maar wat smoesjes.
Ik sta altijd open voor dialoog.
Ik zal dit toestel niet certificeren
tot alle technische evaluaties van de FAA voltooid zijn.
Ik ben ook van plan om er zelf mee te vliegen
voor de FAA beslist of het weer de lucht in mag.
Daar heb je het.
Stoerdoenerij.
Je hebt testpiloten. Je hoeft er niet zelf in te vliegen.
Kom op. Dit is dom.
Senator Markey.
Boeing beweert nu in de rechtbank dat de FAA-keuring van de 737 MAX
hen vrijstelt van aansprakelijkheid.
Deelt u Boeings standpunt
of moeten de nabestaanden Boeing verantwoordelijk kunnen houden?
Senator, ik kan daar niet op ingaan.
Maar ik kom er graag later op terug.
Senator Cruz.
Bedankt, voorzitter.
Heeft Boeing gelogen tegen de FAA?
Ik kan niet zeggen...
De informatie die geleverd is, was onvolledig
en gefragmenteerd.
-Onzin. -Heeft de FAA geblunderd
door de 737 MAX goed te keuren?
Ik heb zo mijn zorgen. Er zijn fouten gemaakt.
Kom op, senator.
In Washington is de lijdende vorm
een goede manier om verantwoordelijkheid te ontlopen.
Wie heeft die fouten gemaakt, en waarom?
De fabrikant heeft fouten gemaakt en de FAA heeft fouten gemaakt
bij het toezicht op de fabrikant.
Wat ging er fout en waarom?
De gevolgen van het besturingssysteem waren niet bekend
-toen het ontwerp veranderd werd. -Kom op.
Is er bij de FAA iemand ontslagen?
Er is tot nu toe niemand ontslagen vanwege deze zaak.
Is er iemand geschorst vanwege deze zaak?
Nee, niet specifiek.
Dus onbekende personen hebben onbepaalde fouten gemaakt,
-zonder gevolgen. -Nul verantwoordelijkheid.
U werkt niet voor Boeing, begrijpt u?
U werkt voor het Amerikaanse volk.
Deze hoorzitting is gesloten.
Er is niemand ontslagen.
Er is niemand gedegradeerd.
Dit is onze overheid in actie.
Dit is belachelijk.
Kom, George. We gaan even wandelen.
Kom. Jij werkt tenminste niet voor de overheid.
Het is onzin.
Hij voelt zich een beetje verantwoordelijk en hij voelt zich enorm schuldig.
Hij voelt zich verantwoordelijk voor de slachtoffers.
Het is moeilijk aan te zien. Want het is niet zijn schuld.
VERNIEUWEN
VERSLAGGEVING
Ik dacht dat hij een tijdlijn maakte van wat hij gedaan had.
Maar dit is alles.
Ik ben zo kwaad.
Het hoort niet moeilijk te zijn om te zorgen dat de FAA zijn werk doet.
Maar het onderzoek
van het Ministerie van Justitie loopt nog.
Het is nog niet voorbij.
Tijdens het onderzoek van het Ministerie van Justitie
moest Boeing documenten vrijgeven.
Berichten en e-mails tussen een aantal Boeing-piloten.
Volledig spontaan.
Ze zeggen dingen die Boeing liever geheimgehouden zou hebben.
Als je dit leest, besef je, als journalist:
o, mijn god, de lezers zullen woedend zijn.
Boeings technische hoofdpiloot, Mark Forkner,
probeerde maatschappijen en toezichthouders overal te overtuigen
geen extra pilotentraining voor te schrijven.
Forkner deed dat omdat hogerop in het bedrijf
was besloten dat het belangrijk was dat er geen training nodig zou zijn.
Dit was een concurrentievoordeel dat heel belangrijk was voor Boeing.
Boeing had beloofd
dat piloten die in de oude 737 vlogen over konden stappen naar de MAX
met minimale training. Twee uur op een iPad.
Echt? Een iPad?
Boeing had in het contract geschreven:
'Piloten hoeven niet te trainen in een simulator.
'Zo wel, dan krijgt u één miljoen dollar per toestel.'
Zo serieus namen ze het.
Er was een huiveringwekkend moment toen ik het document las.
Ik zag dit gesprek en besefte
dat Forkner zijn assistent, Patrik Gustavsson, vertelde
dat hij die dag Lion Air ervan overtuigd had
hun piloten geen simulatortraining te geven.
Lion Air had om meer training gevraagd.
Boeing deed er alles aan om dat niet door te laten gaan.
Mark Forkner zegt tegen zijn assistent:
'Ik heb die sukkels gemanipuleerd met een Jedi-truc.'
We ontdekten ook dat
MCAS zo veranderd was dat het problemen zou veroorzaken.
Als de FAA dat geweten had,
hadden ze extra training vereist.
Deze twee mannen,
onder druk gezet door hun managers,
besloten niets tegen de FAA te zeggen.
De MAX is 'ontworpen door clowns
'die onder leiding staan van apen'.
DIT IS EEN GRAP DIT TOESTEL IS BELACHELIJK
Dit is slechte constructie, slechte veiligheid.
Met afschuwelijke gevolgen.
DE FAA KEURT DIT STUK STRONT NOOIT GOED
Toen de MAX af was,
kregen deze mannen een prijs van Boeing
omdat ze precies geleverd hadden wat hun bazen wilden.
IK BESPAAR DIT BEDRIJF VEEL GELD.
Wat zal Boeing hierop te zeggen hebben?
We weten het niet, maar ik verwacht een strafrechtelijke vervolging.
BOEING BIEDT EXCUSES AAN NU PAPIEREN ONTHULLEN
HOE WERKNEMERS SPRAKEN OVER MISLEIDING VAN TOEZICHTHOUDERS
MAART 2020
De VS heeft het eerste geval van het nieuwe coronavirus.
ÉÉN JAAR AAN DE GROND
De Dow daalt meer dan 2300 punten.
Luchtvaart is hard getroffen.
Dit vliegveld is leeg. De parkeerplaats is leeg.
WE ZIJN ZO TERUG!
Vanwege de COVID-19-crisis
staat het bedrijf er erg slecht voor.
Boeing, het belangrijkste aandeel van de Dow Jones Industrial Average
is in vrije val.
Ze zijn echt afhankelijk van de goedkeuring van de 737 MAX
om de kasstroom weer op gang te krijgen.
We moeten Boeing helpen. We moeten de luchtvaart helpen.
Was het hun schuld? Nee.
Het moet werken.
Anders redt Boeing het niet.
Ja.
Wacht. En...
Weet je dat zeker?
BEZOEKERS - WERKNEMERS - BOEING
Vandaag gaan we toekijken
terwijl de FAA-directeur een testvlucht maakt in de MAX.
Dit is een van de laatste stappen in het herkeuringsproces.
Waarom raakt hij het zo aan?
Echt een clown in een pak.
Hij deed er heel stoer over:
'Ik keur dit vliegtuig niet goed voor ik er zelf in gevlogen heb.'
Wat gaat hij testen, nu hij daar zit? Kom op.
Waar is het vliegtuig?
-Is dat het? -Ja.
Daar gaat ze.
Zie je al iets?
Dat is hem.
Ja.
Goedemorgen, en bedankt dat u gekomen bent.
We zijn er bijna.
Dat betekent niet dat we haast hebben.
Boeings aandelen zijn met drie dollar gestegen.
De tweede keer voor de persconferentie begon.
...dat het in gebruik genomen kan worden.
Steve, ik heb een vraag.
Van een van de nabestaanden van de slachtoffers,
doorgestuurd via e-mail.
Het is iets wat veel nabestaanden zeggen.
Ze zien deze vlucht als een reclamestunt.
Een cadeau aan Boeing.
Het is geen reclamestunt.
Het is het nakomen van een belofte.
Een belofte die ik in mijn eerste weken bij de FAA gedaan had.
De 737 is statistisch gezien misschien wel het veiligste toestel ooit.
Zoals ik vaak gezegd heb, is veiligheid een traject.
Dat is iets wat we moeten...
De FAA hoort onze waakhond te zijn, onze hoeder, onze beschermer.
Dit slaat nergens op.
Dit is een schikking als gevolg van het onderzoek van Justitie.
Boeing heeft een strafzaak voorkomen
over het leveren van onjuiste informatie over de 737 MAX.
Als onderdeel van de deal,
en investeerders hadden dit al verwacht,
zal Boeing meer dan 2,5 miljard dollar betalen...
Die boete stelt niets voor
als je beseft hoe ernstig de aanklacht was.
VERENIGDE STATEN TEGEN BOEING
Boeing had een probleem.
Ze hebben het opgelost door met de overheid te werken.
HINDEREN, BLOKKEREN, VERSLAAN
Ze hebben samen een aankondiging gedaan waarin ze zeiden: 'Luister,
'we zijn verantwoordelijk,
'maar alleen omdat we een paar rotte appels hadden.
De rotte appels hadden geen managers.
Zij waren het.
Die twee mannen waren schuldig.
De piloten van de interne e-mails,
Mark Forkner en zijn assistent Patrik Gustavsson,
zijn opgeofferd.
MISLEIDENDE VERKLARINGEN
Forkner volgde bevelen op.
LEUGENS EN WEGLATINGEN
Nu is hij de zondebok geworden voor Boeings daden.
Het Ministerie van Justitie heeft erg zijn best gedaan.
Dit is niet normaal.
Ze zeggen expliciet
dat het bestuur niets misdaan heeft.
HET WANGEDRAG WAS NOCH
ALOMTEGENWOORDIG IN HET BEDRIJF
Alle bestuurders van Boeing zijn vrijuit gegaan.
Niet alleen vrijuit, maar hun enorme miljoenen-salarissen
zijn onaangetast en nooit in het geding geweest.
-Ik ben in gesprek. Kan ik je terugbellen? -Ja, kom maar langs.
Goed.
Het is heel vervelend dat
Boeing zijn criminele verantwoordelijkheid kan afbetalen.
Maar het is geweldig voor de zaak, want onze beschuldigingen zijn dezelfde
als die van de overheid waar de schikking over bereikt is.
Dat Boeing de FAA opgelicht heeft.
Forkner en Gustavsson waren de twee technische piloten.
Ze volgden bevelen op van hun bazen.
Maar hun bazen, die de bevelen gegeven hadden,
zijn ermee weggekomen.
Zo komen we terug bij de klokkenluider over wie we het gehad hebben.
Ed Pierson.
Na de eerste ramp heb ik naar de CEO geschreven.
We moeten stoppen en dit goed aanpakken.
HET JUISTE DOEN
Vlak daarna heb ik naar het bestuur geschreven.
Een aangetekende brief, want ik wilde dat hij geregistreerd werd.
Ik heb ze gesmeekt iets te doen.
Een paar weken later gebeurde de ramp in Ethiopië.
Pierson zei: 'Het waren niet alleen die twee mannen.
'Ik heb Muilenburg verteld over de problemen bij de constructie,
'in het productieproces.'
Zo krijg je een beeld van een bedrijf
dat geld en winst boven veiligheid stelt.
Iedereen van Boeing zegt: 'Veiligheid eerst.'
Klopt dat wel?
Of doen ze alsof? Is het onzin?
Ik zou graag een officiële verklaring van Pierson hebben.
Ja.
Boeing wil niet dat hij getuigt,
dus we moeten hem juist laten getuigen.
Wacht. Boeing belt.
Hoi, Bernard. Hoe gaat het?
Geen probleem. Wat wilde je vertellen?
Nee, maar waarom...
Ik begrijp het.
Goed, Bernard, Bedankt dat je belde. Ik spreek je later wel.
Dag.
We hebben het sein gekregen.
De FAA gaat de MAX woensdag goedkeuren voor gebruik.
Het is goed nieuws voor Boeing op een zwaar moment.
Hallo.
-Hoi. -Heb je het nieuws gezien?
Ik was in de winkel. Ik heb niets gezien.
De FAA heeft de Boeing MAX goedgekeurd.
Dat zat eraan te komen.
American heeft de toestellen.
Dus American wil ermee kunnen vliegen.
Dat is een Airbus, 737.
Hier.
MAX 8. 14.30 uur.
Kijk naar de prijs.
Ik kan om 13.40 uur een Embraer nemen voor 516 dollar.
RETOUR 516 DOLLAR
Of ik kan om 14.30 uur een MAX nemen voor 181 dollar.
RETOUR 181 DOLLAR
Mensen die goedkoop naar Miami willen, komen in een MAX terecht,
als ze niet oppassen.
Dat is gestoord.
Ik ga het onze pr-man vertellen.
Ik weet het niet. Het is pas echt
als er mensen in de rij staan op het vliegveld en in een MAX stappen.
737 MAX WEER IN GEBRUIK
Goedemorgen, passagiers.
American Airlines vlucht 718 naar Miami is bijna gereed om in te stappen.
We zijn op tijd.
Het instappen begint over 20 minuten.
Bedankt.
LONDEN
Verjaardagen en sterfdagen zijn heel zwaar.
Dus we zorgen dat we niet alleen verdrietig zijn,
maar dat we pap ook vieren, dat we zijn lach en zijn leven vieren.
Dat hebben we wel nodig, want
de 737 MAX vliegt weer.
Dat is erg pijnlijk, dus om een soort overwinning te voelen...
Enorm bedankt.
GEFELICITEERD PAP
-Prachtige taart. -Graag gedaan.
Dit is de laatste oproep
voor passagiers op vlucht 718 van American Airlines naar Miami.
Ik heb topmanagers bij Boeing gesproken
die zich wel schuldig voelen,
maar niet geloven dat ze opzettelijk iets fout gedaan hebben.
Hun fout was niet bewust.
Hun fout was dat ze het systeem accepteerden
en er niet genoeg aan twijfelden.
Dit is een typisch Amerikaans verhaal, want
het is de Amerikaanse bedrijfscultuur die aan de basis van de rampen ligt.
Wat er bij de FAA gebeurd is,
dat ze steeds minder direct toezicht hielden,
dat was een politieke beslissing.
Boeing lobbyde en betaalde politici,
overtuigde ze ervan dat ze zich niet met de sector moesten bemoeien.
Boeing zei: 'We willen geen wetgeving die ons in de weg zit.
'Wij zijn efficiënt. We kunnen onszelf controleren.'
Cabinepersoneel, maak u klaar voor vertrek.
Het roofkapitalisme zal zichzelf te gronde richten.
En er zullen doden vallen.
Dit is een ziekte die veel goede Amerikaanse bedrijven nekt.
De invloed van Wall Street op de economie
van de VS.
Onze economie is 40% financiering.
Het was vroeger 20%.
Ze leenden geld aan mensen om dingen te maken.
Nu azen ze op succesvolle bedrijven
en hollen ze ze van binnenuit uit.
Ik wil dat Boeing weer wordt wat het was, wat het weer kan zijn.
Het beste technische bedrijf ter wereld.
...maar we zijn hier vandaag
Ik zag het einde niet door de pijn
Maar we hebben de storm doorstaan
De storm doorstaan
Dankbaar voor de gewonnen strijd
En de strijd die we verloren hebben
Zo hou ik het vol
De kust
Breng me naar de kust
Ed Pierson heeft wetgevers verteld
dat de druk om snel vliegtuigen te bouwen
de veiligheid aantastte.
-Boeing luisterde niet. -De FAA.
Ze luisterden alleen naar het Congres.
Ed Pierson blijft meewerken aan lopende onderzoeken
Hij publiceerde daarover een verslag
en heeft bewijs geleverd aan de FBI van vermeende overtredingen
door Boeing-managers.
De prijs wordt toegekend aan Dominic Gates,
Steve Miletich, Mike Baker en Lewis Kamb
van The Seattle Times.
Dominic Gates en het team van The Seattle Times
hebben een Pulitzerprijs gewonnen voor hun verslag over de 737 MAX.
Boeing heeft de aansprakelijkheid aanvaard voor de ramp in Ethiopië.
Een akkoord dat de weg vrijmaakt
voor compensatieclaims onder de Amerikaanse wet,
die hogere compensatie voorschrijft.
In een schikking met Boeing verkregen Justin Green en andere advocaten
gelijke compensatie voor de nabestaanden, ongeacht nationaliteit.
Mijn vader zei altijd: 'Je moet vol leven en leeg sterven.'
Ik ben nog niet zover. Mijn reis begint pas net.
Maar dat is wat ik wil doen.
Opgedragen aan de 346 slachtoffers
van de 737 MAX-vluchten
Lion Air JT610 en Ethiopian Airlines ET302.
Ondertiteld door: MvV
Creatief supervisor Maaike van der Heijden