Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
BİR NETFLIX BELGESELİ
Bir dakika.
30 saniye.
Beş, dört, üç, iki, bir. Süreyi durdurun.
Kendimi bildim bileli
suda olmayı sevmişimdir.
HEİNOLA, FİNLANDİYA
Küçükken kasabamızda
beş metre derinliğinde yüzme havuzumuz vardı.
O havuzun dibine dalar
üstümde yüzen insanları seyrederdim.
İnsanlara aşağıdan baktığınızda hayvan gibi görünürler.
Negatiflik ve öfkeden arındırılmış biçimde
derin bir kabullenme hissi alırsınız.
Doğal bir iyilik hissi sadece.
Buz deliği güzel, sessiz ve zamanın durduğu bir yere açılan
bir kapıya benzer.
Aşağıda doğanın parçası gibi hissediyorum.
İnsanlar panikleyip yüzeye çıkmak için çırpınacağımı düşünebilir…
…aksine, vücudum sakinleşiyor, kalp atış hızım yavaşlıyor .
Daldığımda zihnim tamamen rahatlıyor.
Korkacak hiçbir şey yok.
Tek bir nefesle dalarak bir buz deliğinden başka bir buz deliğine
ne kadar gidebileceğimi görmek istedim.
Buzun altında en uzak mesafe dalan kişi olmak istedim.
Kırdığım rekor, kadınlar dünya rekoru, 50 metre.
Üç yıl oldu, bunu kıran olmadı
ama daha derine dalabilirdim.
80 metrelik erkekler dünya rekorunu da kırabilirim.
Bölmek zorundasın. Üç parçaya ayırıyorum,
yani dalışın üç aşaması var.
Çocukken sana makale yazmayı öğrettiğim anlar gibi.
Abla benim. O, küçük kardeşim.
Ona maymun derdik.
Daima tuhaf bir şeyler yaptığını hatırlıyorum.
Hep "Kızlar, erkeklerin yaptığı her şeyi yapabilir.
'Ben bir kızım, bunu yapmalıyım.' diye düşünmem yeter." der.
"Ne? Nasıl yani?" dedi.
"Gidip yapalım hadi."
Kano, motosiklet, downhill bisiklet.
Ve her zaman illa zorlaması gerek.
Yani bir şeyin ters gitmesi hiç sürpriz değildi.
Downhill bisikletimden yokuş aşağı inerken düşüp
bacağımı feci kırdım.
Neredeyse kangren oluyordu, fasyotomi yapmaları gerekti.
Bu da çok kötü nöraljiye sebep oldu
ve devamlı ağrı çektim.
Üç yıl sonra sinir ağrısı hâlâ devam ediyor.
Dayanılmaz bir ağrıydı.
Hiç uyuyamadım,
doktorlar da yardım edemedi.
Kafayı yiyeceğimi düşündüm.
Sonra soğuk tedavisini duydum.
Bu tedavide ayak, dondurucu suya sokuluyor.
Başta tedavinin kendisi ağrı yaşatıyordu.
Ağlayacak kadar ağrı çektim.
Ama soğuk suya alıştıkça
hem sakatlığıma iyi geldiğini
hem de tüm vücudum için derin bir sakinlik verdiğini fark ettim.
Bu his bağımlılık yapabilir.
Sinir ağrısı hafifledi, sonra diğer bacağımı da soktum.
Sonunda tamamen suya daldım.
Sakatlık bana yepyeni bir dünyanın kapılarını araladı.
Yeni bir dünya rekoru kırmak istiyorsam dalış için yoğun antrenman yapmalıydım.
İyi hazırlanmazsam böyle bir girişim çok tehlikeli olabilir.
En kötü senaryo da soğuk suyun kalbimi durdurması olur.
Yüzeye zamanında ulaşamazsam bilincim kapanabilir.
Bu yüzden kardeşim Elina yanımda olmadan buzun altında çalışmam.
-İyi misin? -İyiyim.
Serbest dalışta yapılabilecek en kötü hata
genelde zihinden kaynaklanır.
Gerilirsem vücudumun mesajlarını okumak imkânsız olabilir
ve yüzeye ne zaman döneceğimi hiç bilemeyebilirim.
Yani iş zihinsel antrenmanda bitiyor.
Çok soğuktu. Su alıyorum.
Buralardan bir yerden su giriyor.
-Delik nerede? -Burada, işte.
Sıradaki, soğuk suda sekiz metrelik bir dalış.
Uzun bir dalış.
Seçim şansım olsaydı "Yapma." diyebilirdim.
Ama aklına koydu.
İkimiz için de öğrenme süreci.
Benim korkularımla yüzleşmem gerektiği gibi
Elina'nın da korkularıyla yüzleşmesi gerek.
Endişeleniyorum. Başının belaya girdiğini görmek istemiyorum.
Bilincinin kapandığını görmek istemiyorum.
Bazen "Ya bir şey olur da eve o olmadan, tek başıma
dönmem gerekirse?" diye düşünüyorum.
En kötü senaryoyu konuşuyoruz
çünkü onun ne olduğunu bilmek zorundayız.
Buna bir şekilde hazırım.
Görmek istemem ama orada olurum.
Bunu yapmamasını mı tercih ederdin?
Hayır.
Hayır, bence kesinlikle… Bence bunu yapmalı.
Çok seviyor. Ne diyebilirim ki?
OCAK 2020 REKOR DENEMESİNE SEKİZ HAFTA KALA
Bu rekor sadece mayoyla kırıldı, yani önümde iki büyük engel var.
O kadar uzun mesafe nefesimi tutabilir miyim
ve dalış boyunca buzlu suda sakin kalmayı başarabilir miyim?
Sakinken soğuk su soğuk bir his veriyor.
Vurucu bir his verse bile ağrı denemez.
Peki.
Sakin değilken soğuk su dondurucu bir his veriyor.
Başım ağrıyor, ağrı beynime yayılıyor ve doğru düşünemiyorum.
Bu his yüzümden kayboluyor.
Ağrı cildime daha da sert batıyor.
Vücudumdaki her kas gerilmek istiyor.
Eklemlerim kendini korumak için kasılmaya çalışıyor.
Nasıl bir his?
Nasıl geliyor?
Çok ama çok soğuk.
Nefesim kesildi.
Cildim batıyor.
Her yerim acıyor, yanıyor.
Peki.
Dalış üç dakika sürebilir.
Tek seçenek suyun soğuk olduğunu kabul etmek.
İyi misin?
İyiyim. Süre?
İki dakikadan fazla.
Parmaklarım donuyor.
Johanna'nın çalışmaları iyi gidiyor.
Hava daha da soğuyor. Yılın bu dönemi buz olsa da
normalden daha az.
Bu da endişe verici bir durum
çünkü mart ayında rekor denemesi yapmak için
çok daha fazla buz gerekiyor.
Ama Johanna'nın antrenman süreci güzel anlardı ve…
Buz bizimle konuşuyor.
Daima Johanna'nın fotoğraflarını çekmişimdir.
Yaklaşık 10 yaşındayken başladık.
İlk fotoğraf makinemi almıştım, modelim olması gerekti.
"Hadi fotoğraf çekelim. Bunları giy. Sana biraz makyaj yapabiliriz." derdim.
Genelde sanatsal fotoğraflar çekerdik.
Çünkü bir tür sanatçıdır, ben de sanatçıyım.
Bir şekilde her şeyi bir araya getirdik.
Yaptığı tüm antrenmanların
düz bir çizgide dalmaktan daha zor olduğunu söylüyor.
-Komik surat yaptın. -Biliyordum. Artık fotoğrafı var.
Bu çok hoş. Belki de…
Çocuklarımız, herkes gibi ödememiz gereken faturalarımız var.
İkimiz de çalışıyoruz.
Yani bunu yapabilmek için tüm bunları düşünmek zorundayız.
Bir yerim ilk kırıldığında kaç yaşındaydım?
-Beş mi? Üç mü? -Dört yaşındaydım…
Küçüklüğümden beri
her zaman ekstrem şeyler yapıyor.
Bu konuda pek stres yapmıyorum,
endişelenmiyorum. Hep böyle biriydi.
Annemin hiçbir şey yapmamasındansa böyle olmasını tercih ederim.
Rekor kırarsa çok güzel olur
ama umarım kötü bir şey olmaz.
ŞUBAT 2020 REKOR DENEMESİNE DÖRT HAFTA KALA
Beş santimetre daha buz bile olur.
Sıcaklık sıfırın altına düşerse hâlâ donabilir.
Buz bu kadar inceyken üzerinde yürümeye çalışmanın anlamı yok.
Evet, bak, içinden geçti bile.
O kadar mı ince?
Panik yapmayalım.
Altı senedir buradayız sanırım.
Hiçbir zaman böyle olmadı.
Bakalım halledebilecek miyim.
Orada ne kadar buz var?
10 santimetreden ince ve çok esnek bir buz.
TELEFONDAKİ KİŞİ: ANTERO JOKI DALIŞ KOORDİNATÖRÜ
-Suda ne kadar buz var? -10 ila 12 santimetre.
-Evet. -Çokmuş.
Buz tutma ihtimali hem var hem yok.
200 kilometre kuzeyde 30 santimetre buz oluşmuş bile.
-Evet, doğru. O zaman… -En kötü senaryo…
Bir seçeneğimiz de şubat sonunda başka bir yer bulmak.
Valkia Gölü güzel bir yer olabilir.
En azından güzel bir yer.
Önümüzdeki dört hafta nereye gideceğimizi söyleyeceğim.
-Evet, haberleşiriz. -Evet.
-Evet.
-Hoşça kal. -Hoşça kal.
Senenin bu döneminde genelde don, kar ve buz olur.
Ama bu sene olmadı.
Bu sene sadece yağmur yağıyor.
Kurallara göre buz en az 30 santimetre kalınlığında olmalı.
Burada öyle bir buz yok.
Kötü bir durum. Buz sadece bir santimetre.
Genel olarak çok tuhaf bir sene oldu.
Çok ılık bir kış geçirdik. Bu kadar ılık bir kış hatırlamıyorum.
Rekor denemesini elbette daha kuzeyde yapabiliriz
ama daha ılık bir iklim rekor denememden daha fazlasını etkileyecektir.
Doğamızın durumunu düşündüğümüzde benim sorunlarım devede kulak kalıyor.
Su güneyde donmadığı için
konumu kuzey Finlandiya'ya çevirdik.
Hossa Millî Parkı'nda çok berrak bir gölü seçtik.
Mekânı değiştirmek istemiyorum.
Aşina olduğum bir yerde dalmak istiyorum.
Kahvaltıya, oradan saunaya, saunadan da açıklığa
kaç adım olduğunu bilmek istiyorum.
Mayomu en son hangi anda giyebileceğimi bilmek istiyorum.
ÖLLÖRI GÖLÜ, HOSSA KUZEY FİNLANDİYA
Diğerleri için sadece mekân değişimi.
Benim için her şey değişiyor.
-Merhaba. -Seni nihayet görmek güzel.
Seni de.
Fotoğrafını gördüm. Pekâlâ, ben Johanna.
-Elina. -Evet, ben Tapsa. Merhaba.
Burası Öllöri Gölü.
-Evet. -Evet.
Çok güzel.
İstediğin şeylerin çizimlerini aldım.
-Evet. -Evet.
Adım Tapani Launonen.
Normalde donmuş bir gölün üzerinde çalışırken
asıl işim emniyeti sağlamak, insanları güvende tutmak.
Yani su altına girmekten kaçınıyorum.
Nasıl bir kış geçirdiğimizi buz ve kardan görebilirsiniz.
Finlandiya'da alışılmadık derecede ılık bir kış geçirdik.
Kimi bunun normal bir döngü olduğunu söylüyor
ama artık öyle olduğunu düşünmüyorum.
Normal olmayan çok fazla kış yaşadık.
Burada durgun buzu görebilirsiniz.
Burası gölün donduğu ilk an.
Yani burada araç sürmek istiyorsanız
güvenebileceğiniz etkili alan burasıdır.
Yine de tehlikeli.
Bu yüzden doğayı her zaman gözlemlemek zorundasınız
yoksa kendi sahanızda, 56 senedir gittiğiniz yerde
can verirsiniz.
Bir sabah suya düşüverirsiniz.
Her sene buza kaç kişinin düştüğünü bilmiyorum
ama sayısı çok fazla.
-Tamamını yürüsek mi? -Bir bakalım.
Buradan 81 metre sayalım.
-Sen say. Ben sadece yürüyeceğim. -Bir.
İki, üç, dört, beş.
Adımların çok uzun.
Johanna pek iyi hissetmiyor.
Göğsünde birkaç sorun yaşadı.
Enfeksiyon falan yaşadı.
Ilık bir kış bile hastaysanız girmezsiniz.
Soğuk suda formda olmak daha da hayati önem taşır.
39, 40.
-Bir tur daha. -Evet.
-Emin olmak için. -Tabii.
Evet, doğru.
İşte orası.
-Orası. -Evet.
81.
81 metre.
Evet.
Buradan bakınca çok uzakta görünüyor ama uzak geliyor mu?
Bilmiyorum. Yarı nokta olduğunu düşünürsen…
Buz kalınsa kendimi kenardan itebilirim.
Bu 10 metre eder ve sona neredeyse ulaşmışımdır.
Bugün çok uzak gelmiyor.
Ama buz deliklerini gördüğünde uzak gelecek.
Aşina olduğumuz, her detayı bildiğimiz bir göl istemiştik.
-Evet. -Evet.
Ama bu da güzel görünüyor.
Bu yerler…
Mekân değiştirdiğinde…
Bakmam gerek…
Prodüksiyon durdu.
Doktor arıyor olabilir.
Efendim?
Tamam çünkü tuhaf bir şekilde öksürüyorum.
O ne yani?
Nereden geliyor olabilir?
Ne düşünüyorsun? Öleceğim için panik yapmalı mıyım?
Anlamıyorum.
Kiminle iletişime geçeceğim? Akciğer uzmanıyla mı görüşeyim?
Evet. Gerçekten anlamıyorum.
Kan testinden bir şey söyleyemediler.
Şöyle dediler, "Cuma günü doktorla görüşeceksin,
sonraki adımın planını doktor yapacak."
Yeni bir yer asıl plan için büyük bir değişimdir.
Gelip bu buz deliğini test edebilirim.
Bunun üstüne bir de hasta olmak…
Evet.
Göğsümde bir sorun varsa dalış iptal olur.
Doktorla görüşeceğiz, röntgen çektireceğiz ama endişeliyim.
Röntgende akciğerin bir bölgesinde siyahlık çıktı.
Doktor daha detaylı muayene istedi.
Siyahlığa belki de iltihap neden oluyordur.
Ama neyse ki hayati hiçbir şey yok.
Ama daha detaylı muayene edilmesi gerek.
Bazen bir sorun çözüldüğünde anında başka bir sorun çıkageliyor.
Mekân sorununu çözdük ama sonra kendi sağlık sorunlarım çıktı.
Bunu çözemeden dünya çapında daha büyük bir sorun çıktı.
Çin'in belirttiğine göre gizemli solunum hastalığı virüsüne
yakalananların sayısı hafta sonu üç misli arttı.
Dünya Sağlık Örgütü resmî adının COVID-19 olduğunu söyledi.
Spor müsabakaları dâhil toplanmalar yasaklandı,
okul ve üniversiteler kapandı. Evde kalmak tavsiye ediliyor.
Her şey iptal edildi.
Benim rekor denemem de dâhil.
MART 2021 BİR SENE SONRA
Hâlâ çok güzel.
ÖLLORI GÖLÜ, HOSSA KUZEY FİNLANDİYA
Bu sefer yanına ne aldın?
Kamera ekipmanlarımı.
-Hepsini mi? -Evet.
Çünkü düşündüm ki…
Zor bir yıl oldu, önceliklerim artık tamamen değişti.
Bu sene olduğu gibi COVID ve diğer meseleler gibi
gerçek sorunlar ortaya çıktığı için.
Ayaklarımın yere basmasını sağlayan, bize asıl önemli olan meseleleri öğreten,
silkeleyici bir deneyim oldu.
Rekor denemesinde ikinci bir şans verildiği için şanslıyım.
Geçen sene çok pratik yaptım, rekor denemem için öz güvenim yüksekti
ama COVID pandemisi sırasında yüzme havuzları kapatıldı.
Açıkçası çok az pratik yapabildiğimi düşünüyorum.
Neyse ki akciğer filmlerimde ciddi bir şey çıkmadı
ve doktor çalışmama izin verdi.
Ama bu kış yaptığım antrenmanlarda soğuğun tadını çıkaramadım.
Rahatlayamadım. Antrenman yapmak istemedim.
Soğuk suyun güzel bir his verdiği anları hatırlamaya çalıştım
ama zihnimde tekrar canlandıramadım.
Ama şu noktada pes etmek mantıksız olur.
Bu yüzden bir durup dünya rekoru kırmayı neden istediğimi tekrar düşünmeliyim.
Johanna'yı yüzerken gördüğünüzde çok kolay görünüyor
çünkü çok idareli ve hızlı bir yüzücü.
Ama ekipman alıp
kamerayla takip etmek istediğinizde her şey karmaşık bir hâle bürünüyor.
Geleneksel dalış ekipmanlarını kullanamıyoruz çünkü donuyorlar.
Su sıcaklığı iki derece kadar.
Bu yüzden çok kalın elbiseler giyiyoruz.
Soğuğu pek hissetmiyoruz
ama işin en kötü kısmı parmaklar. Parmaklar çok acıyor.
Bağımızı koparıp o ana girmeye karar verdik
ama bunun için pek çok ekipman, pek çok enerji gerekiyor
ama Johanna soğuğu kabul ediyor
ve böylece her şey çok saf hâle geliyor.
Son derece büyülü bir gece.
Çok güzel.
Bir yıl önce planım 80 metre dalmaktı.
50 metreden fazla her şeyin
kadınlar dünya rekoru olacağını biliyordum.
Ama artık 70 metrelik yeni bir kadınlar rekoru var.
102 metrelik resmî olmayan bir dalış da var.
-Çok uzak. -Çok fazla soğuk su.
Etrafımdaki insanlar bu yeni rekorlara ve mesafelere odaklanıyor.
Zihnimin şöyle sorması normal, "Bu rekorları ben de kırabilir miyim?"
Ama buna odaklanamam veya 103 metreyi hedefleyemem.
Elimden geldiğince iyi dalmak zorundayım.
İki yıl boyunca aklındaydı.
Bu dalışı yapmak zorundayım.
Onu korkutuyor.
Ama beni de korkutuyor.
Kimsenin bu kadar uzun bir mesafeyi dalmamasının bir sebebi var.
Dalış sırasında 82'yi geçtiğini görürsem ve devam ederse endişeleneceğimi
biliyorum.
Açıkçası, artık sadece bitmesini istiyorum.
Hadi uyuyalım.
MART 2021 REKOR DENEMESİ GÜNÜ
Tamam, pist. İlk delik 20 metrede.
Bir sonraki 40 metrede. Sonra 60 metrede.
71, 82, 93 ve son delik 103'te.
Johanna yüzeye çıktığı an herkes sessiz olmalı.
20 saniye içinde kendi başına "tamam" işareti yapmalı.
Ondan sonra kartı göstererek kararımı vereceğim.
-Tamam, sonra tamam. -Sonra tamam.
Evet.
Yüzmeyi planladığı bu mesafede zaten hipotermi geçirecek.
Yani normal vücut ısısı
35, 34'ün altına düşecek.
Olabilecek en kötü senaryo kardiyak arest geçirmesi.
PARAMEDİK
Sonra elbette onu ambulansa alıp
en kısa sürede hastaneye götürmemiz gerek.
Beş dakika.
Bir dakika.
30 saniye.
On.
Beş, dört, üç, iki, bir. Süre durdu.
20 metre.
40 metre.
50 metre.
71.
82.
93.
103!
Beyaz kart!
İnanılmazdı.
Sonunda biraz şüphelerim vardı, sadece biraz
çünkü çok ama çok yavaş gidiyordu.
Sona ulaşmadan umarım bayılmaz diye düşündüm
ama çok pürüzsüz bir dalış oldu.
Bence ait olduğu yer burası.
Su onun üstünde, o da suyun ortasında. Çok güzel.
Buna şüphe yok. Çok güzel.
Uzun bir mesafeydi.
Artık bir daha dalmana gerek yok.
-Sonuncuydu. -Elina
Bir daha yok. Bir daha dalmasına gerek yok. Bitti.
Bir daha endişelenmeme gerek yok.
Bu sene bana asıl neyin önemli olduğunu anımsattı.
Sevdiklerimle vakit geçirmek, birlikte bir şey yapmak.
Bunu tek başıma yapsaydım belki de başarılı olmazdım.
Ve hangi rekoru kırdığımın bir önemi olmazdı.
Yeni bir şeyler öğrenip bu sınırları zorlayarak
bunları hayata geçiriyorum.
Bir şey sırf zor diye
başarmaya çalışmamak olmaz.
Kendimiz hakkında bir şey öğrenmemizin tek yolu budur.
Alt yazı çevirmeni: Ömür Gencer