Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Naaalala ko ang unang pagkakataong lumakad ako sa karagatan.
Tumalon ang mga kapatid ko, ang nanay ko, at ako naman ay lumayo sa mga alon.
At naalala kong nagpanggap na nalulunod si Itay,
at sinabi niyang,
"Sino ang tutulong sa akin? Sino ang tutulong?
"Ang anak kong babae lang ang makakatulong."
May kakayahan siyang bigyan ako ng kapangyarihang
iisipin na ako na anim na taong gulang ay mabubuhat ang isang lalaki.
Nawala talaga sa mundong ito ang pinakamahuhusay na tao
dahil sa flight na iyon.
Ang kasamahan kong si John Flick ay kasama ng mga empleyado.
PAGLIPAD NG KINABUKASAN
Marami sa Renton, Washington.
May mga empleyado kaming kasamang gumawa sa eroplanong ito
mula pa sa buong mundo. John?
Isang pandaigdigang pagsisikap.
UNANG BIYAHE NG 737 MAX
Masamang panahon. Maulan at malamig.
Pero masayang nag-aantay.
ENERO 29, 2016 - RENTON, WA
Mamamayang taga-Renton. Nakakapote, nakangiti kahit umuulan.
Pinag-usapan namin ang pagtutulungang.
Makinig tayo habang naghahanda ang eroplano sa kauna-unahang paglipad nito.
SUNDAY MAGAZINE - COMMERCIAL AVIATION PUMUNTA NG AMERIKA
Sa nakalipas na 100 taon,
Ang Boeing at empleyado nito ang gumawa ng pagbabago.
WHITE HOUSE IBINALITANG TAPOS NA ANG DIGMAAN
Nagsimula sa eroplanong pang-dagat patungo sa spaceplanes.
Mula sa paglalakad sa Mundo
sa paglalakad sa buwan.
Ilang kumpanya ang nagkamit tulad sa atin.
Ngayon, ipagdiriwang natin nang magkasama ang pamana
habang iniisip ang susunod pang darating.
Isang Dow stock ang tumataas at ito ay pamilyar.
Mabilis ang pamamahagi ng stock ng Boeing sa buwan na ito.
NAKALISTA ANG BA
PAGBUO NG KINABUKASAN NANG ISANG SIGLO
Nandito ako ngayon sa planta ng Boeing sa Everett.
Sa plantang ito, ginagawa nila ang makabagong eroplano ng kinabukasan.
USA! USA! USA!
USA.
Tayo ang lider ng pinakamahusay na pandaigdigang industriya.
MAY KONTRATA ANG BOEING SA MILITAR
Alam natin ang buhay ay nakasalalay sa ginagawa natin.
TALA NG PANGKALIGTASAN
Patuloy tayong mamumuno at magtatagumpay sa ikalawang siglo.
NAGPAPAKITA NG KAHUSAYAN ANG 757
Naniniwala ako sa misyon ng Boeing.
Namangha ako sa teknolohiya at sa kanilang husay.
Gusto ko ito.
Isa itong mahalagang kumpanya, at gusto ko itong magtagumpay.
Ito ang isinulat namin na
magsasabi tungkol sa likod ng mga sakunang nangyari sa 737 MAX.
PAGSUSURI SA BOEING 737 MAX NA SERYOSONG PAGKAKAMALI
Naalala ko may tumawag sa akin at sinabi, "Bakit 'di mo ito inilathala ng mas maaga?
"Maaring napigilan nito ang pangalawang pagbagsak."
DAGAT NG JAVA, INDONESIA
IKA-29 NG OKTUBRE, 2018
Isang eroplanong pampasahero ng Indonesia bumagsak sa dagat
minuto lang pagkalipad mula sa Jakarta.
Lahat ng 189 katao na sakay ay kinatatakutang patay na.
Nabanggit mo na ito ay isang Boeing. Ano pa ang alam natin sa eroplanong ito?
Ang Boeing, tulad ng sabi mo, ay halos bago.
Nakuha nila ito noong Agosto.
Ito ay isang 737 MAX.
Bagong bersyon ito ng 737. Kalalabas lang nito.
Bumaba ang stock, pero hula ko sa Street
hindi ito makakaapekto sa Boeing.
Malaki ang inaasahan ng mga Analyst.
Sinabi ng kumpanya na ang pagbagsak ay walang panganib sa programa ng MAX.
May sapat silang pondo para rito,
at na ang isyung ito ay sobra na.
Una, mahalaga na lahat tayo ay
magkaroon ng simpatiya para pagkawala ng Lion Air Flight 610.
Kami ay kabahagi ng mga imbestigador...
…ibinibigay ang lahat ng impormasyon
upang matiyak na makuha ang lahat ng pangyayari sa sitwasyon.
Ang importante dito ay ligtas ang 737 MAX.
PAGKALIPAS NG LIMANG BUWAN
Kami ay sumusunod sa mahalagang balita mula Ethiopia,
kung saan bumagsak ang isang eroplano at patay ang lahat ng pasahero.
Sinabi ng airline sa media ng bansa
na may higit 30 nasyonalidad ang sakay na namatay.
Hindi malinaw ang dahilan ng pagbagsak.
Ngunit ang modelo na pinag-uusapan, ay ang Boeing 737 MAX 8,
ito rin ang nasangkot sa sakuna noong Oktubre sa Indonesia.
Ito ay inilipat sa isang kriminal na pagsusuri.
Ang Kagawaran ng Katarungan ay naglabas ng mga subpoena,
bahagi ng isang malawak na imbestigasyon, sa sertipikasyon ng FAA ng Boeing.
Nahaharap sa seryosong tanong sa kaligtasan at mga political headwind,
ang Boeing 737 MAX 8 ay pinagbabawal sa buong mundo.
Anumang eroplano ang lumipad papunta sa destinasyon at ito ay pagbabawalan.
Magbibigla ba nito ang ekonomiya ng US?
Maaari. Malaking populasyon ng manggagawa ang pinag-uusapan natin dito.
Idagdag pa rito ang 12,000 empleyado ng Boeing na gumawa ng 737.
Malaking desisyon ito. Isa rin ito sa pinakamalaking exporter.
Isa ito sa mahusay na kumpanya, kailangang lutasin ito agad.
Ang dalawang bumagsak na eroplano ay parehong bago.
Maganda rin ang lagay ng panahon. Hindi ito dapat nangyari.
HINDI ITO PANGKARANIWAN
PABAGU-BAGONG BILIS SA PAGTAAS-BABA
Bakit ito bumagsak?
May karaniwan bang dahilan?
ANG ETHIOPIAN MAX AY BAGO
May kasalanan ba ang mga piloto?
'AGARANG PAGKILOS'
O baka may mali sa eroplano?
'AGARANG PAGKILOS' SA IMBESTIGASYON SA IKALAWANG PAGBAGSAK
NAISIWALAT MULA SA "BLACK BOX" FLIGHT RECORDER
Matalino ako.
Matalino.
Ako ay mabait.
Mabait.
Nakakatawa ako.
Maganda ako.
Mabait na bata.
Sabi nila nagsisimula ang pagdadalamhati kapag inilibing na ang mahal sa buhay.
Kapag may narinig kang balita na may nakuha silang mga labi...
Tapos malalaman mong 30% lang ang makukuha mong katawan...
…ng taong nagpalaki sa'yo...
Iyong ibang pamilya nakuha ang 70%, 80%.
Iyong mga kapatid ko, pamangkin, at iba pang mga pamilya,
ang nakuha lang namin ay 30%.
Tinitingnan ang listahan ng mga labi, sinisilip ang mga nasa kabaong...
Alam mo, mahirap itong tanggapin.
USAPING PAMILYA
Ilan sa pamilya ng 157 taong namatay,
nang bumagsak ang Boeing 737 MAX sa Ethiopia noong Marso,
ay inakusahan ang Ethiopian Airlines ng pagkakait ng pagkakataon
na dumalo sa serbisyo ng kanilang mahal sa buhay sa pinangyarihan.
Kahapon, ang huling hindi makilalang mga labi ng mga namatay
ay inilibing na sa hukay.
Dalawang araw bago ang libing, pinadalhan ang mga pamilya ng email
sinasabi, "Ililibing namin ang mga mahal n'yo sa susunod ng 48 oras."
Para silang naglibing ng mga tao na walang pamilya
o walang nagmamahal.
Libing ng tatay ko kahapon.
At hindi ako nakapunta.
Naniniwala ka ba na naging tapat ang Boeing sa proseso?
Maaring maglilitis tayo laban sa Boeing sa krisis na ito.
Ayoko sisihin agad ang Boeing hangga't wala pa tayong alam.
Magagaling ang mga abogado ng aviation ng Boeing, mga abogado sa kaso.
Wala limit sa resources.
At kami lang ang mayroon ang pamilya ng mga biktima.
Isa akong piloto ng Marine Corps.
Nakadalawang disgrasya na ako.
Ang una ay nasa isang DC-9.
Nahati ito ng lumapag sa Pensacola.
Ang pangalawa, nasira ang cross tube, tumama ang rotor blade sa lupa.
Binaliktad nito ang eroplano.
Hindi maikukumpara ang aksidente ko, sa dalawang pagbagsak ng MAX.
Walang pagkakataon ang mga pasahero nito.
Kaya, sa ika-anim...
At pagkatapos si Lynette, may dalawang oras s'ya para makita ka.
May dalawang panig ang kaso, at pareho itong importante.
Ang una ay kaso para sa pananagutan.
-Baka 'di s'ya dumating, may pasok siya. -Nakita ko ang email.
Kailangan natin patunayan na may pagkakamali ang Boeing
para managot ang Boeing.
Naiwan niya ang kaniyang asawa at dalawang menor de edad na anak.
Pero wala pa silang binigay na petsa sa akin.
Ang pangalawa ay ang kabayaran.
Kahit na mahalaga ang buhay,
at hindi nasusukat ang buhay sa usapin ng pera,
pero ganito ito sinusukat ng batas.
Ang kabayaran na hinahanap natin sa Boeing,
kailangang maipakita ang malaking epektong dinanas nila sa pagkamatay ng mga mahal.
Susubukan ng Boeing na ilagay ang mga tao sa listahan.
Pangalan, edad, kamag-anak.
At sasabihin nilang, "Mag-isa lang ang taong iyon,
"na naiwan ng asawa, walang anak.
"Hindi malaking pera ang kasong iyan."
Isa sa mga dapat nating gawin ay tanggalin sila sa tsart na iyon.
"Oo, hindi kasal ang taong iyon,
"pero 'di n'yo ba alam na suportado niya ang buo niyang pamilya?"
Natapos niya ang anim na taong pagsasanay.
Naging pangunahing tagapagturo s'ya ng Africa.
Sa kasong ito ang kliyente namin ay isang lalaki, na, sa buong Ethiopia,
s'ya lang ang nakakapagturo sa mga master technician sa sasakyang ng Toyota.
Nanalo s'ya sa pambansang paligsahan noong 2011.
Gayundin noong 2012.
Lahat ng bagay rito ay mga alaala ni Sintayehu.
Lahat.
Umaasa pa rin ang aking ina, gabi-gabi,
na buksan ang pinto para sa kaniya, upang batiin s'ya.
gumigising s'ya ng maaga para ipagluto s'ya ng pagkain.
Mahirap tanggapin ang katotohanan.
'Di mo hahayaang maging numero lang ang tao. Gagawin mo silang tao muli.
Ang kailangan nating gawin ay subukang makuha ang importansiya ng tao.
Ito yung nagtapos siya sa Amherst...
-ETH. -Oo.
-Isa siyang cabin crew. -Ito ang wings na isinusuot nila.
Ito ang wing para sa miyembro ng crew.
Ang gusto niya ay sarili niyang negosyo.
-Tama. -Oo.
At ginagawa niya ito bukod sa pagpapalaki ng mga bata,
sa kabila ng pagiging flight attendant.
-Oo. -Puno s'ya ng enerhiya.
-Oo. -Ito nang bumalik s'ya ng Japan.
Dating umiinom ng alak asawa ko habang kumakain ng spaghetti.
Kaya, ito ang huli n'yang ininom.
Ito ang kaniyang huling inumin. Walang ibang gumalaw.
Kailangan namin ng katarungan.
Maaari mo bang sabihin ang iyong buong pangalan?
Ako si John Quindus.
Maaari ko bang itanong ang tungkol sa aksidente at pagkawala ng iyong asawa,
ang iyong anak, at tatlong mga apo?
Mahirap itong ipaliwanag.
Araw-araw kang gumigising,
at hindi alam kung saan pupunta.
Maiisip mo,
"Diyos ko, bakit mo ito ginawa?"
Sinabihan namin silang pagsamahin ang mga larawan,
sagutan ang mga tanong para sa amin.
Ipinaalala ang sakit na naramdaman nila.
Maari mo bang sabihin ang nami-miss mo sa iyong nanay?
Nakakadurog ng damdamin.
At mas lalo pang lumalala.
Maaari kang makakuha ng kaso kung saan ang isang taga-US
ay nakakakuha ng sampung beses ng nakukukuha ng isang hindi taga-US.
Ito ay isang bagay na matagal na naming pinaglalaban.
Ikinalulungkot ko.
At salamat sa pagtanggap sa amin.
Isa sa pamilya ang nagsabi, "Kung dadalhan mo ako ng bilyong dolyar
"at sasabihing pwede mong kunin ang bilyong dolyar
"o ibalik ang kapatid ko, pipiliin ko ang kapatid ko."
Ang pagtanggap ba ng pera ay hustisya?
Ibig kong sabihin...
Ni hindi ko maiintindihan ang pinagdadaanan nila.
Isang minuto, kasama mo sila.
Pagkaraan ng 20 minuto, sasabihin sa'yo na
may bumagsak na eroplano, at patay lahat sila.
ELYAB TILAHUN ABOGADO
Paano mo tatanggapin iyon?
KINABUKASAN NG PAGLIPAD
-Magandang umaga. -Hi.
Hello. Magandang umaga.
MALIGAYANG PAGDATING
-Welcome. -May mga mahuhuli.
Maghahanap sila ng upuan.
Si Dominic. Buti nakarating ka.
Sa 20 pinakamalalaking airline sa mundo, 19 sa kanila ay nagpapalipad ng 777.
Pinag-usapan natin na 10% na mas mababa ang bawat seat natin
kaysa sa ating pinakamalapit na kakumpitensya sa merkado.
Tumaas din ng doble ang pagpapabuti sa serbisyo.
Mababawasan ang gastos rito.
Maaari nang magtanong. Ano iyon?
Maaari bang magtanong tungkol sa MAX?
Masasagot namin ang mga tanong tungkol sa MAX.
Sa marketing si Wendy.
Kaya wala siya sa posisyon para sumagot tungkol sa MAX.
Hindi ako inhinyero.
Hindi siya inhinyero.
Magpapatuloy na tayo rito.
Lumabas na ng pinto, at dumiretso na sa mga bus,
Palagi kong sinasabi sa Boeing na, "Mabuting makipagtulungan kayo sa akin.
"Pero kung ayaw n'yo,
"at ayaw n'yo akong pagbigyan, Isusulat ko ito ng 'di kayo kasama."
Sa loob ng 17 taon, ako ang tumatalakay ng istorya ng Boeing.
Kasama si Dominic Gates, taga-ulat ng aerospace para sa The Seattle Times.
Ang nasa likuran ko, ay ang 737 fuselage system installation.
Ito ang kuwentong may kompetisyon sa pamamahayag
na nagawa ko.
Paumanhin sa lahat. Nahuli ako.
Bawat pulong namin...
Maraming tao ang magbabasa nito.
…sinasabi ng mga editor, "Anuman ang makuha n'yo, ilabas agad ito."
May dalawang magandang sentro ang gusaling-eroplano sa mundo.
Toulouse sa Europe, para sa Airbus.
At Seattle, para sa Boeing.
Sa kasaysayan, nagbayad tayo ng mahal para sa eroplanong Boeing.
Dahil ito sa mahusay na pagkakagawa.
Hindi na ito totoo sa tingin ko.
Nagsimula ito sa pagsasanib ng McDonnell Douglas noong 1997.
Ang pagsasama ng Boeing at McDonnell Douglas ay kumpleto na ngayon.
ANG BOEING SA MALAKING £8BN NA PAKIKIPAGSANIB
Dahil dito, ang pagbagsak ng MAX ang katapusan nito.
Ang mga tao ng Mcdonnell Douglas ay iba ang pagtanggap dito.
Ayaw nilang magdisenyo ng mga bagong eroplano,
at gusto lang kumita ng pera mula sa mga lumang modelo.
Pinaniwala ng bagong management sa Wall Street ang vision
na ang Boeing ay lalago ng husto,
at naniwala rito ang Wall Street.
Matindi rin ang kumpetisyon nila sa Airbus.
Tama ka riyan.
Patuloy ang paggawa ng bagong eroplano ng Airbus,
at bigla, ang American Airlines ay malapit ng kumuha
ng 200 A-320neos,
na kalaban naman ng 737.
Namimiligro na ba ang Boeing?
Sinasabi lang na ang kumpanya ay
nanganganib sa kalabang Airbus.
Ang American Airlines ay pamanang kustomer ng Boeing
na gumagamit lang ng produktong Boeing nung panahong iyon.
Ang ideyang mawawalan sila ng hati sa merkado sa Airbus ang problema.
Ano ang gagawin ng Boeing para sagutin ang Airbus?
Kailangan nilang magdisenyo ng bagong eroplano,
at alisin na ang mga planong iyon,
nagdesisyon na baguhin ang 737.
-Tama. -Sakto ang pagkakaplano? Pera?
Oras.
Mas madaling baguhin ang bersyon ng isang sertipikadong eroplano,
sertipikado ng FAA.
Ang pangunahing layunin ng Boeing ay gumawa ng eroplano
para ito ay mabenta sa kustomer na nagpalipad na ng 737
at sasabihing, kung ang airline ay bibili ng Airbus,
na kung saan kailangang magsanay ng mga piloto,
o bumili ng 737 MAX, na mayroon ng lisensiyadong mga piloto...
Malaking kalamangan ito sa kumpetisyon.
Sa isang banda ang tinitingnan dito ay ang inaasahan
sa isang kapitalistang lipunan, tama ba?
May mga shareholders na gustong malaki ang balik ng kita.
May mga pasahero na gustong palaging mababa ang presyo.
Ito ang talagang nagpapagalaw rito.
Ibalik mo sa dati at tingnan natin kung ano talaga ang nangyari sa kumpanya.
Maiintindihan mo kung bakit bumagsak ang eroplano.
Itong lugar na ito, ay hindi dapat na malaking paradahan ng 737,
pero iyan na ang nangyayari ngayon, dahil bawal silang lumipad.
Masakit sa pakiramdam.
ED PIERSON DATING SENIOR MANAGER
Ang pabrika ng 737 ay isang malaking pasilidad.
Ang grupo ko ay nagtatrabaho sa ground floor ng pabrika.
At marami kaming nakitang isyu sa kalidad.
Kaya sinabi ko ito sa aking general manager.
MGA ISYU SA KURYENTE
Nagsimula ang problema nang palakihin ng mga executives ang produksyon ng MAX.
Ang plano ay gumawa ng eroplano sa organisadong pamamaraan.
Dahil kumplikado ang produkto, kaya kailangan ay nasa tama ang lahat.
Dahil sa pressure, nagpatuloy itong hirap sa paggagawa,
dahil sa Airbus, 'di namin ginagawa iyon.
Marami kaming nakitang makitid na gawa,
kaya sa linggong ito, nakatuon kami sa pamilya ng MAX.
Isang magandang linggo para sa Boeing sa pag-aayos at pangako.
Ang Singapore Airlines ay nangako ng 30. Ang United Airlines ng 20.
Matagumpay ang MAX.
Ito'ng pinakamabiling Boeing jet.
Mayroon pa kaming kakulangan ng higit sa 4,000 na 737.
Oversold na tayo.
Gagawa kami ng 52 eroplano kada buwan imbes na 47.
Maraming eroplano ito.
Kada isa at kalahating segundo, may lilipad na 737 sa mundo.
-Lumipad na ang isa. -Sige.
Sinusubukan naming matugunan ang iskedyul. Nagsisimula na ito.
Inanunsyo na ng AerCap ang order para sa 100 737 MAX 8s.
Maganda ito. Mukhang isa na namang record year ito.
Ngayon, gumagawa kami ng wala sa pagkakasunod-sunod, na dagdag panganib.
Tingnan ang shares ng Boeing.
Sa susunod na 20 taon, mangangailangan ng 41,000 na bagong eroplano.
Handa na ako ulit.
Ililipat ko ang aking pad, kailangan kong makasunod.
Hindi ko pa nakita ang ganoong pressure na ibinigay sa tao.
Pinuwersa sila, "Ang sabi mo matatapos ka na kahapon.
"Paanong 'di ka pa tapos?"
May mga nagkakamali,
parehong mali ang nauulit bawat araw o sa susunod.
'Di dapat ganiyan ang isip ng taong gumagawa ng eroplano.
PALATANDAAN NG PAGHIHIRAP
"PERPEKTONG BAGYO. "HINDI MAKASABAY"
Sumulat ako sa CEO at sinabing pwede natin itong gawing tama,
pero kailangan nating huminto at hayaang makasabay ang mga tao.
Sumulat din ako sa Lupon ng Direktor, at humingi ng tulong.
"Babalikan ka namin." Walang nangyari.
Matutugunan ang pangangailangan, laging handa
pagdating sa kaligtasan, kalidad, at integridad.
Alam ko na maaaring may mga taong susubukan na siraan ako
o hamunin ang sinasabi ko.
Ang sagot ko ay, "Tingnan mo...
"kailangan ko itong gawin."
ULAT NG PAGSISIYASAT NG AKSIDENTE
Kailangan ko itong ipaliwanag, kahit ang kumpanyang tulad ng Boeing
ay maaring magkaproblema.
May mga 'di inaasahang pangyayari na sangkot ang mga whistleblowers.
Si Edward Snowden. Na ngayon ay nakatira sa Russia.
Si Chelsea Manning ay nabilanggo
-Ang layo bago makarating dito. -Oo, malayo nga.
Iyon ang mga pangalang narinig mo na.
Pero marami pa ring whistleblower ang gustong magsalita.
Ayos ka lang ba, mahal?
Ayos lang ako.
Lalabanan ni Ed ang Boeing,
isa sa pinakamalaking employer sa Seattle.
At may mga dokumento tayo
kung saan gumanti ang Boeing sa mga tao
na lumaban sa kumpanya.
-Salamat, sir. -Walang anuman.
-Bababa tayo rito. -Dito?
-Kumusta, Cynthia? -Salamat pag-asikaso nito.
Salamat sa pag-imbita.
Mabuti. Sabihan natin ang grupo ng dokumentaryo na pumunta.
May nakuhang impormasyon ang Wall Street.
Tama.
May nagbunyag kung sino si Ed.
Tinawagan tuloy ng media ang Boeing. At naghanda naman sila ng sasabihin dito.
'Di ko masasagot ang tanong na iyan,
sa ngalan ng kliyente, kung ito man ay oo o hindi.
Gustong protektahan ng mga tao ang Boeing.
Iniisip nila na kailangan mauna muna ang Boeing,
bago ang kuwento ni Ed.
Alam kong ayaw mo itong gawin.
Para hindi ito mangyayari,
kailangang mailabas ang kuwento ngayon imbes na bukas.
Sinubukan namin.
Walang kapaguran.
Pagkaraan ng 30 taon sa militar, karamihan ay ginugol sa eroplano,
may paninindigan sa tungkulin ni Ed Pierson.
Nag-aalala ka sa mga namatay ng dahil sa eroplano ng Boeing.
Tama.
Sa huling bahagi ng 2017, sinabi ni Ed Pierson naalarma s'ya sa nakita niya.
Paano mo ilalarawan ang pabrika noong oras na iyon?
Delikado.
Sumusugal sa panganib. Masyadong magulo. Wala sa ayos.
Pagkalipas ng apat na buwan, ang Lion Air 737 MAX ay bumagsak,
namatay ang lahat ng 189 na pasahero.
Anong sasabihin mo sa mga Amerikanong gustong sumakay sa 737?
Hihilingin ko na ang FAA
sa trabaho, sa pagpasok ng regulasyon, ay imbestigahang mabuti ang pabrika.
Cynthia, ano ang sagot ng Boeing tungkol dito?
Lester, habang hindi pinapalipad ang 737 MAX,
may mahigit sa 6,800 iba pang 737s ang lumilipad.
Mariin itong itinanggi ng Boeing,
sinabi nila na ang 737 ang pinakaligtas na eroplanong lumilipad
at sinabi nila, "Ang suhestiyon ni Mr. Pierson
"sa pagitan ng kaniyang alalahanin at ang bagong aksidente ng MAX
"ay walang batayan."
At sabi pa nila, "Walang nakita ang mga imbestigador sa kondisyon sa produksyon
"ng pabrika para maging dahilan ng aksidente." Lester.
Tapos ng unang aksidente, sinabi ng Boeing na isang pangyayari lang ito,
Ang paunang ulat sa ikalawang aksidente
mukhang katulad sa unang aksidente.
Ito ang nagpa-alarma sa akin, "Hindi, sandali lang."
"Mayroon tayong hindi alam dito."
KOMITE SA TRANSPORTASYON
Hudyat para kami ay mag-imbestiga.
Halos katulad ng proseso sa korte, una, kailangan mong malaman.
Kailangan mo ang mga dokumento.
'Pag nasa 'yo na'ng dokumento,
aalamin mo ang mga taong dapat kausapin.
CEO, KUMPANYA NG BOEING
-Gandang umaga. -Magandang umaga.
Mabuting nandito ka.
Salamat. Inaasahan ko ang pagdinig ngayon.
Magtatanong sila tungkol sa manager
na naghangad mapahinto ang produksyon ng 737 MAX.
May alam ka ba tungkol dito?
Ano ang sagot mo rito ngayon?
Alam ko iyan.
Inalam namin ang mga ito at inayos.
Salamat.
Ibalik natin ang pressure sa merkado, na kailangan n'yong mag-disenyo ng eroplano
na mas matipid at hindi kailangan ang pagsasanay ng piloto.
Humaharap ako sa isang malakas na korporasyon.
Susubaybayan namin ang impormasyong 'yon.
Sila ay lumalaban.
Mayroon bang nagtatrabaho sa Boeing ng libre
para ayusin ang problemang ito?
Magsasagawa ng komprehensibong pagsusuri ang board ko…
Hindi ka talaga magbabayad?
Magpapatuloy ka sa pagtrabaho, at kumita ng $30 milyong kada taon.
Pero titingnan namin ang imbestigasyon.
Sa tingin namin ay gumagana ang sistema.
SENADO NG ESTADOS UNIDOS
Boeing CEO, Dennis Muilenburg, nagpapatotoo sa harap ng Komite ng Senado.
Pumunta ang Boeing sa opisina pagkatapos ng ilang aksidente
at sinabing ito ay pagkakamali ng piloto.
'Di nabigyan ng pagkakataon ang mga piloto.
Kapag nagdisenyo kami ng sistema,
nasa kamay ng mga piloto ang pagpapalipad ng eroplano.
Sa ibang kaso, sa sistema ng kaligtasan
hindi lang ang disenyo ng inhinyero,
kundi pati ang aksyon ng piloto ay maaring dahilan ng pagkakamali.
Sinisi ang mga patay na piloto.
737 MAX CONTROL SYSTEM NG BOEING
Nagtataka ako kung bakit 'di tumigil ng kasisisi sa piloto ang Boeing.
Lalo na kapag sinimulan ko nang halukayin
ang impormasyon sa bagong flight control system ng MAX.
Na ang tawag ay MCAS.
The Maneuvering Characteristics Augmentation System.
Si Dominic ito. Pwede ka bang makausap sandali?
Hindi magandang pakinggan ang acronym na walang kahulugan.
Nakapagtatakang 'di mo ito alam.
Ang alam lang namin ay
ang MCAS ang bagong flight control software na idinagdag sa MAX.
At maaring may depekto kaya may aksidente.
May malaking katanungan sa disenyo ng eroplano.
Ang kasaysayan nito ay nakakabaliw.
Ang lahat ng ito ay bumalik noong '60s.
Pinakabago sa pamilya ng Boeing ng mga airliners,
ang 737 na umakit sa mga tao.
Gusto nila ang maliit na jet.
Gusto nila ng jet na madaling umakyat at bumaba ang tao sa hagdanan.
Kaya gumawa sila ng jet na mas malapit sa lupa.
Kaya noong 2011.
Nagkabit sila ng dalawang bagong makina.
Sa laki ng makina ay makakaladkad ito sa lupa.
Inilipat ito sa unahan ng mas mataas.
Masyadong malaki ang bagong makina na pumapasok sa ilalaim ang hangin.
Kaya nahahatak ito paitaas.
Kaya, awtomatikong kinokontra ng software.
Ang sensor ang nagbibigay hudyat sa fligth control computer
at iniikot ng MCAS ang buntot nito,
itinutulak ang unahan ng jet pababa.
Pero masyadong malakas ang sistema.
Bago ang unang aksidente, 'di sumang-ayon ang piloto
sa sistemang hindi niya alam,
hatakin ito ng paitaas, na ginawa niya ng 26 na ulit.
At ang eroplano ay naging rollercoaster sa paglipad.
Nakausap ko mismo ang mga piloto.
Magkaiba talaga sila ng kuwento.
Bago ang pangalawang aksidente,
Pinapunta ng Boeing ang senior vice-president sa American Airlines
upang makausap ang unyon ng piloto.
Hindi naging maganda ang pagpupulong.
Hindi ako dapat manatili sa pagpupulong.
Iyon ang kauna-unahang pagbisita ng Boeing sa himpilan ng APA.
Nang makita namin ang listahan ng dadalo mula sa Boeing,
ang napansin namin ay may kasama silang abogado.
Sino ang magdadala ng abogado para sa pulong pangkaligtasan?
Naramdaman ko lang na hindi sila direkta o prangka.
DENNIS TAJER TAGAPAGSALITA
Naisip ko na magiging kapaki-pakinabang na i-record ang pulong.
Mabuti siguro na, simulan ko sa control law
na tinutukoy sa media ang MCAS.
Isa itong software sa flight control system.
Malinaw naman, ilang linggo na ang nakalipas mula ng aksidente,
napabalitang nagloko ang sistema.
Palagi kong naririnig ang salitang iyon. "Medyo," "nagloko."
Itinulad lang sa isang bata.
Isang milyong milya ay sasakay ka sa eroplanong ito,
siguro minsan ay makikita mo ito.
Sinusubukan naming sapat lang ang binibigay naming impormasyon sa crew.
Hindi ko alam na ang pag-intindi sa sistema
ay magbabago ang kalalabasan nito.
Hindi sila pumasok at lumabas,
"Mayroon ka lang segundo para ito itama.
"Hindi namin ito sinabi. Paumanhin.
"Gusto naming malaman mo, kung kikilos ka at aayusin ito,
"maaayos ito."
Hindi nila ginawa. Parang, "Alam mo nang gagawin mo."
Ilang minuto mula ngayon, maririnig ng mambabatas ng Capitol Hill
mga piloto na pumuna sa Boeing sa dalawang nakamamatay na pagbagsak.
Si Sully ang bitun sa pelikula, pero tingnan n'yo si Dan Carey,
Pinuno ng Allied Pilots Association.
Alam ng mga piloto, na ang pagpapabuti sa aviation ay madalas
nakasulat sa dugo ng mga biktima
ng mga aksidente sa eroplano.
Nakatanggap ako ng subpoena mula sa Kongreso.
Kaya, inilabas ko ang tape.
Alam kong magkakaroon ito ng mabigat na kahihinatnan.
Ang audio record na ito, higit sa anumang bagay,
tumaas ang pagdududa sa kumpanya at ng sasakyang panghimpapawid.
Ito ay unang unscripted na narinig namin mula sa Boeing.
Mahalaga para sa akin na mailabas ang tape na iyon.
Pagkatapos, ay ibinigay ko ito kay Chairman DeFazio.
Maraming mga pagkakamali at babala nang sabay-sabay?
Oo. Ang isang pagkakamali, isang kapalpakan
ay nakaapekto ng mabilis sa maraming sistema.
KAPITAN CAREY
Sa tingin mo ang bihasang piloto
ay magagawang makontrol ang hindi paggana ng sistema?
Dapat mong tandaan, sir, mga miyembro ng panel,
ito ay biglaan, nakakamatay, at nakakatakot na pangyayari.
Ang eroplanong ito ay tumaas at bumaba ng mabilis, marahas,
may bells, babala, at lumalagutok na tunog.
Ang problema, hindi nila sinabi sa amin ang sistemang inilagay.
Kaya, wala kaming matatag na training.
Gusto ko, una, ang miyembro ng pamilya na nandito,
maari nilang i-on ang mic, ipakilala ang sarili,
para malaman ng media kung sino ang nandito.
Suzzanne Camp.
Ako ang ina ni Mike Kemmesat.
Ako si Matthieu Willm. Namatay ang kapatid ko.
Tom Kabau. Namatay ang bunso naming kapatid na lalaki.
Ako si Paul Njoroge.
Namatay ang aking asawa, tatlong anak, at ang aking biyenan
sa pagbagsak ng Ethiopian Airlines.
Papunta siya sa Kenya.
Hihinto sana siya sa Nairobi.
At hindi na s'ya dumating.
Ang pangalan ko ay Zipporah Kuria, at namatay ang aking ama.
PAGKILALA SA MGA BIKTIMA NG ETHIOPIA FLIGHT 302
Sa itaas.
'Yan. Diyan lang.
Kung maari lang itong ma-edit,
tingnan natin, unang anim na minuto,
nahirapan ang piloto sa pagkontrol ng 737 MAX 8 bago...
At saka ito bumagsak.
Mas bata ako kaysa karamihan sa miyembro ng pamilya.
Lahat kami ay nagtutulungan sa aming ibat-ibang kakayahan.
Marunong ako sa social media at website.
Ang paborito kong pahina ay ang "Ang aming kuwento".
Kami ay pamilya, kami ang pamilyang ET 302,
maging gusto man namin o ayaw na maging bahagi nito.
Sa isang banda, para itong ibinahaging dugong dumanak,
Magandang umaga. Maaga tayong magsisimula ngayon.
Ako ay nasa Washington, DC, nasa isang layover.
Papunta ako sa United Nations Environment Assembly.
Kaya, magche-check in ulit ako.
Hindi ko alam kung saan ako, siguro sa Ethiopia,
siguro ang huli kong destinasyon, Kenya.
Ipapaalam ko ang aking paglalakbay. Magandang araw.
Malalaman mo ang istorya ng tatay ko, si Joseph Kuria Waithaka, edad 55.
Makikilala mo s'ya at kung sino s'ya.
Hi
Ako ito at ang diary ni Olivia na "Huwag n'yong dalhin ang pamilya sa gym."
Ilang calories na ang nawala sa'yo?
-Tatlumput-isa. -Tatlumput-isa?
Iyon lang? Ilang oras mo ito ginawa?
Hindi niya gusto ito. Ilang oras mo ito ginawa?
Naalala ko ang panaginip ko tungkol sa pagsigaw ni tatay sa akin.
Ang katabi s'ya sa eroplano,
pero bumagsak ang kinalalagyan niya, at sinubukan ko siyang hawakan.
Naiisip ko kung paanong ang mga nasa likod ng paggawa ng desisyon
ay nakakatulog sa gabi.
Mabibilang ko lang kung ilang beses akong nakakatulog nang maayos
na hindi maisip ang nangyayari
sa huling anim na minuto ng buhay ng tatay ko.
Parang nakikita mo ang lupa na lumalapit sa'yo, sobrang lapit.
Ngayon, isang matapang na pag-amin ng kasalanan
mula sa pinakamalaking tagagawa ng eroplano sa mundo.
Humihingi kami ng paumanhin
para sa buhay na nawala sa aksidente sa 737 MAX.
Ang argumento ng Boeing ay,
"Ipinaalam namin sa lahat kung paano ito haharapin.
"At ipinapaayos na namin ang software, na malapit ng matapos."
Sa bagong sistema maaari itong matutunan ng piloto ng MAX sa loob ng 30 minuto.
Katawa-tawa 'yon
Gumagawa kami ng komprehensibo, disiplinadong diskarte.
At hindi minadaling oras sa pag-update ng software.
Halos ito ay patapos na
at asahan ang sertipikasyon at pagpapatupad nito
sa 737 MAX fleet, sa buong mundo, sa mga linggong darating.
Naniniwala kami sa pangunahing kaligtasan ng 737 MAX.
Iniisip ng mga tao na ang problema ay software lamang.
Ngunit kinokontrol ng Boeing ang salaysay.
"Tumingin ka rito. Huwag kang tumingin dito."
Madali sa kanila na pag-usapan ang pagsasanay ng piloto
dahil maaari nilang isisi ang pagkakamali sa tao at software,
dahil gagawa lang ng isang software patch, at ilalabas ito.
Pero may iba pang isyu.
Hindi nasagot na mga tanong na 'di tinutugunan.
KALIGTASANG INSIDENTE NG 737 MAX
Bakit bumagsak ang eroplano?
Bumagsak ito dahil nawalan ng kontrol ang piloto.
Bakit nawalan ng kontrol ang piloto?
Dahil ang MCAS software ay itinulak ang eroplano ng pababa nang paulit-ulit.
Bakit nangyayari iyon?
Dahil nasira ang anggulo ng sensor.
Pero bakit nasira ang sensor?
Ang akala nila ito ay software, pero ang totoo ay hardware.
Ito ay tatlong-librang bahagi
na inilagay sa marami o libo pang mga eroplano.
Ang anggulo ng pag-atake ay ang anggulo, talaga,
sa pagitan ng pakpak at ang papasok na hangin.
At ang anggulo ng sensor ng pag-atake ay nagbibigay ng maling signal.
Sa katunayan, nagbigay ito ng imposibleng signal.
74 at kalahating degree, pataas.
Hindi ba ang 74 degrees, parang,
-hindi normal... -Tama ka.
'Di maaring lumipad ang eroplano ng ganoon. Pang-rocket ship iyon.
Kahit lumilipad ang eroplano sa ligtas na anggulo ng pag-atake,
dahil sa maling sensor,
akala ng MCAS ay dapat mas mataas pa
at sa programming ay inutos itong pababa.
Kung ito ay ang anggulo ng pag-atake,
-mas malaki ang problema nila -Malaking problema.
Hindi lang ang MAX ang ginawa sa pabrika.
Mapapaisip ka, kung mayroon pang ibang sensor na parehong may depekto?
Ang kailangan nilang gawin ay ayusin ang software at magsanay ang piloto,
at sa palagay ko dapat magtanong ang mga tao kung bakit.
Ang mga whistleblower mula sa Boeing
ang pinagkukunan ko ng impormasyon.
Ilang taon na,
doon ko nalalaman ang nangyayari sa loob ng kumpanya.
Para ako sa mga ordinaryo.
Hindi ako para sa malaki, makapangyarihang korporasyon...
na alam kong may malubhang problema sa loob.
Nilapitan ako ni Gerry Eastman noong 2003,
taon bago bumagsak ang MAX,
galit sa kung paano nila pamamahalaan ang kumpanya.
At tungkol sa mga isyu sa kaligtasan
Sinabihan ako ng amo ko na 'wag ko gawin ang trabaho ko.
Tatakan ko lang ang mga papeles.
Siyempre alam ko na iyon ay bogus.
May access s'ya sa mga dokumento
hindi siya dapat magkaroon ng access, pero ginawa niya.
Pinag-uusapan natin ang ikalawang malaking kontraktor ng depensa ng Estados Unidos,
na may malaking kakayahan sa cyber.
At ang makinistang ito
at nagla-log in sa mga presentasyon ng CEO.
At ibinigay ito sa akin.
MAY MANGYAYARI
Ilang beses kong sinabi kay Gerry, "Tingnan mo, mag-ingat ka."
INTERNAL REVIEW PINAGMULAN NG IGNITION
Hindi niya ako pinansin.
Nagtrabaho si Eastman sa Boeing ng 18 taon. At inaresto sa kaniyang opisina.
Kinasuhan s'ya ng computer trespassing.
Kapag nahatulan, makukulong s'ya ng apat na taon.
Ang nagtatrabaho sa Boeing, na kumakausap sa akin ng palihim,
ay lumalabag sa patakaran ng kumpanya.
At malaki itong problema.
Nasa King County Court si Gerald Eastman para sa pagsasakdal,
kung saan hindi s'ya nagkasala.
Sinabing 'di sineseryoso ng Boeing ang kaniyang alalahanin sa kaligtasan.
Kaya niya inilabas ang nalaman niya sa publiko.
Sinabi ko sa aking asawa na…
"Kailangan ko itong ilabas, alam mo. Anuman ang banta sa akin."
Matapos siyang arestuhin, nakipag-ayos din s'ya sa Boeing,
pero hindi na siya nagtrabaho sa aerospace.
Matagal na akong walang balita sa kaniya, ano na kaya ang nangyari?
Nag-aalala ako.
Hindi nagtagal, nalaman ko sa isang kaibigan na nagpakamatay s'ya.
Naisip mo ba minsan na, "Sana ay hindi na lang ako nagsalita"?
Hindi.
Maraming tao sa Boeing ang ginagawa iyan araw-araw.
At ang ilan sa amin ay dapat manindigan.
Nababahala ako.
May mga kaibigan kami at pamilya na nagtrabaho o nagtatrabaho sa Boeing.
Nagtrabaho ang tatay ko sa Boeing matapos siyang magretiro sa Navy.
Ipinagmamalaki namin iyon.
Kaya, mahirap ito, dahil parang nagsusumbong ka.
At alam ko hindi niya yun ginagawa.
Gumagawa s'ya ng paraan para ito maging maayos at mas ligtas.
Sana ay maintindihan ng mga tao ang dahilan bakit niya ito ginagawa.
Iba kung alam mong minsanan lang ito, ito na iyon.
Ito na ang huling mangyayari ito.
Pero maaring mag-aalala at pwedeng mangyari ulit ang aksidente.
Ang unang anim na minuto sa bawat flight ay napakahirap.
Hindi lang sa akin, kundi sa lahat ng pamilya.
Sa bawat oras na may kaguluhan, maiisip mo na, ito na ba ang katapusan?
Tulad ng...
Mamamatay ba ako?
Pero ang tatay ko ay pupunta kahit saan para sa akin.
Kaya kailangan kong umalis.
Upang matiyak na alam ng mundo.
Ang eroplano ay hindi kasing ligtas tulad ng iniisip natin.
Mga kasama, pagbati mula rito sa Washington, DC.
-Natutuwa ako at nandito ka. -Masayang makita ka.
-Nakarating tayo. -Oo.
-Nakarating din.
Nakilala namin ang ibang pamilya mula pa sa 35 bansa.
Nakikita namin ang parehong pagdurusa sa bawat isa sa amin.
Habang nagpapatuloy sa buhay...
sa nakaraang anim na buwan, ang buhay natin,
hindi umusad kahit kaunti ang buhay ng pamilya ng mga biktima.
Kalungkutan, pagkawala, at sakit
mga wika ng sinasabi ng lahat.
Malalim ang kalungkutan,
at mas maganda ang pakiramdam ko 'pag nasa labas ako.
Ang aking anak na babae ay isang tagapagtaguyod.
At alam ko na masaya siya roon.
At sa tingin ko, ito ang paraan upang ipaglaban ang kanilang pamana
ang siguraduhin na hindi na ito mauulit pa sa iba pang pamilya.
Ang mga pamilya, sila ay kritikal.
Ipinakikilala ang mga nasa pagbagsak na ito
Dahil dito ginawa ang eroplano, dito nabigyan ng sertipiko ang eroplano,
alam nila na dapat silang magpokus
sa Pamahalaan ng Estados Unidos at sa Boeing upang ayusin ang problemang ito.
Maliwanag na ang mga bagay ay minadali.
Patuloy silang gumagawa ng eroplano matapos ang ikalawang pagbagsak.
Malaking sampal ito sa bawat pamilya.
Ang misyon ko ay siguraduhing kapag kumuha ng flight na ang mga tao,
na makakarating sila sa pupuntahan.
HUWAG PAYAGAN ANG MAX NA LUMIPAD MAMAMATAY ANG MGA TAO
Maraming bagay ang naglalaro sa isip ko. Ang aking ulo ay...
Masyado na akong nakapokus.
Hindi ito binalak. Hindi ko tinuring ang aking sarili na…
-Ngayon ko lang narinig sa'yo iyan. -Alam kong masyado na akong nakapokus...
Gusto kong siguraduhin na hindi na ito mauulit pa.
Kaya...
Binabangungot ako.
Pero ang lumaban ay isang malakas na motivator.
-Makukuha na natin, pero... -Isang hakbang na lang.
Oo. Tama ka.
Gusto kong isipin ng mga pamilya na
may mga tao na sinusubukan ang lahat para lumabas ang katotohanan.
Haharap sa House Transportation Committee…
PAGDINIG SA AVIATION SAFETY
ang whistleblower ng Boeing, si Edward Pierson.
Iniisip ni Pierson ang isa sa dahilan ng pagbagsak ay ang problema sa produksyon.
Kailangan namin ng kasagutan.
Kailangan may managot.
At kailangan may umako ng responsibilidad.
Susubukan kang tanungin ng mga reporter.
Isisigaw nila ang mga tanong para magalit ka.
Huwag mo itong sagutin.
Gagawin ba natin ito ngayon?
Mga kasama... Kung maari bigyan s'ya ng lugar.
Pwede bang sandali lang?
Oo.
Bakit hindi nakinig ang FAA sa sarili nitong...
-Kuha ko. Papasok na ako. -Sagutin mo ang tanong mo.
Ang pangalan ko ay Ed Pierson.
Ibinibigay ko ang taos-puso kong pakikiramay
sa pamilya at kaibigang nawalan ng mahal sa buhay
sa Lion Air Flight 610 at Ethiopian Airlines Flight 302.
Ang pagkawala at kalungkutan ay hindi mailalarawan.
Naniniwala ako na ang problema sa produksyon sa pabrika ng Renton,
ay may kontribusyon sa dalawang trahedya ng pagbagsak.
Binalaan ko ang pamunuan ng Boeing sa pagbigay ng sulat nang ilang beses,
partikular bago ang pagbagsak ng Lion,
at muli bago ang pagbagsak ng Ethiopian Airlines,
tungkol sa posibleng panganib sa eroplano.
Hindi nila ito pinansin.
Noong ika-9 ng Hunyo, 2018,
habang ginawa ang eroplanong Lion Air,
apat na buwan bago ito bumagsak,
sumulat ako ng isang email sa 737 general manager,
iminungkahi ko na ipatigil ang produksyon.
Nang binanggit ko iyon nakita ko ang operasyon sa militar
itinigil ito para sa alalahanin sa kaligtasan,
Hindi ko malilimutan ang kaniyang sagot, na kung saan ay,
"Ang militar ay 'di isang organisasyong gumagawa para kumita."
Pagkaraan ng isang buwan, noong Marso 10, 2019,
bumagsak Ethiopian Airlines Flight 302, patay ang lahat ng 157 pasahero.
Ang pagsisiyasat ng US regulators ay nakakadismaya
sa pagpilit ng Boeing na wala itong sistema ng kalidad o isyu sa kaligtasan.
Salamat sa pagkakataon na binigay n'yo sa akin.
Handa na akong sumagot sa mga tanong.
Okey. Kinikilala ko si Kinatawang Norton.
Sasangayon ka ba sa FAA
at gawin ang imbestigasyon sa pabrika ng mga US Boeing?
Sinusuportahan ko iyan. Naroon ako sa loob ng tatlong taon.
Sa totoo lang, wala akong nakilalang empleyado ng FAA sa tatlong taon ko.
Wala rin akong maalala na may nakausap ang mga kasamahan ko sa kanila.
Maaring nandoon sila, pero hindi nakikita at pero nandoon.
Sa tingin ko ay mahalaga iyon.
Iminumungkahi ko na ang susunod sa pagdinig na ito.
Ito ay babalik sa amin
kung hindi namin gagawin sa tamang paraan ang pagtingin sa pabrika ng Boeing
sa buong Estados Unidos.
Salamat, Mr. Chairman.
Federal Aviation Administration.
Sila ang nakatalaga upang siguruhin ang kaligtasan ng publiko
at siguruhin na ang binigyan ng sertipikong lumipad
ay siguradong makakalipad at hindi babagsak.
Administrator Dickson ikaw ang aming pag-asa,
ikaw ang aming pag-asa.
Ang mahirap na leksyon ng aviation at ang masipag na pagtugon sa mga leksyon
ay naging daan sa paglikha ng pandaigdigang sistema ng aviation
na may nakakainggit na rekord ng kaligtasan.
Pero kinikilala namin ang kaligtasan sa paglalakbay, at hindi isang destinasyon.
Dapat tayong mabuo sa natutunan natin. 'Wag nating hayaan ang sarili
na maging kampante.
Salamat, at masaya akong sagutin ang inyong mga tanong.
Ginoong Dickson. Kilala mo ba kung sino si Ed Pierson?
Hindi ko s'ya nakita ng personal, pero kilala ko s'ya.
Siya ay nakaupo roon.
Alam mo ba, apat na buwan bago ang unang pagbagsak?
binanggit niya itong problema sa Boeing. Alam mo?
-Apat na buwan. Bago ang unang aksidente. -Alam kong may alalahanin.
Tama. Alam mo kung ano ang ginawa nila?
Hindi nila ito pinansin hanggang sa may ikalawang pagbagsak.
Iyon ang nangyari. Maraming tao ang namatay.
Kaya, ang tanong ko sa'yo ay,
inimbestigahan mo ba ang produksyon sa pabrika ng Renton?
Alam ko na may patuloy na aktibidad sa aming pangangasiwa.
Sir, hindi iyan sapat.
Kakausapin ba namin ang mga trabahador sa pabrika ng Renton?
Makatotohanan ba ito?
Nangangako ako, na titingnan namin ang problema.
Patuloy namin itong gagawin.
Makikipanayam ka ba kay Ginoong Pierson?
Oo naman.
Iimbestigahan mo ba ang problema sa pabrika
-sa pasilidad ng Renton? -Oo.
Tapos na ang komite.
Maraming salamat.
Dapat malakas ang loob.
Dapat gawin ito ng tama para maayos
para wala nang pamilya ang pagdaanan ito.
Salamat.
-Salamat. -Salamat.
Sandali lang.
Bigyan s'ya ng daan.
Kung may katanungan kayo, sasagutin ko ito.
Mahaba ang araw na ito.
Walang gusto ng multa.
Ang galing talaga.
Inutusan ang FAA na pumunta at imbestigahan ang pabrika.
Oo, malaking panalo ito.
ANG KUMPANYA NG BOEING 100 NORTH RIVERSIDE
Sinusundan natin ngayong gabi ang kuwento,
tinanggal ng Boeing ang kanilang CEO, si Dennis Muilenburg.
Si Muilenburg ang namuno sa pinakamasamang taon sa kasaysayan ng Boeing.
Namatay ang 349 na tao. Maaari ka bang tanungin?
Magkano ang nakuha niya? 62.2 milyong dolyar.
Malaki kung pakikinggan, pero hindi niya kukunin ang 2019 bonus.
Ang bagong CEO, si David Calhoun,
kikita s'ya ng 1.4 milyon
na may dagdag na benepisyo sa mga bonus ng milyon
kasama ang pitong milyon kung maibabalik niya ang MAX.
Dahil pinag-uusapan natin ang tungkol sa…
Walang pagsisisi ang Boeing dito.
Gusto lang nilang kumita.
At sa tingin ko, para sa akin...
MISS NA KITA
…iniisip si Muilenburg at ang aking ama...
Dalawang lalaki na ipinanganak sa parehong taon...
Ang isa ay namuhay ng marangya, na may milyun-milyong dolyar,
at ang isa ay ibinayad ang sariling dugo.
Mahigpit sa FAA ngayon. Sa tingin ko, dapat lang.
Pero nakakabaliw dahil ang depensa ng Boeing
hindi sila mananagot dahil may sertipikasyon sila ng FAA.
Lahat ng eroplanong bumagsak ay may sertipiko.
Sinagot nito ang tanong. Hindi, ang sertipiko ay hindi kaligtasan.
Ang posisyon ng FAA sa sertipikasyon ng pamantayan ay dapat magbigay ng
kaligtasan sa tagagawa,
ngunit ang posisyon rin ng FAA sa tagagawa ay,
ang kanilang responsibiliad ay hindi lang sa pamantayan ng sertipikasyon.
Kung ang pressure lang sa profit margin ay ang legal na pananagutan,
at aalisin mo ang panganib ng legal napananagutan dahil
sa sandaling masertipiko ito, ikaw ay hindi na makakasuhan ng mga tao
na namatay o nasugatan dahil sa eroplano,
wala ng mag-uudyok para sa mga kumpanyang himpapawid,
sa mga taga-disenyo, tagagawa, upang mag-disenyo para sa kaligtasan.
Ang tanging nag-uudyok ay ang disenyo para ito mabigyan ng sertipiko.
Hindi ito makatwiran.
Wala ng kaligtasan para sa mga sumasakay.
DALAWANG BUWAN PAGKATAPOS NG PAGDINIG NG AVIATION
Umalis na tayo.
-Halika na. -Okey.
Tatawagan na lang kita. Kapag nasa biyahe na kami.
-Good luck. -Mahal kita.
Akala ko ay may gagawin s'ya sa pagdinig,
at para tapos na.
Hindi pala ganoon.
Sa sandaling iyon ay doon ko naintindihan.
Hindi ito ang katapusan. Kami ay...
Umpisa pa lang ito. Iyon ang totoo.
Sa wakas nakapanayam ko ang FAA.
Ngayon ko sasabihin sa kanila kung ano ang nangyayari sa pabrika.
'Yan na 'yon. Ang malaking pasilidad doon.
-Oo. -Naniniwala ako.
S'ya iyong source ko.
Magkita tayo mamaya.
Lumapit sa akin noong 2007 ang source ko.
Noong panahong iyon, nakilala ko ang kalahating dosenang inhinyero ng FAA.
Hindi ko gagamitin ang sasakyan ko.
Dahil ang iba sa mga sources ko ay nasundan.
Binibigyan ko sila ng burner phone na binili ko, na may pera.
Upang hindi masubaybayan ang telepono.
Wala pang tao rito.
Ang isang bagay na napaisip ako, noong panayam,
Binigyan ko sila ng halimbawa ng problema sa produksyon
na nakita ko sa pabrika.
Isa sa mga ginoo ay gusto ng tapusin ang aking saloobin.
Sasabihin ko, "At ito ay hahantong sa..." at gusto niya itong tapusin agad.
Kaya, maaring alam ng FAA, at wala silang ginawa rito,
o hindi nila alam,
at 'di ito dahilan paanong 'di nila alam.
At ang hindi ko mapalagpas sa isip ko ay,
mayroon kang 45,000 empleyado ng FAA,
mayroon 1,600 sa mga ito ang nasa gusaling iyon kung saan kami naroon.
Maaari silang maglagay ng limang tao, 15 minuto ang layo sa kalsada,
sa pinakamataong pabrika sa mundo. Nagkakalokohan na.
Sana ay gawin nila ang sinabi nila.
Bumalik at gumawa ng mas malalim na pagsisiyasat at…
Mukhang kailangang pilitin para gawin, nag-aalala ako.
Salamat sa pagdating.
Oo.
Sa pagbabago sa FAA,
mayroon bang palitan ng iskedyul para magresulta sa nangyari sa MAX?
Nagbago ba ang ugali ng mga tao?
Isa sa inhinyero ay nagbigay ng ulat tungkol sa kaligtasan
at ikinasama ng loob ito ng manager.
Dahil magkakaroon ng antala sa programa
at apektado lahat ng iskedyul ng programa
at gaganti ang mga managers.
Kaya, sa mga taong nakausap ko
sinabi na hindi nila nakita
ang pagbabago.
Mayroon talagang problema sa organisasyon.
Sa totoo lang, lumagpas kami ng sampung taon
na ligtas ang lahat.
Nagkaroon ng maraming kasiyahan, kapwa sa industriya at sa ahensiya.
At malaki ang impluwensya ng Boeing sa politika.
Malaking pera ang ibinibigay sa Kongreso.
At ipinapakita nito ang pagtanggap sa Boeing...
ang posisyon ng Boeing,
dahil ang Ahensya at Kongreso,
sila ay nakatutok sa nagbibigay na industriya
at sa tingin ko ang sistema ng paniniwala ay sapat na.
PRIBADONG ARI-ARIAN NG BOEING
Ang pader sa pagitan ng FAA at ng industriya ay napakababa.
Maraming urong-sulong na mga galaw.
Madalas ay para itong umiikot na pintuan.
Ang mga taong nagtatrabaho sa Boeing,
na pumunta ng FAA.
Makikita mo rin ang tao sa FAA na pumupunta ng Boeing.
At kung ano ang mangyayari,
ang FAA ay nagiging parte ng grupo ng Boeing.
Nabigo ako sa FAA.
Hindi sila gaano nakikipagtulungan 'di gaya sa Boeing.
Tinutukoy nila ang mga tao bilang kanilang customer.
Hindi, hindi mo sila customer.
Ang mga ito ay pribadong interes na kung minsan ay kikilos
para makalamang sa katunggali.
Minsan, iyong mga sulok na pinutol ay nakamamatay ng tao.
Sa panahon ng pagsisiyasat,
may nakita kami, na maaring magpabago sa lahat.
Matapos ang unang aksidente
isang ulat na ginawa ng FAA tungkol sa sistema ng MCAS.
Ayon sa ulat maliban kung binago ang MCAS,
Labinlima sa eroplano ay babagsak sa panahon ng fleet.
Wala tayong pinahintulutan na ganito sa kasaysayan ng himpapawid.
'Di mo gagawin 'yon.
Sino ang nakakita ng ulat na iyon? Paano ito kumalat?
Bakit hindi sila kumilos para patigilin ang eroplano
kaysa maghintay hanggang sa may bumagsak na naman?
ANIBERSARYO NG PAGBAGSAK NG ET302
Matapos ang unang pagbagsak, tinatayang 15 eroplano pa ang babagsak.
Pamunuan ng FAA, pamunuan ng Boeing,
alam nila ito bago pa ginawa ang eroplano,
bago ito binuo.
At wala silang ginawa.
Kaya masakit ito sa damdamin.
Kung nalaman mo kung paano ito maiiwasan.
MALIGAYANG PAGDATING SA AMING TAHANAN
Magiging kawili-wili ang pandinig na ito.
Nakuha ko lang ito rito...
sa pagbagsak ng Ethiopian Airlines Flight 302.
'Eto na.
PAGDINIG SA FAA SAFETY CERTIFICATION
Ang eroplanong naaksidente ay parehong Boeing 737 MAX
Mahirap isipin na ang grupo mo sa FAA
ay tinangkang panatilihin itong lihim.
Ang administrador na si Dickson, ang responsable para rito.
Inaasahan ko ang inyong paliwanag sa pagdinig na ito
sa kabiguang sumunod...
Sige, gumawa tayo ng ilang dahilan.
Pinahahalagahan ko ang pagkakataon para sa pag-uusap.
Hindi ako aalis dito
hanggang hindi pa tapos ang teknikal na pagsusuri ng FAA.
Balak ko ring paliparin ang eroplanong ito
bago magdesisyong patigilin ito ng FAA.
Ayan na.
Ang kaniyang tapang…
Mayroon kang test pilot. Hindi kailangang ikaw ang magpalipad nito.
Ano ba iyan. Hindi iyan pwede.
Senador Markey.
Inilalaban ngayong ng Boeing sa korte ang sertipikasyon binigay ng FAA sa 737 MAX
na wala itong pananagutan.
Sinusuportahan mo ba ang panig ng Boeing,
o ang pamilya ng biktima ang gagawa ng paraan para panagutin ang Boeing?
Senador, wala ako sa posisyon para magkomento.
Pero handa kitang sagutin sa tamang panahon.
Senador Cruz.
Salamat, Mr. Chairman.
Nagsinungaling ba ang Boeing sa FAA?
Hindi ko masabi. Ibig kong sabihin, ako...
Maaring hindi kumpleto ang impormasyon,
at pira-pirasong impormasyon ang ibinigay.
-Kalokohan. -Nagkamali ba ang FAA
sa pag-sertipiko ng 737 MAX?
Mayroon akong pag-aalala. Masasabi kong may pagkakamali. Oo.
Sige pa, Senador.
Sa Washington, ang pagsa-walang kibo
ay isang paraan sa pag-iwas sa responsibilidad.
Sino ang nagkamali, at bakit?
Nagkamali ang tagagawa, at ang FAA ay nagkamali.
At sa pangangasiwa ng tagagawa.
Ano ang mali? Bakit sila nagawa?
Ang buong sistema ng flight control system ay hindi malinaw
-tulad ng pagbabago sa disenyo. -Sige pa.
May natanggal na ba sa FAA?
Wala pang natanggal tungkol dito hanggang sa ngayon.
Mayroon na bang nadisiplina tungkol dito?
Wala, hindi partikular.
Kaya, may mga taong di-kilala ang gumawa ng hindi alam na pagkakamali,
-walang epekto. -Walang pananagutan.
Naiintindihan mo, 'di ka nagtatrabaho sa Boeing,
nagtatrabaho ka para sa mga Amerikano.
Ang pandinig na ito ay ipinagpaliban na ngayon.
Sino ang natanggal? Wala.
Sino ang na-demote? Wala.
Ito ang ating gobyerno. Ito ang aksyon ng ating gobyerno.
Nakakatawa.
Halika na, George. Maglakad muna tayo.
Halika. Mabuti at 'di ka nagtatrabaho sa gobyerno.
Kalokohan ito.
Sa palagay ko ay inaako niya ito at nakokonsensya.
Maaring may kaunting responsibilidad siya sa pagkamatay ng mga taong ito.
Mahirap siyang pagmasdan. Dahil wala siyang kasalanan.
MAG-RENEW AGOSTO 2018
MEDIA COVERAGE INILABAS NA BALITA
Akala ko ay may takdang oras lang s'ya sa kaniyang ginagawa.
Pero ito ay lahat na.
Sobra-sobra ang inis ko.
Hindi ito mahirap para sa FAA para gawin ang trabaho nila.
Pero nariyan pa ang
Kagawaran ng Hustisya na isinasagawa ang imbestigasyon.
Kaya, hindi pa ito tapos.
Sa pagsisiyasat ng Kagawaran ng Katarungan,
napilitan ang Boeing na ilabas ang ilang dokumento.
Instant messages at mga email sa pagitan ng ilang piloto ng Boeing.
Walang script.
Sinasabi nila na ayaw ipaalam ng Boeing sa publiko.
Kapag binasa mo, maiisip mo, bilang mamamahayag,
Diyos ko, magwawala ang makakabasa nito.
Si Mark Forkner, ang punong teknikal na piloto ng Boeing,
nakitang dapat ipahinto ang airlines at regulators sa buong mundo
para sa dagdag na pagsasanay ng mga piloto.
Ginagawa ito ni Forkner, dahil ang namumuno sa kumpanya,
ay nagdesisyong ang layunin ng programa ay 'di kailangan ang pagsasanay ng piloto.
Isang itong magandang kalamangan sa negosyo at mahalaga sa Boeing.
Nangako ang Boeing,
ang mga pilotong nakapagpalipad ng lumang modelo, 737, ay maaring lumipat sa MAX
na may kaunting pagsasanay, dalawang oras sa iPad.
Seryoso? IPad?
Nakasulat sa kontrata ng Boeing, may garantiya,
"Hindi kailangang sanayin ang mga piloto sa simulator.
"Kung gagawin mo, magbabayad kami ng milyon bawat eroplano."
Ganiyan namin ito siniseryoso.
Nakakakilabot nang nasa kalagitnaan ako ng dokumento.
Nakita ko ang palitan, at naisip ko
sinabihan ni Forkner ang kaniyang deputy, na si Patrik Gustavsson,
na iyong araw na iyon, ay napigilan niya ang Lion Air,
hindi magkaroon ng pagsasanay sa simulator ang mga piloto nito.
Humingi ang Lion Air ng higit pang pagsasanay.
Gumawa ng paraan ang Boeing para ito mapahinto.
Sinabihan ni Mark Forkner ang kaniyang deputy,
"Ginamitan ko sila ng tricked ng Jedi para sila maisahan."
Ang natutunan namin ay
Binago ang MCAS sa paraan na may totoong problema.
Kung alam ito ng FAA,
babaguhin nila ang kinakailangan para sa pagsasanay.
Silang dalawa, nang sandaling iyon,
sa mahigpit na sitwasyon mula sa senior manager, ay na-pressure
at nagdesisyon na 'wag sabihin sa FAA.
Ang eroplano, ang MAX, ay "disenyo ng clowns
"na siya namang pinangasiwaan ng mga unggoy."
ito ay isang biro Nakakatawa itong eroplanong
Hindi mabuti ang pagkakagawa, hindi ka ligtas.
Nakapanlulumong kahihinatnan.
Ikagugulat ko kung ipapasa ito ng FAA
At pagkatapos ng pagtago sa MAX,
sila ay binigyan ng parangal ng Boeing
dahil ibinigay nila kung ano ang ipinag-utos ng kanilang amo.
Paglalaanan ko ang kumpanyang ito ng $$$$
Ano ang isasagot ng Boeing sa gulong ito?
Hindi natin alam, pero inaasahan ko na kasong kriminal'
Humingi ng paumanhin ang Boeing nang lumabas ang memo
nagsalita ang mangagawa tungkol sa panloloko sa regulators, airlines
MARSO, 2020
Kinumpirma ng US ang kauna-unahang kaso ng nakamamatay na coronavirus.
PAGKARAAN NG ISANG TAON
Ang Dow ay bumaba ng higit 2,300 puntos.
Ang paliparan at airline ay nalugi.
Walang tao sa paliparan. Walang laman ang paradahan.
MULING MAGBABALIK!
Dahil sa krisis ng COVID-19,
mayroon tayong kumpanyang nasa peligro ang negosyo.
Ang Boeing, na isa sa Dow Jones Industrial Average
ay bumagsak sa sandaling ito.
Kaya, nakasalalay ito sa 737 MAX na makabalik
upang pumasok muli ang daloy ng pera.
Kailangan tulungan ang Boeing, tulungan ang industriya ng airline.
Kasalanan ba nila ito? Hindi.
Kailangan itong gumana.
O ang Boeing ay hindi na uusad.
Oo.
Sandali. Ano ang tungkol sa...
Sigurado ka?
Ngayon, manonood tayo ng
ang tagapangasiwa ng FAA ay paliliparin ang MAX sa test flight.
Ito ang huling hakbang bago mabigyan ng sertipiko ang eroplano.
Bakit niya hinahawakan ang eroplano na parang...
Para siyang pasayo.
Sinabi niya na,
"Hindi ko aaprubahan itong eroplano maliban kung ako ang magpapalipad nito."
Nakaupo s'ya doon, s'ya mismo ang susubok?
Nasaan ang eroplano ngayon?
-Iyon ba 'yon? -Oo.
Lumipad na.
May nakikita ka ba?
S'ya iyan.
Oo.
Magandang umaga, at salamat sa pagsama sa amin ngayon.
Nandito na kami.
'Di ibig sabihin na gagawa tayo ng short cut para ito matapos.
Tumaas ng tatlong dolyar ang stock ng Boeing ngayon.
Doble bago nagsimula ang press conference ni Dickson.
pabalik na ang eroplano sa passenger service.
Steve, gusto kong magtanong.
Galing ito sa isa sa pamilya ng biktima
sa isang email ngayon umaga.
Isang bagay na paulit-ulit sa pamilya.
Nakita nila ang paglipad ay para sa atensyon ng publiko.
Regalo sa Boeing.
Hindi ito para sa atensyon lang.
Katuparan ito ng isang pangako.
Pangako na ginawa ko sa unang linggo sa FAA.
Ang sasakyang 737... Sa istatistika, ito ang ligtas na eroplanong ginawa.
Ilang ulit kong sinabi, ang kaligtasan ay isang paglalakbay.
Isang bagay na kailangan natin...
Ang FAA ay ang dapat naming tagapagbantay, tagapag-alaga, tagapagtanggol.
Wala itong saysay. Walang kwenta para sa akin.
Isa itong kasunduan resulta ng imbestigasyon ng grand jury ng DOJ.
Iniwasan ng Boeing ang usaping kriminal ngayon
sa pagbibigay ng maling impormasyon sa FAA tungkol sa 737 MAX.
Bilang bahagi ng kasunduang ito,
na inaasahan na ng marami sa Wall Street,
sumang-ayon ang Boeing na magbayad ng dalawa at kalahating bilyong dolyar...
Napakaliit na parusa ang multa na iyan
kung isaalang-alang mo ang tindi ng mga kaso.
Magkakaproblema ang Boeing.
Hinarap nila ang problema na nagtatrabaho sa gobyerno.
NAKAPINSALA, PAGHARANG, PAGKATALO,
Sama-sama nilang ginawa ang patalastas na nagsabing, "Tingnan mo,
"kami ang responsable,
"pero dahil lang sa may masamang tao sa'min."
Ang masasamang tao ay walang senior management.
Ito iyong dalawang tao.
Ang dalawang ito ang nagkasala.
Pilotong nabanggit sa Boeing emails,
Mark Forkner at ang kaniyang deputy, si Patrik Gustavsson,
para silang itinapon sa mga lobo doon.
NAKALILIGAW NA PAHAYAG,
Sinunod ni Forkner ang utos.
KALAHATING TOTOO, AT PAGBABAWAS
Ngayon, s'ya ay iniwang sangkalan ng Boeing sa ginawa nito.
Gumawa ng paraan ang DOJ.
Hindi ito normal.
Tahasan nilang sinabi
na walang ginawa ang senior management.
ANG MASAMANG PAG-UUGALI AY HINDI RIN
LAGANAP SA BUONG ORGANISASYON
Ang lahat ng senior management sa Boeing ay ligtas.
Hindi lang ligtas, kundi may milyong dolyar na sahod,
buo, at walang panganib sa lahat.
-May tawag ako. Tawagan kita mamaya? -Okey. Balikan mo na lang ako.
Sige.
Nakakainis na talaga na
nakapagbayad ang Boeing para makaiwas sa kriminal na responsibilidad.
Pero, makakatulong ito sa kaso dahil pareho ang magiging paratang
na ang gobyerno ay nakipagkasundo sa Boeing.
Ito ay mahalaga, niloko ng Boeing ang FAA.
Sila Forkner at Gustavsson, ay ang dalawang teknikal na piloto.
Ginawa nila ang ginagawa nila dahil utos ito mula sa itaas.
Pero ang mga executive na nagbigay ng utos,
ay nakatakas dito.
Kaya babalik tayo sa whistleblower na pinag-uusapan natin.
Si Ed Pierson.
Matapos ang unang pagbagsak, sumulat ako sa CEO.
Kailangang huminto, gawin ng tama ang trabaho.
GAWIN ANG TAMA
Pagkatapos nito, sumulat ako sa board of directors.
Ito ay sertipikadong sulat, dahil gusto kong tiyakin na ito ay dokumentado.
Nagmakaawa ako sa kanila na kumilos.
Pagkalipas ng ilang linggo, bumagsak ang Ethiopian airline.
Dumating si Pierson, at sinabi na, "Hindi lang ang dalawang lalaking iyon.
"Nagpunta ako kay Muilenburg at sinabing may problema sa assembly line,
"proseso sa paggawa."
Kaya, titingnan mo ang malaking larawan ng ugali ng korporasyon
maglagay ng pera at kumita imbes na para sa kaligtasan.
Ang lahat ng tao sa organisasyon ng Boeing ay nagsasabing "kaligtasan muna."
Totoo ba iyan?
Totoo ba? O kasinungalingan? O kalokohan?
Sa ngayon, gusto ko ang ideya sa pagkuha kay Pierson.
Oo.
Ganito ang ilagay mo... ayaw ng Boeing na magpatotoo s'ya,
kaya tutugon tayo para kunin siyang tumestigo.
Sandali lang. Tumatawag ang Boeing.
Hi, Bernard. Kumusta na?
Walang problema. Ano ang gusto mong sabihin sa akin?
Hindi, pero bakit...
Naiintindihan ko.
Sige, Bernard. Salamat sa tawag. Tatawagan kita mamaya.
Paalam.
Mayroon tayong bagong nalaman.
Na-clear na ng FAA ang MAX na lumipad uli sa Miyerkules.
Magandang balita ito para sa Boeing.
Hello.
-Hey. -Nakita mo ba ang balita?
Nasa Costco ako, mahal. Hindi ko alam ang balita.
Binigyan muli ng pagkakaton ng FAA ang MAX para makalipad.
Alam nating mangyayari ito.
May eroplanong ganito ang American.
Gusto ng American, bilang kumpanya, na lumipad muli ito.
Iyan ay isang Airbus, 737.
Ayan na.
MAX 8. 2:30 pm
Tingnan mo ang presyo.
Maaari akong sumakay sa 1:40 sa halagang 516 dolyar sa isang Embraer.
BALIKAN 516 DOLYAR
Maaari akong sumakay sa 2:30 sa halagang 181 dolyar sa isang MAX.
BALIKAN 181 DOLYAR
Ang mga taong naghahanap ng mura papuntang Miami ay sasakay sa isang MAX,
kung hindi sila maingat.
Nakakabaliw. Ako...
Sabihan mo ang PR natin tungkol dito.
Hindi ko alam. Kailangan kong sabihin, sa tingin ko ito ay totoo
ang mga tao sa paliparan na nakapila, ang unang makakakuha ng MAX.
737 MAX MAGBABALIK NA SA SERBISYO
Magandang umaga sa mga pasahero.
Preboarding ng American Airlines Flight 718 patungong Miami.
Aalis sa oras.
Magpapasakay sa loob ng 20 minuto.
Salamat.
Ang mga kaarawan at anibersaryo ay talagang mahirap.
Kaya, sa halip maging malungkot,
upang ipagdiwang si Tatay, ipagdiwang ang ngiti, ipagdiwang ang kaniyang buhay.
At, oo... Sa tingin ko ay kailangan dahil
ang 737 MAX ay lilipad na muli.
Masakit ito, para maramdaman ang klase ng panalo...
Maraming salamat sa inyo.
MALIGAYANG KAARAWAN
-Magandang cake. -Maligayang pagdating.
Huling tawag para sa pagsakay
ng pasahero ng American Airlines Flight 718 papuntang Miami.
Nakipag-usap ako sa mga taong may mataas na antas sa loob ng Boeing
na nakadama ng pagkakasala,
pero hindi sila naniniwala na nakagawa sila ng bagay na sadyang mali.
Ang kasalanan ay hindi sinasadya.
Ito ay kasama sa sistema na nandoon
at hindi tinatanong ng mabuti.
Isa itong Amerikanong kuwento dahil
ito ay kultura ng Amerikano sa ugat ng kung ano ang mali.
Ano ang nangyari sa loob ng FAA,
sa pag-atras sa tungkulin nito sa pangangasiwa,
ay isang politikong pagkilos.
Ang Boeing ay may impluwensya at binayaran ang mga pulitiko,
nakumbinsi sila na kailangan nilang makaalis sa industriya.
Sinabi ng Boeing, "Gusto namin ng ibang regulasyon. Kami ang may hawak.
"Dahil kami ay mahusay. Kaya namin ang sarili namin."
Flight attendant, humanda sa paglipad.
Ang mapanirang kapitalismo ang papatay sa sarili nito.
At papatay ito ng tao.
Isang sakit na papatay ng maraming matinong korporasyon ng Amerikano.
Ang epekto ng Wall Street sa tunay na ekonomiya
ng Estados Unidos ng Amerika.
Apatnapung porsyento ng ating ekonomiya ay pananalapi.
Dati itong 20 porsyento.
Nagpapahiram sila ng pera upang gumawa ng mga bagay.
Ngayon, nangunguna na sila sa matagumpay na kumpanya,
sila ay bumagsak.
Gusto kong makita ang Boeing na bumalik sa kung ano ito, at maaaring maulit.
Ang pinakadakilang kumpanya sa engineering sa mundo.
...pero narito tayo ngayon
'Di ko makita ang hangganan sa sakit
Pero nalagpasan natin ang bagyo
Nalagpasan natin ang bagyo
Nagpapasalamat sa mga labang naipagwagi natin
At kung saan tayo'y nagapi
Nanatili sa akin iyon
Dalampasigan
Dalhin mo ako sa dalampasigan
Sinabi ni Ed Pierson sa mga lawmaker,
ang kagustuhang makabuo ng bagong eroplano nang mabilis
ay nakakabawas sa kaligtasan.
-Hindi nakikinig ang Boeing. -Ang FAA.
Ang pinakikinggan lang nila ay ang Kongreso.
Patuloy na nakikipagtulungan si Ed Pierson sa patuloy na mga pagsisiyasat.
Naglabas siya ng ulat na nag-uugnay sa pagbagsak sa isyu ng produksyon
at nagbigay ng ebidensya sa FBI ng di-umano'y kriminal na gawain
ng Boeing executives.
Ang premyo ay iginawad kina Dominic Gates,
Steve Miletich, Mike Baker, at Lewis Kamb
ng The Seattle Times.
Si Dominic Gates at ang grupo ng Seattle Times
nanalo ng Pulitzer Prize para sa kanilang pag-uulat sa 737 MAX.
Sa wakas ay tinanggap ng Boeing ang pananagutan sa pagbagsak ng Ethiopia.
Isang kasunduan na nagbigay daan
para sa kabayaran na gagawin sa ilalim ng batas ng US,
na nagbibigay ng mas mataas na antas na kabayaran.
Sa isang legal na kasunduan sa Boeing, Justin Green at iba pang abogado siniguro
na pantay ang kabayaran para sa pamilya ng ET302, anuman ang nasyonalidad.
Sabi ng aking Ama, "Kailangan mong mabuhay nang buo at mamatay na walang laman."
Wala pa ako roon. Nagsisimula pa lang ako sa paglakbay.
Pero iyon ang direksyon kung saan ako papunta.
Handog sa 346 buhay na nawala
sa 737 MAX flight
Lion Air JT610 at ang Ethiopian Airlines ET302.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Arvin James Despuig
Creative Supervisor: Maribeth Pierce