Downloaded from YTS.MX
Animazioa genero bihurtu da kontsumitzaileen begietan.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Baina arte-modu bat ere bada,
eta, animazioaren forma artistiko guztien artean,
niretzat sakratuena eta magikoena
stop-motion da,
animatzailearen eta txotxongiloaren arteko lotura sortzen duelako.
Normalean, zinemak errealitatea erakusten du.
Animazioak sortu egiten du, eta simulatu behar du.
IDAZLEA, ZUZENDARIA ETA EKOIZLEA
Bizitza sortzean datza; hori da forma artistiko gorena.
Berezi egingo gaituena
Guillermoren live-action estetika film honetara ekartzea da.
Zineman sofistikazio bat dago
Stop-motionari aplikatzen zaionean,
ZUZENDARIKIDEA
berez artisautzakoa dena,
konbinazio oso indartsua lortzen da.
Pinocchio bihotz handiko filma da.
Bere mezua nor zaren, zeure buruari leial mantentzea,
eta onartua izateko ez aldatzea da.
Aita eta semea izateaz ere hitz egiten du,
zure familia diren bezala maitatzen ikasteaz.
Guillermoren Pinocchio txundigarria da gero.
Troiako zaldia bezala, mezu handiak transmititzeko gai da
ZARAMAREN AHOTSA
familiarteko film entretenigarri batean.
Gizakia eta gizartea zertan datzan ulertzen saiatzen da.
ZANTZAILEAREN ETA HERIOREN AHOTSA
Hori da bere lurraldea. Pinocchio hori buruz doa.
Ipuinaren beste ikuspegi bat da. Ezagutzen duzuela uste duzue, baina ez.
Pinocchio-ren istorioaren alderdi marjinalak erakarri ninduen.
Frankenstein edo Pinotxo bezalako marjinatuekin identifikatzen naiz,
zure kabuz munduari aurre egin behar izatearekin,
esaten dizkizuten gauzak nahikoa ez izatearekin,
gauzak zergatik dauden ondo edo gaizki jakin nahiarekin,
ondo edo gaizki sentitzen direnean.
Hauskortasuna ikusten diot Pinotxo desberdina izateari.
Jendeak ez du benetako mutil bat bezala ikusten,
ez duelako
benetako mutil batengandik espero den itxura.
Benetako mutila naiz!
Deabrua!
Sorginkeria!
Guillermoren bertsioa denez,
ZUZENDARI TEKNIKOA, ARTE-ZUZENDARIA
Guillermoren itxura magikoa du erabat.
Pinocchio-ra ekarri duen izakien estetika
Guillermo bezalako batengandik espero izatekoa da.
Baina istorioaren alde zintzoa eta emozionala ere badago.
Pinotxo!
Maitasunak min egiten du.
Hamabost urte behar izan ditugu Pinocchio egiteko.
Horretarako, stop-motioneko aditu onenak bildu behar izan dugu.
Adi miniaturazko botoiei.
- Bai. - Ene, izugarriak dira.
Hala dira, ezta?
Londres, Portland eta Guadalajara lotu genituen.
80ko hamarkadatik animazio mexikarra babesten aritu naiz.
Horregatik, Mexikorekin lotura bat izan nahi genuen.
Pinotxo eta txirritarentzat animatzaile mexikarrak nahi nituen,
pertsonaia nagusientzat,
horrek erakutsiko lukeelako
mexikar estudio batek animazioaren barruan izan dezakeen artea eta gaitasun teknikoa.
Animatzailerik onenetako batzuk lortu genituen,
denak ShadowMachine-ren zuzendaritzapean.
Stop-motion talde bat sortzeko
SHADOWMACHINE-GO EKOIZLEAK
proiektu zoragarri batean murgildu ginen,
Guillermok zuen ikuspegiarekin bat zetorrena.
Gure proiektuaren sakontasuna benetan handia izan zen.
KOPRODUKZIO-DISEINATZAILEA
Erabat zirraragarria da gure lanaren gailurrera iristea.
Esanahi eta zeregin handiko gidoi baten zain nengoen aspalditik,
eta, bat-batean, esperientzia horietako batean nago.
Harritu ninduena izan zen
honek ez zuela
AXERIOREN AHOTSA
lehen ikusi duzun animaziozko film baten antzik.
Guillermoren estetika ia fotograma guztietan nabaritzen da.
Stop-motion eta digitalaren artean alde handia dago.
Stop-motionean aurrerapauso bat eman da
moiré efektuaren eta irudiaren kliskaren garaietatik,
baita hauts atmosferikoaren garaitik ere;
inperfekzioa hain zen ederra, filma nola egina zegoen esaten baitzizun.
Eskuz egindako animaziozko pieza baten
izaera materiala mantenduz egin nahi izan dut film hau.
Artisau ariketa ederra nahi nuen: zizelkatzea, pintura, eskultura,
baina mugimendu sofistikatua izan zezala,
aparailuen ikerketari eta txotxongiloen fabrikazioari esker
lortu ahal zitekeena.
Txotxongiloen fabrikazioaren gainbegirale gisa egiten dudan papera
Guillermo bezalako zuzendari batek
bere filmaren irudia fidatzea da.
Gero, beste elementu praktikoa dago.
Nola bihurtu objektu bizigabe horiek guztiz animagarriak diren txotxongilo?
Nola mugituko den planifikatu behar dugu,
bere istorioaren arkuaren barruan zer egin behar duen.
Zeren gainean muntatu beharko da
eta zenbat pisatuko du?
Hori ere kontuan hartu behar dugu.
Oreka zaila da,
PERTSONAIEN ESKULTORE NAGUSIA
batez ere izakiak direnean, gizaki bat baino konplexuagoak baitira.
Hainbeste elementu fantastiko eta zoragarri daude;
horietako bakoitza sortzea zaila da,
baina elkartu eta funtzionarazi egin behar dira.
Txotxongilo bat prestatzea prozesu oso luzea da.
Urtebete eraman dezake
denak pozik utziko dituen txotxongilo bat amaitzea,
ondoren filmatzeko eta animatzeko erabil daitekeena.
Guillermok lan mekaniko bat nahi zuen ordezkapen lan bat baino gehiago.
Bi txotxongilo motak ditugu film honetan.
Ordezkapena
aurpegiera eta mugimendu bakoitzerako
transplanteak sortzean datza.
Ahoaren mugimendu bakoitza
txotxongiloaren gainean jartzen den maskara bat da.
Pinotxo, adibidez, ordezkapena da, egurrezko mutila delako.
Egurrez egina balego bezala jokatzea nahi izan genuen.
Bere aurpegiak beti tamaina bera du.
Ez ditu masailak puzten.
Egurraren betak ez du inolako mugimendurik bere aurpegian.
Ireki besterik ez da egiten.
ANIMAZIO-GAINBEGIRALEA
Bere ahoa irekitzeko zizel moduko bat erabiltzen da.
Kolpe bakarra behar da. Atzealdean indargetze apur bat dago.
Danba! Irekia.
Izugarria izan zen hori bururatu zitzaigunean.
Eureka!
Ikuspuntu teknikotik, zaila izango zen txotxongilo hau sortzea.
Teknika berriak erabili genituen
TXOTXONGILOEN GARAPENA
pertsonaia bere forma osoan ikus zedin, bere egurrezko artikulazio zakarrekin.
Txotxongilo iraunkorra eta praktikoa nahi genuen,
filmaren eskaeretara egokituko zen txotxongiloa.
Pinotxo, hain zuzen,
3D inprimagailu baten bidez erabat sortu den lehen txotxongiloa da.
Axerio eta Geppeto, ordea, erabat mekanikoak dira.
Animazio mekanikoan, silikonazko larruazal bat jartzen da
erloju suitzar baten antzeko barne-mekanismo konposatu baten gainean.
Animatzaileak, orduan, fotogramaz fotograma,
kanpoko edo azaleko elementu bakoitza mugitzen du.
Lan-prozesu luzea izan da
pertsonaia bakoitzarentzat erabiliko zen teknika erabakitzea.
Geppettok oso ondo funtzionatzen du,
bibote handi bat, bizar handi bat eta bekain lodiak dituelako.
Gauza horiek guztiek
bikain funtzionatzen dute aurpegi mekanikoetan.
Beraz, animatzailearentzat,
Carloren lehen txotxongiloa oso konplexua izan zen.
Zenbat eta aurpegi leunagoa,
orduan eta zailagoa aurpegiera horiek aldaraztea.
Animatzaileen arreta
beheko betazaletara, bekainetara eta gorputz-hizkuntzara aldatu zen.
Carlorekin, zehazki,
ez genituen alferrikako aurpegierak egin nahi.
Hemengo hau ideia horren enbaxadorea izan zen,
inork ez baitu ume batek baino aurpegiera gehiago egiten.
Guillermoren hasierako ideietako bat
stop-motionaren errealismoa eta efektu artistikoa mantentzea zen,
baita akatsak animatzearena ere.
Errealismoaren garrantzia azpimarratu zuen espresuki,
adibidez, jendearen akats txikiak irudikatzea.
ANIMATZAILE NAGUSIA
Plater bat hartzera badoaz,
huts egin dezakete eta berriro saiatuko dira.
Live-action batean, akatsen lekuko izateko irrikan zaude,
adibidez, esaldi bat ustekabean irakurtzea.
Errealitate hori islatzea oso zaila egiten da stop-motionean.
Animatzen ari zarenez, istripu horiei itxura eman behar diezu.
Altxa hanka.
Live-action zuzendari gisa,
EDITOREA
badaki jendeak behar duen denbora
pantailako irudiak prozesatzeko.
Film honetan, Guillermok denbora hartu du mantsoago joan behar duela esateko.
Pinotxo horretaz pentsatzen ikusi behar dugu.
Pertsonaia pentsatzen ari bazen,
bere begiak ikusi nahi nituen informazio hori prozesatzen.
Aldaketa sotil bat ikusi nahi nuen.
Ohikoa animatzen bada,
zerbait ezohikoa lortuko da.
Mark Gustafson-ekin zuzendu izan dut.
Niretzat, zuzendari eta animatzaile mitikoa da.
Sinestezina izan da Guillermorekin lan egitea,
bere jokoaren gailurrean dagoen artista delako.
Berarekin lan egiteak zuri ere maila igotzea behartzen zaitu.
Guillermo zoragarria izan da.
Aktoreei erakusten dien konfiantza bera erakutsi die animatzaileei.
Live-action batean, ekintzaren eta mozketaren artean,
aktorea hartualdiaren jabea da.
Animatzaileekin sortzen den harremana
txotxongiloaren bidez pentsatzeko ahalmena ematen die,
ekintza eta pantomima saihesteko ahalmena, benetako antzezpena emateko ahalmena.
Animatzaileak gure aktoreak dira.
Animazioa hain prozesu landua denez,
animatzaileek ikuskizuna bereganatzea nahi genuen.
Guillermok eta biok proiektuaren hasieran planteatu genuen printzipioetako bat
antzezpena animatzaileen eskuetan ahal bezainbat uztea izan zen.
Horren zati bat zen LAB-ak filmatzen uztea,
hau da, live-action bideoak.
Ez gezurrik esan, edo sudurra hazi eta hazi egingo zaizu.
Hartualdi bat egin aurretik, animatzaileak ikertu egiten ohi du:
hartualdiak zer forma izango duen,
zer mugimendu mota, zer abiadura mota.
Hori egiteko modu on bat zeure burua grabatzea da.
Animatzaileak horixe bera egiten zuen, bere burua grabatu ekintza burutzen.
Guillermori izugarri gustatzen zitzaion. Ikusten zituenean,
irribarre egin eta "Bai, horrela! Ederki!" esaten zuen.
Zarama.
Gris Grimly-k sekulako Pinotxo bat diseinatu zuen.
Niretzat, ikusi dudan Pinotxorik onena da, sinplea eta ederra delako.
Pinotxo irudikatzen hasi nintzenean, luzanga eta baldarra izatea nahi nuen,
hariak ez balitu bezala.
PERTSONAIEN DISEINUA
Pinotxoren diseinua sortu nahi genuen lehena zen.
KOPRODUKZIO-DISEINATZAILEA
Frankenstein moduko bat izan behar zuen: erdi amaituta, erdi amaitu gabea.
Asimetrikoa egin genuen
Geppettok mozkortuta dagoenean zizelkatzen duelako.
Nire buruan, belarritik eta iletik hasten da,
kontu handiz,
amore eman eta "Ba!" esaten duen arte.
Horregatik azkar amaitzen du.
Geppetto gehien diseinatu genuen pertsonaia da.
Arropa kapak jarri genizkion.
Bere arropa egoera txarrean egotea nahi izan genuen.
Gizonak ezin ditu galtza pare asko erosi.
Ene seme.
Egoera desatseginetan erakutsi behar genuen.
Edan egiten du eta haserretu egiten da.
Ez du Pinotxo ulertzen.
Berandu konturatzen da mutil honenganako maitasuna
GEPPETTOREN AHOTSA
sozialki onargarria dena egitea baino askoz garrantzitsuagoa dela.
Hilda badago ere, nik gera dezaket.
Ez duzu benetan esango, jauna! Erakutsi errespetu pixka bat.
Istorio horietako askotan, bilau nagusia,
Mangiafuoco izenekoa,
oso pertsonaia handia da.
Susmo txarra hartzen nion. Ez nuen gustuko.
Oso topikoa iruditzen zitzaidan.
LEHEN ZUZENDARIORDEA
Guillermok deitu eta esan zigun: "Aizue, adiskideok,
gure bilaua kaka hutsa da, eta aldatu egin nahi dut".
Eta nik esan nuen:
"Tipo hau izan beharko luke. Antagonista nagusi bihur dezakegu?".
Apur bat harrituta, bilaua eraikia genuela esan nion.
Zer egin behar genuen orain?
Zein izan zen zure erantzuna?
Une horretan argi eta garbi ikusi nuen; beraz, taldean konpondu behar izan genuen.
Denbora asko eman zuen
Mangiafuoco eta bere bizar handia diseinatzen.
Amaitutako txotxongilo hau bigarren maila batean geratuko zen.
Ospa hemendik! Hau ez da ikuskizun bat!
Bada!
Axerio pertsonaia nabarmenetako bat da.
Dibertigarria da deabru moduko bat delako.
Oso interesatua da; bere interes propioa bilatzen du.
Azken xehetasun batez arduratu behar dugu.
Txirritan pentsatzen ari ginela,
txirrita ibiltari eta nomada bat etorri zitzaidan burura,
eskultore eta abokatu batekin bizi izandako txirrita.
Sebastian J. Txirrita izena bururatu zitzaidan;
oso sofistikatua zirudien.
Txirritaren pertsonaia Guillermok bultzatu zuen.
Pertsonaia harroputz samarra
gogoko eta jarraitu nahi izatea lortzen du.
Lehen begiratuan, txirritaren animazioa sinplea da,
horrek esan nahi du oso zuhurra izan behar dela horrekin.
Eskuak asko erabiltzen ditu.
Gauzak azaltzeko eta…
Oso zuzena da, beraz,
azalpenak eskatzeko erabiltzen ditu,
norbait salatzeko, edo zerbait seinalatzeko.
Gorputza da pertsonaia honen aurpegia.
Ez naiz irakaslea, andrea.
Izaki bat denez, bere diseinua oso desberdina da,
baina hau Guillermoren espezialitatea da ere.
Itsas izakia, Herio, Zaintzailea,
txirrita, untxiak…
guztiek larru more mota bera dute, guztiak lotuta daudelako.
Untxiek, adibidez, hildakoak azpimundura eramaten dituzte.
Herioren luzapen bat dira,
bizitzaren arreba, hau da, Zaintzailearena.
Ez zuen estetikoa izan behar.
Pertsonaien ikuspegia ez zegoen horrela planteatuta.
Azazkal zikinak eta inperfekzioak izan behar zituzten.
Pelikularen aurretik bizitza bat izan balute bezala.
Pertsonaia bat sortzen genuenean,
baita arropa ederra ere,
Geppettorentzako edo beste edozein pertsonaiarentzako,
mezu bat jasotzen genuen:
"Guillermok ikusi du. Zikinagoa egon behar du".
Txotxongilo eder bat sortzen duzu, baina denda batetik atera berria dirudi,
ez du bere iraganeko istorioa islatzen.
Ez dute benetako pertsonen itxura izan behar.
Pertsonaiatzat hartu behar dira.
Forma eta pertsonaia konbinatu nahi genituen,
fusio bat egin.
Axerio eta bere adar-formako ilea, deabru baten antzekoa.
Pinotxoren xalotasuna eta sinpletasuna.
Geppettoren mundu zaharraren grazia ederra.
Istorioa kontatuko zuen diseinu lan bat egin nahi genuen.
Nire gaztaroko kilk-larritasunak, Sebastian J. Txirritak idatzia.
Eskalari dagokionez,
neurri desberdinekin lan egin dugu hainbat behar asetzeko.
Pinotxo honek
altuera honetako txirritarekin eszena partekatzen du.
Sebastian J. Txirrita.
Oso hartualdi gutxitan tamaina egokia izan dezan,
Pinotxoren sorbaldan jarri behar dugu,
belarrira xuxurlatu diezaion.
Horretarako, Pinotxo handia daukagu.
Baina beste hartualdi batzuetan, Pinotxo txikia erabiltzen dugu.
Hauek ere baditugu:
txirrita txikiak
beste hartualdi batzuetarako, bereziki zanpatzen dutenerako.
Ene, hau mina.
Hain txotxongilo txikia eraikitzea
eta horren gaineko kontrola izatea erronka handia da.
Eraiki genuen Pinotxorik txikienak kontrolagarria izaten jarraitu behar zuen.
Beste pertsonaien neurria azkeneko honen arabera egin genuen,
eta dekoratuak aurreko guztiaren arabera.
Dena eraiki behar da.
Hori da stop-motionaren bedeinkazioa eta madarikazioa.
Gauzak zure beharren arabera ikusaraz ditzakezu.
Zirraragarria da
antzekoa edo ezezaguna izan daitekeen mundu berri bat sortzen duzulako.
Hori botere berezi samarra da.
Istorioa kontatzen laguntzen dizu.
Guillermoren film asko ikusi genituen eta informazio garrantzitsua bildu genuen:
koloreak, testurak,
leihoen formak eta atmosfera orokorra.
Ikusleak Guillermoren pelikula bat zela berehala ohartzea nahi genuen.
Dekoratuak
Italiako herri txikien edertasunaren oroigarriak dira.
Horrelako lekuak ezagutzen ditut.
Asko ikertu genuen. Argazkiak eta kartelak aztertu genituen,
tipografia kopiatu genuen, mundua benetakoa sentitzea nahi nuelako.
Herriaren egitura guztiek
bere jatorriaren aztarnak dituzte:
Erdi Aroko hondakinak eta, horien gainean, 18. mendeko tailuak;
1500 eta 1400 urteetako horma-irudi freskoak ere badaude.
Geruzaz geruza sentitzen da.
Gidoia grafikoetara pasatzean hartzen diren erabakiek
ikusmenaren handitasuna defini dezakete;
kamera non jarri erabakitzen da,
ZUZENDARI ARTISTIKOA
baita zenbat mugitzen den.
Gure erronketako bat
animatzaileak txotxongiloetara iristeko eta animatzeko gai izan behar duela da.
Beraz, dekoratu horiek
modu desberdinetan banandu ahal izateko diseinatu behar dira.
Talde-lan handia denez, denok elkarrekin esertzen gara
hau nola ikusiko den eztabaidatzera.
Filma nolabait ikusten da, eta gero animatu ere egin behar da.
Hasieran, estetika aurkitu behar da,
zehazki den bezalakoa.
Eta oso gauza sinplean oinarrituko gara.
Pinaburu bat daukagu pelikulan,
denboran zehar behin eta berriz behatu dugun objektu xarmagarri bat.
Beste elementu batzuk begiratu
eta pinaburuan pentsatzen genuen. Nola sortu genuen? Gustuko dugu.
PAISAIAK ETA JANTZIAK
Pinaburu baten lerroek asko irakats diezazkizukete:
adibidez, beren hizkuntza,
baita film honetan txertatu nahi genuen xehetasun-maila eta errealitate-maila.
Mundu hau nolakoa den ulertzen hasten zara.
Herioren txotxongiloak esperimentatzeko aukera eman zigun.
Bai, adibidez, Heriok suge-buztana zuen hasieran,
eta zuk eta Toby-k pentsatu zenuten
hobe zela pinaburu baten ehundura ezkatatua ematea.
Ideia bikaina izan zen.
Izaki bizidun guztiak irudikatzen dituela gogoratzeko modu bikain bat zen.
Zaramaren galtzei dagokienez,
bere galtzen lerroek…
- Eskuz eginda egon behar zuten. - Hala da.
Ez zuten begi-bistakoa izan behar;
errealistak izan behar zuten,
baina zerbait ezberdina islatzen amaitu zuen:
ez direla perfektuak.
Izaera dute.
Denok ikusi genuen Mackinnon eta Saunders-en erakusgaia.
Erakusgai taula bat eman ziguten marren patroia erabakitzeko.
Guztien artean, denok bat aukeratu genuen
eta barre egin genuen ados geundelako. Seinale bat izan behar zuen.
Jarraian, zergatiaz hitz egin genuen.
Zeren, zergatiaz hitz egiten bada,
arauek beste gauza batzuen berri eman dezakete.
Arau batzuk daude.
Haren hizkuntza aurkitu behar izan genuen, zein karikaturazkoa den, zein erreala den.
Eta puntu gozo moduko bat aurkitu genuen.
Pinotxo bezalako elementu magiko bat edukitzeak
bere inguruan mundu arruntago bat izatea eskatzen zuen.
Dena magikoa bada, ezer ez da magikoa.
Ingurunea mundutarra izatea
eta proportzioak eta fisika egokiak izatea behar genuen.
Horrek oinarri bat eman zigun Pinotxoren istoriorako eta arkurako.
Guillermok begi ona du horretarako.
Badaki zerbait munduarekin bat etorriko den ala ez.
Tamaina errealeko live-action dekoratu bat diseinatzea eta apaintzea ez da ezberdina.
Hori da stop-motion animazioaren edertasuna.
Dekoratua, eszenografia, dekorazioa,
zinematografia, hau guztia live-action film bat bezalakoa da.
Guillermok errealismoa azpimarratzen du bereziki.
Horregatik, garai bateko irudi asko erabiltzen ditugu, aurkitu baditzakegu.
Adibidez, gela hau.
Energia-iturri nagusia ikatza eta egurra zirela kontuan hartuta,
horma guztiak ikatzez zikindu genituen.
Hau ez da diseinu-makina bat, errealitate-makina bat baizik.
Bere lehen bisitaldietako batean, elizako dekoratu amaitu berriari begira,
zaharragoa ikus zedin eskatu zuen.
Elizek hamarkadak behar zituzten, mendeak ez baziren, eraikiak izateko.
Hori dela eta, zurgintza lana
hormetako freskoak baino argiago ikusten da,
elizako beirateak garai ezberdinekoak izan litezke,
eta Kristoren tailuak denbora beharko luke eraikia izateko.
Geppettoren etxeko objektuetan ikusten den artisau lan bera eman behar zuen.
Zuraren ebaketa eta forma berdina izan behar zuen.
Paralelismo bat egotea nahi nuen: Pinotxok, zurezkoa ere badenak,
ez du ulertzen zergatik herrikoek gorroto duten
eta zergatik Bera maite, zurezkoa ere bada.
Hori elizan bakarrik planteatu zitekeen.
ARGAZKI ZUZENDARIA
Film honetan nuen kezka bakarra zen beharrezko ekipamendua izango ote nuen
Guillermok espero zuen kamera-mugimendu guztia egiteko.
Guillermoren azken filmetan kamera ez delako gelditzen.
Pertsonaiak kamerarekin mugitzea nahi genuen,
aktoreak benetako dekoratuetan mugitzen diren modu berean.
Kasu batzuetan, kamera dezente mugitzen dugu.
Adibidez, hartualdi bakarra egiteko hiru hilabete behar izan genituen.
Plano batean, Zarama zirkora korrika itzultzen da,
eta kamerak jarraitu egiten dio,
zirko osoa zeharkatuz
Axerioren gurdiraino.
Hartualdi horrek asko esaten du
Zarama nola mugitzen den ikus daitekeelako.
Bere izaera erakusten du.
Bere jatorriaz ere hitz egiten du.
Zirkua aurkezten du,
baita atzealdean ikus daitezkeen pertsonaiak ere,
ondotik igarotzen den bitartean.
Guillermoren film asko hiperrealistak dira.
Hiperrealismo horretan, argia
eszena baten eduki emozionala nabarmentzeko erabiltzen da.
Hodeietan mugimendu apur bat izatea oso lagungarria da istorioa kontatzeko.
Hau Geppetto zuhaitza mozten ari denean ikus daiteke.
Bere agonia-egoera islatzen laguntzen du; horrek dramatismo handiagoa ematen dio.
Inoiz egin ez dugun gauzetako bat
Axeriok Pinotxori su ematen dionean egindako zerbait da.
Lastargiaren barruan LED argiak sartu ahal izan genituen,
horrela, Axeriok mugitzen zuenean,
argi horren hainbat hartualdi lortu ahal izan genuen
eta esposizio ugari eman.
Emadazu lastargia, Zarama!
Normalean, argi mugikorrak erabiltzen dira;
modu honetan, postprodukzioan, argia kontrolatzeko aukera izan genuen.
Ilargiaren argia
lastargiaren eta suaren argitik bereizi ahal izan genituen.
Su hartuko duzu. Erre egingo zara!
Izar bat bezala!
Laguntza!
Sinestezina da
nola pertsonaien diseinuek eta aktoreek elkar informatzen duten,
eta nola animatzaileak berak ere informatzen duen.
Animatzaileari txotxongiloa ematen zaionerako,
animatzaileak baditu ahots-pistak.
Asko gustatzen zait Pinotxok
lau eta sei urteko edozein haur irudikatzea,
adin horietan energia bola kontrolaezinak baitira.
Triste daudenean, argi dago triste daudela;
negar egiteko zorian egon daitezke
eta izugarri zoriontsu bi segundo geroago.
Gregory-rekin ikasi genuen bezala,
grabazio-saioak laburrak izan arren, oso errealista izan daiteke.
Hasieran oso urduri nengoen.
Inoiz ez dut
PINOTXO ETA CARLOREN AHOTSA
hain paper garrantzitsua izan film batean.
Dokumental bat filmatzea bezala izan zen.
Antzezten hasten zen bakoitzean,
gauza txiki bat egiten genuen
antzezpen hobea egin ahal izateko.
"Mozolo" deitzeko eskatu nion.
Esaldien amaieran "mozolo" deituko banio,
nahiz eta produktu finalean ez agertu,
antzezpenak enfasi handiagoa izango zuen,
bereziki une dibertigarrienetan.
Paperean gehiegi sartzen zen bakoitzean,
"Ixo, mozolo!" esaten zuen.
Gero barre egin eta jarraitu egiten zuen.
Hezur eta haragizkoa naiz!
Benetako mutila naiz!
Primeran ematen zaio naturala izatea,
are hobeto gozoa izatea,
adibidez, txirritarekin edo Metxarekin xuxurlatzen edo hitz egiten duenean.
Emozio aratza dago hor.
Gurasoak desesperatu egiten dira, guztiak bezala,
eta pentsatzen ez dituzten gauzak esaten dituzte.
baina, barru-barruan, maite zaituzte.
Hau nire hirugarren proiektua da David Bradley-rekin,
eta izugarri miresten dudalako da.
Aktore honen ahotsa erraz identifika daitekeela uste dut.
Inork ez die Podestarrei horrela hitz egiten.
Gidoia lantzen hasi nintzenean,
ahots-kalitate sinesgarria eta zintzoa eman nahi izan nion;
baina istorioa biziro kontatu
eta pertsonaia horren esentzia islatu nahi nuen ere.
Intentsitatea igo eta azkar jaitsi dezake. "Zergatik diozu hori?".
Nolabait esateko, ezaugarri musikal bat bezalakoa da.
Seme batek badaki bere aita bizirik dagoenean.
Gure bila egongo da, ikusiko duzu.
Ez duzu zertan kezkatu.
Zuretzat erraza da esatea.
Txirrita pertsonaiak ez ninduen konbentzitzen hasiera batean.
Baina, Ewan-ek ahotsa jarri zionean, "Aurrera" pentsatu nuen.
Zer…? Lortu dugu!
Ezin dut sinetsi!
Ewan McGregor-en miresle handia naiz;
hitz egiten duenean, ezaguna eta epela da.
Ez nintzen bere ahotsaz nekatzen; gehiago behar nuen.
Ahalegindu naiz, eta hori batek egin dezakeen onena da.
Hori Pinotxok irakatsi dit.
Pertsonaia nagusia izan behar zuen, istorioaren narratzailea.
Txirritaren eszenei garrantzi handiagoa eman genien,
behatu besterik egiten ez bazuen ere.
Ewan-ekin egindako saioak inoiz izan ditudan onenak direla uste dut,
nire bizitzako onenak.
Axerio naiz, eta zu aukeratu zaitut!
Zatoz bizitza dibertigarri honetan parte hartzera,
nire txotxongilo ikuskizunaren protagonista gisa.
Axeriok harroa izan behar zuen,
kosmopolita, erakargarria, munduko gizon baten itxura zuena.
Azentua izatea nahi genuen,
baina atzerriko hitzak ederki ahoskatzeko moduko ahotsa izatea:
frantsesez, italieraz edo alemanez.
Txotxongiloak itzelak dira eta! Itzelak diot!
Altxa besoa.
Txotxongiloak oso errespetatuak izan ohi dira.
Christoph Waltz izan zen bururatu zitzaidan ahots bakarra.
Tipoak soinu baten erritmoa eta intentzioa esaldiaren erdian alda ditzake.
Funtzio dramatikoa da, nolabait esateko.
Nik beti bilatzen dut istorio bateko funtzioa.
Badaki une egokian nola aldatu eta nabarmendu.
Zer da? Zer zabiltza hemen egiten?
Zaramaren ahotsa, zuentzat sorpresa handia izango dena,
aurreikusi ezin izan nuen bedeinkazioa eta ustekabea izan zen.
Cate Blanchett eta biok Nightmare Alley filmatzen geunden,
"Pinocchion-n paper bat eman behar didazu" esan zidanean.
Geratzen zen paper bakarra, ordea, tximino batena zen.
Edozer egingo nuela esan nion;
arkatz baten papera antzeztuko nioke, behar izanez gero.
Zaramaren diseinua erakutsi nionean,
bere animalia espirituala zela esan zuen.
Zarama zerura jaurtitzen dutenean,
nahi duzu soinu hau egitea… urrutitik bezala?
Zerbait Guillermoren barrean…
Zaraman ere ikus dezaket.
Halaber, Guillermoren film guztietan,
ikusleek Guillermo ikus dezakete bere pertsonaia guztietan.
Guillermoren ezaugarriak daude bere pertsonaia guztietan, dudarik gabe.
Zarama adibide bat besterik ez da.
Ciao, Papa. Mio papa…
Normalean, animazio batek musika duenean,
abestiak etortzen ikusten dira.
Elkarrizketa musikarako arrapala bat da maiz.
Inork ez daki, ez dit esango.
Guillermoren Pinocchio-ren kasuan, abestiak ezustean sortzen dira.
Txotxongilo hauek animazio baterako musika ez…
MUSIKA EKOIZLE EXEKUTIBOA
egiteko gogoa eman zidaten,
live-action baterako musika egiteko gogoa baizik.
Gauza bera da bizirik diruditelako,
benetako pertsonak diruditelako,
beraz, musika benetako pertsona batena izatea nahi nuen.
MUSIKA GAINBEGIRALEAK
Hau ez da musikal bat. Musika uneak dituen filma da.
Ez dira musika-abesti tradizionalak.
Alexandre, Guillermo eta Markengandik espero dena dira.
Jenio hauek lanean ikustea gauza paregabea da.
Alexandrerekin izandako elkarrizketa batean,
interesgarria iruditu zitzaidan filma abesten duten pertsonaiekin hastea,
baina…
filmaren bigarren zatian
faxismo garaiko abestiak eta martxak daude.
Film hau oso prozesu luzea izan zen, animazioak denbora asko behar duelako,
baina baita pertsonaientzako abestiak idatzi behar izan zirelako ere,
eta abestiek, segundo gutxitan,
pertsonaia baten bizitza azaltzeko gaitasun hori dute.
Tonu musikala ematen dute.
Informazioa ere ematen digute,
adibidez: nor diren, non dauden, nondik datozen, nora doazen.
Alexandre Desplat miresten dut.
Zinema konpositore bikaina da.
Nik paperekin egiten dudan gauza bera egiten du:
istorioari begiratzen dio.
Film osorako
zurezko instrumentuak bakarrik erabiltzea erabaki dut:
gitarrak, mandolina, pianoa, harpa eta zurezko haize-instrumentu guztiak.
Fagotak, klarineteak, oboeak, txirulak.
Guztiak zurezkoak dira.
Oro har, Pinocchio-rena den giro paregabea sortzen dute.
Ez!
Film hau maratoi batean ikus daiteke
Pan's Labyrinth eta Devil's Backbone-ekin batera.
Elementu asko partekatzen dituzte: frogapean dagoen pertsona aratza,
istorioaren amaieran indartuta ateratzen dena.
Ikusten dudanez, zama ikaragarria eman zizuten.
Heriotzari buruzko filma da.
Zineman, ezin da bizitza islatu heriotzarik gabe.
Primeran, orduan.
Pinocchio-ren bertsio honekin hasi ginenean,
banekien neure bertsioa egin nahi nuela.
Ez nuen egokitzapenik egin nahi.
Pertsonalki hunkitzen ninduten gauzez hitz egin nahi nuen.
Nire film gehienak, era batera edo bestera,
niri eta nire aitari buruzkoak dira, eta hau ez da salbuespena.
Ume hau hazten ikusten duzu,
fisikoki inoiz aldatu gabe.
Eta, hala ere, bere inguruko beste edozein baino askoz gehiago egiteko gai da.
Aprobetxatu aukera hau.
Jatorrizko istorioa Pinotxok munduan ikasten duenari buruzkoa da;
mutil ona bihurtzeak benetako mutila bihurtzen du,
baina gurea ez da horretaz ari.
Mundu guztia aldatzen du erabat aratza delako.
Geppetto aldatzen du.
Txirrita aldatzen du.
Zarama aldatzen du. Denak aldatzen ditu.
Horrela gizaki gisa nor den ikasten du.
Filmak nahi zuen guztia gainditzen duela uste dut.
Nire haurtzaroan ikustea gustatuko zitzaidakeen.
Nire helduaroan ikustea gustatuko zitzaidakeen.
Familian komentatzea gustatuko zitzaidakeen,
eta lehen aldiz ikusi ondoren berriz ikusteko aukera amaigabeak izateak
ikuslearen eta filmaren artean lotura berezia sortzen du.
Zenbat eta gehiago ikusi orduan eta garrantzitsuagoa egiten zait,
eta ikusleen artean eragin bera izatea espero dut.
Azpitituluak: Oihana Guillan Valdés