1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:07,720 --> 00:00:14,600 EEN NETFLIX-DOCUMENTAIRE 3 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 4 00:00:18,000 --> 00:00:22,520 De voormalige CEO van Renault-Nissan is vanuit Japan naar Libanon gevlucht. 5 00:00:22,600 --> 00:00:25,040 Carlos Ghosn is op de vlucht geslagen. 6 00:00:25,120 --> 00:00:29,760 De voormalige CEO van Nissan, Carlos Ghosn, had huisarrest in Japan… 7 00:00:29,840 --> 00:00:33,720 Hij zou daar aangekomen zijn in een instrumentkoffer. 8 00:00:39,920 --> 00:00:41,520 130 dagen in de gevangenis. 9 00:00:42,280 --> 00:00:44,000 In de isoleercel. 10 00:00:44,080 --> 00:00:46,800 In de handboeien. 11 00:00:47,520 --> 00:00:51,240 En met een riem om mijn middel. 12 00:00:52,360 --> 00:00:54,960 Het voelde alsof ik geen mens meer was. 13 00:00:57,920 --> 00:00:59,960 Als je in Japan wordt opgepakt… 14 00:01:02,320 --> 00:01:04,200 …is je leven voorbij. 15 00:01:06,040 --> 00:01:11,800 Het was Carlos Ghosn die mijn vertrouwen had geschaad. 16 00:01:16,240 --> 00:01:20,840 Hij creëerde een schild om zich heen omdat hij zich onoverwinnelijk achtte. 17 00:01:24,680 --> 00:01:27,960 Hij veranderde uiteindelijk van een verlosser… 18 00:01:28,040 --> 00:01:30,560 …in een van misdaden verdachte crimineel. 19 00:01:31,880 --> 00:01:33,920 Hij was al zijn macht kwijt. 20 00:01:34,640 --> 00:01:37,360 Net als in De nieuwe kleren van de keizer. 21 00:01:38,760 --> 00:01:42,920 Wat is er gebeurd? Dat is de grote vraag. Alles draaide om geld. 22 00:01:47,760 --> 00:01:52,440 Dit ging mijn werk te boven. Ik was daar niet gaan werken… 23 00:01:52,520 --> 00:01:56,720 …om deel te nemen aan een of andere bizarre internationale samenzwering. 24 00:01:58,080 --> 00:01:59,480 En zeker niet in Japan. 25 00:02:01,880 --> 00:02:07,680 Alles wees erop dat er geen sprake van was dat ik een eerlijk proces zou krijgen. 26 00:02:07,760 --> 00:02:09,960 Dan kom je al snel tot de conclusie… 27 00:02:10,040 --> 00:02:13,000 …dat je in Japan zult sterven als je niet vlucht. 28 00:02:45,280 --> 00:02:46,240 Hoi. 29 00:02:46,720 --> 00:02:47,600 Hallo. 30 00:02:47,680 --> 00:02:48,760 Dag. 31 00:02:48,840 --> 00:02:50,960 Welkom. Goedemorgen. 32 00:02:51,480 --> 00:02:53,560 Ik ben een actrice. 33 00:02:53,640 --> 00:02:58,960 Mijn script is gebaseerd op interviews met assistenten en pr-adviseurs van Ghosn… 34 00:02:59,040 --> 00:03:01,320 …met wie hij al jaren samenwerkt… 35 00:03:01,400 --> 00:03:05,960 …en die om verschillende redenen niet wilden meewerken aan de documentaire. 36 00:03:07,360 --> 00:03:09,080 Laten we de feiten bekijken. 37 00:03:09,840 --> 00:03:13,400 Het verhaal begon in 1996 in Parijs… 38 00:03:13,480 --> 00:03:17,960 …toen meneer Ghosn werd ingehuurd om het geliefde Franse Renault te redden. 39 00:03:18,040 --> 00:03:22,760 Renault heeft ruim vijf miljard franc verlies geleden. 40 00:03:22,840 --> 00:03:24,560 Volgens CEO Louis Schweitzer… 41 00:03:24,640 --> 00:03:28,880 …heeft de fabrikant voor het eerst in tien jaar schulden. 42 00:03:28,960 --> 00:03:31,920 Verliezen zijn altijd een probleem. 43 00:03:32,000 --> 00:03:38,680 In 1996 was ik op zoek naar een assistent binnen Renault. 44 00:03:38,760 --> 00:03:39,680 OUD-CEO RENAULT 45 00:03:39,760 --> 00:03:42,160 En ik zocht een opvolger. 46 00:03:42,720 --> 00:03:45,640 Dus nam ik contact op met Carlos Ghosn. 47 00:03:45,720 --> 00:03:49,120 Hij kwam langs op mijn kantoor. 48 00:03:50,120 --> 00:03:53,240 Hij was natuurlijk slim, briljant. 49 00:03:53,760 --> 00:03:55,320 Hij was heel direct. 50 00:03:55,440 --> 00:03:57,000 OUD-INNOVATIEDIRECTRICE 51 00:03:57,080 --> 00:03:59,320 Erg gefocust op het onderwerp. 52 00:03:59,400 --> 00:04:04,320 En helemaal niet iemand die over koetjes en kalfjes praat. 53 00:04:04,400 --> 00:04:07,960 Geen small talk, zoals ze in het Engels zeggen. 54 00:04:10,240 --> 00:04:13,360 Ik besloot onmiddellijk dat ik hem wilde hebben. 55 00:04:14,760 --> 00:04:19,440 In het klassieke Franse systeem heb je veel erfgenamen. 56 00:04:19,520 --> 00:04:22,680 Mensen die de neefjes, achterneefjes… 57 00:04:22,760 --> 00:04:27,240 …of de kinderen van oud-topambtenaren, ministers of directeuren en zo zijn. 58 00:04:27,320 --> 00:04:28,920 Carlos Ghosn was dat niet. 59 00:04:29,000 --> 00:04:34,160 Carlos Ghosn kwam uit een heel andere wereld. 60 00:04:35,680 --> 00:04:39,840 In die tijd was Carlos Ghosn Libanees. Hij was geen Fransman. 61 00:04:39,920 --> 00:04:42,960 Ik vertelde hem dat het me een goed idee leek… 62 00:04:43,040 --> 00:04:46,080 …dat hij het Frans staatburgerschap aanvroeg… 63 00:04:46,160 --> 00:04:51,000 …omdat het me belangrijk leek dat de CEO van Renault Frans is. 64 00:04:51,080 --> 00:04:52,880 Hij had helemaal geen zin… 65 00:04:52,960 --> 00:04:58,880 …om deel uit te maken van het Franse establishment. 66 00:04:59,680 --> 00:05:02,040 En zeker niet van dat Parijse wereldje. 67 00:05:03,200 --> 00:05:05,640 Dat is hem denk ik duur komen te staan. 68 00:05:10,840 --> 00:05:15,360 De andere bazen mochten hem niet, omdat hij niet in hun sociale kring zat. 69 00:05:15,440 --> 00:05:19,280 Ze zagen elkaar in de opera, bij het voetbal of bij vergaderingen. 70 00:05:19,360 --> 00:05:24,200 Carlos Ghosn kwam daar nooit. Hij was altijd al een buitenstaander. 71 00:05:26,000 --> 00:05:29,720 Onze naam spreek je in het Arabisch als 'Ghossone' uit… 72 00:05:29,800 --> 00:05:31,760 …maar in het Frans is dat lastig. 73 00:05:31,840 --> 00:05:37,120 Je zou echt G-H-O-S-S-O-N-E moeten zeggen. 74 00:05:37,200 --> 00:05:38,480 ZUS VAN CARLOS GHOSN 75 00:05:39,000 --> 00:05:42,960 Maar dat doet men niet, dus zegt men Ghosn. 76 00:05:47,800 --> 00:05:50,720 Ja. Ik ben dol op deze foto. 77 00:05:50,800 --> 00:05:52,200 Typisch Carlos. 78 00:05:52,280 --> 00:05:53,760 Met de monniken. 79 00:05:55,240 --> 00:05:56,520 Heel serieus. 80 00:05:56,600 --> 00:05:58,320 O, mijn God. Dit is… 81 00:05:58,840 --> 00:06:01,080 Dit is heel lang geleden. 82 00:06:03,320 --> 00:06:06,040 Hij was net een tovenaar voor ons. 83 00:06:06,760 --> 00:06:11,440 Hij is echt de broer die je wilt hebben. 84 00:06:13,520 --> 00:06:16,600 Het lastige als je voor meneer Ghosn werkte… 85 00:06:16,680 --> 00:06:19,240 …was dat hij altijd tegen je zei: 86 00:06:19,920 --> 00:06:23,880 'Stuur het maar door, dan zeg ik of het fout is.' 87 00:06:24,640 --> 00:06:26,040 Ik beschreef mezelf… 88 00:06:26,120 --> 00:06:27,040 SPEECHSCHRIJVER 89 00:06:27,120 --> 00:06:31,200 …als de man die de tijgerkooi schoonmaakt in de dierentuin. 90 00:06:31,280 --> 00:06:35,880 Zo iemand moet de kooi in gaan en honderd procent respect tonen… 91 00:06:35,960 --> 00:06:37,920 …maar mag niet bang zijn. 92 00:06:38,000 --> 00:06:42,040 ONDERZOEKSFACILITEIT RENAULT, FRANKRIJK 93 00:06:43,160 --> 00:06:48,280 Een autofabrikant is als een enorme klok met een miljoen bewegende delen. 94 00:06:49,400 --> 00:06:52,680 Ghosn bekeek elke schakel. 95 00:06:52,760 --> 00:06:55,960 'Pas dit aan, en dit, en dit…' 96 00:06:56,040 --> 00:06:57,840 Duizenden schakels. 97 00:06:59,320 --> 00:07:04,000 Hij deed dat door elke functie bij Renault te analyseren. 98 00:07:05,320 --> 00:07:10,640 Hij zei: 'Vanaf volgend jaar moet je aan drie verplichtingen voldoen. 99 00:07:13,400 --> 00:07:18,280 En als je daar niet aan voldoet, grijp ik je bij de ballen.' 100 00:07:18,360 --> 00:07:21,280 RENAULTFABRIEK IN VILVOORDE, BELGIË 101 00:07:21,360 --> 00:07:26,280 Renault heeft aangekondigd in juli zijn fabriek in Vilvoorde te sluiten. 102 00:07:26,360 --> 00:07:28,840 Er staan meer dan 3000 banen op het spel. 103 00:07:32,600 --> 00:07:36,760 Renault heeft besloten de productie te staken… 104 00:07:36,840 --> 00:07:39,720 …in de fabriek van Renault Industrie België. 105 00:07:57,400 --> 00:08:00,560 De media noemden hem 'Le Cost Killer'. 106 00:08:00,640 --> 00:08:04,280 Snap je, alsof het allemaal draaide… 107 00:08:04,360 --> 00:08:08,120 …om mensen ontslaan, fabrieken sluiten en bezuinigen… 108 00:08:08,200 --> 00:08:11,040 …maar op zo'n manier kun je niet groeien. 109 00:08:11,120 --> 00:08:14,000 De Cost Cutter, letterlijk 'de kostensnijder'… 110 00:08:14,080 --> 00:08:16,400 …reorganiseert genadeloos de productie… 111 00:08:16,480 --> 00:08:19,880 Goed, 3000 mensen verloren inderdaad hun baan… 112 00:08:19,960 --> 00:08:22,400 …maar dankzij Ghosn ging Renault al snel… 113 00:08:22,480 --> 00:08:25,960 …van miljarden aan schulden naar een flinke winst. 114 00:08:26,480 --> 00:08:28,880 Ruim 12,5 miljard franc. 115 00:08:28,960 --> 00:08:30,080 Ongelooflijk. 116 00:08:35,800 --> 00:08:40,560 De CEO van Renault, Louis Schweitzer, staat niet bekend om zijn jovialiteit. 117 00:08:40,640 --> 00:08:43,720 Maar vandaag heeft hij alle reden tot lachen. 118 00:08:48,560 --> 00:08:52,560 Renault had in die tijd een grote omslag gemaakt… 119 00:08:52,640 --> 00:08:56,720 …maar we vonden dat we te klein waren, te afhankelijk van Europa. 120 00:08:57,440 --> 00:09:03,240 We kwamen tot de conclusie dat we een alliantie moesten aangaan… 121 00:09:03,840 --> 00:09:06,920 …met een andere autofabrikant… 122 00:09:07,000 --> 00:09:11,280 …en dat die andere autofabrikant Aziatisch moest zijn. 123 00:09:11,360 --> 00:09:14,360 Koreaans of Japans. 124 00:09:14,440 --> 00:09:20,760 27 MAART 1999, TOKIO 125 00:09:20,840 --> 00:09:25,520 Renault en Nissan creëren het op drie na grootste autoconcern op aarde. 126 00:09:25,600 --> 00:09:29,000 Ze hebben in Tokio een samenwerkingsovereenkomst getekend. 127 00:09:29,080 --> 00:09:33,000 Een partenariaat waarin Renault 33 miljard franc investeert… 128 00:09:33,080 --> 00:09:35,720 …om ruim een derde van Nissan over te nemen. 129 00:09:36,800 --> 00:09:40,920 Ik liet de toekomst van Renault afhangen… 130 00:09:41,000 --> 00:09:44,440 …van het succes van de alliantie tussen Renault en Nissan. 131 00:09:44,520 --> 00:09:48,800 Ik heb publiekelijk verklaard dat ik deze deal niet zou hebben gesloten… 132 00:09:48,880 --> 00:09:52,960 …zonder een man als Ghosn die het bedrijf zou kunnen leiden. 133 00:09:53,040 --> 00:09:54,160 We waren bang. 134 00:09:54,840 --> 00:09:58,880 We hadden zoiets van: 'Wat? Japan? Daar hebben we niets mee gemeen. 135 00:09:58,960 --> 00:10:04,080 Niet de taal. We weten niet eens hoe je mensen groet. 136 00:10:04,160 --> 00:10:06,280 We weten er helemaal niets van. 137 00:10:06,360 --> 00:10:08,880 Weet je zeker dat je naar Japan gaat?' 138 00:10:17,520 --> 00:10:22,320 En hij zei vanaf het begin: "Als het me niet lukt, lig ik eruit.' 139 00:10:22,400 --> 00:10:25,280 Het was één grote chaos bij de autofabrikant. 140 00:10:25,360 --> 00:10:28,880 Nissan was een berooid concern dat geen nieuwe auto's… 141 00:10:28,960 --> 00:10:32,240 …of populaire modellen kon maken. 142 00:10:32,320 --> 00:10:36,560 Meneer Ghosn nam de verantwoordelijkheid op zich… 143 00:10:36,640 --> 00:10:39,440 …om Nissan weer op te bouwen. 144 00:10:40,800 --> 00:10:43,240 Toen Renault in Nissan investeerde… 145 00:10:43,320 --> 00:10:45,160 VOORMALIG UITVOEREND DIRECTEUR 146 00:10:45,240 --> 00:10:50,080 …had Nissan 20 miljard dollar aan schulden en was het bijna failliet. 147 00:10:50,160 --> 00:10:51,560 MURAYAMAFABRIEK 148 00:10:51,640 --> 00:10:57,080 Ik was sceptisch, maar een beetje ruimdenkend… 149 00:10:57,160 --> 00:11:01,680 …maar er was niemand in de auto-industrie… 150 00:11:02,320 --> 00:11:04,520 …die dacht dat dit zou lukken. 151 00:11:15,720 --> 00:11:18,680 Als je het een alliantie noemt… 152 00:11:18,760 --> 00:11:22,840 …staan ze op gelijke voet, maar dit was geen alliantie. 153 00:11:24,200 --> 00:11:30,280 Renault bevond zich bovenaan en Nissan onderaan. Het was hiërarchisch. 154 00:11:31,000 --> 00:11:33,960 Het was geen fusie, maar ook geen verbond. 155 00:11:34,040 --> 00:11:37,280 Renault had geïnvesteerd en had de controle over Nissan. 156 00:11:38,720 --> 00:11:42,320 Het was een grote verrassing dat een bedrijf als Nissan… 157 00:11:42,400 --> 00:11:47,640 …het accepteerde om een buitenlandse CEO binnen te halen. 158 00:11:48,320 --> 00:11:49,240 Erg verrassend. 159 00:11:50,760 --> 00:11:55,800 Als financieel journalist had ik ook de indruk… 160 00:11:55,880 --> 00:11:58,800 …dat Japan werd overgenomen door een ander land. 161 00:11:58,880 --> 00:12:03,880 Het voelde alsof we een oorlog hadden verloren en een bezet land waren. 162 00:12:04,640 --> 00:12:06,000 Hoe is het? -Konnichiwa. 163 00:12:08,600 --> 00:12:13,160 Ik begreep dat als je een buitenlander als CEO moest accepteren… 164 00:12:13,240 --> 00:12:16,400 …dat gelijkstond aan het verliezen van een oorlog… 165 00:12:16,480 --> 00:12:18,920 …een economische oorlog. 166 00:12:24,080 --> 00:12:27,160 Hij heeft de fabrieken in Japan persoonlijk bezocht. 167 00:12:27,240 --> 00:12:32,680 Hij wilde vriendelijk, zorgzaam en welwillend overkomen… 168 00:12:33,160 --> 00:12:36,040 …tegenover zijn arbeiders… 169 00:12:36,120 --> 00:12:38,680 …om ze te laten zien… 170 00:12:38,760 --> 00:12:42,880 …dat hij niet zo iemand was die in alle haast mensen ontsloeg. 171 00:12:43,760 --> 00:12:44,840 Veel uitdagingen. 172 00:12:47,320 --> 00:12:52,400 We moeten het bedrijf dus elke dag en elke week sterker maken. 173 00:12:53,800 --> 00:12:57,680 De sterktes van het bedrijf zijn gebaseerd op jullie inzet. 174 00:13:00,080 --> 00:13:01,880 Ik dacht: 175 00:13:01,960 --> 00:13:05,560 kan deze man van middelbare leeftijd zo revolutionair zijn? 176 00:13:05,640 --> 00:13:07,600 Dat was mijn eerste indruk. 177 00:13:08,480 --> 00:13:15,320 Hij was klein en kaal en droeg een bril die uit de mode was. 178 00:13:15,400 --> 00:13:20,960 In die zin leek het alsof er geen link was met Frankrijk, het land van de mode. 179 00:13:23,560 --> 00:13:25,720 Het was in de herfst van 1999. 180 00:13:25,800 --> 00:13:31,240 Hij wilde een plan presenteren om Nissan er in drie jaar bovenop te helpen. 181 00:13:31,320 --> 00:13:36,280 Opdat het reorganisatieplan van Nissan een succes wordt… 182 00:13:37,400 --> 00:13:39,320 …is het noodzakelijk om… 183 00:13:39,400 --> 00:13:43,840 Vooral als we bedenken dat Nissan een sterke basis voor herstel heeft. 184 00:13:43,920 --> 00:13:47,000 Ghosn stond al bekend als iemand… 185 00:13:47,080 --> 00:13:51,080 …die in de kosten sneed na zijn werk bij Michelin en Renault. 186 00:13:51,160 --> 00:13:53,160 De werknemers van Nissan… 187 00:13:53,880 --> 00:13:58,760 …vreesden dus echt dat ze hun banen zouden kwijtraken. 188 00:13:58,840 --> 00:14:02,320 Dit betekent 21.000 minder personeelsleden… 189 00:14:02,400 --> 00:14:05,920 …oftewel veertien procent van het totale personeelsbestand. 190 00:14:06,440 --> 00:14:08,520 Na de komst van Ghosn… 191 00:14:08,600 --> 00:14:10,880 VOORMALIG HR-MANAGER VAN NISSAN 192 00:14:10,960 --> 00:14:15,720 …was het mijn belangrijkste taak om mensen te ontslaan. 193 00:14:15,800 --> 00:14:17,440 21.000 ONTSLAGEN 194 00:14:17,520 --> 00:14:22,160 Hij kwam met specifieke cijfers waaraan moest worden voldaan… 195 00:14:22,240 --> 00:14:27,080 …en die onmogelijk te behalen waren met de manier waarop wij toen werkten. 196 00:14:27,160 --> 00:14:29,760 Stop de fabriekssluitingen. 197 00:14:30,680 --> 00:14:33,200 Stop de fabriekssluitingen. 198 00:14:33,280 --> 00:14:37,160 Stop de samenzwering tussen Renault en Nissan. 199 00:14:38,720 --> 00:14:44,840 Maar als er iemand klaagde, werd hij ontslagen. 200 00:14:46,440 --> 00:14:49,440 En zeker als de klachten op Ghosn gericht waren. 201 00:14:52,600 --> 00:14:58,640 Vanuit PR-oogpunt gezien was het zogezegd een flinke uitdaging… 202 00:14:59,360 --> 00:15:03,560 …om een positieve draai te geven aan het verlies van 21.000 banen. 203 00:15:04,760 --> 00:15:07,160 Hij moest een charmeoffensief starten. 204 00:15:07,880 --> 00:15:10,120 Goedemorgen, meneer Ghosn. -Hoe is het? 205 00:15:10,200 --> 00:15:13,080 Aangenaam. -Hoe is het? Ik ben Yuki Tsunoda. 206 00:15:13,160 --> 00:15:14,200 Aangenaam. 207 00:15:14,280 --> 00:15:16,440 Je bent hier vroeg, hè? -Ja. 208 00:15:17,440 --> 00:15:21,840 Toen ik meneer Ghosn de eerste keer voor een interview ontmoette… 209 00:15:21,920 --> 00:15:28,640 …was hij er heel erg zeker van dat het hem zou lukken. 210 00:15:30,120 --> 00:15:31,720 Dit kwartier is belangrijk… 211 00:15:33,000 --> 00:15:38,160 …omdat er nog niemand is en hij dus ongestoord in zijn eentje kan werken. 212 00:15:38,240 --> 00:15:40,120 Hij bekijkt zijn e-mails. 213 00:15:42,440 --> 00:15:47,000 Hij wist honderd procent zeker dat hij zou slagen. 214 00:15:47,080 --> 00:15:51,960 Hij heeft nooit gedacht dat hij zou kunnen falen. 215 00:15:56,920 --> 00:15:58,160 Dames en heren… 216 00:15:59,920 --> 00:16:04,120 …ik wil jullie bedanken voor jullie aanwezigheid. 217 00:16:04,200 --> 00:16:10,320 Ik wil ook onze vrienden van de Franse pers welkom heten. 218 00:16:11,240 --> 00:16:13,560 Ik ben er trots op dat ik Libanees ben. 219 00:16:18,440 --> 00:16:22,280 Een land dat aan mijn zijde stond in moeilijke tijden. 220 00:16:25,040 --> 00:16:27,200 Ik was een soort van junior manager… 221 00:16:27,280 --> 00:16:29,840 …toen hij bij Nissan aankwam. 222 00:16:29,920 --> 00:16:31,080 OUD-CEO VAN NISSAN 223 00:16:31,160 --> 00:16:34,880 Ik heb negentien jaar voor en met hem gewerkt. 224 00:16:35,800 --> 00:16:40,040 Hij was een goede leider, heel solide en geloofwaardig. 225 00:16:41,160 --> 00:16:42,960 En natuurlijk charismatisch. 226 00:16:43,480 --> 00:16:46,480 We waren niet echt close op persoonlijk vlak. 227 00:16:46,560 --> 00:16:49,720 Maar hij was een goede baas. Een uitstekende baas. 228 00:16:49,800 --> 00:16:53,680 Jij bent nu de rechterhand. Technologie… 229 00:16:53,760 --> 00:16:56,360 Bedankt voor jullie komst. 230 00:16:56,440 --> 00:16:57,880 Zo is het prima. -Ja? 231 00:16:57,960 --> 00:17:01,720 De identiteit van Nissan behouden… 232 00:17:01,800 --> 00:17:06,360 …en gescheiden houden van de identiteit van Renault… 233 00:17:08,040 --> 00:17:10,600 …was een briljant idee. Alleen zo kon het. 234 00:17:17,320 --> 00:17:20,760 Ghosn besefte heel goed… 235 00:17:21,400 --> 00:17:24,480 …dat als je wilde proberen om alle Japanners… 236 00:17:24,560 --> 00:17:29,880 …een baret wilde laten dragen met een stokbroodje, dat niet zou werken. 237 00:17:30,440 --> 00:17:31,760 In de Japanse cultuur… 238 00:17:31,840 --> 00:17:36,000 …is Nieuwjaarsdag de belangrijkste feestdag van het jaar. 239 00:17:36,520 --> 00:17:40,880 Ghosn had die eerste ontmoeting gemist, met onder andere de leveranciers. 240 00:17:40,960 --> 00:17:45,720 Normaal gesproken moet je met een bijl op een vat sake slaan… 241 00:17:45,800 --> 00:17:48,320 …en iedereen veel geluk wensen. 242 00:17:48,400 --> 00:17:51,240 Als je dat niet doet, sla je de plank echt mis. 243 00:17:51,320 --> 00:17:53,680 En hij was er niet. Hij was op vakantie. 244 00:17:53,760 --> 00:17:56,920 WELKOM IN DE FABRIEK VAN NISSAN IWAKI 245 00:18:03,600 --> 00:18:04,960 Hij had veel charisma. 246 00:18:05,040 --> 00:18:06,840 GHOSNS VOORMALIGE HUISHOUDSTER 247 00:18:06,920 --> 00:18:11,440 Iedereen was nerveus… 248 00:18:11,520 --> 00:18:14,720 …en onder de indruk als ze hem ontmoetten. 249 00:18:26,440 --> 00:18:27,800 Ghosn was niet knap. 250 00:18:28,680 --> 00:18:31,640 Ik vond dat hij op Mr. Bean leek. 251 00:18:31,720 --> 00:18:35,120 Dat kon ik niet zeggen, anders had ik problemen gekregen. 252 00:18:35,800 --> 00:18:37,560 Waarom lach je? 253 00:18:42,000 --> 00:18:47,480 Hij rook nooit naar drank en uiteraard rookte hij niet. 254 00:18:48,560 --> 00:18:52,240 Hij was altijd serieus. 255 00:18:52,880 --> 00:18:54,480 Vroeg op en vroeg naar bed. 256 00:18:56,440 --> 00:19:03,200 Ik maakte elke dag zijn ontbijt klaar in een fles voor de dag erop. 257 00:19:03,280 --> 00:19:09,840 Ik deed er havermout met kokosmelk, maquibessenpoeder… 258 00:19:10,400 --> 00:19:14,360 …en een stokje zeewierpoeder dat goed is voor je hersenen in… 259 00:19:14,440 --> 00:19:18,400 …dat duizend yen per stokje kostte. 260 00:19:18,480 --> 00:19:22,840 Ik mixte alles in een blender tot het drankje dik en paars was… 261 00:19:22,920 --> 00:19:25,160 …en dat dronk hij elke ochtend. 262 00:19:25,240 --> 00:19:28,320 Hij zag er goed uit in een pak. Hij leek machtig. 263 00:19:29,240 --> 00:19:30,800 Ik kan het niet uitleggen. 264 00:19:35,000 --> 00:19:39,600 Ik was niet 17 jaar CEO van Nissan enkel omdat ik Carlos Ghosn was. 265 00:19:39,680 --> 00:19:45,120 Ik was daar omdat ik presteerde. Ik zorgde voor groei, winst, cashflow… 266 00:19:45,200 --> 00:19:47,640 …en dividend. Dat is onze bestaansreden. 267 00:19:47,720 --> 00:19:54,000 Bij een ontmoeting met Ghosn kwamen altijd cijfers kijken. 268 00:19:54,480 --> 00:20:00,440 Hij kwam met een hoop cijfers en allerlei data. 269 00:20:00,520 --> 00:20:04,400 Hij praatte zo snel… 270 00:20:04,480 --> 00:20:10,280 …dat iedereen verbijsterd instemde. 271 00:20:10,360 --> 00:20:14,040 Ik neem aan dat het een soort… 272 00:20:15,440 --> 00:20:17,000 …performatieve magie is. 273 00:20:33,240 --> 00:20:36,560 De omslag bij Nissan was opmerkelijk. 274 00:20:38,280 --> 00:20:39,960 De auto's waren ineens mooi. 275 00:20:41,080 --> 00:20:44,440 Ze gingen van 2,5 miljoen auto's naar 5,7 miljoen auto's. 276 00:20:44,960 --> 00:20:48,320 Van 20 miljard aan schulden naar 15 miljard op de bank. 277 00:20:49,720 --> 00:20:54,440 Heel weinig mensen, wellicht enkel Ghosn, waren daartoe in staat. 278 00:20:56,480 --> 00:20:59,280 Mensen zeiden vaak dat er een Ghosntoeslag was. 279 00:20:59,360 --> 00:21:01,840 Dat alleen al het feit dat hij de CEO was… 280 00:21:01,920 --> 00:21:06,200 …het bedrijf waardevoller maakte in de ogen van investeerders. 281 00:21:06,280 --> 00:21:09,120 Dat was Carlos Ghosn in de auto-industrie. 282 00:21:10,800 --> 00:21:12,400 Ik weet nog dat ik dacht: 283 00:21:12,480 --> 00:21:16,520 ik heb echt te maken met iemand die heel beroemd, heel herkenbaar is. 284 00:21:16,600 --> 00:21:18,680 OUD-COMMUNICATIEDIRECTEUR NISSAN 285 00:21:19,480 --> 00:21:21,000 Tot dan toe… 286 00:21:21,080 --> 00:21:25,680 …had ik nog nooit voor iemand gezorgd die zo bekend was als meneer Ghosn. 287 00:21:31,760 --> 00:21:33,680 Elk autobedrijf heeft een icoon. 288 00:21:33,760 --> 00:21:37,000 Ford heeft de Mustang. General Motors heeft de Corvette. 289 00:21:37,080 --> 00:21:38,960 Aston Martin heeft de DB5. 290 00:21:39,040 --> 00:21:40,240 Nissan had de GT-R. 291 00:21:40,320 --> 00:21:43,760 De lancering van de GT-R op de Tokyo Motor Show kwam eraan. 292 00:21:45,160 --> 00:21:49,640 Ik had een speech geschreven en Simon had een persbericht geschreven. 293 00:21:49,720 --> 00:21:53,800 Het was leuk om te schrijven, omdat het om passie en een product ging. 294 00:21:53,880 --> 00:21:56,920 Omdat Ghosn zo'n aantrekkingskracht had… 295 00:21:57,000 --> 00:22:01,240 …zaten er 800 journalisten op een kluitje rond het podium. 296 00:22:01,320 --> 00:22:05,120 En het was erg oncomfortabel, heet en zweterig. Iedereen wachtte. 297 00:22:05,200 --> 00:22:07,840 Ik weet nog dat Ghosn backstage tegen me zei: 298 00:22:07,920 --> 00:22:10,200 'Dit is belangrijk', en dat was het. 299 00:22:11,040 --> 00:22:14,120 Hij kwam gierend het podium op. 300 00:22:22,440 --> 00:22:26,600 Hij was altijd heel serieus, maar hij lachte toen hij uitstapte. 301 00:22:26,680 --> 00:22:28,680 De emoties kregen de overhand. 302 00:22:29,200 --> 00:22:30,320 En hij zei: 303 00:22:31,000 --> 00:22:36,640 Jullie hoorden het gegier van Nissans passie voor prestaties. 304 00:22:36,720 --> 00:22:41,640 Wat je ziet, is Nissans ultieme fysieke expressie. 305 00:22:41,720 --> 00:22:44,040 De gloednieuwe Nissan GT-R. 306 00:22:47,280 --> 00:22:48,840 Dat was Ghosn op z'n best. 307 00:22:48,920 --> 00:22:50,840 Dat was zijn hoogtepunt. 308 00:22:52,280 --> 00:22:56,760 Toen ik studeerde aan de universiteit, had mijn vriendje een GT-R. 309 00:22:56,840 --> 00:22:57,840 Kijk eens aan. 310 00:22:58,880 --> 00:23:01,360 Goede herinneringen, hè? 311 00:23:02,160 --> 00:23:05,520 Hij wilde laten zien dat de GT-R… 312 00:23:06,280 --> 00:23:08,120 …een wolf in schaapskleren was. 313 00:23:09,880 --> 00:23:11,000 TESTCIRCUIT NISSAN 314 00:23:11,080 --> 00:23:15,000 Dat betekent dat de auto heel eenvoudig te besturen was. 315 00:23:17,560 --> 00:23:18,800 Bijna 100 km per uur. 316 00:23:21,480 --> 00:23:23,280 Ik mocht erin rijden. 317 00:23:23,360 --> 00:23:26,200 Dat was 200 km per uur. 318 00:23:26,280 --> 00:23:29,200 En ineens 60 km per uur… 319 00:23:29,720 --> 00:23:33,200 Maar wat ik toen voelde… 320 00:23:33,280 --> 00:23:37,160 …was dat Ghosn van auto's hield zoals kleine jongetjes dat doen. 321 00:23:38,200 --> 00:23:41,000 Hij was dol op de aandacht van de media. 322 00:23:45,200 --> 00:23:46,920 Hij werd herkend. 323 00:23:48,920 --> 00:23:51,440 Er was duidelijk een soort Ghosnmanie. 324 00:23:52,640 --> 00:23:56,240 WE HOUDEN VAN JE 325 00:23:59,800 --> 00:24:04,560 Ik dacht dat hij eng zou zijn… 326 00:24:05,360 --> 00:24:07,480 …maar in het echt is hij joviaal. 327 00:24:08,040 --> 00:24:09,560 Hij zwaaide zelfs. 328 00:24:10,720 --> 00:24:14,000 Hij stond in de bladen. Hij werd behandeld als een ster. 329 00:24:34,720 --> 00:24:37,440 Hij hield zijn imago erg goed in stand. 330 00:24:38,440 --> 00:24:42,520 Anders gezegd, erachter komen hoe hij een eigen fanclub kon krijgen… 331 00:24:43,320 --> 00:24:45,600 …was heel belangrijk. 332 00:24:49,200 --> 00:24:53,040 Ghosn heeft een schare fans binnen Nissan opgebouwd… 333 00:24:53,640 --> 00:24:59,200 …en zo zijn plek als CEO veiliggesteld. 334 00:24:59,280 --> 00:25:02,960 Dat lijkt erg op wat politici doen. 335 00:25:07,200 --> 00:25:08,160 HUP, IWAKI 336 00:25:17,360 --> 00:25:21,800 Op dat moment werd hij afgebeeld in manga's… 337 00:25:21,880 --> 00:25:25,720 …en werd zijn verhaal in strips samengevat. 338 00:25:28,520 --> 00:25:32,320 Ik weet niet of je vooraan of achteraan begint… 339 00:25:33,440 --> 00:25:39,920 Ja, het is… Kom op, je broer in een manga in Japan. 340 00:25:40,000 --> 00:25:42,480 Zijn gezicht leende zich er goed voor. 341 00:25:42,560 --> 00:25:48,600 Met dikke, zwarte wenkbrauwen was hij heel makkelijk te tekenen. 342 00:25:49,440 --> 00:25:55,000 Mijn nichtje vertelde me eens dat ze daar met hem naar een restaurant was gegaan. 343 00:25:55,080 --> 00:25:58,520 Hij ging het restaurant in en ze zei: 344 00:25:58,600 --> 00:26:02,160 'Nayla, het was ongelooflijk. Iedereen stond op en klapte. 345 00:26:02,240 --> 00:26:05,160 Ik stond te trillen. Had je het maar kunnen zien.' 346 00:26:05,240 --> 00:26:06,800 Ik zou gehuild hebben. 347 00:26:11,920 --> 00:26:13,720 Dit zijn ik en meneer Ghosn. 348 00:26:13,800 --> 00:26:17,200 En hier heb je meneer Ghosn met ons personeel en mij. 349 00:26:18,200 --> 00:26:21,000 Hij is zo beroemd dat bijna iedereen hem kent. 350 00:26:21,840 --> 00:26:23,160 Dankzij meneer Ghosn… 351 00:26:23,240 --> 00:26:29,520 …leerden mensen ons restaurant kennen en kregen we het druk. 352 00:26:31,800 --> 00:26:33,400 Hij zat hier aan de bar. 353 00:26:33,480 --> 00:26:35,800 Zijn favoriete yakitori… 354 00:26:38,560 --> 00:26:39,920 …was kashiwa, kipfilet. 355 00:26:40,920 --> 00:26:45,680 Toen hij succes begon te krijgen en ik die manga's zag en zo… 356 00:26:45,760 --> 00:26:50,120 …zeiden we: 'O, mijn God, je bent net een raket, een komeet… 357 00:26:50,200 --> 00:26:53,800 …en je zult ons altijd blijven verrassen.' 358 00:26:59,920 --> 00:27:05,920 Wat hij tussen 1999 en 2007 deed… 359 00:27:07,240 --> 00:27:12,080 …was absoluut briljant en ongeëvenaard. 360 00:27:12,160 --> 00:27:16,520 En wat er daarna ook gebeurde, dat kun je hem niet afnemen. 361 00:27:16,600 --> 00:27:20,440 Een revolutie in de autowereld. Renault heeft een nieuwe CEO. 362 00:27:20,520 --> 00:27:24,520 Schweitzer staat de positie af aan Carlos Ghosn, de CEO van Nissan. 363 00:27:26,760 --> 00:27:29,520 Ik ben erg blij dat ik terug ben in Frankrijk… 364 00:27:29,600 --> 00:27:31,800 …om de leiding te nemen… 365 00:27:31,880 --> 00:27:35,160 …over een innovatief en enthousiast bedrijf als Renault. 366 00:27:38,240 --> 00:27:41,600 Carlos Ghosn en ik hadden afgesproken… 367 00:27:41,680 --> 00:27:47,360 …dat Carlos mij zou opvolgen bij Renault. 368 00:27:48,480 --> 00:27:54,800 Maar we hadden ook afgesproken dat hij niet langer de CEO van Nissan zou zijn. 369 00:27:58,760 --> 00:28:00,200 Hij had het kunnen delegeren… 370 00:28:00,280 --> 00:28:06,200 …iemand uit Japan kunnen kiezen die bekend was met beide culturen. 371 00:28:10,360 --> 00:28:12,320 Maar dat heeft hij niet gedaan. 372 00:28:15,800 --> 00:28:19,200 Hij zei dat hij beide functies wilde bekleden… 373 00:28:19,280 --> 00:28:23,920 …CEO van Renault en CEO van Nissan, een aantal maanden lang… 374 00:28:24,000 --> 00:28:26,200 …tot hij een opvolger gevonden had. 375 00:28:26,720 --> 00:28:29,520 Natuurlijk geloofde ik dat. 376 00:28:30,240 --> 00:28:33,040 En ik geloof dat dat stom van mij was. 377 00:28:33,840 --> 00:28:36,400 Hij wilde de controle over Nissan behouden. 378 00:28:37,960 --> 00:28:41,360 En dat was naar mijn mening een fatale fout. 379 00:28:41,440 --> 00:28:44,400 Voor het concern, Nissan, Renault en hem zelf. 380 00:28:44,480 --> 00:28:47,000 Want hij heeft daar erg duur voor betaald. 381 00:29:02,080 --> 00:29:04,920 We gingen letterlijk van hot naar her. 382 00:29:05,000 --> 00:29:07,680 We gingen een paar dagen naar Thailand… 383 00:29:07,760 --> 00:29:10,760 …daarna naar Egypte, naar de Nijl… 384 00:29:11,920 --> 00:29:14,440 …en dan door naar Europa, enzovoort. 385 00:29:14,520 --> 00:29:16,920 We bleven maar doorgaan. 386 00:29:18,720 --> 00:29:20,280 Moeilijk bij te houden. 387 00:29:20,880 --> 00:29:26,320 Ik zag hem ongeveer één keer per maand in zijn reis rond de wereld. 388 00:29:26,400 --> 00:29:29,280 Hij was maar één week per maand in Japan. 389 00:29:29,360 --> 00:29:33,960 De rest van de tijd was hij in Frankrijk of Amerika. 390 00:29:37,400 --> 00:29:40,560 Een CEO die twee enorme bedrijven aanstuurde… 391 00:29:40,640 --> 00:29:43,280 …was ongehoord, alleen Carlos Ghosn deed dat. 392 00:29:43,360 --> 00:29:46,280 Niemand kon het hem duidelijk maken… 393 00:29:46,360 --> 00:29:50,160 …dat het niet mogelijk was om twee van zulke bedrijven te runnen… 394 00:29:50,240 --> 00:29:52,000 …op 10.000 km van elkaar… 395 00:29:52,080 --> 00:29:55,720 …je leven lang in vliegtuigen, schipperen tussen de twee. 396 00:29:55,800 --> 00:29:58,800 Je krijgt geen beeld van de praktijk, van de mensen… 397 00:29:58,880 --> 00:30:02,280 …en begrijpt niet wat er echt aan de hand is. 398 00:30:02,360 --> 00:30:03,480 Dat was het begin. 399 00:30:05,080 --> 00:30:09,280 In totaal lanceren we dus 26 auto's binnen het tijdsbestek van het plan. 400 00:30:09,840 --> 00:30:14,120 We gaan in 2009 800.000 extra auto's verkopen… 401 00:30:14,200 --> 00:30:16,040 …vergeleken met 2006. 402 00:30:16,640 --> 00:30:20,840 We gaan qua volume onze groei verdubbelen in de helft van de tijd. 403 00:30:20,920 --> 00:30:25,720 Het was zijn grootste doel om winst maken… 404 00:30:25,800 --> 00:30:30,120 …en die te verdelen onder de aandeelhouders. 405 00:30:30,200 --> 00:30:33,240 Hoe hij met personeel omging… 406 00:30:33,320 --> 00:30:36,880 …en hoe hij talentvolle mensen gebruikte en de rest afdankte… 407 00:30:36,960 --> 00:30:39,600 …sloot helemaal niet aan… 408 00:30:40,800 --> 00:30:42,880 …op de managementstijlen in Japan. 409 00:30:43,400 --> 00:30:48,600 Ik denk dat Ghosns band met de troepen, zoals men zegt… 410 00:30:48,680 --> 00:30:52,520 …heel erg slecht was. 411 00:30:52,600 --> 00:30:57,000 ONDERZOEKSFACILITEIT RENAULT, FRANKRIJK 412 00:30:58,640 --> 00:31:01,120 Carlos Ghosn had ineens besloten… 413 00:31:01,200 --> 00:31:07,040 …dat de kosten van de onderzoeksfaciliteit met 30 procent verlaagd moesten worden. 414 00:31:07,120 --> 00:31:10,520 Ze moesten beloven, bijna in bloed ondertekend… 415 00:31:10,600 --> 00:31:12,040 …figuurlijk gezegd… 416 00:31:12,120 --> 00:31:16,160 …dat ze hun uiterste best zouden doen. 417 00:31:16,240 --> 00:31:17,960 WELKOM BIJ DE ONDERZOEKSFACILITEIT 418 00:31:18,040 --> 00:31:23,080 Begin 2006 werkte mijn man minstens twaalf uur per dag. 419 00:31:23,160 --> 00:31:25,320 Ook in het weekend. 420 00:31:29,640 --> 00:31:32,880 De laatste twee maanden werkte hij ruim 90 uur per week. 421 00:31:32,960 --> 00:31:35,120 Regelmatig meer dan honderd uur. 422 00:31:35,800 --> 00:31:39,640 Het was echt belachelijk. 423 00:31:44,000 --> 00:31:49,120 Vroeg in de middag werd ik gebeld door de politie. 424 00:31:49,200 --> 00:31:53,960 In eerste instantie dacht ik dat hij een auto-ongeluk had gehad. 425 00:31:54,040 --> 00:31:56,240 Maar dat was niet het geval. 426 00:31:57,720 --> 00:32:01,000 Hij pleegde zelfmoord door van een loopbrug te springen. 427 00:32:03,040 --> 00:32:08,520 Twee anderen waren al eerder van dezelfde loopbrug gesprongen. 428 00:32:08,600 --> 00:32:11,000 Een van hen is overleden… 429 00:32:11,080 --> 00:32:16,400 …en de andere persoon is verlamd in een rolstoel beland. 430 00:32:16,480 --> 00:32:20,880 Drie zelfmoorden in vier maanden. De pers besteedde er veel aandacht aan. 431 00:32:21,560 --> 00:32:26,120 Is er een collectief gevoel van onbehagen onder het personeel bij Renault? 432 00:32:26,200 --> 00:32:30,600 Die vraag moet weer worden gesteld na de zelfmoord van een 44-jarige man. 433 00:32:30,680 --> 00:32:33,560 Hij was in anderhalve maand acht kilo afgevallen. 434 00:32:33,640 --> 00:32:36,240 Ik zag hem elke avond huilen. 435 00:32:36,320 --> 00:32:39,280 Ik zag hem 's nachts en in het weekend werken. 436 00:32:39,360 --> 00:32:44,840 Ik zag dat hij niet meer wist hoe hij ervoor stond. 437 00:32:44,920 --> 00:32:49,680 Hij zei dat hem niets vergeven zou worden, dat geen fout vergeven zou worden. 438 00:32:49,760 --> 00:32:51,920 Maar nu vergeef ik het Renault niet. 439 00:32:55,160 --> 00:33:02,080 Ik werkte bij de onderzoeksfaciliteit. We hadden zoiets nog nooit meegemaakt. 440 00:33:02,160 --> 00:33:06,800 We raakten de zin van het leven en onze ziel kwijt. 441 00:33:06,880 --> 00:33:11,000 Er waren mensen zo wanhopig dat ze zelfmoord pleegden. 442 00:33:11,080 --> 00:33:13,800 Dat hadden we bij Renault nooit verwacht. 443 00:33:16,600 --> 00:33:18,520 Ik heb Carlos Ghosn geschreven. 444 00:33:19,240 --> 00:33:23,160 Ik dacht dat hij zou reageren omdat ik hem rechtstreeks benaderde. 445 00:33:24,920 --> 00:33:26,480 Hij heeft niet gereageerd. 446 00:33:27,560 --> 00:33:28,840 Maar dat is normaal. 447 00:33:30,160 --> 00:33:32,480 Ik weet niet of hij de schuldige was. 448 00:33:32,560 --> 00:33:38,960 Maar hij is verantwoordelijk voor de druk die hij binnen het bedrijf creëerde… 449 00:33:39,040 --> 00:33:43,400 …en voor de managementmethoden die hij aanmoedigde. 450 00:33:43,480 --> 00:33:47,480 Autofabrikant Renault is schuldig aan grove nalatigheid. 451 00:33:47,560 --> 00:33:49,080 Grove nalatigheid. 452 00:33:49,160 --> 00:33:50,880 Nalatigheid bij de zelfmoord… 453 00:33:50,960 --> 00:33:55,520 De rechtbank oordeelde dat Renault zich bewust had moeten zijn van het gevaar. 454 00:33:55,600 --> 00:34:00,920 Het bedrijf vat dit soort drama's absoluut niet licht op. 455 00:34:01,000 --> 00:34:02,240 Dit raakt iedereen… 456 00:34:02,320 --> 00:34:08,480 …en er zullen gevolgen zijn op managementvlak… 457 00:34:08,560 --> 00:34:12,080 Wat ik besef nu ik dit vertel… 458 00:34:12,160 --> 00:34:15,360 …is dat de pijn nu minder is, maar de woede niet. 459 00:34:15,440 --> 00:34:17,480 Ik ben nog steeds even woedend. 460 00:34:17,560 --> 00:34:20,400 De woede is er nog steeds. 461 00:34:21,160 --> 00:34:24,240 De pijn is wat afgenomen, maar de woede niet. 462 00:34:40,080 --> 00:34:45,880 HOOFDKWARTIER VAN NISSAN, TOKIO 463 00:34:45,960 --> 00:34:51,360 In Japan was het verplicht om de hoogte van iemands salaris bekend te maken… 464 00:34:51,440 --> 00:34:54,400 …als je meer dan 100 miljoen yen krijgt sinds 2010. 465 00:34:56,240 --> 00:35:00,360 En toen beseften we dat het salaris van Carlos Ghosn… 466 00:35:00,440 --> 00:35:04,960 …zeven keer hoger lag dan dat van de CEO van Toyota. 467 00:35:05,720 --> 00:35:09,040 Voor iemand als ik… 468 00:35:09,120 --> 00:35:14,840 …toen ik zag hoeveel Carlos Ghosn verdiende… 469 00:35:14,920 --> 00:35:18,040 …vond ik dat belachelijk. 470 00:35:18,120 --> 00:35:23,440 Het ging onze verbeelding te boven. 471 00:35:24,120 --> 00:35:27,320 Hij vond dat hij niet genoeg betaald kreeg. 472 00:35:28,000 --> 00:35:31,840 En tegen die tijd begon meneer Ghosn… 473 00:35:31,920 --> 00:35:35,360 …zijn 'superkrachten' te verliezen. 474 00:35:42,760 --> 00:35:47,680 Toen bekend werd dat meneer Ghosn acht miljoen euro kreeg van Nissan… 475 00:35:48,320 --> 00:35:51,360 …begon dat ook vragen op te roepen in Frankrijk. 476 00:35:51,440 --> 00:35:52,760 Goed, het klopt… 477 00:35:52,840 --> 00:35:57,920 …dat hij ook 1,2 miljoen van Renault kreeg en om de een of andere reden… 478 00:35:58,000 --> 00:36:02,800 …vonden sommige mensen een salaris van 9,2 miljoen euro in totaal overdreven. 479 00:36:02,880 --> 00:36:05,560 Ford zei, of liever de oprichter van Ford… 480 00:36:05,640 --> 00:36:08,320 …dat hij voor een goede sfeer in zijn bedrijf… 481 00:36:08,400 --> 00:36:13,560 …niet meer dan twintig keer zo veel als een normale arbeider mocht verdienen. 482 00:36:13,640 --> 00:36:19,360 Dit is 'de dag van het delen'. Wat vindt u van dat idee? 483 00:36:22,040 --> 00:36:26,040 U zei dat Ford dat heeft gezegd, maar Ford past die regel niet toe. 484 00:36:27,400 --> 00:36:31,240 De CEO van Ford is de bestbetaalde CEO in de branche. 485 00:36:31,880 --> 00:36:35,600 En hij verdient drie keer zo veel als ik. Ik zeg het maar even. 486 00:36:39,840 --> 00:36:43,240 Ik heb hem nooit buitensporig veel geld zien uitgeven. 487 00:36:44,440 --> 00:36:49,720 Hij was vrij terughoudend en zorgde goed voor zijn spullen. 488 00:36:49,800 --> 00:36:51,320 Zijn overhemden… 489 00:36:53,200 --> 00:36:58,000 …droeg hij tot de kraag en de oksels… 490 00:36:58,080 --> 00:37:00,800 …geel waren geworden. 491 00:37:00,880 --> 00:37:02,760 En dan heb je deze knoop nog. 492 00:37:03,280 --> 00:37:06,760 Hij was wat aangekomen en de boord zat wat strak… 493 00:37:07,280 --> 00:37:09,280 …dus vroeg hij me… 494 00:37:09,800 --> 00:37:14,680 …om ze allemaal één centimeter verder naar binnen te verplaatsen. 495 00:37:15,320 --> 00:37:19,400 Hij was erg gesteld op zijn geld en zorgde er goed voor. 496 00:37:21,480 --> 00:37:24,760 Misschien was hij daarom zo goed in bezuinigen. 497 00:37:29,920 --> 00:37:32,960 LIBANON 498 00:37:49,520 --> 00:37:53,080 Hij begon van look te veranderen. 499 00:37:53,160 --> 00:37:56,840 Men zei altijd dat hij schoenen met dikkere zolen droeg… 500 00:37:56,920 --> 00:37:59,720 …zodat hij langer leek. 501 00:38:03,120 --> 00:38:06,000 Maar hij heeft een haartransplantatie laten doen. 502 00:38:06,080 --> 00:38:09,920 We hebben nu een marktaandeel van 5%. Dat was de eerste stap. 503 00:38:10,960 --> 00:38:12,560 O ja, zijn haar… 504 00:38:13,240 --> 00:38:15,680 Ik geloof dat hij nu meer haar heeft… 505 00:38:15,760 --> 00:38:17,240 …vergeleken met vroeger. 506 00:38:19,000 --> 00:38:24,280 Ik weet niet of hij groter is geworden, maar hij heeft zeker meer haar. 507 00:38:26,280 --> 00:38:31,000 Daarna nam hij afscheid van zijn bril en koos hij voor Lasik… 508 00:38:31,080 --> 00:38:34,280 …een laserbehandeling tegen bijziendheid. 509 00:38:34,360 --> 00:38:36,640 Hij ging door een midlifecrisis. 510 00:38:36,720 --> 00:38:39,040 Hij scheidde van zijn eerste vrouw. 511 00:38:39,120 --> 00:38:44,840 Zijn kinderen gingen naar de universiteit en hij begon betere pakken te dragen. 512 00:38:45,760 --> 00:38:49,320 Hij begon echt op zijn uiterlijk te letten… 513 00:38:49,400 --> 00:38:53,200 …en hij begon wat stijlvoller te worden. 514 00:38:55,640 --> 00:38:58,920 Volgens een effectenanalist… 515 00:38:59,000 --> 00:39:02,040 …lag de fictieve waarde van een uur van zijn tijd… 516 00:39:02,120 --> 00:39:06,240 …ergens tussen de 150.000 en 250.000 dollar. 517 00:39:07,000 --> 00:39:10,680 Dus mocht ik zijn tijd niet verspillen. 518 00:39:10,760 --> 00:39:13,400 Geen probleem. Moet ik iets tekenen? 519 00:39:15,840 --> 00:39:20,160 Ik werkte al bijna zeven jaar bij Nissan… 520 00:39:20,240 --> 00:39:21,920 VOORMALIG JURIDISCH HOOFD VAN NISSAN 521 00:39:22,000 --> 00:39:28,600 …en ik kreeg de kans om te gaan werken op het hoofdkantoor in Japan. 522 00:39:28,680 --> 00:39:33,280 Ik was al nerveus. Ik wilde op tijd zijn bij mijn eerste bestuursvergadering. 523 00:39:33,360 --> 00:39:35,720 Ik wilde geen lekkende vulpen of zoiets. 524 00:39:36,600 --> 00:39:41,280 Het was best indrukwekkend, want iedereen was te vroeg gekomen. 525 00:39:42,600 --> 00:39:46,680 Hij kwam binnen, ging zitten en weet je… 526 00:39:46,760 --> 00:39:48,400 Het is 10.30 uur. 527 00:39:48,480 --> 00:39:52,680 …de vergadering begon precies op tijd. 528 00:39:52,760 --> 00:39:54,080 Wie begint vandaag? 529 00:39:56,400 --> 00:39:57,480 Ik. 530 00:39:58,120 --> 00:40:00,440 Zal ik beginnen? -Ja, laten we dat doen. 531 00:40:00,520 --> 00:40:06,480 Een groep leidinggevenden die aan zijn lippen hingen… 532 00:40:06,560 --> 00:40:09,400 …als een stel fans, een fanclub. 533 00:40:09,480 --> 00:40:12,560 Ze deden alles voor hem of probeerden dat te doen… 534 00:40:12,640 --> 00:40:13,880 …om hem te plezieren. 535 00:40:15,120 --> 00:40:18,480 Ik zou niet zeggen dat Carlos Ghosn de keizer was. 536 00:40:18,560 --> 00:40:24,720 Wellicht dacht hij dat hij God was, maar niemand mocht hem uitdagen. 537 00:40:24,800 --> 00:40:28,760 In mijn ogen stond hij niet meer met beide benen op de grond. 538 00:40:28,840 --> 00:40:32,000 Hij zweefde in de stratosfeer. 539 00:40:43,120 --> 00:40:48,400 Hij werd omringd door mensen die hem zeiden dat hij geweldig was… 540 00:40:48,480 --> 00:40:50,720 …dus verloor hij alle realiteitszin. 541 00:40:50,800 --> 00:40:56,920 Dat kan leiden tot een vorm van paranoia en een angst voor complotten. 542 00:40:59,440 --> 00:41:02,880 Ineens zeiden aanklagers en een stel managers van Nissan: 543 00:41:02,960 --> 00:41:09,200 'Weet je wat? Deze man is een kille, hebzuchtige dictator.' 544 00:41:09,720 --> 00:41:13,440 Dat zeiden ze. 'Een kille, hebzuchtige dictator.' 545 00:41:14,040 --> 00:41:15,960 'Een kille, hebzuchtige dictator.' 546 00:41:16,040 --> 00:41:19,480 ONDERZOEKSFACILITEIT RENAULT, FRANKRIJK 547 00:41:19,560 --> 00:41:22,440 In september 2010… 548 00:41:22,520 --> 00:41:25,000 …ontvingen managers een brief… 549 00:41:25,080 --> 00:41:26,400 OUD-COO VAN RENAULT 550 00:41:26,480 --> 00:41:29,600 …waarin stond dat mensen op hoog niveau… 551 00:41:29,680 --> 00:41:32,560 …informatie doorspeelden aan een Chinees bedrijf… 552 00:41:33,560 --> 00:41:36,440 …en dat het ging om de volgende mensen. 553 00:41:36,520 --> 00:41:40,600 Ze werden ervan beschuldigd dat ze info over Renault doorverkochten… 554 00:41:40,680 --> 00:41:42,600 …aan spionnen, aan China. 555 00:41:46,120 --> 00:41:50,520 Carlos Ghosn reageerde heel heftig en zei: 556 00:41:51,480 --> 00:41:54,160 'Ga naar de overheid. Ze gaan het lekken. 557 00:41:54,240 --> 00:41:57,920 Dit leidt tot problemen in China en Nissan is groot in China.' 558 00:41:58,000 --> 00:42:01,480 En ik zei: 'Nee, je kunt niet naar de overheid stappen.' 559 00:42:01,560 --> 00:42:04,880 'Je moet ervoor zorgen dat die mensen het zelf bekennen.' 560 00:42:06,920 --> 00:42:11,400 Ik organiseerde met een klein team de ondervraging van die drie mensen. 561 00:42:11,480 --> 00:42:15,440 Ik kende die drie mannen goed, maar één van hen heel goed. 562 00:42:16,400 --> 00:42:18,520 Ja? Hallo. 563 00:42:18,600 --> 00:42:19,680 Hallo, Patrick. 564 00:42:19,760 --> 00:42:21,800 Alles oké? -Prima. 565 00:42:21,880 --> 00:42:23,960 Omdat we goede vrienden waren… 566 00:42:24,040 --> 00:42:27,120 …kon ik hem misschien overhalen om het te vertellen. 567 00:42:27,200 --> 00:42:29,200 Ik heb je vandaag laten komen… 568 00:42:30,320 --> 00:42:34,240 …omdat we hebben ontdekt dat je iets ernstigs hebt gedaan. 569 00:42:35,680 --> 00:42:36,640 Wat? 570 00:42:37,160 --> 00:42:39,600 We hebben het over industriële spionage. 571 00:42:39,680 --> 00:42:43,400 Ik vind het vreselijk dat je zoiets zou doen. 572 00:42:43,480 --> 00:42:47,080 Sorry, ik ben vast niet goed wakker. Ik begrijp het niet. 573 00:42:47,160 --> 00:42:49,680 Ik had een gesprek met hem… 574 00:42:49,760 --> 00:42:55,600 …en hij zei: 'Waar heb je het over? Ik heb daar niets mee te maken.' 575 00:42:55,680 --> 00:42:59,080 Dus zei ik: 'Ja, maar ik heb papieren ontvangen… 576 00:42:59,160 --> 00:43:03,560 …waaruit blijkt dat je geld hebt ontvangen op je Zwitserse bankrekening.' 577 00:43:03,640 --> 00:43:04,920 Hij ontkende dat. 578 00:43:05,000 --> 00:43:09,120 Om eerlijk te zijn worden een paar van je handlangers… 579 00:43:09,200 --> 00:43:12,800 …op dit moment ondervraagd in nabijgelegen kantoren. 580 00:43:12,880 --> 00:43:15,240 Ze worden verdacht van dezelfde dingen. 581 00:43:15,320 --> 00:43:18,560 Jij stond centraal binnen een plan… -Maar dat is… 582 00:43:18,640 --> 00:43:21,520 Je hebt iets stoms gedaan. -Ik heb niks gedaan. 583 00:43:21,600 --> 00:43:23,840 Het was stom en het was een fout. 584 00:43:25,120 --> 00:43:27,840 Jij weet dit beter dan ik, Michel. 585 00:43:27,920 --> 00:43:29,360 Ik weet van niets. 586 00:43:29,440 --> 00:43:31,640 Ik weet niet waar je het over hebt. 587 00:43:31,720 --> 00:43:33,440 Ik begrijp er niets van. 588 00:43:33,520 --> 00:43:38,720 Dit betekent dat je kunt fluiten naar je gezin en je carrière. 589 00:43:38,800 --> 00:43:43,680 Zodra je deze kamer verlaat, verlaat je Renault, Michel. 590 00:43:43,760 --> 00:43:47,720 Ik wil niet in de shit raken voor iets wat ik niet heb gedaan. 591 00:43:47,800 --> 00:43:49,440 Je weet het zelf, Michel. 592 00:43:51,600 --> 00:43:55,120 Het was onze eerste dag op kantoor na de feestdagen. 593 00:43:55,200 --> 00:43:56,880 We gingen langs de kantoren… 594 00:43:56,960 --> 00:44:00,520 …om iedereen gedag te zeggen en gelukkig Nieuwjaar te wensen. 595 00:44:03,720 --> 00:44:06,880 En toen hoorden we 's ochtends ineens het gerucht… 596 00:44:06,960 --> 00:44:10,560 …dat er drie mensen waren geschorst. 597 00:44:10,640 --> 00:44:14,600 We kregen al snel te horen dat we niet eens met ze mochten praten… 598 00:44:14,680 --> 00:44:17,000 …als ze ons zouden bellen. 599 00:44:18,160 --> 00:44:23,080 Wat was dat nu? De Sovjet-Unie van Stalin? 600 00:44:23,160 --> 00:44:26,160 Drie medewerkers van Renault, drie topmanagers… 601 00:44:26,240 --> 00:44:29,800 …worden verdacht van het lekken van bedrijfsgeheimen. 602 00:44:29,880 --> 00:44:31,920 Drie topmanagers zijn geschorst… 603 00:44:32,000 --> 00:44:36,400 …voor het onthullen van strategische informatie over elektrische auto's. 604 00:44:36,480 --> 00:44:38,800 Een gênant schandaal voor de directie. 605 00:44:38,880 --> 00:44:43,560 Ik werd uit dit bedrijf gegooid. 606 00:44:43,640 --> 00:44:48,000 Renault komt met ernstige beschuldigingen die ik absoluut ontken. 607 00:44:48,080 --> 00:44:51,520 Ik heb geen geld gehad, heb geen buitenlandse bankrekening… 608 00:44:51,600 --> 00:44:55,000 …en ben transparant geweest. Het is nu aan het gerecht. 609 00:44:55,080 --> 00:45:00,720 Alles wordt erger omdat Carlos Ghosn een interview op tv geeft. 610 00:45:00,800 --> 00:45:02,400 Carlos Ghosn is te gast. 611 00:45:02,480 --> 00:45:05,600 Goedenavond. Bedankt voor uw komst. 612 00:45:05,680 --> 00:45:08,400 Zoals u weet, zijn er veel vragen over de zaak. 613 00:45:08,480 --> 00:45:14,000 Er werd hem aangeraden om niet over bewijs te praten en op te passen. 614 00:45:14,080 --> 00:45:17,440 Hebt u onomstotelijk bewijs van hun schuld? 615 00:45:17,520 --> 00:45:21,080 Luister, we weten het zeker, anders zouden we hier niet zijn. 616 00:45:21,160 --> 00:45:22,640 U moet weten… 617 00:45:22,720 --> 00:45:25,560 Iedereen vroeg waar dat bewijs was. 618 00:45:25,640 --> 00:45:28,160 Ik wist dat het kletspraat was. 619 00:45:28,240 --> 00:45:31,920 Dat er geen woord van waar was. 620 00:45:33,120 --> 00:45:34,840 Maar we hadden geen bewijs. 621 00:45:34,920 --> 00:45:37,840 We hadden een ellendig document… 622 00:45:37,920 --> 00:45:42,240 …dat opgesteld was door een gast bij Renault… 623 00:45:43,600 --> 00:45:44,880 …een oplichter. 624 00:45:44,960 --> 00:45:50,600 Die personeelsleden waren geen spionnen, maar mensen die gechanteerd werden. 625 00:45:50,680 --> 00:45:54,480 En dat van die bankrekeningen en zo was allemaal verzonnen. 626 00:45:54,560 --> 00:45:58,240 Was er nu sprake van industriële spionage bij Renault? 627 00:45:58,320 --> 00:46:02,000 De directie begon zijn twijfels te tonen. 628 00:46:02,080 --> 00:46:06,840 We waren gegeneerd. Iedereen dreef de spot met Renault. 629 00:46:06,920 --> 00:46:09,680 En met Carlos Ghosn in het bijzonder. 630 00:46:10,280 --> 00:46:12,960 En uiteindelijk, een maand later… 631 00:46:13,040 --> 00:46:16,600 …ik weet niet meer wanneer, gaf hij nog een interview. 632 00:46:17,200 --> 00:46:18,840 Dag, Carlos Ghosn. -Dag. 633 00:46:18,920 --> 00:46:25,920 In januari zei u in het journaal dat u zekerheid en bewijzen van spionage had. 634 00:46:26,000 --> 00:46:31,000 Het is nu duidelijk dat u het mis had. Welke conclusie trekt u vanavond? 635 00:46:31,080 --> 00:46:33,080 Luister, ik heb me vergist. 636 00:46:33,160 --> 00:46:34,560 Wij hebben ons vergist. 637 00:46:34,640 --> 00:46:40,240 En volgens de conclusies van de openbaar aanklager van Parijs… 638 00:46:40,320 --> 00:46:42,600 …lijkt het erop dat we bedrogen zijn. 639 00:46:43,200 --> 00:46:48,680 Sarkozy eiste dat de nummer één of de nummer twee ontslag zou nemen. 640 00:46:48,760 --> 00:46:51,000 Sarkozy was toen president. 641 00:46:51,080 --> 00:46:55,400 Dus ik was er geweest. 642 00:46:55,480 --> 00:46:56,880 Ik moest weg. 643 00:46:57,440 --> 00:46:59,960 Ik moest weg om Carlos Ghosn te beschermen. 644 00:47:02,360 --> 00:47:05,800 We zeggen vaak dat vis aan de kop begint te stinken. 645 00:47:05,880 --> 00:47:10,840 We dachten op dat moment dat de top gek was geworden. 646 00:47:12,040 --> 00:47:16,520 Het was echt het begin van het einde voor Carlos Ghosn… 647 00:47:16,600 --> 00:47:19,000 …en zelfs voor de alliantie. 648 00:47:34,160 --> 00:47:35,280 VERSAILLESPALEIS 649 00:47:35,360 --> 00:47:39,400 Voor mij is het meest symbolische binnen dit trieste verhaal… 650 00:47:39,480 --> 00:47:41,720 …wat hij in Versailles heeft gedaan. 651 00:47:42,640 --> 00:47:47,680 Officieel vierden ze de 15e verjaardag van de alliantie tussen Renault en Nissan… 652 00:47:47,760 --> 00:47:52,840 …maar hij vierde dat precies op zijn eigen zestigste verjaardag. 653 00:47:55,960 --> 00:48:01,600 Het was een feit dat het Versaillespaleis niet beschikbaar was op een andere dag. 654 00:48:02,320 --> 00:48:03,360 Het was gewoon… 655 00:48:03,880 --> 00:48:09,360 Het was toeval dat dit zakelijke event op zijn zestigste verjaardag plaatsvond. 656 00:48:09,440 --> 00:48:10,720 Het was niet gepland. 657 00:48:11,720 --> 00:48:14,680 Hij heeft geen verjaardagstaart of zo gehad. 658 00:48:14,760 --> 00:48:16,800 Niemand heeft voor hem gezongen. 659 00:48:18,000 --> 00:48:21,240 Maar er was een kok met een Michelinster. Erg cool. 660 00:48:21,920 --> 00:48:24,320 Weet je wat die verjaardag gekost heeft? 661 00:48:24,400 --> 00:48:28,320 Hij heeft 630.000 euro gekost. 662 00:48:30,720 --> 00:48:35,000 En dat heeft hij betaald met geld van Renault-Nissan. 663 00:48:35,080 --> 00:48:36,960 Laten we discodansen. 664 00:49:06,280 --> 00:49:10,840 Dames en heren, beste vrienden, goedenavond en welkom. 665 00:49:12,560 --> 00:49:18,480 Dan nodig je mensen uit die hebben bijgedragen aan de alliantie… 666 00:49:18,560 --> 00:49:22,320 …en niet alleen wat vrienden en weet ik veel… 667 00:49:22,400 --> 00:49:26,160 …wat vips en beroemdheden, zoals Cherie Blair. 668 00:49:28,000 --> 00:49:31,760 En ja, hij heeft wat vrienden en familie uitgenodigd… 669 00:49:31,840 --> 00:49:34,240 …maar dat waren er maar 95 van de… 670 00:49:34,920 --> 00:49:39,360 Er moeten in totaal minstens 150 mensen zijn geweest… 671 00:49:39,440 --> 00:49:43,720 …en er waren daar minstens drie mensen van de alliantie. 672 00:49:46,800 --> 00:49:51,360 Voor het jubileum nodig je uiteraard Louis Schweitzer uit. 673 00:49:52,800 --> 00:49:59,320 Nee. Ik was niet uitgenodigd voor het jubileum van de alliantie. 674 00:50:26,920 --> 00:50:31,080 Het was buitensporig. Het was op zijn minst ongepast. 675 00:50:31,840 --> 00:50:35,760 Mijn eerste reactie was: 'Is hij geschift?' 676 00:50:36,440 --> 00:50:38,000 Ik kon het niet geloven. 677 00:50:41,480 --> 00:50:45,280 Iedereen, de directie incluis, kocht zijn eigen briefpapier. 678 00:50:45,880 --> 00:50:47,200 OUD-COO VAN NISSAN 679 00:50:47,280 --> 00:50:51,520 Ghosn had op een erg goede manier een zuinige cultuur doorgevoerd… 680 00:50:52,240 --> 00:50:55,320 …maar dat paste niet bij wat mensen zagen… 681 00:50:55,400 --> 00:51:00,160 …die kloof tussen het zuinige gedrag van de werknemers… 682 00:51:00,240 --> 00:51:04,440 …en de schijnbare rijkdom van Ghosns levensstijl. 683 00:51:04,520 --> 00:51:10,320 De feestjes in Versailles, de WK-tickets, de privéjet… 684 00:51:10,960 --> 00:51:14,520 Het gebrek aan onderscheid tussen werk en privé. 685 00:51:15,960 --> 00:51:18,080 Vanuit Nissans oogpunt… 686 00:51:18,160 --> 00:51:21,520 …was het duidelijk dat hij steeds minder tijd en energie… 687 00:51:21,600 --> 00:51:24,480 …in Nissan stak dan vroeger. 688 00:51:25,240 --> 00:51:29,360 En dit was een belangrijk punt. 689 00:51:29,440 --> 00:51:35,200 Zijn leiderschap bij Nissan werd minder stralend. 690 00:51:39,160 --> 00:51:40,560 HOOFDKWARTIER NISSAN 691 00:51:40,640 --> 00:51:43,320 Opdat ik me op Nissan kan blijven richten… 692 00:51:43,400 --> 00:51:47,360 …en om ervoor te zorgen dat Nissan goed kan blijven presteren… 693 00:51:47,440 --> 00:51:51,400 …heb ik de raad van bestuur voorgesteld, die daarmee akkoord ging… 694 00:51:51,960 --> 00:51:57,600 …om Hiroto Saikawa te promoveren tot CEO. 695 00:51:58,280 --> 00:52:03,320 Saikawa werd uiteraard CEO toen Ghosn voorzitter van de raad van bestuur werd. 696 00:52:03,400 --> 00:52:06,880 Het feit was dat Ghosn niet de rol van voorzitter speelde. 697 00:52:06,960 --> 00:52:09,920 Hij beheerste nog steeds het hele bedrijf. 698 00:52:13,000 --> 00:52:15,200 ADVOCAAT 699 00:52:15,280 --> 00:52:18,760 Ik ben me in Renault beginnen te interesseren… 700 00:52:18,840 --> 00:52:23,440 …vanwege het gedrag van de CEO. 701 00:52:24,640 --> 00:52:29,840 Je hebt te maken met iemand die zowel een cost killer lijkt te zijn… 702 00:52:29,920 --> 00:52:32,680 …dus iemand die in de algemene kosten snijdt… 703 00:52:33,360 --> 00:52:38,520 …maar die tegelijkertijd in het buitenland, uit het zicht… 704 00:52:38,600 --> 00:52:42,000 …en zeker uit het zicht van de aandeelhouders… 705 00:52:42,480 --> 00:52:44,440 …een enorme spaarpot samenstelt. 706 00:52:44,960 --> 00:52:47,240 Naar ik begrepen heb… 707 00:52:49,440 --> 00:52:51,520 …was er een plan… Ik moet oppassen. 708 00:52:51,600 --> 00:52:53,560 Ja. -Ik moet erg voorzichtig zijn. 709 00:52:56,440 --> 00:53:01,680 Maar naar ik begrepen heb, zijn er bepaalde bedrijven opgericht. 710 00:53:01,760 --> 00:53:06,920 Het doel van die bedrijven was geld in nieuwe ondernemingen investeren… 711 00:53:07,000 --> 00:53:12,320 …zodat Nissan een voordeel zou hebben in bepaalde sectoren. 712 00:53:12,400 --> 00:53:15,040 Veel automerken hebben nu zulke bedrijven. 713 00:53:15,120 --> 00:53:18,200 Het stelt ze in staat in start-ups… 714 00:53:18,280 --> 00:53:22,760 …en in iets riskantere ondernemingen te investeren. 715 00:53:22,840 --> 00:53:25,480 Daar werd een hoop geld in gestopt… 716 00:53:25,560 --> 00:53:31,440 …maar in plaats van dat het gebruikt werd voor technologiefondsen… 717 00:53:31,520 --> 00:53:35,200 …had je een hele reeks roulerende directeuren. 718 00:53:35,280 --> 00:53:37,840 En het geld werd besteed aan andere dingen. 719 00:53:37,920 --> 00:53:40,000 En ik was een van die directeurs. 720 00:53:40,080 --> 00:53:42,080 Het was zo georganiseerd… 721 00:53:42,160 --> 00:53:47,240 …dat het een fonds was dat in feite vanuit Amsterdam werd beheerd. 722 00:53:47,320 --> 00:53:52,120 Maar de implicatie is opzettelijke verduistering met als doel… 723 00:53:53,840 --> 00:53:55,400 …eigen belangen te dienen. 724 00:53:56,480 --> 00:54:00,680 Ze maakten alles zo ingewikkeld dat niemand snapte wat er gaande was. 725 00:54:00,760 --> 00:54:04,280 Steeds nieuwe mensen benoemen en iets anders doen. 726 00:54:05,080 --> 00:54:07,200 Hij zette… 727 00:54:08,600 --> 00:54:09,760 …plannetjes op… 728 00:54:10,960 --> 00:54:15,960 …waarmee hij enorme sommen geld kon verduisteren… 729 00:54:16,040 --> 00:54:19,920 …om villa's te kopen, om een jacht te kopen… 730 00:54:20,000 --> 00:54:22,160 …om sieraden te kopen. 731 00:54:24,960 --> 00:54:26,680 Nu is het klaarblijkelijk zo… 732 00:54:26,760 --> 00:54:30,200 …dat dat geld werden gebruikt om huizen te kopen en zo. 733 00:54:30,280 --> 00:54:33,680 Ik weet daar niets van. -Hoeveel geld zat er in het fonds? 734 00:54:33,760 --> 00:54:38,120 Dat herinner ik me niet meer, maar het was heel wat. 735 00:54:38,200 --> 00:54:41,640 Het ging niet om tienduizenden euro. -Nee, miljoenen. 736 00:54:44,000 --> 00:54:48,600 We kunnen de waarde bepalen van de panden die gekocht zijn… 737 00:54:48,680 --> 00:54:54,400 …door meneer Ghosn in het buitenland onder een andere naam. 738 00:54:54,480 --> 00:54:58,840 Als je alles bij elkaar optelt, is het een flink bedrag. 739 00:55:00,120 --> 00:55:03,080 Ik denk dat hij een goochelaar was… 740 00:55:03,160 --> 00:55:05,880 …omdat hij de beschikking over zoveel geld had… 741 00:55:05,960 --> 00:55:09,200 …en dat hij geniaal was in het creëren van een systeem… 742 00:55:09,280 --> 00:55:12,240 …waardoor hij ermee kon doen wat hij maar wilde. 743 00:55:15,760 --> 00:55:18,440 Wat maakte het mogelijk… 744 00:55:18,520 --> 00:55:23,600 …dat al die misstanden niet aan het licht kwamen… 745 00:55:23,680 --> 00:55:26,080 …voor ze echt serieus werden? 746 00:55:28,080 --> 00:55:29,360 Goede vraag. 747 00:55:29,440 --> 00:55:36,360 Ik was er niet van op de hoogte en vrij veel mensen waren dat niet. 748 00:55:36,440 --> 00:55:42,800 En we moeten toegeven dat die misstanden begaan werden… 749 00:55:42,880 --> 00:55:44,560 …zonder dat iemand dat wist. 750 00:55:44,640 --> 00:55:47,680 Ik zeg dit niet graag… 751 00:55:47,760 --> 00:55:53,640 …maar de top van Nissan vertrouwde naar mijn mening volledig op Ghosn. 752 00:55:53,720 --> 00:55:56,600 De top was te afhankelijk van hem. 753 00:55:56,680 --> 00:56:01,800 Niemand bekritiseerde hem. Ze lieten hem doen wat hij maar wilde. 754 00:56:01,880 --> 00:56:04,640 De huizen zijn van Nissan en zij zeggen: 755 00:56:04,720 --> 00:56:08,280 'We ontdekken dit nu pas. Je hebt het stiekem gedaan.' 756 00:56:08,360 --> 00:56:09,960 Hier zijn de documenten. 757 00:56:10,040 --> 00:56:15,360 Dit is ondertekend door twee directeuren, Greg Kelly en Hiroto Saikawa. 758 00:56:15,440 --> 00:56:18,480 'Gebruik van woonruimte van het bedrijf.' 759 00:56:18,560 --> 00:56:22,120 'Rio de Janeiro, Brazilië. Beiroet, Libanon.' 760 00:56:22,200 --> 00:56:24,600 Toen ik hoorde dat iedereen verrast was… 761 00:56:24,680 --> 00:56:27,920 …en zei dat we dit stiekem deden, dacht ik: o, mijn God. 762 00:56:28,000 --> 00:56:33,240 Maar het feit is, weet je… 763 00:56:33,320 --> 00:56:38,360 …dat ik meneer Ghosn en zijn team vertrouwde… 764 00:56:40,720 --> 00:56:42,120 Dus weet je, de… 765 00:56:44,400 --> 00:56:48,840 Het was niet aan mij om achterdochtig te zijn. 766 00:56:53,040 --> 00:56:58,280 Ik moest helpen bij het onderzoek naar het vermeende wangedrag van Ghosn. 767 00:56:59,080 --> 00:57:04,120 En terwijl we bezig waren, zagen we dat bepaalde leidinggevenden… 768 00:57:04,200 --> 00:57:07,520 …betrokken waren bij frauduleus gedrag. 769 00:57:08,400 --> 00:57:10,480 Naarmate de zaken vorderden… 770 00:57:10,560 --> 00:57:15,560 …kwam er steeds meer informatie aan het licht. 771 00:57:16,360 --> 00:57:20,960 Ik heb dat toen uitgelegd… 772 00:57:21,040 --> 00:57:23,600 …aan het hoofd van het auditteam… 773 00:57:23,680 --> 00:57:26,720 …dus ik trok in zekere zin aan de bel. 774 00:57:26,800 --> 00:57:31,800 Als de raad van bestuur had gezegd: 'Het is oké, we hebben het onder controle. 775 00:57:31,880 --> 00:57:35,520 Heel erg bedankt, maar we hebben alles in ogenschouw genomen. 776 00:57:35,600 --> 00:57:37,400 We hoeven niets te doen.' 777 00:57:37,480 --> 00:57:41,960 Super. Alles goed en wel. Ik heb mijn werk gedaan. Zij dat van hen. 778 00:57:42,480 --> 00:57:47,040 Maar zo is het niet gegaan. Het werd ineens griezelig stil. 779 00:57:50,840 --> 00:57:55,680 In drie dagen tijd werd ik van het onderzoek naar Ghosn gehaald. 780 00:57:55,760 --> 00:58:00,680 Na acht jaar in Japan werd me verteld dat ik terug naar huis moest. 781 00:58:01,280 --> 00:58:03,200 Ik raakte mijn baan kwijt. 782 00:58:07,480 --> 00:58:11,720 Dan vraag je je af of heel het bedrijf niet corrupt is. 783 00:58:13,360 --> 00:58:15,720 En als dat zo is… 784 00:58:17,520 --> 00:58:19,120 …dan is het spel uit, toch? 785 00:58:24,320 --> 00:58:27,000 Ze vroegen Ghosn nog een paar jaar te blijven… 786 00:58:27,080 --> 00:58:30,200 …om de alliantie klaar te maken voor de volgende stap. 787 00:58:30,280 --> 00:58:35,360 De meeste mensen zouden de volgende stap een fusie noemen… 788 00:58:35,920 --> 00:58:41,200 …maar meneer Ghosn en zijn PR-team besloten dat woord niet te gebruiken. 789 00:58:41,720 --> 00:58:45,520 Een van de redenen waarom ik me in deze situatie bevind… 790 00:58:45,600 --> 00:58:47,920 …is omdat ik het aanbod accepteerde… 791 00:58:48,000 --> 00:58:53,040 …om door te gaan met de integratie, de convergentie van de twee bedrijven. 792 00:58:53,120 --> 00:58:55,520 Maar van Nissans kant gezien… 793 00:58:55,600 --> 00:58:58,760 …kwamen ze tot de conclusie dat ze geen baat hadden… 794 00:58:58,840 --> 00:59:01,280 …bij een fusie met Renault. 795 00:59:02,280 --> 00:59:06,960 Ik heb meerdere keren duidelijk gezegd dat ik tegen de fusie was. 796 00:59:08,000 --> 00:59:12,640 Ik ben voor samenwerking, maar ik steunde de fusie niet. 797 00:59:13,400 --> 00:59:14,360 Zo zag ik dat. 798 00:59:14,440 --> 00:59:16,880 Helaas was er geen vertrouwen. 799 00:59:17,760 --> 00:59:20,760 En een aantal van onze Japanse vrienden dachten… 800 00:59:20,840 --> 00:59:25,480 …dat ze alleen van de invloed van Renault op Nissan af konden komen… 801 00:59:25,560 --> 00:59:27,120 …door mij aan te pakken. 802 00:59:27,200 --> 00:59:32,880 Carlos Ghosn staat gelijk aan een prostaatonderzoek voor de Japanners. 803 00:59:33,680 --> 00:59:38,440 Ze weten dat het goed voor ze is, dat het nodig is… 804 00:59:38,520 --> 00:59:41,600 …maar het blijft hartstikke vernederend… 805 00:59:41,680 --> 00:59:45,600 …als iemand zijn hand in je reet steekt. 806 00:59:46,160 --> 00:59:50,520 En uiteindelijk zullen ze daar… 807 00:59:51,120 --> 00:59:54,040 …vrij heftig op reageren. 808 00:59:54,120 --> 00:59:58,840 Hij heeft het 19 jaar volgehouden voor ze eindelijk reageerden. 809 00:59:58,920 --> 01:00:01,000 Maar wat was hun reactie heftig. 810 01:00:01,720 --> 01:00:03,840 Een van de invloedrijkste zakenlui… 811 01:00:03,920 --> 01:00:07,120 …is in Tokio opgepakt op verdenking van fraude. 812 01:00:07,200 --> 01:00:11,040 Carlos Ghosn, het hoofd van de raad van bestuur van Nissan… 813 01:00:11,120 --> 01:00:16,440 De beroemde baas van Renault-Nissan, Carlos Ghosn, is in Japan gearresteerd. 814 01:00:16,520 --> 01:00:20,000 Nissan zegt dat het al maanden onderzoek naar Ghosn deed. 815 01:00:20,080 --> 01:00:23,840 Hij zou bedrijfsgeld voor zichzelf gebruikt hebben. 816 01:00:23,920 --> 01:00:26,800 Ik kwam uit het vliegtuig, moest een auto in… 817 01:00:26,880 --> 01:00:30,160 …en de douane zei dat er wat mis was met mijn visum. 818 01:00:30,240 --> 01:00:33,040 Ik mocht niemand meer bellen en werd opgepakt. 819 01:00:33,120 --> 01:00:34,720 Ik begreep er niets van. 820 01:00:34,800 --> 01:00:39,440 Ik dacht: hij is eindelijk gearresteerd. 821 01:00:40,320 --> 01:00:43,400 Mag ik op z'n minst Nissan bellen voor een advocaat? 822 01:00:43,480 --> 01:00:45,720 Ik wist niet dat Nissan erachter zat… 823 01:00:45,800 --> 01:00:51,800 …en dat het al eerder bekonkeld was tussen de openbaar aanklager en Nissan. 824 01:00:51,880 --> 01:00:55,920 Wat ongelooflijk is, is dat de Japanse tv-zenders al wisten… 825 01:00:56,000 --> 01:01:01,320 …dat hij gearresteerd zou worden, want ze stonden daar op hem te wachten. 826 01:01:01,400 --> 01:01:03,640 De koersen van Nissan en Renault kelderen. 827 01:01:05,040 --> 01:01:10,200 Ik was op een belangrijke conferentie. Om 10.00 uur gingen we koffie drinken. 828 01:01:10,280 --> 01:01:12,200 Ik keek op mijn telefoon. Wauw. 829 01:01:14,160 --> 01:01:15,600 Frauduleus gedrag… 830 01:01:15,680 --> 01:01:19,400 Het is duidelijk dat iemand hem in de gevangenis wilde hebben. 831 01:01:20,160 --> 01:01:24,120 Alles begon met een intern onderzoek nadat iemand aan de bel trok. 832 01:01:24,200 --> 01:01:28,000 De rechterhand van Carlos Ghosn, Greg Kelly, is ook opgepakt. 833 01:01:29,840 --> 01:01:36,080 Vijf uur na mijn arrestatie zat ik in een kleine cel in Kosuge. 834 01:01:36,160 --> 01:01:39,560 Als je opgepakt bent in Japan, zit je in de problemen. 835 01:01:39,640 --> 01:01:43,400 Je wordt in veel opzichten schuldig geacht. 836 01:01:44,520 --> 01:01:49,680 Hoe zeg ik dat? Zelfs als ik erover praat, doet het hier pijn. 837 01:01:49,760 --> 01:01:51,600 Ik verstijf. 838 01:01:51,680 --> 01:01:56,520 En we wisten zeker… Ik wist zeker dat het een vergissing was… 839 01:01:56,600 --> 01:02:00,920 …en dat hij de volgende dag vrij zou zijn. Want wat kon er nu gebeuren? 840 01:02:01,000 --> 01:02:03,080 Er werd gezegd dat het legaal was. 841 01:02:03,840 --> 01:02:05,440 Hoe kan dat nu legaal zijn? 842 01:02:07,240 --> 01:02:10,960 Ik weet nog dat ik Japanse artikelen door Google liet vertalen… 843 01:02:11,040 --> 01:02:13,480 …om te begrijpen wat er aan de hand was. 844 01:02:13,560 --> 01:02:16,280 We begonnen te begrijpen wat er gaande was… 845 01:02:16,360 --> 01:02:21,080 …toen we de persconferentie van Hiroto Saikawa zagen. 846 01:02:21,160 --> 01:02:25,000 Toen beseften we dat er iets ongelooflijks aan de hand was. 847 01:02:25,800 --> 01:02:29,680 Het was net Game of Thrones binnen het bedrijf Nissan. 848 01:02:30,400 --> 01:02:32,200 Het was totaal gestoord. 849 01:02:32,280 --> 01:02:35,280 We zijn woedend… 850 01:02:35,800 --> 01:02:37,320 …en ik persoonlijk… 851 01:02:38,840 --> 01:02:43,280 …voel me erg teleurgesteld. 852 01:02:43,360 --> 01:02:48,480 Het probleem is dat één persoon zoveel macht heeft. 853 01:02:49,000 --> 01:02:53,960 De duistere kant van het Ghosntijdperk dat vele jaren duurde. 854 01:02:55,720 --> 01:03:01,480 Sommigen zeiden dat ik, Saikawa, Carlos Ghosn had verraden… 855 01:03:02,240 --> 01:03:04,600 …maar dat heb ik helemaal niet gedaan. 856 01:03:05,200 --> 01:03:09,560 Hij heeft mijn vertrouwen geschaad. 857 01:03:10,240 --> 01:03:11,640 Dat wilde ik zeggen. 858 01:03:16,040 --> 01:03:17,720 Dit ging mijn werk te boven. 859 01:03:17,800 --> 01:03:22,680 Ik was als advocaat voor een autobedrijf gaan werken. 860 01:03:22,760 --> 01:03:25,120 Ik wilde niet betrokken raken… 861 01:03:25,200 --> 01:03:29,960 …bij een vreemde internationale samenzwering… 862 01:03:30,960 --> 01:03:34,640 …of bij misstanden, en zeker niet in Japan. 863 01:03:34,720 --> 01:03:38,440 GEVANGENISCOMPLEX KOSUGE, TOKIO 864 01:03:41,680 --> 01:03:46,960 In Japan wordt van alle mensen die beschuldigd worden van een misdrijf… 865 01:03:47,720 --> 01:03:50,880 …99% schuldig bevonden. 866 01:03:50,960 --> 01:03:55,480 Beoordeel een rechtssysteem niet op basis van het aantal veroordelingen… 867 01:03:55,560 --> 01:04:01,280 …maar op het vertrouwen dat het op zoek gaat naar de waarheid… 868 01:04:01,360 --> 01:04:04,440 …en met eerlijke en rechtvaardige uitspraken komt. 869 01:04:04,520 --> 01:04:06,640 Als in Japan iemand wordt opgepakt… 870 01:04:06,720 --> 01:04:09,400 VOORMALIGE ADVOCAAT VAN GHOSN 871 01:04:09,480 --> 01:04:11,480 …is zijn leven voorbij. 872 01:04:13,240 --> 01:04:17,200 Honderddertig dagen in de gevangenis, eenzame opsluiting… 873 01:04:18,040 --> 01:04:19,880 …in een kleine cel zonder raam… 874 01:04:21,280 --> 01:04:25,240 …twee keer per week douchen. Ik wilde dat vaker, dat werd geweigerd. 875 01:04:25,760 --> 01:04:27,280 Dag en nacht ondervraagd. 876 01:04:27,880 --> 01:04:30,800 Soms 's ochtends, soms 's middags, soms 's nachts… 877 01:04:30,880 --> 01:04:34,040 …wel acht uur lang zonder dat er een advocaat bij is. 878 01:04:34,120 --> 01:04:38,360 Dus ik voelde meteen al dat ze niet op zoek waren naar de waarheid. 879 01:04:38,440 --> 01:04:42,440 DRIE MAANDEN LATER GEVANGENISCOMPLEX KOSUGE, TOKIO 880 01:04:47,280 --> 01:04:53,400 Ik heb hem op 14 februari 2019 voor het eerst ontmoet. 881 01:04:53,480 --> 01:04:55,480 Op Valentijnsdag. 882 01:04:56,360 --> 01:05:01,720 Op dat moment zat hij al drie maanden in hechtenis. 883 01:05:01,800 --> 01:05:07,120 Meneer Ghosn werd na zijn arrestatie elke dag verhoord. 884 01:05:07,200 --> 01:05:11,160 De verhoren waren niet het soort gesprekken… 885 01:05:11,240 --> 01:05:14,320 …dat je bij een theekransje hebt. 886 01:05:14,920 --> 01:05:18,320 'Het wordt erger voor je als je niet gewoon bekent'. 887 01:05:19,000 --> 01:05:21,240 Dat zei de aanklager herhaaldelijk. 888 01:05:22,040 --> 01:05:26,960 'Als je niet bekent, pakken we niet alleen jou, maar ook je familie aan.' 889 01:05:27,600 --> 01:05:32,440 Advocaten in Japan noemen deze methode vaak… 890 01:05:33,560 --> 01:05:36,240 …'gijzelingsrechtspraak'. 891 01:05:36,320 --> 01:05:39,640 Het is een wereld waarin de klok achteruit loopt. 892 01:05:40,160 --> 01:05:46,280 In Alice in Wonderland heb je de zogenaamde Witte Koningin. 893 01:05:46,360 --> 01:05:50,560 En in de wereld van de Witte Koningin loopt de klok achteruit. 894 01:05:50,640 --> 01:05:52,840 Zo verloopt een proces in Japan ook. 895 01:05:52,920 --> 01:05:54,680 De straf komt eerst. 896 01:05:55,400 --> 01:05:57,560 Dan heb je het proces. 897 01:05:57,640 --> 01:06:00,160 Helemaal aan het eind volgt de uitspraak. 898 01:06:00,240 --> 01:06:03,160 Dus de tijd loopt echt achteruit. 899 01:06:03,240 --> 01:06:06,960 Ik werd gegijzeld door een land… 900 01:06:07,560 --> 01:06:10,960 …dat ik 17 jaar heb gediend. 901 01:06:11,560 --> 01:06:15,040 Het kan zo zijn dat de mensen het op je gemunt hebben… 902 01:06:15,120 --> 01:06:17,680 …omdat ze willen dat je je baan kwijtraakt… 903 01:06:17,760 --> 01:06:21,200 …maar je de gevangenis in sturen… 904 01:06:24,720 --> 01:06:28,360 Dat is iets heel erg anders. 905 01:06:28,960 --> 01:06:30,840 Tenzij je dat verdient. 906 01:06:32,440 --> 01:06:33,280 Ja. 907 01:06:35,400 --> 01:06:40,800 Hij stuurde een boodschap via de mensen van het consulaat: 908 01:06:40,880 --> 01:06:46,320 'Praat met niemand, ga nergens heen en wees voorzichtig als je iemand belt.' 909 01:06:47,160 --> 01:06:50,600 Ik moet toegeven dat we een beetje bang waren. 910 01:06:50,680 --> 01:06:53,000 Ik zei tegen mijn neef: 'Kom op. 911 01:06:53,080 --> 01:06:57,320 Laten we iemand zoeken die hem kan  halen. Dat is de enige oplossing.' 912 01:06:57,400 --> 01:07:02,640 MASSACHUSETTS, VERENIGDE STATEN 913 01:07:09,840 --> 01:07:12,800 HOOGGEPLAATST PERSOON ZIT VAST IN TOKIO 914 01:07:16,560 --> 01:07:19,320 HIJ MOET DAAR WEG 915 01:07:31,160 --> 01:07:35,040 Na veel onderhandelingen met de rechtbank… 916 01:07:36,200 --> 01:07:41,200 …werd hij vrijgelaten op borgtocht met een borg van een miljard yen. 917 01:07:43,160 --> 01:07:46,120 We hebben onderhandeld met de gevangenis… 918 01:07:46,200 --> 01:07:49,080 …om hem via de achterdeur weg te krijgen… 919 01:07:49,720 --> 01:07:53,560 …maar om de een of andere reden stemden ze daar niet mee in. 920 01:08:00,200 --> 01:08:04,520 We hebben meneer Carlos Ghosn toen verkleed als een Japanse arbeider… 921 01:08:09,280 --> 01:08:13,720 …en opgehaald in een klein busje nadat hij vrijgelaten was. 922 01:08:17,760 --> 01:08:19,080 Zijn vermomming… 923 01:08:19,960 --> 01:08:22,440 …was zo zielig… 924 01:08:23,520 --> 01:08:27,920 Het feit dat zijn vermomming in feite bewees… 925 01:08:28,000 --> 01:08:30,920 …dat hij schuldig was… 926 01:08:31,000 --> 01:08:34,160 …maakte me heel verdrietig. 927 01:08:54,640 --> 01:08:57,640 Je krijgt als journalist bijna nooit de kans… 928 01:08:58,600 --> 01:09:05,600 …om een buitenlander te achtervolgen, en zeker niet een beroemdheid als Ghosn. 929 01:09:05,680 --> 01:09:07,680 Ik had er nooit van durven dromen. 930 01:09:07,760 --> 01:09:09,760 Nadat hij op borgtocht vrij was… 931 01:09:09,840 --> 01:09:16,840 …moest ik hem als roddelbladjournalist overal volgen. 932 01:09:22,400 --> 01:09:25,360 Het was toen één grote chaos. 933 01:09:26,480 --> 01:09:29,200 De media knokten met elkaar. 934 01:09:42,480 --> 01:09:46,840 We hebben een jaar lang verslag gedaan van zijn dagelijks leven… 935 01:09:46,920 --> 01:09:50,080 …maar we hebben hem nooit in een Nissan zien rijden. 936 01:09:55,800 --> 01:09:58,080 PRIVEJET GECHARTERD 937 01:10:01,200 --> 01:10:04,680 VLUCHT VIA CHINEES LUCHTRUIM OM ONDERSCHEPPING TE VOORKOMEN 938 01:10:09,400 --> 01:10:13,000 VLUCHT NA KERST, SUBWOOFERKOFFER LUCHTGATEN NOODZAKELIJK 939 01:10:27,120 --> 01:10:29,560 Hij wist dat ze hem in de gaten hielden. 940 01:10:35,640 --> 01:10:37,880 Er was een bewakingscamera… 941 01:10:38,440 --> 01:10:40,880 …bij de ingang van zijn huis geplaatst. 942 01:10:46,000 --> 01:10:49,480 Alle bezoekers en de momenten waarop hij zijn huis verliet… 943 01:10:49,560 --> 01:10:52,560 …werden allemaal gefilmd. 944 01:10:53,840 --> 01:10:55,320 MT/ ST/ RG ROUTE 945 01:10:58,080 --> 01:11:00,480 AANKOMST OP KIA 29/12 OM 22.00 UUR 946 01:11:03,760 --> 01:11:05,520 IN EN UIT IN 24 UUR 947 01:11:07,720 --> 01:11:09,560 GEWICHT VAN 75 KILO BEVESTIGD 948 01:11:13,200 --> 01:11:17,200 Het brein achter de ontsnapping was Michael Taylor… 949 01:11:17,800 --> 01:11:20,880 …een voormalig lid van de Amerikaanse Special Forces… 950 01:11:20,960 --> 01:11:25,200 …met een netwerk van ex-strijders en privé-beveiligingsmedewerkers… 951 01:11:25,280 --> 01:11:29,400 …die hem geholpen hebben bij dit ingenieuze ontsnappingsplan. 952 01:11:32,880 --> 01:11:38,400 Ik denk dat hij zijn ontsnapping al aan het plannen was… 953 01:11:39,320 --> 01:11:44,440 …toen hij op borgtocht vrijkwam. 954 01:11:44,520 --> 01:11:46,000 Dat denk ik. 955 01:11:46,840 --> 01:11:51,520 Ik hoorde dat wanneer hij iemand ontmoette… 956 01:11:51,600 --> 01:11:55,720 …hij dat meestal in het Grand Hyatt deed. 957 01:12:00,080 --> 01:12:03,200 Soms ging hij er met de auto heen. 958 01:12:03,280 --> 01:12:06,400 Soms te voet. 959 01:12:08,960 --> 01:12:13,320 Je zou gerust kunnen zeggen dat hij elke dag de deur uitging. 960 01:12:13,400 --> 01:12:19,880 Dus begonnen de foto's en de video's er allemaal hetzelfde uit te zien. 961 01:12:21,960 --> 01:12:24,480 Hij wilde de mensen laten geloven… 962 01:12:24,560 --> 01:12:27,680 …dat hij elke dag weer naar het Grand Hyatt ging… 963 01:12:27,760 --> 01:12:33,760 …en daar geen speciale reden voor had. 964 01:12:33,840 --> 01:12:40,640 Ik vermoed dat hij zelfs wist waar alle camera's geplaatst waren. 965 01:12:49,600 --> 01:12:52,760 Hij mocht in die tijd… 966 01:12:52,840 --> 01:12:56,480 …niet communiceren met mensen die bij de zaak betrokken waren. 967 01:12:56,560 --> 01:13:01,880 Volgens de voorwaarden die werden gesteld toen hij op borgtocht vrij kwam… 968 01:13:01,960 --> 01:13:04,080 …mocht Carlos Ghosn… 969 01:13:04,640 --> 01:13:09,320 …niet afspreken of praten met zijn vrouw of haar zelfs maar schrijven. 970 01:13:09,400 --> 01:13:12,000 Die voorwaarde was toegevoegd. 971 01:13:12,080 --> 01:13:16,720 Ik vond het heel moeilijk om hem te moeten vertellen… 972 01:13:16,800 --> 01:13:19,200 …dat die voorwaarde gesteld was. 973 01:13:33,600 --> 01:13:36,800 Hebt u een boodschap voor de mensen die achter u staan? 974 01:13:39,680 --> 01:13:46,320 We verlangen van de president dat hij druk uitoefent op de Japanse regering… 975 01:13:46,400 --> 01:13:50,320 …zodat die de mensenrechten en de rechtsgang respecteert… 976 01:13:50,400 --> 01:13:53,000 …of Carlos in Frankrijk laat berechten. 977 01:13:54,080 --> 01:13:56,400 Wilt u dat hij hier berecht wordt? -Ja. 978 01:13:56,480 --> 01:14:00,560 Want we zien dat hij in Japan geen eerlijk proces zal krijgen. 979 01:14:00,640 --> 01:14:02,640 Hoe vaak we het ook probeerden… 980 01:14:03,680 --> 01:14:06,400 …er is nooit een datum voor het proces geprikt. 981 01:14:07,880 --> 01:14:13,200 Daarom vroeg Ghosn zich af hoelang hij in Japan zou moeten blijven. 982 01:14:13,280 --> 01:14:20,120 Hij vroeg wanneer hij berecht zou worden en of hij in staat zou zijn… 983 01:14:20,840 --> 01:14:24,240 …om een eerlijk proces te krijgen. 984 01:14:24,320 --> 01:14:27,880 Hij begon dat vaak te vragen. 985 01:14:29,560 --> 01:14:35,320 Alles wees erop dat het onmogelijk was dat ik een eerlijk proces zou krijgen. 986 01:14:35,400 --> 01:14:37,680 Ik kwam dus al snel tot de conclusie… 987 01:14:37,760 --> 01:14:40,720 …dat ik daar zou sterven als ik niet zou vluchten. 988 01:14:41,440 --> 01:14:42,840 Na zijn arrestatie… 989 01:14:42,920 --> 01:14:47,440 …doken er posters in Beiroet op die de Libanese zakenman steunden. 990 01:14:48,760 --> 01:14:53,800 WIJ ZIJN ALLEMAAL CARLOS GHOSN 991 01:15:00,680 --> 01:15:03,360 Je kunt Carlos Ghosn niet begrijpen… 992 01:15:03,440 --> 01:15:08,640 …zijn beweegredenen, wat hem bezighoudt, zijn verlangen om succesvol te zijn… 993 01:15:08,720 --> 01:15:12,560 …zijn verlangen om te winnen en te laten zien dat hij de beste is… 994 01:15:12,640 --> 01:15:15,920 …zonder het leed uit zijn jeugd te begrijpen. 995 01:15:18,480 --> 01:15:23,280 We vonden een artikel over pastoor Boulos Massaad… 996 01:15:23,360 --> 01:15:26,920 …die op een avond in april 1960 dood werd aangetroffen. 997 01:15:28,640 --> 01:15:30,880 Hij was met twee kogels gedood. 998 01:15:30,960 --> 01:15:33,320 Vlak bij de plaats delict… 999 01:15:33,400 --> 01:15:37,120 …was een Peugeot gezien die van de vader van Carlos Ghosn was. 1000 01:15:39,800 --> 01:15:41,880 We zijn tot de conclusie gekomen… 1001 01:15:41,960 --> 01:15:46,400 …dat pastoor Boulos Massaad door George Ghosn gebruikt was… 1002 01:15:46,480 --> 01:15:49,320 …om diamanten uit Afrika te smokkelen. 1003 01:15:50,280 --> 01:15:53,080 Hij werd berecht en ter dood veroordeeld. 1004 01:15:54,440 --> 01:15:58,720 Tot midden jaren zeventig. Er heerste een burgeroorlog in Libanon. 1005 01:15:58,800 --> 01:16:03,240 Hij wist te ontsnappen uit de gevangenis en vond onderdak in Brazilië. 1006 01:16:06,960 --> 01:16:12,680 Je snapt wel dat zijn jeugd met een vader die in de gevangenis zat, beschuldigd was… 1007 01:16:12,760 --> 01:16:17,440 …en zelfs ter dood veroordeeld was voor de moord op een priester… 1008 01:16:17,520 --> 01:16:19,320 …iets heel zwaars is. 1009 01:16:24,000 --> 01:16:26,160 Hij heeft zijn legende gecreëerd. 1010 01:16:26,240 --> 01:16:27,680 EEN LAATSTE GEHEIM 1011 01:16:27,760 --> 01:16:30,440 Hij deed verslag van een leven… 1012 01:16:30,520 --> 01:16:33,840 …dat een beetje anders was dan het leven dat hij leidde. 1013 01:16:33,920 --> 01:16:35,840 Hij had er vast behoefte aan… 1014 01:16:35,920 --> 01:16:39,440 …om alle mensen uit zijn jeugd te laten zien wie hij was… 1015 01:16:39,520 --> 01:16:44,240 …te zeggen hoe succesvol hij was ondanks zijn verleden… 1016 01:16:44,320 --> 01:16:49,400 …ondanks zijn vaders verleden, zijn leven, dat hij grootse dingen had gedaan. 1017 01:16:53,560 --> 01:16:57,040 Ik heb hem op de 26e voor het laatst gezien. 1018 01:16:58,520 --> 01:17:01,160 Hij kwam naar me toe en zei: 1019 01:17:01,240 --> 01:17:06,080 'Keiko, ik ga je betalen.' 1020 01:17:06,160 --> 01:17:09,480 Ik was verrast, omdat hij me nog niet hoefde te betalen. 1021 01:17:09,560 --> 01:17:13,040 Maar hij vroeg me om al mijn bonnetjes… 1022 01:17:13,960 --> 01:17:15,560 …en hij betaalde me. 1023 01:17:15,640 --> 01:17:20,600 Hij zei dat ik elke wijn mocht kiezen die ik maar wilde… 1024 01:17:20,680 --> 01:17:23,080 …en hij gaf me twee flessen cadeau. 1025 01:17:23,720 --> 01:17:26,640 Hij wilde samen met mij op de foto. 1026 01:17:26,720 --> 01:17:29,560 Dat was de eerste keer, dus ik was heel blij. 1027 01:17:30,280 --> 01:17:32,280 Hij gaf me zelfs een knuffel. 1028 01:17:32,760 --> 01:17:36,280 Hij is meestal niet iemand die knuffels geeft. 1029 01:17:36,880 --> 01:17:39,440 Dus ik denk dat hij me een knuffel gaf… 1030 01:17:40,360 --> 01:17:42,240 …omdat hij wilde vluchten. 1031 01:17:42,320 --> 01:17:44,760 Hij wist dat het de laatste keer was… 1032 01:17:44,840 --> 01:17:50,000 …dus hij gaf me een cadeau, een knuffel en ging zelfs op de foto met me. 1033 01:17:50,600 --> 01:17:52,160 Dat maakte me gelukkig. 1034 01:18:11,640 --> 01:18:16,960 29 DECEMBER 2019 1035 01:18:20,680 --> 01:18:23,960 Op de 29e vloog Michael Taylor… 1036 01:18:24,040 --> 01:18:30,760 …vanuit Dubai met een privéjet naar de internationale luchthaven Kansai. 1037 01:18:37,760 --> 01:18:40,920 Japanners zijn erg georganiseerd. 1038 01:18:41,000 --> 01:18:44,400 En dus zijn ze voorspelbaar. Dat is een zwak punt. 1039 01:18:49,720 --> 01:18:55,000 Carlos Ghosn heeft zijn huis op de 29e om 14.30 uur verlaten. 1040 01:18:55,760 --> 01:18:58,800 Ik ben in mijn gewone kleding de deur uitgegaan. 1041 01:19:04,760 --> 01:19:08,600 Als iemand me op straat had gezien, had hij me herkend. 1042 01:19:14,680 --> 01:19:19,360 Ghosn kwam aan in het Grand Hyatt. 1043 01:19:56,360 --> 01:19:59,320 Toen ik het hotel verliet, droeg ik iets speciaals. 1044 01:20:03,040 --> 01:20:08,240 Hij heeft zijn drie handlangers in het hotel ontmoet. 1045 01:20:14,400 --> 01:20:18,920 Ik verliet het hotel om naar het vliegveld te gaan… 1046 01:20:20,360 --> 01:20:23,480 …en ik moest dus een taxi en de trein nemen. 1047 01:20:40,880 --> 01:20:43,880 Ik zat twee, drie uur in de trein tussen de mensen. 1048 01:20:44,920 --> 01:20:46,600 Ik mocht niet opvallen. 1049 01:21:01,360 --> 01:21:06,720 Ik kon niet open en bloot door de luchthaven lopen. 1050 01:21:18,920 --> 01:21:24,760 In Shin-Osaka namen ze een andere taxi. 1051 01:21:24,840 --> 01:21:27,360 Vanaf daar… 1052 01:21:28,040 --> 01:21:31,440 …gingen ze naar het hotel dat Michael Taylor had geboekt… 1053 01:21:31,520 --> 01:21:36,920 …en dat verbonden is aan de internationale luchthaven Kansai. 1054 01:21:37,000 --> 01:21:40,600 STARGATE HOTEL, VLIEGVELD VAN OSAKA 1055 01:21:55,360 --> 01:21:57,760 Ik moest ongemerkt het vliegtuig in. 1056 01:21:57,840 --> 01:22:01,080 Hoe kan dat zonder gezien te worden? In ruimbagage. 1057 01:22:14,520 --> 01:22:15,880 Je gaat naar huis. 1058 01:22:18,480 --> 01:22:20,480 Vanaf dit moment… 1059 01:22:21,200 --> 01:22:23,400 …werd Ghosn nergens meer gefilmd. 1060 01:22:25,440 --> 01:22:28,920 Je zou kunnen zeggen dat hij in rook was opgegaan. 1061 01:22:40,040 --> 01:22:42,640 Toen ze het hotel verlieten… 1062 01:22:42,720 --> 01:22:45,400 …was het ongeveer 22.00 uur. 1063 01:22:45,480 --> 01:22:47,280 Om precies te zijn 21.57 uur. 1064 01:22:58,160 --> 01:23:02,080 Ik moest in een kist het vliegtuig in zien te komen… 1065 01:23:02,760 --> 01:23:04,440 …zonder douanecontrole. 1066 01:23:04,960 --> 01:23:08,520 We hadden besloten dat Osaka de geschikte plek was. 1067 01:23:09,520 --> 01:23:13,920 En het moest aan het eind van het jaar gebeuren… 1068 01:23:14,000 --> 01:23:17,680 …omdat mensen dan op vakantie gaan. 1069 01:23:18,240 --> 01:23:22,200 Het vaste personeel wordt dan vervangen door tijdelijk personeel. 1070 01:23:22,920 --> 01:23:26,880 Tijdelijk personeel is niet zo goed op de hoogte van procedures. 1071 01:23:47,800 --> 01:23:49,760 Er waren vier, vijf mensen nodig… 1072 01:23:49,840 --> 01:23:51,320 LUCHTHAVENMEDEWERKER 1073 01:23:51,400 --> 01:23:54,360 …mezelf incluis, om de kist op te tillen. 1074 01:23:57,000 --> 01:24:04,000 Een van mijn collega's maakte een grapje en zei dat er een prachtige dame in zat. 1075 01:24:09,600 --> 01:24:11,440 Meneer Taylor heeft me gezegd… 1076 01:24:11,520 --> 01:24:12,840 LUCHTHAVENMEDEWERKER 1077 01:24:12,920 --> 01:24:16,680 …dat ze violisten waren… 1078 01:24:17,880 --> 01:24:21,720 …maar ik vond dat wel vreemd. 1079 01:24:23,280 --> 01:24:27,400 De twee mannen hadden een gitaarkoffer in plaats van een vioolkoffer. 1080 01:24:41,920 --> 01:24:46,520 Het cruciale moment was de douanecontrole. 1081 01:24:48,160 --> 01:24:52,080 Dat was het moment waarop Ghosn ontdekt zou kunnen worden. 1082 01:24:53,600 --> 01:25:00,160 Het was belangrijk dat de kist niet door het röntgenapparaat ging. 1083 01:25:09,200 --> 01:25:14,720 Als je op een punt in je leven bent beland waarop het alles of niets is… 1084 01:25:15,400 --> 01:25:19,440 …moet je volledig geconcentreerd zijn… 1085 01:25:19,520 --> 01:25:22,360 …om te kunnen reageren als er iets gebeurt. 1086 01:25:23,280 --> 01:25:25,880 Je beleeft zo'n moment heel intens. 1087 01:25:26,640 --> 01:25:28,640 We scannen hem wel in de… 1088 01:25:28,720 --> 01:25:33,240 Nee. Zo'n fragiel muziekinstrument mag niet in de scanner. Dat snapt u wel. 1089 01:25:33,320 --> 01:25:34,520 Het klinkt perfect. 1090 01:25:34,600 --> 01:25:39,880 We hebben een paar optredens, dus moet hij mee op tournee. 1091 01:25:39,960 --> 01:25:43,000 We kunnen hem openen, maar niet optillen. 1092 01:26:35,560 --> 01:26:40,040 De dertig minuten in de kist terwijl ik wachtte tot we opstegen… 1093 01:26:40,120 --> 01:26:46,800 …waren waarschijnlijk de langste minuten die ik ooit heb moeten wachten. 1094 01:27:21,680 --> 01:27:23,080 Het was gedurfd. 1095 01:27:23,760 --> 01:27:26,960 Het was gewaagd, maar het is gelukt. 1096 01:27:29,600 --> 01:27:33,600 De afgezette baas van Renault-Nissan is gevlucht uit Tokio. 1097 01:27:33,680 --> 01:27:37,000 Hij is Japan ontvlucht, waar hij berecht zou worden. 1098 01:27:37,080 --> 01:27:39,800 De verrassende, opwindende gebeurtenissen… 1099 01:27:39,880 --> 01:27:43,400 Het laatste nieuws over de voormalige baas van Nissan… 1100 01:27:43,480 --> 01:27:47,280 …die Japan ontvlucht in afwachting op zijn proces. 1101 01:27:49,320 --> 01:27:52,080 Godzijdank is het gelukt. 1102 01:27:52,160 --> 01:27:54,960 Het was alsof alle energie terugkwam. 1103 01:27:55,040 --> 01:27:59,040 Het was net een elektroshock, mijn zenuwen ontwaakten en zo… 1104 01:27:59,120 --> 01:28:01,720 …en ik zei tegen mijn man: 1105 01:28:01,800 --> 01:28:04,840 'O, mijn God. Hij is in Libanon. 1106 01:28:04,920 --> 01:28:08,320 Het is afgelopen. De nachtmerrie is voorbij.' 1107 01:28:08,400 --> 01:28:10,160 Hopelijk. Snap je? 1108 01:28:11,920 --> 01:28:16,600 Ik was blij voor hem en wilde juichen. 1109 01:28:18,000 --> 01:28:20,480 Hij kon eindelijk zijn familie terugzien. 1110 01:28:22,120 --> 01:28:24,800 Ik was echt blij voor hem. 1111 01:28:24,880 --> 01:28:26,880 Ik huilde tranen van geluk. 1112 01:28:27,880 --> 01:28:29,640 Maar ik was ook verdrietig. 1113 01:28:30,720 --> 01:28:33,280 Maar ik denk dat het tranen van geluk waren. 1114 01:28:35,040 --> 01:28:38,360 De voormalige voorzitter van Nissan is nu in Libanon… 1115 01:28:38,440 --> 01:28:43,240 …en heeft verklaard dat hij niet langer gegijzeld wordt… 1116 01:28:43,320 --> 01:28:47,360 …door een oneerlijk rechtssysteem waarin je schuldig wordt geacht… 1117 01:28:47,440 --> 01:28:50,920 …wordt gediscrimineerd en mensenrechten worden overtreden. 1118 01:28:51,000 --> 01:28:54,960 BEIROET, LIBANON - 8 JANUARI 2020 1119 01:29:02,360 --> 01:29:04,760 Dit is een erg belangrijke dag voor me. 1120 01:29:05,840 --> 01:29:12,400 Ik heb hier elke dag naar uitgekeken sinds het begin van deze nachtmerrie. 1121 01:29:14,240 --> 01:29:18,280 Het feit is dat hij ontsnapt is voor het proces plaatsgevonden heeft. 1122 01:29:18,360 --> 01:29:24,240 Dus tot nu toe weet niemand zeker of hij echt iets illegaals heeft gedaan. 1123 01:29:24,840 --> 01:29:28,800 Ik kwam tot de conclusie dat het bewijs niet sterk genoeg was… 1124 01:29:28,880 --> 01:29:30,800 …om hem schuldig te verklaren. 1125 01:29:30,880 --> 01:29:33,240 Als hij echt om gerechtigheid geeft… 1126 01:29:33,320 --> 01:29:35,840 …waarom ging hij dan zo ver… 1127 01:29:35,920 --> 01:29:41,240 …dat hij in een zwarte kist vluchtte? 1128 01:29:41,320 --> 01:29:44,400 Ik ben best teleurgesteld. 1129 01:29:45,520 --> 01:29:48,960 Hij zit nu voor altijd klem. 1130 01:29:49,040 --> 01:29:55,360 Hij is al zijn macht kwijt, alles waar hij van hield. 1131 01:29:55,440 --> 01:29:58,200 Net als in De nieuwe kleren van de keizer. 1132 01:30:01,240 --> 01:30:03,560 GHOSN STAAT NU OP INTERPOLS RODE LIJST. 1133 01:30:03,640 --> 01:30:07,000 JAPAN EN FRANKRIJK HEBBEN ARRESTATIEBEVELEN UITGEVAARDIGD… 1134 01:30:07,080 --> 01:30:09,800 …BINNEN HUN ONDERZOEKEN NAAR FINANCIËLE FRAUDE… 1135 01:30:09,880 --> 01:30:12,680 …MISBRUIK VAN BEDRIJFSMIDDELEN, WITWASSEN EN CORRUPTIE. 1136 01:30:14,240 --> 01:30:17,200 Ik ben bereid om lang in Libanon te blijven… 1137 01:30:17,280 --> 01:30:21,400 …maar denk niet dat ik dit zomaar accepteer. 1138 01:30:21,480 --> 01:30:24,280 Ik ga vechten, omdat ik mijn naam wil zuiveren. 1139 01:30:24,360 --> 01:30:28,080 Dat is iets wat heel belangrijk voor me is. 1140 01:30:28,160 --> 01:30:33,920 Ik kan niet accepteren dat het verzinnen van verhaaltjes… 1141 01:30:34,000 --> 01:30:38,640 …en liegen over iets op zo'n grote schaal succesvol kan zijn. 1142 01:30:38,720 --> 01:30:41,120 Zeker niet omdat dit mijn verhaal is. 1143 01:30:41,760 --> 01:30:48,760 GHOSN BLIJFT VOORTVLUCHTIG IN LIBANON EN BLIJFT BEWEREN DAT HIJ ONSCHULDIG IS. 1144 01:30:48,840 --> 01:30:51,760 HIJ HEEFT ONS VERZOEK OM EEN INTERVIEW AFGESLAGEN. 1145 01:31:01,160 --> 01:31:04,000 TAYLOR KREEG TWEE JAAR GEVANGENISSTRAF IN JAPAN… 1146 01:31:04,080 --> 01:31:06,160 …VOOR ZIJN ROL BIJ DE ONTSNAPPING. 1147 01:31:06,240 --> 01:31:10,400 TWEE PILOTEN EN EEN DIRECTEUR KREGEN VIER JAAR GEVANGENISSTRAF. 1148 01:31:17,160 --> 01:31:19,720 IN 2022, NA DRIE JAAR OP BORGTOCHT IN TOKIO… 1149 01:31:19,800 --> 01:31:24,160 …WERD GREG KELLY VEROORDEELD TOT ZES MAANDEN VOORWAARDELIJK… 1150 01:31:24,240 --> 01:31:30,080 …OMDAT HIJ GHOSN HAD HELPEN FRAUDEREN MET ZIJN BELASTINGAANGIFTE. 1151 01:31:31,160 --> 01:31:35,680 ZOWEL KELLY ALS DE OPENBAAR AANKLAGER VAN TOKIO ZIJN IN HOGER BEROEP GEGAAN. 1152 01:31:35,760 --> 01:31:38,680 KELLY IS NU TERUG IN DE VERENIGDE STATEN. 1153 01:31:39,840 --> 01:31:43,960 IN HET JAPANSE RECHTSSYSTEEM WORDT 99% VAN DE MENSEN SCHULDIG BEVONDEN. 1154 01:31:44,040 --> 01:31:47,880 MAAR DE AANKLAGERS DOEN ERG LANG VOORONDERZOEK… 1155 01:31:47,960 --> 01:31:51,640 …EN STUREN MAAR 37% VAN DE VERDACHTEN NAAR DE RECHTBANK. 1156 01:31:52,600 --> 01:31:55,320 NISSAN KREEG EEN BOETE VAN 1,6 MILJOEN EURO… 1157 01:31:55,400 --> 01:31:59,080 …OMDAT HET GEZWEGEN HAD OVER DE COMPENSATIE VOOR CARLOS GHOSN. 1158 01:31:59,160 --> 01:32:03,040 NISSAN EIST 10,7 MILJOEN EURO SCHADEVERGOEDING VAN GREG KELLY… 1159 01:32:03,120 --> 01:32:05,880 …EN 83 MILJOEN EURO VAN CARLOS GHOSN. 1160 01:34:00,160 --> 01:34:05,160 Ondertiteld door: Robby van den Hoek