Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Pamiętam, jak pierwszy raz weszłam do oceanu.
Moi bracia i mama wbiegli do wody, ale ja trzymałam się z dala od fal.
Mój tata udawał, że się topi.
Krzyczał:
„Kto mi pomoże? Pomocy!
„Moja córeczka musi mi pomóc!”.
Udało mu się przekonać mnie,
że moje sześcioletnie ciało jest w stanie unieść dorosłego mężczyznę.
Świat stracił wiele wspaniałych osób
w tamtym wypadku.
Mój kolega po fachu, John Flick, jest z pracownikami.
START W PRZYSZŁOŚĆ
W Renton zebrał się tłum.
Mamy osoby z całego globu, które pracowały
nad tym samolotem. John?
Międzynarodowy projekt.
DZIEWICZY LOT 737 MAX
Słabe warunki. Pada, jest zimno.
Ale ekscytacja nie maleje.
29 STYCZNIA 2016 R.
Mieszkańcy Renton w pelerynach. Weseli mimo deszczu.
Mówiliśmy o zespole.
Posłuchajmy silników niosących samolot w dziewiczy rejs.
LOTY KOMERCYJNE ZYSKUJĄ POPULARNOŚĆ
Przez ostatnie 100 lat
Boeing i jego pracownicy przodowali w innowacji.
BIAŁY DOM OGŁASZA KONIEC WOJNY
Od hydroplanów po statki kosmiczne.
TRANSOCEANICZNE ODRZUTOWCE
OCHRZCZONY BOEING 737
Od chodzenia po Ziemi
do chodzenia po Księżycu.
Mało innych firm ma takie osiągnięcia.
Świętujemy dziś to dziedzictwo
i snujemy przyszłe plany.
Akcje w indeksie Dow szybują w górę. Dobrze wiemy czyje.
Akcje Boeinga będą mieć najlepszy miesiąc w historii.
BUDUJEMY PRZYSZŁOŚĆ PRZEZ WIEKI
Jestem w fabryce Boeinga w Everett.
Dzięki niej powstanie samolot przyszłości.
USA!
USA.
Jesteśmy liderami na rynku światowym.
KONTRAKT WOJSKOWY BOEINGA
Wiemy, że od naszej pracy zależy ludzkie życie.
WYSOKIE BEZPIECZEŃSTWO
Pozostaniemy liderami rynku w kolejnym stuleciu.
757 JEST WYSOCE NIEZAWODNY
Wierzę w misję Boeinga.
Zachwyca mnie ich technologia i kunszt.
Niesamowite.
To niezwykle ważna firma. Chcę jej sukcesu.
Dzięki naszemu artykułowi
zrobiło się głośno o katastrofach modelu 737 MAX.
BŁĘDNA ANALIZA BEZPIECZEŃSTWA MODELU BOEING 737 MAX
Ktoś zadzwonił i zapytał, czemu nie opublikowaliśmy tego wcześniej.
Moglibyśmy zapobiec drugiej katastrofie.
LOT/RYZYKO
MORZE JAWAJSKIE, INDONEZJA
29 PAŹDZIERNIKA 2018 R.
Indonezyjski samolot pasażerski spadł do morza
niedługo po wylocie z Dżakarty.
Na pokładzie było 189 osób. Najprawdopodobniej wszystkie zginęły.
Wspomniał pan, że to samolot Boeing. Co jeszcze o nim wiadomo?
Tak, to był praktycznie nowy boeing.
Dostarczono go w sierpniu.
To model 737 MAX.
Nowa wersja modelu 737. Dopiero niedawno wypuszczona.
Akcje Boeinga lecą w dół, ale mam wrażenie,
że działania firmy poprawią sytuację.
Analitycy przewidują pozytywny trend.
Firma uważa, że katastrofa nie odbije się na programie MAX.
Ma wystarczające przepływy pieniężne.
Twierdzi, że media wyolbrzymiają sprawę.
Przede wszystkim chciałbym złożyć
kondolencje bliskim pasażerów lotu Lion Air nr 610.
Współpracujemy z władzami śledczymi
i dzielimy się wszelkimi danymi,
które mogą pomóc w pełni ocenić sytuację.
Podkreślam, że 737 MAX jest bezpieczny.
PIĘĆ MIESIĘCY PÓŹNIEJ
Wieści z ostatniej chwili z Etiopii.
W katastrofie samolotu zginęli wszyscy ludzie na pokładzie.
Linia lotnicza podała,
że wśród ofiar były osoby ponad 30 narodowości.
Przyczyny wypadku są nieznane.
Jednak był to model Boeing 737 MAX 8,
taki sam, który w październiku rozbił się w Indonezji.
Otworzono oficjalne dochodzenie.
Departament Sprawiedliwości wystosował wezwania
i prowadzi międzynarodowe śledztwo w sprawie certyfikatu FAA Boeinga.
W obliczu wątpliwości co do bezpieczeństwa i nacisków politycznych
wszystkie boeingi 737 MAX 8 na świecie zostały uziemione.
Wszystkie samoloty w powietrzu zostaną uziemione po dotarciu do celu.
Czy ucierpi na tym gospodarka USA?
Możliwe. W łańcuchu dostaw pracują dziesiątki tysięcy pracowników.
Do tego mamy 12 000 pracowników Boeinga, którzy budowali ten model.
Poważna decyzja. To jeden z naszych największych eksporterów.
Duma naszego kraju. Muszą coś wymyślić.
DOMINIC GATES – DZIENNIKARZ
Rozbiły się nowiutkie samoloty.
Pogoda była idealna. To nie miało prawa się wydarzyć.
TO NIESPOTYKANE
NIEPRAWIDŁOWA PRĘDKOŚĆ PIONOWA
Czemu się rozbiły?
Była wspólna przyczyna?
ETIOPSKI MAX BYŁ NOWY
Czy to wina pilotów?
„NACISK NA PODJĘCIE DZIAŁAŃ”
A może to problem z samolotem?
„NACISK NA PODJĘCIE DZIAŁAŃ” W ŚLEDZTWIE NAD KATASTROFĄ
INFORMACJE Z CZARNEJ SKRZYNKI
HULL, WIELKA BRYTANIA
Jestem mądra.
Mądra.
Jestem inteligentna.
Inteligentna.
Jestem uprzejma.
Uprzejma.
Jestem zabawna.
Zabawna.
Jestem piękna.
Piękna.
Brawo.
Mówią, że żałoba zaczyna się po pochowaniu bliskiej osoby.
Kiedy dowiadujesz się, że zidentyfikowano szczątki...
i dostaniesz tylko 30% człowieka,
który cię wychował...
Niektóre rodziny dostały 70%, 80%.
A moi bracia, bratanice i reszta rodziny
dostaliśmy jedynie 30%.
Czytanie listy szczątków, patrzenie na zawartość trumny...
To było bardzo trudne.
LICZY SIĘ RODZINA
Rodziny niektórych ze 157 osób,
które zginęły w wypadku w Etiopii w marcu zeszłego roku,
oskarżyły Ethiopian Airlines o odmowę możliwości
pożegnania bliskich na miejscu katastrofy.
Wczoraj pochowano tam ostatnie niezidentyfikowane
szczątki ofiar.
Dwa dni przed pogrzebem wysłali rodzinom e-mail:
„W ciągu najbliższych 48 godzin pochowamy waszych bliskich”.
Pochowano ich jak wyrzutków,
których nikt nie kochał.
Pogrzeb mojego taty był wczoraj.
Nie było mnie na nim.
NOWY JORK
Wierzy pan, że Boeing nic nie ukrywa?
Kryzys może skończyć się pozwem przeciwko firmie.
Nie chcę nic sugerować, póki nie wiemy więcej.
Boeing ma najlepszych prawników i biegłych.
Nieograniczone zasoby.
A rodziny ofiar mają tylko nas.
JUSTIN GREEN – PRAWNIK
Byłem pilotem w marines.
Przeżyłem dwa wypadki lotnicze.
Pierwszy był w DC-9.
Po lądowaniu w Pensacola rozpadł się na pół.
W drugim wypadku pękła rura w helikopterze i śmigła uderzyły o ziemię.
Helikopter się obrócił.
Ale te wypadki to nic w porównaniu z katastrofami MAX.
Pasażerowie nie mieli szans.
Czyli szóstego mamy...
Lynette ma dla ciebie dwie godziny.
W tej sprawie mamy dwa aspekty, oba równie ważne.
Pierwszy to kwestia ustalenia winy.
-Ma pracę. -Widziałem wiadomość.
Musimy udowodnić, że Boeing popełnił błąd,
by pociągnąć go do odpowiedzialności.
Zostawiła męża i dwójkę nieletnich dzieci.
Nie znam jeszcze daty.
Drugi aspekt to odszkodowanie.
Życie jest bezcenne
i nie da się nadać mu wartości pieniężnej,
ale prawo tak właśnie robi.
Żądamy od Boeinga odszkodowania,
które odzwierciedli ogromne straty, które ponieśli nasi klienci.
ADDIS ABEBA, ETIOPIA
Boeing chce wcisnąć ludzi w arkusz kalkulacyjny.
Nazwisko, wiek, krewni.
A potem powiedzą: „To samotna osoba,
„nie miała partnera ani dzieci.
„Ta sprawa nie jest wiele warta”.
Chcemy wydostać tych ludzi z arkusza.
„Może ta osoba nie była zamężna,
„ale utrzymywała całą swoją rodzinę”.
TECHNIK TOYOTY
Ukończył sześcioletnie szkolenie.
Został głównym instruktorem na Afrykę.
W tym przypadku nasz klient to młody człowiek, który w całej Etiopii
był jedyną osobą potrafiącą szkolić techników samochodowych Toyoty.
W 2011 roku wygrał krajowy konkurs.
W 2012 roku też.
Wszystko przypomina o Sintayehu.
Wszystko.
Mama wciąż każdego wieczora czeka,
by otworzyć mu drzwi i go przywitać.
Wstaje wcześnie rano, by zrobić mu jedzenie.
Ciężko pogodzić się z rzeczywistością.
Ludzie nie mogą stać się liczbami. Przywracamy im człowieczeństwo.
Chcemy poznać esencję każdej osoby.
To jest dyplom ze studiów w Amherst.
Na uczelni ETH.
-Początki jako stewardessa. -Nosili takie skrzydła.
Skrzydła członków załogi.
Chciała założyć własną firmę.
Rozumiem.
Do tego wychowywała dzieci
i pracowała na pełen etat jako stewardessa.
Miała mnóstwo energii.
Tutaj po powrocie z Japonii.
Żona zawsze piła wino do spaghetti.
To ostatnie, które piła.
Ostatnia butelka. Nikt jej nie rusza.
Potrzebujemy sprawiedliwości.
Proszę podać pełne nazwisko.
John Quindus.
Czy mogę zapytać o katastrofę i utratę pana żony,
córki i trójki wnucząt?
Ciężko to opisać.
Codziennie rano budzisz się,
ale nie masz dokąd pójść.
Zaczynasz myśleć:
„Po co to zrobiłeś?”.
Prosimy ich o znalezienie dobrych zdjęć,
o wypełnienie różnych kwestionariuszy.
Sprawiamy im ból.
Za czym najbardziej pan tęskni po stracie mamy?
To wyczerpujące emocjonalnie.
I tylko pogarsza sprawę.
Bywa tak, że osoba ze Stanów
dostaje dziesięć razy więcej niż ktoś z zagranicy.
Walczymy z tym od lat.
Tak mi przykro.
Dziękujemy za zaproszenie.
W jednej rodzinie ktoś powiedział: „Gdybym miała do wyboru
„dostać miliard dolarów
„albo odzyskać brata, wybrałabym brata”.
Czy odszkodowanie to sprawiedliwość?
Nie wiem.
Nie jestem w stanie pojąć, przez co oni przechodzą.
W jednej chwili człowiek jest przy tobie.
A 20 minut później dowiadujesz się,
że rozbił się samolot i wszyscy zginęli.
ELYAB TILAHUN PRAWNIK
Jak się z tym pogodzić?
PRZYSZŁOŚĆ LATANIA
Dzień dobry.
Witam.
WITAMY
-Proszę. -Kilka osób się spóźniło.
Muszą znaleźć miejsce.
SPOTKANIE Z MEDIAMI EVERETT, WASZYNGTON
Jest Dominic. Dotarłeś.
Wśród 20 największych linii lotniczych 19 lata samolotami 777.
Stosunek kosztów do liczby miejsc jest 10% niższy
niż u naszego największego konkurenta.
Mamy też dwucyfrową poprawę wydajności.
To jeszcze obniży koszty.
Czekam na pytania. Tak?
Możemy pytać o model MAX?
Musimy opracować ewentualne pytania.
Wendy pracuje w marketingu 777.
Nie jest w stanie odpowiedzieć na trudne pytania techniczne o MAX.
Nie jestem inżynierką.
Nie jest inżynierką.
To koniec na dziś.
Prosimy o wyjście prosto w stronę autobusów.
Zawsze mówię Boeingowi, że opłaca im się ze mną współpracować.
W przeciwnym wypadku,
jeśli będą coś ukrywać, napiszę artykuł bez ich wkładu.
Od 17 lat piszę o historii Boeinga.
Naszym gościem jest Dominic Gates, reporter w The Seattle Times.
Za mną widać instalację kadłuba modelu 737.
Przy żadnej innej dziennikarskiej sprawie
nie było takiej konkurencji.
Przepraszam za spóźnienie.
Na każdym spotkaniu...
Będą to czytać tłumy.
...redaktorzy mówili: „Cokolwiek masz, szybko to wypuść”.
Na świecie są dwa wielkie ośrodki konstrukcji samolotów.
Kompleks Airbusa w Tuluzie.
I kompleks Boeinga w Seattle.
Tradycyjnie za samoloty Boeing płaciło się więcej.
Bo miały lepszą konstrukcję.
Ale to się już chyba zmieniło.
Zaczęło się od fuzji z McDonnell Douglas w 1997 roku.
Fuzja Boeinga i McDonnell Douglas została zakończona.
BOEING W FUZJI WARTEJ 8 MLD FUNTÓW
W pewnym sensie katastrofy MAX są zwieńczeniem tego procesu.
Ludzie z McDonnell Douglas mieli zupełnie inną mentalność.
Nie chcieli projektować nowych modeli,
a wyciskać jak najwięcej zysków ze starych.
Nowe kierownictwo sprzedało Wall Street wizję
wykładniczego wzrostu firmy.
Wall Street to kupiło.
Poza tym po piętach deptał im Airbus.
Zgadza się.
Airbus budował nowe samoloty.
American Airlines miały złożyć ogromne zamówienie
na 200 sztuk modelu A-320neo,
czyli bezpośredniego rywala 737.
Boeing jest w tarapatach?
Z pewnością firma ma problemy
w rywalizacji z Airbusem.
NOWY JORK
American Airlines od zawsze były klientem Boeinga.
Do tamtej pory latały tylko na ich samolotach.
Utrata części rynku na rzecz Airbusa byłaby czymś szokującym.
Jak Boeing zareagował na zakusy Airbusa?
Chcieli zaprojektować nowy samolot,
ale porzucili te plany
i postawili na modyfikację modelu 737.
-No tak. -Ze względu na czas? Pieniądze?
Czas.
Łatwiej uzyskać certyfikat FAA dla nowej wersji
już certyfikowanego modelu.
Boeing chciał szybko wyprodukować samoloty
i sprzedać je klientom już korzystającym z modeli 737.
Linia miałaby do wyboru albo kupić airbusy
i od nowa szkolić swoich pilotów,
albo kupić 737 MAX, na które piloci już mają licencję.
To ogromna przewaga.
Tak naprawdę u podstaw leżą oczekiwania
kapitalistycznego społeczeństwa.
Akcjonariusze chcą coraz większych dywidend.
Pasażerowie chcą coraz niższych cen.
To napędza całą resztę.
Trzeba odchylić zasłonę, by zobaczyć, co dzieje się w firmie.
Tak zrozumiemy, czemu samoloty się rozbiły.
Ten obszar nie był planowany jako parking dla 737,
ale tym właśnie się stał po ich uziemieniu.
Serce się kroi.
ED PIERSON – BYŁY STARSZY DYREKTOR
Fabryka 737 była ogromna.
Mój zespół pracował na hali.
Zaczęliśmy zauważać problemy z jakością.
Powiedziałem o swoich wątpliwościach głównemu dyrektorowi.
WADY ELEKTRYCZNE
Problemy zaczęły się, kiedy kierownictwo przyspieszyło produkcję MAX.
Samoloty trzeba budować w bardzo przemyślany sposób.
To złożone maszyny, a każdy krok trzeba wykonać dobrze.
Ale zaczęto nalegać na zwiększoną produkcję,
by dogonić Airbusa, i podejście się zmieniło.
Rośnie popyt na samoloty wąskokadłubowe,
więc dajemy priorytet naszej rodzinie MAX.
Świetny tydzień dla Boeinga, mnóstwo zamówień i ofert.
Singapore Airlines zamówiły 30 samolotów, a United Airlines 20.
MAX cieszył się popularnością.
To był najszybciej sprzedający się model.
Mamy do zbudowania około 4000 sztuk modelu 737.
Sprzedają się na pniu.
Zwiększyliśmy miesięczną produkcję z 47 do 52 samolotów.
To bardzo dużo.
Co każde półtorej sekundy gdzieś na świecie startuje 737.
-Teraz kolejny. -Świetnie.
Próbowaliśmy dotrzymywać terminów, ale było ciężko.
AerCap zamawia 100 sztuk 737 MAX 8.
Wygląda dobrze. Kolejny rekordowy rok.
Nie mogliśmy utrzymać sekwencji prac, a to dodatkowe ryzyko.
Spójrzmy na akcje Boeinga.
Przez następne 20 lat wyprodukujemy 41 000 samolotów.
Zmieniam stanowisko.
Przesuwam matę i staram się trzymać tempo.
Nigdy nie widziałem takiej presji na ludziach.
Strofowano ich: „To miało być skończone na wczoraj.
„Jeszcze niegotowe?”.
Ktoś popełniał błąd,
ktoś inny powtarzał go dzień albo dwa później.
To nie jest atmosfera do budowania samolotów.
OZNAKI NADWYRĘŻENIA
„TO ARMAGEDON” „NIE WYRABIAMY SIĘ”
Napisałem list do prezesa. Przekonywałem, że możemy pracować,
ale musimy dać ludziom szansę na wzięcie oddechu.
Prosiłem o wsparcie zarząd.
„Odezwiemy się do pana”. A potem cisza.
Spełnimy oczekiwania, jednocześnie podnosząc poziom
bezpieczeństwa, jakości i uczciwości.
Wiem, że ludzie mogą próbować mnie zdyskredytować
albo podważać moje słowa.
Odpowiem im krótko:
„Nie mam wyjścia”.
RAPORT ZE ŚLEDZTWA WS. WYPADKU
Muszę pokazać, że nawet taka wspaniała firma jak Boeing
boryka się z problemami.
Osoby bijące na alarm często spotykają nieprzyjemności.
Edward Snowden mieszka teraz w Rosji.
Chelsea Manning trafiła do więzienia.
-Długa droga do celu. -Zbyt długa.
To najbardziej znane nazwiska.
Ale jest wielu podobnych demaskatorów, którzy chcą doprowadzić do zmian.
Wszystko dobrze?
Tak.
Ed występuje przeciw Boeingowi,
jednemu z większych pracodawców w okolicy Seattle.
Są dobrze udokumentowane przypadki
zemsty Boeinga wobec osób,
które krytykowały firmę.
-Dziękuję. -Miło mi.
-Idziemy tędy. -Tam?
-Jak się masz, Cynthio? -Dziękuję za to.
Dziękuję za zaproszenie.
Poprosimy ekipę filmową o wyjście.
Był przeciek do Wall Street Journal.
Rozumiem.
Ktoś zdemaskował Eda.
Teraz prasa wydzwania do Boeinga, a firma szykuje oświadczenie.
Nie mogę nic o tym mówić
w imieniu klienta, niezależnie od odpowiedzi.
Ludzie chcą bronić Boeinga.
W ich interesie leży, by Boeing wypowiedział się pierwszy,
przed publikacją historii Eda.
Wiem, że tego nie chcesz.
Żeby tego uniknąć,
trzeba opublikować artykuł dzisiaj, nie jutro.
Próbowaliśmy.
Nie ma chwili nudy.
Po 30 latach służby w wojsku, z czego większość spędził w kokpicie,
Ed Pierson ma silne poczucie obowiązku.
Po prostu nie chce pan, by ludzie umierali w samolotach Boeinga.
Zgadza się.
Ed twierdzi, że pod koniec 2017 roku zaczął zauważać niepokojące tendencje.
Jak opisałby pan ówczesne funkcjonowanie fabryki?
Jako niebezpieczne.
Niepotrzebne ryzyko. Chaos i bałagan.
Cztery miesiące później rozbił się samolot 737 MAX linii Lion Air,
a wszystkie 189 osób na pokładzie zginęło.
Co powie pan Amerykanom, którzy mają lecieć modelem 737?
Niech żądają działania od FAA.
Jako organ nadzorujący powinni zbadać funkcjonowanie fabryki.
Cynthia, co mówi Boeing?
Chociaż flota 737 MAX została uziemiona,
nadal w użyciu pozostaje ponad 6800 modeli 737.
Boeing odpiera zarzuty i twierdzi,
że 737 to jeden z najbezpieczniejszych modeli samolotów.
Firma oświadcza: „Twierdzenia pana Piersona o związku
„jego zastrzeżeń z niedawnymi wypadkami z udziałem MAX
„są całkowicie bez pokrycia”.
Dodają: „Śledczy do tej pory nie stwierdzili, by warunki w fabryce
„przyczyniły się do katastrof”. Lester.
WASZYNGTON
Po pierwszej katastrofie Boeing twierdził, że to wyjątek.
Wstępny raport po drugim wypadku
brzmiał niemal identycznie jak ten po pierwszym.
Zapaliło mi się czerwone światełko.
„Czegoś jeszcze nie wiemy”.
KOMISJA DS. TRANSPORTU
Wtedy zaczęliśmy śledztwo.
To jak sprawa w sądzie. Najpierw zbieramy dowody.
Pozyskujemy dokumenty.
Kiedy już je mamy,
decydujemy, kogo należy przesłuchać.
PREZES BOEINGA
Dzień dobry.
Miło pana widzieć.
Dziękuję. Czekam na przesłuchanie.
Zapytają pana o dyrektora,
który chciał wstrzymać produkcję 737 MAX.
Wiedział pan coś o tym?
Jak zareagowałby pan teraz?
Wiedziałem o tym.
Wysłuchaliśmy komentarzy i się do nich odnieśliśmy.
Dziękuję.
Wróćmy do presji rynku. Musieliście państwo zbudować samolot,
który byłby tańszy i nie wymagałby szkolenia pilotów.
Stawałem przeciwko potężnej korporacji.
Dostarczymy potrzebne dane.
Byli oporni.
Czy ktoś w Boeingu pracuje odpłatnie albo bezpłatnie
nad rozwiązaniem problemu?
Zarząd przeprowadzi szczegółową inspekcję...
Nie poniesie pan konsekwencji finansowych?
Nadal pan pracuje i zarabia 30 milionów rocznie.
Musieliśmy doprowadzić to do końca.
Wierzyliśmy, że system zadziała.
SENAT STANÓW ZJEDNOCZONYCH
Prezes Boeinga, Dennis Muilenburg, składa zeznania przed komisją senacką.
Przedstawiciele Boeinga przyszli do mnie po wypadkach
i mówili, że przyczyną był błąd pilota.
Ci piloci nie mieli szans.
Kiedy projektujemy system,
musimy pamiętać, że maszyną steruje pilot.
Czasami analiza bezpieczeństwa
bierze pod uwagę nie tylko inżynierię,
ale też działania pilotów w razie awarii.
Obwinili martwych pilotów.
SYSTEM KONTROLI BOEING 737 MAX
Zadziwiało mnie, jak mocno Boeing się tego trzymał.
Zwłaszcza po ujawnieniu informacji
o nowym systemie kontroli lotu w modelach MAX.
Nazywa się MCAS.
System wspomagania cech sterowania.
Tu Dominic. Masz chwilę?
Sama nazwa to brzydki akronim, który nic nam nie mówi.
Niesamowite, że o tym nie wiesz.
Na początku wiedzieliśmy tylko,
że MCAS to nowe oprogramowanie, które dodano do modeli MAX.
I że jakaś jego wada spowodowała wypadki.
Pytanie brzmi, w jaki sposób projektowano samolot.
To niewiarygodna historia.
Ma początki aż w latach 60.
Nowy model w rodzinie samolotów rejsowych Boeing.
Tłumy lgną do nowego 737.
Chcieli krótki odrzutowiec.
Do którego można wchodzić po schodach i tak samo wychodzić.
Dlatego 737 jest nisko osadzony.
Skoczmy w czasie do 2011 roku.
Dodano dwa nowe silniki.
Ze względu na swój rozmiar ciągnęłyby się po ziemi.
Umieścili je wyżej i bliżej dzioba.
Silniki są tak duże, że powietrze dostaje się pod spód.
Tu lekko unosi dziób.
Oprogramowanie temu przeciwdziała.
Czujnik przesyła odczyty do komputera,
a MCAS manewruje ogonem,
by obniżyć nachylenie nosa.
Ale system był zbyt potężny.
Przy pierwszym wypadku pilot zaczął walczyć
z systemem, o którego istnieniu nie wiedział.
Podnosił nos 26 razy.
To było jak kolejka górska.
Rozmawiałem z pilotami.
Mówili zupełnie coś innego.
Przed drugim wypadkiem
Boeing wysłał do American Airlines starszego wiceprezesa,
by dał znać związkowi pilotów.
Spotkanie nie było przyjemne.
Nie miałem zamiaru zostać.
To była pierwsza wizyta Boeinga w siedzibie APA.
Kiedy zobaczyłem listę członków delegacji,
od razu rzucił mi się w oczy prawnik.
Kto zabiera prawnika na takie spotkanie?
Czułem, że nie są z nami całkiem szczerzy.
Uznałem, że warto będzie nagrać spotkanie.
Zaczniemy od narzędzia kontroli,
które prasa nazywa MCAS.
To oprogramowanie w systemie kontroli lotu.
Po wypadku sprzed kilku tygodni twierdzono,
że system był lekko niesforny.
Ciągle używali takich słów. „Lekko niesforny”.
Jakby opisywali dziecko.
Na miliony mil, które przelecicie,
zdarzy wam się to może raz.
Nie chcemy zaprzątać głów załogi niepotrzebnymi informacjami.
Nie sądzę, by znajomość systemu
coś by wtedy zmieniła.
Nie przyznali od razu:
„Macie sekundy, żeby to zauważyć.
„Nie mówiliśmy wam. Przepraszamy.
„Na przyszłość pamiętajcie, że jeśli odpowiednio szybko się zareaguje,
„da się to skorygować”.
Nic takiego nie padło. Mówili: „Wiecie, co robić”.
Już za kilka minut w Kapitolu odbędzie się przesłuchanie
pilotów, którzy krytykowali Boeinga po dwóch katastrofach lotniczych.
Największą gwiazdą będzie Sully, ale wypatrujcie też Dana Careya,
prezesa związku pilotów APA.
Piloci dobrze wiedzą, że postęp w lotnictwie
często opłacony jest krwią
ofiar katastrof samolotów.
Wezwano mnie do Kongresu.
Opublikowałem nagranie.
Wiedziałem, że czekają mnie konsekwencje.
Właśnie to nagranie wywołało falę pytań
w kwestii działania firmy i tego modelu samolotu.
Pierwsze szczere słowa Boeinga.
Koniecznie chciałem opublikować nagranie.
Potem przekazałem je przewodniczącemu DeFazio.
Uruchomiło się wiele alarmów i ostrzeżeń jednocześnie?
Tak. Jeden błąd, jedna usterka,
może wywołać efekt domina w wielu systemach samolotu.
KAPITAN CAREY
Według pana lepiej wyszkoleni piloci
poradziliby sobie z usterką?
Muszą państwo pamiętać,
że to nagłe, przerażające wydarzenie.
Samolot gwałtownie opada i wznosi się,
dzwonią alarmy, migoczą kontrolki.
Usterką było to, że nie wiedzieliśmy o istnieniu systemu.
Nie mogliśmy przeszkolić ludzi.
Prosiłabym obecnych członków rodzin,
by włączyli mikrofony i przedstawili się,
by media mogły państwa zidentyfikować.
Suzzanne Camp.
Matka Mike'a Kemmesata.
Matthieu Willm. Straciłem siostrę.
Tom Kabau. Straciliśmy młodszego brata.
Nazywam się Paul Njoroge.
Straciłem żonę, trójkę dzieci i teściową
w katastrofie Ethiopian Airlines.
Podróżował do Kenii.
Nairobi miało być krótkim przystankiem.
Nigdy tam nie dotarła.
Jestem Zipporah Kuria. Straciłam tatę.
KU PAMIĘCI OFIAR LOTU ETHIOPIA 302
Wyżej.
Tak, tutaj.
Zmieńmy to trochę.
Napiszmy, że przez sześć minut
pilot próbował opanować samolot 737 MAX 8.
A potem się rozbił.
Jestem młodsza niż większość rodzin ofiar.
Każdy dzieli się swoimi umiejętnościami.
Znam się trochę na social mediach i projektowaniu stron.
Mój ulubiony element to zakładka „Nasze historie”.
Jesteśmy rodziną lotu ET302,
niezależnie, czy tego chcemy, czy nie.
Łączy nas przelana krew.
Dzień dobry. Wcześnie dziś zaczynamy.
Mam przesiadkę w Waszyngtonie.
Wybieram się szczyt klimatyczny ONZ.
Odezwę się.
Nie wiem skąd, może z Etiopii,
a może już na miejscu w Kenii.
Będę dawał znać. Miłego dnia.
To historia mojego taty. Joseph Kuria Waithaka, 55 lat.
Krótki opis tego, kim był i co robił.
Cześć.
Ja i Olivia przedstawiamy poradnik: „Nie bierz rodziny na siłownię”.
Ile kalorii spaliłeś?
-Chyba 31. -Ile?
Tylko tyle? Długo już ćwiczysz?
Nie podoba mu się. Długo ćwiczysz?
Śniło mi się, że tata mnie wzywa.
Siedziałam koło niego w samolocie,
ale on zaczął spadać. Wyciągałam ręce i próbowałam go złapać.
Nie wiem, jak ludzie odpowiedzialni za tę decyzję
są w stanie zasnąć w nocy.
Ja na palcach ręki policzę, ile nocy przesypiam normalnie,
nie myśląc o tym, co działo się
przez ostatnie sześć minut życia mojego taty.
Widzisz, jak zbliża się ziemia.
Największy światowy producent samolotów
niespodziewanie przyznał się do winy.
Boeing wyraża ubolewanie
z powodu ofiar wypadków 737 MAX.
Boeing twierdził,
że dał instrukcje, jak radzić sobie z systemem.
Mieli też w najbliższym czasie opracować aktualizację oprogramowania.
Boeing twierdzi, że piloci mogą nauczyć się nowego systemu w 30 minut.
To niedorzeczne.
Podejmujemy całościowe, rygorystyczne kroki.
Zadbamy, by aktualizacja była dopracowana.
Zbliżamy się do końca prac.
Oczekujemy, że oprogramowanie zostanie zatwierdzone
i zainstalowane we flocie 737 MAX w najbliższych tygodniach.
Jesteśmy przekonani, że 737 MAX to bezpieczny model.
Ludzie myślą, że problemem było oprogramowanie.
Ale Boeing kontroluje przepływ informacji.
„Patrzcie tutaj, a tutaj nie”.
Łatwiej im mówić o szkoleniu pilotów,
bo mogą zrzucić winę na błąd ludzki i oprogramowanie.
Wprowadzą poprawki i będzie po sprawie.
Ale to nie jedyne problemy.
Wiele pytań pozostaje bez odpowiedzi.
ZDARZENIA NIEBEZPIECZNE
Dlaczego samolot się rozbił?
Bo piloci stracili nad nim kontrolę.
Dlaczego stracili kontrolę?
Bo oprogramowanie MCAS uparcie pchało nos samolotu w dół.
Czemu tak się działo?
Bo zawiódł czujnik kąta natarcia.
Ale dlaczego zawiódł?
To nie oprogramowanie. Problem leży w maszynie.
To element o wadze ok. 1,5 kg.
Jest zainstalowany w setkach, jeśli nie tysiącach samolotów.
Kąt natarcia to kąt
między skrzydłem a strugą powietrza.
Czujnik kąta natarcia podawał złe odczyty.
Właściwie zupełnie niedorzeczne.
Nos podniesiony o 74,5 stopnia.
Czy 74 stopnie
-nie przekraczają wszelkich... -Przekraczają.
Samolot tak nie poleci. To musiałaby być rakieta.
Samolot leciał pod bezpiecznym kątem natarcia,
ale przez zepsuty czujnik
system MCAS myślał, że nos jest dużo wyżej
i starał się go obniżyć.
Jeśli to kwestia kąta natarcia,
-to problem jest większy. -Tak.
W tej samej fabryce budowano też inne modele.
Czy to możliwe, że inne czujniki mają tę samą usterkę?
Jeśli jedyne, co chcą zrobić, to łatka systemu i szkolenia pilotów,
to pasażerowie muszą znać powody.
Moim najlepszym źródłem byli zawsze
ludzie z samego Boeinga.
Informowali mnie,
co naprawdę się dzieje wewnątrz firmy.
Wspieram maluczkich.
A nie wielką, potężną korporację,
która ma poważne problemy wewnętrzne.
Gerry Eastman odezwał się w 2003 roku,
długo przed katastrofami MAX.
Był wkurzony działaniami kierownictwa. Uważał, że zabijają firmę.
Martwiło go bezpieczeństwo.
Szef zabronił mi wykonywać moją pracę.
Mam tylko podbijać papierki.
Wyczułem pismo nosem.
Miał dostęp do dokumentów,
do których nie miał prawa mieć dostępu.
Boeing to drugi najważniejszy zleceniobiorca amerykańskiej armii.
Cyberbezpieczeństwo to podstawa.
A ten mechanik
zalogował się i zdobył prezentacje prezesa firmy.
I przekazał je mnie.
KIEDY UDERZA PIORUN
Powtarzałem Gerry'emu, żeby uważał.
AUDYT – ŹRÓDŁA ZAPŁONU
Zupełnie mnie zignorował.
Eastman pracował w Boeingu 18 lat. Aresztowano go przy biurku.
Dostał zarzut przestępstwa komputerowego.
Grozi mu wyrok nawet czterech lat w więzieniu.
Każdy pracownik Boeinga, który rozmawia ze mną prywatnie,
łamie zasady firmy.
Dużo ryzykuje.
Gerald Eastman usłyszał zarzuty w sądzie rejonowym.
Nie przyznał się do winy.
Twierdzi, że ignorowano jego uwagi w kwestii bezpieczeństwa.
Dlatego postanowił się ujawnić.
Zebrałem się i powiedziałem żonie:
„Muszę się ujawnić. Niezależnie od ryzyka”.
Po aresztowaniu podpisał ugodę z Boeingiem,
ale nie wrócił do pracy w lotnictwie.
Długo się nie odzywał i zacząłem myśleć, co u niego.
Martwiłem się.
Dowiedziałem się od jego znajomego, że popełnił samobójstwo.
Myśli pan czasem, że powinien był siedzieć cicho?
Nie.
Tysiące ludzi w Boeingu codziennie tak robią.
Ktoś musiał się odezwać.
Stresuję się.
Wśród moich znajomych i rodziny są osoby, które mają związki z Boeingiem.
Mój tata tam pracował, jak odszedł z wojska.
Byliśmy dumni, że współtworzymy firmę.
Dlatego jest ciężko. Człowiek czuje się jak kabel.
Ale on nim nie jest.
Próbuje naświetlić problem, któremu można jakoś zaradzić.
Mam nadzieję, że ludzie zrozumieją jego motywację.
HULL, WIELKA BRYTANIA
Byłoby inaczej, gdyby to była pojedyncza sprawa.
Zdarzyło się raz i nigdy więcej.
Ale ludzie boją się i wyczekują kolejnej katastrofy.
Pierwsze sześć minut każdego lotu to zawsze trudne chwile.
Nie tylko dla mnie, dla wszystkich rodzin.
Najmniejsze turbulencje powodują, że czujemy się na skraju śmierci.
Myślimy:
„Czy ja umrę?”.
Tata wszędzie by się dla mnie wybrał.
Dlatego polecę.
Świat musi wiedzieć.
Samoloty nie są tak bezpieczne, jak nam się wydaje.
Witamy w Waszyngtonie.
-Dobrze, że jesteś. -Miło cię widzieć.
Dotarliśmy.
Jesteśmy tu.
Poznaliśmy mnóstwo rodzin z 35 krajów.
Każdy ma w oczach ten sam ból.
Wasze życie płynie dalej,
WASZYNGTON
ale przez ostatnie pół roku nasze życia,
życia rodzin ofiar stały w miejscu.
Żałoba, strata i ból
to uniwersalny język, którym mówi każdy człowiek.
Żałoba mnie przytłacza.
Najlepiej czuję się poza domem.
Córka działała na rzecz środowiska.
Kochała przebywać w naturze.
Możemy zawalczyć o zachowanie ich spuścizny,
upewniając się, że już żadna rodzina nie przejdzie przez to samo.
Rodziny są kluczowe.
Nadają katastrofom ludzką twarz.
To tutaj zbudowano samolot i tutaj wydano mu certyfikat,
więc należało nałożyć presję
na rząd Stanów Zjednoczonych i na Boeinga.
Ewidentnie pracowano w pośpiechu.
Po drugiej katastrofie nadal budowali te samoloty.
To potwarz dla wszystkich rodzin.
Chcę być pewna, że w przyszłości ludzie wsiadający do samolotu
bezpiecznie z niego wysiądą.
UZIEMIĆ MAX – ZGINĄ LUDZIE
Mam w głowie natłok myśli.
Tak naprawdę to obsesja.
Nie tak miało być. Nie uważam się za...
-Pierwszy raz to mówisz. -Wiem, że mam obsesję.
Nie chcę, żeby to się powtórzyło.
Więc...
Wciąż mam koszmary.
Ale ta walka daje mi siłę do działania.
-Już prawie to mamy... -Czyli prawie koniec?
Tak jakby.
Chcę, by rodziny wiedziały,
że jest ktoś, kto chce odkryć prawdę.
Przed Komisją ds. Transportu stanie
demaskator Boeinga, Edward Pierson.
Pierson twierdzi, że problemy z produkcją przyczyniły się do wypadków MAX.
Potrzebujemy odpowiedzi.
I wyciągnięcia konsekwencji.
Kogoś trzeba pociągnąć do odpowiedzialności.
Dziennikarze będą pana atakować.
Wykrzykiwać prowokujące pytania.
Proszę nie odpowiadać.
Teraz to zrobimy?
Dajcie mu trochę przestrzeni.
Dajcie nam chwilę.
Dlaczego FAA nie słuchało własnych...
-Wchodzimy. -Proszę samej sobie odpowiedzieć.
Nazywam się Ed Pierson.
Chciałbym złożyć kondolencje
rodzinom i przyjaciołom ofiar katastrof
lotów Lion Air nr 610 i Ethiopian Airlines nr 302.
To niewyobrażalna strata i żałoba.
Uważam, że problemy produkcyjne w fabryce w Renton
mogły przyczynić się do tych tragicznych wypadków.
Wystosowałem do kierownictwa firmy kilka formalnych ostrzeżeń,
szczególnie jedno przed wypadkiem Lion Air
i kolejne przed Ethiopian Airlines.
Informowałem o potencjalnym ryzyku.
Moje ostrzeżenia zignorowano.
W dniu 9 czerwca 2018 roku,
podczas produkcji samolotu Lion Air,
cztery miesiące przed wypadkiem,
napisałem e-mail do dyrektora głównego projektu 737.
Zalecałem zamknięcie linii produkcyjnej.
Kiedy wspomniałem, że niektóre projekty wojskowe
ukrócono przez nawet mniejsze problemy,
dostałem odpowiedź, której nie zapomnę.
„Armia nie musi przynosić zysków”.
Niecały miesiąc później, 10 marca 2019 roku,
rozbił się lot Ethiopian Airlines nr 302, zabijając 157 osób.
Śledztwo organów nadzorujących nie przynosiło skutków.
Boeing upierał się, że nie ma problemów z jakością ani bezpieczeństwem.
Dziękuję za tę szansę.
Chętnie odpowiem na pytania.
Oddaję głos reprezentantce Norton.
Czy poparłby pan dalsze kroki FAA
w zakresie audytów w fabrykach Boeinga?
W pełni. Pracowałem tam trzy lata.
Ani razu nie spotkałem nikogo z FAA.
Nie pamiętam, żeby jakiś pracownik wspominał o spotkaniach z nimi.
Może się pojawiali, ale byli niewidoczni.
Myślę, że to bardzo ważne.
Po przesłuchaniu na pewno to zasugeruję.
Wina będzie po naszej stronie,
jeśli nie podejmiemy kroków, by przyjrzeć się fabrykom Boeinga
w całych Stanach.
Dziękuję.
FAA to Federalna Administracja Lotnictwa.
Ich zadaniem jej ochrona społeczeństwa
i zapewnienie, że certyfikowane samoloty
będą latać, a nie się rozbijać.
Administratorze Dickson,
jest pan naszą nadzieją.
Kilka trudnych lekcji i okupione ciężką pracą ulepszenia
pozwoliły stworzyć globalny system lotnictwa
o wysokim bezpieczeństwie.
Ale zapewnianie bezpieczeństwa to niekończący się proces.
Musimy uczyć się na błędach i nie pozwolić sobie
spocząć na laurach.
Dziękuję, odpowiem na pytania.
Panie Dickson. Czy zna pan Eda Piersona?
Nie osobiście, ale słyszałem o nim.
Siedzi tam.
Czy wie pan, że cztery miesiące przed wypadkiem
zgłosił on swoje wątpliwości kierownictwu. Wiedział pan?
-Miesiące przed pierwszym wypadkiem. -Wiem, że były wątpliwości.
Zgadza się. Co zrobiła firma?
Ucięła temat aż do kolejnego wypadku.
Tak było. Kolejni ludzie stracili życie.
Moje pytanie brzmi więc:
czy przeprowadzą państwo śledztwo w kwestii produkcji w Renton?
Wiem, że już teraz nasza organizacja prowadzi działania.
To nie wystarczy.
Przesłuchacie pracowników fabryki w Renton?
Weźmiecie to na serio?
Obiecuję panu, że badamy tę sprawę.
Będziemy to robić dalej.
Przesłuchają państwo pana Piersona?
Zdecydowanie.
Zbadają państwo problemy produkcyjne
-w fabryce w Renton? -Tak.
Zamykam obrady komisji.
Dziękuję bardzo.
To wymagało odwagi.
Chcę wyeliminować ten problem,
by więcej rodzin nie cierpiało.
Dziękuję.
Przepraszam.
Dajcie mu przestrzeń.
Z chęcią odpowiem na pytania.
Za nim długi dzień.
Nikt nie chce grzywny.
To było niesamowite.
FAA dostało rozkaz przeprowadzenia śledztwa w fabryce.
To wielki sukces.
Wiadomości z ostatniej chwili.
Boeing zwolnił prezesa, Dennisa Muilenburga.
Muilenburg piastował stanowisko w najgorszym roku dla firmy.
Zmarło 346 osób. Odpowie pan na parę pytań?
Jaką dostał odprawę? Aż 62,2 miliona dolarów.
To brzmi jak duża kwota, ale nie dostał premii za 2019 rok.
Nowy prezes to David Calhoun.
Będzie zarabiał 1,4 miliona
plus dodatkowe miliony w postaci premii.
Za sam powrót linii MAX na lotniska może dostać siedem milionów.
Skoro o tym mówimy...
Boeing nie wyraża skruchy.
Patrzy tylko na cele finansowe.
Czuję się...
TĘSKNIĘ ZA TOBĄ
Myślę czasem o Muilenburgu i moim tacie.
Obaj urodzili się w tym samym roku.
Jeden pływa w luksusach i ma miliony na koncie,
a drugi zapłacił za to własną krwią.
FAA jest pod ostrzałem i słusznie.
Główną linią obrony Boeinga jest twierdzenie,
że nie są odpowiedzialni za wypadki, bo samoloty uzyskały certyfikat FAA.
Każdy rozbity samolot w historii miał certyfikat.
To wszystko wyjaśnia. Certyfikat nie gwarantuje bezpieczeństwa.
FAA twierdzi, że standard certyfikatu powinien zapewniać
nietykalność producentowi,
ale jednocześnie uważa, że odpowiedzialność producenta
powinna rozciągać się poza zachowanie standardów certyfikacyjnych.
Przy kalkulacji zysku liczy się tylko odpowiedzialność prawna,
a jej ryzyko znika po uzyskaniu certyfikatu.
Nikt nie może cię więcej pozwać,
jeśli twój samolot spotka wypadek.
Dlatego firmy lotnicze, projektanci i producenci
nie mają motywacji, by tworzyć bezpieczne maszyny.
Tylko żeby tworzyć maszyny spełniające standardy.
To nie ma sensu.
Pasażerowie nie są bezpieczni.
DWA MIESIĄCE PO PRZESŁUCHANIACH KOMISJI
Musimy iść.
Chodźmy.
Zadzwonię, jak będę mógł. Jak będziemy w trasie.
-Powodzenia. -Kocham cię.
Myślałam, że powie swoje na przesłuchaniu
i to będzie koniec.
Ale wyszło inaczej.
Nagle mnie oświeciło.
To nie koniec. To dopiero...
To czubek góry lodowej.
Udało mi się umówić z FAA.
Opowiem im, co działo się w fabryce.
To ten ogromny budynek.
Tak mi się wydaje.
To moje źródło.
Do zobaczenia.
Ta osoba zgłosiła się do mnie w 2007 roku.
Spotkałem się z kilkoma inżynierami bezpieczeństwa FAA.
Jadę innym autem niż zwykle.
Niektórzy informatorzy mówili, że byli śledzeni.
Rozdałem im tanie telefony na kartę kupione na gotówkę.
Nie da się ich namierzyć.
Jeszcze nikogo nie ma.
Zauważyłem, że kiedy z nimi rozmawiałem,
podawałem im przykłady problemów,
które rzuciły mi się w oczy.
Jeden człowiek dosłownie kończył za mnie zdania.
Mówiłem: „To prowadziło do...” A on kończył.
Więc albo FAA wiedziało i nic nie zrobiło,
albo nie wiedziało,
co jest niewyobrażalne.
Jest coś, czego nie rozumiem.
W FAA pracuje 45 000 osób,
z czego 1600 w samym tym budynku.
A mogą wysłać tylko pięć osób do fabryki oddalonej 15 minut,
jednej z największych na świecie. Dajcie spokój.
Oby zrobili to, co deklarują.
Wrócą tam i przeprowadzą dogłębne śledztwo.
Ale obawiam się, że trzeba będzie ich zmusić.
Dzięki za przyjście.
Jasne.
Czy w FAA widać jakieś zmiany
po katastrofach lotniczych linii MAX?
W nastawieniu personelu?
Jeden inżynier złożył raport bezpieczeństwa,
a kierownik się wkurzył.
Bo przez to muszą opóźnić projekt,
więc rozjedzie im się cały harmonogram.
Kierownicy są mściwi.
Ludzie, z którymi rozmawiałem,
mówili, że nie zauważyli
żadnych zmian.
Słabo się dzieje z całą organizacją.
Trzeba przyznać, że przez dekadę
poziom bezpieczeństwa był niesamowity.
Ale potem ludzie spoczęli na laurach, zarówno w produkcji, jak i w agencjach.
Boeing ma wielkie wpływy w polityce.
I dużo pieniędzy na lobbing w Kongresie.
Politycy przyklaskują działaniom Boeinga
i przyjmują stanowisko firmy.
To dlatego, że FAA i Kongres
chcą dać wolną rękę przemysłowi lotniczemu.
Uważają, że poziom bezpieczeństwa jest akceptowalny.
TEREN PRYWATNY
Mur dzielący FAA od przemysłu jest bardzo niski.
Jest spory ruch w obie strony.
Często przez drzwi obrotowe.
Byli pracownicy Boeinga
zatrudniają się w FAA.
A ludzie kiedyś pracujący w FAA idą do Boeinga.
Kończy się na tym,
że FAA jest właściwie częścią załogi Boeinga.
FAA mnie frustrowało.
Byli jeszcze mniej chętni do współpracy niż Boeing.
Mówili o nadzorowanych firmach jako swoich klientach.
To nie są klienci.
To prywatne przedsiębiorstwa, które są gotowe iść na skróty,
żeby zyskać przewagę na rynku.
Czasem przez te skróty giną ludzie.
W trakcie śledztwa
odkryliśmy coś, co zupełnie zmieniło ogląd sytuacji.
Po pierwszym wypadku
FAA napisało raport dotyczący systemu MCAS.
MIARY RYZYKA RYZYKO FLOTY
Według raportu bez żadnych modyfikacji systemu
w całym okresie pracy floty rozbije się 15 samolotów.
Nigdy wcześniej nie pozwolono latać maszynom o takim ryzyku.
Tak nie można.
FEDERALNA ADMINISTRACJA LOTNICTWA
Kto widział ten raport? Komu go pokazano?
Dlaczego wtedy nie uziemili samolotów,
tylko czekali, aż rozbije się kolejna pełna ludzi maszyna?
ADDIS ABEBA, ETIOPIA
ROCZNICA KATASTROFY ET302
W raporcie szacowali, że nastąpi 15 takich zdarzeń.
Kierownictwo FAA i Boeinga
wiedziało o tym jeszcze przed produkcją
i montażem samolotów.
I nic nie zrobiono.
Dlatego to tak boli.
Wiemy, że można było temu zapobiec.
WITAJCIE W NASZYM DOMU
To będzie ciekawe przesłuchanie.
Już włączam.
...katastrofy lotu Ethiopian Airlines nr 302.
Jest.
PRZESŁUCHANIE WS. CERTYFIKACJI
W przypadku obu katastrof rozbił się model Boeing 737 MAX.
Ciężko nie dojść do wniosku, że pana zespół w FAA
próbował trzymać nas w niewiedzy.
Administratorze Dickson, to pana odpowiedzialność.
Oczekuję, że się pan wytłumaczy
z zaniedbań w kwestii...
Czas na wymówki.
Zawsze jestem otwarty na dialog.
Nie wydam certyfikatu,
nim nie zakończą się audyty techniczne FAA.
Sam siądę za sterami samolotu,
nim FAA podejmie jakiekolwiek wiążące decyzje.
Proszę bardzo.
Gość ma butę.
Macie pilotów testowych. Nie musisz sam latać.
Błagam. To w słabym tonie.
Senatorze Markey.
Boeing upiera się w sądzie, że certyfikat FAA wydany dla 737 MAX
zdejmuje z nich odpowiedzialność.
Zgadza się pan z tym stanowiskiem
czy uważa, że rodziny ofiar powinny móc wysunąć żądania wobec firmy?
Nie mogę tego komentować.
Ale zbadam sprawę i odpowiem później.
Senatorze Cruz.
Dziękuję.
Czy Boeing okłamał FAA?
Nie mogę powiedzieć.
Na pewno brakowało pełnych informacji
i podawano częściowe dane.
-Pierdolenie. -FAA popełniło błąd,
wydając certyfikat 737 MAX?
Mam wątpliwości. Uważam, że popełnione zostały błędy.
Dalej, senatorze.
W Waszyngtonie strona bierna
to sposób, by migać się od odpowiedzialności.
Kto popełnił błędy i dlaczego?
Popełnił je producent i FAA.
To niedopatrzenie producenta.
Co to za błędy? Czemu się pojawiły?
Przy wprowadzaniu zmian nie rozumiano w pełni,
-jak wpłyną na system kontroli lotu. -Dalej.
Czy w FAA kogoś zwolniono?
Do tej pory nikogo nie zwolniono w związku z tą sprawą.
Czy kogoś ukarano?
Nie, nikogo konkretnego.
Czyli jakieś osoby popełniły jakieś błędy
-i nie poniosły konsekwencji. -Lawirują.
Rozumie pan, że nie pracuje dla Boeinga,
a dla amerykańskiego społeczeństwa?
Zamykam przesłuchanie.
Kogo zwolniono? Nikogo.
Kogo zdegradowano? Nikogo.
To właśnie nasz rząd w akcji.
Niedorzeczne.
Chodźmy się przejść.
Przynajmniej ty nie pracujesz dla rządu.
Co za gówno.
Chyba odbiera to osobiście i ma poczucie winy.
Czuje się odpowiedzialny za śmierć tych ludzi.
Ciężko na to patrzeć. Bo nie jest niczemu winny.
NOWE - SIERPIEŃ 2018
DONIESIENIA MEDIALNE
Myślałam, że tworzy oś czasu tylko swoich własnych działań.
Ale on tu ma wszystko.
Jestem wściekły.
Nie powinno być tak ciężko zmusić FAA do robienia ich roboty.
Ale nadal trwa
śledztwo Departamentu Sprawiedliwości.
To jeszcze nie koniec.
W toku dochodzenia Departamentu Sprawiedliwości
Boeing musiał ujawnić szereg dokumentów.
Wiadomości i e-maile wymieniane przez dwóch pilotów.
Zupełnie nieformalne.
Pisali rzeczy, które Boeing wolałby schować do szuflady.
Kiedy to czytasz jako dziennikarz,
wiesz, że czytelnicy będą oburzeni.
Główny pilot doświadczalny Boeinga, Mark Forkner,
uznał za stosowne zniechęcać światowe linie lotnicze i organy nadzorujące
do prowadzenia dodatkowych szkoleń pilotów.
Forkner to robił, bo jego przełożeni zdecydowali,
że nadrzędnym celem projektu jest uniknąć konieczności szkoleń.
Boeing uczynił to priorytetem, bo dawało mu to rynkową przewagę.
Boeing obiecywał,
że piloci znający stary 737 będą mogli przenieść się na model MAX
po krótkim przeszkoleniu. Dwie godziny na tablecie.
Serio? Na tablecie?
Boeing zawarł w umowie zapis, w którym gwarantował:
„Nie będzie potrzeby szkoleń na symulatorze.
„W przeciwnym razie wypłacimy milion za samolot”.
Tak poważnie do tego podeszli.
Gdzieś w połowie czytania dokumentu przeszedł mnie dreszcz.
Zobaczyłem tę rozmowę i zrozumiałem,
że Forkner informował przełożonego, Patrika Gustavssona,
że udało mu się odwieść Lion Air od pomysłu
szkolenia pilotów na symulatorach.
Lion Air prosiło o więcej godzin szkoleń.
Boeing dołożył starań, żeby tak się nie stało.
Mark Forkner napisał przełożonemu:
„Ci kretyni nabrali się na moje sztuczki Jedi”.
Dowiedzieliśmy się też,
że MCAS zmodyfikowano w problematyczny sposób.
Gdyby FAA o tym wiedziało,
zmieniłoby wymagania w zakresie szkoleń.
Ci dwaj faceci w tamtym momencie
poddali się presji ze strony kierownictwa
i postanowili nie informować FAA.
Model MAX został „zaprojektowany przez klaunów
„nadzorowanych przez stado małp”.
TO ŻART TEN SAMOLOT JEST BEZ SENSU
Brak standardów inżynieryjnych i bezpieczeństwa.
Konsekwencje są powalające.
BĘDĘ W SZOKU, JEŚLI FAA TO ŁYKNIE
Po zakończeniu prac nad MAX
obaj dostali od firmy nagrodę,
bo zrobili dokładnie to, czego oczekiwało szefostwo.
DZIĘKI MNIE TA FIRMA OSZCZĘDZA SPORO $$$$
Jak Boeing skomentuje to wszystko?
Nie wiemy, ale pewnie pojawią się zarzuty kryminalne.
BOEING PRZEPRASZA PO PUBLIKACJI ROZMÓW
PRACOWNICY PISALI O OSZUKIWANIU REGULATORÓW I LINII
MARZEC 2020 R.
USA potwierdziły pierwszy przypadek zabójczego koronawirusa.
ROK PO UZIEMIENIU
Indeks Dow spadł o ponad 2300 punktów.
Lotniska i linie lotnicze panikują.
Puste lotnisko, parking też.
NIEDŁUGO WRACAMY!
Z powodu kryzysu wywołanego COVID-19,
firma jest w opłakanym stanie finansowym.
Akcje Boeinga, głównego komponentu indeksu Dow Jones,
lecą na łeb na szyję.
Muszą przywrócić do użytku 737 MAX,
by odzyskać przepływ gotówki.
Musimy pomóc Boeingowi i całemu przemysłowi lotniczemu.
Czy to była ich wina? Nie.
To musi się udać.
Inaczej Boeing upadnie.
Halo.
Zaraz, a co...
Na pewno?
Dziś zobaczymy
administratora FAA w locie próbnym MAX.
To najwyraźniej jeden z kroków w procesie certyfikowania samolotu.
Dlaczego tak go dotyka?
Dosłownie klaun w garniturze.
Głośno deklarował:
„Nie wydam certyfikatu, nim sam nie siądę za sterem”.
Co on niby tam przetestuje?
Gdzie teraz jest samolot?
-To on? -Tak.
Leci.
Widzisz coś?
To on.
Tak.
Dzień dobry, witamy serdecznie.
To już ostatnia prosta.
Co nie oznacza, że będziemy iść na skróty.
Akcje Boeinga wzrosły o trzy dolary.
Warte dwa razy więcej niż przed konferencją Dicksona.
...wróci do przewożenia pasażerów.
Steve, mam pytanie.
Zadała je rodzina jednej z ofiar
w przesłanym mi e-mailu.
Wiele rodzin ma te same wątpliwości.
Uważają dzisiejszy lot za chwyt reklamowy.
Prezent dla Boeinga.
To żaden chwyt reklamowy.
Tylko wypełnienie mojej obietnicy.
Obietnicy, którą złożyłem w pierwszych tygodniach pracy w FAA.
Statystycznie rzecz biorąc, model 737 to najbezpieczniejszy samolot w historii.
Jak mówiłem wiele razy, bezpieczeństwo to proces.
Musimy wciąż nad nim...
FAA powinno być nadzorcą, opiekować się nami i nas chronić.
To bez sensu. Zupełnie tego nie rozumiem.
Po śledztwie Departamentu Sprawiedliwości doszło do zawarcia ugody.
Boeing uniknął postępowania karnego
za podawanie fałszywych informacji na temat modelu 737 MAX.
W ramach ugody,
której oczekiwało wiele osób na Wall Street,
Boeing zgodził się wypłacić ponad dwa i pół miliarda dolarów...
To tylko pogrożenie palcem
w porównaniu do powagi zarzutów.
STANY ZJEDNOCZONE AMERYKI VS. FIRMA BOEING
Boeing miał problem.
Rozwiązali go, współpracując z rządem.
BLOKOWANO, UNIEMOŻLIWIANO
Razem wypracowali oświadczenie, które brzmiało mniej więcej:
„Tak, jesteśmy odpowiedzialni,
„ale to tylko kwestia paru czarnych owiec.
„Czarne owce nie miały nad sobą kierowników”.
Sami decydowali.
To ich wina.
Piloci wymieniający ze sobą wiadomości,
Mark Forkner i jego przełożony, Patrik Gustavsson,
zostali rzuceni na pożarcie wilkom.
ZWODNICZE STWIERDZENIA
Forkner wykonywał rozkazy.
PÓŁPRAWDY I PRZEMILCZENIA
Teraz go porzucili i zrobili z niego kozła ofiarnego.
Departament Sprawiedliwości zrobił wyjątek.
To nie jest zwyczajne.
Specjalnie podkreślili,
że kierownictwo nie było niczemu winne.
UCHYBIENIA W FIRMIE
NIE MIAŁY NATURY SYSTEMOWEJ
Całemu kierownictwu Boeinga uszło na sucho.
Co więcej, zachowali swoje olbrzymie pensje
i nawet włos im z głowy nie spadł.
-Mam rozmowę. Oddzwonię. -Jasne. Wpadnij, jak skończysz.
W porządku.
To wkurzające,
że Boeing może zapłacić, żeby uniknąć odpowiedzialności karnej.
Ale to dobrze dla naszej sprawy, bo twierdzimy dokładnie to samo.
Że rząd idzie na ugodę z Boeingiem.
Czyli Boeing oszukał FAA.
Forkner i Gustavsson są pilotami doświadczalnymi.
Robią to, co im przykażą przełożeni.
Ale tym przełożonym, którzy wydawali im polecenia,
wszystko uszło na sucho.
Wracamy do kwestii demaskatora.
Eda Piersona.
Po pierwszym wypadku napisałem do prezesa.
Prosiłem, by zwolnić tempo.
POSTĄPIĆ SŁUSZNIE
Zaraz potem napisałem do zarządu.
Wysłałem list polecony, żeby być pewnym, że zostanie po nim ślad.
Prosiłem, by podjęli jakieś kroki.
Kilka tygodni później rozbił się samolot Ethiopian Airlines.
Pierson powiedział, że to nie kwestia tylko tych dwóch pilotów.
Informował Muilenburga o problemach na linii produkcyjnej,
w całym procesie produkcji.
Wyłania się większy obraz korporacyjnego podejścia.
Pieniądze i zysk są ważniejsze niż bezpieczeństwo.
Wszyscy w Boeingu deklarują: „Bezpieczeństwo przede wszystkim”.
Czy to prawda?
A może to tylko puste słowa? Bicie piany?
Pierson powinien złożyć zeznania.
Tak.
Boeing nie chce, by tak się stało,
więc musimy umożliwić mu złożenie zeznań.
Chwila. Dzwoni Boeing.
Bernard, co słychać?
Nie ma sprawy. Co chciałeś mi powiedzieć?
Nie, ale dlaczego...
Rozumiem.
Dobrze, dzięki za telefon. Do usłyszenia.
Na razie.
Dostaliśmy cynk.
FAA w środę zezwoli na powrót MAX na lotniska.
To dobre wieści dla Boeinga w ciężkim okresie dla firmy.
Halo.
Oglądałaś wiadomości?
Byłam w sklepie, nie oglądałam.
FAA pozwoliło na powrót MAX.
Wiedzieliśmy, że tak będzie.
American Airlines nimi latały.
Więc będą chciały je przywrócić.
To Airbus, a to 737.
Proszę bardzo.
MAX 8, lot o 14.30.
Patrz na cenę.
Mogę wybrać lot o 13.40 samolotem Embraer za 516 dolarów.
LOT W OBIE STRONY
A o 14.30 polecę modelem MAX za 181 dolarów.
Ludzie szukający tanich lotów do Miami trafią na lot modelem MAX,
jeśli nie będą czujni.
Szaleństwo.
Powiedz o tym rzecznikowi.
Chyba dotrze to do mnie dopiero,
kiedy zobaczę ludzi na lotnisku czekających na wejście do MAX.
737 MAX WRACA DO OPERACJI LOTNICZYCH
Dzień dobry, pasażerowie.
Ogłoszenie przed rejsem American Airlines nr 718 do Miami.
Rejs odbędzie się planowo.
Boarding rozpoczyna się za 20 minut.
Dziękuję.
LONDYN
Urodziny i rocznice są ciężkie.
Staramy się nie smucić,
tylko wspominać tatę, jego śmiech i jego życie.
Potrzebujemy tego teraz,
kiedy 737 MAX wraca na lotniska.
To bardzo boli, więc potrzebujemy poczuć smak zwycięstwa.
Dziękuję.
STO LAT, TATO
-Piękny tort. -Nie ma za co.
Ostatnie wezwanie na pokład
dla pasażerów rejsu American Airlines nr 718 do Miami.
Rozmawiałem z wysoko postawionymi ludźmi w Boeingu,
którzy mają poczucie winy,
ale nie uważają, że działali w złej wierze.
Ich grzechem nie były złe intencje.
Było nim ślepe podążanie za systemem
i niekwestionowanie jego działania.
To bardzo amerykańska historia,
bo u samego źródła problemu leży amerykańska kultura korporacyjna.
To, co wydarzyło się z FAA,
czyli coraz gorsze wypełnianie roli organu nadzorującego,
było jedynie ruchem politycznym.
Boeing lobbował i opłacał polityków,
przekonując ich, że nie powinni rzucać kłód pod nogi przemysłu.
Boeing twierdził: „Nie chcemy regulacji. Sami się tym zajmiemy.
„Jesteśmy wydajni i potrafimy sami o to zadbać”.
Załoga lotu, przygotować się do startu.
Dziki kapitalizm zje własny ogon.
A przy okazji zabije ludzi.
To choroba, która toczy wiele dobrych amerykańskich firm.
Wpływ Wall Street na realną gospodarkę
Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Sektor finansowy to 40% naszej gospodarki.
Kiedyś to było 20%.
Kiedyś pożyczano ludziom pieniądze na produkcję.
Teraz żeruje się na odnoszących sukces firmach,
aż te stają się cieniem samych siebie.
Chcę, by Boeing był tym, czym był kiedyś. Czym ma potencjał się stać.
Najwspanialszą firmą inżynieryjną na świecie.
...ale jesteśmy tu
Myślałam, że ból się nie skończy
Ale przetrwaliśmy burzę
Przetrwaliśmy burzę
Wdzięczni za wygrane bitwy
I za te, które przegraliśmy
Dzięki temu trwam
Widzę już brzeg
Zabierz mnie na brzeg
Ed Pierson zeznał, że w fabryce
naciskano na jak najszybszą produkcję
kosztem bezpieczeństwa.
-Boeing nie słuchał. -FAA też.
Tak naprawdę słuchał tylko Kongres.
ED PIERSON NADAL WSPÓŁPRACUJE W RAMACH PROWADZONYCH ŚLEDZTW.
W RAPORCIE WSKAZAŁ PROBLEMY Z PRODUKCJĄ JAKO PRZYCZYNĘ WYPADKÓW
I PRZEDSTAWIŁ FBI DOWODY RZEKOMYCH WYKROCZEŃ
KIEROWNICTWA BOEINGA.
Nagrodę otrzymują Dominic Gates,
Steve Miletich, Mike Baker i Lewis Kamb,
dziennikarze The Seattle Times.
DOMINIC GATES I REDAKCJA THE SEATTLE TIMES
OTRZYMALI NAGRODĘ PULITZERA ZA RELACJĘ ZE SPRAWY 737 MAX.
Boeing w końcu przyznał pełną winę za tragiczny wypadek w Etiopii.
Ustalenia pozwolą
ubiegać się o odszkodowanie w USA,
gdzie kwoty takich świadczeń są wyższe.
UGODA PODPISANA PRZEZ BOEINGA Z JUSTINEM GREENEM I INNYMI PRAWNIKAMI
ZAPEWNIŁA WSZYSTKIM RODZINOM OFIAR RÓWNE ODSZKODOWANIE.
Mój tata zawsze mówił: „Daj z siebie wszystko, by umrzeć pustą”.
To jeszcze nie mój czas. Dopiero zaczynam podróż.
Ale w tym kierunku podążam.
KU PAMIĘCI 346 OFIAR
KATASTROF LOTÓW 737 MAX,
LION AIR NR JT610 I ETHIOPIAN AIRLINES NR ET302.
Napisy: Natalia Kłopotek
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Grzegorz Niksiński