Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
In het begin is er niets.
Er is geen concept van een robotverkenner
die over een andere wereld kruipt.
En dan begin je na te denken.
Je gaat actie ondernemen. Je gaat bouwen.
En de machines komen tot leven.
In 2003 werden de tweelingrobots Opportunity en Spirit naar Mars gestuurd.
Ze zouden naar verwachting 90 dagen overleven.
Veel mensen zouden zeggen: 'Het zijn maar robots.'
Maar toen we ze eenmaal inschakelden,
werden ze zoveel meer dan alleen robots op een andere planeet.
OPPORTUNITY - CAMERA SYSTEMEN GEZOND - TEMP. -40°C
INKOMEND BERICHT...
WEKLIED. AFSPELEN...
NASA: GOEDEMORGEN, OPPORTUNITY. TIJD OM WAKKER TE WORDEN!
Jongen van kwikzilver
Schiet alle kanten op
O, meisje danst
Over vuile, stoffige paden
Zwerf rond als je wilt
Zwerf de wereld rond
Zwerf rond als je wilt
Zonder vleugels, zonder wielen
Zwerf rond als je wilt
Als de rover eenmaal op Mars is, heeft ze haar eigen leven.
Er stroomt energie door haar aderen.
En ze heeft liefde nodig.
Dus proberen we haar zo veilig mogelijk te houden.
Maar soms heeft ze een eigen wil.
OPPY: GESTOPT, GEVAAR GEDETECTEERD
NASA: HET IS VEILIG, JE KUNT VERDER.
HET IS JE SCHADUW MAAR.
Dus ja, het is maar een robot.
Maar via deze robot beleven we samen een geweldig avontuur.
Ze wordt een familielid.
CONTROLECENTRUM - NASA'S MARSPROGRAMMA
JENNIFER TROSPER - MISSIEMANAGER
Iets wat we ons allemaal afvragen
als we 's nachts omhoog kijken...
is of we echt alleen zijn in het universum.
En dat proberen te begrijpen is een van de grote mysteries.
Door de eeuwen heen
was Mars een mysterieuze rode stip aan de hemel.
ROB MANNING - HOOFD-SYSTEEMTECHNICUS
Die tot de verbeelding van miljoenen mensen sprak.
Wat is er gaande in dat verre land?
Het doel van het hele Marsprogramma
is het beantwoorden van de vraag: 'Heeft Mars ooit leven gehad?'
Dus vooral in de vroege Marsmissies
ASHLEY STROUPE - ROVERBESTUURDER
volgden we het water.
Dat is omdat, op aarde tenminste, waar er water is,
er ook leven is.
Dus de vraag is: 'Was er ooit water op Mars?
'En wat voor water?
'Had het leven mogelijk kunnen maken?'
Halverwege de jaren 70 waren de Viking-missies
het hoogtepunt van ruimteonderzoek.
NASA stuurde twee orbiters en twee landers
die ons een heel nieuw beeld van Mars zouden geven.
Ja, dat is de goeie.
STEVE SQUYRES - HOOFDWETENSCHAPPER
Grappig, die intense herinneringen
aan een stel pixels van 40 jaar oud.
Maar dat zijn het.
Ik weet nog dat ik 'm voor het eerst zag.
Ten tijde van de Vikingmissie
was ik een geoloog met een hamer.
Ik deed veldwerk.
Het was fascinerend,
maar ik vond het jammer
dat er geen nieuwe plekken te ontdekken waren.
Maar toen begon ik te werken met de beelden van de Viking-orbiters.
En ik keek neer op Mars, naar die foto's,
en ik had geen idee waar ik naar keek.
Maar het mooie was dat niemand het wist.
Niemand had dit ooit eerder gezien.
En ik wist dat ik in de ruimtevaart wilde werken.
De twee Viking-orbiters keken neer op Mars
en we zagen: 'Dat is vreemd.
'Dat zou kunnen wijzen op vloeibaar water in het verleden.
'Was Mars ooit een groene wereld, met leven en blauwe oceanen?'
ROB MANNING - HOOFD-SYSTEEMTECHNICUS
We zouden er zelf wel heen willen, maar dat kan niet.
En ik wist, door mijn achtergrond als geoloog,
dat als we een rover op het Marsoppervlak konden neerzetten,
die rond zou kunnen rijden,
en van dichtbij naar de rotsen zou kunnen kijken,
dan zouden we kunnen leren over het verleden van Mars.
En dus, vanaf halverwege de jaren 80,
schreef ik tien jaar lang voorstellen aan NASA.
Maar alle voorstellen faalden.
En ik moest de mogelijkheid onder ogen zien
dat ik tien jaar had verspild
en niets had bereikt.
Maar toen verzamelden we een team bij het JPL.
Konden we de rover bouwen die Steve Squyres zich voorstelde
en het landingssysteem gebruiken dat al ontworpen was?
ONTWERP LANDER
Dus schreven we een voorstel en presenteerden dat aan NASA.
En we kregen eindelijk het telefoontje
dat onze dromen zou doen uitkomen.
Het is een groot genoegen om aan te kondigen
dat we teruggaan naar Mars, en hoe.
MR SCOTT HUBBARD - PROGRAMMADIRECTEUR MARS
Met een tweeling. Twee Marsrovers.
We noemden ze Spirit en Opportunity.
Na tien jaar voorstellen schrijven
hadden we eindelijk het resultaat waar ik van gedroomd had.
Maar als ik toen had geweten
wat een zware weg het zou worden
om Mars echt te bereiken,
was ik niet zo opgetogen geweest.
Ga zitten, dan kunnen we beginnen.
MARS-VERKENNINGSROVER MISSIESYSTEEM ONTWERPTOETSING
Ik ben hier als projecttechnicus.
Om te zorgen dat er compatibiliteit is
tussen de vlucht- en missiesystemen.
Ik zal de lancering, vlucht en EDL bespreken...
Ons doel was om
twee autonome rovers op zonne-energie te bouwen
die 90 sols, drie maanden, op Mars zouden kunnen overleven.
En we hoopten erg dat er ten minste één zou werken.
Maar als het niet lukte, zouden we de lanceerdatum missen.
De planning van een Marsmissie
wordt bepaald door de stand van de planeten.
En als je je kans mist,
moet je misschien wel 26 maanden wachten.
AARDE - MARS
Dat is heel kort om twee rovers te ontwerpen, bouwen en testen
en ze in raketten te stoppen.
En de druk op het team was enorm.
Dus hadden we een geweldig team nodig
2 JAAR TOT LANCERING
dat dag en nacht werkte.
Ik was als kind al fan van Star Trek.
Ik wilde Geordi La Forge zijn.
Machinekamer, dit is La Forge.
Schakel alle transporters uit. Ik kom eraan.
Ik wist niet wat die baan was.
Ik wist dat ze 'de technici' waren, maar niet wat dat was.
Maar ik wilde problemen oplossen.
De bouw van Spirit en Opportunity begon op een whiteboard.
'Oké, we willen een missie van 90 dagen.
'We willen bewijs vinden van water in het verleden.
'Wat hebben we daarvoor nodig?'
Toen moest dit team aan technici
de rover tot leven brengen.
Dit was mijn eerste missie.
En het was erg spannend.
Niemand had ooit zoiets gedaan.
Ik was opgegroeid in Ghana.
Als kind was ik gefascineerd door de radio.
Ik was nieuwsgierig: zitten er mensen in de radio?
Op een dag maakte ik een radio open, maar ik vond geen mensen.
ASHITEY TREBI-OLLENNU - ROBOTTECHNICUS
Daar kwam mijn fascinatie voor techniek vandaan.
Voor het ontwerp van de rover
was het een bewuste keuze om haar mensachtige kenmerken te geven.
Als je een geoloog in het veld bent,
raap je een steen op, breek je hem doormidden en kijk je erin.
Dus een robot heeft een arm nodig,
met instrumenten die kunnen meten
en microscopische beelden maken, een soort zakmes.
De resolutie van de camera's van de rover
is precies dezelfde als die van mensenogen.
Dus plotseling leken ze veel op ogen.
En de rover was 1,57 meter hoog.
De gemiddelde lengte van een mens.
Dus zou het voelen, als de rover rondreed en foto's maakte,
alsof er een mens over het oppervlak liep.
Het is een doos vol bedrading.
Maar je krijgt een schattige robot
DOUG ELLISON - CAMERATECHNICUS
met een gezicht.
We hadden geweldige wetenschappelijke apparatuur.
Maar als je het allemaal op de rover zet,
wordt hij heel zwaar.
18 MAANDEN TOT LANCERING
Dat wordt een probleem bij het landen op Mars.
Maar ik wil zien of we
zes elastieken aan de airbags kunnen gebruiken.
En de uitdaging hier is dat er veel mogelijke oplossingen zijn.
We weten niet welke de beste is. En we hebben maar één kans.
Dus ons landingssysteem had grote airbags
waarmee de rover over het oppervlak zou stuiteren.
Het grootste probleem aan het begin was
dat we moesten uitrekenen hoe zwaar de rovers zouden worden.
Zouden de airbags dat gewicht aankunnen?
Dus deden we proeven.
-Wat... -Dit is geweldig.
-Dit is geen probleem. -Dit is een goeie kei.
-Ja. -Dit is een mooie.
Ja.
Dus probeerden we de airbags uit
met het soort keien die je op Mars hebt.
We doen de eerste poging.
Enorme gaten in de airbags.
Ze werden gescheurd door rotsen. 'Dit is niet best.
'Helemaal niet best.'
De parachutes waren een ander verhaal.
1 JAAR TOT LANCERING
Drie, twee, één.
We deden proeven met een grote raketvormige lading
en lieten 'm vallen van onder een helikopter.
De eerste parachute ging aan flarden.
De tweede,
ook aan flarden.
Zo kwamen we erachter dat we geen parachute hadden.
Die parachute die net ontploft is, was helaas
de parachute die naar Mars zou gaan.
Ik kom ter zake.
Jullie hebben grote problemen.
Wat hieraan geeft jullie stress?
Waar maak je je zorgen over?
Ze hebben me een lijst bedreigingen gegeven
en ik heb ze bij elkaar opgeteld.
Dit is alles wat er mis zou kunnen gaan.
Ik begrijp uw zorgen.
In je achterhoofd denk je: dit is een apparaat van een miljard dollar.
Dit zou een ramp kunnen worden.
10 MAANDEN TOT LANCERING
Oké, we zijn klaar.
VIBRATIETEST
Daar gaat ie.
PROEVEN - SPIRIT
We wilden Spirit en Opportunity bouwen
als een identieke tweeling.
En zo begon het ook, maar de verschillen groeiden al snel.
Oké, alles in orde.
Tijdens de bouw en het testen,
werd Spirit altijd als eerste getest. En ze faalde steeds.
-Achteruit. Eén keer. -We zijn een ring kwijt.
Zijn we een ring kwijt?
Kijk op de vloer.
En toen kwam Opportunity.
TESTEN - OPPORTUNITY - SPIRIT
Leuk, toch?
TESTEN - OPPORTUNITY
Drie, twee, één.
Stop.
Bedankt.
Opportunity slaagde met vlag en wimpel voor elke test.
Dus al voor ze de planeet verlieten, zorgde Spirit voor problemen
en was Opportunity het lievelingetje.
7 MAANDEN TOT LANCERING
Nadat we zo lang aan de rovers hadden gebouwd en getest,
was het tijd om Oppy op de grond te zetten.
Dit was de eerste keer
dat we de rover leven inbliezen.
Ga maar.
Haar eerste stapjes.
Ik kreeg kippenvel.
Want we dachten: ze leeft.
Ze wordt bijna een levend wezen, in je ogen.
Een echte, levende robot die naar Mars kan gaan
om de dingen te doen waar je van gedroomd hebt.
Het is wat overdreven om te zeggen dat het net een geboorte was,
maar zo voelde het een beetje.
Het voelde alsof je niet wist
of je kind wel klaar was voor die chaotische wereld.
Hadden we alle mogelijke tests gedaan?
Absoluut niet.
Maar uiteindelijk raakt je tijd op.
Het was tijd om te gaan.
OCHTEND VAN LANCERING
We zijn hier om half zes 's ochtends.
Maar voor ons is dit het resultaat van veel tijd,
veel uren, veel slapeloze nachten.
Het is onwerkelijk. Zou het echt gaan gebeuren?
Ik heb vlinders in mijn buik.
Gelukspinda's.
Spirit zou eerst gaan.
LANCERING - SPIRIT
En Opportunity drie weken later.
LANCERING - OPPORTUNITY
Dit is Delta Vluchtleiding met nog 8 minuten, 40 seconden te gaan...
Ik zat in de controlekamer van Spirit bij het JPL.
Ik vind het fijn als ik iets te doen heb.
Want dan ben ik geconcentreerd.
Het is moeilijker om emotioneel te worden
omdat je je moet concentreren.
Dit zijn de laatste controles van het voertuig Spirit MER-A.
Ik kom van een boerderij in Ohio.
We hadden schapen, varkens, koeien.
Mijn vader had in het leger bij de genie
aan de allereerste raketten gewerkt
en hij had geweldige verhalen.
Maar de meiden in mijn omgeving deden niet aan ruimtevaarttechniek.
Dus ik kon me niet voorstellen
dat ik ooit de kans zou krijgen om een rover naar Mars te sturen.
-MER-2 is klaar voor lancering. -Begrepen.
Tien minuten te gaan. Je begint in paniek te raken.
Negen. Acht. Zeven. Zes. Vijf. Vier.
-Drie. Twee. Eén. -Drie. Twee. Eén.
Start motoren. En opstijgen.
Je hoort die raket...
Niet ontploffen.
Het voertuig reageert.
Voertuig herstelt goed van de lancering.
Ik weet niet of ik gehuild heb, maar...
Deze raket vervoerde mijn wensen en dromen.
Het is heel moeilijk uit te leggen.
Maar die raket voelt als je levenswerk.
Dit is mijn kindje.
Zo voelde het.
En nu moest het kindje gaan schitteren.
Maar het afscheid was zwaar.
Ik had 16 jaar aan die rovers gewerkt.
En dan stop je ze in een raket en schiet je ze de ruimte in
en je zult ze nooit meer zien.
Bij Opportunity was ik er met mijn gezin
en we waren op dezelfde plek
waar mijn vaders missies gelanceerd waren.
En hij was inmiddels overleden.
Hij was de meest trotse vader die je je kon voorstellen.
Het was erg emotioneel voor mij, mijn moeder, mijn familie,
om te zien hoe hij me had aangemoedigd om de ruimtevaart in te gaan.
De reistijd naar Mars voor de rovers was zes en een halve maand.
Spirit had maar drie weken voorsprong op Opportunity.
Niet ver uit elkaar, in ruimtetermen.
We hadden een route naar Mars. En we wilden zorgen dat
we die route volgden.
AARDE - MARS
Het is alsof je in Los Angeles bent en een golfbal wilt slaan
om een deurknop te raken in Buckingham Palace. Dat probeerden we.
Dat noem je de verstilde periode. Zessenhalve maand verstilde tijd.
Er gebeurt niets.
Dat is niet helemaal waar.
We werden geraakt door meer zonnevlammen dan we ooit hadden gezien.
En we zagen een grote uitstoot van energie en deeltjes van de zon
afstevenen op onze ruimteschepen.
Bij zonnevlammen
spuwt de zon plasma uit.
Plasma is een sterk geladen wolk elektronen.
En de energetische deeltjes, die een mens zouden kunnen doden,
ramden onze rovers.
Helemaal tot in de computer.
Heel slecht nieuws.
De software aan boord raakte beschadigd.
Dus moesten we de rovers herstarten.
We moesten onze Johnny Fives in slaap brengen.
Dat was heel eng.
We moesten een nieuwe versie van de software uploaden naar de rovers
en ernaar overschakelen, control, alt, delete.
En hopen dat het werkt.
Het werkte.
Ze startten opnieuw op.
We hadden een paar weken nodig om de computers op te schonen.
Toen was de zon gekalmeerd,
de software was gereed en we waren klaar om te landen op Mars.
Maar in die tijd waren twee derde van alle Marsmissies mislukt.
Mars was een ruimtekerkhof
toen wij vlogen.
4 JAAR EERDER
Een paar jaar eerder had NASA twee missies naar Mars gestuurd.
De Mars Polar Lander en Mars Climate Orbiter.
Beiden mislukten.
De ene verbrandde in de atmosfeer,
de andere stortte neer op het oppervlak.
Bij de Climate Orbiter was 't een communicatiefout.
We rekenden om wat we in Engelse eenheden kregen,
we dachten dat het metrisch was.
Dat is enorm gênant.
Groot nieuws uit de ruimte, dames en heren.
Wetenschappers beweren nu dat er geen intelligent leven is bij NASA.
Dus alle ogen waren op ons gericht.
Voor ons team moest Spirit en Opportunity
de missie worden om zich te bewijzen.
Het voelde alsof
als deze landing mislukte,
dat het einde van NASA kon betekenen.
Goedenavond, allemaal. Welkom bij wat vast
een spannende avond wordt bij het JPL.
We brengen u live de landing van Spirit op Mars.
Live de landing van Opportunity op Mars.
Vanavond zegt het navigatieteam dat alles gereed is.
De rovers zouden op tegenoverliggende zijden van Mars landen,
drie weken na elkaar.
Men is erg nerveus.
Ik weet niet wanneer ik medicijnen kreeg voor mijn bloeddruk.
Een fijne avond vanuit de cockpit.
Onze huidige snelheid is 18.000 km per uur, snel genoeg
om in 12 minuten over de Verenigde Staten te vliegen.
Ontspan en geniet van de landing.
Dus, binnenkomst, afdaling, landing.
Je hebt 86 stappen waarbij, als er één ding fout gaat,
we de rovers verliezen.
Het is het engste wat je je kunt voorstellen.
Want de communicatietijd van de rover die zegt:
'Ik doe nu dit' naar de aarde is tien minuten.
Je kunt niets doen
behalve hopen dat ze het overleven.
We noemen het de zes horrorminuten.
De tijd vanaf het moment dat het voertuig de atmosfeer van Mars binnenvliegt
tot het zelf alle stappen doorloopt die het moet zetten
om veilig op de grond te landen.
Binnenkomst in de atmosfeer over drie, twee, één.
Alles staat op het spel tijdens de zes horrorminuten.
Het voertuig is nu bovenin de atmosfeer van Mars.
Nu komt de verhitting.
De hitteschilden warmen op tot boven de 1600°C.
De parachute opent.
Remt je nog meer af.
De huidige snelheid is 717 km per uur.
Nu zou het vaartuig subsonisch moeten gaan.
Je hebt een hitteschild dat enorm heet wordt
en je moet het afwerpen.
Maar nu begint het lastige deel.
De lander moet afdalen langs een lijn van 20 meter.
Nu heb je een parachute, een rugschild en een lander.
De airbags blazen op.
Op 12 meter vuurt het rugschild remraketten af.
Daardoor komt de rover tot stilstand
en snijdt dan de lijn door.
We hebben nu geen signaal.
We kregen een haperend signaal dat aangaf dat we stuiterden.
Maar we krijgen geen signaal van het voertuig.
Blijf paraat.
Spirit was verdwenen.
Het signaal verdween.
Helemaal weg.
Iemand zei: 'Misschien is ze neergestort.'
Stilte.
Iedereen wacht op een signaal.
Iedereen wacht op iets.
Ik dacht dat het allemaal voor niets was geweest.
Dat de missie verloren was gegaan.
-Zie je dat? -Wat zien we?
Zie je het?
Daar is het.
We hebben een sterk signaal in het linkse polarisatiekanaal
dat aangeeft dat...
We zijn op Mars, allemaal.
Je zag ons op en neer springen. Niet van vreugde.
We sprongen van opluchting.
Beide rovers zijn veilig geland op Mars.
Dagboek van de rover Spirit. 4 januari 2004.
Sol 1.
Spirit is een aanstelster.
Maar na een zenuwslopende tien minuten stilte
hebben we een rover veilig op Mars.
Dames en heren, u bevindt zich
in een van de spannendste ruimtes op aarde.
Ik was middelbaar scholier toen Opportunity landde.
ABIGAIL FRAEMAN ADJUNCT-PROJECTWETENSCHAPPER
Ik was een van 16 scholieren van over de hele wereld
die in de controlekamer mochten zijn bij het wetenschappelijk team
toen Oppy haar eerste beelden doorstuurde.
We krijgen beelden van alle camera's.
We zijn op Mars.
Toen de eerste beelden binnenkwamen,
de opluchting,
mijn bloeddruk daalde weer.
We waren allemaal dolgelukkig.
Mijn kind is gearriveerd.
Het is...
Welkom op Mars.
Dagboek van de Opportunity-rover. Sol 1.
Het signaal van het voertuig is sterk.
Opportunity is op Mars.
Opportunity was geland in een klein kratertje
op de Meridiani-vlakte.
Een hole-in-one over een afstand van 500 miljoen kilometer.
Alle camera's sturen spectaculaire beelden terug.
Waar kijken we naar?
Ik ga geen analyse proberen,
want het lijkt op niets wat ik ooit gezien heb.
Zoals verwacht.
Allemachtig. Sorry, ik ben...
Ik heb hier geen woorden voor.
Je had overal donker zand.
En in de verte staken lichtgekleurde rotsen uit.
Ze sprongen op en neer en riepen:
'Mijn hemel, dat is grondgesteente.'
Ik wist niet wat dat betekende of waarom het belangrijk was.
Ik heb die nacht niet geslapen. Het was zo spannend.
DAGBOEK OPPORTUNITY-ROVER
Grondgesteente is geologische waarheid.
Het kan je vertellen wat er hier gebeurd is,
op deze plek, lang geleden.
Honderden mensen over de hele wereld
hebben aan dit project gewerkt.
En alles moest perfect lopen om zover te komen.
Spirit leeft,
Opportunity is veilig geland
en we hebben echt grondgesteente voor onze neus bij Meridiani.
Nu is het bedtijd.
NASA: WELTERUSTEN, OPPORTUNITY. NASA: WELTERUSTEN, SPIRIT.
Hallo allemaal. Dit is een grote dag voor de Marsrover.
Hij gaat doen waar hij voor ontworpen is, een robotgeoloog worden.
Zoals altijd komt ons wekliedje eraan.
OPPY: GOEDEMORGEN. BEGIN AAN TAKEN.
BEGIN AAN TAAK.
Een traditie in de bemande ruimtevaart
is het wekken van de bemanning.
Door een nummer voor ze af te spelen.
Zo van: 'Wakker worden, tijd om aan het werk te gaan.'
Een dag op Mars, een sol genaamd,
is zo'n 40 minuten langer dan een aardse dag.
Dus je werktijden schuiven elke dag bijna een uur op.
We leefden allemaal in Marstijd.
En dat was best zwaar
want de dagelijkse planning begint vandaag om 12.00 uur 's middags.
En over tweeënhalve week beginnen we om middernacht.
Dus waren we moe. We hadden jetlag.
Wij moesten ook wakker worden.
We hadden een race van 90 sols
om zoveel mogelijk te ontdekken over Mars.
Voor Spirits landingsplaats hadden we de Gusev-krater gekozen
waar een enorme opgedroogde rivier in leek te vloeien.
En we hoopten er
bewijs te vinden voor water en leefbaarheid in het verleden.
GUSEV-KRATER
Er moet ooit een meer zijn geweest in de Gusev-krater.
SPIRIT: VULKANISCH GESTEENTE.
NOG MEER VULKANISCH GESTEENTE.
Maar Spirit vond alleen een gevangenis van lavasteen.
NOG MEER VULKANISCH GESTEENTE
De stenen vertoonden geen enkel bewijs van contact met water.
En aan de andere kant van Mars
leek Opportunity's landingsplek op niets wat we ooit eerder gezien hadden.
Opportunity, sol 8.
We hebben de eerste beelden van de grond vlak voor de rover.
Het is het vreemdste wat we ooit gezien hebben op Mars.
Het bleek dat het oppervlak van Mars op deze plek
bedekt was met ontelbare kleine ronde dingetjes.
En toen we de rotsen bereikten,
bleken de dingetjes vast te zitten in de rots,
als bosbessen in een muffin.
Het bleek dat de bosbesjes bestonden
uit een mineraal dat hematiet heet.
HEMATIET GEÏDENTIFICEERD
Dat is een mineraal dat vaak gevormd wordt als er water is.
Mineralogisch en geochemisch gezien
hadden we alles wat we nodig hadden om de conclusie te trekken
dat er ooit water was op Mars
daar in de wanden van de Eagle-krater.
Maar dit is een erg zuurrijke omgeving.
Geen geschikte plek voor leven.
Dus ja, er was vloeibaar water geweest.
Maar dit was geen water dat wij hadden kunnen drinken.
Het leek op accuzuur.
Je wilt er niet in pootjebaden.
Dan zou je geen tenen over hebben.
Wat je echt wilt is fijn, vloeibaar, pH-neutraal grondwater.
En dus, om het verhaal van leefbaarheid te vinden,
moet je op reis.
Maar het probleem is, de rovers kunnen maar 90 dagen overleven.
VANDI VERMA - ROVERBESTUURDER
Wij roverbestuurders besturen de rover op Mars.
Het is zulk leuk werk.
Maar je kunt 'm niet besturen met een stuur,
omdat een signaal er tussen de vier en 20 minuten over doet
om Mars te bereiken.
Dus we sturen de opdrachten
en dan gaan we naar bed.
Dan voert de rover de rit van die dag uit
en als hij klaar is,
komen we terug, bekijken de resultaten en beginnen weer met plannen.
Ik ben opgegroeid in India
en toen ik zeven jaar oud was,
gaf iemand me een boek over de ruimtevaart
en dat maakte diepe indruk.
Zag je hoe dicht we bij die rots waren?
Tijdens de missie was ik zwanger van een tweeling
dus voelde ik me extra verbonden met de twee rovers.
De gedachte dat die twee wezens die zo verbonden en vergelijkbaar zijn
en toch compleet onafhankelijke levens zullen leiden.
De rovers hebben hun eigen persoonlijkheid
en ik vind het moeilijk te zeggen welke mijn favoriet is.
Ik kan niet kiezen.
Het is net als met een tweeling.
In de Gusev-krater zat Spirit op een veel koudere plek.
Opportunity was bij de evenaar, het vakantieoord van Mars.
Dus had Spirit een veel zwaardere missie in het verschiet.
Spirit vond een rots die we 'Adirondack' noemden.
Ze raakte de rots aan.
En ze maakte geen contact.
Station 43 MER-2A. Nu online.
Ja, meneer. Ik zie niets op onze schermen.
Heeft u ook geen signaal?
Nee.
Begrepen.
Ik was een van Spirits missiemanagers.
Dus ben ik een paar dagen niet naar huis gegaan.
We waren allemaal somber in de controlekamer
toen we Spirit opdrachten stuurden en informatie probeerden te krijgen.
We probeerden natuurlijk...
Mark Adler koos het weklied van de dag.
MARK ADLER - MISSIEMANAGER
En ik dacht: moeten we nu echt een weklied spelen?
Ik was bezorgd om Spirit.
Ik zag de lol er even niet van in.
Alle posten, dit is missie.
Dit is geen dag om met traditie te breken.
Dus gaan we het lied afspelen.
Ik dacht: wat een perfect lied.
ABBA, 'SOS'.
We kregen een piep terug, maar Spirit is een erg zieke rover.
Haar flashgeheugen is kapotgegaan.
Dus is ze al twee maanden wakker,
constant aan het crashen en herstarten.
Ze was de hele nacht wakker, net een tiener
die niet kan stoppen met gamen.
Ze bleef maar doorgaan
tot haar batterijen bijna leeg waren.
Dus besloten we te proberen haar uit te schakelen.
Maar we vroegen haar vriendelijk zich uit te schakelen
en ze luisterde niet.
Toen begonnen we in paniek te raken, want nu
moesten we haar zeggen: 'Uitschakelen, verdomme.'
Het is de opdracht die de rover uitschakelt,
wat er verder ook gebeurt.
Eén punt twee komma alfa...
Dat schakelt haar 24 uur lang uit.
We waren klaar om aan te kondigen dat Spirit verloren was.
Maar toen, plotseling...
Ga maar, telecom. We bevestigen dat we data krijgen.
Na een paar nachten slapeloosheid
slaapt de rover nu vredig.
Spirit is terug.
Als een goed geoliede machine.
Dit is een schatting.
De levensduur van de voertuigen wordt beperkt
door stof dat langzaam de zonnepanelen bedekt.
Denk aan 90 sols als de garantietermijn.
Zo lang hoort de missie te duren.
We verwachten 90 sols te krijgen
en al het meerdere hangt ervanaf wat Mars ons geeft.
We waren bezorgd dat na 90 sols op Mars
Spirit en Opportunity te weinig stroom zouden hebben
en dat ze zo aan hun einde zouden komen.
Toen zagen we die stofhozen en waren we bezorgd
over wat ze Spirit en Opportunity konden aandoen.
We hadden weken eerder een foto genomen en het werd erg stoffig.
Je kon de zonnepanelen nauwelijks nog zien.
Maar de ochtend na de stofhoos
was het alsof er iemand had gezeemd.
De zonnepanelen waren net zo schoon als op de eerste dag.
De stofhozen bleken de rovers' beste vrienden te zijn.
Ze hielden ze letterlijk in leven.
Ze kwamen op het juiste moment
om ons een beetje zuurstof toe te dienen.
Op ons.
We hadden de succesvoorwaarde van de missie gehaald. 90 sols.
FIJNE 91 SOLS
En we dachten, misschien kunnen de rovers wel eeuwig doorgaan,
want de stofhozen hadden ons echt geholpen.
Dus laten we eropuit gaan, plankgas en Mars verkennen.
We hadden de 90 sol gehaald met de rovers en het was leuk.
We deden rover-dragraces.
De twee rovers wedijverden met elkaar
om te zien wie het verst kon rijden in één sol.
Sol 99 voor Spirit. Op naar de heuvels.
De Spiritmissie was teleurstellend begonnen
omdat de landingsplek niet was zoals we gehoopt hadden.
Maar Spirit keek op en zag heuvels in de verte,
de Columbia-heuvels,
en dus, als er bewijs bestond van drinkbaar water,
was het misschien in de heuvels.
Aan de andere kant van de planeet
was onze geluksrover, Opportunity, begonnen aan een ander avontuur.
Dagboek Opportunity-rover.
Wat we nodig hebben is meer grondgesteente, dieper in de grond.
Het dichtstbij was die grote krater in het oosten, Endurance.
Het mooie aan een krater is dat
hij een doorsnee van de tijd weergeeft,
met oude rotsen onderin
en steeds jonger gesteente erbovenop.
Een wetenschappelijke goudmijn.
Maar het was nooit de bedoeling geweest zulke steile hellingen af te rijden.
Je kunt een robot zo laten verongelukken
op een plek als Endurance.
Ik zou zover naar beneden rijden als nodig is.
Er was spanning in het team.
De wetenschappers wilden iets geks doen.
'Ik wil die steile helling af rijden naar die interessante rots.'
En de technici zeggen: 'Dat kan niet, het is niet veilig.
'Het is gestoord wat jullie willen.'
Als we die rotsen niet kunnen beklimmen,
gaan we de krater niet in.
Dus bouwden we een testlocatie met een model van de rover.
Ietsje glad.
We probeerden de geometrie en grond na te bootsen...
Bij de eerste testsessie
reden we recht omhoog
en hij kwam recht naar beneden.
Dus gingen we langzaam naar beneden,
centimeter voor centimeter.
We planden de rit zorgvuldig
om Opportunity uit de problemen te houden.
De ochtend erna bekeken we de beelden
en je hoorde mensen naar adem snakken.
Het oppervlak aan de rand van de krater
was gladder dan we hadden gehoopt
en ze was naar beneden gaan glijden,
recht op een grote kei af.
Maar de rovers hebben een zekere ingebouwde autonomie.
Ze mogen zelf nadenken.
Want de rover weet meer over
de omstandigheden op Mars dan wij.
Dus toen Opportunity de krater inging,
merkte ze dat ze te veel uitgleed
en stopte ze, vlak voor de rand van haar zonnepaneel.
Ze was op zo'n stukje na op die rots gebotst
wat het einde van de missie had kunnen betekenen.
Wij kregen bijna een hartaanval, maar haar autonomie had ons gered.
We waren zo trots op onze geluksrover.
Voor Opportunity
lieten we een enorme foto printen.
Een overzicht van noord tot zuid, genomen door een satelliet.
Je zag de Eagle-krater, waar we geland waren,
de Endurance-krater, waar Opportunity was,
en we rolden hem uit op tafel.
En helemaal beneden,
kilometers naar het zuiden had je een grote krater
die we Victoria-krater noemden.
En het was belachelijk,
maar ze zeiden: 'De missie zou drie maanden duren.
'Er is een krater,
'het duurt twee jaar om er te komen...'
Maar we gingen toch.
Allereerst...
1,5 JAAR NA LANDING
De Victoria-krater was kilometers verderop.
Maar er lagen geen heuvels of bergen in de weg.
Alleen golvend stof.
Dus lieten we de rover 'blind rijden'.
We zeiden tegen Opportunity:
'Je bent geblinddoekt, vertrouw me, blijf rijden.'
En we reden blind
en maten de voortgang aan de toeren die de wielen maakten.
De wielen hadden gedraaid.
Maar tot onze schok
stond Oppy nog op dezelfde plek.
HET PROBLEEM: INGEGRAVEN WIELEN
Leg uit hoe ze is blijven steken.
Ze is niet veel verder gekomen na dit punt.
Maar de rover dacht dat ze onderweg was
en dat ze helemaal hier was.
Dus Opportunity bleef haar wielen maar aandrijven op dezelfde plek
en groef zich steeds dieper in.
NASA: STOP MET RIJDEN.
OPPY: OKÉ, GESTOPT.
Er bestaat geen boek met
'Hoofdstuk vier: zo haal je een marsrover uit het zand'.
Dus bouwden we de duinen na
en zetten er een rover in.
Technisch gezien
was het gaaf, we hebben graag een uitdaging.
Het was net drijfzand.
We hebben zes weken geprobeerd de rover los te krijgen.
Maar je kreeg geen grip.
Het was alsof je door tarwebloem reed.
We besloten dat onze enige kans was om volle kracht achteruit te rijden.
NASA: ACHTERUIT. MAXIMALE SNELHEID.
OPPY: OKÉ. WIELEN DRAAIEN.
Maar op Mars werd het alleen maar erger.
We raakten steeds dieper ingegraven.
Dit kan fataal zijn.
Sol 483.
De aandrijving is verzwakt.
We proberen het hoofd boven water te houden.
OPPY: 2 METER VOORUITGANG.
IK BEN ERUIT.
Sol 484.
We kunnen weer nadenken over lange ritten.
We zeiden: 'Oké.
'Laten we voortaan voorzichtiger zijn met rijden.'
Dus reden we voorzichtig naar het zuiden
en haalden uiteindelijk de Victoria-krater.
2,5 JAAR NA LANDING
We zaten met een groep rond de tafel
margarita's te drinken.
Iemand had het idee voor een weddenschap.
We namen een servetje en schreven onze namen op.
Iedereen wedde 20 dollar.
En we zeiden: 'Oké.
'Wie gelooft dat er volgend jaar nog nul, één, twee rovers in leven zijn?'
GELUKKIG BEGIN
We bewaarden het servetje.
En deden het jaar na jaar.
Elk jaar wedde Steve Squyres, de hoofdwetenschapper,
dat allebei de rovers het jaar erop dood zouden zijn.
Ik dacht dat ik uiteindelijk ooit zou winnen
en dan zou dat me opvrolijken op een triest moment.
Ik wedde het tegenovergestelde.
Dat ze allebei nog zouden leven.
Dus heb ik best een hoop verdiend aan die weddenschappen.
Op dit moment was Spirit, onze hardwerkende arbeidersrover,
de Columbia-heuvels aan het verkennen.
Maar ze had technische problemen.
En toen ging haar rechtervoorwiel kapot.
Iemand zei: 'Dit is net als zo'n winkelwagentje
'met een kapot wiel dat makkelijker te trekken is.'
We zeiden: 'Ja, trekken. We gaan achteruit.'
Dus reed Spirit langzaam achteruit door de Columbia-heuvels,
met haar kapotte wiel.
Het was vreselijk, want de winter kwam eraan.
De winter duurt op Mars twee keer zo lang als op aarde.
Dus wordt het erg koud.
Zo koud dat je veel energie nodig hebt
om je apparatuur boven een bepaalde temperatuur te houden
zodat ie niet kapot gaat.
Waar Spirit was, moesten we wanhopig op zoek naar een manier
om de zonnepanelen naar de zon te kantelen.
Maar dat kon alleen door de hele rover te kantelen.
Spirit moest achteruit
een ruige, rotsachtige helling opklimmen
om in leven te blijven, de hele winter lang.
Het waren niet alleen de seizoenen, we kregen ook stofstormen.
Soms komen de stofstormen samen tot een wereldwijde storm.
3,5 JAAR NA LANDING
En deze raakte Opportunity het hardst.
Sol 1226.
Opportunity vecht voor haar leven.
Het is Mars menens en Opportunity's locatie heeft te kampen gehad
met recordhoeveelheden stof in de lucht.
Dus moesten we het besluitvormingsproces van de rovers aanpassen
zodat wanneer ze te weinig stroom hadden,
Opportunity zichzelf kon uitschakelen om batterij te sparen.
OPPY: ALLE SYSTEMEN WORDEN UITGESCHAKELD
Niemand wilde hardop zeggen
dat we dachten dat het op elk moment voorbij kon zijn.
We konden de stofstorm via een satelliet volgen.
Het duurde weken voordat het opklaarde.
De originele verwachte tijd waarop de informatie komt,
was 20.40 uur, maar het is krap.
We hebben veel suggesties gehad voor wekliedjes,
dus dacht ik, ik blijf ze afspelen terwijl de informatie binnenkomt.
Toen moesten we afwachten of we het zouden overleven.
Niemand had verwacht dat de rovers al die rampen zouden overleven.
We kregen het gevoel dat Mars ons niets meer kon maken.
We hadden alles overleefd. We waren onverslaanbaar.
Maar het was nog niet voorbij.
We hoopten nog steeds een plek te vinden
waar leven had kunnen ontstaan.
Met pH-neutraal water dat misschien zelfs drinkbaar was.
-Squyres. -Leuk hier te zijn.
-Bedankt dat je er bent. -Ja.
Dit is een model van een van de rovers op Mars.
-Dat klopt. -Is dit Spirit of Opportunity?
Ze zijn een identieke tweeling.
Kun je je kinderen niet uit elkaar houden?
Dus je bent een slechte vader.
De missie van Spirit en Opportunity
was een eigen leven gaan leiden voor het publiek.
MARSMISSIE - CNN VANDAAG
Er is weer veel verkeer op Mars.
De rovers Spirit en Opportunity zijn nog bezig.
Ze hebben tot nu toe bijna 15 kilometer gereden
TRIOMFANTELIJKE MARSLANDING
en meer dan 156.000 foto's gemaakt.
ROVER VOUWT ZICH UIT
NASA doet veel fantastisch ruimteonderzoek.
WETENSCHAPPERS BESTUDEREN MARSFOTO'S
Maar leg spectroscopie met gammastralen maar eens uit aan een kind. Dat is lastig.
Maar een robotgeoloog,
daarvan kan iedereen begrijpen waar het om draait.
En nu kunnen verkenning en avontuur
een grote, gedeelde menselijke belevenis worden.
Wat doet hij?
De rovers werden een fenomeen.
Ze stonden symbool voor verkenning en interesse in de wereld.
Succes, Marsrovers, waar jullie ook zijn.
En hoe langer ze in leven bleven, hoe meer hoop op meer ontdekkingen.
Elleboog. Hij heeft een pols.
En mensen overal ter wereld raakten erg gehecht aan de rovers.
Maar ik denk niet dat we echt beseften
wat voor impact we hadden tot Spirit vast kwam te zitten.
Mijn alter ego, Spirit, had een probleem.
Ze had al een kapot wiel.
5 JAAR NA LANDING
En ze was een beetje vast komen te zitten
en toen ging er nog een wiel kapot
en het was bijna winter.
Maar ik dacht: Spirit verzint er wel iets op.
Deze berg rotsen,
daar zitten we misschien op vast.
Zowel op Mars als op de testlocatie zinken we als we rijden.
De eerste dia laat zien hoeveel stroom Spirit nodig heeft.
De rode cijfers zijn waar
we niet genoeg hebben om langere tijd te overleven.
Nu was het echt een race tegen de klok.
We kwamen maar langzaam vooruit, maar we moesten de winter voor zijn.
Mensen begonnen ons te schrijven en te bellen.
Ze vonden echt
dat we Spirit koste wat het kost moesten redden.
BEVRIJD SPIRIT
Er kwam een publieke campagne, 'Bevrijd Spirit'.
Dat toonde aan dat
mensen een connectie kunnen vormen met een robot.
Sol 2196.
Spirit is voorbereid op haar winterslaap.
Ze is ingestopt in bed.
En nu wachten we op het signaal
of het gebrek aan signaal.
Als de rover onderkoeld raakt, kan ze niet meer communiceren.
Dan wordt ze de volgende ochtend wakker
of ze wordt nooit meer wakker.
Toen de zon opkwam,
luisterden we, probeerden we
een fluistering, een piepje op te vangen.
We hoorden niets.
Het voelde alsof we
afscheid namen van een vriendin.
Mensen vinden het vreemd, want het klinkt alsof ik over een persoon praat,
maar ook al was ze geen persoon,
ze was een belangrijk deel van onze levens.
Spirit was onze stoere, avontuurlijke rover
en ze kreeg te maken met zwaardere omstandigheden.
Misschien was 't omdat ik Spirits missiemanager was
en ik wilde dat ze op mij zou lijken, maar
ik voelde me echt verbonden met Spirit.
Misschien was zij ook gewoon moe
na al haar harde werk.
SPIRIT: EINDE MISSIE 3 JANUARI 2004 - 25 MEI 2011
Beter koest houden dan...
Als we vandaag 100 meter kunnen rijden...
Gebruik de lijn die je ziet...
Er waren nu nog maar een paar mensen die aan het ontwerp hadden gewerkt
die nog bij het team zaten.
Een nieuwe generatie technici bestuurde Opportunity.
Ik had nooit gedacht dat ik met Opportunity zou kunnen werken.
Toen ik in de tweede klas zat
zag ik op het nieuws dat Spirit en Opportunity geland waren.
Ik woonde in een afgelegen dorp in Texas.
BEKAH SOSLAND-SIEGFRIEDT - VLUCHTLEIDER
Maar ik wist dat ik dit wilde doen.
Ik wilde leven vinden op andere planeten.
HELP ONS GESCHIEDENIS MAKEN
Toen ik ongeveer 17 was,
was er een namenwedstrijd voor Spirit en Opportunity.
MOOGEGA COOPER PLANETAIR BESCHERMINGSTECHNICUS
Ik stuurde de namen Romulus en Remus in.
Hun vader was Mars, de god van de oorlog.
Ik weet niet wat me bezielde.
Maar vanaf dat moment kon ik alleen nog maar aan Mars denken
en aan ruimtevaart.
Zo kwam ik uiteindelijk bij NASA's Marsprogramma terecht.
Toen ik bij JPL begon,
was Opportunity een oudere rover
bezig met een duizend keer verlengde missie.
Maar door haar ben ik ruimtevaarttechniek gaan studeren.
Ik wist dat ik mijn loopbaan bij Opportunity wilde beginnen.
Alle posten, dit is jullie telecommunicatielab.
De briefing begint over vijf minuten.
Nu Spirit er niet meer is,
moeten we opnieuw beslissen wat we met Opportunity doen.
Blijven we rondkarren tot de wielen eraf vallen?
Of geven we plankgas en gaan we zo snel we kunnen
naar die grote krater daar?
Vele kilometers verderop was er een enorme krater, Endeavour.
Die heeft rotsen ouder dan die
waar Opportunity al naar gekeken heeft.
Maar dat zou jaren rijden zijn,
we zouden 't misschien niet halen,
maar hij was zo interessant, we konden het net zo goed proberen.
Sol 1784. Vijf jaar na landing.
Opportunity is onderweg naar de Endeavour-krater
en rijdt zo vaak en zo lang mogelijk.
Deze week heeft ze de omgekeerde loterij gewonnen
en is soort van door de bliksem geraakt.
Ze is geraakt door een kosmische straal en heeft een paar dagen stil gestaan.
Maar ze is in orde en rijdt weer.
Sol 2042. Zes jaar na landing.
Opportunity is een meteorietenjager geworden.
Ze heeft al drie meteorieten ontdekt onderweg naar Endeavour.
Sol 2213.
Dit is Oppy's vierde winter op Mars, de koudste tot nu toe.
Om energie te besparen, slaapt de rover meer
om haar apparatuur warm te houden.
We sprinten en sprinten.
Op sommige dagen komen we ver en op sommige juist niet.
Maar we blijven doorgaan.
Zeven jaar na landing.
Opportunity is nog maar twee kilometer weg
van de Endeavour-krater.
Ze zal aankomen bij Spirit Point,
vernoemd naar Oppy's stille zusje.
Welkom bij de allereerste Marsmarathon van het Jet Propulsion Laboratory.
Opportunity heeft de afstand van een marathon bereikt op Mars,
tien dagen geleden.
Gefeliciteerd, allemaal.
We waren nu de garantietermijn ruim voorbij
en de verlengde garantietermijn en het belletje van:
'We geven u nog meer garantie.' Dat waren we ook voorbij.
En Oppy begon tekenen van ouderdom te vertonen.
Haar grijze haar was het stof dat
in de openingen tussen haar kabels zat.
Een van de schoudergewrichten
in Opportunity's arm had artritis.
Uiteindelijk beseften we dat als we 'm bleven bewegen,
hij ergens zou stoppen waar we 'm niet wilden.
Dus hielden we de arm vooruit gestoken voor de rover
voor de rest van de missie.
De artritis
bezorgde Opportunity ook problemen met haar rechtervoorwiel.
Als je ermee reed, moest je rekening houden met de afwijking
en ervoor corrigeren.
Naarmate ze ouder werd,
begon Oppy haar geheugen te verliezen.
Ze viel in slaap
en vergat alle wetenschappelijke informatie
en alles wat ze gedaan had voor ze wakker werd.
Rond dezelfde tijd dat Opportunity haar geheugen begon te verliezen,
werd bij mijn oma Alzheimer vastgesteld.
Te moeten zien hoe mijn oma zichzelf verloor...
Een
fiets.
Was een van de zwaarste dingen die ik heb meegemaakt.
Dus toen Opportunity ook begon weg te glippen,
moesten we uitzoeken hoe we verder konden werken
nu ze geheugenverlies had.
En we hebben dat gedaan door haar wakker te houden.
NASA: GEEN DUTJES VANDAAG
BLIJF WAKKER EN STUUR INFORMATIE.
Zodat ze ons de informatie kon sturen voor ze in slaap viel
en alles weer vergat.
OPPY: IK STUUR DE INFORMATIE.
Opportunity hielp me echt beter om te gaan
met mijn oma's situatie.
En om dat deel van het leven te begrijpen.
Maar ze was nog steeds het perfecte kind,
ze deed haar stinkende best om haar missie te voltooien,
om neutraal water te vinden op Mars dat leven mogelijk kan maken.
Na meerdere jaren rijden,
konden we eindelijk de rand van de Endeavour-krater zien in de verte.
Ook al was dat ding 15 km breed,
pas toen we aan de rand stonden, was het plotseling...
Toen Oppy de rand van Endeavour bereikte, veranderde alles.
Het voelde bijna als een nieuwe missie.
Het was een hele nieuwe omgeving,
waar we honderden miljoenen jaren terug in de tijd konden.
Ik vond dit deel geweldig.
Sol 3300. Negen jaar na landing.
Opportunity werkt keihard om de analyse
van de rots 'Esperance' te voltooien,
die aanwijzingen kan bevatten voor een oud leefbaar milieu.
Deze klei is gevormd door relatief pH-neutraal water
KLEIMINERALEN GEDETECTEERD
en biedt de beste omstandigheden voor biologie
die Opportunity gevonden heeft.
Dit was een enorme ontdekking.
Water.
Drinkbaar, neutraal water dat ooit bestond op het Marsoppervlak.
En er was niet alleen water
maar het had misschien ooit microbieel leven mogelijk gemaakt.
Dit was revolutionair.
Het liet ons zien dat Mars heel lang geleden
veel geschikter was voor het ontstaan van leven.
Dit was de heilige graal.
Hiervoor waren we naar Mars gegaan.
Oppy had ontdekt dat Mars een natte wereld was
net zoals de aarde.
Er waren oceanen.
Water had een grote rol gespeeld op Mars.
Het had de planeet gevormd.
10 JAAR NA LANDING
11 JAAR NA LANDING
Opportunity heeft de Endeavour-krater jarenlang verkend.
12 JAAR NA LANDING
En geweldige ontdekkingen gedaan die op water wijzen.
13 JAAR NA LANDING
Dus kunnen we terug in de tijd naar een planeet waar leven geweest kan zijn.
Veel mensen vragen waarom Marsmissies belangrijk zijn.
En als deel van hun nalatenschap
hebben Spirit en Opportunity ons
mogelijke antwoorden gegeven.
Mars had ooit water.
Wat is ermee gebeurd?
En kan die informatie ons vertellen
hoe het op aarde zou kunnen gebeuren?
En wat ons aandeel daarin is?
Doen we iets wat die verandering kan versnellen
hier op aarde?
Want van zoiets kun je niet herstellen.
Het is 14 jaar na de landing
en sol 5000 maak je maar één keer mee.
Het was een belangrijke dag.
We hebben een oude, vergeetachtige rover met artritis.
De camera's doen het nog. Wat kunnen we doen?
Ik zei als grap een paar dagen voor sol 5000:
'We moeten een selfie maken.'
We hebben Mars gezien door Oppy's ogen,
maar we hadden Oppy zelf niet gezien.
Niet sinds haar vertrek in 2003.
We moeten data analyseren...
We maakten plannen voor sol 5000
en de hoofdwetenschapper zei:
'De technici hebben een verzoek.
'Ze willen een selfie maken.'
Je kon een speld horen vallen.
Het hele wetenschappelijk team dacht:
pardon?
Wat als we de laatste beweging van de robotarm verspillen
aan zulke pure ijdelheid?
We probeerden de wetenschappers te overtuigen.
Het was lastig, want haar schouder was kapot.
We moesten alle delen van de rover zien te fotograferen
zonder de schouder te bewegen.
Het was niet perfect, maar beter konden we niet.
Het was een soort manier voor het wetenschapsteam
om de technici te bedanken. 'Geniet ervan.
'Neem de tijd voor een selfie. Jullie verdienen het.
'Laten we eens kijken naar de robot die jullie hebben gemaakt.'
Dus namen de technici foto's uit 17 verschillende hoeken.
Gebaseerd op het voorbeeldje
van wat ze dachten dat de microscoop zou zien.
En Opportunity's langzame, oude computer
doet er een minuut over om een foto te nemen.
We zaten daar van: 'Herladen. Niets.
'Herladen. Nog steeds niets.'
Boem. Daar waren de miniaturen.
Piepkleine plaatjes van 64 pixels.
Maar ze waren onscherp en ondersteboven.
Maar we liepen erdoorheen.
En het was een foto van Opportunity.
Ja, hij was klein, zwart-wit en onscherp,
maar voor het eerst in meer dan 14 jaar
konden we onze rover zien.
Iedereen die aan Opportunity werkte,
kreeg e-mails met onze dagelijkse weersvoorspelling voor Mars.
Op een dag keek ik en het begon erg stoffig en bewolkt te worden
waar Opportunity was.
Deze foto is van sol 5106
en je ziet de zon als een grote heldere stip.
Maar drie sols later is de zon helemaal verdwenen.
Dit is echt eng.
Er kwam een stofstorm Oppy's kant op.
We hadden al eerder stofstormen overleefd.
Opportunity heeft ze overleefd.
Maar na een paar dagen begonnen mensen te beseffen dat
deze anders was dan eerdere stormen.
Sol 5111.
De stofstorm is veel heviger geworden.
We kondigden een noodsituatie af omdat de stroom kon opraken.
MIJN BATTERIJ IS BIJNA LEEG
EN HET WORDT DONKER.
SYSTEMEN - ONGEZOND
Toen hoorden we niets meer.
Maar we zeiden: 'We weten wat we moeten doen bij een stofstorm.
'En we zullen alles op alles zetten
'om weer contact te krijgen met Opportunity.'
De wekliedjes waren al zo'n beetje vergeten.
Maar we hebben de traditie teruggehaald in de hoop dat zingen zou helpen.
En we speelden de liedjes telkens als we de rover wilden wekken.
Sol 5176.
We hebben al meer dan 60 sols geen contact meer gehad met Opportunity.
Het kan nog weken duren voor het opklaart.
WINDKRACHT 2,47 KM/UUR
Sol 5210.
Na bijna 100 sols zonder contact
wacht het team vol hoop op een signaal van Opportunity.
Sol 5292.
We hebben nu al zes maanden geen contact gehad met Opportunity.
De zandstorm is eindelijk voorbij.
Ik hoopte dat ze wakker zou worden.
En zeggen: 'We leven nog.'
Dat is niet gebeurd.
Ze wordt vanzelf wakker op bepaalde momenten
en we weten wanneer die momenten zijn
zodat we met haar kunnen communiceren.
We probeerden het elke dag om die tijd.
De tijd begon te dringen en de herfst kwam eraan,
dus zijn we begonnen meer opdrachten te sturen.
We proberen elke dag signalen op te vangen.
NASA verklaarde dat we nog één keer zouden proberen
RUIMTEVLUCHTOPERATIES
Opportunity wakker te maken.
We staarden naar de vloer van wat de donkere kamer heet.
Waar we vijftien jaar lang
alle opdrachten naar de rovers hadden verstuurd.
'Word wakker. We maken je wel beter.
'Dan kunnen we weer op verkenning uit.'
Een minuut verstrijkt en op dat moment weten we...
Ik had een hele intense flashback
naar de avond van de landing,
toen ik daar als 16-jarige in dezelfde ruimte had gestaan
en ontdekt had wat ik wilde in mijn leven.
Maar de reis was voorbij
en het drong plotseling tot me door.
Het operationele team zei:
'We wilden jou de kans geven
'het laatste weklied van de rover te kiezen.'
Ik had nog nooit een weklied gekozen.
En ik wilde iets passends kiezen.
Uiteindelijk koos ik een nummer
over het einde van een relatie.
En het is...
Een gevoel van dankbaarheid voor de relatie die we gehad hebben.
MER-project is offline.
Ik zie je terug
Op de oude bekende plekken
Ik hoef jullie niet te vertellen
dat we gehecht raken aan de voertuigen, toch?
Een term als 'houden van' gebruik je niet zomaar,
maar wij houden van de rovers.
Als ouder ben ik trots.
We hebben geschiedenis geschreven.
Maar als mens ben ik erg verdrietig.
Want ze was een vriendin.
Het hele project werd bijeengehouden door dat gevoel van liefde.
Je houdt van de rover
en je houdt van de mensen met wie je haar bouwt.
En van de mensen met wie je haar hebt bestuurd,
en liefdevol hebt verzorgd, al die jaren lang.
Voor elk van ons
is het een enorm voorrecht geweest.
Zo'n avontuur beleef je geen twee keer.
Ik zie je terug
Sol 5352. Vijftien jaar na landing.
Sinds de allereerste dag
toen ze als een hole-in-one de Eagle-krater inrolde,
had Opportunity het koosnaampje 'de geluksrover'.
En nu, nadat ze 13.744 opdrachten had ontvangen
en 5262 sols langer had overleefd
dan haar oorspronkelijke pensioenleeftijd van 90 sols,
was Opportunity's ongelofelijke reis ten einde gekomen.
Welterusten, Opportunity. Goed gedaan.
Ik kijk naar de maan
Maar ik
Zie jou
AFTELLEN NAAR MARS
Deze ontdekkingsreis,
die op gang kwam met Spirit en Opportunity,
leidt ons nu naar de volgende rover.
Perseverance is de kleindochter van Spirit en Opportunity.
Haar ontwerp bouwt verder op de basis van de rovers die voor haar kwamen.
-Milo, ga je de raket lanceren? -Ja.
Ik raakte zwanger van mijn tweede kind tijdens de bouw van Perseverance.
Het was alsof de rover in een couveuse lag
en we allemaal over haar waakten, onze nieuwe baby.
Wat een mooie ochtend hier aan de Ruimtekust.
-Ik ben Daryl Neal. -Moogega Cooper.
JULY 2020 - LANCERING VAN PERSEVERANCE
Voor de lancering laten we jullie zien hoe de missie
op Mars naar oud microscopisch leven zal zoeken
en nieuwe technieken zal testen voor bemande missies naar Mars.
De pinda's zijn onderdeel van onze traditie.
Wil je ook?
Sommige mensen denken dat planetair onderzoek heel vreemd is.
Maar ik herinner ze er altijd aan dat toen hun voorouders hier waren
ze altijd als eerste naar de hemel keken.
En wat zagen ze daar?
Sterrenbeelden, sterren, prachtige dingen.
Wat deden ze ermee?
Ze gebruikten de hemel om een kalender te bedenken
zodat ze wisten wanneer ze moesten zaaien en oogsten.
Vlucht, dit is missie. Tijd om te gaan.
Ze deden het vanaf de aarde.
Dus planetair onderzoek is iets wat we altijd gedaan hebben.
We doen het om dezelfde reden als onze voorouders.
Om het leven op aarde te verbeteren.
Twee, één, nul.
Opstijgen.
Milo, kijk. Wat is het?
-Raket. -Precies.
En een rover.
Precies. De rover zit erin.
Ondertiteld door: MvV
Creatief Supervisor Xander Purcell